National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-10T09:22:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Kto jadł mięso, a kto rośliny? Izotopy zdradzają prawdę o menu sprzed tysiącleci
items: Czy naprawdę 1 na 200 mężczyzn jest spokrewniony z Czyngis-chanem? Według badań – raczej nie
items: Nowy sposób na łysienie jest tak skuteczny, że zaskoczył nawet naukowców. To szansa na efektywną, nieinwazyjną terapię
items: Chłopiec czy dziewczynka u władzy? Tak dzieci widzą autorytet – naukowcy przebadali kilkaset dzieci
items: Koty miauczą więcej do mężczyzn. Czy to znak futrzastego patriarchatu?
items: Dlaczego mężczyźni żyją krócej od kobiet? Rozwiązaniem zagadki jest świat zwierząt
items: Lepsza sperma to dłuższe życie. Jakość nasienia ma związek z długowiecznością mężczyzn
items: Archeolodzy odkryli groby wojowników sprzed 4500 lat. Niespodzianka czekała w jednym z nich
items: Mężczyźni rosną szybciej niż kobiety. W ciągu ostatniego stulecia podwoili przewagę
items: Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów
items: Jak podnieść poziom testosteronu? Dieta, produkty i ćwiczenia, które wpłyną na wzrost testosteronu u mężczyzn
items: Mężczyźni w sieci: coraz bardziej toksyczni i agresywni
items: Już wiadomo, kto ma większe poczucie humoru - mężczyźni czy kobiety
items: Ten mężczyzna przeszedł 500 km z kamerą Google Street View, by uwiecznić nieznane zakątki Tajlandii
items: Portret

Kto jadł mięso, a kto rośliny? Izotopy zdradzają prawdę o menu sprzed tysiącleci
type: item
date: 2026-04-10T09:21:16.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: diety
subject: kobiety
subject: mężczyźni
subject: mięso
subject: pradzieje
description: Co jedli nasi przodkowie na przestrzeni ostatnich dziesięciu tysięcy lat? Naukowcy przeanalizowali dane z blisko 13 tysięcy osób z 40 krajów Eurazji Zachodniej i basenu Morza Śródziemnego. Z ustaleń naukowców wynika, że dostęp do mięsa i ryb zależał od płci.
encoded: Tematyka diety od zawsze wzbudza zainteresowanie społeczne. Nieraz wymiana poglądów na temat tego, co ląduje na naszych talerzach, podnosi ciśnienie rozmówców. Dlatego nie powinno dziwić to, że również badaczy przeszłości interesuje to, co jedli nasi przodkowie. A głównym tematem z reguły jest mięso lub jego brak w pradziejowej diecie. Tego zagadnienia dotyczy nowe, szeroko zakrojone badanie, które opublikowano właśnie na łamach „PNAS Nexus”. Komu mięsa? Eksperci postanowili sprawdzić, kto i w jakiej skali spożywał mięso i ryby na przestrzeni ostatnich 10 tys. lat. To okres rozciągający się od społeczeństw zbieracko-łowieckich aż po czasy nowożytne. Materiał podzielono na główne okresy historyczne: Przedrolniczy, w którego zakres wchodzą łowcy i zbieracze; Neolit i pierwsze społeczeństwa rolnicze; Chalkolit; Epoka brązu; Epoka żelaza; Antyk; Średniowiecze; Era nowożytna. Dane do badań pochodziły z 40 krajów położonych w Eurazji Zachodniej oraz basenie Morza Śródziemnego. Talerz jako arena nierówności Do jakich wniosków doszli naukowcy? Mężczyźni systematycznie cieszyli się lepszym dostępem do białka zwierzęcego niż kobiety. Mięso w preindustrialnych społeczeństwach było symbolem wysokiego statusu, a jego podział odzwierciedlał hierarchię władzy, a nie potrzeby biologiczne. „Mięso było wysoce pożądaną żywnością” – piszą naukowcy. Ewolucja tych nierówności nie była jednak liniowa. Najbardziej egalitarne okazały się pierwsze społeczeństwa rolnicze neolitu, choć nawet wtedy mężczyźni mieli uprzywilejowany dostęp do mięsa i ryb. Drastyczna zmiana nastąpiła w epoce brązu, kiedy rozwój struktur państwowych i elit pogłębił przepaść w dostępie do prestiżowego, w punktu widzenia ówczesnych społeczności, jedzenia. To wtedy upowszechniło się proso – zboże o niskim prestiżu, którym częściej żywiły się kobiety i ubożsi mężczyźni. Szczytowe nierówności odnotowano w antyku i późnym średniowieczu. Jak badacze doszli do swoich wniosków? Badanie to nie polegało na pobieraniu nowych pr…

GettyImages-2195354481-43a2caf.jpg
width: 8256
height: 5504

Czy naprawdę 1 na 200 mężczyzn jest spokrewniony z Czyngis-chanem? Według badań – raczej nie
type: item
date: 2026-02-24T09:32:56.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dna
subject: imperium
subject: mężczyźni
subject: mongolia
description: Eksperymenty genetyczne w Kazachstanie rzuciły nowe światło na siłę oddziaływania Złotej Ordy – północno-zachodniego przedłużenia Imperium Mongolskiego, stworzonego przez legendarnego Czyngis-chana. Mówi się, że za sprawą jego płodności 1 na 200 mężczyzn na świecie jest spokrewniony z wielkim wodzem… ale czy to prawda?
encoded: W 2003 roku świat obiegły głośne badania genetyczne, które tłumaczyły popularność szczególnego wariantu chromosomu Y w środkowej Eurazji właśnie podbojami – nie tylko militarnymi – Czyngis-chana – mongolskiego zdobywcy, który w XIII wieku stworzył największe imperium lądowe w historii. Była to fascynująca, ale także niepokojąca idea. Najnowsze analizy DNA z grobowców elit Złotej Ordy pozwalają jednak bliżej przyjrzeć się elektryzującej mieszance genów i zerwać z popularnymi mitami. Historia słynnych badań genetycznych – czy rzeczywiście pochodzimy od Czyngis-chana? W 2003 roku zespół pod kierownictwem Christa Tylera-Smitha z Uniwersytetu w Leicester przeanalizował chromosomy Y ponad 2000 mężczyzn w różnych populacjach Azji Środkowej. Doszli oni do wniosku, że częsty klaster genetyczny C3* (obecnie C2) rozprzestrzenił się w regionie na ogromną skalę w ciągu ostatniego tysiąclecia. Według nich takie szerokie rozprzestrzenianie się chromosomu Y najlepiej tłumaczyć sukcesem reprodukcyjnym jednego, historycznego przodka, którym miał być właśnie Czyngis-chan lub jego bliski krewny. W efekcie oszacowano, że nawet 16 mln współczesnych mężczyzn (czyli około 0,5% całej populacji męskiej) może nosić pochodzący od niego wariant chromosomu Y. Brakuje jednak dowodów, ponieważ… nigdy nie odnaleziono miejsca pochówku zdobywcy. Czemu tak łatwo śledzić męskie pochodzenie? Chromosom Y przekazywany jest z ojca na syna praktycznie niezmieniony, z niewielkimi mutacjami. To umożliwia śledzenie męskich linii rodowych przez wiele pokoleń. Należy jednak pamiętać, że nawet gdy klaster genetyczny dominuje w jakiejś populacji, nie oznacza to jednoznacznie pochodzenia od jednej osoby. Analiza grobowców elit Złotej Ordy przynosi przełom Czym była Złota Orda? Złota Orda to północno-zachodnie odgałęzienie Imperium Mongolskiego rządzone przez potomków Dżocziego – najstarszego syna Czyngis-chana. Przez stulecia wpływała na dzieje Rosji, Europy Wschodniej i Azji Środkowej, a jej władcy uważali się za …

FABRIC-KOLAZ-32-75-6e50f07.jpg
width: 2700
height: 1800

Nowy sposób na łysienie jest tak skuteczny, że zaskoczył nawet naukowców. To szansa na efektywną, nieinwazyjną terapię
type: item
date: 2026-01-15T13:50:04.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: medycyna
subject: mężczyźni
subject: terapia
description: Odkrycie badaczy z Sheffield może zmienić sposób leczenia łysienia dziedzicznego. Naturalny cukier z DNA stymuluje odrost włosów. Efekty w testach na myszach są zdumiewające.
encoded: Wygląda na to, że czeka nas przełom w leczeniu łysienia dziedzicznego, będącego najczęstszą przyczyną utraty włosów u ludzi na całym świecie. Wszystko zaczęło się od przypadkowego odkrycia dokonanego w 2024 roku przez badaczy z University of Sheffield oraz COMSATS University w Pakistanie. Podczas badań nad właściwościami regeneracyjnymi dezoksyrybozy naukowcy zauważyli, że substancja ta znacząco przyspiesza gojenie się ran u myszy, a jednocześnie powoduje gwałtowny wzrost futra wokół leczonych miejsc. Globalny problem, na który nie ma lekarstwa Łysienie dziedziczne dotyka nawet 40 procent światowej populacji i jest uwarunkowane genetyką, poziomem hormonów oraz procesami starzenia. Pomimo tak dużej skali problemu amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła dotychczas tylko dwa leki na tę przypadłość. Pierwszy z nich, minoksydyl, stosowany jest miejscowo, ale nie u wszystkich pacjentów przynosi oczekiwane rezultaty. Drugi, finasteryd, to lek doustny, który wykazuje skuteczność na poziomie 80-90 procent, lecz wymaga ciągłego stosowania i może wywoływać poważne skutki uboczne, w tym depresję, zaburzenia libido czy bóle jąder. Póki co nie jest zatwierdzony do stosowania przez kobiety – a one również cierpią na łysienie dziedziczne. Nowa substancja zaskakuje skutecznością W obliczu tych ograniczeń zespół pod kierownictwem Muhammada Anjuma opracował biodegradowalny, nietoksyczny żel na bazie dezoksyrybozy – naturalnie występującego cukru będącego składnikiem DNA. W badaniu opublikowanym w czerwcu 2024 roku przetestowano go na samcach myszy z utratą owłosienia. Wyniki były zdumiewające: codzienne stosowanie niewielkiej dawki żelu przez okres 20 dni doprowadziło do solidnego odrostu długich i grubych włosów. Skuteczność tej metody wyniosła od 80 do 90 procent, co czyni ją równie efektywną jak minoksydyl. Co ciekawe, łączenie obu tych metod nie przyniosło znacząco lepszych efektów niż stosowanie ich oddzielnie. Jak działa dezoksyryboza? Choć dokładny mechanizm sty…

lysienie-a4d6f5c.jpeg
width: 7360
height: 4912

Chłopiec czy dziewczynka u władzy? Tak dzieci widzą autorytet – naukowcy przebadali kilkaset dzieci
type: item
date: 2026-01-11T14:14:34.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: dzieci
subject: kobiety
subject: mężczyźni
subject: psychologia
description: Czy przedszkolaki uważają, że chłopcy powinni rządzić światem? Naukowcy zbadali, jak setki dzieci dzielą cenne nagrody między „szefa” a „podwładnego”. Wyniki rzucają nowe światło na to, jak w naszych głowach rodzi się poczucie równości i czy faktycznie faworyzujemy mężczyzn u władzy.
encoded: Nierówności na tle płci są na porządku dziennym. Nawet w dążącej do równości Unii Europejskiej z jakiegoś powodu kobiety zarabiają średnio o 12% mniej za godzinę pracy niż mężczyźni. W naszym kraju luka płacowa jest niższa od średniej unijnej i wynosi 7,8%. Z jakiego powodu kobiety zarabiają mniej na tym samym stanowisku? Bo są kobietami, nie ma na to innego wytłumaczenia. Nierówności dotyczą również dostępu kobiet do awansów na najwyżej płatne stanowiska. Trafia ich tam zdecydowanie mniej niż mężczyzn. Skąd biorą się takie różnice? Kiedy zaczynają się pojawiać takie nierówności? Czy dzieci uznają męską dominację nad kobietami za uzasadnioną? Ten temat rozpoznali naukowcy, którzy postanowili zbadać sprawę u kilkulatków i dowiedzieć się, czy już w tym wieku widoczne są przejawy dyskryminacji. Badania w przedszkolach Badacze z francuskich uniwersytetów postanowili sprawdzić, czy dziecięce intuicje wspierają „męski przywilej”, czy może kierują się zupełnie innymi zasadami. Wyniki opublikowano na łamach czasopisma „Child Development”. W badaniu wzięło udział 653 dzieci w wieku od 3 do 8 lat z Francji. Zostały one zrekrutowane z obszaru metropolitalnego Lyonu we Francji. Naukowcy przeprowadzili testy w konkretnych placówkach edukacyjnych i wychowawczych, którymi były: 10 przedszkoli, 9 szkół publicznych, 1 centrum rekreacji. Jak zbadać tendencje nierówności? Naukowcy opowiedzieli dzieciom historię o dwóch postaciach, które wspólnie planowały zabawę. Jedna z nich – postać dominująca – zawsze narzucała swoje zdanie i wybierała gry. Druga – postać podległa – musiała się dostosować. Postacie te były rówieśnikami dzieci, co ułatwiało badanym identyfikację z sytuacją. Kluczowym momentem był podział nagród. Dzieci otrzymały trzy naklejki, które miały rozdzielić między bohaterów. Trzy to liczba nieparzysta, więc nie dało się ich podzielić po równo – ktoś musiał dostać więcej. Komu dać bonus? Skutecznemu liderowi czy podwładnemu? Naukowcy sprytnie zmieniali płeć postaci w różnych…

shutterstock2141806575-0f49adc.jpg
width: 6000
height: 4000

Koty miauczą więcej do mężczyzn. Czy to znak futrzastego patriarchatu?
type: item
date: 2025-12-03T12:23:32.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: komunikacja
subject: koty
subject: mężczyźni
subject: zwierzęta
description: Zdarzyło mi się słyszeć, że do mężczyzn trzeba mówić głośno i wyraźnie. Jeśli to prawda, to z pewnością wiedzą to koty – okazuje się, że miauczą one znacznie częściej, gdy do domu wraca mężczyzna niż kobieta. Czy to sprytna strategia na zwrócenie męskiej uwagi czy może patriarchalne przyzwyczajenia?
encoded: Domowe koty mogą być nieobojętne na płeć osoby, która przekracza próg mieszkania – tak wynika z badań przeprowadzonych na Uniwersytecie w Ankarze. Analiza pierwszych chwil spotkania kotów z opiekunami ujawniła, że te zdecydowanie częściej miauczą na mężczyzn. Czy koty „obchodzi”, że wracamy do domu? Niezwykle ciężko jest dokładnie prześledzić zachowania domowych kotów. Do tej pory dane zbierano za pomocą ankiet wypełnianych przez właścicieli, ale nie zawsze było to miarodajne. Tureccy badacze mieli inny pomysł: przebadali dokładne interakcje 31 par opiekunów i ich kotów za pomocą kamer. Właściciele zwierząt zostali poproszeni o użycie kamery zamontowanej na klatce piersiowej (np. telefonu komórkowego lub popularnego GoPro) w celu filmowania pierwszych minut po powrocie do domu, zachowując się przy tym tak naturalnie, jak to tylko możliwe. Następnie zespół przeanalizował tylko pierwsze 100 sekund każdej interakcji, śledząc 22 konkretne kocie zachowania. Obejmowały one intensywność miauczeń, ocieranie się o nogi czy ziewanie – mechanizm związany ze stresem. Koty miauczą więcej do mężczyzn Wyniki badań były jednoznaczne – koty znacznie częściej wokalizowały (m.in. miauczały i mruczały) podczas witania opiekunów płci męskiej niż opiekunek płci żeńskiej. Co ciekawe, ta zwiększona częstotliwość była taka sama u wszystkich kotów i niezależna od wieku, rasy, płci zwierzęcia czy nawet wielkości gospodarstwa domowego. Średnio koty wydawały 4,3 miauczenia w ciągu pierwszych 100 sekund witania się z mężczyznami, a zaledwie 1,8 w przypadku witania się z kobietami. Pozostało pytanie, dlaczego. Czy koty wolą mężczyzn? Według naukowców wbrew pozorom nie chodzi o sympatię, a o pragmatyzm. Ustalili oni, że... mężczyźni po prostu rzadziej rozmawiają ze swoimi kotami i są na nie generalnie mniej uważni. Koty dostosowują swoją komunikację, aby zwrócić ich uwagę. – Opiekunowie płci męskiej mogą rzadziej angażować się w zachowania werbalne niż opiekunki płci żeńskiej. Ta różnica może skła…

GettyImages-578260326-9ac7d3a.jpg
width: 3425
height: 2279

Dlaczego mężczyźni żyją krócej od kobiet? Rozwiązaniem zagadki jest świat zwierząt
type: item
date: 2025-10-06T06:40:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: kobiety
subject: mężczyźni
subject: życie
description: Dlaczego kobiety żyją dłużej niż mężczyźni? Wyjaśnienie tego fenomenu nie jest wcale takie oczywiste. Aby odpowiedzieć na to pytanie, naukowcy przeanalizowali przeżywalności ponad tysiąca gatunków zwierząt. Wyniki są intrygujące.
encoded: Zarówno naukowców, jak i ogół społeczeństwa od dawna intrygują stosunkowo duże i stałe różnice w przeżywalności między kobietami a mężczyznami. Panie na całym świecie żyją średnio o 5,4 roku dłużej niż panowie. Taka prawidłowość obserwowana jest niezależnie od kontekstu kulturowego czy społecznego. Międzynarodowy zespół badaczy pod kierownictwem naukowców z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka w Lipsku postanowił zbadać tę sprawę dogłębnie i sprawdzić, jak przeżywalność wygląda w przypadku zwierząt. Wnioski opublikowano w „Science Advances”. Długowieczność zaklęta w genetyce? U ssaków samice zazwyczaj żyją dłużej. Tak jest np. u pawianów i goryli. Jednak ten wzorzec nie jest uniwersalny: u wielu ptaków, owadów i gadów płcią żyjącą dłużej są samce. Jedno z wyjaśnień genetycznych to tzw. hipoteza płci heterogametycznej – wskazuje na różnice w chromosomach płci. U ssaków samice mają dwa chromosomy X, podczas gdy samce mają tylko jeden chromosom X i jeden Y (co czyni je płcią heterogametyczną). Niektóre badania sugerują, że posiadanie dwóch chromosomów X może chronić samice przed szkodliwymi mutacjami, dając im przewagę w przetrwaniu. U ptaków jednak system jest odwrócony: samice są płcią heterogametyczną – dlatego to samce żyją dłużej. Tyle że w nowe badanie nie do końca potwierdza tę hipotezę. Dłuższe życie? To skomplikowane Korzystając z danych z systemu zarządzania informacją zoologiczną dotyczących ponad 1176 gatunków ptaków i ssaków w ogrodach zoologicznych na całym świecie, naukowcy odkryli uderzający kontrast w długości życia potwierdzający hipotezę heterogametyczną: u większości ssaków (72%) samice żyły dłużej, średnio o 12%; u większości gatunków ptaków (68%) samce żyły dłużej, średnio o 5%. Ale dalsze analizy zburzyły porządek. – Niektóre gatunki wykazywały odwrotny do oczekiwanego wzorzec – mówi główna autorka dr Johanna Stärk z Instytutu Maxa Plancka. – Na przykład u wielu ptaków drapieżnych samice są zarówno większe, jak i żyją dłużej niż sa…

shutterstock628988195-2003f1e.jpg
width: 3107
height: 2330

Lepsza sperma to dłuższe życie. Jakość nasienia ma związek z długowiecznością mężczyzn
type: item
date: 2025-03-07T11:20:56.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: długowieczność
subject: mężczyźni
subject: plemniki
description: Spośród wielu czynników wpływających na to, ile będzie żyć mężczyzna, szczególne znacznie może mieć jakość nasienia. Najnowsze badania duńskich naukowców wykazały, że mężczyźni z najlepszą jakością nasienia mogą zyskać aż trzy lata życia.
encoded: W tym artykule: Jak się określa jakość nasienia Jak zebrano dane do badania? Dlaczego więcej plemników przekłada się na długość życia? Na całym świecie, niezależnie od kraju pochodzenia, kobiety żyją dłużej niż mężczyźni. W 2021 roku ta luka wynosiła średnio pięć lat. Co jest jej przyczyną? To jedno z wielkich pytań, nad którym naukowcy łamią sobie głowę od dawna. Jakie czynniki determinują długość życia każdej z płci i czy możemy na nie wpływać? Najnowsze badania opublikowane w czasopiśmie naukowym „Human Reproduction” wskazują, że w przypadku mężczyzn bardzo ważna jest jakość spermy. Wyniki badań nasienia powiązane są bowiem nie tylko z płodnością, ale i przewidywaną długością życia. Jak to określił prof. Robert John Aitken w komentarzu do badań, plemniki mogą być swoistym kanarkiem w kopalni dla męskiego zdrowia. Im więcej w nasieniu plemników, tym większa szansa na długie życie. Jak się określa jakość nasienia? O zdolności plemników do połączenia się z komórką jajową decyduje kilka czynników. Pierwszym z nich jest liczebność plemników w ejakulacie. Naturalnie, im jest ich więcej, tym lepiej. Za poprawną wartość WHO uznaje co najmniej 39 mln plemników na ejakulat. Lub, w innym ujęciu, co najmniej 16 mln na ml. Ważne są również żywotność plemników, ich ruchliwość, a także odsetek plemników o prawidłowej budowie. Dopiero wszystkie te parametry pozwalają ocenić jakość nasienia. W opisywanych badaniach duńskich naukowcy skupili się tylko na jednym: ilości ruchliwych plemników na ejakulat. Ustalili, że mężczyźni, dla których wielkość ta wynosiła ponad 120 mln, żyli prawie trzy lata dłużej niż mężczyźni, dla których ilość ruchliwych plemników w ejakulacie była niższa niż 5 mln. – Wygląda na to, że im lepsza jakość nasienia, tym większa długość życia – komentuje dr Lærke Priskorn, główna autorka badania, epidemiolożka z Uniwersytetu Kopenhaskiego. Jak zebrano dane do badania? Ustalenie tego wymagało przeanalizowania danych prawie 80 tys. Duńczyków. Między 1965 a 2015 ro…

shutterstock1364180834-fb28a94.jpg
width: 1000
height: 667

Archeolodzy odkryli groby wojowników sprzed 4500 lat. Niespodzianka czekała w jednym z nich
type: item
date: 2025-02-06T14:04:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: broń
subject: mężczyźni
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
description: Pełne wyposażenie łuczników odkopali archeolodzy w grobach wojowników zlokalizowanych w Niemczech. W jednym z nich namierzono relikty kołczanu. To wyjątkowe znalezisko.
encoded: Spis treści: Cmentarzysko wojowników Przedmioty wykonane ze skóry i drewna w grobach Kultura pucharów dzwonowatych. Co o niej wiemy? Archeolodzy coraz częściej prowadzą wykopaliska w związku z dużymi inwestycjami. Tego typu badania określa się mianem ratowniczych, bo ich celem jest zadokumentowanie i zabezpieczenie zabytków przed rozpoczęciem prac budowlanych. Badacze przeszłości z reguły nadzorują prace budowlańców. Tak samo było i tym razem w pobliżu miejscowości Förderstedt w kraju związkowym Saksonia-Anhalt w Niemczech, gdzie modernizowana jest sieć elektryczna. Cmentarzysko wojowników W sumie badacze zlokalizowali co najmniej 10 grobów, z czego dwa były kurhanami – pod nimi znajdowały się pojedyncze pochówki. To cmentarzysko pochodzi sprzed około 4500 lat. Są to zatem czasem, kiedy w starożytnym Egipcie powstawały największe faraońskie piramidy. To, co rzuciło się w oczy archeologom to świetny stan zachowania nekropolii. Wynika przede wszystkim z tego, że groby znajdowały się głęboko, bo około dwóch metrów pod poziomem gruntu. W grobach odkryto bardzo charakterystyczne naczynia ceramiczne. Dzięki temu badacze wiedzą, że mają do czynienia ze społecznością określaną w literaturze naukowej jako kultura pucharów dzwonowatych. W jednym z grobów znaleziono naczynie ze śladami substancji organicznej. Zapewne była to strawa złożona tam w momencie pogrzebu. W innym grobie, należącym zapewne do mężczyzny, znajdowała się kamienna płytka łucznicza o wymiarach 8 na 4 cm. Wykonano ją z piaskowca gotlandzkiego, który został przetransportowany przez lodowce do środkowych Niemiec w epoce lodowcowej. Tego typu artefakty z reguły posiadają otwory, przez które przewlekano rzemienie i przywiązywano je do nadgarstków, by ochraniały je w czasie oddawania strzału z łuku. Być może pełniły też inną funkcję: manifestowały wysoką pozycję właściciela. Przedmioty wykonane ze skóry i drewna w grobach Archeolodzy bardzo rzadko odkrywają w czasie badań wykopaliskowych w Europie zabytki organic…

newsimage402830-607e9d8.jpg
width: 800
height: 506

Mężczyźni rosną szybciej niż kobiety. W ciągu ostatniego stulecia podwoili przewagę
type: item
date: 2025-01-23T14:19:01.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: kobiety
subject: mężczyźni
subject: nauka
subject: trendy
subject: waga
description: Naukowcy przeanalizowali dane z ponad 100 lat. Zauważyli zaskakującą prawidłowość. W ciągu ostatniego stulecia wzrost i masa ciała zarówno mężczyzn, jak i kobiet powiększyły się. Jednak mężczyźni „urośli” aż dwa razy bardziej niż kobiety.
encoded: Spis treści: Gdzie się najlepiej żyje Bogatsi, wyżsi i więksi Wyżsi bardziej pożądani? Mężczyźni są coraz wyżsi, coraz potężniejsi i coraz częściej wyglądają, jakby pół życia spędzali na siłowni. I to nie tylko w internecie, na zdjęciach podkręconych przez algorytmy sztucznej inteligencji. Także w rzeczywistości. Naukowcy opisali tę zaskakującą zmianę w artykule opublikowanym w najnowszym numerze czasopisma „Biology Letters”. Przeanalizowali w nim dane z ponad 100 lat gromadzone przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). W sumie objęły one 135 tys. osób z 62 krajów. Tak jak podejrzewali badacze, lepsza opieka zdrowotna oraz lepszy dostęp do żywności przełożyły się na wyższy wzrost i większą masę ciała ludzi. Jednak gdy spojrzeli na różnice między płciami, odkryli coś niespodziewanego. Wzrost mężczyzn i ich masa ciała zwiększyła się dwa razy bardziej niż kobiet. To oznacza zaś, że dla naszego gatunku wzrósł dymorfizm płciowy – czyli różnice w wyglądzie między płciami. Gdzie się najlepiej żyje Jednym z trojga autorów pracy jest prof. Lewis Halsey z University of Roehampton. – Szczegółowo zbadaliśmy, jak dobór płciowy ukształtował ciała mężczyzn i kobiet oraz jak lepsze warunki środowiskowe – takie jak dostęp do pożywienia i mniejsze obciążenie chorobami – uwolniły nas od ograniczeń – powiedział Halsey „Guardianowi”. Celem badaczy było sprawdzenie, jak wzrost i waga ludzi zmienia się wraz z poprawiającymi się warunkami życia. W tym celu posłużyli się wskaźnikiem rozwoju społecznego (ang. Human Development Index, HDI). Łączy on trzy elementy: oczekiwaną długość życia, lata edukacji oraz dochód narodowy per capita. Dzięki temu HDI – mieszczący się między 0 a 1 – może być wykorzystywany do porównywania jakości życia w różnych krajach. Przykładowo: w 2018 roku na szczycie listy krajów uszeregowanej pod względem wielkości HDI była Norwegia. HDI tego kraju wynosił aż 0,949. Za nią znajdowały się Australia, Szwajcaria i Niemcy. W 2021 r. HDI Polski wynosił 0,876. To plasowało …

shutterstock2069891327-6dfa24a.jpg
width: 5472
height: 3648

Mikroplastik zamiast plemników? Naukowcy wykryli go nawet w jądrach ludzi i psów
type: item
date: 2024-05-21T10:05:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: mężczyźni
subject: mikroplastik
subject: plastik
subject: płodność
subject: psy
subject: Wolny czas
description: Naukowcy wykryli znaczne ilości wielu rodzajów mikroplastiku w jądrach zarówno ludzi, jak i psów. Może to stanowić jedną z przyczyn spadku płodności.
encoded: W tym artykule: Plastik w jądrach Rodzaje plastiku w jądrach Mikroplastik a płodność i zdrowie Plastikowe śmieci pod różną postacią są już wszędzie. Występują w żywności, oceanach, na szczytach ośmiotysięczników, warstwach archeologicznych, a nawet w kosmosie. Skala zanieczyszczenia planety tymi cząsteczkami tworzyw sztucznych jest niewyobrażalna. Z ostatnich badań wynika, że mikroplastik przenika do tkanek ciała, nawet do płuc i tętnic. Ale czy również do innych układów? Plastik w jądrach – Wątpiłem, że mikroplastik może przenikać do układu rozrodczego – mówi prof. Xiaozhong „John” Yu z University of New Mexico w USA. Jest on jednym z autorów artykułu opublikowanego w piśmie „Toxicological Sciences”. Przedstawiono w nim wynika badań na obecność mikroplastiku w ludzkich i psich jądrach. Okazało się jednak, że cząsteczki tworzyw sztuczny znajdowały się we wszystkich przebadanych próbkach, tkankach 47 psich i 23 ludzkich jąder. Analizowane próbki pochodziły z biopsji oraz banków tkanek. – Kiedy po raz pierwszy otrzymałem wyniki dla psów, byłem zaskoczony. A jeszcze bardziej, gdy otrzymałem wyniki dla ludzi – wspomina prof. Yu. Rodzaje plastiku w jądrach Naukowcy ustalili, że najbardziej rozpowszechnionym polimerem zarówno w tkankach ludzkich, jak i psich, był polietylen (PE). Jest on używany do produkcji plastikowych toreb i butelek. U psów był to polichlorek winylu (PVC). Ten jest wykorzystywany w hydraulice przemysłowej, komunalnej i domowej. U psów średnie stężenie mikroplastiku w tkance jąder wynosiło 122,63 mikrograma na gram tkanki (mikrogram to milionowa część grama). W tkance ludzkiej średnie stężenie wynosiło 329,44 mikrograma na gram. To prawie trzy razy więcej niż u psów i znacznie więcej niż średnie stężenie rozpoznane w innych badaniach wykonanych na ludzkich łożyskach. Średni wiek mężczyzn w próbkach z biopsji wynosił 35 lat. Oznacza, że ich ekspozycja na tworzywa sztuczne rozpoczęła się kilkadziesiąt lat temu. Wówczas w obiegu było mniej plastiku. Oznac…

mikroplastik-zamiast-plemnikow-naukowcy-wykryli-go-nawet-w-jadrach-ludzi-i-psow-fot-charnsitr-shutterstock-a06699a.jpg
width: 1000
height: 667

Jak podnieść poziom testosteronu? Dieta, produkty i ćwiczenia, które wpłyną na wzrost testosteronu u mężczyzn
type: item
date: 2020-06-17T15:53:33.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: mężczyźni
subject: Zdrowie
description: Testosteron jest najważniejszym męskim hormonem odpowiadającym za całe spektrum cech. Mężczyźni obdarzeni niższą jego ilością często zastanawiają się, jak podnieść poziom testosteronu. Oto sposoby.
encoded: Testosteron odgrywa ważną rolę w organizmie mężczyzny. Wspomaga szybkie budowanie masy mięśniowej oraz odpowiada za trwałość szkieletu, a także za ilość i gęstość owłosienia. Oprócz tego jest swego rodzaju wyznacznikiem męskiego nastroju, samopoczucia oraz pewności siebie. Poziom testosteronu wpływa na ton głosu i ma wpływ na jędrność skóry. Testosteron odpowiada wreszcie za męski popęd i sprawność seksualną. Choć kobiety również posiadają testosteron to właśnie dla mężczyzn jest on najważniejszy. U mężczyzn produkowany jest on w komórkach Leydiga (komórek miąższowych jąder). Działa on anabolicznie, czyli w bezpośredni sposób wpływa na wzrost tkanek, zatem dbanie o jego prawidłowy poziom jest niezwykle ważne. Co może powodować obniżenie poziomu testosteronu? Najczęściej brak dbania o własne zdrowie. Nieregularny sen, zła i niezdrowa dieta, nadmierny stres czy brak ćwiczeń fizycznych to czynniki, które mogą zmniejszyć ilość tego ważnego hormonu w męskim organizmie. Testosteron spada również z wiekiem, jest to proces naturalny. Dlatego też, jeżeli jak najdłużej chcemy zachować męską formę, ważne jest, by znaleźć czas na regularne ćwiczenia i zbilansowaną dietę. Jak podnieść poziom testosteronu? Bezpieczne sposoby Zasadniczo próbować podnosić poziom testosteronu możemy na kilka sposobów. Oczywiście nie bierzemy pod uwagę jakiegokolwiek przyjmowania hormonu bezpośrednio. Wszystko co robimy ma jedynie pobudzić organizm do produkcji testosteronu w sposób naturalny i bezpieczny. Do całkowicie bezpiecznych sposobów należą oczywiście ćwiczenia fizyczne. Te wykonywane prawidłowo zwiększą poziom nie tylko testosteronu, ale wpłyną także na wytwarzanie hormonu wzrostu. Bezpieczne są również diety, które pozwalają na uzupełnienie braków i skupione są na dostarczaniu niezbędnych męskiemu organizmowi minerałów i witamin. Bezpieczna w końcu jest odpowiednia suplementacja. Warto rozważyć wszystkie te sposoby, jeżeli zastanawiamy się, jak podnieść poziom testosteronu. Co podnosi pozio…

jak-podniesc-poziom-testosteronu-dieta-produkty-i-cwiczenia-ktore-wplyna-na-wzrost-testosteronu-u-mezczyzn-da381bd.jpeg
width: 2156
height: 1390

Mężczyźni w sieci: coraz bardziej toksyczni i agresywni
type: item
date: 2020-02-13T13:41:12.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: internet
subject: mężczyźni
subject: praca
subject: psychologia
subject: social media
description: Mężczyźni w Internecie stają się coraz bardziej ekstremalni, toksyczni i agresywni, a przynajmniej tak wynika z badania, które przeanalizowało 38,4 mln wpisów na Reddit i różnych forach dotyczących praw mężczyzn.
encoded: Badanie wykazało, że mężczyźni w Internecie stali się "bardziej toksyczni i popierają nihilistyczne i ekstremalne antykobiece ideologie". Analiza przeprowadzona między innymi przez zespół badaczy z Kolegium Uniwersyteckiego w Londynie, Uniwersytetu Birmingham, Uniwersytetu Illinois objęła 38,4 mln postów z siedmiu 7 forów i 57 podstron na serwisie Reddit, określanych łącznie jako "manosphere" (“męskostrefa” – przyp.red). Według naukowców “męskostrefa” jest "konglomeratem przeważnie internetowych ruchów mizoginistycznych głównie skupionych na kwestiach męskich". Niektóre z tych stron to: The Attraction, Rooshv, SlutHate i Incel.is oraz podgrupy Reddit: Pick Up Artists (“Uwodziciele”), Men's Rights Activists (Aktywiści ds. praw mężczyzn), Men Going Their Own Way (“Mężczyźni, którzy podążają własną drogą”) w oraz Involuntary Celibates (“Nieprzymusowe celibaty”). Wiele z tych grup istnieje od lat, ale według raportu tego badania, ich nowsi użytkownicy mają tendencję do tworzenia znacznie bardziej radykalnej i brutalnej retoryki. Zespół stwierdził, iż tak wiele osób czynnie korzysta z forów i subredditów, że “męskostrefa” może w rzeczywistości być dużo większa. Sugerują oni również, że użytkownicy tych stron bardzo płynnie modyfikują swoje poglądy, czyniąc je jeszcze bardziej radykalnymi i dołączając jednocześnie do nowych społeczności internetowych, które odpowiadają ich przekonaniom. Naukowcy zauważyli również pokrywanie się ogólnych zasad “męskosfery” i białej supremacji. Zarówno prawica, jak i mężczyźni z “męskostrefy” zgadzają się, że feminizm jest przyczyną “zachodniego upadku cywilizacyjnego”. Mizoginia wydaje się więc nieodłączną cechą alt-prawicy. Największe niebezpieczeństwo polega na tym, że słowa pisane na forach niekiedy zamieniają się czyny w prawdziwym świecie. W 2019 roku 24-letni mężczyzna zabił 9 uczniów liceum w Ohio tuż po sporządzeniu "listy gwałtów" kobiet, które odrzuciły jego awanse. W 2018 roku 26-letni mieszkaniec Toronto zabił 10 osób w centrum…

zachowania-mezczyzn-w-sieci-staja-sie-coraz-bardziej-ekstremalne-fot-getty-images-4975540.jpeg
width: 2001
height: 1040

Już wiadomo, kto ma większe poczucie humoru - mężczyźni czy kobiety
type: item
date: 2019-12-18T10:21:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: kobiety
subject: Lifestyle
subject: mężczyźni
description: Eksperymenty pokazały, że panowie są zabawniejsi, bo potrzebne jest im to do znalezienia partnerki. Panie są mniej zabawne, bo wieki patriarchatu sprawiły, że kobietom i dziewczynkom ”nie wypada” być zabawnymi.
encoded: Choć od reguły są wyjątki, zauważa ”Psychology Today”, aż 63 proc. mężczyzn jest zabawniejszych od przeciętnej kobiety. Czym jest poczucie humoru? ”Nowiny Psychologiczne” przytaczają definicję następującą: zmysłem komizmu określa ogólną tendencję jednostki do angażowania się w zachowania związane z humorem w szerokim zakresie sytuacji. Przyjmuje się, że poczucie humoru jest konstruktem wielowymiarowym, obejmującym cztery podstawowe aspekty: tworzenie, wyrażanie, rozumienie i reagowanie na komizm. View oEmbed on the source website View oEmbed on the source website Metaanaliza wykonana przez brytyjskich i amerykańskich psychologów ewolucyjnych z Walii i Karoliny Północnej skupiła się na 28 wcześniejszych badaniach z cyklu ”która płeć jest zabawniejsza”. Oceniano zwykłych ludzi, profesjonalnych komików nie brano pod uwagę. A ci – szczególnie kobiety komicy - są wynikami analizy ”płci humoru” poirytowani. – W świecie komików takie opracowania to ostatnia rzecz, jakiej potrzeba. Do zawodu powinni garnąć się i słabi i mocni, bo nigdy nie wiadomo komu się uda – stwierdziła Marina Bye, połowa duetu ”Siblings”. Zwraca uwagę, że dobre dowcipy potrafią pisać ludzie kompletnie niezabawni, i odwrotnie, na scenie często brylują osoby niezdolne pisać własnego materiału. Szkockiej standupperce Eleanor Morton nie podoba się z też przyjęte przez badaczy założenie, że kobiety nie muszą być zabawne, bo nie szukają partnera. Kierujący badaniami dr Gil Greengross stwierdził, że kobiety szukają mężczyzn z poczuciem humoru bo to cecha mocno korelująca z inteligencją. – Z drugiej strony, mężczyźni wolą te kobiety, które śmieją się z ich dowcipów. Patrząc przez pryzmat historii ewolucji naszego gatunku, samce musiały starać się być zabawniejsze od konkurencji by zabłysnąć przed samicami – przekonuje. View oEmbed on the source website W większości eksperymentów które analizował zespół dr Greengrossa proszono kobiety i mężczyzn o dopisanie zabawnego podpisu do ilustracji. Potem panel sędziów, …

mezczyzni-naprawde-sa-zabawniejsi-od-kobiet-naukowcy-potwierdzaja-stereotyp-bbbf619.jpeg
width: 1000
height: 667

Ten mężczyzna przeszedł 500 km z kamerą Google Street View, by uwiecznić nieznane zakątki Tajlandii
type: item
date: 2016-03-31T15:31:52.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: mężczyźni
subject: tajlandia
subject: zdjęcia
description: Dzięki niemu możemy teraz podróżować kursorem po mapie i podglądać m.in. herbaciane pola Tajlandii.
encoded: Ile byłbyś w stanie wędrować z osiemnastoma kilogramami sprzętu na plecach przez bezdroża Tajlandii? Panupong Luangsa-ard w ciągu 2 lat pokonał w sumie 500 km - z czego większość pieszo! Wszystko po to, by uwiecznić tajlandzkie krajobrazy w miejscach, do których nie były w stanie dotrzeć pojazdy Google Street View. Poświęcenie triatlonisty Panupong pochodzi z Tajlandii. Jest triatlonistą. Ale nawet dla sportowca był to niemały wysiłek. Na plecach dźwigał aparat umożliwiający wykonywanie zdjęć sferycznych obejmujących pole widzenia 360 stopni., a do pokonania miał nieraz kilkadziesiąt kilometrów, z czego większość w górę po niebezpiecznie grząskim gruncie. Najbardziej wymagające okazało się fotografowanie herbacianych pól i plantacji truskawek. „Panupong schodził na nich 4 pary butów!” – czytamy na portalu Mashable. Dzięki wysiłkowi Taja na mapach Google’a pojawiło się ok. 150 nowy miejsc dostępnych w technologii Street View. Jak Kolumb? To nie jedyna taka historia. Google, w ramach programu Trekker Loan, wypożycza swoją specjalną kamerę niestrudzonym odkrywcom, by ci w czasie wojaży mapowali lokalizacje, których standardowe pojazdy Google'a nie mogą osiągnąć. ___________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Poznaj nominowanych: View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/5aa33c30c01a78d7167454ef959923f1444183e9-e1fc5d3.jpeg
width: 1000
height: 750

Portret
type: item
date: 2009-03-24T19:33:48.000Z
creator: Tomasz Tomaszewski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: fotografia
subject: mężczyźni
subject: mołdawia
subject: portrety
subject: rumunia
subject: wieś
subject: zdjęcia
description: We wschodniej Rumunii, przy granicy z Mołdawią, żyją Csángós, odizolowana grupa etniczna pochodzenia węgierskiego. Zamknięci, ponurzy i nieufni wobec obcych, pluli na mnie, gdy szedłem przez ich wioskę. Pierwszego dnia nawet nie próbowałem wyjmować aparatu.
encoded: Wieś, która nie jest zaznaczona na mapie, mimo że ma ok. 300 mieszkańców, gościła mnie przez trzy dni. Po pierwszych dwóch, kiedy nie zrobiłem ani jednego zdjęcia, bo ludzie patrzyli na mnie podejrzliwie, byłem zrezygnowany. Dopiero trzeciego dnia ciekawość zwyciężyła i Csángós pozwolili mi się fotografować. Mężczyzna na zdjęciu stoi przed otwartymi drzwiami swego domu. Ciemne wnętrze stało się ramą dla jego twarzy. Ręcznie robiona, tradycyjna czapa nieprzypadkowo nie styka się z framugami – takie „szparki” między najważniejszymi obiektami są elementem wzmacniającym zdjęcie. Gdyby ich zabrakło albo gdyby mężczyzna stał symetrycznie (tutaj ma przesunięte ramiona), fotografia byłaby nudna. Istotny jest także powtarzający się kolor koszuli i ściany. Francuski fotograf Henri Cartier-Bresson powiedział kiedyś, że każdy ma taką twarz, na jaką zasługuje. W portrecie nie wystarczy pokazać, jak wygląda człowiek. Sztuką jest uchwycenie czegoś unikatowego, co przybliży jego charakter i usposobienie. Trzeba się dobrze przyjrzeć i „odczytać” historię modela, a potem przekazać ją językiem wizualnym, czyli za pomocą fotografii. Można zrobić świetny portret osobie, która nie ma charakterystycznych rysów twarzy. W fotografii dokumentalnej wskazane jest, by ludzie nie patrzyli w obiektyw, bo to odbiera jej wiarygodność. Portret to całkiem inna sprawa – kiedy człowiek spogląda ze zdjęcia prosto w oczy odbiorcy, wrażenie jest dużo silniejsze, niemal jak w przypadku bezpośredniego kontaktu. Portret jest starą dziedziną fotografii. Robione na niskoczułych materiałach XIX-wieczne dagerotypy wymagały długiego naświetlania, podczas którego model pozostawał w bezruchu, często w nienaturalnej pozie. Relacje między nim a fotografem były wtedy inne niż teraz. Portrety również.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/af8f1eef71483b66aa830349bbbcf62e962f799a-ac45dac.jpeg
width: 640
height: 427