Millenialsi będą dożywać setki. "Trzeba się do tego przygotować"
Średni czas życia się wydłuża, a ludność Polski będzie się starzeć. Warto, by młodzi ludzie uświadomili sobie, że w ich pokoleniu dożywanie 100 lat nie będzie taką rzadkością. A to, jak życie po 70. będzie wyglądało, zależy m.in. od ich dzisiejszych decyzji – mówi demografka prof. Irena E. Kotowska w rozmowie z PAP.
W lipcu tego roku popularne czasopismo naukowe “Lancet” opublikowały prognozy dotyczące zaludnienia świata, według których dzietność na świecie będzie regularnie spadać. Autorzy badania oszacowali podstawowy scenariusz, z którego wynika, że liczba ludności świata osiągnie swoje maksimum w 2064 r. (9,7 mld ludzi), a następnie zacznie stopniowo maleć do 8,8 mld w 2100 r. I chociaż zmiany w poszczególnych krajach będą dość zróżnicowane (eksperci przewidują wzrost populacji Afryki, Argentyny, Meksyku, Peru i kilku innych krajów), to dane wskazują jasno – spadek liczby ludności odnotuje większość krajów, a problem najbardziej dotknie obszary rozwinięte ekonomicznie. Dotyczy to również Polski – zgodnie z przewidywaniami naukowców do 20100 roku liczba mieszkańców naszego kraju zmniejszy się z obecnych niemal 38 milionów do 15 milionów. W obliczu takiego kryzysu populacyjnego migracje staną się koniecznością. Co na to polscy naukowcy? Demografka z Instytutu Statystyki i Demografii SGH, członkini Komitetu Nauk Demograficznych PAN prof. Irena E. Kotowska uważa, że przewidywania opublikowane w czasopiśmie są ciekawym ćwiczeniem prognostycznym, ale trzeba podchodzić do nich z ostrożnością, ponieważ nie są jedynymi i wykazują rozbieżności z prognozami przygotowanymi na przykład przez ONZ. Według szacunków ONZ bowiem liczba ludzi na świecie będzie regularnie rosnąć, choć coraz wolniej i w 2100 roku osiągnie 10,9 mld. Według tych wyliczeń Polskę czeka nieco bardziej optymistyczny scenariusz – w 2100 roku teren naszego kraju ma zamieszkiwać około 23 mln, czyli o 8 mln więcej, niż sugerują prognozy czasopisma “Lancet”. Skąd wynikają takie różnice w prognozach? Głównie z odmiennych założeń dotyczących zmianami w dzietności. Jest jednak jeden obszar, w którym prognozy różnych instytucji się pokrywają – szybkość starzenia się społeczeństw i regularne kurczenie się liczby osób w wieku produkcyjnym. "To bardzo trudne wyzwanie – zarówno dla systemu ekonomicznego, jak i dla systemu zabezpieczenia społecznego" – mówi Kotowska. Jakie przełożenie mają te prognozy na nasze życie? Eksperci szacują, że pokolenie dzisiejszych millenialsów może dożywać wieku nawet 100 lat, ale według Kotowskiej nie powinno być to zbyt wczesnym powodem do radości, ale motywacją do przygotowania się na długie życie. Bo długie życie wcale nie musi oznaczać życia w dobrym zdrowiu. “Musimy pamiętać, że to, w jakiej kondycji zdrowotnej przeżyjemy swoje życie, zwłaszcza po siedemdziesiątce, zależy nie tylko od czynników zewnętrznych, ale i od naszych zachowań przez całe życie. Warto pomyśleć o swojej odpowiedzialności za przebieg życia" – podkreśla. Czy perspektywa długiego życia w starzejącym się społeczeństwie oznacza, że dzisiejsi 30-latkowie nie powinni liczyć na godną emeryturę od państwa? "Ogromnie ważne jest to, by pracować i pozyskiwać dochody, póki można. Musimy zakładać, że konieczne będzie uzupełnianie istniejących rozwiązań zabezpieczenia emerytalnego, bowiem one nie zagwarantują wystarczających dochodów w coraz dłuższym okresie życia po osiągnięciu wieku emerytalnego. Trzeba się do tego przygotować" – mówi demografka.
Milenialsi nie chcą wychodzić wieczorem. Młody to nowy stary
Generacja nazywana „milenialsami” ( ze względu na okres dorastania na przełomie tysiącleci) postrzegana jest często radykalnie: albo jako egocentryczna, a wręcz narcystyczna, niechętna do pracy, nastawiona tylko na przyjemności, albo zbuntowana, przekraczająca granice i redefiniująca wiele zasad i pojęć. Z pewnością stawiają na szczerość, wobec siebie i innych. Dlatego chętnie przyznają, że nie chce im się wychodzić.
Przez ostatnie dekady przecież synonimem „luzu” i dobrej zabawy było wychodzenie na imprezy (niegdyś prywatki, a jeszcze dawniej dancingi), koncerty, do kina i tak dalej. Kto siedzi w domu, ten jest smutasem, nie ma życia i w ogóle lepiej nawet o nim nie wspominać. Dziennikarze nowojorskiej gazety sugerują, że zmianę widać przede wszystkim w czasie korzystania z internetowych transmisji seriali, programów i audycji. Młodzi stanowczo chętniej spędzają wieczory na maratonie ulubionego serialu, pod kocykiem przed konsolą albo przy ulubionej grze komputerowej. Znacie hasło „Netflix and chill”? Można powiedzieć, że jest równie nośne co „No future” z czasów punka. Niektórzy, jak choćby New York Post, narzekają na pasywność młodych. Na podstawie badania firmy Heineken z 2016, wedle którego około 75% młodych ludzi nie ma ochoty przesadzać z piwem, wnioskują, że nie są wystarczająco „cool” by się upić. Kolejnym problemem ma być brak zawiązywania więzi społecznych, czego dowodem jest popularność aplikacji randkowych. Trochę widać w tych narzekaniach pewną schizofrenię, bo zaraz po zarzutach odnośnie przedmiotowego traktowania randek pojawia się oskarżenie o bycie nudnym. Można to zresztą porównać do wielu tekstów obecnych w polskich mediach. Młodzi są albo postrzegani jako wyzuci z empatii hedoniści, którzy chcą się jedynie bawić i spełniać własne oczekiwania, albo jako nieprzystosowani do rzeczywistości, którzy nie będą w stanie „pociągnąć dalej” świata, bo nie są wystarczająco męscy („ci w rurkach), kobiecy („babochłopy”) albo nie spełniają innych oczekiwań. Taką dyskusję można podsumować trafną myślą Kazika Staszewskiego: „najbardziej mnie teraz wkurwia u młodzieży to, że już więcej do niej nie należę”, którą zawarł w piosence „No spiking inglese”. Kawałek w tym roku kończy 20 lat z tym, że dzieciaki, które go kiedyś słuchały dziś często są rodzicami/starszymi kolegami z pracy i wytrząsając sól z brody narzekają na to jak to młodzi nie potrafią się bawić. A może właśnie to oni potrafią? Wydaje mi się, że nadeszło pokolenie, które wreszcie potrafi się samo przed sobą przyznać, że nie musi nikomu udowadniać, że jest „cool”. Jeśli nie ma ochoty brodzić we własnych wymiotach po lepkiej podłodze klubu albo zasypiać na chodniku tylko dlatego by innym pokazać jak bardzo potrafi żyć na krawędzi – nie robi tego. Zostaje w domu i spędza czas po swojemu. Robi to, co większość starszych od nich, którzy przy tym często mówią „jak dobrze, że wreszcie mogę odpocząć”. Może właśnie powinniśmy pogratulować młodym ludziom, że chcą oszczędzić sobie 20 lat niszczenia wątroby i docierania do punktu, kiedy czują się ze sobą na tyle dobrze by odpoczywać na swój własny sposób, a nie przyjęty przez jakąś normę? Brak buntu w tym momencie staje się buntem, a po ostrych imprezowiczach nadszedł czas kanapowych królów i królowych. Nic w tym złego, sam się chętnie do nich przyłączę. Życie smakuje lepiej, gdy nie trzeba niczego udowadniać. Także własnej „młodzieżowości”.