National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-29T10:59:54.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy istnieje zdrowy cukier? Różne jego odmiany inaczej wpływają na zdrowie
items: Antyczna mikstura z miodu i octu może leczyć oporne infekcje. Badania wykazały skuteczność oksymelu
items: Jak nasi przodkowie cenili miód? Kradzież miodu i zniszczenie pszczelej rodziny karali śmiercią przez powieszenie
items: Kto wynalazł pszczelarstwo? Jak produkowano miód i hodowano pszczoły w starożytności
items: Pożar katedry Notre Dame zatruł ołowiem miód z Paryża. Bomba z opóźnionym zapłonem?
items: Ten wyjątkowy gatunek miodu pomaga na opryszczkę. Czy wyprze inne leki?
items: Ten miód to narkotyk. Żeby go zdobyć zbieracze ryzykują życiem
items: Miód na wagę złota

Czy istnieje zdrowy cukier? Różne jego odmiany inaczej wpływają na zdrowie
type: item
date: 2026-05-02T07:14:05.000Z
creator: Stacey Colino
subject: Nauka
subject: Smaki świata
subject: Traveler
subject: cukier
subject: diety
subject: jedzenie
subject: miód
subject: odżywianie
subject: zdrowe odżywianie
subject: żywność
description: Na etykietach produktów spożywczych cukier występuje pod co najmniej 61 różnymi określeniami. Niektóre z nich należy bezwzględnie ograniczać, podczas gdy inne mogą przynosić umiarkowane korzyści zdrowotne.
encoded: Spis treści: Cukry naturalne Cukry dodane Miód Syrop klonowy Melasa Jeśli chodzi o składniki żywności, cukier bezapelacyjnie wygrywa w kategorii liczby posiadanych nazw. Istnieje wiele rodzajów cukru i co najmniej 61 różnych określeń, które mogą pojawić się na etykietach pakowanej żywności. Oznacza to, że cukier może skrywać się tam, gdzie najmniej się go spodziewasz. Również pod względem wartości odżywczych nie wszystkie cukry są sobie równe. Niektóre z nich to te, których spożycie lekarze zalecają ograniczać, inne natomiast mogą przynosić umiarkowane korzyści zdrowotne. Cukier w żywności dzieli się na dwie główne kategorie: naturalny i dodany. Cukry naturalnie występujące są integralną częścią produktów takich jak owoce, niektóre warzywa, nabiał czy zboża. Z kolei cukry dodane trafiają do żywności i napojów na etapie produkcji, przetwarzania lub przygotowania. Są one niemal wszechobecne. Analiza 40 tysięcy produktów spożywczych przeprowadzona w Kanadzie wykazała, że aż 66 procent z nich zawierało przynajmniej jeden rodzaj dodanego cukru. – Istnieje wiele różnych rodzajów cukrów dodanych – w tym koncentrat soku owocowego, miód, melasa czy syrop klonowy. Każdy z nich ma własny profil odżywczy. Ostatecznie jednak organizm reaguje na różne typy cukru w podobny sposób – rozkłada je z reguły na glukozę i fruktozę, co prowadzi do wzrostu poziomu cukru we krwi – wyjaśnia dietetyczka Marisa Moore. Badania pokazują jednak, że istnieją subtelne różnice w ich wpływie na organizm, m.in. na poziom glukozy, ciśnienie krwi, stan zapalny czy apetyt. Cukry naturalne Niektóre rodzaje cukru występują naturalnie w pełnowartościowych produktach spożywczych. – Owoce i niektóre warzywa zawierają fruktozę, glukozę i/lub sacharozę w różnych proporcjach – zauważa prof. Lona Sandon. W przeciwieństwie do nich, produkty mleczne – w tym mleko, sery i jogurty – naturalnie zawierają laktozę, natomiast smakowe produkty mleczne mogą zawierać również dodaną fruktozę, glukozę i sacharozę. Eksperci po…

miod-4fca249.jpg
width: 7952
height: 5304

Antyczna mikstura z miodu i octu może leczyć oporne infekcje. Badania wykazały skuteczność oksymelu
type: item
date: 2023-07-17T06:49:13.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: leczenie
subject: medycyna
subject: medycyna naturalna
subject: miód
subject: Zdrowie
description: Mieszanka miodu i octu, znana również jako oksymel, była stosowana w tradycyjnej medycynie od dawna. Teraz naukowcy ustalili, że ta kombinacja może pomóc w leczeniu ran.
encoded: W tym artykule: Co to jest oksymel? Oksymel kontra infekcje Dalsze badania nad oksymelem Antyczne receptury we współczesnej medycynie Nowe badania, opublikowane w czasopiśmie „Microbiology”, są pierwszymi kompleksowymi testami działania oksymelu. Tę mieszaninę można zastosować do zwalczania opornych infekcji. Co to jest oksymel? Oksymel (inaczej oxymel) to połączenie miodu i octu, najczęściej owocowego. Nazwa mikstury pochodzi od łacińskich słów oznaczających „kwaśny” i „miód”. O właściwościach oksymelu pisał już rzymski encyklopedysta Marek Porcjusz Katon. Receptury można też znaleźć w farmakopeach spisanych w okresie renesansu. Oksymel od dawna uważany jest za remedium na przeziębienie. Podobno ma działanie przeciwzapalnie, pomaga w przypadku zapalenia zatok i stymuluje układ odpornościowy. Współczesne wersje mikstury często zawierają dodatki. Należą do nich np. czosnek, imbir, chrzan czy zioła. Przepis na taki oksymel można znaleźć m.in. w serwisie MojeGotowanie.pl. Oksymel kontra infekcje Poprzednie badania wykazały, jak skuteczne mogą być niektóre naturalne środki w leczeniu infekcji. Udowodniono m.in., że miód manuka ma właściwości przeciwbakteryjne i wspomaga gojenie ran. Zwykły ocet też jest użytecznym środkiem antyseptycznym. Co na odporność? 15 produktów, które wzmocnią twój organizm – większość z nich na pewno masz w domu Co na odporność, by cieszyć się dobrym zdrowiem? Produkty wzmacniające organizm nie muszą być składnikami bardzo drogimi i trudno dostępnymi. Każdy z nas może dopasować je do swoich upo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/co-na-odpornosc-15-produktow-ktore-wzmocnia-twoj-organizm-wiekszosc-z-nich-na-pewno-masz-w-domu-e0bc5fc.jpg" width="938" height="528" alt="Co na odporność? 15 produktów, które wzmocnią twój organizm. Większość z nich na pewno masz w domu" title="Co na odporność? 15 produktów, które wzmocnią twój organizm. Większość z nich na pewno masz w domu" /> Jednak substancje te do tej p…

antyczna-mikstura-z-miodu-i-octu-moze-leczyc-oporne-infekcje-badania-wykazaly-skutecznosc-oksymelu-fot-sspl-getty-images-a9acc42.jpg
width: 1024
height: 822

Jak nasi przodkowie cenili miód? Kradzież miodu i zniszczenie pszczelej rodziny karali śmiercią przez powieszenie
type: item
date: 2022-06-05T12:01:55.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: miód
subject: polska
subject: pszczoła
subject: pszczoły
subject: słowianie
description: Miód był kiedyś bardzo cenny. Jeśli sprawcy kradzieży miodu darowano życie i dopuścił się recydywy, należało mu wyciąć pępek, owinąć wyciągnięte wnętrzności cztery razy wokół drzewa – i dopiero wtedy delikwenta powiesić.
encoded: W tym artykule: Słowiańscy bartnicy wiedzieli, jak produkować miód bez szkody dla pszczół Zbieranie miodu było niebezpiecznym zajęciem Miód pozwalał zarobić pieniądze i dawał wolność Złodziei miodu karano bardzo surowo. Zabijanie pszczół było zbrodnią Jak pszczoły przeprowadziły się do uli i pasiek Afrykańskie pszczoły zabiły setki ludzi. Dziś nie są już tak groźne W Europie po upadku Rzymu miód nadal chętnie konsumowano. Jednak wypracowane przez Rzymian zasady agrotechniki popadły w zapomnienie. Wrócono do gospodarki rabunkowej, w której najważniejszy był efekt doraźny. Ule wczesnego średniowiecza miały postać stawianych do góry dnem słomianych koszy. Opróżniano je do czysta, skazując rój na zagładę. W rezultacie miód stawał się produktem coraz bardziej deficytowym i drogim. Słowiańscy bartnicy wiedzieli, jak produkować miód bez szkody dla pszczół Na szczęście nie wszędzie tak się działo. Mieszkańcy rozległych puszcz porastających ziemie położone na wschód od Łaby – Słowianie, Bałtowie i niektóre plemiona germańskie – znaleźli sposób pozyskiwania miodu bez niszczenia gniazd pszczelich. Nie budowali uli, lecz w pniach żywych drzew drążyli duże prostokątne dziuple nazywane barciami. Z czasem wyposażyli je w „urządzenia” chroniące przed intruzami. Dla zabezpieczenia przed ptakami, zwłaszcza dzięciołami, przed wlotem do barci wieszali na hakach dębową deskę z dwoma otworami, przez które mogły wlatywać i wylatywać owady. Ten wyjątkowy gatunek miodu pomaga na opryszczkę. Czy wyprze inne leki? Jeżeli przy każdej poważnej zmianie pogody twoja skóra gotuje ci taki nieprzyjemny prezent, to może być dla ciebie dobra wiadomość. Zimą wkładano pod nią słomę lub jedlinę, co chroniło rój przed wymarznięciem. Dużo trudniejsze było zablokowanie dostępu do barci niedźwiedziom. Ale i na to znaleziono sposób. Obok wejścia wieszano na sznurach drewnianą kłodę. Niedźwiedź ją odchylał, wkładał łapę do dziupli i w tym momencie ciężka belka zwana samobitnią wracała, waląc go w głowę. Po kil…

jak-nasi-przodkowie-cenili-miod-kradziez-miodu-i-zniszczenie-pszczelej-rodziny-karali-smiercia-przez-powieszenie-fot-kevin-frayer-getty-images-34c68df.jpeg
width: 1024
height: 689

Kto wynalazł pszczelarstwo? Jak produkowano miód i hodowano pszczoły w starożytności
type: item
date: 2022-06-04T11:32:24.000Z
creator: Kazimierz Pytko
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: grecja
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: miód
subject: pszczoła
subject: pszczoły
subject: starożytny egipt
subject: starożytny rzym
description: Miód podbieramy pszczołom od kilku tysięcy lat. Jednak bardzo długo ludzie nie mieli pojęcia, jak to robić, nie niszcząc przy tym pszczelich rodzin. Dlatego miód był bardzo cenny.
encoded: W tym artykule: Pierwsze pasieki powstały w starożytnym Egipcie Starożytni Grecy wiedzieli, jak zwabić pszczoły do nowego ula W starożytnym Rzymie miód był źródłem bogactwa W czasach starożytnych pszczoły były otoczone nimbem tajemnicy Nie wiadomo, kto i kiedy odkrył, że w gniazdach dzikich pszczół kryje się słodki przysmak. Pewne jest to, że pszczoły pojawiły się na Ziemi dużo wcześniej niż ludzie. W 2006 r. w dolinie Hukawng na północy Birmy znaleziono zatopionego w bursztynie owada, którego wiek oszacowano na sto milionów lat. Najstarszy dowód podbierania miodu jest z tej perspektywy bardzo świeży. Odkryto go w 1922 r. w jaskini Araña pod hiszpańską Walencją. To datowane na VII–VI tysiąclecie p.n.e malowidło naskalne przedstawiające postać, która wspina się na skałę lub drzewo, by wybrać z gniazda miód. Wokół niej krąży rój pszczół. To dowodzi, że mimo podwójnego zagrożenia – upadku z wysokości i pożądlenia przez owady – człowiek dla zdobycia miodu był gotów zaryzykować życie. Pierwsze pasieki powstały w starożytnym Egipcie Kilka tysiącleci później miodem raczyły się już elity wszystkich starożytnych cywilizacji. Relief w świątyni faraona Niuserra (zmarłego w XXV w. p.n.e.) przedstawia pieczętowanie dzbana z miodem. Z tekstów na papirusach wynika, że w Egipcie pojawili się pierwsi pszczelarze, którzy budowali pierwsze ule z wikliny lub trzciny obłożonej mułem. Nie przypominały dzisiejszych. Wyglądały jak zalepione od tyłu grube rury. Z jednej strony wlatywały do nich owady, z drugiej – po rozbiciu tylnej ścianki wybierano miodowe plastry. Pozyskany produkt wykorzystywano nie tylko jako luksusowe dobro konsumpcyjne, lecz również jako lek i kosmetyk. Naukowcy odkryli, że gdy pszczoły przelatują nad lustrem, dzieje się coś bardzo dziwnego Francuscy biolodzy powtórzyli słynny eksperyment z pszczołami sprzed prawie 60 lat. Celem było zbadanie, w jaki sposób owady utrzymują wysokość podczas lotu. Miód był składnikiem ponad połowy z 900 egipskich medykamentów, których r…

kto-wynalazl-pszczelarstwo-jak-produkowano-miod-i-hodowano-pszczoly-w-starozytnosci-fot-dea-g-lovera-de-agostini-via-getty-images-c3b3849.jpeg
width: 1024
height: 673

Pożar katedry Notre Dame zatruł ołowiem miód z Paryża. Bomba z opóźnionym zapłonem?
type: item
date: 2020-07-30T08:37:59.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: francja
subject: miód
subject: ochrona środowiska
subject: paryż
subject: pszczoły
subject: skażenie
subject: Travel
description: Podwyższone poziomy ołowiu wykryto w próbkach miodu z paryskich uli, pobranych w zaledwie trzy miesiące po wielkim pożarze katedry Notre Dame. Pożar, który miał miejsce w kwietniu 2019 roku, strawił dach i i iglicę katedry zawierające tony ołowiu. To wtedy trująca substancja zatruła środowisko.
encoded: Naukowcy z Pacific Centre for Isotopic and Geochemical Research (PCIGR) przeanalizowali skład 36 próbek miodu pobranych z paryskich uli w lipcu 2019 roku. Chcieli zbadać stężenie szkodliwych metali ciężkich w miodzie, w tym – zawartość ołowiu. Wyniki analizy – opublikowane w ostatnim czasie na łamach Environmental Science & Technology Letters – ujawniły, że w miodzie z uli znajdujących się od strony zawietrznej po pożarze katedry Notre Dame średnie stężenie ołowiu było nawet czterokrotnie większe niż w próbkach pobranych na przedmieściach lub terenach wiejskich otaczających miasto. A także do 3,5 raza większe niż w miodzie paryskim pobranym przed pożarem katedry. – Ze względu na sposób, w jaki wiatr wiał w nocy, kiedy miał miejsce pożar, kierunek przemieszczania się smugi dymu jest dobrze określony. Podwyższone stężenia ołowiu zostały zaobserwowane w miodzie zebranym z uli w obrębie oddziaływania tego dymu – mówi Kate Smith, główna autorka pracy, w rozmowie z portalem phys.org. View oEmbed on the source website Naukowcy porównali miód zebrany trzy miesiące po pożarze z miodem z tej samej lokalizacji z 2018 roku, oraz z próbkami z regionu Auvergne-Rhône-Alpes zebranymi w 2017 roku. Najwyższe stężenie ołowiu – 0,08 mikrogramów na gram – stwierdzono w próbce z ula zlokalizowanego w promieniu pięciu kilometrów na zachód od katedry. Miód paryski sprzed pożaru zawierał 0,009 mikrogramów ołowiu na gram, a miód z Rodanu-Alp zawierał 0,002 do 0,009 mikrogramów ołowiu na gram. Zgodnie z unijnymi normami maksymalna dopuszczalna zawartość ołowiu wynosi 0,10 mikrogramów na gram w przypadku syropów, słodzików i soków. Kilkaset ton ołowiu Za zatrucie miodu ołowiem odpowiada bezpośrednio właśnie pożar katedry. Ołów był bowiem powszechnym materiałem budowlanym w czasach, gdy powstawała katedra Notre Dame, a historia jej budowy sięga przecież XII wieku. Eksperci szacują, że dach i iglica Notre Dame zawierały nawet kilkaset ton ołowiu, którego większość stopiła się w ubiegłorocznym po…

pozar-katedry-notre-dame-uwolnil-do-atmosfery-szkodliwe-zwiazki-olowiu-photo-by-nicolas-liponne-nurphoto-via-getty-images-3b859d9.jpeg
width: 1024
height: 683

Ten wyjątkowy gatunek miodu pomaga na opryszczkę. Czy wyprze inne leki?
type: item
date: 2019-08-13T12:39:50.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: australia
subject: Kosmetyki
subject: miód
subject: nowa zelandia
subject: Spa
subject: Zabiegi
subject: Zdrowie
description: Jeżeli przy każdej poważnej zmianie pogody twoja skóra gotuje ci taki nieprzyjemny prezent, to może być dla ciebie dobra wiadomość.
encoded: Występująca na terenie Nowej Zelandii roślina Kunzea ericoides, zwana po maorysku kānuka daje miód, który ma zbawcze działanie dla borykających się z opryszczką. Przeprowadzone i opisane niedawno przez Medical Research Institute of New Zealand (MRINZ) badanie kliniczne dało obiecujące wyniki. W niedalekiej przyszłości miód z kānuka może stać się alternatywą dla kremów przeciwwirusowych. Wirus opryszczki HSV należy do jednego z najczęstszych, szacuje się, że jego nosicielami jest 80% ludzkości. U większości nie występują objawy chorobowe, jednak u niektórych pojawiają się nawracające kłopoty ze skórą i błonami śluzowymi. Pośród poważniejszych powikłań, które wirus może wywołać warto wymienić zapalenie spojówki i rogówki, skóry oraz opryszczkowe zapalenie mózgu. Istnieje prawdopodobny związek opryszczki z występowaniem raka szyjki macicy. Wirus atakuje błony śluzowe człowieka (stąd często kojarzony jest z wypryskami na ustach oraz narządach płciowych), człowiek jest jego naturalnym środowiskiem występowania. Właściwości zdrowotne miodu są znane od lat. Wykorzystywano go w tradycyjnym ziołolecznictwie, do dziś bywa składnikiem leków i suplementów diety. Ostatnio, wraz z rozwojem „medycznej kontrkultury” (medycyna alternatywna i naturalna) twórcy leków sięgają ponownie po ten sprawdzony składnik. Wśród korzystnych właściwości miodu wymienia się: poprawa samopoczucia, skuteczność w zapobieganiu infekcji, poprawa jakości snu, „detoks” wątroby. Próbki, które badane są przez naukowców nie pochodzą oczywiście z pierwszej lepszej pasieki lub słoika. Te docierające do laboratoriów są sterylne i bogatsze w substancje antybakteryjny. Z Australii i Nowej Zelandii pochodzi także miód uzyskiwany z innego gatunku roślin – mānuka (Leptospermum scoparium), który można dostać w Polsce. Ma on działanie kojące w przypadku ran, ułatwia ich oczyszczanie. Kānuka jest, można powiedzieć, kuzynem tego rodzaju, występuje w pobliżu nowozelandzkich lasów i na wzgórzach. Naukowcy połączyli próbki …

ten-wyjatkowy-gatunek-miodu-pomaga-na-opryszczke-czy-wyprze-inne-leki-d4d2ead.jpeg
width: 1000
height: 667

Ten miód to narkotyk. Żeby go zdobyć zbieracze ryzykują życiem
type: item
date: 2019-06-05T07:27:59.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Kosmetyki
subject: Kuchnia
subject: miód
subject: praca
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwyczaje
description: Gniazda o szerokości do 2 m trzymają się klifów w dżunglach wschodniego Nepalu. Do i z tych struktur latają olbrzymie pszczoły himalajskie wytwarzające halucynogenny miód, środek psychotropowy tak silny, że jego skutki mogą utrzymywać się przez 24 godziny.
encoded: Zbieranie tego miodu wydaje się przedsięwzięciem niemożliwym. Czynność ta wymaga od śmiałka wiszącego na wysokości nawet 90 m nad ziemią, mającego pod sobą jedynie drabinę uplecioną z bambusa, szturchania rozgniewanych rojów pszczół. Mimo to dla mężczyzny o imieniu Mauli Dhan skromny zysk, jaki przynosi pozyskiwanie „szalonego miodu”, wygrywa z ryzykiem śmiertelnego pokąsania i spadnięcia w przepaść. Być może Dhan pozostaje bezpieczny, bo miał sen. W plemieniu Kulung, do którego należy, tradycja mówi, że tylko ci, którzy śnili konkretny sen, mogą się poważyć na pozyskiwanie miodu. Dhan miał go w wieku 15 lat. Teraz, po ponad 40 latach regularnego narażania życia, chciałby przejść na emeryturę. Pytanie jednak brzmi: czy ktoś z jego plemienia miał sen? Tekst: Catherine Zuckerman

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7ec2a4a19f8697eaf5533fbba5b00facf4d7e19e-6155d20.jpeg
width: 1513
height: 1013

Miód na wagę złota
type: item
date: 2013-09-03T09:44:00.000Z
creator: Wiktoria Michałkiewicz
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: miód
subject: nepal
subject: pszczoły
description: Ludzie tygrysy – tak nazywani są ci z nepalskiego ludu Rai, którzy zbierają miód największych pszczół świata. I mimo że mogą stracić życie, nie wahają się ryzykować.
encoded: Bolo Kesher jest jednym z perengge, zbieraczy miodu. Mimo że wśród Rai, najstarszego z rdzennych ludów zamieszkujących teren dzisiejszego Nepalu, obowiązki są zwykle dzielone między kobiety i mężczyzn, zbieranie miodu to męska domena. – Mój ojciec był perengge, dziadek i ojciec dziadka. Syn będzie kontynuował tradycję – mówi Bolo Kesher, który jest nie tylko przywódcą grupy zbieraczy miodu, ale też szamanem, „tym, który wie”. Wiedza o pszczołach i sztuce zbierania miodu jest przekazywana z pokolenia na pokolenie od niepamiętnych czasów. A tutaj, u podnóża Himalajów, czas się zatrzymał – to samo niezwykłe widowisko towarzyszące zbiorom odbywało się już 30 tys. lat temu, kiedy pierwsi zbieracze miodu stawiali czoła groźnym owadom. Na cześć odwagi i zręczności przodków do dziś o perengge mówi się „ludzie tygrysy”. Według mitycznych opowieści zbierali miód dzięki nadprzyrodzonym mocom. I do dziś trudno uwierzyć, że ich nie mają – szczególnie kiedy w akrobatycznych pozach zwisają na linach, balansując między skałami przez wiele godzin. Tu, na ogromnych klifach u podnóża dachu świata – majestatycznych Himalajów, ma swoje gniazda największa pszczoła na świecie: Apis laboriosa. Niezwykle wytrzymała na panujące tu trudne warunki żyje na wysokościach od 1600 do 3500 m n.p.m. Może być nawet dwa–trzy razy większa od europejskiej pszczoły, a ogromne gniazda, które wije na niedostępnych skalnych urwiskach, mają do dwóch metrów średnicy i mieszczą aż 40 kg miodu. Żeby się do nich dostać, perengge nie wahają się ryzykować własnym życiem. Bolo Kesher zwisa nad przepaścią. Gołymi rękami trzyma bambusową tyczkę, którą wydobywa plastry miodu z pszczelego gniazda, zapierając się bosymi stopami o drabinkę splecioną z lin. Wokół jego twarzy, ledwie przysłoniętej kawałkiem materiału, lata rój rozwścieczonych owadów, ale on wydaje się tego nie zauważać. Zwinnymi ruchami przemieszcza się w górę i w dół, by znaleźć dogodną pozycję. Każdy manewr w powietrzu jest skoordynowany z całą drużyną re…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a5bb5efa5c496c732034eb413b3ba12fc136079c-a83fb46.jpeg
width: 1000
height: 667