National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-18T10:45:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Budujesz formę? Bez „zgody” mózgu twoje wysiłki mogą pójść na marne
items: Ten prosty test wykonany w gabinecie lekarskim może zdradzić, jak długo będziesz żyć
items: Te mięśnie są kluczowe dla zachowania młodości. Czy wiesz, jak je wzmacniać?
items: Serce to kluczowy mięsień w naszym organizmie. Pracuje 24 godziny na dobę
items: Wchodzenie po schodach wydłuża życie. Naukowcy zalecają wysiadkę z wind
items: Mężczyźni skupieni na swojej "rzeźbie" zmagają się z depresją. Nowe badanie
items: "Dajcie odpocząć oczom!" Skąd się biorą skurcze powiek?
items: Ćwiczenia nie dla każdego

Budujesz formę? Bez „zgody” mózgu twoje wysiłki mogą pójść na marne
type: item
date: 2026-02-18T10:44:57.000Z
creator: Bethany Brookshire
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: mięśnie
subject: mózg
subject: nauka
description: Regularne ćwiczenia wzmacniają i powiększają mięśnie, poprawiają siłę oraz wytrzymałość. Jednak nowe badania sugerują, że niewielki obszar położony głęboko w mózgu może pomagać w określaniu, jak silnie te postępy utrwalają się w organizmie. Innymi słowy - to mózg ma ostatnie słowo.
encoded: Kiedy budujemy formę, zazwyczaj wyobrażamy sobie coraz lepsze działanie mięśni: podnoszenie coraz większych ciężarów albo wchodzenie po schodach bez zadyszki. Jednak najnowsze badania sugerują, że te postępy nie następują, dopóki w pierwszej kolejności nie zajdą zmiany w mózgu. W badaniu opublikowanym 12 lutego w czasopiśmie „Neuron” wykazano, że u myszy trenujących na bieżniach nastąpił wzrost aktywności komórek w części podwzgórza w mózgu. Gdy po zakończeniu ćwiczeń zablokowano te komórki, myszy nie odnotowały poprawy wydolności mimo odbytego treningu. Wyniki sugerują, że organizm polega na sygnałach płynących z mózgu, aby móc budować formę fizyczną. Trening mózgu czy mięśni? Ćwiczenia nie ograniczają się do wprawiania mięśni w ruch – uczą organizm adaptacji do wysiłku. Z czasem rośnie siła, poprawia się wytrzymałość, a układy odpowiedzialne za regulację energii działają coraz sprawniej. Jednak – jak podkreśla J. Nicholas Betley, neurobiolog z Uniwersytetu Pensylwanii w Filadelfii – ćwiczenia zmieniają także mózg. U myszy biegających w kołowrotkach lub na bieżniach powstają nowe komórki nerwowe w takich obszarach jak hipokamp, a już istniejące neurony tworzą nowe połączenia. – Ćwiczysz, a twoje mięśnie, płuca i serce stają się silniejsze; tak samo wzmacnia się Twój mózg – i jest to bezpośrednia konsekwencja wysiłku fizycznego – mówi prof. J. Nicholas Betley. Tym, co szczególnie uderzyło prof. Betleya i jego zespół, była skala aktywności mózgu podczas wysiłku. – W całym mózgu, a zwłaszcza w podwzgórzu, obserwujemy ogromne zaangażowanie w trakcie ćwiczeń – mówi naukowiec. – Co u licha robi ta cała aktywność neuronalna? Szczególnie wyraźny był wzrost aktywności w brzuszno-przyśrodkowej części podwzgórza (VMH), obszarze położonym głęboko w centralnej części mózgu. Region ten jest najlepiej znany ze swojej roli w metabolizmie i gospodarce energetycznej, kontrolując m.in. temperaturę ciała, głód oraz pragnienie. Ponieważ wytrzymałość zależy od tego, jak organizm zarządz…

miesnie-i-mozg-5424b05.png
width: 2160
height: 1440

Ten prosty test wykonany w gabinecie lekarskim może zdradzić, jak długo będziesz żyć
type: item
date: 2026-01-17T08:16:06.000Z
creator: Daryl Austin
subject: Nauka
subject: choroby
subject: mięśnie
subject: serce
subject: Zdrowie
description: Siła uścisku dłoni może przewidywać długość życia i stan zdrowia. Lekarze coraz częściej sięgają po ten wskaźnik, bo daje pełniejszy obraz niż BMI czy ciśnienie tętnicze. Zobacz, co naprawdę oznacza mocny chwyt.
encoded: Spis treści: Siła dłoni jako sygnał całego organizmu Jak działa test siły chwytu Dlaczego silny chwyt oznacza dłuższe życie Jak siła chwytu wpływa na codzienne funkcjonowanie Jak zadbać o siłę uścisku z wiekiem Dlaczego siła uścisku dłoni może być jednym z najlepszych wskaźników tego, jak dobrze – i jak długo – żyjesz. To, jak mocno potrafisz ścisnąć dłoń, daje lekarzom szybki obraz ogólnego stanu zdrowia. Badania konsekwentnie łączą silny uścisk z lepszym zdrowiem i dłuższym życiem. Przy odkręcaniu słoików, noszeniu zakupów, otwieraniu drzwi czy podpieraniu się, gdy tracimy równowagę, większość z nas korzysta z siły chwytu znacznie częściej, niż nam się wydaje. Te drobne ruchy rzadko kojarzą się z „kondycją”, a jednak mają znaczenie. – Siła uścisku dłoni to jeden z najbardziej niedocenianych wskaźników długoterminowego zdrowia – mówi Pete Rohleder, kinezjolog z Kansas State University. – Jeden uścisk pokazuje skumulowane efekty tego, jak się ruszamy, jak się odżywiamy, jak się regenerujemy i jak żyjemy. Siła dłoni jako sygnał całego organizmu To, jak mocno potrafisz ścisnąć dłoń, jest też konsekwentnie powiązane z ryzykiem chorób przewlekłych, niepełnosprawności, a nawet przedwczesnej śmierci. Czasem przewiduje wyniki trafniej niż tradycyjne miary, takie jak ciśnienie tętnicze krwi czy wskaźnik BMI. Test, który wygląda jak sprawdzian samej dłoni, jest migawką tego, jak starzeją się i współdziałają różne układy organizmu. Dlatego naukowcy coraz częściej opisują siłę chwytu jako funkcjonalny „parametr życiowy”. – Ponieważ siła uścisku zależy od tak wielu czynników działających przez całe życie, może nam powiedzieć dużo o zdrowiu ciała, a szczególnie mózgu – mówi Darryl Leong, dyrektor programu kardioonkologii w McMaster University i Hamilton Health Sciences. Jak działa test siły chwytu Siłę chwytu mierzy się za pomocą ręcznego dynamometru, który rejestruje siłę podczas krótkiego, izometrycznego ściśnięcia. Wyniki mogą wynosić od około 18 kg u osoby ze słabym chwytem …

GettyImages-155388533-1-4ca72aa.jpg
width: 3520
height: 2560

Te mięśnie są kluczowe dla zachowania młodości. Czy wiesz, jak je wzmacniać?
type: item
date: 2025-11-08T07:33:06.000Z
creator: Danielle Zickl
subject: Nauka
subject: ciało
subject: długowieczność
subject: mięśnie
subject: trening
subject: Zdrowie
description: Mięśnie głębokie, a nie sześciopak, są fundamentem zdrowego starzenia się. Poprawiają postawę, chronią kręgosłup i wspierają każdy codzienny ruch.
encoded: Spis treści: Core – jak działa i jakie mięśnie obejmuje Mocne centrum – recepta na długowieczność Jak trenować core, by wspierać ciało przez lata Od przepony po dno miednicy – naukowcy podkreślają, że wzmocnienie „centrum” ciała chroni kręgosłup i pomaga poruszać się z łatwością także w starszym wieku. „Sześciopak” może wyglądać jak symbol formy, ale o zdrowiu mówi zaskakująco niewiele. Prawdziwy sekret zdrowego starzenia się kryje się nie w widocznych mięśniach brzucha, lecz w złożonej sieci mięśni tworzących twój tzw. core. Te głębokie mięśnie stabilizują kręgosłup. Chronią plecy i napędzają niemal każdy ruch. – Ćwiczenia „na kratę”, jak klasyczne brzuszki, robione dla wyglądu, mogą uczynić więcej szkody niż pożytku – mówi Ben Yamuder, fizjolog wysiłku z nowojorskiego Hospital for Special Surgery. – Trenując w ten sposób, izolujesz bardzo małą część mięśni centrum – dodaje. W brzuchu jest około 35 mięśni, a mięsień prosty brzucha – popularny „sześciopak” – to zaledwie dwa z nich. Zrozumienie roli pozostałych mięśni – i sposobów ich wzmacniania – może być jednym z najskuteczniejszych sposobów, by z wiekiem pozostać silnym, stabilnym i wolnym od bólu. Oto, co warto wiedzieć. Core – jak działa i jakie mięśnie obejmuje – Core to złożony układ mięśni, który stabilizuje i porusza kręgosłup oraz miednicę – wyjaśnia Tom Holland, założyciel i CEO TeamHolland LLC, firmy doradczej w obszarze fitnessu. – Mięśnie te współpracują, by wspierać kręgosłup, regulować ciśnienie śródbrzuszne i tworzyć stabilną bazę dla ruchu. Według Yamudera mięśnie centrum można pogrupować w sześć obszarów. Z przodu leży mięsień prosty brzucha – dwa pionowe brzuśce oddzielone pasmem tkanki łącznej. Zginają tułów przy ruchach typu brzuszki czy siady i tworzą charakterystyczny „sześciopak”. Głębiej, pod nimi, mięsień poprzeczny brzucha owija tułów jak wewnętrzny gorset. – To główny stabilizator kręgosłupa, który utrzymuje go na miejscu. Gdy „wciągasz” pępek, napinasz właśnie ten mięsień – mówi Yamuder…

2025-11-07-112357-These-overlooked-muscles-are-the-key-to-aging-well--National-Geographic--Sluzb-5ed530b.png
width: 1285
height: 855

Serce to kluczowy mięsień w naszym organizmie. Pracuje 24 godziny na dobę
type: item
date: 2024-10-26T10:57:03.000Z
subject: Nauka
subject: człowiek
subject: krew
subject: mięśnie
subject: serce
subject: Zdrowie
description: Podtrzymywanie krążenia krwi w naczyniach i narządach ciała to praca bez wytchnienia, 24 godziny na dobę. A o powodzeniu całej operacji decyduje jeden jedyny mięsień. Serce.
encoded: Spis treści: Układ krwionośny Ciśnienie krwi Rytm serca Choroby serca Kardiologia Kardiolodzy chętnie posługują się terminem „perfuzja”. Dobrze podsumowuje on rolę układu krwionośnego: serca oraz liczącej około 100 tys. km sieci żył, arterii i naczyń włosowatych, które doprowadzają krew do niemal każdej komórki ciała. Zapewnia on właśnie perfuzję, czyli przepływ krwi przez poszczególne narządy, dostarczając im odpowiedniej ilości tlenu, składników odżywczych oraz regulujących ich pracę hormonów. Układ krwionośny odpowiada także za usuwanie dwutlenku węgla i zbędnych produktów przemiany materii, które mogłyby uszkodzić komórki. Reguluje również temperaturę ciała i rozprowadza białe krwinki po całym organizmie, by były gotowe do walki z ewentualną infekcją. Jeśli ktoś wyobraża sobie układ krwionośny jako zwykłą pompę i ciąg rur, to popełnia duży błąd. – To niewiarygodnie skomplikowana maszyneria – przekonuje Barbara Casadei profesorka medycyny sercowo-naczyniowej z centrum doskonałości badawczej British Heart Foundation (Brytyjskiej Fundacji Serca) na uniwersytecie w Oksfordzie. – Zajmuję się badaniami układu krwionośnego od prawie trzydziestu lat. Nadal zadziwia mnie, że potrafi on utrzymać odpowiednią perfuzję poszczególnych narządów, a zarazem stałe ciśnienie krwi w całym układzie. Układ krwionośny Układ krwionośny (nazywany także układem sercowo-naczyniowym) składa się z: serca, tętnic (które transportują utlenowaną krew z serca), żył (którymi odtlenowana krew płynie z powrotem do serca), maleńkich naczyń włosowatych, które odgałęziają się od tętnic i żył, by odżywiać każdą komórkę ciała oraz usuwać z niej zbędne produkty przemiany materii. Nie jest to jednak prosty obieg zamknięty. Serce to w gruncie rzeczy dwie połączone pompy obsługujące dwa odrębne, choć połączone obiegi. Jeden z nich doprowadza odtlenowaną krew do płuc, gdzie zostaje ona oczyszczona z dwutlenku węgla i natleniona. Drugi rozprowadza utlenowaną krew po całym ciele. Krążąc po organizmie, krew pr…

Serce-66766c3.jpg
width: 5700
height: 3800

Wchodzenie po schodach wydłuża życie. Naukowcy zalecają wysiadkę z wind
type: item
date: 2024-04-26T13:46:39.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: medycyna
subject: mięśnie
subject: Wolny czas
description: Czy wchodzenie po schodach może mieć realny wpływ na nasze zdrowie? Okazuje się, że jak najbardziej. Potwierdzają to badania przedstawione na kongresie kardiologów. Ta prosta aktywność fizyczna zapobiega konkretnym chorobom.
encoded: W tym artykule: Jak wchodzenie po schodach wpływa na nasze zdrowie? Dlaczego warto wchodzić po schodach? Ostatnie dekady dały ludzkości wiele udogodnień, w tym np. internet. Znaczna część najnowszych wynalazków zrewolucjonizowała też medycynę. Wśród najważniejszych odkryć naukowych w tej dziedzinie wymienia się między innymi inteligentny plaster, bioniczną soczewkę kontaktową czy plaster antykoncepcyjny. Nie można być jednak obojętnym na drugi biegun otaczającego nas dobrostanu. Coraz bardziej dostępne używki, przetworzona żywność i inne gadżety zwiększają naszą podatność na choroby skracające życie. Szczęśliwe moda na palenie odchodzi do lamusa, a i fast foody zdają się cieszyć mniejszą popularnością. Trend zdrowego, aktywnego życia może przynosić wiele korzyści, o ile oczywiście posiłkujemy się sprawdzonymi poradami od ekspertów, a nie sloganami. Pewnie mało kto pamięta o tym, że słynne 10 tys. kroków dziennie nie zostało ustalone przez naukowców, a przez marketingowców z Japonii. Lekarze są jednak zgodni, że codzienne spacery jak najbardziej służą naszemu zdrowiu. O czym jeszcze warto pamiętać? Jak wchodzenie po schodach wpływa na nasze zdrowie? Aktywność fizyczna nie zawsze musi być serią wymagających ćwiczeń na siłowni. Najważniejsze jest, aby ruszać się regularnie. Poza spacerami do codziennej rutyny warto dorzucić także wchodzenie po schodach. Z badań przedstawionych podczas kongresu naukowego Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego wynika bowiem, że ta aktywność wiąże się z dłuższym życiem. – Jeśli masz do wyboru schody lub windę, wybierz schody, ponieważ to pomoże twojemu sercu – zachęca autorka badania, dr Sophie Paddock z Uniwersytetu Anglii Wschodniej. Jak dodaje, nawet krótka aktywność fizyczna korzystnie wpływa na nasze zdrowie. Jak podkreślają naukowcy, chorobom sercowo-naczyniowym można zapobiegać właśnie poprzez ćwiczenia. Wydaje się to proste. Dlaczego więc choruje na nie tak wiele osób? Niestety, więcej niż jedna czwarta dorosłych na świecie ni…

wchodzenie-po-schodach-wydluza-zycie-naukowcy-zalecaja-wysiadke-z-wind-952f7c7.jpg
width: 6000
height: 4000

Mężczyźni skupieni na swojej "rzeźbie" zmagają się z depresją. Nowe badanie
type: item
date: 2019-08-05T12:51:58.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: mięśnie
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: Zdrowie
description: Nie ma się z czego śmiać, to poważny problem. Naukowcy dowodzą, że mężczyźni skupieni na swojej „rzeźbie” bardzo często zmagają się z depresją i popadają w alkoholizm.
encoded: Łatwo jest rozmawiać o dietach i treningach, ale żeby choć zbliżyć się do Stallone'a czy Schwarzeneggera za dawnych lat (choć tego pierwszego to i teraz) trzeba potężnych wyrzeczeń. Codzienne forsowne ćwiczenia, bardzo ścisła dieta, rezygnacja z używek, sporej części rozrywek, regularne godziny aktywności i snu, a na dodatek w tym wszystkim trzeba jeszcze żyć i pracować. Naprawdę spore obciążenie dla ciała i psychiki. Nie dziwią zatem dane, które przynosi badanie uczonych z Norweskiej Politechniki. Profesor Trine Tetlie Eik-Nes, jedna z autorek, zwraca uwagę na silną presję, jakiej nowoczesna kultura poddaje obie płcie. - Kobiety muszą mieć wąską talię i być szczupłe, mężczyźni natomiast powinni mieć szerokie ramiona i wielkie mięśnie – podsumowuje – Okazuje się, że ten nierealny obraz ludzkiego ciała jest takim samym problemem dla mężczyzn jak i dla kobiet. Efekty wygórowanych i odrealnionych estetycznych norm w kulturze masowej wśród kobiet znamy od dawna: zaburzenia odżywiania, stany depresyjne i wiele innych. Do tej pory rzadko temat ten pojawia się w kontekście mężczyzn, którzy zresztą wedle wciąż panujących norm powinni być silni i NIGDY nie przyznawać się do problemów czy słabości. Presja dotyczy wszystkich: grubszych („spaślak, świnia, mógłby tyle nie żreć”) jak i chudszych („lamer, chuchro, na jeden strzał”), okrucieństwo jest tu egalitarne. To dość zabawne, że dopiero przy okazji nowych badań z Norwegii wiele osób zauważy, że obok niebezpiecznego dla dziewcząt wizerunku lalki Barbie od dekad działa wizerunek He-Mana czy superbohaterów z kaloryferami nad pasami. Naukowcy przyjrzeli się danym medycznym 2460 Amerykanom w wieku 18-32 lat. Do oceny podejścia do muskulatury każdego z nich użyto zestawu 15 pytań. Panowie, którzy ze znacznie większym zapałem podchodzili do swojej budowy ciała także znacznie częściej przesadzali z alkoholem. Także oni brali aż cztery razy więcej suplementów diety, także tych nielegalnych oraz sterydów. Część wykazywała objawy zabur…

miesniaki-cierpia-w-samotnosci-norweskie-badanie-mezczyzn-z-obsesja-na-punkcie-budowy-ciala1-aa301ba.jpeg
width: 2121
height: 1414

"Dajcie odpocząć oczom!" Skąd się biorą skurcze powiek?
type: item
date: 2019-03-01T08:04:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mięśnie
subject: Moto
subject: oczy
subject: Technologia
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Wyjątkowo irytująca sprawa, która przeszkadza i utrudnia skupienie się na pracy. Piszemy, oglądamy, poprawiamy i nagle zaczyna się ... nieprzyjemne i całkowicie poza naszą kontrolą - skurcze powiek. Skąd się biorą? Niestety sami jesteśmy sobie winni.
encoded: Kładziemy się spać z nadzieją, że denerwujący stan minie, ale niestety nic nie pomaga. Shameema Sikder z uczelni Johns Hopkins University School of Medicine wyjaśnia to w prosty sposób: - To wszystkie rzeczy, przed którymi przestrzegała mama gdy dorastaliśmy: brak snu, gapienie się w ekrany, suche oczy, odwodnienie, stres i kofeina – wymienia. Spędzamy coraz więcej godzin przed ekranami: małymi i dużymi. W pracy komputer, w domu telewizor, a między nimi telefon. Badania pokazują, że coraz więcej Amerykanów (choć naszym zdaniem tyczy się to i innych społeczeństw krajów wysoko uprzemysłowionych, a więc i Polski) ma problemy ze snem, śpi za mało lub cierpi na zaburzenia snu. Czytanie z ekranu to duży wysiłek dla mięśni oka. Poza tym wieczorne pojedynki na komentarze na Facebooku lub Twitterze to dla oczu prawdziwa gehenna. Samo zjawisko skurczu powieki wciąż pozostaje nie do końca wyjaśnione. Udało się naukowcom zlokalizować mięsień, który podlega temu procesowi: to jeden z odpowiedzialnych za zamykanie i otwieranie powiek. W części przypadków zjawisko jest widoczne dla innych. Jak sobie zatem z tym poradzić? Sikder rekomenduje do 20 minut odwracać wzrok od ekranu albo zamykać oczy. To pomoże je nawilżyć, a jeśli nie wystarczy, skorzystajcie z kropli do oczu. W najbardziej skrajnych przypadkach pacjenci miewają wstrzykiwany botoks do powieki. Powoduje to odcięcie połączeń między nerwami i mięśniami, a to przekłada się na ustanie skurczy. Rudrani Banik z uczelni medycznej Mount Sinai School of Medicine studiowała przypadki tego typu skurczy u 15 pacjentów na przestrzeni kilku lat. Żaden z pacjentów Banik nie cierpiał na schorzenia neurologiczne. Jednak w bardzo rzadkich przypadkach częste skurcze powiek mogą wskazywać na tego typu problemu, na przykład chorobę pnia mózgu . Jeśli występują regularnie warto zwrócić uwagę na ich częstotliwość i rytm, oraz to w jakich okolicznościach się pojawiają. Jeśli towarzyszy im ból oraz inne mięśnie twarzy zaczynają także niekontrolo…

oko-16a7fff.jpeg
width: 5616
height: 3744

Ćwiczenia nie dla każdego
type: item
date: 2010-08-17T10:05:00.000Z
creator: Małgorzata T. Załoga
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: ćwiczenia siłowe
subject: ćwiczenia wytrzymałościowe
subject: geny
subject: mięśnie
subject: naukowcy
description: Na zamiłowaniu do ćwiczeń fizycznych nie każdy jednakowo zyskuje. Nasz indywidualny, genetyczny garnitur sprawia, że nawet jeśli uprawiamy ten sam sport i w takim samym wymiarze, nie u wszystkich da to takie same efekty zdrowotne.
encoded: Z badań dr. Claude’a Boucharda wynika, że u co piątej z przebadanych pod tym kątem osób niemal w ogóle nie rośnie tzw. wydolność tlenowa (a z nią tężyzna fizyczna), zaś prawie u co trzeciego spośród trenujących nie wzrasta wrażliwość na insulinę – wskaźnik ryzyka cukrzycy. Po przebadaniu próbek mięśni uczestników programu ćwiczeń naukowcy wyodrębnili ok. 30 genów pozwalających przewidzieć, u kogo aktywność fizyczna rzeczywiście poprawia stan zdrowia. Tylko „szczęśliwy” układ liter w DNA sprawiał, że ćwiczenia przynosiły oczekiwane efekty zdrowotne. – Dziś lekarze i eksperci w dziedzinie zdrowia publicznego niemal z automatu każdemu oprócz leków zalecają zwiększenie dziennej dawki ruchu i ćwiczenia aerobowe – mówi Bouchard. – Mamy nadzieję, że już niedługo takich rad będzie się udzielać tylko tym, którym rzeczywiście może to pomóc – dodaje. – Pozostałym lekarze zaproponują skuteczniejsze w ich przypadku sposoby zapobiegania chorobom cywilizacyjnym.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e342669a42cd49057a49c11710d643f091c1175e-d4e76fd.jpeg
width: 500
height: 464