National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-19T13:43:47.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Otworzyli meteoryt z Marsa i oniemieli. Znaleźli w środku minerał, którego nie powinno tam być
items: Mamy to! Nowy polski meteoryt Zadzim jest drugi na świecie i waży prawie 3 kg
items: Kopernikit – nowy minerał, który przyleciał z kosmosu. Pochodzi z meteorytu, który uderzył pod Poznaniem
items: Wyjątkowo jasny bolid przeleciał nad Polską. Eksperci badają, czy doszło do upadku meteorytu
items: W 2014 roku obiekt spoza Układu Słonecznego spłonął nad Ziemią. Odtajniono archiwalne dane
items: Starożytne narzędzie odkryte w Chinach. Artefakt wykonano z pozaziemskiego metalu
items: Meteoryt z Drelowa na Lubelszczyźnie odsłonił tajemnice „dzieciństwa” Układu Słonecznego
items: Kula ognia nad Europą. Niezwykle jasny meteoryt przeleciał nad kilkoma krajami i wpadł do domu w Niemczech
items: Największy współczesny krater odnaleziony w Chinach. To niemal kilometrowy ślad po tajemniczym uderzeniu w Ziemię
items: Chińska misja Chang’e 6 przywiozła na Ziemię coś dziwnego z niewidocznej strony Księżyca
items: Udało się odnaleźć zalążek Ziemi. Jego analiza wskazuje, że w kosmosie istnieją nieznane typy meteorów
items: Topór pochodzący z kosmosu? Niespodzianka na Borneo
items: Awantura o najdroższy meteoryt marsjański: Niger żąda zwrotu
items: Największy kawałek Marsa na Ziemi trafił na aukcję. Sprzedano go za 5,3 mln dolarów
items: Po raz pierwszy w historii kamera zarejestrowała upadek meteorytu. Słychać też świst i trzask
items: 3 mld lat temu w Ziemię uderzył meteoryt wielkości czterech Mount Everestów. Dzięki temu życie rozkwitło
items: Większość znalezionych na Ziemi meteorytów ma wspólne pochodzenie. Skąd się wzięły?
items: Polski rezerwat Meteoryt Morasko to unikatowe miejsce na mapie świata. Znajduje się tu krater uderzeniowy
items: Co roku znika 5 tys. meteorytów. Giną wraz z roztapiającym się lodem na Antarktydzie
items: Dwa artefakty ze słynnego skarbu z Villeny zrobiono z pozaziemskiego materiału. Jak trafił do Hiszpanii?
items: Skąd się wzięło dziwne szkło na pustyni w Afryce? Naszyjnik z nim znajdował się w grobowcu Tutanchamona
items: Najdroższe materiały znane nauce. Co jest warte więcej niż próbki pobrane z planetoidy Bennu?
items: Meteoryty były znane w starożytnym Egipcie. Co o nich wiedzieli mieszkańcy kraju faraonów?
items: W tym meteorycie odnaleziono dwa minerały, których nigdy nie widziano na Ziemi
items: W Teleskop Webba uderzył meteoryt. NASA uspokaja

Otworzyli meteoryt z Marsa i oniemieli. Znaleźli w środku minerał, którego nie powinno tam być
type: item
date: 2026-06-19T08:34:12.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: geologia
subject: mars
subject: meteoryty
subject: minerały
description: Badacze rozłupali meteoryt, który spadł na Ziemię z Marsa, i dokonali niespodziewanego odkrycia. Wewnątrz skalnego fragmentu zidentyfikowali ziarna granatu, którego nigdy wcześniej nie znaleziono w żadnej próbce pochodzącej z Czerwonej Planety. Na Ziemi granaty tworzą się w specyficznych warunkach – wymagają potężnego ciśnienia, ekstremalnie wysokich temperatur lub gwałtownych przemian chemicznych. Do tej pory uważano, że na Marsie po prostu nie było odpowiedniego środowiska do ich powstania.
encoded: Badany okaz to meteoryt oznaczony sygnaturą NWA 8171, który na co dzień znajduje się w zbiorach kanadyjskiego Royal Ontario Museum. Z geologicznego punktu widzenia jest to brekcja bazaltowa. Przypomina trochę keks – stygnąca bazaltowa magma jest ciastem, które z czasem oblepia po drodze inne nagromadzone minerały-bakalie. W jednym z takich malutkich fragmentów – mierzącym zaledwie 0,8 na 0,5 milimetra – badacze dostrzegli coś intrygującego. Początkowo założono, że to powszechnie występujący piroksen, jednak precyzyjne analizy chemiczne rozwiały wątpliwości. Geolożka planetarna Tanya Kizovski z kanadyjskiego Brock University wyjaśnia, że zidentyfikowanym minerałem okazał się andradyt. To bogata w żelazo odmiana granatu, która, wbrew naszym potocznym skojarzeniom z krwistoczerwoną barwą, ma niepozorny, żółtozielony lub oliwkowy odcień. Zapisy przeszłości w marsjańskim meteorycie Dlaczego znalezienie kilku mikroskopijnych ziaren wywołało taką sensację w świecie nauki? Granaty są uznawane przez geologów za perfekcyjne „kapsuły czasu”. Zachowują w swojej krystalicznej strukturze zapis warunków temperaturowych i ciśnieniowych, w jakich pierwotnie się uformowały. Mogą służyć do precyzyjnego datowania procesów geologicznych, a ukryte w nich śladowe ilości innych pierwiastków bezbłędnie zdradzają skład chemiczny pradawnego środowiska. W tym wypadku marsjańskiego. Jak powstaje granat? Na Ziemi minerały z tej grupy powstają najczęściej w procesie metamorfizmu – ekstremalne siły przekształcają stare skały w nową formę. Na Marsie gigantyczne ciśnienie i ciepło niezbędne do wytworzenia granatu mogły pochodzić z dwóch potężnych zjawisk: potężnego uderzenia meteorytu w powierzchnię planety lub przemieszczania się wrzącej magmy w górę, w kierunku marsjańskiej skorupy. A może to kosmiczny autostopowicz z odmętów Galaktyki? Istnieje jednak jeszcze jeden, fascynujący scenariusz, którego naukowcy na tym etapie nie mogą wykluczyć. Ponieważ meteoryt NWA 8171 jest brekcją (zlepkiem wielu m…

GettyImages-1396848358-f61a42d.jpg
width: 4617
height: 2880

Mamy to! Nowy polski meteoryt Zadzim jest drugi na świecie i waży prawie 3 kg
type: item
date: 2026-04-27T13:50:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: obserwacje
subject: polska
description: Poszukiwacze z sieci obserwacyjnej Skytinel ogłosili wielki sukces – odnaleźli meteoryt który spadł 17 kwietnia, po bardzo jasnym przelocie nad województwami wielkopolskim i łódzkim. Po raz pierwszy w historii meteoryt znaleziono tak szybko po upadku. I to nie koniec rekordów.
encoded: 17 kwietnia 2026 roku Polska stała się miejscem bezprecedensowego wydarzenia – odnotowano pierwszy w historii kraju obserwowany upadek meteorytu żelaznego. Jasny bolid, który o godzinie 20:53:59 przeleciał nad województwami wielkopolskim i łódzkim, był widoczny przez ponad 6 sekund z wielu rejonów kraju. Dzięki błyskawicznej reakcji sieci Skytinel oraz współpracy z międzynarodowymi ośrodkami badawczymi, już w ciągu kilku dni udało się precyzyjnie wyznaczyć miejsce upadku i odnaleźć okaz. Wydarzenie to ma rangę światową, gdyż znaleziony w gminie Zadzim obiekt o masie 2,9 kg jest dopiero drugim na świecie meteorytem żelaznym z dokładnie wyznaczoną orbitą. Precyzyjna lokalizacja i analiza lotu bolidu Kluczem do odnalezienia meteorytu było sprawne działanie sieci Skytinel, założonej przez Mateusza Żmiję, która zarejestrowała przelot za pomocą 24 stacji obserwacyjnych. Dane z kamer oraz specjalistycznych radiometrów pozwoliły ustalić, że meteoroid przestał być widoczny zaledwie 14 km nad ziemią, co sugerowało, że jest to obiekt niezwykle wytrzymały i prawdopodobnie żelazny. Hipotezę tę potwierdziły analizy spektrograficzne przeprowadzone przez dr. Ernesta Świerczyńskiego na podstawie danych ze stacji w Chrzanowie Małym i Zabierzowie Bocheńskim. Istotnym etapem były konsultacje z naukowcami z Instytutu Astronomii Czeskiej Akademii Nauk – Pavlem Spurným, Jiřím Borovičką i Lukášem Shrbeným. Dzięki porównaniu polskich nagrań z danymi sieci European Network (EN) z Czech i Słowacji, czescy badacze oszacowali masę okazu na około 2,7 kg. Pozwoliło to Mateuszowi Żmii i Gáborowi Kővágó na przeprowadzenie ponownej symulacji, która zawęziła obszar poszukiwań do pola o wymiarach zaledwie 300 na 200 metrów. Przed wejściem w atmosferę z prędkością 13 km/s, meteoroid obiegał Słońce w ciągu 1,5 roku po orbicie nachylonej pod kątem 7° do ekliptyki. Odnalezienie meteorytu w gminie Zadzim Pierwsze grupowe poszukiwania z udziałem 26 osób, dronów i wykrywaczy metali w dniach 18–19 kwietnia ni…

zadzim-meteorite-5-f01062b.jpg
width: 2000
height: 1500

Kopernikit – nowy minerał, który przyleciał z kosmosu. Pochodzi z meteorytu, który uderzył pod Poznaniem
type: item
date: 2026-04-23T06:38:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: chemia
subject: meteoryty
subject: minerały
subject: poznań
description: Około pięć tysięcy lat temu niebo nad dzisiejszą Wielkopolską rozdarł potężny błysk. Asteroida o masie przynajmniej kilku ton uderzyła w Ziemię, tworząc na północnych krańcach dzisiejszego Poznania siedem imponujących kraterów. Dziś to miejsce, znane jako Rezerwat Przyrody Meteoryt Morasko, po raz kolejny stało się centrum naukowego świata. Wszystko za sprawą kopernikitu – nowego minerału tak małego, że niemal niedostrzegalnego. Jest przybyszem z kosmosu.
encoded: Na początku 2026 roku Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna (CNMNC-IMA) oficjalnie potwierdziła odkrycie zespołu naukowców z Uniwersytetu Śląskiego oraz Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Kopernikit, o wzorze chemicznym K(Ti7Cr)O16, to czwarty nowy minerał zidentyfikowany w tym konkretnym meteorycie, obok moraskoitu, czochralskiitu oraz kryzaitu. Detektywistyczna praca w skali mikro Odkrycie nowego minerału w XXI wieku nie przypomina już przygód poszukiwaczy złota. Ale czy da się odkryć nowe? W końcu na świecie znanych jest ich obecnie już 6300. Da się, ale to żmudna praca z użyciem mikroskopów skaningowych i dyfrakcji rentgenowskiej. Kopernikit ma zaledwie 0,3 mm średnicy – jest mniejszy niż ziarnko piasku. – Trzeba wiedzieć, gdzie szukać. My z żoną jesteśmy „łowcami” minerałów ze skał pirometamorficznych. To są skały powstające w temperaturach powyżej 1000 stopni Celsjusza przy bardzo niskim ciśnieniu – tłumaczy w rozmowie z PAP prof. Evgeny Galuskin, jeden z liderów zespołu badawczego. Naukowcy przeanalizowali ponad 70 precyzyjnie przygotowanych fragmentów meteorytu. Kluczem okazały się tzw. nodule siarczkowe (troilitowe). Można je porównać do hermetycznych „kapsuł czasu”, w których miliardy lat temu, w sercu formującego się Układu Słonecznego, uwięzione zostały rzadkie pierwiastki. Czym jest kopernikit? To przybysz z kosmosu Pod mikroskopem skaningowym kopernikit wygląda jak szarawe ziarenko, jednak w świetle mikroskopu optycznego ujawnia swoją prawdziwą naturę – intensywnie zieloną barwę. Odpowiada za nią obecność chromu. Badacze są pewni: kopernikit nie jest produktem uderzenia w Ziemię ani ziemskiego wietrzenia. To minerał wysokotemperaturowy, który powstał prawdopodobnie w wyniku potężnych kolizji w pasie asteroid. Co niezwykłe, jest to minerał tlenkowy, co w przypadku żelaznych meteorytów zdarza się niezwykle rzadko. Sugeruje to, że w miejscu jego narodzin musiało dojść do gwałtownego zwiększenia ilości tlenu. Minerał spoza Ziemi może mieć zastosowanie w…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-22T141223.972-3ad81af.jpg
width: 2813
height: 1875

Wyjątkowo jasny bolid przeleciał nad Polską. Eksperci badają, czy doszło do upadku meteorytu
type: item
date: 2026-04-20T10:55:30.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: obserwacje
subject: polska
description: Jak donosi sieć obserwacyjna Skytinel, 17 kwietnia 2026 na polskim niebie pojawił się wyjątkowo jasny meteor (bolid). Tak silne zjawisko sugeruje meteor na tyle duży, że przetrwał przelot przez ziemską atmosferę. Eksperci Skytinel analizują tor jego lotu i szacują obszar ewentualnego upadku meteorytu.
encoded: Do przelotu doszło o godz. 20:53 nad województwami łódzkim i wielkopolskim, choć doniesienia o obserwacjach spływają także z innych województw. Bolid był widoczny przez kilka sekund, a jego jasność zmieniała się. Jak piszą eksperci ze Skytinel, wielokrotnie rozbłyskiwał, sprawiając wrażenie wirowania w atmosferze. Według wstępnych analiz meteoroid poruszał się po orbicie lekko wykraczającej poza orbitę Marsa, a jego obieg wokół Słońca zajmował nieco ponad 1,5 roku ziemskiego. Przelot jasnego bolidu nad Polską „Dysponujemy bogatym zestawem danych z kamer kierunkowych i all-sky, a także ze specjalistycznego spektrografu, który pozwoli nam ocenić skład meteoroidu. Otrzymaliśmy również dziesiątki wiadomości w sprawie tego bolidu, za które serdecznie dziękujemy! Można powiedzieć, że „otoczyliśmy” bolid z każdej strony. Obecnie trwa kompleksowa analiza wszystkich zebranych danych” – pisze Skytinel w mediach społecznościowych. Ciekawostką jest fakt, że bolid przeleciał akurat w dniu XIV Konferencji Meteorytowej, organizowanej przez Polskie Towarzystwo Meteorytowe w Koluszkach. Uczestnicy konferencji także go zaobserwowali. Skytinel informuje, że wynik swoich analiz, czyli prawdopodobny obszar spadku meteorytu, poda do publicznej wiadomości za dwa tygodnie. Komentarze w pod postem Skytinel wskazują, że niektórzy słyszeli także huk. Niewątpliwie niejeden obserwator zacznie szukać fragmentów meteorytu na własną rękę. Ochotnicza Straż Pożarna w miejscowości Starcza otrzymała zgłoszenie o spadku „sporych rozmiarów przedmiotu” który zostawił za sobą chmurę dymu i ognia. Strażacy sprawdzili teren, ale niczego nie znaleźli. Czym jest bolid? Bolid to meteor osiągający na niebie jasność większą niż -4 magnitudo, czyli jaśniejszy od Wenus. Superbolidy przekraczają -15 magnitudo i są jaśniejsze niż Księżyc w pełni. Wbrew pozorom są to dość częste zjawiska i mogą być wywołane wejściem w atmosferę obiektu o wielkości nawet kilku centymetrów. Dużo większe są znacznie rzadsze, a tak duże …

bolid-0e0053f.jpg
width: 1300
height: 1300

W 2014 roku obiekt spoza Układu Słonecznego spłonął nad Ziemią. Odtajniono archiwalne dane
type: item
date: 2026-04-14T10:30:01.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: Społeczeństwo
subject: układ słoneczny
description: Dowództwo Kosmiczne USA ujawniło, że w 2014 roku nad Papuą-Nową Gwineą zaobserwowano obiekt pozasłoneczny. Meteoryt miał pół metra średnicy i trafił do ziemskiej atmosfery z nieznanego układu.
encoded: W tym artykule: Co jest pierwszym odkrytym obiektem pozasłonecznym? Co pojawiło się w 2014 r. na niebie nad Papuą-Nową Gwineą? Czy da się odnaleźć szczątki pozasłonecznego obiektu? Do niedawna sądziliśmy, że pierwszym obiektem pozasłonecznym – czyli pochodzącym spoza Układu Słonecznego – jest słynna ‘Oumuamua. To niewielka kometa, którą odkryto w 2017 r. ‘Oumuamua sławę zawdzięcza dwóm cechom. Pierwszą jest jej ogromna prędkość, większa niż wynikałaby z działania sił grawitacyjnych. Obserwacje wykazały, że kometa porusza się z szybkością 93 tys. km/godz. i cały czas przyspiesza. Przyspieszanie uważa się za skutek stałego wyrzucania z niej gazu i pyłu. Drugą dziwną cechą, jaką ma ten obiekt spoza Układu Słonecznego, jest jego nietypowy kształt. Przypomina wydłużone i spłaszczone cygaro. Czy to przypadek? Prof. Abraham Loeb, astrofizyk z Harvardu, spekulował publicznie, że ‘Oumuamua może być wrakiem statku kosmicznego zbudowanego przez pozaziemskie cywilizacje. Kometą zainteresował się nawet instytut SETI. Jednak obserwacje nie wykazały niczego, co sugerowałoby, że mogłaby być tworem sztucznym. Co jest pierwszym odkrytym obiektem pozasłonecznym? ‘Oumuamua to nazwa wywodząca się z języka hawajskiego. Można ją przetłumaczyć jako „pierwszy posłaniec”. Podkreśla to, że jest to pierwszy obiekt pozasłoneczny kiedykolwiek odkryty przez człowieka. Gigantyczna kometa zmierza w kierunku Słońca. Co wiemy o komecie Bernardinelli-Bernstein? Ogromna kometa, o średnicy od 100 do 200 km odwiedza właśnie Układ Słoneczny po raz pierwszy od 3 mln lat. Jednak by zobaczyć kometę Bernardinelliego-Bernsteina wciąż konieczny będzie tel... Jak się jednak właśnie okazało – nie jest to do końca prawda. Już wcześniej bowiem na Ziemię zawitał meteoryt, który pochodzi spoza naszego Układu Słonecznego. Odkrycie wiąże się bezpośrednio z ‘Oumuamuą. Po tym, jak o tamtej komecie zrobiło się głośno, prof. Loeb polecił swojemu studentowi Amirowi Sirajowi przekopanie się przez bazę danych NASA, rejestrują…

meteoryt-nad-ziemia-b0106a5.jpg
width: 6000
height: 3375

Starożytne narzędzie odkryte w Chinach. Artefakt wykonano z pozaziemskiego metalu
type: item
date: 2026-04-01T07:38:40.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: chiny
subject: metal
subject: meteoryty
subject: odkrycia archeologiczne
description: W południowo-zachodnich Chinach archeolodzy odnaleźli narzędzie przypominające siekierę. Wykonano je w czasach epoki brązu. Badanie składu chemicznego tego artefaktu wykazało, że wykonany został z fragmentu meteorytu.
encoded: Choć określenie „narzędzie nieziemskiego pochodzenia” brzmi dość sensacyjnie, prawda jest taka, że już w starożytności w metalurgii cenione było tzw. żelazo meteorytowe. Jednym z najsłynniejszych przykładów wykorzystania tego metalu jest sztylet Tutanchamona. To broń należąca do egipskiego faraona, którą odnaleziono w 1925 roku w jego grobowcu. Ostrze wykonano właśnie z fragmentu meteorytu, co potwierdziły badania składu. Zidentyfikowano w nim wysoką zawartość niklu i kobaltu. Narzędzia wykonane z fragmentu meteorytu Niedawne odkrycie rzuca nowe światło na wykorzystanie meteorytów przez prehistorycznych ludzi. W południowo-zachodnich Chinach, na stanowisku archeologicznym Sanxingdui, archeolodzy odnaleźli przedmiot przypominający siekierę, który sam w sobie nie różnił się od innych podobnych artefaktów. Badacze postanowili jednak zbadać jego skład chemiczny. To badanie wykazało, że było to narzędzie wyjątkowe. Analiza przeprowadzona przez naukowców ujawniła bowiem, że artefakt nie został wykonany z typowego stopu brązu, lecz z żelaza o składzie charakterystycznym dla meteorytów. Wysoka zawartość niklu, a także obecność dość specyficznych pierwiastków pozwoliły jednoznacznie wykluczyć ziemskie pochodzenie surowca. Oznacza to, że twórcy narzędzia wykorzystali fragment meteorytu, który mógł zostać odnaleziony w okolicy i odpowiednio obrobiony. Wyjątkowe odkrycie na starożytnym stanowisku Odkrycie to jest szczególnie interesujące, ponieważ datowane jest na okres, w którym w Chinach dominowała jeszcze technologia obróbki brązu. Umiejętność obróbki żelaza pojawiła się tam znacznie później, dlatego wykorzystanie meteorytowego materiału wskazuje na bardziej nowoczesną wiedzę, technologię i pomysłowość dawnych rzemieślników. Żelazo meteorytowe nie wymagało bowiem procesu wytopu z rudy – było dostępne w postaci gotowego metalu, choć niezwykle rzadkiego i trudnego do pozyskania. To nie oznacza, że sam proces obróbki takiego materiału był prosty. Żelazo meteorytowe jest twardsz…

nieziemskie-narzedzie-d8ab8f7.jpg
width: 1280
height: 946

Meteoryt z Drelowa na Lubelszczyźnie odsłonił tajemnice „dzieciństwa” Układu Słonecznego
type: item
date: 2026-03-18T07:39:35.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: badania naukowe
subject: meteoryty
subject: polska
description: Upadek meteorytu „Drelów” to jedno z najważniejszych astronomicznych wydarzeń ostatnich lat w Polsce. Fragment kosmicznej skały, który spadł w lutym 2025 roku, pozwolił naukowcom zajrzeć w głąb procesów formujących Układ Słoneczny.
encoded: Meteoryty są nieocenionym źródłem wiedzy dla planetologii, bo pozwalają badać procesy, które kształtowały planetoidy, a pośrednio także planety skaliste. A meteoryt „Drelów”, który spadł 18 lutego 2025 roku, to jedno z najważniejszych tego typu wydarzeń w Polsce. To dopiero 13. oficjalnie potwierdzony upadek meteorytu w naszym kraju. Wydarzenie zostało zarejestrowane i przeanalizowane dzięki inicjatywie krajowej sieci amatorskich stacji bolidowych Skytinel. Szybka i skoordynowana akcja badaczy i pasjonatów pozwoliła na odnalezienie ponad 70 fragmentów „Drelowa” o łącznej masie 3,9 kg. Zostały one poddane kompleksowym badaniom laboratoryjnym, których wyniki właśnie poznaliśmy. Jak „namierzano” meteoryt? Dzięki nagraniom z dziesięciu stacji sieci Skytinel (m.in. w Bodzentynie, Warszawie i Olsztynie), zespół pod kierownictwem Mateusza Żmii zdołał dokładnie wyznaczyć trajektorię lotu meteorytu. Ustalono, że zaczął świecić na wysokości 82,5 km, poruszając się z prędkością 13 km/s, a na wysokości 19,5 km uległ gwałtownej fragmentacji pod wpływem ciśnienia aerodynamicznego przekraczającego 4 MPa. Kluczowym elementem badań było przeprowadzenie symulacji „ciemnej fazy lotu”, która nastąpiła już po rozpadzie na kawałki. Obliczenia przeprowadzili prof. Szymon Kozłowski z Uniwersytetu Warszawskiego oraz niezależny badacz i członek Polskiego Towarzystwa Meteorytowego, Tomasz Walesiak. Symulacje pozwoliły wyznaczyć obszar spadku o długości około 10 km. Kluczowe okazało się szybkie udostępnienie obliczeń przez Tomasza Walesiaka, co doprowadziło do odnalezienia pierwszych fragmentów oraz tzw. masy głównej (czyli największego fragmentu) o wadze 517 g. "Aby można było odnaleźć meteoryty po spadku kluczową rolę odgrywa czas. Rolnicy wkrótce mieli rozpoczynać prace polowe, fragmenty zwykle dość szybko znikają w roślinności i z powodu innych czynników. Szybsze odnalezienie meteorytów to też krótszy czas ich ekspozycji na warunki atmosferyczne a także możliwość zbadania krótkożyjących ra…

meteoryt-delow-47f1cfe.jpg
width: 1463
height: 975

Kula ognia nad Europą. Niezwykle jasny meteoryt przeleciał nad kilkoma krajami i wpadł do domu w Niemczech
type: item
date: 2026-03-09T14:19:22.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: NatGeoBN
subject: niemcy
description: 8 marca 2026 roku mieszkańcy Koblencji i regionu Nadrenii-Palatynatu przeżyli chwile grozy. Jasny bolid najpierw rozświetlił niebo nad całą Europą Zachodnią, po czy ogromną siłą przebił dach i wpadł do domu. Doniesienia o obserwacji lecącego meteorytu spływały z wielu krajów.
encoded: W niedzielę 8 marca 2026 roku, tuż przed godziną 19:00, mieszkańcy Koblencji oraz świadkowie z całej Europy Zachodniej stali się uczestnikami niezwykłego widowiska na niebie. Nad Niemcami, Belgią, Holandią, Luksemburgiem, Francją i Szwajcarią przeleciał bardzo jasny bolid – meteoryt, którego jasność osiągnęła według raportów nawet -13 magnitudo, czyli poziom porównywalny z blaskiem Księżyca w pełni. Nagły błysk i rozświetlona smuga były widoczne na niebie przez kilkanaście sekund, wywołując natychmiastowe poruszenie nawet wśród przypadkowych obserwatorów. Setki osób zgłaszały do służb alarmowych huk oraz drżenie szyb w oknach. W sieciach społecznościowych pojawiły się nagrania i relacje ludzi, opisujących „kulę ognia” nad zachodnią częścią Europy. Meteoryt przebił dach domu w Koblencji Finał kosmicznego spektaklu rozegrał się w dzielnicy Güls w Koblencji. Fragment meteorytu z ogromną siłą uderzył w dach budynku mieszkalnego, przebił go pozostawiając dziurę wielkości piłki nożnej i.. wpadł do sypialni. Policja w Koblencji przekazała, że na szczęście nikt z domowników nie przebywał w tym pokoju podczas uderzenia i nikt nie odniósł obrażeń. Relacje o obserwacji bolidu płynęły także z innych regionów Niemiec, m.in. Eifel i Hunsrück. Było go nie tylko widać, ale i doskonale słychać huk, przypominający eksplozję. View oEmbed on the source website Czym naprawdę był tajemniczy obiekt? Nadzwyczajne zjawisko błyskawicznie stało się tematem numer jeden wśród astronomów i ekspertów. Tylko do portalu American Meteor Society wpłynęło ponad 2300 zgłoszeń obserwacji. Równocześnie Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) analizuje zebrane dane oraz materiały wideo i zdjęcia dostarczone przez świadków. Nicki Feierstein ze stowarzyszenia astrnomicznego w Luksemburgu wyjaśnił, że tak intensywne rozbłyski są efektem wejścia w atmosferę relatywnie dużych meteoroidów, które w wyniku ogromnego tarcia rozpadają się w atmosferze, generując głośne wybuchy. Niektórzy specjaliści z Heidelbergu zwraca…

meteoryt-koblencja-c716f34.jpg
width: 1575
height: 1050

Największy współczesny krater odnaleziony w Chinach. To niemal kilometrowy ślad po tajemniczym uderzeniu w Ziemię
type: item
date: 2025-11-13T13:00:11.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: asteroida
subject: chiny
subject: kometa
subject: kosmos
subject: meteoryty
subject: odkrycia
subject: ziemia
description: W południowych Chinach odkryto zadziwiająco dobrze zachowany krater po uderzeniu meteorytu. Pozostawał na widoku, jednak do tej pory nie przypuszczano, że niemal kilometrowe zagłębienie może być efektem uderzenia ciała niebieskiego. Do tego powstało całkiem niedawno, przez co rzuca nowe światło na losy Ziemi.
encoded: Naukowcy z Chin ogłosili odkrycie krateru Jinlin o średnicy 900 metrów, największego znanego krateru z epoki holocenu. Znalezisko w Zhaoqing wstrząsa naukowym światem. Ogromny krater z Zhaoqing Zespołu naukowców z Szanghaju i Kantonu ogłosił przełomowe odkrycie w południowych Chinach. W Zhaoqing, w prowincji Guangdong, badacze natrafili na wyjątkowo dobrze zachowany krater metorytowy. Nazwali go Jinling, co po chińsku oznacza „szczęśliwy las”. Trafnie, bo znalezisko z pewnością było szczęśliwe. Okazało się bowiem, że dobrze zakamuflowany, 900-metrowy krater jest największym znanym kraterem z holocenu – epoki geologicznej, która rozpoczęła się po ostatniej epoce lodowcowej około 11 700 lat temu i w której wszyscy obecnie żyjemy. Swoje odkrycie badacze opublikowali w czasopiśmie „Mattter and Radiation at Extremes”, w którym potwierdzili, że krater Jinlin powstał w wyniku niedawnego uderzenia meteorytu. Co zaskakujące, struktura największego krateru znajduje się w granitowej skorupie wietrzeniowej, co pomogło zachować jego wyjątkowe cechy pomimo panującej w regionie wysokiej wilgotności i obfitych opadów deszczu. Pozostał w niemalże niezmienionej formie. Skąd wiadomo, że krater powstał po uderzeniu meteorytu? W skałach granitowych, które otaczają krater, naukowcy odkryli charakterystyczne cechy deformacji kwarcu, tzw. deformacje planarne. Te mikroskopijne struktury powstają wyłącznie w wyniku uderzenia ciała niebieskiego w powierzchnię planety. Czemu wyłącznie? Bo ciśnienie potrzebne do ich wytworzenia wynosi od 10 do 35 gigapaskali – to poziom, którego nie osiągają żadne ziemskie procesy geologiczne. Jasnym więc było, że sprawcą kilometrowego zamieszania musiał być przybysz z kosmosu. Czym Jinlin różni się od innych kraterów? Przed odkryciem chińskiego krateru największą znaną strukturą uderzeniowa z epoki holocenu był krater Macza w Rosji. Mierzy on jednak zaledwie 300 metrów, jest więc trzy razy mniejszy. Krater Jinlin zmienia postrzeganie częstotliwości i skali ude…

FABRIC-KOLAZ-32-20-e94faaa.jpg
width: 2700
height: 1800

Chińska misja Chang’e 6 przywiozła na Ziemię coś dziwnego z niewidocznej strony Księżyca
type: item
date: 2025-11-12T12:59:58.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chemia
subject: księżyc
subject: meteoryty
description: Próbki księżycowego pyłu pobrane przez chińską misję Chang’e 6 z niewidocznej strony Księżyca pozwalają sięgnąć do najwcześniejszej epoki ewolucji naszego naturalnego satelity. Chińscy badacze odnaleźli w próbce drobinki pochodzące z rodzaju meteorytu zawierającego wodę – tak kruchego, że rzadko przetrwa on podróż przez ziemską atmosferę.
encoded: W czerwcu 2024 roku kapsuła prowadzonej przez Chińską Narodową Agencję Kosmiczną (CNSA) misji księżycowej Chang’e 6 powróciła na Ziemię. Znajdowały się w niej próbki regolitu pobrane z niewidocznej strony Księżyca, a konkretnie z krateru Apollo. Szczegółowe badania zebranego materiału wykazały obecność drobinek pyłu pochodzących z rodzaju meteorytu zawierającego wodę, tak kruchego, że rzadko przetrwa on podróż przez ziemską atmosferę. To pierwsze potwierdzone znalezisko szczątków meteorytu typu Iwuna (Ivuna) – węglowego chondrytu CI – jakie kiedykolwiek odkryto na Księżycu. Odkrycie to pokazuje, że delikatne, bogate w wodę planetoidy mogą pozostawiać mikroskopijne ślady w księżycowym regolicie. Meteoryt sprzed miliardów lat Zespół geochemików pod kierunkiem Jintuana Wanga i Zhiminga Chena z Chińskiej Akademii Nauk przeanalizował ponad pięć tysięcy fragmentów materiału zebranych przez Chang’e 6. Naukowcy szukali śladów po uderzeniach meteorytów. Nie tylko tych stosunkowo młodych, lecz przede wszystkim pochodzących sprzed miliardów lat. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jutro-po-ciemnej-stronie-ksiezyca-sprobuje-wyladowac-chang-e-6-jesli-sie-uda-przywiezie-2-kg-ksiezycowego-regolitu-b9009e4.jpg" width="1080" height="816" alt="Jutro po ciemnej stronie Księżyca spróbuje wylądować Chang’e 6. Jeśli się uda, przywiezie 2 kg księżycowego regolitu" title="Jutro po ciemnej stronie Księżyca spróbuje wylądować Chang’e 6. Jeśli się uda, przywiezie 2 kg księżycowego regolitu" /> W ten sposób badacze trafili na chondryt CI, należący do najbogatszych w wodę i lotne związki meteorytów, o składzie podobnym do planetoid takich jak Ryugu i Bennu. Chondryty CI są wyjątkowo porowate i bogate w minerały uwodnione. Uznaje się, że woda może stanowić nawet 20% ich masy. Są również miękkie i kruche, a co za tym idzie trudne do odnalezienia, ponieważ zazwyczaj ulegają zniszczeniu przy wejściu w atmosferę i uderzeniu w Ziemię. To sprawia, że ten typ m…

ciemna-strona-ksiezyca-d4de8db.jpg
width: 2024
height: 1350

Udało się odnaleźć zalążek Ziemi. Jego analiza wskazuje, że w kosmosie istnieją nieznane typy meteorów
type: item
date: 2025-10-23T11:59:54.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chemia
subject: geologia
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: układ słoneczny
subject: ziemia
description: Ziemia liczy sobie około 4,54 miliarda lat. Jednak zanim uformowała się do obecnej wielkości i kształtu, przez około 100 milionów lat była planetarnym dzieckiem. Naukowcom z Massachusetts Institute of Technology (MIT) udało się odnaleźć ślady tej pierwotnej „proto-Ziemi”, ukryte w najgłębszych i najstarszych warstwach naszej planety.
encoded: Nasza planeta uformowała się z obłoku gazu i pyłu zwanego dyskiem protoplanetarnym, który powstał po zapadnięciu się materii pozostałej po narodzinach Słońca. W analogiczny sposób uformowały się inne planety. Przez pierwsze kilkaset milionów lat Ziemia nie przypominała tego, co znamy dzisiaj. Była raczej półpłynną masą stopionej skały. Nieco jak planeta Mustafar z uniwersum „Gwiezdnych Wojen”. Narodziny planety W swoim okresie protoplanetarnym Ziemia rosła głównie w wyniku bombardowania przez duże obiekty – komety i meteoryty. Pierwotna masa Ziemi zwiększała się, a grawitacja ściągała cięższe pierwiastki, jak żelazo i nikiel, do środka, tworząc jądro. Lżejsze materiały unosiły się na powierzchnię, a wiatr słoneczny i wysoka temperatura eliminowały pozostałe gazy. Dopiero po zakończeniu okresu akrecji, czyli grawitacyjnego zbierania odłamków skalnych ze swojej trajektorii oraz po uformowaniu się jądra, można było nazwać Ziemię planetą. Właśnie temu pierwotnemu okresowi przyjrzała się dr Nicole Nie, geochemiczka z Massachusetts Institute of Technology (MIT). Uczona wraz ze swoją grupą badawczą po raz pierwszy odkryła ślady tej pierwotnej „proto-Ziemi”, ukryte w najgłębszych i najstarszych warstwach naszej planety. Swoje odkrycie przyrównują do odnalezienia w wiadrze piasku pojedynczego ziarenka. – To być może pierwszy bezpośredni dowód na zachowanie materiałów pochodzących z proto-Ziemi. Widzimy fragment bardzo dawnej Ziemi – sprzed kolizji, która uformowała Księżyc. To niezwykłe, bo spodziewaliśmy się, że tak wczesny ślad zostałby dawno zatarty przez miliardy lat ewolucji geologicznej – mówi dr Nicole Nie. Odnalezione ślady mogą dostarczyć informacji o warunkach panujących na Ziemi, gdy była jeszcze młodą planetą. Odkrycie może również pomóc lepiej zrozumieć, w jaki sposób powstają planety podobne do naszej. Kosmiczna katastrofa Dzieciństwo naszej planety trwało – jak na skalę kosmosu – wyjątkowo krótko. Proto-Ziemia utrzymała się przez około 100 milionów lat. Późnie…

proto-ziemia-75e083a.jpg
width: 900
height: 600

Topór pochodzący z kosmosu? Niespodzianka na Borneo
type: item
date: 2025-09-03T08:02:19.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: borneo
subject: meteoryty
description: Rzadki oręż odkryty na Borneo zaskoczył archeologów – okazuje się, że może mieć… kosmiczne pochodzenie. To dowód na to, że zwykłe poszukiwanie złota może prowadzić do zaskakujących odkryć.
encoded: Indonezyjska wyspa Borneo to ważne miejsce archeologicznych cudów. Uwagę naukowców przykuł jednak odnaleziony w pobliżu wioski Paau niewielki topór lejkowaty, który może pochodzić z kosmosu. Jak się znalazł na wyspie i do czego służył? Niezwykłe znalezisko na końcu świata Odkrycia dokonał miejscowy poszukiwacz złota na północnym terytorium wyspy, w pobliżu wioski Paau. Już wcześniej znajdowano w okolicy osady niezwykłe przedmioty: starożytne koraliki i narzędzia kamienne kojarzone z ludem Dajaków, rdzennych mieszkańcach Borneo, którzy zamieszkiwali te tereny już około II tysiąclecia p.n.e. To wszystko dlatego, że wioska ta jest niezwykle oddalona od cywilizacji: jej położenie na malowniczym zbiorniku Riam Kanan sprawia, że można się na nią dostać jedynie łodzią. Łodzią, która płynie przynajmniej dwie godziny. Topór z innej planety Topory lejkowate pełniły ważną rolę związaną z indonezyjską mitologią. W lokalnej tradycji miały pojawiać się w miejscach, w które uderzył piorun. Przez tubylców określane są mianem Gigi Petir lub Untu Gledek. Indonezyjski zespół zajmujący się dziedzictwem kulturowym wskazuje, że przedmioty te są niewielkie, starannie wykonane i cenione raczej jako elementy prestiżu lub instrumenty wymiany handlowej. Przez swój kształt nie mają większej wartości bojowej. Meteoryt symbolem statusu Czyli oręż nie przyleciał jednak z kosmosu? Cóż – i tak, i nie. Najprawdopodobniej wykonany jest z meteorytu: fragmentu ciała niebieskiego, który uderzył w ziemię. Jego obróbka wymagała eksperckiej wiedzy metalurgicznej, której naukowcy nie podejrzewali u lokalnej ludności. Liczne legendy sugerują, że było inaczej – baja się, że mieszkańcy Borneo używali „kamieni z nieba” do tworzenia swoich broni. Stąd właśnie wywodzą się historie o toporach pojawiających się w miejscu uderzenia piorunów. Nowe odkrycie może wytłumaczyć te pomysły. Ostateczne dowody przyniosą jednak dopiero dalsze analizy. Mają one wyjaśnić pochodzenia topora, jego kontekst kulturowy i odkryć taje…

Zrzut-ekranu-2025-09-02-152748-6bdf8e3.png
width: 772
height: 513

Awantura o najdroższy meteoryt marsjański: Niger żąda zwrotu
type: item
date: 2025-08-12T11:30:26.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: Traveler
subject: handel
subject: maroko
subject: meteoryty
subject: niger
description: Najdroższy meteoryt marsjański, wart ponad 5 milionów dolarów, stał się powodem dyplomatycznego sporu. Władze Nigru twierdzą, że 24,7-kilogramowy okaz opuścił kraj wbrew prawu.
encoded: Spis treści: Największy kawałek Marsa na Ziemi wyjechał z Nigru nielegalnie Niger ogłasza zakaz wywozu minerałów Meteoryt znaleziono w listopadzie 2023 r. w regionie Agadez w Nigrze. To wyjątkowy przybysz z Marsa – ważący 24,7 kg i nazwany NWA 16788 jest największym tego typu obiektem odkrytym na Ziemi. W lipcu 2025 trafił na aukcję w nowojorskim Sotheby’s, gdzie anonimowy kupiec zapłacił za niego 5,2 miliona dolarów. Ani tożsamość sprzedawcy, ani kupującego nie została ujawniona. Największy kawałek Marsa na Ziemi wyjechał z Nigru nielegalnie Mniej niż 400 z ok. 50 tys. znanych meteorytów pochodzi z Marsa. Jednak szybko pojawiły się pytania o legalność wywozu wyjątkowego znaleziska. Rząd Nigru zgłosił wątpliwości co do zgodności eksportu z prawem i wszczął śledztwo, podejrzewając możliwy nielegalny handel. Sotheby’s utrzymuje, że wszystkie procedury międzynarodowe zostały zachowane. Według włoskich publikacji naukowych, meteoryt znalazł anonimowy poszukiwacz na Saharze, 90 km na zachód od oazy Chirfa. Kamień został sprzedany przez lokalną społeczność międzynarodowemu handlarzowi. Trafił do prywatnej galerii w Arezzo, gdzie przebadali go naukowcy z Uniwersytetu Florenckiego. Część skały pozostawiono we Włoszech do dalszych analiz, a reszta trafiła na aukcję w USA. Niger ogłasza zakaz wywozu minerałów Prof. Paul Sereno z Uniwersytetu Chicagowskiego, od lat związany z Nigrem, uważa, że doszło do złamania prawa, i apeluje o zwrot meteorytu jako elementu dziedzictwa narodowego. Niger chroni swoje dobra kulturowe ustawą z 1997 r., która obejmuje m.in. „okazy mineralogiczne”, lecz nie wymienia wprost meteorytów. Brak szczegółowych przepisów może tłumaczyć, jak artefakt opuścił kraj niezauważony. Podobne problemy ma Maroko, które od lat jest jednym z największych eksporterów meteorytów, mimo prób wprowadzenia regulacji. Prof. Hasnaa Chennaoui, geolog z Casablanki, wskazuje że meteoryty są częścią krajowej kultury, a jednak w praktyce większość okazów trafia do zagranicznych…

GettyImages-2223538011-4f48253.jpg
width: 1791
height: 1181

Największy kawałek Marsa na Ziemi trafił na aukcję. Sprzedano go za 5,3 mln dolarów
type: item
date: 2025-07-18T07:46:52.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: mars
subject: meteoryty
description: Największy meteoryt pochodzący z Marsa znaleziony na Ziemi trafi pod młotek w prestiżowym domu aukcyjnym Sotheby’s. Ważący aż 25 kilogramów fragment osiągnął wysoką cenę.
encoded: Spis treści 25 kilogramów Marsa za miliony dolarów Ile fragmentów Marsa spadło na Ziemię? Skład meteorytu NWA 16788 Ten niezwykły kosmiczny okaz został odkryty przez anonimowego poszukiwacza na Saharze w 2023 roku. Jego masywność, potwierdzone pochodzenie oraz unikatowy skład mineralny czynią z niego jeden z najbardziej pożądanych egzemplarzy w historii badań meteorytów. 25 kilogramów Marsa za miliony dolarów Największy fragment Marsa odnaleziony na Ziemi trafił na aukcję w Nowym Jorku. Chodzi o meteoryt o nazwie NWA 16788, ważący 54 funty (około 25 kilogramów), który został wystawiony na sprzedaż przez dom aukcyjny Sotheby’s w ramach aukcji poświęconej historii naturalnej. Szacowana cena sprzedaży wynosiła 2–4 miliony dolarów, cena wywoławcza – 1,6 miliona. Według specjalistów jest to największy znany fragment Marsa znajdujący się na Ziemi – aż o 70% większy od poprzedniego rekordzisty i stanowiący blisko 7% całego marsjańskiego materiału odkrytego na naszej planecie. Meteoryt został wyrzucony z powierzchni Marsa w wyniku potężnego uderzenia asteroidy, a następnie pokonał 225 milionów kilometrów, zanim spadł na Saharę. Został odnaleziony w listopadzie 2023 roku na trenie Nigru przez poszukiwacza meteorytów. Blok o barwach czerwieni, brązu i szarości mierzy prawie 38 centymetrów długości, 28 centymetrów szerokości i 15 centymetrów wysokości. Znalazca przesłał mały fragment meteorytu do Muzeum Astronomii w Szanghaju, które potwierdziło jego autentyczność i pochodzenie. Ile fragmentów Marsa spadło na Ziemię? Jak podkreśla Cassandra Hatton z Sotheby’s, jest to najpotężniejszy fragment Marsa, jaki kiedykolwiek odnaleziono – ponad dwukrotnie większy niż wcześniejszy rekordzista. Na świecie zidentyfikowano tylko około 400 marsjańskich meteorytów spośród ponad 77 tysięcy oficjalnie uznanych meteorytów znalezionych na Ziemi, co dodatkowo podnosi wartość tego egzemplarza. Wynik aukcji przekroczył oczekiwania. NWA 16788 sprzedano za 4,3 mln dolarów. Do tego należy doliczyć mi…

mars-meteoryt-5a5de85.jpg
width: 1024
height: 683

Po raz pierwszy w historii kamera zarejestrowała upadek meteorytu. Słychać też świst i trzask
type: item
date: 2025-01-20T15:25:41.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Ludzie
subject: Nauka
subject: kanada
subject: kosmos
subject: meteoryty
subject: wideo
description: Właściciel domu w Kanadzie miał niesamowity fart. Kamera, którą zamontował przy drzwiach wejściowych, przypadkiem zarejestrowała upadek meteorytu. Jest to pierwsze nagranie tego rodzaju w historii.
encoded: Spis treści: Co widać na filmie zarejestrowanym w Kanadzie? Pierwsze nagranie upadku meteorytu Co wiadomo o meteorycie, który uderzył w dom Kanadyjczyka? Joe Velaidum nie może narzekać na brak szczęścia. Pewnego wieczoru w lipcu zeszłego roku jak co dzień wybierał się na spacer z psami. Wyszedł na ganek swojego domu w Marshfield na Wyspie Księcia Edwarda. Postał tam chwilę, po czym poszedł się przejść. Kiedy wrócił, zauważył, że jedna z płyt chodnikowych w pobliżu drzwi została uszkodzona. Leżały na niej pył, kurz i odłamki skał, układające się w kształt gwiazdy. Miały zabarwienie srebrno-szare i wyraźnie odcinały się od bordowej terakoty. Co to mogło być? Velaidum sięgnął do nagrania z kamery, którą ma zamontowaną niedaleko drzwi wejściowych. Gdy je uważnie przejrzał, znalazł odpowiedź. Co widać na filmie zarejestrowanym w Kanadzie? Nagranie z ganku Kanadyjczyka można zobaczyć poniżej. Nie należy spodziewać się żadnego spektakularnego widowiska. Kluczowa jest piąta sekunda filmu. Wówczas po prawej stronie obrazu coś zaczyna się dziać. Meteoryt pojawia się zaledwie na jednej klatce. Jednak jeśli uda się ją uchwycić, robi się dobrze widoczny. Wyraźniej za to widać efekt, jaki dało jego uderzenie o ziemię: nagle wzbijający się nieduży obłok pyłu. Słychać również świst oraz trzask. Pierwsze nagranie upadku meteorytu – Najbardziej szokujące dla mnie jest to, że stałem dokładnie w tamtym miejscu zaledwie dwie minuty przed uderzeniem – powiedział Joe Velaidum CBC News. Dodał, że gdyby widział nadlatujący okruch, prawdopodobnie nie ruszyłby się i mógłby zostać trafiony. Jeden z przyjaciół podpowiedział mu, że w jego chodnik najprawdopodobniej uderzył meteoryt. Velaidum wraz ze swoją partnerką, Laurą Kelly, zabrali rozrzucone kawałki skały. Następnie poinformowali, o tym co się stało, Chrisa Herda z University of Alberta. Wysłali mu też zebrane siedem gramów materiału. Zupełnym przypadkiem Herd wybierał się kilkanaście dni później na Wyspę Księcia Edwarda. Do swojej podróży…

MeteorytzMarshfield-b411674.jpg
width: 3020
height: 2007

3 mld lat temu w Ziemię uderzył meteoryt wielkości czterech Mount Everestów. Dzięki temu życie rozkwitło
type: item
date: 2024-10-22T12:00:38.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: dinozaury
subject: geologia
subject: meteoryty
subject: planetoidy
description: Do nietypowych wniosków doszedł zespół geologów z Harvardu. Odkryli oni, że uderzenie gigantycznego meteorytu sprzed kilku miliardów lat mogło być zbawienne dla pewnych form życia na Ziemi. Dzięki niemu powiększyła się ilość żelaza i fosforu dostępnego dla mikroorganizmów, co wykorzystały bakterie.
encoded: Meteoryt, który nie zabija Co wiemy o meteorycie sprzed 3 mld lat Meteoryt i rozkwit życia Bogactwo żelaza i fosforu Najsłynniejszy meteoryt to tak zwany zabójca dinozaurów – potężna planetoida, która uderzyła w Ziemię około 66 milionów lat temu. Meteoryt trafił w dzisiejszy półwysep Jukatan i wybił w nim krater o średnicy 180 km. Zapoczątkowało to serię drastycznych zmian warunków na naszej planecie. Skutkiem było coś, co trudno sobie wyobrazić: zróżnicowana, bogata, odporna grupa zwierząt istniejąca już 200 milionów lat dość szybko wyginęła. Dinozaury, bo o nich mowa, zmiotła z powierzchni ziemi planetoida o średnicy około 10-15 km. W wyniku uderzenia – z prędkością 20 km na sekundę – w powietrze wzbiła się gigantyczna chmura ziemi, pyłów i gruzu, która przesłoniła Słońce. Ten efekt trwał około 15 lat i znacząco przyczynił się do zagłady wielkich gadów. Meteoryt, który nie zabija Ta teoria jest udowodniona naukowo. Została też spopularyzowana w setkach artykułów i książek opisujących koniec ery dinozaurów. Nic dziwnego, że wielkie meteoryty nieuchronnie kojarzą nam się z kosmiczną apokalipsą. Podświadomie zakładamy, że ich wpływ na życie na Ziemi zawsze był negatywny. To jednak niekoniecznie jest prawda. W najnowszym numerze czasopisma PNAS ukazała się praca geologów kierowanych przez Nadję Drabon z Harvardu. Drabon wraz ze studentami przeprowadziła żmudne badania w Republice Południowej Afryki, w miejscu znanym jako pas Barberton Greenstone. Doprowadziły one do zaskakującego wniosku: 3,26 mld lat temu w Ziemię uderzył meteoryt S2, a zderzenie to przyspieszyło rozwój najprostszych form życia na naszej planecie. Co wiemy o meteorycie sprzed 3 mld lat Przede wszystkim – ten meteoryt był wielkości czterech Mount Everestów. Naukowcy szacują, że był aż 200 razy większy niż planetoida, która doprowadziła do zagłady dinozaurów. Jego średnica mogła wynosić między 40 a 60 km. Co się zdarzyło, kiedy uderzył w Ziemię? – Wyobraź sobie, że stoisz u wybrzeży Cape Cod, na płytki…

shutterstock1909763221-ecc434e.jpg
width: 1000
height: 513

Większość znalezionych na Ziemi meteorytów ma wspólne pochodzenie. Skąd się wzięły?
type: item
date: 2024-10-21T12:19:51.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chemia
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: planetoidy
subject: układ słoneczny
description: Według dwóch niezależnych badań, opublikowanych właśnie w czasopiśmie „Nature”, zdecydowana większość kosmicznych odłamków skalnych trafiających na Ziemię pochodzi z planetoid Koronis, Massalia i Flora. Wszystkie trzy znajdują się w pasie planetoid pomiędzy Marsem a Jowiszem. W jaki sposób udało się tak dokładnie ustalić pochodzenie meteorytów?
encoded: Spis treści: Podział meteorytów Pochodzenie meteorytów Kosmiczny odcisk palca Co roku na Ziemię spada około 17 tysięcy kosmicznych odłamków skalnych. Zdecydowanie więcej uderza w naszą atmosferę i spala się w niej. Te, które przetrwają podróż i wylądują na powierzchni naszej planety, nazywamy meteorytami. Dają one naukowcom możliwość zbadanie kosmicznych skał bez ruszania się z Ziemi. Podział meteorytów Meteoryty dzieli się zazwyczaj na trzy główne kategorie: kamienne, żelazne oraz kamienno-żelazne. Wśród meteorytów kamiennych można wyróżnić dwa typy. Najczęściej spotykane są chondryty, które zawierają wewnątrz okrągłe struktury, wyglądające jak krople stopionego metalu. Chondryty stanowią około 85% wszystkich meteorytów odnalezionych na Ziemi. Większość z nich określa się jako „zwykłe chondryty”. Dzieli się je na trzy główne grupy – H, L oraz LL – w zależności od zawartości żelaza oraz proporcji żelaza i magnezu w kluczowych minerałach, takich jak oliwin i piroksen. Te minerały krzemianowe są podstawowymi składnikami naszego Układu Słonecznego. Można je również znaleźć na Ziemi, szczególnie w bazalcie. Osobą kategorię stanowią tzw. „chondryty węglowe”. Zawierają one duże ilości wody w minerałach ilastych oraz substancjach organicznych, na przykład w aminokwasach. Chondryty te nigdy nie przeszły procesu topienia. Stanowią bezpośrednie próbki pyłu, z którego pierwotnie powstał Układ Słoneczny. Mniej popularnym rodzajem meteorytów kamiennych są tak zwane „achondryty”. W przeciwieństwie do chondrytów, nie posiadają one okrągłych struktur, ponieważ przeszły proces topienia na ciałach planetarnych. Pochodzenie meteorytów Jesteśmy w stanie odróżnić meteoryty pochodzące z Księżyca lub Marsa od tych pochodzących z planetoid. Jednak dwa oddzielne badania opublikowane w „Nature” poszły o krok dalej. Badaniami kierowali Miroslav Brož z Uniwersytetu Karola w Czechach i Michaël Marsset z Europejskiego Obserwatorium Południowego w Chile. Zacznijmy od tego, jak to się dzieje, że k…

meteoryt-ae444d7.jpg
width: 1000
height: 511

Polski rezerwat Meteoryt Morasko to unikatowe miejsce na mapie świata. Znajduje się tu krater uderzeniowy
type: item
date: 2024-09-29T07:55:40.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Przyroda
subject: meteoryty
subject: poznań
subject: rezerwat
description: W północnej części Poznania, na stoku Góry Moraskiej, znajduje się cała grupa kraterów uderzeniowych. Powstały, gdy trajektoria żelaznej planetoidy przecięła się z orbitą Ziemi. – Morasko jest punktem, w którym bardzo dosłownie Ziemia zderzyła się z kosmosem – mówi dr Anna Łosiak, geolożka z Instytutu Nauk Geologicznych Polskiej Akademii Nauk. Dr Łosiak należała do grupy, która właśnie doprecyzowała moment tego zderzenia.
encoded: Spis treści: Kiedy doszło do zderzenia? Jak określić wiek kraterów? Nawet 1100 ton kosmicznej skały Edukacja geologiczna Na obszarze rezerwatu Morasko w Poznaniu znajduje się cała grupą kraterów uderzeniowych powstałych w wyniku uderzenia i rozpadu jednej żelaznej planetoidy. Wchodząc w ziemską atmosferę planetoida mogła mieć nawet kilkanaście metrów średnicy i od 600 do 1100 ton! Kawałki kosmicznej skały, jakie uderzyły w powierzchnię Ziemi, poruszały się z prędkością kilkanaście razy większą niż pocisk wystrzelony z karabinu snajperskiego. Mogło to być nawet 18 km/s. Uderzenie pozostawiło po sobie niezwykły ślad – grupę łatwo dostrzegalnych i łatwo dostępnych kraterów uderzeniowych, z których największy ma średnicę 100 metrów. To jedyna grupa kraterów uderzeniowych na świecie, do których można dojechać komunikacją miejską. Kiedy doszło do zderzenia? Badacze z Instytutu Nauk Geologicznych PAN, Instytutu Geologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu i z Wydziału Fizyki Izotopowej Uniwersytetu Wiedeńskiego, w wyniku długotrwałych i wielowątkowych badań doprecyzowali, kiedy doszło do utworzenia się kraterów uderzeniowych Morasko. Okazuje się, że było to na tyle niedawno, że zdarzenie musieli widzieć ówcześni osadnicy zamieszkujący pobliskie tereny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-czesto-ziemie-bombarduja-mordercze-asteroidy-dzieki-odkryciu-polskich-naukowcow-mozna-lepiej-to-oszacowac-fot-argo-joeleht-4aed418.jpg" width="3574" height="1048" alt="Jak często Ziemię bombardują mordercze asteroidy? Dzięki odkryciu polskich naukowców można lepiej to oszacować (fot. Argo Jõeleht)" title="Jak często Ziemię bombardują mordercze asteroidy? Dzięki odkryciu polskich naukowców można lepiej to oszacować (fot. Argo Jõeleht)" /> Do tej pory przedział czasowy dla tego zjawiska określany był na sześć do trzech tysięcy lat wstecz. Średnio przyjmowano, że żelazny meteoryt uderzył w Ziemię około pięć tysięcy lat temu. Okazuje się, że …

Morasko-f03b886.jpg
width: 1000
height: 667

Co roku znika 5 tys. meteorytów. Giną wraz z roztapiającym się lodem na Antarktydzie
type: item
date: 2024-04-09T14:30:26.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: globalne ocieplenie
subject: meteoryty
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: To chyba najbardziej niespodziewany skutek zmian klimatycznych, o jakim słyszeliśmy. Naukowcy ostrzegają, że wraz ze wzrostem temperatur tracimy antarktyczny rezerwuar meteorytów. A wraz z nimi wiedzę o Układzie Słonecznym znajdującą się niemal na wyciągnięcie ręki.
encoded: W tym artykule: Przyspieszone „tonięcie” meteorytów Jak szybko tracimy meteoryty? Jak uratować antarktyczne meteoryty? Antarktyda jest naszą ziemską skarbnicą meteorytów. Na razie znaleźliśmy ich na planecie ok. 80 tysięcy. Aż 60 proc. z nich pochodzi właśnie z szóstego kontynentu. Mają szczególne znaczenie dla badaczy, ponieważ w lodowej krainie pozostają w dziewiczym stanie. Nie zanieczyszczają ich ani ziemskie mikroorganizmy, ani minerały. Niestety ten meteorytowy skarbiec nie został nam dany na zawsze. Także jemu zagrażają zmiany klimatyczne. Naukowcy właśnie oszacowali, w jakim tempie będziemy tracić antarktyczne meteoryty. Praca na ten temat ukazała się wczoraj w czasopiśmie „Nature Climate Change”. Przyspieszone „tonięcie” meteorytów Od milionów lat na Antarktydę spadają meteoryty. W niektórych miejscach – zwanych strefami niebieskiego lodu – wiatr i słońce wydobywa na powierzchnię nawet te resztki asteroid, które latami były ukryte pod lodem. Na Antarktydzie takich sfer jest 600. W sumie stanowią 1 proc. powierzchni kontynentu. Niektóre z nich to najlepsze miejsca do poszukiwań meteorytów na Ziemi. Francuzka piła kawę na swoim ganku. Nagle trafił w nią meteoryt Kobieta z okolic Alzacji piła kawę na ganku własnego domu. W pewnym momencie usłyszała huk, a następnie coś trafiło ją w klatkę piersiową. Wstępna analiza wykazała, że był to mały m... Średnia roczna temperatura na Antarktydzie wynosi minus 20 st. C. Wydawałoby się, że w takich warunkach wzrost temperatur spowodowany emisjami gazów cieplarnianych nie będzie miał wielkiego znaczenia dla środowiska. Jednak ma i to gigantyczne. Poza spektakularnymi wydarzeniami – takimi jak pękanie słynnego Lodowca Zagłady – zmiany zachodzą również w bardzo małej skali. I wówczas dotyczą przyszłości meteorytów dopiero czekających na odkrywców. Jak szybko tracimy meteoryty? Meteoryty – ciemne lub niemal czarne – odcinają się wyraźnie od lodowych pustkowi. Ich barwa sprawia, że nagrzewają się bardziej niż otoczenie. Oddają…

co-roku-znika-5-tys-meteorytow-gina-wraz-z-roztapiajacym-sie-lodem-na-antarktydzie-3c06111.jpg
width: 3000
height: 2000

Dwa artefakty ze słynnego skarbu z Villeny zrobiono z pozaziemskiego materiału. Jak trafił do Hiszpanii?
type: item
date: 2024-02-07T12:02:33.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Dom
subject: historia
subject: hiszpania
subject: meteoryty
subject: prehistoria
subject: skarby
description: Skarb z Villeny odkryto ponad 60 lat temu. Właśnie okazało się, że niektóre przedmioty wchodzące w jego skład powstały z żelaza pochodzącego z kosmosu.
encoded: W tym artykule: Odkrycie skarbu z Villeny Metal z jednego meteorytu Skąd pochodzi skarb z Villeny? Skarb z Villeny robi ogromne wrażenie. Składają się na niego piękne złote misy, butle i bransoletki. W sumie ważą 10 kg. To cenne znalezisko pochodzi z epoki brązu. Jest uznawane za najważniejszy złoty skarb z tego okresu, na jaki kiedykolwiek natrafiono na Półwyspie Iberyjskim. Jednak artefakty odkryte w 1963 roku zrobiono nie tylko ze złota. Do ich stworzenia użyto również srebra, bursztynu oraz żelaza. Ten ostatni materiał wydaje się nie pasować do pozostałych, cennych kruszców. Jednak w okresie brązu – czyli trzecim i drugim tysiącleciu p.n.e. – żelazo stanowiło bardzo pożądany metal. Nie umiano go jeszcze wówczas wytapiać, a więc wszelkie znajdowane kawałki żelaza były cenne jak złoto. Skąd je brano? Z meteorytów. Jak się właśnie okazało, dwa artefakty ze skarbu z Villeny powstały właśnie z żelaza meteorytowego. Odkrycie skarbu z Villeny Misy, butle i bransoletki znaleźli robotnicy, pracujący w ziemnym dole niedaleko miasta Villeny w Walencji. Zidentyfikował je archeolog José María Soler García. Skarb od razu wzbudził podziw i gorące naukowe dyskusje. Spierano się, czy pochodzi z drugiego czy już z pierwszego tysiąclecia przed naszą erą. Meteoryty były znane w starożytnym Egipcie. Co o nich wiedzieli mieszkańcy kraju faraonów? Meteoryty, czyli enigmatyczne i rzadkie obiekty były uważane przez niektóre cywilizacje za święte. Czy jednak wiedziano, skąd pochodzą? Z tekstów starożytnych Egipcjan wynika, że mieszka.. Już wówczas badacze zauważyli, że niektóre części znaleziska wyglądają nieco dziwnie. Jak wtedy opisywano, w niektórych miejscach metal był błyszczący i pokryty spękaną warstwą czegoś, co wyglądało jak któryś z tlenków żelaza. Najnowsze badania – opisane w czasopiśmie naukowym „Trabajos de Prehistoria” – zawierają rozwiązanie zagadki. Naukowcy odkryli, że pewne elementy skarbu z Villeny zrobiono z meteorytu, który spadł na Ziemię około miliona lat temu. Me…

dwa-artefakty-ze-slynnego-skarbu-z-villeny-zrobiono-z-pozaziemskiego-materialu-jak-trafil-do-hiszpanii-fot-wh-pics-shutterstock-com-e94ceb3.jpg
width: 3000
height: 2000

Skąd się wzięło dziwne szkło na pustyni w Afryce? Naszyjnik z nim znajdował się w grobowcu Tutanchamona
type: item
date: 2023-11-22T13:23:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: chemia
subject: Edukacja
subject: geologia
subject: historia
subject: meteoryty
subject: Onet
subject: pustynie
description: Ta zagadka czeka na rozwiązanie od stulecia. Na pustyni w północnej Afryce od wieków zbierane są kawałki materiału, wyglądającego jak żółte szkło. Co to jest? Grupa naukowców jest zdania, że znalazła odpowiedź na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Tajemnica z afrykańskiej pustyni Szkło pustynne pod zaawansowanym mikroskopem Różne rodzaje dwutlenku cyrkonu Zagadka szkła rozwiązana? Tajemniczy materiał pochodzi głównie z Wielkiego Morza Piasku. Tak nazywa się pustynię w Afryce Północnej, rozciągającą się między Egiptem a Libią – fragment Pustyni Libijskiej. To ogromny obszar piasku, układającego się w wydmy. Zajmuje powierzchnię mającą 72 tys. km kw. Czyli ponad jedną czwartą powierzchni Polski. Ci, którzy zapuszczali się na Wielkie Morze Piasku, często znajdowali w nim nietypowy materiał. Są to kawałki żółtego szkła o nieregularnym kształcie. Stanowią gratkę dla kolekcjonerów, którzy zbierają je dla ich piękna, ale i tajemnicy z nimi związanej. Materiał, po raz pierwszy opisany przez naukowców w 1933 roku, nazywany jest szkłem pustynnym albo szkliwem Pustyni Libijskiej. Szkło pustynne musiało fascynować ludzi od tysięcy lat. Naszyjnik zawierający kawałek tego materiału został znaleziony wewnątrz grobowca Tutanchamona. Tajemnica z afrykańskiej pustyni Co to jest? Kawałki szkła – które powstały na skutek działania sił natury – można znaleźć również w innych miejscach na świecie. To na przykład przepiękne mołdawity, znajdowane na Czechach i Morawach albo tektyty z Wybrzeża Kości Słoniowej. – Jednak żadne z nich nie są tak bogate w krzemionkę ani nie mają tak dużych rozmiarów. Żadnych też nie znajdowano w tak ogromnych ilościach, jak szkła pustynnego – pisze Elizaveta Kovaleva z University of Western Cape w RPA na portalu „The Conversation”. Szklana Plaża w Kalifornii to nie cud natury. Historia jej powstania zasmuca Turyści i fotografowie chętnie odwiedzają to miejsce. Niektórzy zabierają nawet kolorowe „kamyczki” do domu, co jest zakazane. Czym więc są te żółtawe, półprzezroczyste bryły? Jak zauważa Kovaleva, naukowcy debatują na ten temat już prawie od stulecia. Sugerowano, że szkło pustynne może pochodzić z wulkanów na Księżycu. Albo że powstało w rezultacie uderzeń piorunów w piasek pustyni. I…

skad-sie-wzielo-dziwne-szklo-na-pustyni-w-afryce-naszyjnik-z-nim-znajdowal-sie-w-grobowcu-tutanchamona-fot-elizaveta-kovaleva-et-al-493158f.jpg
width: 926
height: 578

Najdroższe materiały znane nauce. Co jest warte więcej niż próbki pobrane z planetoidy Bennu?
type: item
date: 2023-10-30T13:23:32.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antymateria
subject: chemia
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyc
subject: mars
subject: meteoryty
subject: nauka
subject: Onet
subject: pierwiastki
subject: rekordy
description: Niedawno na Ziemi wylądował zasobnik z 255 gramami materiału pobranego z odległej o około 100 milionów kilometrów planetoidy Bennu. Misja OSIRIS-REx kosztowała ok. 1,16 miliarda dolarów. Oznacza to, że jeden gram pobranego materiału kosztował około 4,7 miliona dolarów. Mimo tego, że suma jest zawrotna, to wcale nie jest to najdroższy kosmiczny materiał, jaki trafił na Ziemię.
encoded: W tym artykule: Ile kosztowały skały z Księżyca? Rekordowo droga misja Meteoryty są relatywnie tanie Najdroższe pierwiastki i minerały Najdroższy syntetyk Rekordowo droga antymateria – Ważąca zaledwie 255 gramów garstka skał i pyłu pobranych z planetoidy Bennu jest warta 4,7 miliona dolarów za gram. Oznacza to, że kosztowała około 70 tys. razy więcej niż czyste złoto o tej samej masie. Cena złota w ostatnich latach wahała się od 60 do 70 dolarów za gram – wylicza w artykule opublikowanym na łamach „The Conversation” Chris Impey, profesor astronomii Uniwersytetu w Arizonie. Dodaje, że nie jest to pierwsza pozaziemska próbka przywieziona na Ziemię. Ile kosztowały skały z Księżyca? Pierwszy pozaziemski materiał, który trafił na naszą planetę dzięki działalności człowieka, pochodził z programu Apollo. W latach 1969–1972 sześć misji przywiozło na naszą planetę 382 kg próbek księżycowych. Część z nich została rozdysponowana i przekazana naukowcom oraz władzom poszczególnych państw. Pozostała została zdeponowana dla przyszłych pokoleń, które mając do dyspozycji bardziej czułe urządzenia badawcze, będą mogły przeprowadzić własne analizy próbek. Najdroższe rzeczy na świecie. Na pierwszym miejscu top 10 – coś, co ma kosmiczną cenę i jest nie do kupienia Najnowocześniejszy sprzęt naukowy i pomniki ludzkiej próżności. Ile kosztują najdroższe rzeczy na świecie? Poniżej próbujemy odpowiedzieć na to pytanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najdrozsze-rzeczy-na-swiecie-na-pierwszym-miejscu-top-10-cos-co-ma-kosmiczna-cene-i-jest-nie-do-kupienia-fot-getty-images-0b6cc98.jpg" width="938" height="625" alt="Najdroższe rzeczy na świecie. Na pierwszym miejscu top 10 – coś, co ma kosmiczną cenę i jest nie do kupienia (fot. Getty Images)" title="Najdroższe rzeczy na świecie. Na pierwszym miejscu top 10 – coś, co ma kosmiczną cenę i jest nie do kupienia (fot. Getty Images)" /> Całkowity koszt programu Apollo, skorygowany o inflację, wyniósł 257 m…

najdrozsze-materialy-znane-nauce-co-jest-warte-wiecej-niz-probki-pobrane-z-planetoidy-bennu-fot-shutterstock-4dd73a4.jpg
width: 1000
height: 666

Meteoryty były znane w starożytnym Egipcie. Co o nich wiedzieli mieszkańcy kraju faraonów?
type: item
date: 2023-10-27T12:59:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: egipcjanie
subject: kosmos
subject: meteory
subject: meteoryty
subject: piramidy
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Meteoryty, czyli enigmatyczne i rzadkie obiekty były uważane przez niektóre cywilizacje za święte. Czy jednak wiedziano, skąd pochodzą? Z tekstów starożytnych Egipcjan wynika, że mieszkańcy kraju faraonów zdawali sobie sprawę z ich kosmicznego rodowodu.
encoded: W tym artykule: Egipskie wiedza o astronomii – niesłusznie niedoceniona Teksty Piramid kluczem do zrozumienia zagadki Jak czytać hieroglify? Naukowcy o ustaleniach ekspertki Trudno w to uwierzyć, ale ludzie bardzo długo nie zdawali sobie sprawy, skąd pochodzą meteoryty. Dopiero pod koniec XVIII wieku w Europie powoli upowszechniał się w tej sprawie konsensus: spadały z nieba. Tymczasem dr Victoria Almansa-Villatoro, egiptolożka z Uniwersytetu Harvarda w USA dowodzi, że starożytni Egipcjanie już 4,5 tysiąca lat temu zdawali sobie sprawę z pochodzenia meteorytów. Wskazywali na niebo. Egipskie wiedza o astronomii – niesłusznie niedoceniona Jak zauważa dr Almansa-Villatoro, w przeciwieństwie do Babilończyków i Greków, Egipcjanie przez większą część swojej historii nie używali modeli matematycznych do przewidywania zjawisk astronomicznych. Dlatego starożytni mieszkańcy Doliny Nilu nie cieszyli się uznaniem, na jakie zasługują. Natomiast ich wiedza na temat meteorytów i żelaza meteorytowego nie została opisana w sposób naukowy. Nie zmienia to faktu, że jednak tego opisu dokonano, ale w bardziej zawoalowany sposób. Tak w każdym razie uważa dr Almansa-Villatoro. Teksty Piramid kluczem do zrozumienia zagadki Skąd zatem czerpiemy informacje na temat wiedzy Egipcjan na temat meteorytów, a w zasadzie dotyczącej jednego specyficznego ich rodzaju – meteorytów żelaznych? Z jednej z najstarszych ksiąg religijnych świata – z Tekstów Piramid. Tak nazywa się zbiór napisów hieroglificznych, wykonanych we wnętrzach piramid. Pogrzebano w nich władców Egiptu, faraonów od około 2400 do 2100 roku p.n.e. Piramidy te położone są w Sakkarze. To nekropolia znajdująca się kilkadziesiąt kilometrów na południe od Kairu, czyli stolicy Egiptu. – Najstarsze znane egipskie wzmianki o żelazie w powiązaniu z gwiazdami, meteoroidami i niebem pochodzą z Tekstów Piramid – podkreśla dr Almansa-Villatoro. Według niej teksty te odczytywano w czasie liturgii pogrzebowych, które kapłani odprawiali, aby pomóc zm…

meteoryty-bac4c6d.png
width: 1200
height: 630

W tym meteorycie odnaleziono dwa minerały, których nigdy nie widziano na Ziemi
type: item
date: 2022-12-02T07:55:47.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: asteroida
subject: Edukacja
subject: meteoryty
subject: minerały
subject: nauka
description: Meteoryt po raz pierwszy zidentyfikowano w 2020 roku w Somalii. Po dwóch latach badań naukowcom udało się odkryć, że pozostałość ciała niebieskiego składa się m.in. z dwóch minerałów, których nigdy nie widziano na naszej planecie.
encoded: W tym artykule: Naukowcy zidentyfikowali dwa nieziemskie minerały Badania mogą rzucić światło na geologiczną historię asteroidy Meteoryt El Ali trafił do Chin, gdzie może wkrótce zostać sprzedany El Ali, zwany również jako Zmrok (ang. Nightfall) to ważący 15,2 tony meteoryt, który w mieszkańcy Somalii znają od pokoleń. Jednak po raz pierwszy jako pozostałość ciała niebieskiego, która spadła na Ziemię, został zidentyfikowany w 2020 roku. Naukowcy z kanadyjskiego Uniwersytetu Alberty w Egmont analizowali 70-gramową próbkę meteorytu, aby zbadać jej skład. Uczeni odkryli, że w tym niewielkim fragmencie znajdują się dwa minerały, których nigdy wcześniej nie widziano na Ziemi. Naukowcy zidentyfikowali dwa nieziemskie minerały Nowe minerały to elalit oraz elikinstantonit. Pierwszy nazwano na część samego meteorytu oraz miasteczku, nieopodal którego go odkryto. Drugi z kolei nazwę zawdzięcza badaczce NASA Lindzie Elkins-Tanton, wiceprezes ASU Interplanetary Initiative, profesor w Szkole Badań Ziemi i Kosmosu Uniwersytetu Stanowego Arizony. O nowo odkrytych związkach chemicznych badacze poinformowali podczas Sympozjum Eksploracji Kosmosu, które odbyło się 21 listopada na Uniwersytecie Alberty. Czemu diamenty są cenne? Jak powstaje rubin? Poznajcie sekrety minerałów i szlachetnych kamieni Kamień kamieniowi nierówny, ale nie ma chyba takiego, który nie znalazłby żadnego zastosowania. Jak powstają i co z nimi robimy? – Już na samym początku, gdy zaczęliśmy badania nad meteorytem, wiedziałem, że w jego wnętrzu znajdują się nowe minerały. To było niesamowite. Większość czasu spędziliśmy na identyfikacji tych związków chemicznych – mówi dr Chris Herd, profesor na wydziale nauk o ziemi i atmosferze z Uniwersytetu Alberty. Uczony zwraca uwagę na to, że chociaż minerałów w naturalnej postaci nigdy nie widziano na naszej planecie, to nie były nauce nieznane. Bardzo podobne minerały zostały syntetycznie stworzone w laboratorium w latach 80. Badania mogą rzucić światło na geologiczną hi…

meteoryt-df87ae5.webp
width: 620
height: 372

W Teleskop Webba uderzył meteoryt. NASA uspokaja
type: item
date: 2022-06-09T13:35:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: meteoryty
subject: nasa
subject: teleskop
description: Miesiąc przed rozpoczęciem gromadzenia naukowych danych Teleskop Webba został trafiony mikroskopijnym odłamkiem skalnym. Uderzenie było silniejsze niż testy przeprowadzane na Ziemi. Konstruktorzy teleskopu uspokajają jednak, że nic nie zagraża poprawnej pracy teleskopu.
encoded: W tym artykule: Czy Teleskop Webba może być bombardowany przez mikrometeoryty? Gdzie znajduje się Teleskop Webba? W Teleskop Webba uderzył meteoryt. Jak silne może być uderzenie mikrometeorytu? Między 23 a 25 maja w Teleskop Webba uderzył mikrometeoryt. Jest to niewielka cząsteczka skały o średnicy poniżej milimetra i wadze nie przekraczającej grama. Mikrometeoryt trafił w jeden z osiemnastu segmentów składających się na główne lustro teleskopu. – Po wstępnej ocenie nasz zespół stwierdził, że teleskop nadal spełnia z nawiązką wszystkie wymagania techniczne misji. Dzieje się tak nawet pomimo nieznacznego wykrywalnego efektu uderzenia widocznego w danych – poinformowała NASA na swoim blogu opisującym misję Teleskopu Webba. Czy Teleskop Webba może być bombardowany przez mikrometeoryty? NASA podkreśla, że uderzenia mikrometeorytów nie będą niczym nadzwyczajnym podczas pracy teleskopu. „Zostały przewidziane, a główne lustro w czasie konstrukcji poddano odpowiednim testom” – uspokajają przedstawiciele amerykańskiej agencji kosmicznej. Teleskop Webba robi niesamowite zdjęcia! Naukowcy porównali zrobioną przez niego fotografię z obrazem z Teleskopu Spitzera Wszystkie cztery instrumenty naukowe, w które wyposażony jest Teleskop Webba, już działają. Naukowcy przygotowują je do pracy, która ma rozpocząć się w lipcu. W czasie przygotowywania urządzenia do startu najpierw przeprowadzono symulacje, mające określić, co może trafiać w lustro teleskopu. Później bombardowano segmenty lustra, sprawdzając, czy ich powierzchnia jest odpowiednio odporna na kosmiczne bombardowanie. – Zawsze wiedzieliśmy, że Teleskop Webba będzie działał w trudnym kosmicznym środowisku – mówi Paul Geithner, jeden z inżynierów z Goddard Space Flight Center. – Będzie w nim wstawiony na: silne promieniowanie ultrafioletowe, wiatr słoneczny, promieniowanie kosmiczne docierające z egzotycznych źródeł w galaktyce, uderzenia mikrometeorytów z Układu Słonecznego. Dlatego zaprojektowaliśmy i zbudowaliśmy Webba z du…

teleskop-webba1-a9a314e.jpeg
width: 2159
height: 1388