Remont ambony ujawnił zamurowane przejście. Znalezisko w XIII-wiecznym kościele w Płocku
Remont w kościele pw. św. Dominika w Płocku przyniósł zaskakujące efekty. Pod współczesnymi warstwami tynku odsłonięto zamurowane przejście oraz symbole na ścianach. Czego jeszcze nie wiemy o tej jednej z najstarszych ceglanych budowli na Mazowszu?
Ta świątynia z pewnością skrywa wiele zagadek. Kościół pw. św. Dominika w Płocku (tzw. kościół „na Górkach”) powstał w XIII wieku. Budynek wzniesiono z cegły. Do naszych czasów zachowały się najstarsze części murów od strony północnej w prezbiterium i w portalu. Być może jest to najstarsza zachowana ceglana budowla na Mazowszu. Czas na remont! Zabytkowe budowle podlegają ochronie konserwatorskiej. W ostatnim czasie w kościele pw. św. Dominika prowadzono prace techniczne przy ambonie. Pochodzi ona z późniejszej, bo późnobarokowej fazy istnienia świątyni. W czasie remontu oczyszczono powierzchnię ambony, uzupełniono ubytki oraz odtworzono brakujące elementy. Jednak nawet przy tak niewielkim zakresie prac w obiektach zabytkowych dochodzi często do ciekawych odkryć. Tak też było i tym razem. Zamurowane przejście – jedno ze „znalezisk” „Warto wspomnieć, że w trakcie prowadzonych prac doszło do kilku odkryć. Podczas demontażu współczesnych stopni prowadzących na ambonę odkuto fragmenty tynku, pod którym ukazał się wątek ceglany sugerujący zamurowane przejście na ambonę. Kolejnym odkryciem były znajdujące się na fragmentach pierwotnego tynku znaki wykonane czarnym konturem” – czytamy w mediach społecznościowych Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Ten kościół z pewnością warto odwiedzić. Wewnątrz zobaczymy nie tylko ołtarz i ambonę w stylu rokokowym z połowy XVIII w., ale też krucyfiks z XVIII w. Uwagę zwraca również marmurowa chrzcielnica z 1. połowy XVIII wieku wykonana w stylu barokowym. Z kolei drewniana dzwonnica położona obok kościoła powstała po II wojnie światowej. Za jej wzór posłużyła konstrukcja, która stałą w tym miejscu 200 lat wcześniej. Do podobnych, zagadkowych odkryć dochodzi często w czasie remontów zabytkowych budowli. Kilka tygodni temu w czasie prac związanych z naprawą zapadającej się posadzi w Kolegiacie Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Kłodzku natknięto się na pochówek czeskiego arcybiskupa Arnoszta z Pardubic, który, choć nie został oficjalnie świętym, był wielbiony przez lokalną ludność. Od Konrada Mazowieckiego po protestantów Kościół pw. św. Dominika w Płocku powstał dla dominikanów, których sprowadził książę Konrad Mazowiecki, czyli ta sama osoba, która sprowadziła do Polski Krzyżaków. Świątynia była konsekrowana między 1234 a 1237 rokiem. Wzniesiono ją z cegły w stylu romańskim z elementami gotyku. Jednocześnie zbudowano przylegający do kościoła klasztor. W 1243 roku Pomorzanie zaatakowali kompleks i go spalili, ale został szybko odbudowany. Do dużych zmian doszło pod koniec XVI wieku, kiedy świątynię przebudowano w stylu renesansowym. Wówczas powstała arkadowa fasada oraz kaplica ufundowana przez Zofię ze Szczepańskich Rawską. Następna przebudowa odbyła się w 1. połowie XVIII w. Wtedy wnętrze otrzymało późnobarokowy wystrój. Od początku XIX wieku do 1945 roku klasztor i kościół pw. św. Dominika w Płocku stał się siedzibą zboru protestanckiego. W 1945 r. kościół trafił w ręce katolików. Źródła: WUOZ w Warszawie, Zabytek.pl Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Kim był celtycki medyk z Mazowsza? Na Łysej Górze odkryto narzędzie jak z horroru
Na stanowisku „Łysa Góra” na Mazowszu archeolodzy odkryli coś wyjątkowego. W pozostałościach celtyckiej osady sprzed około 2800 lat znaleźli ślady pracy dawnego kowala i medyka. Wśród nich unikatowe na skalę europejską narzędzie chirurgiczne.
Na stanowisku archeologicznym „Łysa Góra” w gminie Chorzele na Mazowszu odkryto wyjątkowe narzędzie do trepanacji czaszki, pochodzące z okresu celtyckiego, a także ślady lokalnego odlewnictwa żelaza. Odkrycia dokonano podczas badań prowadzonych przez Państwowe Muzeum Archeologiczne we współpracy z Wydziałem Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. To już drugi sezon badań, które potwierdzają obecność Celtów w osadzie tzw. kultury kurhanów zachodniobałtyjskich. Kim był celtycki medyk z Łysej Góry? Najcenniejszym znaleziskiem tegorocznych wykopalisk jest żelazne narzędzie chirurgiczne z IV–III w. p.n.e., uznane za przyrząd do trepanacji czaszki. Jak wyjaśnił kierownik badań, dr Bartłomiej Kaczyński, tego typu znaleziska są wyjątkowe. Dotychczas znano je jedynie z kilku stanowisk w Europie Środkowej i Południowej (m.in. w Rumunii, Chorwacji i Austrii). Początkowo nie było jasne, czym jest odnaleziony artefakt, jednak analiza literatury specjalistycznej pozwoliła ustalić jego funkcję. Przypomina on skalpel z ostrzem przechodzącym w kolec. Posiadał drewnianą rękojeść. Według dr Kaczyńskiego odkrycie wskazuje, że wśród Celtów osiadłych na Mazowszu były osoby zajmujące się medycyną, być może druidzi, którzy trudnili się też ziołolecznictwem. Kowal i jego warsztat w osadzie Poza tym w północno-wschodniej części stanowiska archeolodzy natrafili na ślady wytopu i obróbki żelaza. Znaleziono fragmenty tzw. żużli miseczkowatych (pozostałości po procesie wytapiania) oraz niewielkie kowadło żelazne, które mogło służyć do obróbki drobnych narzędzi. Odkrycia te sugerują, że część przedmiotów żelaznych wytwarzano bezpośrednio na miejscu, co wskazuje na obecność w osadzie wyspecjalizowanego kowala. Co jeszcze odkryto na Łysej Górze? Znaleziono też inne, liczne celtyckie artefakty: zapinki, grot włóczni, siekiero-ciosło oraz elementy końskiej uprzęży, takie jak klamerki czy części wędzideł. Badania pozwoliły też odtworzyć system obronny osady. Południowa część, gdzie koncentrowało się życie mieszkańców, była ufortyfikowana palisadą i fosą, a północna miała lekkie ogrodzenie, chroniące przed dzikimi zwierzętami. Pierwsze prace archeologiczne na Łysej Górze prowadzono już w latach 70. i 80. XX wieku. Do badań powrócono w 2024 roku, aby przygotować teren pod ścieżkę edukacyjną i zabezpieczyć stanowisko. – Po dwóch sezonach prac oddajemy ścieżkę edukacyjną na Łysej Górze do użytku. Będzie można tam zobaczyć zabytki i na kilku tablicach poczytać o Celtach, o historii, dowiedzieć się więcej, jaka to była osada – podsumowuje dr Kaczyński. Źródło: Nauka w Polsce Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Byłam w największym sadzie Europy. Przewodnik po jabłkowym sercu Polski
Największe skupisko sadów w Europie znajduje się tuż za progiem Warszawy. W rejonie Grójca i Warki odkryłam nie tylko jabłka, ale też wyjątkowy Szlak Jabłkowy, lokalne smaki i miejsca z historią.
Spis treści Jabłkowe serce Polski i ukryta turystyczna perełka Spojrzeć z góry na sady: królowa Bona i zamek w Czersku Nasza Tłocznia: sto ton jabłek z 6 hektarów i pyszne soki Chynów: przystanek na kaczkę z jabłkami Warka: szarlotka numer dwa i bohater Polonii Nie tylko jabłko: lokalne tradycje Warki Szarlotka numer trzy i pożegnanie z Warką „To są liczby które zwalają z nóg” – mówi Teresa Knyzio ze stowarzyszenia W.A.R.K.A., próbując opisać produkcję jabłek w regionie Grójca i Warki. Ta okolica, zwana największym sadem Europy, dostarcza aż 40% krajowej produkcji jabłek. Polska jest dziś liderem w Europie i czwartym producentem jabłek na świecie. Ale Szlak Jabłkowy oferuje znacznie więcej niż tylko owoce – to opowieść o tradycji, lokalnym smaku i historii. Jabłkowe serce Polski i ukryta turystyczna perełka Mazowieckie sady dziś są nowoczesnymi gospodarstwami na światowym poziomie, z czego region, i sami sadownicy, są coraz bardziej dumni. W całym kraju znamy pochodzące stąd jabłko grójeckie. To produkt tradycyjny, certyfikowany, z chronioną nazwą i pochodzeniem od 2008 roku. Ale nieco mniej znamy inny tutejszy flagowy produkt: turystyczny Szlak Jabłkowy. Ja sama, mimo że jestem Warszawianką, długo o nim nie wiedziałam. W tym roku nadrobiłam zaległości. Szlak Jabłkowy to nieodkryta turystyczna perełka, tuż „za progiem” Warszawy. Spojrzeć z góry na sady: królowa Bona i zamek w Czersku Przygodę ze Szlakiem Jabłkowym zaczęłam w miejscu na pierwszy rzut oka mało związanym z owocami: na zamku w Czersku. Ale jego monumentalne, ceglane mury mają zaskakujące „jabłkowe” konotacje. Królowa Bona Sforza, żona Zygmunta Starego, odegrała ważną rolę w rozwoju sadownictwa w Polsce. W Czersku, gdzie rezydowała, wprowadziła uprawę jabłek. Te pierwsze sady stały się wzorem dla okolicznych gospodarzy, a okolica z czasem stała się z nich słynna. Choć byłam tu już kilka razy, po raz pierwszy wchodzę na monumentalną zamkową wieżę. Widok z jej szczytu, na pradolinę Wisły i wieś Czersk – należy do najpiękniejszych w regionie. Trudno nie mieć wrażenia, że może wcale nie zmienił się od czasów królowej Bony. Dominuje w nim zieleń po horyzont, zabytkowa zabudowa Czerska i – oczywiście – sady. Nasza Tłocznia: sto ton jabłek z 6 hektarów i pyszne soki Właśnie – czas odwiedzić prawdziwy lokalny sad. Kilka kilometrów od Czerska, w Konarach, działa wyjątkowe gospodarstwo sadownicze. Nasza Tłocznia stawia na coś więcej niż produkcję świetnych owoców. Działa podobnie, jak najlepsze winnice w zachodniej Europie, z jedną podstawową różnicą: powstają tu nie wina, a ekologiczne soki, przeciery, zakwasy i lemoniady w kilkudziesięciu odmianach. Sad Naszej Tłoczni można zwiedzać, na miejscu działa też sklep firmowy z dziesiątkami soków, nie tylko jabłkowych. Podczas spaceru po sadach oglądam 4 odmiany jabłoni, w tym rzadkie odmiany tradycyjne, których nie znajdziemy w sklepach. Sad ma powierzchnię 6 hektarów, a zbiory jabłek sięgają stu ton! Najbardziej nietypowy produkt, jaki można tu kupić to chyba sok jabłkowy z dodatkiem chmielu i marakui. Do Naszej Tłoczni od maja do października, na zwiedzanie i warsztaty, ściągają wycieczki dzieci, rowerzystów, ale i turyści indywidualni. Dla tych, którzy nie mogą przyjechać, działa sklep internetowy. Chynów: przystanek na kaczkę z jabłkami Kręcąc się po Szlaku Jabłkowym w końcu czas na coś konkretnego do zjedzenia. Zatrzymuje się w niepozornym Chynowie, w połowie drogi między Warszawą a Grójcem. Lokalny Hotel Chynów słynie ze swojej kuchni, inspirowanej Mazowszem i oczywiście pełnej akcentów jabłkowych oraz lokalnych produktów. Zjadam świetną kaczkę confit z kopytkami, sosem wiśniowym i pieczonym jabłkiem. Owoc ten króluje tu w karcie, towarzyszy smażonej wątróbce, jest w pierogach na słodko i słynnej tutejszej szarlotce. Jeśli ktoś chciałby się w Hotelu Chynów zatrzymać, powinien pomyśleć o rezerwacji z dużym wyprzedzeniem. To miejsce bardzo popularne w okolicy. Warka: szarlotka numer dwa i bohater Polski i USA Czas na nieformalna stolicę regionu, czyli Warkę. Położona nad Pilicą, słynie z winiarskich i piwowarskich tradycji, a także jednego ze swoich mieszkańców: Kazimierza Pułaskiego, bohatera wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych. W Winiarach – dzielnicy miasta – stoi biały klasycystyczny pałacyk. Tu Pułaski spędził dzieciństwo. Dziś w pałacyku prężnie działa Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego. Warto do niego zajrzeć nie tylko z myślą ekspozycji przybliżającej życie Pułaskiego. A powody są co najmniej dwa. Przy Muzeum działa świetna kawiarnia „Café Savannah”, a otacza je ogromny park, założony w 2 połowie XVIII w., położony w starorzeczu Pilicy. W Savannach zjadam drugą szarlotkę tego dnia, plus sernik. Oba świetne. I nic dziwnego – w kawiarni dowiaduję się, że prowadzi regularną współpracę z lokalnym Kołem Gospodyń Wielskich „Babeczki z rodzynkami”. A – jak wiadomo – koła gospodyń to ostoja polskich tradycji kulinarnych. Z kolei 15-hektarowy park to część obszaru NATURA 2000, a jego wyjątkowa flora i fauna przyciągają nie tylko turystów, ale i przyrodników. Spacerując jego alejkami, można natknąć się na pomnikowe drzewa pamiętające jeszcze czasy Pułaskiego, romantyczną kolumnadę z XIX wieku czy legendarną kapliczkę w skarpie. Nie tylko jabłko: lokalne tradycje Warki O historii wareckiego winiarstwa i piwowarstwa można się przekonać m.in. na wystawie w Muzeum Pułaskiego. Ale znacznie lepiej – zapoznając się ze świetnymi produktami Browarki. Ten niewielki rzemieślniczy browar prowadzi jeden człowiek: Hubert Kurzepa. Zaczynał jako piwowar domowy i szybko zyskał uznanie w środowisku dzięki sukcesom w konkursach. Browarka słynie z autorskiego łączenia klasycznych stylów z lokalnymi inspiracjami – od polskich chmieli po nietypowe dodatki jak jałowiec, dziki chmiel znad Pilicy czy mniszek lekarski. Szarlotka numer trzy i pożegnanie z Warką Moją przygodę ze Szlakiem Jabłkowym kończę na rynku w Warce. Widać na nim, że miasto przygotowuje się do nadchodzącego wielkimi krokami Światowego Dnia Jabłka – na rynku trudno nie zauważyć jego zapowiedzi, ustawionej na samym środku. Impreza w tym roku odbędzie się 28 września. Wycieczkę wieńczy – oczywiście – kolejna szarlotka, warecka, na ciepło. Jem ją w bardzo klimatycznym miejscu. Kawiarnia-Galeria przy Rynku to nie tylko nazwa. To faktycznie świetna kawiarnia i galeria sztuki w jednym. Przytulne wnętrze wypełniają nie tylko stoliki, ale i cała gama rękodzieła, które można tu kupić. Są i filigranowe obrusy robione na szydełku i – a jakże – biżuteria z motywem jabłka. To miejsce prowadzą dwie siostry, a w samym lokalu kiedyś mieścił się warsztat rowerowy ich dziadka. Dziś ściągają tu na kawę kolarze-amatorzy z całego Mazowsza. Domowa atmosfera i świetna szarlotka sprawiają, że zupełnie nie mam ochoty kończyć swojej wycieczki po Szlaku Jabłkowym i wracać do Warszawy. Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Cuda Polski 2025 – przedstawiamy ostatnie nominacje, z województw mazowieckiego i lubuskiego
Finał plebiscytu na Nowe Cuda Polski zbliża się wielkimi krokami. Laureatów poznamy już za niespełna trzy tygodnie. Dziś po raz ostatni przybliżamy nominowanych. Jakie atrakcje mogą zwyciężyć w województwach mazowieckim i lubuskim?
Cuda Polski 2025 to kolejna edycja plebiscytu „National Geographic Traveler”. Najciekawsze, nieoczywiste miejsca z każdego województwa zostały nominowane przez redakcję, a zwycięzców wybierają internauci i czytelnicy drogą głosowania. Głos można oddać raz dziennie. W tegorocznym plebiscycie każde z 16 województw jest reprezentowane przez 3 kandydatów. Każde z miejsc ma szansę stać się Nowym Cudem Polski! Wyniki głosowania poznamy już 14 października, więc warto się spieszyć z głosowaniem. Przedstawiamy kandydatów z kolejnych województw. Przed wami mazowieckie i lubuskie. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa mazowieckiego Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim Szlak Doliny Wkry Szydłowiec Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie Polskim Muzeum Mazowieckie w Płocku posiada największą obecnie w Polsce kolekcję pamiątek po Olendrach, w tym meble, narzędzia i sprzęt gospodarski. Na terenie skansenu można zobaczyć m.in. dawny kościół ewangelicko-augsburski i typowe dla osadnictwa olenderskiego zabudowania gospodarskie wraz z wyposażeniem. Szlak Doliny Wkry Szlak wodny i rekreacyjny prowadzi przez lasy, łąki i parki nad Wkrą. Można tam pływać kajakiem, wędkować i spacerować wśród koron drzew. Park Doliny Wkry w Pomiechówku oferuje edukację i zabawę. To propozycja dla całej rodziny. Szydłowiec Miasto z renesansowym zamkiem, rynkiem i kościołem św. Zygmunta. Znajduje się tu kolekcja ludowych instrumentów i opowiadana jest legenda o Białej Damie. Otaczają je zalew i piękna przyroda. Czas płynie tu wolniej, a odpoczynek jest prawdziwy. Cuda Polski 2025 – nominacje z województwa lubuskiego Zamek w Międzyrzeczu Wał Zielonogórski Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu Zamek w Międzyrzeczu Zbudowany w XIV wieku z rozkazu Kazimierza Wielkiego, pilnował zachodnich granic Polski. Dziś to atrakcja turystyczna z bogatą historią i malowniczym położeniem. Znajduje się przy zbiegu rzek Obry i Paklicy. Ciekawy punkt na trasie historycznej. Wał Zielonogórski To najwyższe wzniesienie zachodniej Polski, z ponad 400 km szlaków pieszych. Ze szczytów widać Karkonosze, a lasy sprzyjają nordic walkingowi. Region idealny dla aktywnego wypoczynku. Nieskażona przyroda i panoramy zachwycają każdego wędrowca. Zespół pałacowo-parkowy w Żaganiu Barokowy pałac otoczony rozległym parkiem krajobrazowym to oaza spokoju i zieleni. Przez park przepływa rzeka Bóbr, a historia obiektu sięga czasów średniowiecza. Miejsce doskonałe na spacer lub piknik. Łączy naturę z historią. Kliknij w poniższy baner, by oddać głos na swoich faworytów: Źródło: National Geographic Polska Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Najstarsza szkoła w Polsce działa od ośmiu stuleci. W tym czasie wykształciła wielu znanych absolwentów
Najstarsza szkoła w Polsce, a przy okazji jedna z najstarszych w Europie, wykształciła kilkunastu tysięcy wybitnych wychowanków. Od ośmiu stuleci istnieje w tym samym miejscu i nic nie wskazuje na to, że w najbliższej przyszłości zakończy działalność. O jakiej szkole mowa? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
Spis treści: Średniowieczne korzenie „Małachowianki” Dalsze dzieje najstarszej szkoły w Polsce Najstarsza szkoła w Polsce do dziś nosi ślady przeszłości Znani absolwenci „Małachowianki” W Polsce nie brakuje szkół, które od wielu stuleci kształcą młode umysły. Wystarczy wymienić choćby I LO im. B. Nowodworskiego w Krakowie, I LO im. S. Staszica w Lublinie, LO im. H. Kołłątaja w Pińczowie czy I LO im. K Brodzińskiego w Tarnowie. Każda z tych placówek powstała w XVI wieku i ma mocną pozycję wśród najstarszych placówek oświatowych. Żadna z nich nie zbliża się jednak do lidera. Jest nim słynna „Małachowianka”, czyli Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku. Średniowieczne korzenie „Małachowianki” Najstarsza szkoła w Polsce, która dziś funkcjonuje jako ogólnokształcąca placówka ponadpodstawowa, otworzyła swe podwoje w 1180 roku przy kolegiacie św. Michała w Płocku. Powstała wówczas szkoła typu trivium, w której uczniowie studiowali trzy podstawowe przedmioty – gramatykę łacińską, retorykę i dialektykę (logikę). Jako fundatora szkoły wymienia się Bolesława Kędzierzawego, więc nie można wykluczyć, że działalność edukacyjna rozpoczęła się przed 1180 rokiem, jeszcze przed śmiercią księcia mazowieckiego. Początkowo wykładali tam najprawdopodobniej benedyktyni, później – kanonicy regularni, opaci z Czerwińska. Około 1240 roku biskupstwo oddało patronat nad szkołą księciu Bolesławowi, synowi Konrada Mazowieckiego. Powstała wówczas nowa romańska świątynia w stylu dworskim. Z tamtego czasu zachowały się dokumenty, które potwierdzają istnienie szkoły. Pierwszym znanym nauczycielem był Witalis, którego imię pojawia się dokumencie pergaminowym księcia Ziemowita z 1249 roku. Został w nim wymieniony jako „Vitalis scholasticus Sancti Michaelis”. Dalsze dzieje najstarszej szkoły w Polsce W 1611 roku do Płocka sprowadzeni zostali jezuici, którzy rozpoczęli działalność oświatową. Poziom nauczania wzrósł, a do szkoły napływali nowi uczniowie. To pozwoliło podnieść jej status do rangi kolegium. W latach 1675–1682 obok kościoła wzniesiono nowy murowany gmach, ale w kolejnych dziesięcioleciach ceglana zabudowa zaczęła podupadać. W 1731 roku, gdy kolegiata św. Michała chyliła się już ku ruinie, została przekazana jezuitom. Zakonnicy podjęli się przebudowy, ale prac nie dokończyli. Przejęcie szkoły przez KEN W 1773 roku papież Klemens XIV, znajdujący się pod silnym wpływem dworów burbońskich, zadecydował o kasacie zakonu. Szkoła została wówczas upaństwowiona, a jej cały majątek przejęła Komisja Edukacji Narodowej. Od tamtej pory, do 1793 roku, placówka funkcjonowała jako Szkoła Podwydziałowa i jako taka podlegała Wydziałowi Mazowieckiemu w Warszawie i Szkole Głównej Koronnej w Krakowie (która w 1818 roku została przemianowana na Uniwersytet Jagielloński). W herbie pojawiły się wówczas skrzyżowane dwa berła rektorskie i inicjały króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W szkole zaczęli wykładać świeccy nauczyciele, a język polski stał się językiem wykładowym. To właśnie wtedy narodził się zwyczaj nagradzania prymusów złotymi i srebrnymi medalami pilności. Szkoła w okresie zaborów W 1793 roku Płock znalazł się pod pruską administracją, a szkołę przekształcono w gimnazjum. 13 lat później placówkę przekształcono w Szkołę Departamentową. W 1807 roku Józef Wybicki, wówczas pełnomocnik rządu Księstwa Warszawskiego, wydał zarządzenie o przeznaczeniu środków na odnowę placówki. W 1816 roku placówkę ponownie przemianowano. Stała się wówczas Szkołą Wojewódzką Płocką, a 21 lat później – Gimnazjum Gubernialnym. Wychowankowie szkoły byli mocno zaangażowani w działalność patriotyczną. Wielu z nich organizowało strajki szkolne, protestowało przeciwko zaborcy i walczyło w powstaniach. Patriotycznego ducha podtrzymywali nauczyciele, mimo że spadały na nich za to poważne represje. Gdy wybuchło powstanie styczniowe, do walki stanęło 37 uczniów. Szkoła w okresie międzywojennym W 1920 roku wojska bolszewickie najechały Płock. Uczniowie nie pozostali bierni w obliczu rosyjskiej agresji. Dołączyli do obrońców miasta i mimo młodego wieku, wykazali się ogromnym męstwem. Świadczy o tym choćby postawa Tadeusza Jeziorowskiego, 11-latka przydzielonego do punktu sanitarno-amunicyjnego. Jego zadanie polegało na dostarczaniu amunicji na barykady. Za odwagę, 10 kwietnia 1921 roku Józef Piłsudski odznaczył go Krzyżem Walecznych. Imię Stanisława Małachowskiego szkoła przyjęła po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, gdy dyrektorem był Mieczysław Olszowski. Z jego inicjatywy, 20 września 1921 przemianowano ją na Gimnazjum Państwowe im. Marszałka Stanisława Małachowskiego. Czasy powojenne Jako Liceum Ogólnokształcące szkoła zaczęła funkcjonować w lutym 1945 roku, kiedy wznowiła działalność oświatową po wojnie. Wówczas w jej ławach zaczęły zasiadać także dziewczęta. Najstarsza szkoła w Polsce do dziś nosi ślady przeszłości Drzwi szkoły są swoistym „wehikułem czasu”. Przekraczając próg, uczniowie przenoszą się do XIII wieku. Do dziś zachowało się bowiem wzniesione wówczas skrzydło. Do naszych czasów przetrwała też XV-wieczna wieża i wzniesiony w XVII wieku gmach. Po przeszłości pozostały nie tylko zabudowania. Liceum w Płocku w swoim herbie do dziś ma dwa berła pochodzące z godła Szkoły Głównej Koronnej. Do dziś kultywowana jest także tradycja wręczania odznaczeń, wzorowanych na XVIII-wiecznych medalach. Znani absolwenci „Małachowianki” Najstarsza szkoła w Polsce od zawsze słynęła z wysokiego poziomu kształcenia. Nic więc dziwnego, że właściwie w każdym okresie istnienia placówki jej mury opuszczało wielu wybitnych absolwentów. Lista jest tak długa, że nie podejmiemy się wymienienia choćby połowy z nich. Wskażemy jednak nazwiska kilku uczniów „Małachowianki”, którzy zapisali się w historii Polski: Edward Flatau, twórca polskiej neurologii, Ignacy Mościcki, prezydent Polski w okresie międzywojennym, Witold Zglenicki, przyszły uczeń Dmitrija Mendelejewa, geolog i wynalazca, Tadeusz Mazowiecki, pierwszy premier III RP, Tony Halik, podróżnik i dziennikarz (nie ukończył szkoły). Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Oto enklawa spokoju na Mazowszu. Rozległe torfowisko zachwyca wspaniałą przyrodą
Bagno Całowanie wyróżnia się nie tylko osobliwą nazwą. Jedna z największych atrakcji naturalnych Mazowsza to prawdziwa oaza spokoju, gdzie w absolutnej ciszy, którą wiosną przerywa tylko melodyjny śpiew ptaków, i w otoczeniu wspaniałej przyrody można odbyć spacer drewnianymi kładkami. Gdzie znajduje się ten piękny kompleks? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Perła Mazowieckiego Parku Krajobrazowego Wspaniała przyroda jest wizytówką tego miejsca Jak poruszać się po bagnie? Bagno Całowanie to nie tylko atrakcja turystyczna Torfowiska niskie zasilane są wodami powierzchniowymi i gruntowymi. Tysiące lat temu, na terenie, gdzie dziś rozciąga się bagno Całowanie, wylały wody Wisły, co doprowadziło do akumulacji szczątków organicznych i powstania torfowiska. Szacunkowe tempo przyrostu torfu jest określane na ok. 2 mm na rok. Dziś tamtejsze złoża mierzą, bagatela, 4,5 metra głębokości. Perła Mazowieckiego Parku Krajobrazowego Mazowiecki Park Krajobrazowy rozciąga się od warszawskiego Marysina Wawerskiego aż do Pilawy i Osiecka. Cenny przyrodniczo obszar w 70 procentach pokryty jest niemal wszystkimi typami borów. Należy jednak podkreślić, że zachowały się tam również torfowiska niskie. Mowa o wspaniałym bagnie Całowanie, będącym jednym z największych tego typu kompleksów na Mazowszu. Gdzie szukać bagna Całowanie? Bagno Całowanie rozciąga się w pradolinie Wisły, wzdłuż prawego brzegu rzeki. Ogromny obszar torfowisk mierzy 3 km szerokości i aż 15 km długości. Jego północną granicę wyznacza leśniczówka Torfy w Karczewie, natomiast południową – miejscowość Osieck w powiecie otwockim. Jak dojechać do bagna Całowanie? Wszechobecna zieleń i panująca dookoła cisza w żaden sposób nie sugeruje, że Warszawa jest oddalona od tego miejsca o zaledwie godzinę drogi. Najczęstszym celem osób spragnionych kontaktu z naturą jest fragment najlepiej przystosowany do pieszych wycieczek, zlokalizowany w granicach miejscowości Pękatka. Ze stolicy można tam dojechać trasą ekspresową S17, z której należy obrać kurs na drogę krajową nr 50. Stamtąd skręca się na drogę szutrową, prowadzącą na niewielki parking przy drewnianej wieży widokowej. Geneza nazwy Skąd wzięła się ta romantycznie brzmiąca nazwa? Musimy rozczarować wszystkich, którzy w pierwszej chwili skojarzyli ją z pocałunkami. To po prostu nawiązanie do znajdującej się nieopodal wsi, która historycznie była dziedziczną własnością rodu Całowańskich. Gwoli ścisłości musimy jednak wspomnieć, że z genezą nazwy tej osady wiąże się pewna romantyczna legenda. Podobno protoplaści rodu, gdy przybyli na ten obszar, całowali się pod dębem. Wspaniała przyroda jest wizytówką tego miejsca Bagno Całowanie jest jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych na Mazowszu. Na obszarze torfowiska stwierdzono występowanie około 700 gatunków roślin, z czego 33 podlegają ochronie. Bagno jest też ważną ostoją dla około 145 gatunków ptaków. Flora bagna Na tym rozległym obszarze występują turzycowiska, zarośla łozy i mechowiska. Bagno przecina łańcuch piaszczystych wzniesień, dla których charakterystyczna jest mocno zróżnicowana szata roślinna. Oprócz ciepłolubnych muraw, na tym fragmencie występuje między innymi tymotka Boehmera, sasanka łąkowa i przetacznik kłosowy. Wilgotne łąki trzęślicowe są z kolei domem dla wielu rzadkich gatunków. W tym miejscu należy wskazać między innymi na kukułkę krwistą, goździk pyszny, kosaciec syberyjski i goryczkę wąskolistną. Na terenie torfowiska rośnie też reliktowa brzoza niska. Gatunek ten jest rzadki w Polsce. Występuje jedynie na rozproszonych stanowiskach na niżu, a w „Polskiej czerwonej księdze roślin” ma status EN. Fauna bagna Bagno Całowanie jest niezwykle ważną ostoją ptaków. Można tam zaobserwować gatunki takie jak: rycyk, kulik wielki, krwawodziób, bekas kszyk, błotniak łąkowy, błotniak stawowy, bączek, trzmielojad, orlik krzykliwy, żuraw, bocian czarny, derkacz. Bagno jest też domem dla kilku gatunków ssaków. Najbardziej charakterystycznymi mieszkańcami tego obszaru są bobry i łosie. Niezwykle bogato przedstawia się tamtejsze królestwo bezkręgowców. Wśród niezliczonych gatunków, na szczególną uwagę zasługują rzadkie, podlegające ochronie motyle. Do takich należą gatunki dzienne: modraszek alkon, modraszek telejus, paź żeglarz, czerwończyk fioletek, czerwończyk nieparek, strzępotek soplaczek. Ochrona bagiennej przyrody Teren charakteryzujący się tak dużym bogactwem przyrodniczym musi podlegać ochronie. Obszar torfowiska został objęty programem Natura 2000 celem zachowania cennych siedlisk. Dodatkowo część torfowisk podlega ochronie specjalnej, w ramach zajmującego ok. 21 ha rezerwatu „Na Torfach” i pokrywającego teren o powierzchni ok. 62 ha rezerwatu częściowego „Wymięklizna”. Jak poruszać się po bagnie? To wszystko brzmi niezwykle interesująco, ale jak poruszać się po grząskim torfowisku? Na szczęście to nie problem. Na części terenu bagna Całowanie wybudowano drewniane kładki, które prowadzą wzdłuż samego torfowiska i otaczającymi je lasami sosnowymi. Tworzą one mierzącą około 5 km długości ścieżkę przyrodniczą o nazwie „13 błota stóp”. Pierwsza część trasy wiedzie obszarami zalesionymi, które stwarzają wrażenie dzikich i pierwotnych. Pomosty docierają do rozległych łąk, gdzie można kontynuować spacer wydeptaną ścieżką. Bez wątpienia jest to jeden z najbardziej urokliwych fragmentów. Druga część trasy, znajdująca się po drugiej stronie drogi, przechodzi się nad obszarami otwartymi, obficie porośniętymi trzcinami i turzycami. Przed wejściem na ścieżkę przyrodniczą, warto wdrapać się na ośmiometrową drewnianą wieżę widokową, która znajduje się tuż przy parkingu, i na własne oczy przekonać się, jak duży teren pokrywa bagno. Rozpościera się stamtąd wspaniała panorama. Bagno Całowanie to nie tylko atrakcja turystyczna Na koniec należy wspomnieć, że bagno Całowanie nie jest wyłącznie przyjemnym miejscem na weekendowy spacer i terenem stanowiącym kluczowy element ekosystemu regionu. To także ważne stanowisko archeologiczne. Charakterystycznym elementem tamtejszego krajobrazu są piaskowe wydmy. Na największej z nich – Pękatce – odkryto wiele śladów, pozostawionych 13 tysięcy lat temu przez łowców reniferów. Mówimy tu zatem o najstarszych, bo pochodzących z epoki lodowcowej, śladach osadnictwa na Mazowszu. Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Na tę trasę rowerzyści z Mazowsza czekają od dawna. Powstaje w wyjątkowym miejscu
Rowerowa rewolucja nad Zegrzem. Już niedługo do dobrze znanych tras rowerowych pod Warszawą dołączy zupełnie nowa pętla i to nie byle jaka, bo z międzynarodowym rozmachem.
Spis treści: Rowerem nad Zegrze i dookoła Nowa pętla rowerowa na Mazowszu Gassy, Góra Kalwaria, Kampinos – te miejsca są dobrze znane rowerzystom z Warszawy i okolic. To właśnie tu stołeczni cykliści wietrzą głowy i wkręcają kolejne kilometry na licznikach. W niedalekiej przyszłości lista ich tras może się wydłużyć o ponad 20 km. Jeszcze w tym roku ma ruszyć budowa rowerowej pętli dookoła Zalewu Zegrzyńskiego. Rowerem nad Zegrze i dookoła Zalew Zegrzyński to jeden z najpopularniejszych akwenów na Mazowszu. Mieszkańcy okolicznych miejscowości i przyjezdni chętnie wypoczywają tu na plaży oraz uprawiają sporty wodne. Liczne wypożyczalnie sprzętu oferują m.in. rowerki wodne, deski do windsurfingu czy łódki. Z Warszawy do Nieporętu, gdzie znajduje się plaża, można dojechać autobusem lub pociągiem SKM. Jest też trasa rowerowa wzdłuż Kanału Żerańskiego, która jednak kończy się zaraz przed wjazdem do miejscowości. Już za 2,5 roku jezioro będzie można objechać dookoła. Nową trasę roboczo nazwano „rowerową obwodnicą Zegrza”. Całość będzie miała długość 24 km i połączy cztery gminy: Nieporęt, Radzymin, Serock i Wieliszew. Inwestycja została dofinansowana z funduszy unijnych w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Mazowsza 2021–2027”. Całkowity koszt projektu wynosi 65 mln zł, z czego 32,5 mln zł pochodzi z dofinansowania. ​ Co istotne, trasa będzie częścią międzynarodowego szlak EuroVelo 11, który biegnie od Norwegii po Grecję. Nowa pętla rowerowa nad Zegrzem stanie się więc częścią europejskiej sieci tras rowerowych, co może przyciągnąć turystów z całego kontynentu. Nowa pętla rowerowa na Mazowszu Już teraz w rejonie Jeziora Zegrzyńskiego są dostępne trzy główne szlaki rowerowe. Najdłuższy z nich, tzw. szlak żółty, liczy 45 km i prowadzi z Radzymina przez Kuligów i Arciechów, a następnie – po przeprawie wodnej – do Cupel, Serocka i z powrotem. Drugi, brązowy szlak (36 km), tworzy pętlę przez Wieliszew, Serock, Rynię i Nieporęt. Najkrótszy z nich, pomarańczowy, to 20-kilometrowa trasa biegnąca przez Serock, Wierzbicę, Tusin i Popowo Letnisko. Nowa trasa wokół jeziora nie tylko połączy te szlaki, ale również wzbogaci je o nowoczesną infrastrukturę. Rowerzyści będą mogli liczyć na utwardzone, bezpieczne ścieżki, przystosowane do różnych poziomów zaawansowania. W planach są też liczne punkty odpoczynkowe, stacje serwisowe, tablice informacyjne i oznakowanie tras. Co więcej, nowa pętla połączy się z innymi regionalnymi szlakami, m.in. trasą biegnącą wzdłuż wału przeciwpowodziowego Wisły czy tzw. trasą liwiecką. Budowa trasy ma ruszyć jeszcze w tym roku. Zakończenie prac jest przewidywane na koniec 2027 r. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Najlepszy weekendowy trip w województwie mazowieckim. Te 3 relikty przeszłości znajdziecie w 1 miejscu
Planujecie wiosenny wypad weekendowy? Kochacie uroki polskich rejonów i nie chcecie wybierać się zbyt daleko? W Chlewiskach koło Szydłowca znajduje się perełka, która uchyli przed wami rąbek historii na pograniczu kilku wieków.
Niecałe 130 kilometrów od Warszawy znajduje się przepiękny kompleks, łączący w sobie walory historyczne, turystyczne i bioodnowy spa, który pozwoli nacieszyć umysł, duszę i ciało. Teren w Chlewiskach to nie tylko majestatyczny Pałac Odrowążów, ale także kilka reliktów historycznych, które zapadną wam w pamięci na długo. Zaplanujcie z nami weekend w województwie mazowieckim, dzięki któremu zgłębicie magię tego regionu. Studnia Dobiesława Odrowąża - relikt XV wieku Jednym z elementów posiadłości, który warto zwiedzić, jest studnia, której historia sięga połowy XV wieku. Została zbudowana pomiędzy 1460 a 1490 rokiem. Nazwano ją na cześć Dobiesława Odrowąża-Chlewickiego. Jej projekt przygotowano w oparciu o plan koła ze średnicą 180 cm. Jest głęboka na 13 metrów i pozwala na skorzystanie z wód o wyższej wartości mikrobiologicznej. To zasięg dalszy niż poziom wód gruntowych. Warto wspomnieć o surowcu, z którego została wykonana, gdyż to lokalny materiał. Przy jej budowie i projekcie wykorzystano łamany piaskowiec, który pochodził z lokalnych wyrobisk w niedalekiej odległości od Szydłowca. Spojenia wykonano z zaprawy wapienno-piaskowej, co wyróżnia cembrowinę wysoką jakością wykonania. View Burdaffi on the source website Baszta w Chlewiskach - relikt XVIII wieku Piętrowa konstrukcja, który stanowi idealny punkt widokowy na majestatyczny park Manor House SPA. Dobrze zlokalizowana baszta pozwala cieszyć się urokami szlacheckiej posiadłości, która jest okalana mazowieckimi krajobrazami. Ma ona gotycki wzór, a powstała jako integralna część sztucznych ruin w formie kamiennego ogrodzenia. Było ono zakończone kilkoma basztami, które miały utożsamiać gotycki wieżowy zamek. Jej unikalny charakter sprawił, że została zrekonstruowana w 2013 roku. Służyła kiedyś jako punkt widokowy z amboną strzelecką dawnego zwierzyńca. Od południowej strony przylegał do niej ogród owocowy wraz z oranżerią, który służył kojącym spacerom wśród natury. View Burdaffi on the source website Dworska lodownia na tyłach pałacowego wzgórza - relikt XIX wieku Dla wszystkich tych, których fascynują dworskie budynki, lodownia jest wyjątkowym miejscem. To tutaj, na przełomie XIX wieku składowano lód, który służył do izolowania i przedłużania terminu ważności wielu produktów spożywczych. Mieściła się ona na tyłach oficyny, gdzie front był skierowany w stronę ogrodu dzikiego. Została wykonana z kamienia, a jej wewnętrzna konstrukcja była wyposażona w szyb zapasowy, gdzie znajdowały się wspomniane zapasy lodu. Wbudowane cztery komory były częścią użytkową, które charakteryzują się kolebkami z cegieł. Konstrukcje ścian oraz sklepień były wzmacniane zaprawą wapienno-piaskową. Całość powstała na początku XIX wieku i stanowiła ważny element codziennego życia. Dziś mieści się tu Muzeum Rzeźb Bogów i Bożków Słowiańskich.
Twierdza Modlin. Bronili jej Francuzi, Rosjanie i Polacy. I niedźwiedzica polarna
Twierdza Modlin odegrała istotną rolę w wojnach napoleońskich, powstaniu listopadowym, I i II wojnie światowej. A przez pewien czas broniła jej nawet niedźwiedzica polarna. Poznajcie to niezwykłe dzieło inżynierii militarnej.
Spis treści: Czym była Twierdza Modlin? Kiedy upadła Twierdza Modlin? Twierdza Modlin w filmach Ciekawostki na temat Twierdzy Modlin Czy w Twierdzy Modlin stacjonuje wojsko? Zwiedzanie Twierdzy Modlin Twierdzę Modlin można uznać za jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych Mazowsza obok Kampinoskiego Parku Narodowego, Zamku Książąt Mazowieckich w Ciechanowie czy Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Wizyta w tym miejscu, przesyconym urozmaiconą historią, jest z pewnością prawdziwą gratką dla fanów historii wojskowości i fortyfikacji. Co trzeba wiedzieć o Twierdzy Modlin? Czym była Twierdza Modlin? Lokalizacja Twierdzy Modlin była starannie przemyślana. Jeszcze przed jej powstaniem na początku XVIII wieku wzbudzała zainteresowanie wojskowych. Tutaj łączy się Wisła z Narwią i Wkrą, poza tym niedaleko stąd usytuowana jest obecna stolica Polski, Warszawa. Pierwszy plan wzniesienia twierdzy w tym strategicznym miejscu mieli Rosjanie w 1791 roku. Powstał nawet jej projekt autorstwa generała Jana Pietera van Suchtelena. Jednak faktyczną budowę rozpoczęto dopiero na polecenie Napoleona Bonapartego w 1807 roku. Twierdzę Modlin najprościej zdefiniować jako szereg różnego rodzaju umocnień i budowli wzniesionych dla żołnierzy. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w naszym kraju. Tworzą ją: cytadela położona na prawym brzegu Narwi, umocnione przedmościa: kazuńskie i nowodworskie, dwa łańcuchy fortów. Kiedy upadła Twierdza Modlin? Nie ma jednej odpowiedzi na to pytanie. Twierdza istniała w różnych realiach politycznych. Można więc stwierdzić, że upadała i podnosiła się do życia kilkukrotnie. Oto kluczowe momenty w jej historii. Twierdza Modlin była oblegana po raz pierwszy w 1813 roku przez Rosjan. Wówczas bronili jej żołnierze polscy i francuscy. Skapitulowano 1 grudnia. Kolejne oblężenie twierdzy miało miejsce w czasie powstania listopadowego. Wówczas przejęli ją Polacy. Jej komendantem został gen. Ignacy Ledóchowski. Modlin był w rękach powstańców prawie do końca zrywu, bo do 9 października 1831 roku, kiedy jej obrońcy skapitulowali. Na kolejne dramatyczne wydarzenia trzeba było poczekać blisko 90 lat. W czasie I wojny światowej twierdzę w błyskawicznym tempie zdobyły wojska niemieckie. Oblężenie trwało tylko od 9 sierpnia do 20 sierpnia 1915 roku. Główne walki trwały sześć dni. Rosyjskie siły były co prawda liczne (105 tys. osób), ale brakowało im odpowiedniego uzbrojenia. Już w 1920 roku Modlin ponownie uległ oblężeniu, ale tym razem wewnątrz bronili się Polacy przed wojskami bolszewików. Generał Sikorski z armią 46 tysięcy ludzi odparł atak, chociaż chwilo część fortów znalazła się w rękach wroga. Ostatnie oblężenie Modlin przeżył w 1939 roku. Wówczas twierdzy broniło 15 tys. polskich żołnierzy przed wojskami hitlerowskimi. Był to ważny punkt obrony w czasie kampanii wrześniowej. Twierdza poddała się dzień po stolicy, 29 września. Żołnierzom brakowało broni, amunicji, pożywienia i pomocy medycznej. W 1939 roku twierdza uległa bardzo poważnym zniszczeniom w wyniku nalotów bombowych i ostrzału artyleryjskiego. Twierdza Modlin w filmach Mimo że infrastruktura twierdzy była rozkradana w ostatnich dekadach, to nadal zachowało się sporo jej oryginalnych elementów. Przyciągają one filmowców i twierdza była planem dla wielu produkcji. Tutaj realizowano zdjęcia do filmów i seriali. Wśród produkcji były: „CK Dezerterzy”, „Wesele”, „Pan Tadeusz”, Pułkownik Kwiatkowski”, „1920. Bitwa Warszawska” czy „Czas honoru”. Ciekawostki na temat Twierdzy Modlin Z uwagi na bogatą historię z tą niezwykłą twierdzą związane są liczne interesujące i nierzadko zaskakujące fakty. Oto najciekawsze: na terenie fortecy znajduje się najdłuższy w Europie budynek. Jest to cytadela będąca koszarami wojskowymi. Liczy 2250 m długości; w 1919 roku twierdzy pilnowała Baśka Murmańska, czyli oswojona niedźwiedzica polarna. Przybyła do Modlina wraz z polskimi żołnierzami z polskich formacji tzw. Murmańczyków, walczących w latach 1918–1919 przeciwko bolszewikom na północy Rosji. Została zabita przez lokalną ludność po zerwaniu się z uwięzi; wewnątrz długich budynków koszarowych organizowane są cykliczne biegi na 5 km; twierdzę wzniesiono z 200 milionów cegieł; w Twierdzy Modlin zaczęła się historia polskiej Marynarki Wojennej. W 1920 roku, w czasie wojny polsko-bolszewickiej, w Modlinie stacjonowała Flotylla Wiślana. Czy w Twierdzy Modlin stacjonuje wojsko? Obecnie twierdza jest atrakcja turystyczną. Nie stacjonuje w niej dłużej wojsko. Po II wojnie światowej nadal większość obiektów zajmowało Wojsko Polskie. Jednak w 2013 roku Agencja Mienia Wojskowego sprzedała dużą część terenu twierdzy prywatnej firmie. Zwiedzanie Twierdzy Modlin Twierdzę Modlin można obecnie zwiedzać z różnymi firmami. Świadczą one usługi przewodnickie w wydzielonych terenach twierdzy. Możliwe jest też wynajęcie przestrzeni w jej ramach. Zwiedzanie to koszt kilkunastu złotych. Po części terenu można przemieszczać się bezpłatnie, jednak warto wykupić wycieczkę z przewodnikiem, który opowie o obiektach i wprowadzi tam, gdzie bez wejściówki nie jest to możliwe. Oto wybrane firmy, świadczące działalność turystyczną, działające w obrębie Twierdzy Modlin: twierdzamodlin.pl, twierdzamodlin.com/.
Najmłodsze miasto w Polsce bije Warszawę na głowę. Zaskoczeń jest więcej
Najmłodsze miasto w Polsce można wskazać na dwa sposoby – według daty nadania praw miejskich lub średniego wieku mieszkańców. Oba kryteria dają różne odpowiedzi.
W tym artykule: Jakie jest najmłodsze miasto w Polsce? Miasta z najniższą średnią wieku w Polsce Polskie miasta z najstarszymi mieszkańcami Mapa administracyjna Polski stale się zmienia, a z roku na rok kolejne miejscowości zyskują prawa miejskie. Wydawałoby się, że wskazanie najmłodszego miasta w kraju jest łatwe, ale sprawa okazuje się bardziej złożona. Szczegóły w dalszej części artykułu. Jakie jest najmłodsze miasto w Polsce? Najmłodsze miasto w Polsce nie jest tak łatwe do jednoznacznego wskazania. Wszystko zależy bowiem od tego, jakie kryteria przyjmiemy. Jednym z nich jest moment nadania praw miejskich. Aczkolwiek i tutaj pojawia się problem, ponieważ w tym samym czasie – przeważnie na początku roku – status miasta otrzymuje kilka miejscowości. Co więcej, część z nich nie zdobywa tych praw po raz pierwszy, lecz je odzyskuje. Nierzadko po wielu dekadach przerwy, czego doskonałym przykładem jest najmniejsze miasto w Polsce. Mowa o położonym w woj. świętokrzyskim Opatowcu, który w 1869 r., po klęsce powstania styczniowego, decyzją władz carskich został zdegradowany do rangi wsi. Na listę miast powrócił po ponad 150 latach, w 2019 r. Losy tej niewielkiej miejscowości wpisują się w szerszy trend zmian administracyjnych na terenie naszego kraju, które na przestrzeni minionej dekady znacząco przyspieszyły. Nadawanie praw miejskich często bywa wyrazem uznania dla lokalnego rozwoju i długiej historii wielu miejsc. Sprawdźmy, ile z nich dołączyło do grona miast w ostatnich latach: 2024 – 34: Białaczów, Bircza, Bobrowniki, Bogoria, Bolesławiec, Brody, Ciepielów, Czemierniki, Dobre, Gąsawa, Gielniów, Głowaczów, Gowarczów, Grabów, Inowłódz, Jawornik Polski, Kiernozia, Kikół, Maciejowice, Magnuszew, Mieścisko, Odrzywół, Osieck, Osjaków, Parzęczew, Piszczac, Przyrów, Przytyk, Rychtal, Siennica, Sienno, Strzeleczki, Turobin, Żarnów; 2023 – 15: Bodzanów, Czarny Dunajec, Dąbrowice, Jadów, Jastrząb, Jeżów, Książ Wielki, Latowicz, Łopuszno, Miasteczko Krajeńskie, Miękinia, Piekoszów, Rozprza, Ujazd i Włodowice; 2022 – 10: Bolimów, Cegłów, Iwaniska, Izbica, Jedlnia-Letnisko, Kaczory, Lutomiersk, Nowe Miasto, Olsztyn i Pruszcz; 2021 – 10: Budzyń, Dubiecko, Goraj, Kamieniec Ząbkowicki, Kamionka, Koźminek, Sochocin, Solec nad Wisłą, Wiskitki i Wodzisław; 2020 – 4: Czerwińsk nad Wisłą, Piątek, Lututów i Klimontów. Miasta z najniższą średnią wieku w Polsce Najmłodsze miasto w Polsce można również wskazać, przyjmując za kryterium średni wiek jego mieszkańców. Z danych portalu polskawliczbach.pl i Głównego Urzędu Statystycznego z 2020 r. wynika, że najniższą średnią wieku odnotowano w Siechnicach na Dolnym Śląsku (34,6 lat). Miejsca drugie i trzecie przypadły miastom z województwa mazowieckiego – Ząbkom (35,6) oraz Markom (35,8). Na kolejnych pozycjach uplasowały się: Niepołomice – 36,4; Skaryszew – 36,5; Radzymin – 36,7; Kobyłka – 37,1; Przecław – 37,1; Reda – 37,1; Brusy – 37,3; Bobowa – 37,3; Radomyśl Wielki – 37,5; Pilawa – 37,9; Skoki – 38,0; Morawica – 38,1; Ożarów Mazowiecki – 38,2; Wyśmierzyce – 38,4; Głogów Małopolski – 38,4; Wielbark – 38,4; Stepnica – 38,6. Warto zauważyć, że w czołówce zestawienia trudno znaleźć największe miasta w Polsce, które pozostają daleko w tyle. Spośród miast wojewódzkich najniższą średnią wieku – wynoszącą 41,1 lat – może pochwalić się Rzeszów. Tuż za stolicą Podkarpacia uplasował się Białystok (42,4), Gdańsk i Kraków (42,8). Pierwszą piątkę uzupełnia Warszawa, ze średnią wieku 42,9 lat. A oto pełny ranking miast wojewódzkich według średniego wieku mieszkańców: Rzeszów 41,1; Białystok – 42,4; Gdańsk – 42,8; Kraków – 42,8; Warszawa – 42,9; Zielona Góra – 43,0; Wrocław – 43,2; Lublin – 43,3; Olsztyn – 43,3; Toruń – 43,4; Poznań – 43,5; Gorzów Wielkopolski – 43,6; Szczecin – 44,2; Opole – 44,5; Kielce – 44,7; Bydgoszcz – 44,7; Katowice – 45,4; Łódź – 45,7. Polskie miasta z najstarszymi mieszkańcami Gdzie mieszkają najstarsi Polacy? Na czele miast o najwyższej średniej wieku mieszkańców znajduje się Sopot, z wynikiem 48,3 lat. Kolejne miejsca zajmują Polanica-Zdrój (47,8) i Ciechocinek, gdzie średnia wynosi 47,3 lat. Popularność tych miejsc wśród seniorów – szczególnie ze względu na ich walory uzdrowiskowe – ma bezpośredni wpływ na ich demografię. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Dołącz także do naszego kanału nadawczego na Messengerze, gdzie znajdziesz wiele ciekawych inspiracji podróżniczych. Źródła: polskawliczbach.pl; portalsamorzadowy.pl; GUS; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Nadbużański Park Krajobrazowy zachwyca zróżnicowaniem terenu i wspaniałą przyrodą
Nadbużański Park Krajobrazowy to wymarzone miejsce do uprawiania turystyki. Można tam oddać się niespiesznej włóczędze, wybrać się na wycieczkę rowerową lub popłynąć meandrującą rzeką. Po drodze podziwia się wspaniałą przyrodę i zabytkowe obiekty, będące prawdziwymi skarbami historii. Aż trudno uwierzyć, że tak malownicze miejsce jest oddalone o zaledwie dwie godziny jazdy samochodem od stolicy. Gdzie znajduje się Nadbużański Park Krajobrazowy? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
Spis treści: Gdzie znajduje się Nadbużański Park Krajobrazowy? Historia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego Charakterystyka Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego Przyroda Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego Szlaki turystyczne w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym W Nadbużańskim Parku Krajobrazowym tereny nadrzeczne są otoczone rozległymi lasami, łąkami i pastwiskami. Na ich tle wyrastają wsie, w których wciąż dominuje tradycyjna drewniana zabudowa. Tamtejszy krajobraz jest niezwykle zróżnicowany, ale nie jest to specjalnie zaskakujące. W końcu mówimy tu o jednym z największych parków krajobrazowych w Polsce. Gdzie znajduje się Nadbużański Park Krajobrazowy? Nadbużański Park Krajobrazowy rozpościera się w środkowo-wschodniej części województwa mazowieckiego. Swoimi granicami obejmuje lewobrzeżną część Doliny Dolnego Bugu, od ujścia rzeki Tocznej we wsi Drażniew, aż do ujścia Liwca w pobliżu wsi Kamieńczyk. Zasięg parku obejmuje także fragment dolnej Narwi, obszary Puszczy Białej, Lasów Ceranowskich i Borów Łochowskich. Historia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego Pierwszy PK w Polsce – Suwalski Park Krajobrazowy – powołano w 1976 roku. Od tamtego czasu utworzono kolejne 124 obszary chronione. Nadbużański PK jest jednym z młodszych – powstał w 1993 roku. Pomysłodawcą utworzenia Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego był Lechosław Herz, aktor i jeden z najbardziej zasłużonych krajoznawców. Propozycja z tym związana padła już w 1976 roku. Na opracowanych później planach park miał objąć obszar o powierzchni 222152 ha i obejmować swoimi granicami teren czterech województw: ostrołęckiego (w ok. 63 proc.), siedleckiego (w ok. 34 proc.), ciechanowskiego (w ok. 3 pro.) i łomżyńskiego (w ok. 1 proc.). Pierwszy fragment parku, w województwie siedleckim, został wyznaczony w 1993 roku. Rok później powołano fragment w województwie ciechanowskim, a w 1998 roku – w województwie łomżyńskim. Największa część nie została utworzona. Po reformie administracyjnej park w całości znalazł się w granicach województwa mazowieckiego. W 2002 roku powiększono zasięg terenów podlegających ochronie. Charakterystyka Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego Nadbużański Park Krajobrazowy zyskał wówczas swoją właściwą formę, w której funkcjonuje do dziś. Rozciąga się na obszarze o powierzchni 74136,5 ha. Powierzchnia otuliny wynosi natomiast 39535,2 ha. Dla porównania, zlokalizowany na południe od Warszawy Chojnowski Park Krajobrazowy zajmuje mniej niż 10 proc. tej wartości. Obszar ochrony obejmuje prawie 120 km Bugu i około 40 km Narwi. Krajobraz cechuje się dużym zróżnicowaniem. Meandrująca rzeka jest usiana dzikimi wysepkami. Na otoczenie składają się starorzecza, torfowiska i nadrzeczne lasy łęgowe, które kontrastują z pastwiskami i łąkami, kompleksami leśnymi Puszczy Białej, Lasów Łochowskich, Ceranowskich, Miedzyńskich i suchymi obszarami wydmowymi. Rozległe kompleksy leśne stanowią pozostałość po ogromnej puszczy, która niegdyś w całości porastała ten teren. Rezerwaty przyrody w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym Na terenie parku wyznaczono czternaście rezerwatów przyrody (siedem leśnych, trzy ornitologiczne, dwa florystyczne, jeden torfowiskowy i jeden krajobrazowy): „Dzierżenińska Kępa”, „Śleże”, „Jegiel”, „Wilcze Błota”, „Czaplowizna”, „Mokry Jegiel”, „Moczydło”, „Bojarski Grąd”, „Podjabłońskie”, „Biele”, „Sterdyń”, „Kaliniak”, „Przekop”, „Dębniak”. Przyroda Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego To wszystko składa się na ogromne zróżnicowanie siedlisk. To natomiast ma przełożenie na dużą różnorodność gatunkową. Rośliny w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym W granicach Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego stwierdzono występowanie około 1300 gatunków roślin. Wśród nich znajdują się okazy rzadkie i podlegające ochronie, takie jak: goździniec okółkowy, czarcikęsik Kluka, lepnica litewska, jastrzębiec gruczołowaty, widłak wroniec, widłak cyprysowy, sasanka Tekli, tajęża jednostronna. Zwierzęta w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym Bogaty i różnorodny jest także tamtejszy świat fauny. Nie powinno to nikogo dziwić. Rozległe lasy i łąki stwarzają idealne warunki bytowe dla wielu zwierząt. Samych ssaków jest na terenie parku 37 gatunków. Oprócz saren, jeleni, łosi, dzików i bobrów, wyśmienicie czują się tam także wilki. Naliczono też 207 gatunków ptaków lęgowych. Z ciekawszych przedstawicieli parkowej awifauny warto wymienić orlika krzykliwego, bociana czarnego, kanię czarną, żurawia, kraskę, cietrzewia i kobuza. Królestwo gadów jest reprezentowane przez 7 gatunków, do których zalicza się m.in. gniewosz plamisty i żółw błotny. Na świat płazów składa się 12 gatunków, w tym z kilku gatunków żab i ropuch. Bogato reprezentowana jest też ichtiofauna. Tamtejsze wody są domem dla 29 gatunków ryb, takich jak: szczupak, certa, brzana, węgorz, sum i głowacz białopłetwy. Szlaki turystyczne w Nadbużańskim Parku Krajobrazowym Nadbużański Park Krajobrazowy można zwiedzać na wiele sposobów: z kajaka, na dwóch kołach lub pieszo. Wyznaczono tam pięć szlaków turystycznych: niebieski (szlak „Doliną Bugu”) – prowadzi od Knychówka do miejscowości Łochów, zielony – prowadzi od stacji kolejowej w Łochowie do wsi Liw, czerwony – prowadzi od Kamieńczyka do Węgrowa, czarny – prowadzi od Kamieńczyka do stacji kolejowej w Łochowie, żółty – prowadzi od stacji kolejowej w Zagrodnikach do rezerwatu przyrody „Czaplowizna”. Nie brakuje tam także ścieżek dydaktycznych, wzdłuż których ustawiono tablice dydaktyczne. W tym miejscu należy wskazać na trasy takie jak: ścieżka przyrodnicza Jerzyska (ok. 3 km długości), ścieżka przyrodnicza Korczew-Mogielnica (ok. 14 km długości w formie pętli), ścieżka przyrodnicza Jeziorka Kałęczyńskie (ok. 9 km długości), ścieżka przyrodnicza Huta Gruszczyno-Treblinka (ok. 31 km długości), ścieżka przyrodnicza Torfowisko Kules (ok. 1,6 km długości), ścieżka przyrodnicza Uroczysko Ceranów (ok. 13 km długości), ścieżka przyrodnicza Uroczysko Sterdyń (ok. 10 km długości). Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Chojnowski Park Krajobrazowy zachwyca wspaniałą przyrodą. Ta oaza spokoju znajduje się tuż obok Warszawy
Chojnowski Park Krajobrazowy jest miejscem, które pozwala na chwilę oderwać się od miejskiego zgiełku. Obszar rozciągający się nieopodal Warszawy zachwyca wspaniałą przyrodą i bogactwem gatunkowym. Dzięki licznym szlakom pieszym i rowerowym jest doskonale przygotowany do zwiedzania.
Spis treści: Gdzie znajduje się Chojnowski Park Krajobrazowy? Charakterystyka Chojnowskiego Parku Krajobrazowego Przyroda Chojnowskiego Parku Krajobrazowego Szlaki w Chojnowskim Parku Krajobrazowym Chojnowski Park Krajobrazowy został powołany 1993 roku, w celu ochrony kompleksu Lasów Chojnowskich, doliny dolnego biegu Jeziorki i fragmentu doliny Wisły, w granicach którego znajduje się piękna wyniosła skarpa. Ochronie podlegają także rezerwaty przyrody i zabytkowy park przypałacowy. Prowadzone działania mają na celu zachowanie tamtejszych wartości przyrodniczych, krajobrazowych i historyczno-kulturowych. Gdzie znajduje się Chojnowski Park Krajobrazowy? Chojnowski Park Krajobrazowy rozciąga się w województwie mazowieckim, na południe od Warszawy. W całości znajduje się w powiecie piaseczyńskim, na terenie pięciu gmin: Piaseczno, Góra Kalwaria, Konstancin-Jeziorna, Tarczyn, Prażmów. Swoimi granicami obejmuje teren Równiny Warszawskiej i fragment Doliny Środkowej Wisły. Charakterystyka Chojnowskiego Parku Krajobrazowego Chojnowski Park Krajobrazowy swoimi granicami obejmuje obszar o powierzchni 6796 ha. Powierzchnia otuliny to 4727 ha. Mówimy tu zatem o terenie średniej wielkości. Większy jest choćby Rudawski Park Krajobrazowy (15705 ha) czy Załęczański Park Krajobrazowy (14485 ha). Lasy pokrywają aż 75 proc. powierzchni parku. Dominują tam piaszczyste i piaszczysto-gliniaste, ale dość żyzne gleby. Przeważają tam drzewostany liściaste i mieszane. Obok borów mieszanych i świeżych występują tam także zbiorowiska łęgowe i grądowe. Najcenniejsze fragmenty lasów, które tworzą rozczłonkowany, za to spójny przyrodniczo obszar, zostały objęte ochroną rezerwatową. Rezerwaty przyrody Na terenie parku wyznaczono jedenaście rezerwatów przyrody: „Biele Chojnowskie” (florystyczny), „Chojnów” (leśny), „Las Pęcherski” (leśny), „Łęgi Oborskie” (leśny), „Łoś” (leśny), „Łyczyńskie Olszyny” (leśny), „Obory” (leśny), „Pilawski Grąd” (leśny), „Skarpa Jeziorki” (leśny), „Skarpa Oborska” (leśny), „Uroczysko Stephana” (leśny). Ponadto wyznaczono dwa obszary Natura 2000: Stawy w Żabieńcu (chroniący mokradłowe i wodne siedliska) i Łąki Soleckie (który ma za zadanie chronić siedliska łąkowo-murawowe. Rzeźba terenu Teren parku jest dość płaski, ale monotonny krajobraz ożywiają wysokie na ok. 10 metrów wydmy śródlądowe, najliczniej nagromadzone w okolicach Czarnowa, Konstancina-Jeziorny, Pilawy i Słomczyna. Ciekawym akcentem są też doliny Jeziorki i Zielonej, stawu i zanikające bagienne jeziorka. W zespołach leśnych wyróżniają się obszary torfowiskowe z charakterystycznymi Turzycowiskami. Przyroda Chojnowskiego Parku Krajobrazowego Chojnowski Park Krajobrazowy jest bogatym przyrodniczo obszarem, który stanowi ostoję dla wielu gatunków ssaków, ptaków, gadów i płazów. Równie bogata jest szata roślinna, w której wyróżnia się wiele gatunków podlegających ochronie. Flora parku W zbiorowiskach leśnych dominującymi gatunkami liściastymi są dąb szypułkowy, brzoza brodawkowata, grab pospolity, osika, topola i olsza czarna. Do skromniej reprezentowanych należą natomiast jesion wyniosły, lipa drobnolistna, buk zwyczajny i wiąz szypułkowy. Wśród drzew iglastych przeważa sosna zwyczajna. W niektórych miejscach uzupełnia ją modrzew europejski i świerk pospolity. Nie brakuje tam roślin chronionych, które stanowią rzadkość na pozostałych obszarach Mazowsza. W tym miejscu należy wskazać na gatunki takie jak: widłak goździsty, widłak jałowcowy, podkolan biały, pióropusznik strusi, listera jajowata, storczyk plamisty, storczyk szerokolistny, wawrzynek wilczełyko, gnieźnik leśny, grążel żółty, wiciokrzew pomorski, pierwiosnek lekarski, pierwiosnek wyniosły, płucnica islandzka. Fauna parku Parkowe zarośla, łąki, lasy i śródleśne jeziorka stwarzają dogodne warunki dla wielu gatunków zwierząt. Ssaki są reprezentowane przede wszystkim przez lisa, łosia, sarnę i dzika, ale spotkać tam można także jenota, tchórza, łasicę, kunę i borsuka, który jest symbolem Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Gnieździ się tam ok. 100 gatunków ptaków, w tym wiele gatunków drapieżnych: puszczyk, sowa uszata, puchacz, krogulec, myszołów i jastrząb zwyczajny. Z innych przedstawicieli tamtejszej awifauny warto wymienić łabędzia niemego, bociana białego i czarnego, czaplę, błotniaka i żurawia. Dogodne warunki znajdują tam także gady i płazy. W parku żyją jaszczurki zwinki i żyworodne, padalce, żmije zygzakowate, zaskrońce zwyczajne i reprezentowane przez kilka gatunków ropuchy i żaby. Szlaki w Chojnowskim Parku Krajobrazowym Park można zwiedzać zarówno pieszo, jak i rowerowo. Wśród licznych szlaków turystycznych na uwagę zasługują między innymi: Chojnowski Szlak Zabytków Przyrody – trasa mierzy ok. 10 km i prowadzi wzdłuż najpiękniejszych pomników przyrody; Chojnowski Szlak Rezerwatów Przyrody – rozpoczyna się w Konstancinie-Jeziornie i kończy w Zalesiu Górnym, mierzy ok. 20 km; Główny Szlak Lasów Chojnowskich – ok. 16-kilometrowa trasa prowadzi z Ustanówka do Konstancina-Jeziorny. Ciekawe trasy rowerowe to między innymi: Chojnowski Szlak Rowerowy (ok. 33 km), Rowerowy Szlak Wisły (ok. 33 km), Trasa Doliną Jeziorki (ok. 16 km). Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Płock pozostaje „nieodkryty” przez turystów. Miasto książąt i królów skrywa „Cud Polski”
Miasto Piastów, wielkiej wody i spektakularnego wzgórza. Płock, bo o nim mowa, oferuje niezapomniane doświadczenia i wyjątkowy klimat.
W tym artykule: Wzgórze Tumskie w Płocku Molo w Płocku Płock – informacje praktyczne Kiedy po raz pierwszy staję na Wzgórzu Tumskim w Płocku, muszę zamilknąć na dłuższą chwilę. Na moim, wydawałoby się, w miarę dobrze znanym, płaskim Mazowszu znajduję się nagle na wysokości ponad 50 m nad okolicą! Widzę ogromną rzekę znikającą za zakrętem, gdzieś daleko na horyzoncie. A dookoła bezkresny widok na okoliczne lasy. Pływające po spokojnym akwenie żaglówki i łodzie rybackie z tej perspektywy wydają się punkcikami. Kto nie do końca rozumie, dlaczego Wisła jest królową polskich rzek, powinien przyjechać do Płocka. Jej szerokość sięga tu 600 m, a dalej na zachód, dzięki zaporze we Włocławku – jest nawet dwa razy większa. Widziany z góry ogrom wody robi niesamowite wrażenie. Kiedy dowiaduję się o Wzgórzu Tumskim więcej, zupełne mnie nie dziwi fakt, że przyciągało ono ludzi już od czasów pogańskich. Pierwsi Piastowie założyli tu gród, który z czasem stał się miastem i jedną z kolebek polskiej państwowości. Wzgórze Tumskie w Płocku Uznane za jeden z Cudów Polski 2024 Wzgórze Tumskie to miejsce, w którym Płock się zaczął, i to dużo wcześniej, niż wskazuje na to data lokowania miasta (rok 1237). Pod koniec X w. istniał tu już drewniano-ziemny gród obronny. W roku 1075 ustanowiono płockie biskupstwo. Niedługo potem na Wzgórzu powstał pierwszy murowany kościół. Jego fragmenty wciąż stanowią część dzisiejszej bazyliki katedralnej, co czyni ją jedną z pięciu najstarszych polskich katedr. A cztery lata później Płock stał się głównym ośrodkiem władzy królewskiej w ówczesnej Polsce. Stąd krajem rządzili dwaj władcy z dynastii Piastów: Władysław Herman i Bolesław Krzywousty. Dziś wraz z kilkunastoma książętami mazowieckimi spoczywają w bazylice. Imponujące mury miejskie oraz dwie potężne ceglane wieże: Szlachecką oraz Zegarową, zostawił po sobie Kazimierz Wielki. Zachowały się do dziś i wraz z dawnym zamkiem przekształconym w opactwo Benedyktynów oraz pełnym wiekowych drzew parkiem Za Tumem współtworzą klimat Wzgórza. Mimo że z najwcześniejszych, wczesnośredniowiecznych czasów zachowało się niewiele, w Płocku widać i czuć wielką historię. Cennych obiektów jest tu tyle, że trudno je wszystkie wymienić. Ogromna renesansowa bryła bazyliki, gotyckie wieże, replika romańskich drzwi płockich, skarby poukrywane w Muzeum Diecezjalnym (m.in. złoty relikwiarz z XIII w. i egzemplarz Biblii z pierwszej połowy XII w.) – to niewielka część atrakcji samego Wzgórza Tumskiego. A wzgórze to dopiero początek atrakcji Płocka. Odkrywam to miasto z rosnącym zaskoczeniem i uznaniem. Unikatowe położenie i warunki przyrodnicze Płock wykorzystał w stu procentach. Wiślana skarpa tętni życiem. Można tu spacerować po kilometrach malowniczych ścieżek, zanocować w kilku świetnych miejscach z widokiem na Wisłę i oczywiście dobrze zjeść. Nie mniej atrakcyjnie jest u jej stóp, nad brzegiem rzeki. Płocka plaża miejska to chyba największa nadrzeczna plaża, jaką w życiu widziałam – a nie jest nawet jedyna w mieście! 5 min piechotą od niej odnajduję kolejną. Jest położona już nie nad rzeką, ale przy zalewie Sobótka, czyli dawnym starorzeczu Wisły. U samych stóp Wzgórza Tumskiego stoi wykorzystujący naturalne ukształtowanie terenu amfiteatr. Są nadrzeczne bulwary, przystań żeglarska, beach bary i wyjątkowe molo. To jedyne w Polsce molo na rzece. Ma aż 358 m długości, a na jego końcu znajduje się kawiarnia. Jestem na nim latem, ale podczas wietrznej pogody i czuję się niemal jak nad morzem. Spokojna poprzedniego dnia Wisła zmieniła się. Teraz panuje tu żywioł! Wiatr wygania na ląd wszystkich tych, którzy ubrali się zgodnie z porą roku. Tym lepiej smakuje więc tort bezowy, kiedy wreszcie docieram do okrągłej kawiarni na końcu mola. Molo w Płocku Płocczanie często nalegają, by ze skarpy zobaczyć słynny tutejszy zachód słońca. Zaczynam to rozumieć. Co więcej, od teraz też będę nalegać. Latem słońce zachodzi tu niemal dokładnie „do Wisły”. Muszę to przyznać: oglądane z 50-metrowej skarpy, oświetlające pomarańczowym blaskiem całą okolicę płockie zachody słońca to prawdziwe spektakle. Spoglądając na czerwieniejącą taflę wody, myślę sobie, że Płock to temat-rzeka. Czuję, że dopiero zaczęłam się w niego wgryzać. Płock – informacje praktyczne Nocleg Hotel Tumski; ul. Piekarska 9, 09-400 Płock. Na skarpie wiślanej, ze spektakularnym widokiem na rzekę. Cena: od 459 zł za noc (ze śniadaniem). Jedzenie Polecam tradycyjną kuchnię Karczmy pod Strzechą przy ul. Grodzkiej 5. W ofercie m.in.: schabowy, barszcz czerwony, a nawet czernina. Co warto wiedzieć? W głównym gmachu Muzeum Mazowieckiego, oprócz ekspozycji poświęconej historii miasta, są dwie wystawy stałe poświęcone secesji i art déco. Ta druga to prawdziwy hit, z obrazem Tamary Łempickiej, meblami oraz samochodem z epoki. Oddział etnograficzny muzeum, położony w dawnym spichlerzu, ma przekrojową wystawę o Mazowszu, ale także bogate zbiory sztuki Dalekiego Wschodu – w tym bezcenny drzeworyt Wielka fala. Przypomnijmy, że płockie Wzgórze Tumskie zostało nagrodzone tytułem „Cudu Polski 2024” w plebiscycie magazynu National Geographic Traveler. Łącznie o miano „nowego cudu” walczyły trzy miejsca z woj. mazowieckiego. Wśród nominowanych – oprócz malowniczej skarpy wznoszącej się nad brzegiem Wisły – znalazły się także Nadbużańska Kraina Spokoju oraz Dzielnica Wisła w Warszawie. Pełna lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024: Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. Źródło: National Geographic Traveler
Wypoczynek na mazowieckiej wsi to prawdziwa sielanka. Polski Paryż naprawdę istnieje
Paryż godzinę drogi od Warszawy. Taki właśnie był pierwszy cel mojego mazowieckiego weekendu na wsi. Przez Mazowsze okalające Warszawę zwykle tylko przejeżdżałam. Ale tym razem zwolniłam, by odkryć piękno wsi i odpocząć w wyjątkowych miejscach, których jest tu na pęczki.
W tym artykule: W leśniczówce pod Warszawą Prawdziwa sielanka Mała Biebrza na Mazowszu Ale wioska! Ekologia pełną parą Kiedy nawigacja pokazała mi, że jestem na miejscu, przywitała mnie nie tablica z nazwą miejscowości, ale uroczy drogowskaz z napisem „pierogi na wynos”. Z pierogami czy bez – miejsce było urzekające. W gęstym lesie ukazało się piękne siedlisko złożone z kilku zadbanych budynków otoczonych pieczołowicie wybraną i przycinaną roślinnością. Na środku stał majestatyczny klon i od razu uderzyła mnie, mieszczucha, niezwykła cisza. Do środka zapraszała oszklona weranda, z której biło ciepłe światło oświetlające długi, suto zastawiony stół. Tak trafiłam do Leśniczówki Paryż. W leśniczówce pod Warszawą Ale skąd wziął się Paryż pod Warszawą? Jak opowiada mi gospodarz, Arkadiusz Oliszewski, nazwa ta funkcjonowała jeszcze przed wojną. Najprawdopodobniej gdzieś w pobliżu zatrzymały się wojska napoleońskie. Pan Arkadiusz to prawdziwy leśniczy, a częścią siedliska jest autentyczna leśniczówka – jego miejsce pracy. Leśnictwo Paryż, którym zarządza, wchodzi w skład nadleśnictwa Płońsk. Paryż to niejedyna ciekawostka nazewnicza związana z leśniczówką. Jej faktyczny adres to… Rzy 45. I jest to prawdziwa nazwa – wioseczkę Rzy znajdziemy na mapach, a nawet w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego z 1889 r. Pan Arkadiusz zdradza mi jeszcze jedną niespodziankę – nazwę tę wymawiamy „r-z-y”, a nie „ży”. Wioska liczy około stu mieszkańców i leży w cennej przyrodniczo, otoczonej lasami okolicy między Ciechanowem a Płońskiem. Pan Arkadiusz, wraz z żoną Anną, stworzyli w Rzy unikatowe miejsce. Choć akurat jest pusto, na pierwszy rzut oka widać, że pierwsze skrzypce zwykle grają tu dzieci. Spora rustykalna jadalnia z ogniem trzaskającym w kominku obwieszona jest zdjęciami z warsztatów, jakie państwo Oliszewscy prowadzą w leśniczówce. Na zadaszonym patiu podziwiam sprzęty związane z tradycyjną produkcją mąki i wypiekiem chleba. Sama nabieram chęci do udziału w warsztatach „od ziarenka do bochenka” – są i żarna do ręcznego mielenia mąki, i sita do jej przesiewania i dzieże do wyrastania ciasta. A przede wszystkim kuchnia fajerkowa i wielki kamienno-ceglany piec. Takie zajęcia to tylko niewielka część atrakcji leśniczówki. Gospodarstwo państwa Oliszewskich należy do Ogólnopolskiej Sieci Zagród Edukacyjnych. To certyfikowany produkt agroturystyczny. Obiektów należących do Sieci jest w całej Polsce ponad 300, na Mazowszu – 27. Mają upowszechniać kulturowe dziedzictwo wsi i wiedzę o pochodzeniu żywności. Leśniczówka Paryż oprócz „zwykłych” noclegów dla wszystkich i warsztatów dla dzieci prowadzi też zielone szkoły, kolonie i wycieczki, np. tropami zwierząt. Choć tego dnia tylko najadłam się pierogów (i wzięłam je na wynos oczywiście), to już wiedziałam, że Leśniczówka Paryż to mazowiecki hit. Następnym razem przyjadę tu na kilka dni nacieszyć się ciszą i otaczającymi siedlisko lasami. I oczywiście spróbować kolejnych pierogów – nie dałam już rady tym z soczewicą, szpinakiem czy suszonymi pomidorami i kaszą jaglaną. Uznawany jest za perłę renesansu. „Padwa północy” to nasz kierunek na luty „Polska Jest Najpiękniejsza” to nowy, stały cykl podróżniczy serwisu National-Geographic.pl i magazynu „National Geographic Traveler”. W lutym obieramy kierunek na renesansowy Zamość,... Prawdziwa sielanka Opcji wypoczynku z dziećmi lub dla dzieci jest w okolicy więcej. Pół godziny drogi na zachód od Rzy leży miasteczko Raciąż. Choć, jak to na Mazowszu, jego historia sięga XV w., to nie samo miasteczko mnie interesuje. Wzdłuż ciągnących się po horyzont pól jadę na jego obrzeża, do gospodarstwa agroturystycznego Sielanka Raciąż. Słowo „gospodarstwo” pasuje tu jak ulał, bo Sielanka to prawdziwy kompleks, miniwioska sama w sobie. Od razu widać, że tu niemal wszystko kręci się wokół koni – kilka z nich ciekawsko wypatruje przybyszów z padoku, w pobliżu widać stajnię i krytą ujeżdżalnię. Wita mnie pani Marta Łach i od razu opowiada dosyć niezwykłą rodzinną historię. Sielankę założył jej tata, Mikołaj Adamczyk. Mama Alicja świetnie gotuje i prowadzi „sielankową” kuchnię. Brat Marty Michał to zapalony ornitolog – razem z żoną w gospodarstwie stworzyli i prowadzą cykle zajęć przyrodniczych i ceramicznych. Także jej mąż Rafał udziela się w gospodarstwie. Najciekawsze jest jednak to, że ten zgrany rodzinny zespół pochodzi z Warszawy. – Nigdy wcześniej nie mieliśmy domu na wsi ani koni. I nie jeździliśmy specjalnie na wieś – śmieje się Marta. Po kupieniu pierwszego domu i dwóch koni – Klary i Dalii – Sielanka powoli rozrastała się, aż do dzisiejszego, robiącego wrażenie rozmiaru. W jej granicach znajduje się aż 14 ha pól, łąk, lasów i stawów. W jednym z nich znaleziono nawet bursztyny. Mała Biebrza na Mazowszu Gospodarstwo leży w otulinie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Pólka-Raciąż. To jedna z największych ostoi ptactwa na Mazowszu, nazywana przez miłośników przyrody małą Biebrzą. Okolica jest wprost idealna, by organizować wakacje w siodle – i w tym właśnie specjalizuje się Sielanka. Ale ja, słuchając Marty, szybko się orientuję, że to miejsce ma jeszcze jedną, ogromną zaletę. Chyba nigdy nie słyszałam, żeby ktoś z taką pasją, empatią i wyrozumiałością opowiadał o pracy z dziećmi. To osoba do tego stworzona. Siadamy w wielkiej kolorowej, pełnej jeździeckich bibelotów i dziecięcych obrazków świetlicy. Na stole czeka próbka tutejszej kuchni – pyszne wędliny wyrobu pana Mikołaja. Marta zagłębia się w kolejną opowieść, tym razem o kulinarnych upodobaniach dzieci i przekonywaniu ich do próbowania nowych smaków. Wakacje w siodle w Sielance nie tylko bez wahania poleciłabym wszystkim rodzicom, ale nawet sama trochę żałuję, że już dzieckiem nie jestem. Gospodarstwo może przyjąć trzydzieścioro dzieci na wakacyjne turnusy, ale na tym jego atrakcje się nie kończą. Sielanka także należy do Sieci Zagród Edukacyjnych, więc organizuje mnóstwo warsztatów: o koniach, ziołach, ptakach czy dzikiej kuchni. Ale wioska! Na nocleg zarezerwowałam miejsce, gdzie najnowsze trendy spotykają się z najdawniejszą historią Mazowsza. Na glampingu Ale-Wioska – luksusowym kempingu w modnych jurtach – można zapomnieć nie tylko o tym, że 70 km dalej huczy stolica, ale w ogóle o mieście. A właściwie także i o wsi. Złożona z siedmiu w pełni wyposażonych, całorocznych jurt Ale-Wioska leży na naturalnej polanie, z dala nawet od najbliższej osady – Klukówka. Przy polanie płynie maleńka rzeczka – Turka. W pobliżu jest jeszcze jedna – Tatarka. Lokalne opowieści głoszą, że to nazwy sięgające średniowiecza, kiedy związani z dworem księcia mazowieckiego Janusza Tatarzy osiedlali się w okolicy. ​​​​​​​ Wioskę prowadzi pan Piotr wraz z żoną Moniką. Miejsce wybrał nieprzypadkowo – pochodzi z okolicy i zna tutaj niemal każdy kamień. Porzucił jednak wieś na wiele lat, studiując i pracując w Warszawie. W końcu zew mazowieckiej ciszy okazał się silniejszy i Piotr wrócił na rodzinną ziemię. Koncepcję jurtowej wioski miał jasną: to ma być miejsce przesiąknięte ekologią, w najlepszym tego słowa znaczeniu. Nie tylko same jurty są konstrukcjami ekologicznymi, z naturalnych materiałów. W Ale-Wiosce zbudowano biologiczną oczyszczalnię ścieków, śmieci się segreguje, oświetlenie działa na baterie słoneczne. Ekologia pełną parą Zupełnie unikatowym pomysłem jest ekobasen, a właściwie przystosowane do kąpieli jeziorko, w którym kwitnie wodne życie – mieszkają w nim żaby, a nawet traszki. Wioska posiada też rustykalne spa: saunę i ruską banię. Pan Piotr nie przestaje opowiadać o rozwiązaniach i atrakcjach swojej wioski, ale ja czuję, że muszę mu przerwać. Jakby to miejsce zaraz miało mi uciec, proszę o kolejną rezerwację, tym bardziej że można tu bez problemu przyjechać z psem. Nocleg w jurcie to doświadczenie, które trudno określić inaczej niż magiczne. Marcowy wieczór jest rześki, więc rozpalam piecyk kozę, w jaki wyposażony jest każdy z namiotów. Jurta ma świetlik w dachu, przez który mogę patrzeć na rozgwieżdżone niebo. A na śniadanie czeka na mnie u drzwi jurty koszyk z lokalnymi produktami, oczywiście ekologicznymi. Bo Ale-Wioska ma też własne kury i warzywny, permakulturowy ogródek. Poza tym współpracuje z lokalnymi wytwórcami serów i miodu. Czego chcieć więcej?
Plebiscyt Cuda Polski 2024 rozstrzygnięty. Wybraliście najpiękniejsze miejsca w kraju
Poznaliśmy wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024. Laureatów z każdego województwa, tak jak w poprzednim roku, wyłonili czytelnicy w głosowaniu internetowym. Walka o zwycięstwo w wielu regionach toczyła się do samego końca.
W tym artykule: Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Plebiscyt Cuda Polski 2024 zakończony. O miano „nowego cudu”, tak jak w roku minionym, ubiegało 48 niezwykłych, czasem zupełnie nieznanych miejsc z całego kraju. W ich poszukiwaniu pomogły nam regionalne organizacje turystyczne, lokalni przewodnicy, a także sami mieszkańcy. Decydujący głos należał jednak do was, czytelników magazynu „National Geographic Traveler”. I ponownie nie zawiedliście. W tegorocznej edycji plebiscytu oddano łącznie rekordowe 258 tys. głosów. To najlepszy dowód na to, że wciąż uwielbiacie odkrywać nowe miejsca na turystycznej mapie Polski, co bardzo nas cieszy. – Nie mamy wątpliwości, że „Cuda Polski" to największy w naszym kraju plebiscyt, którego celem jest promowanie wciąż niedocenionych miejsc w naszym kraju. W tym roku w wydarzeniu wzięło udział jeszcze więcej osób niż rok temu. Walka była wyrównana do samego końca, a każdy z ponad 250 tys. głosów oddanych na nominowane miejsca mógł zaważyć o zwycięstwie – przyznaje Łukasz Załuski, redaktor naczelny „National Geographic Polska". I dodaje: – Warto podkreślić, że mimo iż tytuł nowych „Cudów Polski" trafi tylko do 16 miejsc, każda z nominowanych destynacji jest warta odwiedzenia. Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2024. Wyniki plebiscytu Cuda Polski 2024 Dolnośląskie – Twierdza Srebrna Góra; Kujawsko-Pomorskie – Pałace w Ostromecku; Lubelskie – Chełmskie Podziemia Kredowe; Lubuskie – Park Dworski w Iłowej; Łódzkie – Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej; Małopolskie – Zamek w Muszynie; Mazowieckie – Wzgórze Tumskie w Płocku; Opolskie – Fabryka Robotów w Mosznej; Podkarpackie – Zamek w Łańcucie; Podlaskie – Prawosławny skit w Odrynkach; Pomorskie – Bory Tucholskie; Śląskie – Bielsko-Biała; Świętokrzyskie – Muzeum Archeologiczne w Wiślicy; Warmińsko-Mazurskie – Lidzbark Warmiński; Wielkopolskie – Pyzdry; Zachodniopomorskie – Darłowo. – Wielkie gratulacje dla wszystkich tegorocznych zwycięzców. Kolejny raz nasi czytelnicy wybrali 16 nowych „Cudów Polski", oddając na nie rekordową liczbę głosów. To pokazuje, jak bardzo chcemy promować i odkrywać nasz kraj. I jak bardzo jest on zróżnicowany. Na liście znalazły się bowiem miejsca naturalne, takie jak Bory Tucholskie, także te z wielką historią, jak Zamek w Łańcucie czy Twierdza Srebrna Góra, ale nie brakuje też miast, jak Pyzdry czy Lidzbark Warmiński, które z pewnością warto odwiedzić. Mam nadzieję, że „Cuda Polski 2024” staną się wyjątkowym, zaskakującym szlakiem podróżniczym – podkreśla Michał Cessanis, redaktor prowadzący „National Geographic Traveler” i ambasador plebiscytu. Zagraniczne media zachwycone „polskimi Malediwami”. Każdy może tu wypocząć za darmo „Polskie Malediwy” zostały wyróżnione przez „The Sun". Brytyjski dziennik w swojej publikacji wprost zachęca czytelników, by jeszcze w tym roku wybrali się w to niezwykle malownicze mie... „Cuda Polski 2024” – zwycięskie miejsca Twierdza Srebrna Góra (Dolnośląskie) Jest obiektem unikatowym w skali całej Europy. I to nie tylko dlatego, że jest największą górską fortyfikacją na Starym Kontynencie. Twierdza Srebrna Góra to ciekawa, wielowątkowa historia rozpięta pomiędzy XVIII wiekiem i okresem II wojny światowej, to niesamowite górskie widoki, to miejsce, w którym całe rodziny mogą wyjątkowo ciekawie spędzić czas. Twierdza Srebrna Góra / fot. mat. prasowy Pałace w Ostromecku (Kujawsko-Pomorskie) Niedaleko centrum Bydgoszczy znajduje się niezwykły zespół pałacowo-parkowy zbudowany w stylu warszawskiego rokoka. Z okien pałacu, a także z tarasu znajdującego się za budynkiem roztacza się malowniczy widok na rozciągający się poniżej ogród włoski i Wisłę wraz z jej starorzeczem. W parku odbywają się koncerty i wydarzenia kulturalne, które przyciągają rzesze Bydgoszczan. Pałac Stary w Ostromecku / fot. mat. prasowy Chełmskie Podziemia Kredowe (Lubelskie) Obiekt wyjątkowy w skali kraju i Europy. Wydobycie kredy do celów gospodarczych odbywało się tutaj od średniowiecza do XIX w. W wyniku eksploatacji złóż powstał unikatowy i tajemniczy labirynt podziemnych korytarzy, które ciągną się pod całym Starym Miastem na kilku kondygnacjach. Chełmskie Podziemia Kredowe / fot. mat. prasowy Park Dworski w Iłowej (Lubuskie) Park Dworski okalający pałac zwyciężył już w plebiscycie na najpiękniejsze i najbardziej klimatyczne zielone miejsce w Lubuskiem, zyskując aż 70% głosów internautów. W parku można podziwiać ogrody: różany, japoński i chiński oraz angielski. Ogród japoński utworzony z inicjatywy Friedricha von Hochberga był pierwszym w Europie. Stał się inspiracją do utworzenia ogrodu japońskiego we Wrocławiu. Widok na park z pałacem / fot. mat. prasowy Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej (Łódzkie) Posiada jedną z najbogatszych w świecie kolekcji współczesnej tkaniny artystycznej. Od 1972 r. cyklicznie organizuje prestiżową imprezę wystawienniczą Międzynarodowe Triennale. Muzeum multimedialne oferuje zwiedzającym możliwość wirtualnego obcowania z wybranymi eksponatami, zapoznania się z historią przemysłu włókienniczego, Białej Fabryki oraz rodziny Geyerów, która kryje wiele sekretów. Centralne Muzeum Włókiennictwa z Łódzkim Parkiem Kultury Miejskiej / fot. P. Wacławiak Zamek w Muszynie (Małopolskie) Okazałe ruiny średniowiecznego zamku przyciągają nie tylko amatorów historii. W malowniczej scenerii Beskidu Sądeckiego rozciągają się sensoryczne ogrody zmysłów. Pomimo niezwykle atrakcyjnego położenia, miejsce to zostało zaprojektowane w taki sposób, żeby mogło zapewniać niezwykle intensywne bodźce pozawzrokowe. To idealna propozycja dla osób szukających relaksu i odprężenia. Lot nad Muszyną / fot. Konrad Rogoziński / archiwum MOT Wzgórze Tumskie w Płocku (Mazowieckie) Tu zaczęła się historia miasta w X w., gdy Mieszko I wzniósł na wysokim wzgórzu nad Wisłą gród obronny. To właśnie od tego miejsca najlepiej zacząć spacer po Płocku. Centralną część Wzgórza Tumskiego zajmuje Stary Rynek z kamienicami z XVIII i XIX wieku oraz z ratuszem. Wzgórze Tumskie w Płocku / fot. UM Płock Fabryka Robotów w Mosznej (Opolskie) To dzieło jednego, niezwykle zdolnego człowieka, fana filmów science-fiction i fantasy – pana Sebastiana Kucharskiego. W muzeum można podziwiać zbudowane przez niego roboty. Przede wszystkim postaci z filmów sci-fi, z których największe dochodzą do 3,5 m wysokości i ważą niemal tonę. Fabryka Robotów w Mosznej / fot. mat. prasowy Zamek w Łańcucie (Podkarpackie) Jedna z najcenniejszych rezydencji arystokratycznych w Polsce. Zespół zamkowy słynie ze znakomitych wnętrz mieszkalnych oraz niezwykle cennej kolekcji pojazdów konnych. Liczne dzieła sztuki, pochodzące z dawnych zbiorów łańcuckich, ukazują nie tylko wspaniałość kultury i sztuki minionych epok, ale także historię rodu Lubomirskich i ich dziedzictwo. Zamek otacza stary, malowniczy park w stylu angielskim. Zamek w Łańcucie / fot. mat. prasowy Prawosławny skit w Odrynkach (Podlaskie) Skit Świętych Antoniego i Teodozjusza Pieczerskich w Odrynkach to pierwsza prawosławna pustelnia w Polsce. Miejsce wyjątkowe, chronione przez malownicze rozlewiska Narwi. Jego założycielem i opiekunem był charyzmatyczny ojciec Gabriel. W skicie odbywają się nabożeństwa. Można też spacerować po nadnarwiańskich kładkach i chłonąć spokój tego mistycznego miejsca. Prawosławny skit w Odrynkach / fot. Maciej Nowakowski Bory Tucholskie (Pomorskie) Bory Tucholskie to nazwa parku narodowego oraz popularnego wśród turystów regionu. Są jednym z największych kompleksów borów sosnowych na terenie naszego kraju, nazywanym często zielonymi płucami. Przyciągają nie tylko walorami przyrodniczymi, ale również unikatową mieszanką kultur – Borowiaków Tucholskich, Kaszubów i Kociewiaków. Bory Tucholskie / fot. mat. prasowy Bielsko-Biała (Śląskie) Nazywana „miastem splotów” Bielsko-Biała to kreatywna przestrzeń spotkań ludzi i pomysłów. W unikatowym wielobarwnym wzorze pojawiają się dwa dominujące motywy: przepleciona krętą nicią rzeki Białej historia dwóch kiedyś odrębnych miast. Ciągły ruch interferuje ze spokojem niezmiennie trwającej górskiej przyrody. „Najfajniejsze miasto w Polsce” – tak Bielsko-Białą określił Filip Springer, renomowany polski pisarz specjalizujący się w tematyce miejskiej. Bielsko-Biała / fot. Łukasz Kałwa Muzeum Archeologiczne w Wiślicy (Świętokrzyskie) Wiślica jest najbogatszym zespołem zabytkowym na Ponidziu i jednocześnie kolebką polskiej państwowości. Od czerwca 2022 roku, po czterech latach prac modernizacyjnych, Muzeum Archeologiczne jest dostępne do zwiedzania. Na na turystów czeka unikatowy podziemny szlak łączący najcenniejsze wiślickie skarby. W poznaniu historii Wiślicy pomagają m.in: cyfrowe rekonstrukcje 3D, laserowe hologramy i aplikacja VR. Wiślica z lotu ptaka / fot. mat. prasowy Lidzbark Warmiński (Warmińsko-Mazurskie) Jest nazywany Perłą Warmii (do XIX wieku był jej stolicą). Miasto dąży do tego, aby stać się uzdrowiskiem. Goście już dziś mogą korzystać ze źródeł termalnych, zażywać kąpieli w Termach Warmińskich oraz odwiedzać tężnie. W centrum miasta znajduje się średniowieczny zamek, który jest określany jako „Wawel północy” albo „perła gotyku”. Lidzbark Warmiński / fot. Adobe Stock Pyzdry (Wielkopolskie) Urokliwe małe miasteczko, które rozłożyło się na wysokim brzegu Warty. Niech was jednak nie zwiedzie jego kameralność, bo jest tu naprawdę sporo do zobaczenia i zrobienia. Pyzdry to wielka historia w małym mieście. Swego czasu było jednym z najważniejszych w Wielkopolsce. Zapisało się też na kartach historii w czasach zaborów, kiedy stało się najdalej wysuniętym na zachód miastem pod władzą rosyjskich carów. Darłowo (Zachodniopomorskie) Darłowo to urocze miasteczko nad Bałtykiem. Znane głównie z pięknych plaż i malowniczych widoków, przyciąga turystów z całego kraju i zagranicy. W centrum miasta znajduje się średniowieczny Zamek Książąt Pomorskich. To tu urodził się Eryk Pomorski, jedyny król Danii, Szwecji i Norwegii z pomorskiej dynastii Gryfitów. Darłowo oferuje również liczne możliwości aktywnego wypoczynku, takie jak sporty wodne czy piesze wycieczki po okolicznych lasach i parkach. Darłowo / fot. Shuttertock Wszystkim uczestnikom serdecznie dziękujemy za udział w konkursie, a laureatom gratulujemy! Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Znajdziesz nas także na Instagramie – @natgeopl.
Odwiedziłem „francuskie” miasto w centrum Polski. Zjesz tu więcej pizzy niż bagietek
To miasto w połowie XIX wieku było wielokulturowym tyglem. Do dziś doskonale zachowały się zabytkowe budowle. Nazwa miejscowości pochodzi od osoby, która przysłużyła się do jej rozkwitu – francuskiego wynalazcy. Żyrardów warto odwiedzić.
W tym artykule: Stare budowle, nowe funkcje Powrót do przeszłości. Muzeum Lniarstwa Zielono mi. „Dzika” strona Żyrardowa Bliżej natury. Bobry w Żyrardowie Wielokulturowe miasto Równomierny stukot. I lekkie drżenie ziemi. Przez ponad 150 lat dźwięk i wibracje maszyn do przędzenia lnu wyznaczały niczym bicie serca sens i rytm istnienia Żyrardowa. Stare budowle, nowe funkcje Ostatnie dekady przyniosły jednak olbrzymie zmiany. Przestał działać zakład włókienniczy, który stał u zarania miejscowości. Miasto znalazło jednak na siebie pomysł. Garściami sięga do swojej świetlanej przeszłości. Stało się jednym z ciekawszych miejsc w okolicach Warszawy. W 2012 roku tą dawną osadę fabryczną uznano za Pomnik Historii, jako modelowy przykład organizacji przestrzennej XIX-wiecznego ośrodka przemysłowego. Z centrum Warszawy można dojechać tutaj koleją nawet szybciej niż do niektórych dzielnic stolicy W czasie spaceru po centrum widzę biurowy budynek dawnej fabryki, który obecnie jest siedzibą starostwa. A dużą część hal, w których przędziono len – przearanżowano na ekskluzywne lofty. Powrót do przeszłości. Muzeum Lniarstwa W 1900 roku lniane tkaniny z Żyrardowa zdobyły główną nagrodę na Wystawie Światowej w Paryżu. W sumie tamtejsze zakłady nagrodzono 24 medalami w całej Europie. To świadectwo najwyższej jakości wyrobów z tej fabryki. Również w późniejszych czasach, aż do końca PRL-u, zakłady kontynuowały swoją działalność. Potem nadszedł kryzys i ogłoszono ich upadłość… Dziś w Żyrardowie w części hal produkcyjnych działa Muzeum Lniarstwa, gdzie stoją maszyny do przędzenia lnu. Część z nich działa. Można przekonać się, jak były to głośne i potężne urządzenia. Są też maszyny sprowadzone z innych miejsc. Warto zwrócić uwagę na krosno, na którym pobito rekord Guinessa na najdłuższy obrus na świecie. Wizualną ucztą jest największa na świecie kolekcja wielkoformatowych szablonów sitodrukowych. Poczułem się trochę, jak w muzeum sztuki nowoczesnej. Zielono mi. „Dzika” strona Żyrardowa Początki osady fabrycznej w miejscu przyszłego Żyrardowa związane są z postaciami braci Łubieńskich – właścicieli folwarku Ruda Guzowska. Rewolucję przyniosła jednak postać francuskiego inżyniera Filipa de Girarda. Był on bowiem wynalazcą mechanicznej maszyny lniarskiej, od którego nazwiska osada wzięła swoją nazwę. Produkcję lnu zorganizowano według metod opracowanych właśnie przez tego Francuza. Po różnych perypetiach zakłady trafiły w połowie XIX w. na dłużej w ręce spółki austriackich przemysłowców Karola Dittricha i Karola Hielle. Dittrich posiadał w Żyrardowie niewielki pałacyk otoczony przez piękne tereny zielone. To taki żyrardowski Central Park, chociaż początkowo nie był dostępny dla mieszkańców miasta. Teraz już jest, a po wielu inwestycjach stał się ulubionym miejscem wypoczynku Żyrardowian. W pałacyku Dittricha znalazło swoją siedzibę muzeum. Warto zajrzeć, by obejrzeć wielką panoramę miasta z 1899 roku. Widać na niej elegancko zorganizowane przemysłowe miasto zbudowane w oparciu o prostopadle biegnące ulice. Od początku sporo było obszarów zielonych (teraz pewnie jeszcze więcej), część z nich na podwórzach domów pracowniczych. Żyrardów to miejsce przyjazne spacerom. Warto polecić je na co najmniej jednodniowy wypad. Wcale nie trzeba szukać muzeów. Z uwagi na świetnie zachowaną tkankę miejską, wiele budowli, które formalnie muzeami nie są, przepełnia duch dawnych czasów. Ich historia sięga głęboko w przeszłość. Tak jest na przykład z Pałacykiem Tyrolskim powstałym w 1871 roku. Dziś znajduje się tam restauracja. Bliżej natury. Bobry w Żyrardowie Z jakiegoś powodu bobry upodobały sobie to mazowieckie miasto. Niegdyś zapuszczały się aż do parku Dittricha. Teraz już są nieco bardziej „wycofane”. Dobrym miejscem do ich obserwacji – nawet w ciągu dnia – jest nowo wybudowana ścieżka przyrodnicza nad rzeką Pisia Gągolina. To rzut beretem od centrum. Jej twórcy obawiali się, że kładka wykonana z drewna stanie się celem tych wielkich gryzoni. Jednak impregnacja skutecznie je zniechęciła. Nadal buszują po okolicy. A z prawie kilometrowej kładki roztacza się widok na dziką przyrodę. Zamki i pałace na Mazowszu. 5 weekendowych wycieczek w okolice Warszawy Chcesz choć na chwilę uciec od miejskiego zgiełku? Zbliżający się weekend to idealna okazja, by wyruszyć w wycieczkę w okolice Warszawy i odkryć nieznane zabytki. Oto zamki i pałace na Ma... Wielokulturowe miasto Fabryce lnu niezbędna była siła robocza. Ludzie ściągali do Żyrardowa z pobliskich wsi, ale wyspecjalizowana kadra również z Francji, Austrii, Niemiec czy Wielkiej Brytanii. Polacy też mieli spory wkład. Przędzalnię lnu i tkalnia wraz z pobliską zabudową zaprojektował warszawski architekt, Jan Jakub Gay. Dziś Żyrardów najbardziej francuski jest właśnie z nazwy, pochodzącej od swojego utalentowanego dyrektora technicznego fabryki lnu. Nie ma francuskich knajpek, więc bagietkę czy croissanta można co najwyżej kupić w markecie. Silniejszy jest włoski akcent w postaci pizzerii, których udało mi się naliczyć aż dziewięć. Miasto utrzymuje jednak kontakty z władzami Lourmarin w Prowansji, skąd pochodził de Girard. Jedna ze szkół podstawowych nosi imię francuskiego wynalazcy i posiada dwujęzyczne oddziały. Drugim językiem jest oczywiście francuski. De Girard do dziś inspiruje i wprowadza twórczy ferment w Żyrardowie. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Cuda Polski 2024 – obiekty z Mazowieckiego i Opolskiego nominowane w plebiscycie
Trwa głosowanie w plebiscycie Cuda Polski 2024. Poniżej przedstawiamy listę pochodzących z województw mazowieckiego i opolskiego nominowanych miejsc, które w tym roku rywalizują o ten zaszczytny tytuł. Zwycięzcę z każdego regionu wyłonią internauci.
W tym artykule: Cuda Polski 2024 – nominacje z Mazowieckiego Cuda Polski 2024 – nominacje z Opolskiego Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023 Głosowanie w tegorocznej edycji plebiscytu Cuda Polski oficjalnie rozpoczęte. Podobnie jak w latach minionych, także i teraz zwycięzcę z każdego województwa wyłonią czytelnicy magazynu „National Geographic Traveler” i użytkownicy serwisu national-geographic.pl. Dziś prezentujemy kolejną szóstkę nominowanych, tym razem z województw mazowieckiego i opolskiego. Cuda Polski 2024 – nominacje z Mazowieckiego Wzgórze Tumskie w Płocku Nadbużańska Kraina Spokoju Dzielnica Wisła w Warszawie ​​​​​​​ Wzgórze Tumskie w Płocku – historyczne centrum Tu zaczęła się historia miasta w X w., gdy Mieszko I wzniósł na wysokim wzgórzu nad Wisłą gród obronny. To właśnie od tego miejsca najlepiej zacząć spacer po Płocku. Centralną część Wzgórza Tumskiego zajmuje Stary Rynek z kamienicami z XVIII i XIX wieku oraz z ratuszem. Nadbużańska Kraina Spokoju Niezagospodarowany, meandrujący swobodnie Bug z mnóstwem odnóg i starorzeczy. Lasy mieszane i liściaste, bagniska i torfowiska, doliny rzeczne ze skarpami. W promieniu wielu kilometrów tylko odgłosy natury – po prostu raj. Najbardziej wysunięty na wschód kraniec województwa mazowieckiego to jednocześnie jeden z jego najbardziej dzikich zakątków, w którym zachowały się tereny niemal dziewicze. Dzielnica Wisła w Warszawie Wisła to ostatnia duża dzika rzeka w Europie. Prawy brzeg zachował swój naturalny charakter i jest siedliskiem dla wielu gatunków ptaków. Tutaj rozpościerają się piaszczyste plaże, uznane przez National Geographic za jedne z najpiękniejszych plaż miejskich na świecie. Tędy biegnie też ścieżka przyrodnicza idealna na wyprawy rowerowe. W tym roku oba brzegi rzeki połączył nowy most pieszo-rowerowy. Cuda Polski 2024 – nominacje z Opolskiego Kraina Jezior Turawskich Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei” w Tułowicach Fabryka Robotów w Mosznej Kraina Jezior Turawskich Kraina obejmuje cztery zbiorniki. Największy z nich, Jezioro Duże Turawskie, powstał w okresie międzywojennym jako zbiornik retencyjny. Dwa mniejsze jeziora, zwane Średnim i Małym, położone są wśród okalających główny zbiornik lasów. Czwarte jezioro – najczęściej nazywane Srebrnym, choć także z uwagi na swoją turkusową barwę, Zielonym lub Szmaragdowym – leży w okolicach Osowca. Muzeum Ceramiki „Tułowice poKolei” w Tułowicach Muzeum mieści się w budynku dawnego dworca. Muzeum składa się z trzech sal wystawienniczych i pracowni, a w gablotach eksponowane są wyroby nieistniejącej już Fabryki Porcelitu Tułowice S.A. Ceramiczne zastawy stołowe i deserowe, filiżanki, kubki, kufle, patery czy wazony i figurki okolicznościowe. Można tu również wziąć udział w warsztatach rękodzielniczych. Fabryka Robotów w Mosznej To dzieło jednego, niezwykle zdolnego człowieka, fana filmów science-fiction i fantasy – pana Sebastiana Kucharskiego. W muzeum można podziwiać zbudowane przez niego roboty. Przede wszystkim postaci z filmów sci-fi, z których największe dochodzą do 3,5 m wysokości i ważą niemal tonę Swoich faworytów można wspierać za pośrednictwem strony national-geographic.pl/cuda-polski. Głosowanie potrwa do 5 czerwca, a laureatów tegorocznej edycji wydarzenia poznamy 10 czerwca. Wszystko w waszych rękach! Lista zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023 Poniżej przedstawiamy pełną listę zwycięzców plebiscytu Cuda Polski 2023: Dolnośląskie – Miasto Bardo; Kujawsko-pomorskie – Wyspa Młyńska z Młynami Rothera; Lubelskie – Włodawa; Lubuskie – Park Książęcy Zatonie; Łódzkie – Monopolis; Małopolskie – Pustynia Błędowska; Mazowieckie – Park Nauki Torus w Ciechanowie; Opolskie – Twierdza Nysa; Podkarpackie – Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce; Podlaskie – Odkrywkowa Kopalnia Kredy w Mielniku; Pomorskie – Zagroda Inicjatyw Twórczych Swołowo; Śląskie – Żelazny Szlak Rowerowy; Świętokrzyskie – Geopark Świętokrzyski; Warmińsko-Mazurskie – Gołdap; Wielkopolskie – Antidotum Airshow Leszno; Zachodniopomorskie – Ogrody Hortulus w Dobrzycy.
Palatyn Sieciech chciał obalić dynastię Piastów. Historia Polski mogła potoczyć się inaczej
Palatyn Sieciech mógł być politykiem, który wysadzi z siodła dynastię Piastów. Miał wystarczająco dużo ambicji i charyzmy. Jednak trafił na kogoś zdolniejszego niż on – na Bolesława Krzywoustego.
W tym artykule: Jak palatyn Sieciech zbudował swoją pozycję Sieciech miał prawo bić własną monetę Sojusz Sieciecha z księżną Judytą Plany palatyna wobec Polski Wojna domowa i walka o władzę w Polsce Intrygi Sieciecha po podziale kraju Klątwa, która spotkała intryganta O młodych latach Sieciecha wiemy niewiele. Nie znamy nawet daty jego urodzin. Pewne jest, że pochodził z możnowładczego rodu Starżów-Toporczyków. Czyli z grupy pozostającej w orbicie głównych wydarzeń w państwie. Piastowie musieli się z nimi liczyć. „Możni byli zawsze istotnym elementem życia politycznego monarchii piastowskiej i zapewne zawsze część z nich działała na rzecz wzmocnienia monarchii, część zaś, zwykle ta, której ambicje nie zostały odpowiednio zaspokojone przez panującego, próbowała osłabiać pozycję księcia lub króla” – uważa prof. Jacek Maciejewski, mediewista z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Jak palatyn Sieciech zbudował swoją pozycję Niewątpliwie pod koniec rządów Bolesława Śmiałego duża część wpływowych kręgów była niezaspokojona. W 1079 r. niezadowolenie z rządów wśród wielu środowisk (możnych i kościelnych) było tak wielkie, że król Polski musiał ratować się ucieczką na Węgry. Tam wkrótce zmarł w nieznanych okolicznościach. W kraju zaś rządy objął jego brat Władysław Herman. Kto przyczynił się do powołania na tron nowego władcy? Prawdopodobnie duże znaczenie miała przychylność cesarza niemieckiego Henryka IV i księcia (a później króla czeskiego) Wratysława. Obaj dążyli do uzależnienia Polski i obu później Herman musiał płacić trybut. Kazimierz Odnowiciel. Władca polski, który kontrolę nad krajem odzyskał dzięki Niemcom To Kazimierz Odnowiciel spowodował, że Kraków stał się stolicą Polski. Jego rządy pełne były nagłych zwrotów i licznych niepokojów. Musiał nawet uciekać z kraju. Władzę odzyskał ty... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kazimierz-odnowiciel-wladca-polski-ktory-odzyskal-wladze-dzieki-niemcom-obraz-wojciecha-gersona-z-xix-w-domena-publiczna-ed5692d.jpg" width="800" height="653" alt="Kazimierz Odnowiciel. Władca polski, który odzyskał władzę dzięki Niemcom / obraz Wojciecha Gersona z XIX w., domena publiczna" title="Kazimierz Odnowiciel. Władca polski, który odzyskał władzę dzięki Niemcom / obraz Wojciecha Gersona z XIX w., domena publiczna" /> Zamach stanu nie udałby się jednak bez wsparcia lokalnych polskich elit. Zdaniem części historyków jedną z osób, które przyczyniły się do obalenia władcy, był Sieciech. Ale to tylko domysły. Prof. Maciejewski podkreśla, że żadne źródła o tym nie mówią. Na udział Sieciecha w obaleniu króla Bolesława może za to wskazywać inny fakt. Już rok po detronizacji Śmiałego – w 1080 r. – nowy władca mianował Sieciecha palatynem. Mógł być to dowód wdzięczności. A także przejaw zaufania ze strony Hermana, który – po usadowieniu się na tronie – szukał sojuszników. Palatyn Sieciech zaś tylko czekał na taką okazję… Sieciech miał prawo bić własną monetę Palatyn w średniowiecznej Polsce zajmował się podobnymi sprawami, co ówczesny wojewoda. Zarządzał dworem królewskim, dbał o porządek i zaopatrzenie. W przypadku nieobecności władcy palatyn go zastępował, zwłaszcza podczas wykonywania funkcji sądowniczych. Mianował również niektórych niższych urzędników. Osoba sprawująca ten urząd miała więc duże kompetencje, szczególnie w sytuacji, gdy panującemu brakowało charyzmy jak Hermanowi. „Wydaje się, że książę rzeczywiście bardzo polegał na swoim palatynie, który z kolei bardzo dbał o wzmocnienie władzy centralnej w kraju (czyli władzy książęcej) – tłumaczy prof. Maciejewski. – Im mocniejsza władza książęca (centralna), tym więcej realnej władzy miał w ręku palatyn, najwyższy urzędnik książęcy”. Władysław Herman, zapewne obawiając się, że podzieli los brata, zrezygnował ze starań o królewską koronę. Źródła informują również, że władca nie cieszył się dobrym zdrowiem. Gall odnotowuje, że „był człowiekiem ociężałym i chorym na nogi”. W tym świetle nie dziwią ambicje Sieciecha. Palatyn bardzo szybko zaczął wykorzystywać swój urząd i dążył do regularnego zwiększania zakresu uprawnień. Obsadzał stanowiska zaufanymi ludźmi. Zaczął bić własną monetę, a w średniowieczu był to przywilej zarezerwowany wyłącznie dla władców! W 1090 r. zorganizował udaną wyprawę na Pomorze. Wręcz samodzielnie decydował o losach państwa! Sojusz Sieciecha z księżną Judytą Palatyn opiekował się też młodszym synem Hermana – Bolesławem. Zdaniem badaczy Sieciech długo odnosił się do przyszłego władcy przychylnie. Możliwe, że chciał zdobyć jego łaskę, a może Bolesław był zbyt młody, aby się go obawiać. Pewne jest to, że we wszystkich tych działaniach wspierała Sieciecha żona Hermana – Judyta Maria. Relacje między nią a Sieciechem nie są jasne. Ponoć jeszcze przed ślubem z Hermanem Judyta Maria nie cieszyła się dobrą opinią w Niemczech. Uważano, że się „źle prowadzi”. Po przybyciu do Polski zapewne szybko zdała sobie sprawę z coraz ambitniejszych planów palatyna i została jego kochanką. A przynajmniej połączyła ją z nim wspólnota interesów. Może miała nadzieję, że po śmierci schorowanego i słabego księcia Sieciech przejmie władzę, a ona będzie rządzić u jego boku? Inaczej uważa prof. Maciejewski: „Kontakty Sieciecha z Judytą Marią zostały pokazane w kronice Galla jako romans. Ale bardziej prawdopodobne, że obydwoje starali się o wzmocnienie władzy książęcej, wykorzystując przy tym dobrze znane Judycie rozwiązania z terenu Rzeszy”. Tak czy owak przeszkodą w realizacji planów okazała się rodząca się opozycja, z którą należało się rozprawić. Pierwszym krokiem było sprowadzenie z zagranicy syna Bolesława Śmiałego – Mieszka Bolesławowica. Książę – prawowity następca tronu – nie rościł sobie pretensji do władzy, choć tworząca się opozycja wobec Hermana mogła na niego stawiać. Mieszko wrócił do kraju w 1089 roku… i padł ofiarą mordu. Plany palatyna wobec Polski Pytanie, czy można za to obwiniać palatyna i czy marzył o tronie. „Żeby zająć tron, Sieciech musiałby być z krwi piastowskiej, należeć do dynastii. Nie ma precedensu w Polsce, żeby tron książęcy objął ktoś spoza dynastii. Druga sprawa to struktura państwa, które było scalone w oparciu o wysoki, niepodważalny autorytet. Tego Sieciechowi brakowało” – uważa prof. Wojciech Fałkowski, mediewista z Uniwersytetu Warszawskiego. Podobne sytuacje zdarzały się jednak w ówczesnej Europie. Założyciel dynastii Kapetyngów Hugo to właśnie taki „francuski Sieciech”. W dążenie palatyna do przeprowadzenia zamachu stanu wątpi prof. Maciejewski. „Taki zamach mógłby się Sieciechowi (lub komuś innemu) opłacić tylko, gdyby zostali w jego trakcie zabici wszyscy członkowie dynastii – twierdzi. – Doszłoby wówczas do sytuacji bardzo trudnej dla państwa polskiego. A wynik ostateczny (to znaczy wskazanie, kto objąłby tron) jest niemożliwy do przewidzenia. Byłoby to podjęcie przez Sieciecha bardzo wielkiego ryzyka, właściwie nieuzasadnionego, gdyż nie miał on żadnych praw do tronu”. Być może Sieciecha satysfakcjonowała jego rosnąca władza u boku Hermana, ale był świadom istnienia opozycji. Według Galla Anonima palatyn czuł, że musi wyeliminować wszelką konkurencję. Stąd też zapewne wynikały przetasowania personalne wśród elity urzędniczej oraz liczne prześladowania – sprzedawanie w niewolę i wygnania przeciwników z kraju. Na tym jednak Sieciech nie poprzestał. Starszy syn Hermana Zbigniew został oddany do krakowskiej szkoły katedralnej, a później do klasztoru żeńskiego w Kwedlinburgu (ponoć przeoryszą była tam siostra Judyty). Młodszego – Bolesława – palatyn na razie zostawił w spokoju, tylko nim się „opiekował”. Możliwe, że chciał go w przyszłości uzależnić od siebie tak jak Hermana. Wojna domowa i walka o władzę w Polsce Działania palatyna wywołały niezadowolenie opozycji. Ruch oporu zgromadził się na Śląsku, a przywództwo powierzono kasztelanowi wrocławskiemu Magnusowi. Możnowładcy sprowadzili Zbigniewa. Palatyn wezwał zatem na pomoc Węgrów i postanowił przekonać do zmiany zdania popierającego opozycjonistów księcia czeskiego Brzetysława II. Uiszczono więc zaległy wobec Czech trybut ze Śląska. Zatem Herman, ulegając Sieciechowi, zdecydował się ukorzyć przed sąsiadami Polski. Bez rezultatu jednak. Jak pisał Gall Anonim, obaj „wezwali sobie na pomoc przeciw wrocławianom króla Węgier Władysława i księcia czeskiego Brzetysława, ale odnieśli stąd więcej hańby i szkody niż sławy i zysku. Albowiem król Władysław byłby Sieciecha w więzach zabrał ze sobą na Węgry, gdyby ten ratując się nie uciekł wraz z malutkim Bolesławem. Gdy więc niczego siłą przeciw wrocławianom wskórać nie mogli, ponieważ swoi przeciw swoim nie chcieli prowadzić wojny wbrew własnej woli, zawarł ojciec pokój z synem [Zbigniewem – przyp. red.] i wtedy to po raz pierwszy uznał go swoim synem”. W tych okolicznościach w 1093 r. Herman zdecydował się uznać prawa Zbigniewa do tronu. Zaś młodszy Bolesław otrzymał Kłodzko i ślubował wierność wujowi Brzetysławowi [Krzywousty był synem Hermana i księżnej Judyty czeskiej, siostry Brzetysława – przyp. red.]. Sieciech nie mógł się pogodzić z tym rozwiązaniem. Musiał jednak – w sytuacji zależności Polski od Niemiec, Czech i Węgier oraz w związku z napiętą sytuacją wewnętrzną w kraju – być ostrożny. Wstrzymywał się więc z podjęciem działań do śmierci króla Węgier Władysława (1095). W tym czasie gromadził wokół siebie zwolenników. Wzmocniony palatyn w 1096 r. podjął wyprawę przeciw Zbigniewowi na Kujawy i Śląsk, bastiony poparcia dla starszego syna. Wojska Hermana wsparli wówczas Czesi, których władca Brzetysław sprzyjał swojemu siostrzeńcowi Krzywoustemu, licząc na jego sukcesję w Polsce po ewentualnej śmierci księcia Hermana i odsunięciu starszego brata. Zbigniew przegrał bitwę pod Gopłem i trafił do niewoli, lecz dzięki wstawiennictwu duchowieństwa został uwolniony. Jego prawa do sprawowania władzy nad Polską po raz kolejny potwierdzono. Jak powstało państwo polskie? Czy wiedziałeś, kiedy pojawili się pierwsi ludzie na ziemiach Polski? Uważa się, że powstanie państwa polskiego miało miejsce wraz z chrztem Mieszka I w 966 roku. To właśnie wtedy nasz kraj zaczęto nazywać Polską. Jednak pierwsi ludzie żyli na tych ziemiac... Intrygi Sieciecha po podziale kraju Na tym jednak nie koniec problemów następcy tronu. Gall odnotował: „A więc po wyświęceniu bazyliki gnieźnieńskiej i po odzyskaniu przez Zbigniewa łaski ojcowskiej, książę Władysław powierzył obu synom swe wojsko i wysłał ich na wyprawę na Pomorze. Oni zaś, odszedłszy i powziąwszy nieznane mi bliżej postanowienie, zawrócili z drogi z niczym. Wobec tego ojciec, podejrzewając [w tym] coś, natychmiast podzielił między nich królestwo, jednakże nie wypuścił ze swych rąk głównych stolic państwa”. Bolesław otrzymał Śląsk i Małopolskę, Zbigniew natomiast ziemie łęczycką i sieradzką, Kujawy, Wielkopolskę oraz Mazowsze (formalnie, bo rezydował tam Herman). Podział dokonał się około 1097 r. Zadziałał na palatyna mobilizująco. Wszelkie jego plany, które tak konsekwentnie realizował, mogły stać się nieaktualne! Jeśli nie chciał stracić szansy na przejęcie władzy po śmierci Hermana, miał tylko jedno wyjście. Musiał dążyć do obalenia podziału. Po pierwsze, spróbował dokonać zamachu na Bolesława podczas polowania. Po drugie, rozglądał się za nowymi zwolennikami. Potwierdza to Gall: „Sieciech wiele, jak mówią, obydwu chłopcom gotował zasadzek i przy pomocy wielu intryg starał się odwrócić serce ojcowskie od miłości ku synom. Także w grodach należących do działu każdego z nich ustanawiał komesów i przystawów [zaufanych – przyp. red.] ze swego albo niższego rodu, którym [młodzi książęta] mieli rozkazywać – i nakłaniał ich z przewrotną chytrością, by nie wypełniali ich rozkazów”. W ten sposób palatyn sprawił, że dokonany podział był fikcją. Cała władza była wciąż w jego rękach. Dla Zbigniewa i Bolesława – którzy wobec wspólnego wroga znów zbliżyli się do siebie – sygnał był jasny. Zawarli porozumienie: w wypadku zagrożenia jednego z nich drugi miał przyjść z pomocą. Taka też sytuacja zaistniała. Klątwa, która spotkała intryganta Do Bolesława przybyli wysłannicy ojca i przekonywali, by – z powodu zagrożenia czeskim najazdem – przybył w umówione miejsce. Nie jest jasne, czy „poselstwo” zostało bezpośrednio wysłane przez namówionego przez Sieciecha Hermana, czy było pomysłem nieliczącego się już z władcą palatyna. Zwolennicy braci zwietrzyli jednak spisek. Za ich namową Bolesław skontaktował się ze Zbigniewem. Spotkawszy się we Wrocławiu, zdecydowali, że Sieciech musi zostać ostatecznie wyeliminowany z gry. Mogli liczyć na pomoc Czech, bo Brzetysław wciąż uważał siostrzeńca Bolesława za sprzymierzeńca, a w 1099 r. mianował go swoim miecznikiem. Bracia zorganizowali liczną wyprawę i dotarli z nią pod Żarnowiec, gdzie doszło do starcia synów z ojcem. Władysław Herman został pokonany i zmuszony do podporządkowania się woli dzieci. Zbigniew i Bolesław domagali się usunięcia palatyna. Ich żądania spełniono. Sieciech stracił stanowisko. Nie zamierzał jednak tak łatwo rezygnować. Ukrył się ze zwolennikami w Sieciechowie. Herman z synami wyruszyli więc w kierunku tej miejscowości. Stała się jednak rzecz niespodziewana. Książę Władysław opuścił synów i wyruszył z pomocą do palatyna! W tej sytuacji bracia, wspierani przez zdecydowaną większość możnych, postanowili pozbawić ojca władzy. Wyruszyli ku wyznaczonym im wcześniej dzielnicom. Bolesławowi zajęcie należnych ziem przyszło łatwo. Zbigniewa jednak uprzedził Herman. W zaistniałej dziwnej sytuacji w mediację między synami a ojcem włączył się arcybiskup gnieźnieński Marcin. Herman w końcu uległ i ostatecznie wygnał swojego palatyna. Podobny los spotkał zapewne księżną Judytę, która zakończyła żywot na wygnaniu. Herman zmarł w 1102 r. Wtedy synowie już bez żadnych problemów przejęli władzę. Wiele wskazuje na to, że Sieciech wrócił do Polski kilka lat później. Świadczy o tym zagadkowy zapis Galla Anonima: „jak powrócił z wygnania długo i nudno byłoby o tym mówić, niech więc wystarczy tyle, że nigdy później nie było mu danym sprawować żadnej władzy”. Zastał za to wiele osób pamiętających krzywdy, które wyrządził, gdy był palatynem. Ponoć Bolesław Krzywousty, sprawujący już samodzielne rządy po zgładzeniu Zbigniewa, kazał dawnego wroga oślepić. Sieciech zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach. Być może w wyniku powikłań po tym „zabiegu”, podobnie jak Zbigniew... Źródła: Gall Anonim, Kronika polska, Kosmas, Kronika Czechów, J. Kurtyka, Sieciech, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 36, J. Mitkowski, Bolesław Krzywousty, K. Benyskiewicz, Książę Polski, Władysław I Herman, K. Maleczyński, Bolesław III Krzywousty, Z.S. Pietras, Bolesław Krzywousty
Książęta mazowieccy zginęli przez kobietę? Miała ich otruć nieszczęśliwie zakochana dwórka
Przedwczesna śmierć ostatnich książąt mazowieckich z dynastii Piastów, Stanisława i Janusza, stała się obiektem licznych spekulacji i plotek. Podejrzewano nawet, że zostali oni otruci przez zakochaną w nich wojewodziankę płocką Katarzynę Radziejowską.
W tym artykule: Książęta mazowieccy: nagłe zgony władców Katarzyna Radziejowska: zemsta odrzuconej kochanki Stanisław i Janusz: śmierć z pijaństwa? Gdzie leżą ostatni książęta mazowieccy? W latach 20. XVI wieku księstwem mazowieckim wstrząsnęła seria nagłych zgonów członków rodziny książęcej. W 1522 r. zmarła księżna Anna Radziwiłłówna, wdowa po księciu mazowieckim Konradzie III Rudym. O ile jej śmierć nie wzbudziła jeszcze niczyich podejrzeń, o tyle wydarzenia z kolejnych czterech lat wydawały się przedstawicielom dworu co najmniej tajemnicze. W niedługim odstępie czasu zmarli bowiem współrządzący Mazowszem książęta – Stanisław i Janusz. Pierwszy z nich zmarł w 1524 r. w wieku zaledwie 23 lat, a dwa lata później w wieku 24 lat odszedł z tego świata drugi z braci. Książęta mazowieccy: nagłe zgony władców Nagłe zgony władców w kwiecie wieku sprawiły, że wokół ich śmierci narosło wiele plotek. W towarzystwie książąt bardzo często przebywała Katarzyna Radziejowska. To na nią więc spadło podejrzenie, jakoby otruła najpierw matkę książąt. A następnie ich samych. Była ona córką wojewody płockiego Andrzeja Radziejowskiego. Na mazowieckim dworze pojawiła się zaś najprawdopodobniej w drugiej dekadzie XVI wieku. „Zapaławszy nieokiełznaną miłością, miała doprowadzić niebacznych młodzieńców do szaleństwa i niechybnej zguby miłosnymi napojami dla kochanków, naturalnie po to, żeby idąc za głosem namiętności, ulegli popędliwej kobiecie” – pisał o niej Jędrzej Święcicki w Topografii, czyli opisie Mazowsza z 1634 r. Katarzyna Radziejowska: zemsta odrzuconej kochanki Na dworze krążyła cała historia związana z okolicznościami śmierci ostatnich Piastów mazowieckich. Katarzyna Radziejowska najpierw zakochała się w księciu Stanisławie. Lecz jego matka Anna Radziwiłłówna stanowczo sprzeciwiła się temu związkowi i usunęła ją z dworu. W zemście Radziejowska miała otruć Annę. To jednak nie pomogło jej to w osiągnięciu wyznaczonego celu, ponieważ Stanisław… odrzucił jej zaloty. Katarzyna otruła więc i jego, a na swój nowy cel wyznaczyła księcia Janusza. Książę odwzajemnił uczucie, lecz nie spełniał składanych wojewodziance obietnic. Czara goryczy przelała się, gdy podarował podwarszawską miejscowość Błonie swojej starszej siostrze Annie. Choć to Katarzyna wielokrotnie wspominała, że chce dostać tę ziemię na własność. Po tej zniewadze postanowiła pozbyć się kolejnego z książąt. Do swojego spisku wciągnęła m.in. starostę w Błoniach Piotra Jordanowskiego oraz puszkarza Piotra i muzyka Macieja. W opowieść o krwawej wojewodziance wierzono na tyle, że mazowiecki sąd – mimo braku jednoznacznych dowodów na otrucie książąt – skazał rzekomych współpracowników Katarzyny Radziejowskiej na śmierć. Najokrutniej zostały zaś potraktowane powiernica wojewodzianki Kliszewska i nieznana bliżej piekarka – oskarżone o współudział w zbrodni spłonęły na stosie. Sama Radziejowska uniknęła natomiast jakiejkolwiek kary, ponieważ przebywała w części Mazowsza podlegającej władzy polskiego króla. Kiedy afera trucicielska nieco przycichła, wyszła za mąż za Konrada Oborskiego i przez kolejne lata wiodła spokojne życie. W Niemczech odkryto chrzcielnicę z X wieku. Czy to miejsce chrztu Mieszka I? W Kwedlinburgu w Niemczech w kolegiacie św. Serwacego archeolodzy odkryli chrzcielnicę z X wieku. Część badaczy sugeruje, że to tutaj, a nie w Polsce ochrzczono pierwszego historycznego wład... Stanisław i Janusz: śmierć z pijaństwa? Po tym, jak zaczęły zapadać wyroki śmierci jedynie na podstawie poszlak czy wręcz pomówień, sprawę śmierci książąt postanowił zbadać sam król Polski Zygmunt I Stary. 9 lutego 1528 r. wydał edykt, w którym stwierdzał, że Stanisław i Janusz „nie sztuką ani sprawą ludzką, lecz z woli Pana Wszechmogącego z tego świata zeszli”. Nie uciszyło to jednak złośliwych plotek, które tym razem zaczęły dotykać jego żony, królowej Bony Sforzy. Pochodząca z Włoch monarchini miała podobno dysponować szeroką wiedzą w zakresie trucizn i to od samej Lukrecji Borgii, nieślubnej córki papieża Aleksandra VI. Miała ona zresztą interes w pozbyciu się ostatnich władców Mazowsza, ponieważ po ich śmierci księstwo mazowieckie zostało przyłączone do Korony. Obecnie wśród badaczy przeważa pogląd, że do śmierci książąt Stanisława i Janusza przyczyniły się gruźlica i hulaszczy tryb życia. Kronikarz Marcin Bielski pisał o zgonie książąt: „Rozmaite przyczyny śmierci tych książąt powiadali być – jedni przez truciznę, drudzy przez opilstwo, a to podobniejsze ku temu, bom to swym okiem widział, będąc tam, gdy bez miary pił z dworzany swymi, trójniak z muszkatellą [miód pitny i słodkie wino – przyp. red.] mieszając. […] W tym żadny winien nie był, jedno sam sobie, pijąc bez miary”. Sto lat po śmierci książąt kronikarz Jędrzej Święcicki pisał zaś w Topografii, czyli opisie Mazowsza: „Gdy z młodzieńczą pożądliwością hołdowali zachciankom miłosnym i nadużywali niestosownych uczt i nocnych hulanek, spotkała ich przedwczesna śmierć. Pierwszy zmarł Stanisław. W ślad za nim, w ciągu osiemnastu miesięcy poszedł brat Janusz, dotknięty długotrwałą zaraźliwą chorobą”. Za tym, że śmierć księcia Janusza nie nastąpiła nagle, świadczyć może zresztą fakt, że na sześć dni przed śmiercią spisał on testament. Gdzie leżą ostatni książęta mazowieccy? Książęta mazowieccy – ostatni przedstawiciele dynastii Piastów z linii mazowieckiej – spoczywają w bazylice archikatedralnej św. Jana Chrzciciela w Warszawie. Pochowani są w jednym grobie, a renesansową płytę nagrobną ukazującą ich w pozycji leżącej wykonał włoski artysta Bernardino Zanobi de Gianotis. Sprawa ich tajemniczej śmierci i rzekomego otrucia przez Katarzynę Radziejowską nadal intryguje zaś badaczy i jest wspominana w wielu powieściach historycznych, m.in. „Sploty i węzły” Bogusława Sujkowskiego, „Błazen starego króla” Janusza Dybowskiego czy „Świadkowie i truciciele” Jerzego Piechowskiego. Nasz ekspert Marek Teler Dziennikarz, popularyzator historii, bloger. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor książek „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego", „Zapomniani artyści II Rzeczypospolitej", „Zagadka Iny Benity". „ AK-torzy kontra kolaboranci" (Nagroda Klio III stopnia w kategorii varsaviana) i „Upadły amant. Historia Igo Syma". Publikował na łamach magazynów „Focus Historia” i „Skarpa Warszawska” oraz na portalu historycznym Histmag.org.
Pokonali 700 km, by ratować życie psa. O ich bohaterskim wyczynie mówi cały kraj
Nie wahając się ani chwili, ruszyli w liczącą 700 km drogę, by pomóc psu, który od blisko tygodnia był uwięziony na wysepce w Kuligowie nad Bugiem. O bohaterskim czynie ratowników z Kołobrzegu mówi dziś cała Polska.
W tym artykule: Pies uwięziony na środku Bugu Przejechali całą Polskę i uratowali psa uwięzionego na Bugu Występujące na terenie całego kraju wichury i opady dają się we znaki mieszkańcom wszystkich regionów Polski. Szczególnie alarmująca sytuacja ma miejsce na Mazowszu, gdzie część miejscowości została odcięta od świata. Wysoki poziom wody na tamtejszym odcinku Bugu doprowadził nie tylko do licznych podtopień domów i posesji. O mały włos nie doszło do tragedii, w wyniku której życie mógłby stracić kilkumiesięczny szczeniak. Pies uwięziony na środku Bugu O ratownikach Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa z Kołobrzegu i ich bohaterskim wyczynie mów dziś cała Polska. Paweł Depta, Jacek Rzeszotarski i Marcin Deręgowski przemierzyli 1400 km w obie strony, by ratować kilkumiesięcznego psa. Szczeniak od blisko tygodnia był uwięziony na wysepce na mazowieckim odcinku Bugu w Kuligowie. Wszystko rozpoczęło w poniedziałek, 29 stycznia, gdy stado szczeniaków zostało wypuszczone z pobliskiej posesji. Niestety, gwałtowne załamanie pogody spowodowało podniesienie poziomu wody w rzece, przez co czworonogi nie mogły wydostać się z potrzasku. Jeden z nich utonął, szóstka z kolei szczęśliwie dopłynęła do brzegu. Na środku Bugu wciąż jednak przebywał ostatni ze szczeniaków. – Ta historia wydaje się nieprawdopodobna. Wczoraj dowiedzieliśmy się o próbach ratowania szczeniaka, który utknął na zalanej wodą wysepce na rzece Bug. 6 dni temu psiak i 7 jego rodzeństwa wypuszczono z posesji znajdującej się nieopodal brzegu. Zator lodowy na rzece został wysadzony i rozpętało się piekło. 7 psiaków przepłynęło rzekę i dotarło do lądu – jeden utknął na zalanej rwącym nurtem wyspie – czytamy na facebookowym profilu Fundacji dla Szczeniąt Judyta. Trudne warunki atmosferyczne spowodowały, że służby bezskutecznie próbowały ratować szczeniaka. Sprawę pogarszał fakt, że czworonóg był przemarznięty, niespokojny, a na dodatek wył i skomlał. – Warunki były tak trudne, że straż pożarna dwa razy próbowała i bezskutecznie, stwierdzili że się więcej nie podejmą. Policja rozkładała ręce. Silny, szybki prąd, płynące z dużą prędkością kawałki lodu, gałęzi i innych zanieczyszczeń stwarzały zagrożenie dla życia ludzi. Psiak tkwił w wodze przemarznięty, bez jedzenia, wycieńczony. Wył i skomlał – zaznacza fundacja. Miał być najdłużej żyjącym psem na świecie. Weterynarze są jednak innego zdania Bobi, czyli najstarszy pies świata, został tymczasowy usunięty z Księgi Rekordów Guinnessa. Wszystko po tym, jak pojawiły się wątpliwości, co do rzeczywistego wieku czworonoga. Przejechali całą Polskę i uratowali psa uwięzionego na Bugu Po niespełna tygodniu do akcji ratunkowej miał wkroczyć legionowski oddział WOPR. Na miejscu stwierdzono jednak, że ryzyko jest zbyt duże i nie będą narażać życia ludzi. Dlatego o pomoc zwrócono się do ratowników Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa z Kołobrzegu. Ci nie wahając ani chwili, ruszyli w liczącą 700 km drogę, by uratować uwięzionego od blisko tygodnia psa. W sobotę, tuż po godzinie czwartej nad ranem, za drugim podejściem, akcja na Bugu zakończyła się sukcesem. – Dziś rano trzech bohaterów z Morskiej Służby Poszukiwania i Ratownictwa SAR w Kołobrzegu po pokonaniu 700 km uratowało psiaka! Żyje, jest przytomny. [..] Teraz trzyma go adrenalina, ale 6 dni w lodowatej wodzie, w stresie raczej nie pozostało bez wpływu na jego zdrowie. Dzieciak w drodze do szpitala – przekazano. <iframe allow="autoplay; clipboard-write; encrypted-media; picture-in-picture; web-share" allowfullscreen="true" frameborder="0" height="701" scrolling="no" src="https://www.facebook.com/plugins/post.php?href=https%3A%2F%2Fwww.facebook.com%2FFundacjaJudyta%2Fposts%2Fpfbid02uPJjpkjTaYyQDHTqy112ZHvcJFNYCgiAEjNC9YcKy6zT9CSnbEaY1uJ1c5xzjZHMl&show_text=true&width=500" style="border:none;overflow:hidden" width="500"> Uratowany szczeniak dostał na imię Rysiek. Zarówno on, jak i reszta jego rodzeństwa, zostali zabrani od dotychczasowego właściciela, który przetrzymywał czworonogi w koszmarnych warunkach. Źródło: Fundacja dla Szczeniąt Judyta/Facebook. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
O Polsce znów jest głośno. Kolejne miasto nad Wisłą docenione za granicą
Polska ponownie trafiła na czołówki zagranicznych mediów. Tym razem uroki jednego z miast nad Wisłą doceniła internetowa odsłona niemieckiego tygodnika „Der Spiegel”.
W tym artykule: Niemcy zachwyceni Warszawą Ilu turystów przyjeżdża do Warszawy? Warszawa, jak przystało na stolicę, oferuje wiele atrakcji i ciekawych miejsc, ciesząc się tym samym dużym zainteresowaniem turystów. Nic więc dziwnego, że w lutym największe miasto Polski (1,86 mln mieszkańców) nagrodzono prestiżowym tytułem Najlepszego Europejskiego Kierunku Turystycznego 2023 roku z rekordową liczbą ponad 142 tys. otrzymanych głosów. Polska metropolia w finałowym zestawieniu wyprzedziła drugie w rankingu Ateny, zamykający podium Maribor czy Wiedeń, który uplasował się tuż za pierwszą trójką. W czołowej dziesiątce znalazł się również m.in. Londyn. Niemcy zachwyceni Warszawą W ostatnich dniach o Warszawie znowu zrobiło się głośno na świecie. Wszystko za sprawą najnowszego artykułu poświęconego polskiej stolicy, który ukazał się na stronie niemieckiego tygodnika „Der Spiegel”. Autorzy publikacji docenili przede wszystkim zmiany, jakie zaszły w metropolii na przestrzeni ostatnich dekad. Jak czytamy, jeszcze kilka lat temu mało kto wybierał to miasto jako cel turystyczny. – Wycieczka do Warszawy? Jeszcze dobre dziesięć lat temu taka trasa spotkałaby się z niezrozumieniem. Turyści w Polsce zwiedzali Kraków, Wrocław i Gdańsk. Ale Warszawa? Moloch, który wciąż oddycha socjalistycznym zaduchem i nie oferuje nic ciekawego – pisze portal. Nasi zachodni sąsiedzi nie mogli nie wspomnieć o wyróżnieniu European Best Destination 2023. Przypomnijmy, że największe miasto Polski nagrodzono w trzech kategoriach – Best Destination for Food Lovers (stolica dobrego smaku), Safest Destinations in Europe (stolica bezpieczeństwa) oraz Best Destinations for a city break (najlepsze miejsce na krótki wypad). – Dziś ten dawny obraz nie mógłby być bardziej błędny. To nie przypadek, że stolica Polski została wybrana na najlepszy cel podróży w Europie w 2023 r. w głosowaniu platformy marketingowej European Best Destinations. (...) Można uznać takie rankingi za niereprezentatywne. Faktem jest jednak, że w ostatnim czasie w Warszawie wydarzyło się wyjątkowo dużo – zaznacza redakcja. Niemieccy dziennikarze nie zapomnieli o trudnych dla Warszawy czasach, jakim był okres II wojny światowej. Ważnym punktem na mapie stolicy – co podkreślają autorzy publikacji – jest całkowicie zniszczone przez nazistów Stare Miasto. Po zakończeniu największego w historii świata zbrojnego konfliktu udało się je odbudować. – Nie można wyobrazić sobie wizyty w Warszawie bez wspomnienia zbrodni popełnionych przez niemieckich okupantów podczas II wojny światowej. (...) W jednym z wielu aktów barbarzyństwa naziści spalili i wysadzili w powietrze prawie wszystko w odwecie za Powstanie Warszawskie w 1944 r. Zniszczyli dziedzictwo kulturowe sięgające wieków wstecz – zaznaczają. Wśród miejsc wartych odwiedzenia wymieniono także Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Polin i Pragę, gdzie można poczuć atmosferę przedwojennej Warszawy. – Stolica Polski stała się jednym z najbardziej ekscytujących miast w Europie. (...) Warszawa jest praktycznie za rogiem. To tylko pięć i pół godziny pociągiem z Berlina – dodają autorzy artykułu. Polacy o nim zapominają, a dla zagranicznych mediów to „cud natury”. Warto tu przyjechać Ojcowski Park Narodowy to dom nietoperzy. Wiele z nich skrywają korytarze Jaskini Nietoperzowej, jednej z największych w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/17374e069663e1355a85fa35edf0c128ea7c6bd2-47a9881.png" width="938" height="492" alt="Ojcowski Park Narodowy jest nieco zapomniany w Polsce. Zachwycają się nim natomiast zagraniczne media (fot. Shutterstock)" title="Ojcowski Park Narodowy jest nieco zapomniany w Polsce. Zachwycają się nim natomiast zagraniczne media (fot. Shutterstock)" /> Ilu turystów przyjeżdża do Warszawy? Uroki Warszawy docenia coraz więcej osób. W rekordowym 2019 r. stolicę Polski odwiedziło ok. 10 milionów turystów, zarówno z kraju, jak i z zagranicy. Ze względu na pandemię COVID-19 liczba podróżnych drastycznie spadła. Na szczęście sytuacja powoli wraca do normy i obserwujemy ponowny wzrost zainteresowania. Stołeczne władze na każdy możliwy próbują zachęcić do odwiedzin miasta i poznania jego historii. W ścisłym centrum Warszawy powstaje Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Trwa modernizacja Sali Kongresowej, a niebawem ma rozpocząć się odbudowa Pałacu Saskiego. W sezonie letnim mieszkańcy i przyjezdni mogą uczestniczyć całkowicie za darmo w Koncertach Chopinowskich w Łazienkach Królewskich. Z kolei jesienią, jak co roku, Zamek Królewski w Warszawie całkowicie bezpłatnie udostępnia część swoich zbiorów w ramach akcji „Darmowy Listopad”. Źródło: „Der Spiegel”. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ferie zimowe 2024 – terminy dla poszczególnych województw. Kiedy zaplanować wyjazd?
Ferie zimowe 2024 rozpoczną się w połowie stycznia. Zgodnie z obowiązującą od wielu lat tradycją, dwutygodniową przerwę w nauce podzielono na cztery tury, dzięki czemu można uniknąć tłumów w popularnych kurortach.
W tym artykule: Kiedy są ferie zimowe w 2024 roku? Ferie zimowe 2024 – dolnośląskie Ferie zimowe 2024 – mazowieckie Ferie zimowe 2024 – opolskie Ferie zimowe 2024 – zachodniopomorskie Ferie zimowe 2024 – podlaskie Ferie zimowe 2024 – warmińsko-mazurskie Ferie zimowe 2024 – lubelskie Ferie zimowe 2024 – łódzkie Ferie zimowe 2024 – podkarpackie Ferie zimowe 2024 – pomorskie Ferie zimowe 2024 – śląskie Ferie zimowe 2024 – kujawsko-pomorskie Ferie zimowe 2024 – lubuskie Ferie zimowe 2024 – małopolskie Ferie zimowe 2024 – świętokrzyskie Ferie zimowe 2024 – wielkopolskie Gdzie na ferie zimowe 2024? Ferie zimowe 2024, tak jak w poprzednich latach, zostały podzielone na cztery tury, co pozwala uniknąć tłoku w największych ośrodkach narciarskich w Polsce. W roku szkolnym 2023/2024 pierwsi uczniowie udadzą się na zasłużony wypoczynek już 15 stycznia. Najdłużej poczekają młodzi mieszkańcy pięciu województw, w których dwutygodniowa przerwa od nauki rozpocznie się 12 lutego. Szczegóły do sprawdzenia poniżej. Kiedy są ferie zimowe w 2024 roku? 15–28 stycznia 2024: dolnośląskie, mazowieckie, opolskie, zachodniopomorskie; 22 stycznia – 4 lutego 2024: podlaskie, warmińsko-mazurskie; 29 stycznia – 11 lutego 2024: lubelskie, łódzkie, podkarpackie, pomorskie, śląskie; 12–25 lutego 2024: kujawsko-pomorskie, lubuskie, małopolskie, świętokrzyskie, wielkopolskie. Ferie zimowe 2024 – dolnośląskie Jako pierwsi na ferie zimowe 2024 pojadą uczniowie z woj. dolnośląskiego. Dwutygodniową przerwę w nauce rozpoczną w poniedziałek, 15 stycznia, a zakończą w niedzielę, 28 stycznia. Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić. Ferie zimowe 2024 – mazowieckie W pierwszej turze ferii zimowych (15–28 stycznia 2024) białemu szaleństwu oddadzą się także uczniowie z Mazowsza. Szybki wypad za miasto? Podpowiadamy, co zwiedzić w województwie mazowieckim. Ferie zimowe 2024 – opolskie Ferie zimowe 2024 dla dzieci z woj. opolskiego rozpoczną się 15 stycznia, a zakończą 28 stycznia. Weekend na Opolszczyźnie? Podpowiadamy, co warto zobaczyć w województwie opolskim. Ferie zimowe 2024 – zachodniopomorskie Ferie zimowe w Zachodniopomorskiem przypadną, podobnie jak w woj dolnośląskim, mazowieckim i opolskim, na okres od 15 stycznia do 28 stycznia 2024. Wybieracie się do województwa zachodniopomorskiego? Przekonamy się, z czego słynie Pomorze Zachodnie. Ferie zimowe 2024 – podlaskie W drugim terminie ferii zimowych w roku szkolnym 2023/2024 na zasłużony odpoczynek udadzą się uczniowie z Podlasia. Przerwę od codziennych obowiązków rozpoczną w poniedziałek, 22 stycznia, a zakończą ją w niedzielę, 4 lutego. Planujecie wycieczkę na wschód Polski? Oto, co warto zobaczyć w województwie podlaskim. Ferie zimowe 2024 – warmińsko-mazurskie Ferie zimowe 2024 w woj. warmińsko-mazurskim zaplanowano w terminie 22 stycznia – 4 lutego 2024. Co warto zobaczyć na Mazurach? Lista atrakcji dla fanów aktywnego odpoczynku i leniuchowania. Ferie zimowe 2024 – lubelskie Trzecią turę ferii zimowych w 2024 roku zaplanowano na okres od 29 stycznia do 11 lutego. W tym terminie dwutygodniową przerwę od nauki rozpoczną m.in. lubelskie szkoły. Szukacie pomysłu na wycieczkę? Oto najciekawsze zamki na Lubelszczyźnie. Ferie zimowe 2024 – łódzkie Ferie zimowe 2024 w woj. łódzkim przypadną na okres od 29 stycznia do 11 lutego. Szukacie pomysłu na wycieczkę? Oto atrakcje w województwie łódzkim, które warto zobaczyć. Ferie zimowe 2024 – podkarpackie Uczniowie z woj. podkarpackiego ferie zimowe w 2024 roku rozpoczną 29 stycznia, a do szkolnych ław powrócą 11 lutego. Atrakcje Podkarpacia – sprawdź, jakie miejsca warto zobaczyć w południowo-wschodniej Polsce Ferie zimowe 2024 – pomorskie Ferie zimowe 2024 w woj. pomorskim zaplanowano w terminie 29 stycznia – 11 lutego 2024. Północna Polska skrywa wiele atrakcji i pięknych zakątków. Odkryj ciekawe miejsca na Pomorzu. Ferie zimowe 2024 – śląskie Na przełomie stycznia i lutego (29 stycznia – 11 lutego 2024) na ferie zimowe wyjadą dzieci z województwa śląskiego. Macie w planach wycieczkę na Dolny Śląsk? Podpowiadamy, co warto zwiedzić. Ferie zimowe 2024 – kujawsko-pomorskie W dniach 12–25 lutego przypadnie czwarta i zarazem ostatnia tura ferii zimowych 2024. Jednym z pięciu regionów, w którym uczniowie rozpoczną dwutygodniową przerwę w nauce, będzie Kujawsko-Pomorskie. Z czego słynie województwo kujawsko-pomorskie? Przedstawiamy kilka interesujących propozycji. Ferie zimowe 2024 – lubuskie Ferie zimowe 2024 w Lubuskim przypadną na okres od 12 do 25 lutego. Oto 10 najpiękniejszych miejsc na zachodzie Polski – atrakcje Lubuskiego, które musisz zobaczyć. Ferie zimowe 2024 – małopolskie W ostatniej turze ferii zimowych 2024, w terminie od 12 do 25 lutego, wyjazd na zimowisko mogą planować rodzice uczniów małopolskich szkół. Wybieracie się na południe Polski? Podpowiadamy, co warto zobaczyć w województwie małopolskim. Ferie zimowe 2024 – świętokrzyskie W tym samym czasie, co uczniowie z woj. kujawsko-pomorskiego, lubuskiego i małopolskiego, ferie rozpoczną ich rówieśnicy ze Świętokrzyskiego. Przerwę zimową zaplanowano w terminie od 12 do 25 lutego 2024. Odkryj Świętokrzyskie na nowo – region skrywa wiele atrakcji i tajemnic. Ferie zimowe 2024 – wielkopolskie Najdłużej na ferie muszą poczekać uczniowie z woj. wielkopolskiego, gdzie przerwa zimowa rozpocznie się 12 lutego, a zakończy 25 lutego 2024. Zapraszamy na wycieczkę szlakiem największych atrakcji województwa wielkopolskiego. Polskie miasto numerem jeden w Europie. To najlepsze miejsce na zimowy wyjazd Polskie miasto uznane za najlepsze miejsce na zimowy wyjazd. I to po raz trzeci z rzędu. W specjalnie przygotowanym zestawieniu wyprzedziło m.in. Berlin i Wiedeń. Gdzie na ferie zimowe 2024? W okresie ferii najchętniej odwiedzane przez rodziny z dziećmi jest południe kraju, z Zakopanem, czyli „zimową stolicą Polski”, na czele. Planując zimowy wypoczynek w Polsce warto rozważyć także inne kurorty, których jest u nas pod dostatkiem. Zarówno zaawansowanym, jak i początkującym miłośników sportów zimowych polecamy Białkę Tatrzańską, Szklarską Porebę, Szczyrk, Wisłę, Jaworzynę Krynicką oraz Czarną Górę. Coraz częściej ferie zimowe spędzamy za granicą. Najczęstszym wyborem są kurorty w Austrii, szwajcarskie stoki i włoskie ośrodki narciarskie, jak Cortina d'Ampezzo czy Selva di Val Gardena. Osobom szukającym mniej oczywistych kierunków proponujemy narty w Bułgarii, narty w Andorze oraz narty w Turcji. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Park Nauki Torus cieszy się ogromną popularnością. Znajduje się tu słynna „wieża ciśnień”
Położony w cieniu zabytkowej wieży Park Nauki Torus umożliwia poznawanie otaczającego nas świata, a na dodatek pobudza ciekawość i wyobraźnię każdego. Niezależnie od wieku.
W tym artykule: Historia Parku Nauki Torus Atrakcje Parku Nauki Torus w Ciechanowie Park Nauki Torus jednym z „Cudów Polski” Najpierw wzrok zatrzymuje się na zadziwiającej konstrukcji – wysokiej wieży zwieńczonej czymś w rodzaju opony lub gigantycznego donata. Obiekt, nazywany przez mieszkańców „wieżą ciśnień”, to jednak tylko preludium do atrakcji, które oferuje Park Nauki Torus w Ciechanowie. Historia Parku Nauki Torus Konstrukcja, wsparta na ażurowym, spiralnie wygiętym fundamencie, w rzeczywistości jest nie tyle wieżą ciśnień, co zbiornikiem wyrównawczym na wodę. Przez ostatnie pięćdziesiąt lat stała się nieodłącznym elementem ciechanowskiego krajobrazu i jednym z symboli miasta. Obiekt architektoniczny nigdy zresztą nie był wykorzystywany w pełni zgodnie z przeznaczeniem. Według planów, miał służyć do kumulowania zapasów wody w godzinach nocnych, kiedy występował najmniejszy pobór wody z sieci miejskiej. W czasie największego poboru, jego zadaniem było natomiast zasilanie i podnoszenie ciśnienia wody w sieci w dzielnicy przemysłowej. To, co dobrze wyglądało w projekcie, okazało się jednak trudne w realizacji. Zaraz po oddaniu do użytku (w 1976 roku) okazało się, że system, na skutek błędów w wykonaniu, działa mało wydajnie i jest podatny na usterki. Po kilku pierwszych próbach napełniania wodą, został wyłączony zaledwie trzy lata po wybudowaniu. Porzucona konstrukcja przez kolejne dekady niszczała, aż przed całkowitym unicestwieniem uratowało ją wpisanie na listę zabytków. Oraz fundusze unijne, które pozwoliły na modernizację. Nikt już jednak nie myślał, by przywracać zbiornikowi pierwotną funkcję. Sieć wodociągowa oparta jest dziś już na zupełnie innych technologiach i nie potrzebuje tego typu rozwiązań. Konstrukcja zyskała nową rolę, stając się elementem większego projektu. Wieżę podświetlono i otoczono fontanną. Tuż obok zbudowano nowoczesny dwukondygnacyjny budynek, który wraz z wieżą stał się Parkiem Nauki Torus. Zabytkowy zbiornik wyrównawczy jest architektoniczną perełką. O jego randze świadczy fakt, że w 2013 roku został uwzględniony w rankingu prestiżowego portalu The World Geography. Uznano go za jedną z najbardziej niezwykłych tego typu konstrukcji na świecie. Atrakcje Parku Nauki Torus w Ciechanowie Do Parku Nauki Torus można więc wybrać się nawet i tylko dla samej wieży. Ale gdy już ją dokładnie obejrzymy, aż prosi się, by zajść do sal ekspozycyjnych muzeum. Tam można oddać się samodzielnemu eksperymentowaniu i odkrywaniu praw, które kształtują nasz świat. Ta podróż wiedzie przez kolejne obszary fizyki, matematyki, techniki i architektury, ale – jak przystało na nowoczesną ekspozycję – nie w sobie niczego z nudnych wykładów. To raczej pełne zanurzenie się wszystkimi zmysłami w to, co nas otacza na co dzień. I choć głównym zadaniem Parku Nauki Torus jest zainspirowanie dzieci i młodzieży do zdobywania wiedzy, przy stanowiskach eksperymentatorskich bez trudu odnajdą się też dorośli. Chęć uczenia się – poprzez samodzielne doświadczanie nauki – nie jest przecież związana z wiekiem i można ją rozbudzać przez całe życie. Park Nauki Torus jednym z „Cudów Polski” Przypomnijmy, że Park Nauki Torus w Ciechanowie znalazła się wśród laureatów wakacyjnego plebiscytu Travelera „Cuda Polski 2023”. W sumie o miano „nowego cudu” walczyły trzy propozycje z Mazowsza. Oprócz ciechanowskiej „wieży ciśnień” także Centrum Folkloru Polskiego „Karolin” oraz warszawska Fabryka Norblina. Pełna lista zwycięzców plebiscytu „Cuda Polski 2023”: Dolnośląskie – Miasto Bardo, Kujawsko-pomorskie – Wyspa Młyńska z Młynami Rothera, Lubelskie – Włodawa, Lubuskie – Park Książęcy Zatonie, Łódzkie – Monopolis, Małopolskie – Pustynia Błędowska, Mazowieckie – Park Nauki Torus w Ciechanowie, Opolskie – Twierdza Nysa, Podkarpackie – Muzeum Przemysłu Naftowego i Gazowniczego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce, Podlaskie – Odkrywkowa Kopalnia Kredy w Mielniku, Pomorskie – Zagroda Inicjatyw Twórczych Swołowo, Śląskie – Żelazny Szlak Rowerowy, Świętokrzyskie – Geopark Świętokrzyski, Warmińsko-Mazurskie – Gołdap, Wielkopolskie – Antidotum Airshow Leszno, Zachodniopomorskie – Ogrody Hortulus w Dobrzycy.
„Cuda Polski 2023”: lista miejsc nominowanych w plebiscycie Travelera [woj. kujawsko-pomorskie i mazowieckie]
Ruszamy w góry, nad morze, nie zapominając o środkowej części kraju. W ogłoszonym przez miesięcznik National Geographic Traveler plebiscycie „Cuda Polski 2023” wspólnie z czytelnikami wybierzemy najciekawsze miejsca nad Wisłą.
W tym artykule: Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa kujawsko-pomorskiego Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa mazowieckiego Już 23 czerwca startuje wakacyjny plebiscyt Travelera „Cuda Polski 2023”, w którym o miano „cudu” powalczą wciąż turystycznie nieodkryte atrakcje z każdego województwa. O tym, kto zwycięży zadecydują czytelnicy w głosowaniu internetowym. Poniżej przedstawiamy nominowanych z Kujawsko-Pomorskiego i Mazowieckiego. Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa kujawsko-pomorskiego Wyspa Młyńska z Młynami Rothera (Bydgoszcz). Enklawa zieleni w samym centrum miasta to jedno z najbardziej urzekających miejsc w Polsce. Przypomina młyńskie tradycje i dawną historię Mennicy Królewskiej. Znad wartko płynącej Młynówki wyrastają XIX-wieczne zabudowania, zwane Wenecją Bydgoską. Skansen w Kłóbce. W Kłóbce, malowniczej kujawskiej osadzie, odtworzono dawną tradycyjną wieś. Stare chałupy z przydomowymi ogródkami pełnymi kwitnących malw, słoneczników i floksów, wokół unoszący się zapach ziół i brzęczenie pszczół dochodzące ze słomianych uli. Olenderski Park Etnograficzny w Wielkiej Nieszawce. Pamięta się tu czasy olendrów – protestanckich osadników z Niderlandów i Fryzji. Przeniesione tu z Doliny Dolnej Wisły zagrody to najcenniejsze, zachowane do dziś, przykłady architektury charakterystycznej dla olenderskich osadników. Cuda Polski National Geographic Traveler 2023: nominacje z województwa mazowieckiego Fabryka Norblina. Dwa hektary terenu na warszawskiej Woli przepełnionego niezwykłą historią. Obszar, który przez lata był zaniedbaną perłą poprzemysłowej architektury, przekształcił się w nową część miasta z biurami, sklepami, restauracjami, kawiarniami, ekologicznym bazarem, kinem i muzeum. Centrum Folkloru Polskiego „Karolin”. Jedyne taka w kraju komplementarna i multimedialna ekspozycja folkloru polskiego fantastycznie łącząca tradycje i nowoczesność w siedzibie tak znaczącego dla kultury polskiej Państwowego Ludowego Zespołu Pieśni i Tańca Mazowsze. Park Nauki Torus w Ciechanowie. Park naukowy tuż obok jednej z najsłynniejszych wież ciśnień na świecie. Wieża zyskała międzynarodowy rozgłos, gdy znalazł się na 5. miejscu w rankingu najbardziej niezwykłych konstrukcji tego typu na całym globie przygotowanym przez „The World Geography”. Weź udział w plebiscycie „Cuda Polski National Geographic Traveler 2023” i wytypuj najciekawsze miejsca w Polsce. Głosy można oddawać za pośrednictwem strony cudapolski.national-geographic.pl. Głosowanie potrwa do 16 lipca, a laureatów tegorocznej edycji wydarzenia poznamy 24 lipca.
Zamek w Czersku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu
Jaka jest historia tego obiektu? Jakie atrakcje oferuje zamek w Czersku i ile trzeba zapłacić za bilet? Poniżej odpowiadamy na każde z tych pytań.
W tym artykule: Zamek w Czersku: zwiedzanie Zamek w Czersku: bilety Zamek w Czersku: dojazd Zamek w Czersku: historia obiektu Czersk, niewielka miejscowość położona obok Góry Kalwarii, może poszczycić się barwnymi, momentami burzliwymi dziejami. Jej historia sięga XI wieku, kiedy została wybudowana jako gród obronny, chroniący Wisłę przed najeźdźcami ze wschodu. Dziś rola Czerska jest zupełnie inna. To typowo turystyczna wieś, która przyjezdnych z całej Polski przyciąga swoją największą atrakcją – ruinami barokowej rezydencji. Nie jest tak okazały jak zamek w Malborku. Nie zachował się w tak doskonałym stanie jak zamek Książ. Nie oferuje zapierających dech w piersiach walorów krajobrazowych jak zamek w Stobnicy. Mimo to, dawnej siedzibie książąt piastowskich z linii mazowieckiej nie można odmówić niepowtarzalnego uroku, tym bardziej, że jest to jedno z nielicznych tego typu miejsc na Mazowszu. Zamek w Czersku: zwiedzanie Na pierwszy rzut oka, Czersk jest wsią, jakich w Polsce wiele. O tym, że historycznie jest to jeden z najstarszych grodów na Mazowszu, przypominają tylko ruiny dawnej rezydencji piastowskiej. Do dziś, po zamku zachowały się tylko trzy wieże i fragment murów. Nie ulega jednak wątpliwości, że jest to miejsce warte odwiedzenia. 10 miejsc w Polsce, które warto odwiedzić jesienią Jesień w Polsce kojarzy się przede wszystkim ze spadającymi liśćmi z drzew, częstymi opadami deszczu, krótszymi dniami i chłodniejszymi wieczorami. Są jednak miejsca w kraju, które właś... Pierwsza z trzech baszt to wieża południowa, nazywana też więzienną. Ze względu na pełnioną funkcję (na którą wskazuje sama nazwa), na przełomie XIV i XV wieku, kiedy została wybudowana, nie miała żadnych otworów, a dostęp do niej był możliwy jedynie z poziomu murów. W czasie panowania królowej Bony, wieżę nadbudowano (do wysokości 24 metrów, wcześniej była równa wysokości murów), w szczytowej partii wygospodarowano miejsce na otwory. Zwieńczono ją hełmem, który niestety nie zachował się do czasów współczesnych. Druga z trzech baszt to wieża zachodnia, która w początkowym okresie istnienia zamku pełniła funkcję obronną. Na przełomie XIV i XV wieku mierzyła 10 metrów. W XVI wieku wykonano nadbudowę. Ostatnia baszta – wieża bramna – znacząco wyróżnia się na tle pozostałych. Jako jedyna została wybudowana na planie prostokąta (wcześniej wymienione wzniesiono na planie koła). W jej dolnej partii znajduje się brama prowadząca na zamkowy dziedziniec, której obiekt zawdzięcza swoją nazwę. Na pierwszą kondygnację 22-metrowej baszty wchodzi się zewnętrznymi schodami wykonanymi z drewna. To właśnie tam mieścił się mechanizm obsługujący most zwodzony. Na drugim piętrze znajdowała się komnata burgrabiego, pełniącego funkcję zwierzchnika zamku. Dwie ostatnie kondygnacje, zaopatrzone w okna strzelnicze, pełniły funkcję obronną. Stale udostępniona do zwiedzania jest wieża bramna, na którą wchodzi się po wąskich i stromych schodach (warto zachować ostrożność). Wewnątrz można podziwiać zrekonstruowane średniowieczne komnaty, organizowane są tam także wystawy czasowe. Z najwyższych poziomów rozpościera się wspaniały widok na pradolinę Wisły, okoliczne sady i pola uprawne. Wieża południowa (więzienna) jest otwierana okresowo. Wieża zachodnia nie jest dostępna dla zwiedzających. Niestety, do dziś nie zachowały się żadne z zabudowań zamkowego dziedzińca. Do 1547 roku w granicach wyznaczonych przez mury mieściły się drewniane budynki. W czasach panowania królowej Bony zastąpiono je murowanymi konstrukcjami. Warto podkreślić, że baszty i zamkowy dziedziniec nie są jedynymi atrakcjami zamku w Czersku. W ruinach, od maja aż do późnej jesieni organizowane są najróżniejsze wydarzenia: turnieje rycerskie, rekonstrukcje historyczne, rodzinne pikniki, przedstawienia, koncerty. Sporą ciekawostką są rodzinne gry: „Kto tu bywał” i „Na tropie średniowiecznego Czerska”. Pierwsza zabawa polega na samodzielnym zwiedzaniu zamku i poznawaniu postaci historycznych, które w dawnych czasach zamieszkiwały czerski gród. Istotą gry jest trafne odczytywanie wskazówek z karty, którą można pobrać z oficjalnej strony internetowej zamku. Rowerem po Polsce. Oto 5 najpiękniejszych tras rowerowych Jest pięknie, obcujesz z przyrodą (i przygodą!), a nie musisz nawet brać urlopu. Wystarczy rower, kondycja, nie zaszkodzą sakwy. Poznaj najpiękniejsze trasy rowerowe w Polsce - dla tych bardz... Druga gra polega na podążaniu śladami historycznego Czerska. W dawnych czasach, obok zamku prężnie rozwijało się miasto. Średniowieczne zabudowania uległy całkowitemu zniszczeniu, jednak do dziś zachował się średniowieczny układ miejski. Wskazówki zawarte na karcie gry (podobnie jak poprzednią, można ją pobrać ze strony internetowej zamku) poprowadzą zwiedzających ulicami, którymi kiedyś chodzili dawni mieszkańcy grodu. Zamek w Czersku można zwiedzać przez cały rok. W styczniu i lutym, obiekt jest otwarty od 10:00 do 15:00, z wyjątkiem poniedziałków, które wracają do kalendarza zwiedzania od marca do końca października. W marcu godziny zwiedzania są wydłużone do 17:00, a w kwietniu – do 18:00. Od maja do sierpnia obiekt można zwiedzać od 10:00 do 20:00, we wrześniu – do 18:00, a w październiku – do 17:00. W listopadzie i grudniu zwiedzanie kończy się o 15:00. Zamek w Czersku: bilety Do zwiedzenia okazałych ruin zachęcają nie tylko atrakcje tego miejsca, ale także niewygórowane ceny biletów. W poniedziałki za wejście na zamek trzeba zapłacić tylko 1 zł. Od wtorku do piątku bilet normalny kosztuje 15 zł, a ulgowy – 10 zł. W weekendy i święta ceny są wyższe o 2 zł. Grupy zorganizowane (liczące powyżej 15 osób) za wejście zapłacą 8 zł, a dzieci i młodzież ze szkół mieszczących się w granicach gminy Góra Kalwaria – 2 zł. Zarządca obiektu przewidział też możliwość bezpłatnego wstępu, z której skorzystają: dzieci do 4. roku życia, członkowie komitetu ICOMDS, opiekujący się osobami niepełnosprawnymi, wyróżnieni tytułem honorowym „Zasłużony dla Kultury Narodowej”, odznaczeni Orderem Zasługi Rzeczpospolitej Polskiej, Orderem Orła Białego i odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej”, wyróżnieni odznaką honorową „Zasłużony działacz kultury” i odznaką „Za opiekę nad zabytkami”. Zamek w Czersku: dojazd Zamek w Czersku jest położony w odległości ok. 45 km od centrum Warszawy. Samochodem można dojechać tam w ok. 1 godzinę, kierując się w stronę Góry Kalwarii, skąd należy obrać kurs na Sandomierz. W stronę Góry Kalwarii, w której krzyżują się drogi 50 i 79, powinni zmierzać także przyjezdni z innych części kraju. Zamek w Czersku: historia obiektu Słowiańskie plemiona osiadły na wzgórzach czerskich już w VII wieku n.e. Rozległa osada, obejmująca wszystkie wzniesienia, składała się wówczas z przypadkowo rozmieszczonych domostw ziemiankowych. W kolejnych wiekach osadnictwo skupiło się w obszarze dzisiejszego Wzgórza Zamkowego. W X wieku osada została opuszczona, ale 100 lat później pojawili się tam kolejni mieszkańcy, którzy zaczęli wznosić znacznie solidniejsze domy słupowe, a później – zrębowe. Powstał wówczas pierwszy gród, który jednak nie przetrwał zbyt długo. Najprawdopodobniej, został zniszczony przez pożar. Zamki i dwory w Polsce, dzięki którym zapomnisz o wakacjach za granicą Sprawdź, dokąd warto udać się na nietuzinkowe wakacje. Na początku XII wieku wzgórze umocniono drewniano-ziemnymi wałami. Powstał wówczas kamienny kościół romański, prawdopodobnie pw. św. Piotra. Ten gród został zniszczony na przełomie 1142 i 1143 roku przez wojska księcia Władysława II. Wówczas, wzgórze zaczęło pełnić funkcję cmentarną. W XIII wieku Czersk stał się siedzibą Piastów z linii mazowieckiej. Największa świetność grodu przypada na czas władania Konrada Mazowieckiego. Po jego śmierci Mazowsze zostało podzielone. Powstało wówczas Księstwo Czerskie. Pod koniec XIV wieku książę Janusz I nakazał zbudować ceglany zamek, który miał stanąć na miejscu przestarzałego grodu. Prace zakończono w 1410 roku. Sama warownia miała kształt identyczny z kształtem dzisiejszych ruin. Jedyną różnicą były trzy wieże, a konkretnie – ich wysokość. Południowa i zachodnia były równe wysokości murów, natomiast bramna miała tylko dwie kondygnacje. W XVI wieku, Zygmunt I Stary nadał zamek swojej żonie – Bonie. Królowa nakazała nadbudować wieże i wykończyć je hełmami i hurdycjami. W granicach zamku wzniesiono kościół gotycki. Założono wówczas także ogrody i winnice. XVII wiek przyniósł upadek zamku i samego Czerska. W 1656 roku miasto zostało zniszczone w wyniku najazdów szwedzkich. Kolejne zniszczenia były dziełem Kozaków i wojsk węgierskich. Dopiero 100 lat później postanowiono o ratowaniu upadającego zamku. Z inicjatywy starosty czerskiego Franciszka Bielińskiego, wybudowano kamienny most, który możemy podziwiać do dziś. Prace zabezpieczające ruiny podjęto w XIX wieku. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.