Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy! Jak wyglądała wyprawa? „Przeżyłem wtedy piekło”
W piątek 13 stycznia tuż po północy czasu chilijskiego Mateusz Waligóra został czwartym Polakiem, który samotnie dotarł na biegun południowy. Wyprawa trwała 58 dni.
W tym artykule: Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy Jak wyglądała wyprawa na biegun południowy? Mateusz Waligóra o spełnianiu marzeń z dzieciństwa Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy. Droga z lodowej zatoki Hercules Inlet zajęła mu 58 dni. W linii prostej to około 1140 km. Podróżnik szedł sam, a wszystko, co potrzebne, ciągnął za sobą na specjalnych saniach. Finisz w piątek trzynastego zapamięta na całe życie. Na mecie nie ukrywał wzruszenia. – Czuję się spełniony jak nigdy po żadnej z wypraw. Ta była od początku do końca dobrze zaplanowana i wykonana. Antarktyda jest całkiem inną pustynią niż te, z którymi miałem dotąd do czynienia. Opowiem o tym więcej po powrocie – mówił. Mateusz Waligóra zdobył biegun południowy Mateusz Waligóra zapisał się na kartach historii jako czwarty Polak, który samotnie dotarł na biegun południowy. Wcześniej dokonali tego Marek Kamiński, Małgorzata Wojtaczka i Jacek Libusza. Tylko Kamiński zaczynał marsz w innym miejscu, na Wyspie Berknera, skąd do bieguna miał 1400 km. Pokonał je w 54 dni. Droga z zatoki Hercules Inlet zajęła Wojtaczce 69 dni, a Libusze – 53. Droga nie była prosta, o czym można było przeczytać w relacjach z wyprawy na national-geographic.pl. Na części odcinków podróżnik musiał kluczyć, wyszukiwać trasę pomiędzy szczelinami, przeciągać ważące ponad 100 kg sanie przez zastrugi, zaspy nawianego i zamarzniętego śniegu. Miejscami zastrugi osiągają 2–3 metry i tworzą lodowy labirynt. Waligóra wspomina, że najtrudniej było, kiedy spotkał je po raz pierwszy, po kilkunastu dniach marszu. – Przeżyłem wtedy piekło, potem nie było już tak źle – opowiadał Waligóra. W sumie polarnik pokonał 1250 km. Jak wyglądała wyprawa na biegun południowy? Przez pierwsze dwa tygodnie mocno sypało śniegiem, wiało, a świat znikał w bieli, którą polarnicy nazywają whiteout’em, białą ciemnością. Zjawisko można porównać do gęstej mgły. Powstaje w trakcie śnieżnej zadymki albo wtedy, gdy chmury schodzą bardzo nisko. Powierzchnia jest wówczas niewidoczna. Światło jest z kolei tak rozproszone, że wszystko traci cień. W takich warunkach Mateusz Waligóra pokonywał pierwsze kilometry wyprawy. Podróżnik co dziesięć dni zmieniał cienkie skarpetki, co 20 – grube, wełniane. Po miesiącu założył świeżą bluzę. Liofilizowane posiłki gotował na antarktycznym śniegu i dorzucał masła. Codziennie przyjmował 5–5,5 tys. kcal. Cała droga prowadziła delikatnie pod górkę. Waligóra ruszył praktycznie z poziomu morza, natomiast stacja Amundsen-Scott, do której zwyczajowo dochodzą zdobywcy bieguna, znajduje się na wysokości ok. 2800 m n.p.m. Klimat okołobiegunowy – czym się charakteryzuje i w jakich krajach panuje? Długie zimy z najniższymi na Ziemi temperaturami powietrza, ograniczające się głównie do śniegu niskie opady atmosferyczne i wysokie amplitudy temperatur w niektórych rejonach – oto najkr... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/klimat-okolobiegunowy-czym-sie-charakteryzuje-i-w-jakich-krajach-panuje-fot-sebnem-coskun-anadolu-agency-via-getty-images-6c1e28b.jpg" width="938" height="626" alt="Klimat okołobiegunowy – czym się charakteryzuje i w jakich krajach panuje? (fot. Sebnem Coskun/Anadolu Agency via Getty Images)" title="Klimat okołobiegunowy – czym się charakteryzuje i w jakich krajach panuje? (fot. Sebnem Coskun/Anadolu Agency via Getty Images)" /> Mateusz Waligóra o spełnianiu marzeń z dzieciństwa Naprawdę zimno zrobiło się pod koniec grudnia. Właśnie wtedy polarnika czekało ostatnie ostrzejsze podejście. Potem droga do bieguna stanęła otworem i prowadziła po bezpiecznej powierzchni, bez zastrug i szczelin, po płaskowyżu. Odczuwalne temperatury na tej wysokości wynosiły niekiedy mniej niż minus 40 stopni Celsjusza. Każde ściągnięcie rękawiczki mogło zakończyć się odmrożeniami. Ostatni etap, który rozpoczął w czwartek równo w południe, liczył 23 km. Waligóra dotarł na miejsce w piątek 13 stycznia, o godz. 00:50 czasu chilijskiego. – Nie robiłem żadnych wyjątkowych rzeczy jako dziecko. Ale marzyłem o takich. I nigdy nie przestałem! Przypomnijcie sobie o czym marzyliście jako dzieciaki. A potem zróbcie to! – napisał prosto z bieguna. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Wyprawa Waligóry na biegun południowy wkracza w decydującą fazę. Czeka go „bardzo trudne” 150 km
Mateusz Waligóra nie zwalnia tempa. Po trawersie Grenlandii i przejściu wszystkich oznakowanych szlaków polskich Tatrach podróżnik wyruszył na kolejną w tym roku wyprawę. Tym razem za cel obrał biegun południowy. Przedsięwzięciu patronuje national-geographic.pl.
W tym artykule: Mateusz Waligóra idzie na biegun południowy Podróżnik jest coraz bliżej celu Wyprawa na biegun południowy i wgłąb siebie Mateusz Waligóra od listopada przemierza na nartach Antarktydę. Jego cel to biegun południowy. Jeśli ukończy wyprawę, będzie czwartym Polakiem z tym wyczynem na koncie. Do tej pory wyprawę z powodzeniem ukończyli Marek Kamiński, Małgorzata Wojtaczka i Jacek Libucha. Mateusz Waligóra idzie na biegun południowy Od prawie trzech tygodni Mateusz Waligóra nie robił przerwy w drodze. Wyprawa wkracza w decydującą fazę i nic nie wskazuje, żeby w najbliższym czasie planował dłuższe postoje. Przed podróżnikiem największe pola zastrug i szczelin. Cała trasa z lodowej zatoki Hercules Inlet do bieguna południowego liczy 1200 km. Z powodu zasp nawianego i zamarzniętego śniegu nie da się jednak pokonać tego dystansu w linii prostej. Na początku zastrugi były niskie, ale im bliżej celu, tym bardziej rosną. Z informacji, które docierają do idących w tym roku na biegun wynika, że takich zastrug na Antarktydzie nie widziano od ośmiu lat. – Ostatni dzień przerwy miałem 18 dni temu. Nie wiem, kiedy odpocznę. Zanim to się stanie, chciałbym przejść przez pole zastrug. Przede mną bardzo trudne 150 km – relacjonuje Mateusz Waligóra. Podróżnik jest coraz bliżej celu Przez 43 dni podróżnik pokonał na nartach ok. 900 km i wspiął się powyżej 2000 m n.p.m. Droga cały czas wiedzie delikatnie pod górkę. Na ostatnich 300 km Waligóra pokona jeszcze ok. 800 metrów przewyższenia. – Z powodu wysokości zrobiło się zimno. W środę pierwszy raz zmarzłem w stopy. Od tej pory muszę pilnować się ze wszystkim, każdy, najmniejszy błąd, może nie sporo kosztować. Ale cieszę się, że silny wiatr przegnał chmury, które zupełnie ograniczały widoczność na początku tygodnia. Wyprawa wkracza w decydującą fazę. Przede mną pole potężnych zastrug, pomiędzy którymi kryją się zdradliwe szczeliny – opowiada Waligóra. Mateusz Waligóra wyrusza samotnie na biegun południowy. „Jestem zwolennikiem spontanicznego podejścia” [WYWIAD] Do tej pory biegun południowy samotnie zdobyło tylko trzech Polaków. Mateusz Waligóra zamierza dołączyć do tego grona. Podróżnik rusza w kolejną wyprawę jeszcze w listopadzie. Wyprawa na biegun południowy i wgłąb siebie Wyprawa na biegun południowy jest pretekstem, aby opowiadać o sprawach ważnych. W przekazywaniu tych informacji o kryzysach zdrowia psychicznego pomaga zespołowi Waligóry Fundacja eFkropka. W trakcie wyprawy poruszane są również kwestie zmian klimatu, które szczególnie dotykają rejony polarne. Wyprawa na biegun południowy jest kosztowna. Mateusza można wesprzeć, kupując limitowaną książkę „Piąta Strona Świata” i biorąc udział w losowaniu nart, w których polarnik spróbuje zrealizować swój cel. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Mateusz Waligóra idzie na biegun południowy. Pierwsze 100 km za nim
Opady śniegu, biała ciemność i temperatura odczuwalna spadająca do -50 stopni Celsjusza. Mateusz Waligóra od połowy listopada przemierza Antarktydę.
W tym artykule: Mateusz Waligóra w drodze na biegun południowy Polacy na biegunie południowy Wyprawa, który uczy i uświadamia Mateusz Waligóra nie zwalnia tempa. Po trawersie Grenlandii i przejściu wszystkich oznakowanych szlaków polskich Tatrach podróżnik wyruszył na kolejną w tym roku wyprawę. Tym razem za cel obrał biegun południowy. Przedsięwzięciu patronuje national-geographic.pl. – W ostatnich dniach spadło sporo śniegu. Konsystencją przypomina piasek. Sanie ważą wciąż ponad 100 kg i trzeba je szarpać. W środę w ciągu 10 godzin przeszedłem 14 km. W sumie to już ponad 100 km, niby nie dużo, ale jestem z tego dumny, bo wiem, ile sił mnie to kosztowało – mówi Mateusz Waligóra. Mateusz Waligóra w drodze na biegun południowy Podróżnik rozpoczął wyprawę od lodowej zatoki Hercules Inlet. Widoczność w trakcie marszu utrudniała tzw. biała ciemność (z ang. whiteout). Waligóra porównuje ją do chodzenia na nartach po nieregularnie ustawionych krawężnikach o wysokości kilkudziesięciu centymetrów. – Gleba jest nieunikniona – przyznaje. Pierwszy tydzień był wymagający również z powodu niskich temperatur. W tej części Antarktydy, przez którą idzie Waligóra, jest zimniej niż zwykle o tej porze roku. Temperatura odczuwalna miała wynieść - 50 stopni Celsjusza. Waligóra nie ukrywa, że jest mu bardzo zimno. Czasami nie dowierza w to, gdzie się znajduje. – Góry już za mną. Wszędzie tylko biała przestrzeń. Jestem sam i czuję, jakbym był na Księżycu – opowiada. Polacy na biegunie południowy Mateusz Waligóra pokonał już pierwszy niebezpieczny fragment trasy, na którym musiał szczególnie uważać na szczeliny. Kolejny rejon szczelin czeka go za około 140 km. Część z nich jest przysypana śniegiem, dlatego nigdy nie ma pewności, co znajduje się pod nogami. Jeśli wyprawa zakończy się sukcesem, Waligóra będzie jedną z zaledwie czterech osób z Polski, które dotarły na biegun południowy samotnie i bez wsparcia. Dotychczas sztuka ta powiodła się jedynie: Markowi Kamińskiemu, Małgorzacie Wojtaczce , i Jackowi Libusze. Mateusz Waligóra wyrusza samotnie na biegun południowy. „Jestem zwolennikiem spontanicznego podejścia” [WYWIAD] Do tej pory biegun południowy samotnie zdobyło tylko trzech Polaków. Mateusz Waligóra zamierza dołączyć do tego grona. Podróżnik rusza w kolejną wyprawę jeszcze w listopadzie. Wyprawa, który uczy i uświadamia Wyprawa na biegun południowy jest pretekstem, aby opowiadać o sprawach ważnych. W przekazywaniu tych informacji o kryzysach zdrowia psychicznego pomaga zespołowi Waligóry Fundacja eFkropka. – W pewnym momencie musiałem powiedzieć sobie: „Hej, masz kłopot, nie radzisz sobie z nim, chyba musisz z kimś porozmawiać”. Wydarzyło się to po pustyni Gobi i było owocem rozmyślań o tym, jaki sens mają wyprawy, które robię. Bardzo długo twierdziłem, że wszystko sobie ułożę, przemyślę i będzie dobrze. Ale nie było – opowiadał Waligóra w podcaście ekstremalnym Gazeta.pl „Bieguny”. W trakcie wyprawy poruszone zostaną również kwestie zmian klimatu, które szczególnie dotykają rejony polarne. Wyprawa na biegun południowy jest kosztowna. Mateusza można wesprzeć, kupując limitowaną książkę „Piąta Strona Świata” i biorąc udział w losowaniu nart, w których polarnik spróbuje zrealizować swój cel. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
#TatrzańskieOpowieści. Mateusz Waligóra podpowiada, jak ominąć tłumy w Tatrach
#TatrzańskieOpowieści to najnowszy projekt podróżniczy Mateusza Waligóry, w ramach którego ma on przejść wszystkie znakowane szlaki w polskich Tatrach. Zaczął w Dolinie Chochołowskiej, potem przeniósł się do Doliny Kościeliskiej. Wyznaczona przez niego trasa – łącznie 300 km – kończy się na Rysach.
W tym artykule: Mateusz Waligóra w Dolinie Pięciu Stawów i na Orlej Parci Gdzie w Tatrach nie ma tłumów? #TatrzańskieOpowieści Mateusza Waligóry Za podróżnikiem pierwsze trudności. Pogoda zmienia się jak w kalejdoskopie, a do tego doszło zatrucie wodą z potoku. Ostatni tydzień Mateusz Waligóra tydzień spędził głównie po dwóch stronach grani, którą prowadzi Orla Perć. A więc w rejonie Hali Gąsienicowej i w Dolinie Pięciu Stawów Polskich. Tym razem jego bazą było schronisko Murowaniec. Mateusz Waligóra w Dolinie Pięciu Stawów i na Orlej Parci W środę, w towarzystwie filmowca Damiana Ochtabińskiego, Waligóra wyruszył na Orlą Perć. – Uwielbiam Orlą Perć, wędruję po niej już od piętnastu lat. Pamiętam pierwszy raz, kiedy używałem tu lonży i sprzętu asekuracyjnego. Wtedy ludzie patrzyli na mnie jak na raroga – mówi – Teraz też byłem podobnie zabezpieczony, na głowie miałem kask, ale już nikt nie spoglądał na mnie z podejrzliwością. Mało tego, nie byłem jedyny. Oznacza to, chyba że świadomość zagrożeń, jakie czyhają na turystów na tym szlaku, z roku na rok rośnie. Bardzo mnie to cieszy. Mateusz i Damian wyszli z Murorwańca na Zawrat, stamtąd przeszli do Koziej Przełęczy, następnie zaś skierowali się żółtym szlakiem do Doliny Pięciu Stawów Polskich. – W tamtejszym schronisku mieliśmy przyjemność porozmawiać z jedną z sióstr, które je prowadzą, z Marychną Krzeptowską – opowiada Waligóra. – Zapytałem ją, czy wyobraża sobie, że miałaby przeżyć życie w inny sposób niż teraz, mieszkając gdzieś w mieście czy na wsi, ale nie tutaj, w samym sercu Tatr. „Absolutnie nie – odpowiedziała. – Gdybym wiedziała, że zostały mi trzy ostatnie miesiące życia, to chciałabym je przeżyć dokładnie w taki sposób, w jaki zamierzam przeżyć trzy najbliższe. Tutaj”. Z Doliny Pięciu Stawów Mateusz Waligóra wrócił do Murowańca, pokonując przy okazji największą jak na razie sumę przewyższeń jednego dnia: z „Piątki” na Zawrat, dalej na Świnicę, ze Świnickiej Przełęczy w dół czarnym szlakiem, potem w górę – żółtym szlakiem na Kasprowy Wierch, z Kasprowego czerwonym do Przełęczy Liliowe i drugi raz tego dnia (choć z przeciwnej strony) do Przełęczy Świnickiej, w tył zwrot, znowu Liliowe, a stamtąd już w dół najpierw zielonym, a potem żółtym szlakiem do Murowańca. Niespodzianki w Tatrach. To nie w drodze na Rysy widoki i wrażenia są najlepsze Wejście na „dach Polski” nie było dla mnie aż tak emocjonujące. Za to na Zawracie po raz kolejny zakochałem się w Tatrach. Gdzie w Tatrach nie ma tłumów? W trakcie swojej wprawy podróżnik przygląda się Tatrom z bliska. Ich kondycji, relacjom turystów ze zwierzętami i innymi piechurami. W ostatnich latach polskie góry wydają się cieszyć jeszcze większą popularnością, przez co na niektórych szlakach można zastać prawdziwe tłumy. I na to jest jednak sposób. – Oczywiście, na szlakach na Giewont, na Kasprowy, właśnie na Świnicy czy na dojściach do schronisk ludzi jest sporo, ale kiedy ruszymy gdzieś indziej/wyżej, tłumów już nie ma. A kiedy uda nam się przy tym zebrać i wyjść na szlak wcześnie rano, Tatry są po prostu puste – mówi Waligóra. Zacznij biegać w górach. Co warto wiedzieć o biegach ultra w Polsce Coraz więcej biegaczy i biegaczek asfaltowych kontynuuje swoją przygodę z bieganiem w górach, poszukując nowych wyzwań i doświadczeń. Nie jest to tylko sport dla wybranych. Przeciwnie – z... #TatrzańskieOpowieści Mateusza Waligóry Mateuszowi w górach towarzyszy fotografka Karolina Krasińska, a w snuciu #TatrzańskichOpowieści na Facebooku i nie tylko pomagają filmowiec Damian Ochtabiński, dziennikarz Dariusz Jaroń i redaktor Piotr Tomza. Codzienne relacje można śledzić na oficjalnym profilu podróżnika na Facebooku.
Mateusz Waligóra: „Pomyślałem, że najbardziej chciałbym zasnąć i obudzić się dokładnie za rok” [WYWIAD]
"Lubię wszystko, co się przydarza w samotności. To jest dla mnie odtrutka na to codzienne przebodźcowanie: ilość informacji i spraw do załatwienia". O konieczności odłożenia marzeń na później z powodu koronawirusa, o dobrodziejstwach wędrowania i odkryciach wokół własnego domu opowiada Mateusz Waligóra - podróżnik, specjalista od wypraw wyczynowych, "gość od pustyń".
Hanna Gadomska: Miałeś być teraz w Australii. (Celem wyprawy WALK ACROSS AUSTRALIA miało być pierwsze polskie przejście kontynentu przez jego pustynny interior). Mateusz Waligóra: Tak to sobie zaplanowałem. Wyprawa do Australii była już w 80 % przygotowana. Miałem ruszać w maju, ale rozpoczęła się pandemia koronawirusa. Nawet paczki z jedzeniem były już wysłane. Tak, rozesłałem paczki z żywnością liofilizowaną, które miałem odbierać po drodze (niestety do Australii nie mogę wwieźć jedzenia z Polski). Na szczęście udało mi się odzyskać większość z nich, oprócz jednej, która pojechała do najbardziej odizolowanego miejsca, ale są szanse, że i ona wróci. Tak więc zdecydowana większość przygotowań była już na bardzo zaawansowanym etapie. Pogodziłeś się z myślą, że na razie trzeba odłożyć spełnianie marzenia? Sytuacja była trudna i przechodziłem przez nią fazami. Na początku myślałem, że wszystko się uspokoi. Aż w końcu zdałem sobie sprawę, że nigdzie w tym roku jednak nie pojadę. Pamiętam taki dzień. Mamy w domu poddasze, które służy jako magazyn mojego sprzętu. Wszedłem na nie, spojrzałem na cały ekwipunek i pomyślałem, że jedyną rzeczą, na którą mam teraz ochotę jest zaśnięcie i obudzenie się dokładnie za rok. To było dość przykre uczucie. Dotarło do mnie, że prawie wszystko, co robiłem w ostatnich miesiącach, a nawet latach, było podporządkowane czemuś, czego nie mogę teraz zrealizować. Zrozumiałem, że to się w tym roku nie uda, a tak naprawdę nie wiadomo, czy uda się kiedykolwiek, bo Australia jest nadal zamknięta. Ta niepewność w całej tej sytuacji doskwiera mi najbardziej. Krążą pogłoski, że będzie zamknięta przynajmniej do końca roku. Jest jeszcze inna kwestia, moja droga przez Australię miała prowadzić przez środek kontynentu, terenami należącymi do Aborygenów, na które osoby z zewnątrz nie mają obecnie wstępu ze względu na COVID-19. Więc nawet jeśli Australia się otworzy, to nadal nie będę miał pewności, ze moja wyprawa rozpocznie się bez przeszkód. Oficjalnie przełożyłem ją na maj 2021 roku. Twoja trasa będzie częściowo pokrywała się z trasą Robyn Davidson – kobiety, która w 1977 r. pokonała Australię Środkową jedynie w towarzystwie psa i 4 wielbłądów. O całej historii powstał film „Ścieżki” (Tracks) z 2013 roku, który zresztą poleciłeś mi kiedyś obejrzeć. Czy Davidson była dla Ciebie inspiracją? I tak, i nie. Na pewno cała otoczka wokół wyprawy i postawa samej Robyn były dla mnie bardzo inspirujące, szczególnie w kontekście tego, jak jej wyprawa była odbierana przez innych. Zawsze miałem wiele rozterek związanych z tym, że moje wyprawy na pustynie są bardzo egoistyczne, że tak naprawdę to wszystko nie ma dla kogokolwiek najmniejszego sensu, bo nie zmieniam świata, nie ratuję w ten sposób życia innych ludzi. A Davidson umiała powiedzieć, że nie zawsze musisz ratować świat, możesz zrobić coś tylko dla siebie, tylko dla ciebie to może mieć sens, i to jest w porządku. Dziś już nie szukam dodatkowych usprawiedliwień dla swojej potrzeby przeżywania przygód. W filmie nie do końca pozytywnie pokazana jest współpraca z mediami. Robyn otrzymała wsparcie National Geographic, ale obecność fotografa przeszkadzała jej w realizacji samotnego przedsięwzięcia. Ten wątek jest ci bliski? Nigdy nie można tego rozpatrywać w sposób zerojedynkowy. Sama Davidson bardzo negatywnie odbierała zainteresowanie mediów i obecność Ricka Smolana – fotografa National Geographic, ale z drugiej strony to ona wyszła z inicjatywą patronatu magazynu, bo potrzebowała pieniędzy na tę wyprawę. Poszła zatem na pewien kompromis, który dał jej możliwość zrealizowania tej wyprawy, kosztem pewnej niezależności. W moim przypadku jest podobnie. Ruszam na pustynię po to, by w dużej mierze pobyć w samotności, przemyśleć sobie różne rzeczy, ale dopuszczam też udział osób, które są zaangażowane w relacjonowanie tej wyprawy na bieżąco. Bardzo ważne jest jednak to, że to ja decyduję o tym, ile tych materiałów na temat wyprawy zostanie wypuszczonych do mediów. Z dużą dozą prawdopodobieństwa w Australii na krótki moment dołączy do mnie fotograf i operator, by zrealizować film z wyprawy. Dla wielu osób izolacja w związku z pandemią koronawirusa, mogła być pierwszym takim prawdziwym doświadczeniem samotności. Tutaj musielibyśmy zastanowić się, co tak naprawdę oznacza samotność. Bo ja w trakcie pandemii czuję się wręcz przytłoczony obecnością innych ludzi, szczególnie w tej pierwszej fazie, gdy wszyscy zostawaliśmy w domach, a ja 24 godziny na dobę spędzałem ze swoimi dzieciakami, będąc skazanym na ich dobre i złe humory, a oni na moje. Czyli pandemia to dla ciebie głównie czas z dziećmi. Ja zazwyczaj spędzam z nimi dużo czasu. To nie jest tak, że jestem typem podróżnika, który cały czas jest w drodze, zostawiając w domu pogrążoną w tęsknocie rodzinę. U nas to jest w ten sposób zorganizowane, że żona pracuje na etacie, wykonuje swój zawód, który lubi, i w którym się spełnia a to ja jestem kurą domową, która czasem gdzieś wyjeżdża. Siedzę z synami, odprowadzam ich do przedszkola, piorę, sprzątam, czasem coś ugotuję. Nuda. A raczej prosta codzienność. Mówi się, że liczba wniosków rozwodowych znacznie wzrośnie po pandemii (śmiech). Wcale by mnie to nie zdziwiło, bo w normalnych warunkach z partnerem widujemy się wyłącznie w wybranych godzinach. W naszym przypadku było trochę łatwiej, bo my z Agnieszką znamy się dosyć dobrze i wielokrotnie byliśmy zdani na swoją stałą obecność. Spędziliśmy półtora roku w podróży rowerowej przez Amerykę Południową i pamiętam, że najdłuższy okres na jaki się wtedy rozstaliśmy w czasie tego wyjazdu to było 6 godzin. W czasie pandemii jedynym momentem, kiedy mogłem złapać oddech, były późne wieczory i noce, kiedy Agnieszka pozwała mi wyjść i ochłonąć przez chwilę w samotności. Wędrowałeś wtedy? Znalazłem rzekę w okolicy i wydeptałem wzdłuż niej jakieś 1000 km. Myślę, że ten okres zamknięcia we własnym środowisku, udało mi się przetrwać właśnie dzięki chodzeniu. Powtarzalne marsze w tym samym miejscu sprawiły, że zacząłem patrzeć na przemieszczanie się zupełnie inaczej. Np. zwróciłem większą uwagę na zapach. Kiedy zaczynałem wędrować była późna zima, obserwowałem, jak rzeka zmienia się wiosną - również pod względem zapachów. Były momenty, że chodziłem z zamkniętymi oczami, próbując rozpoznać miejsca za pomocą węchu. Dla mnie to było odkrycie. Brzmi jak forma medytacji. Bo marsz to jest medytacja. Na każdej wyprawie odkrywam, że chodzi o to samo – o rytm. To jest słowo klucz. Przez pierwsze dwa tygodnie przyzwyczajam się do nowego trybu, do tego, że muszę być skupiony. Ciało przyzwyczaja się do wysiłku fizycznego. Później przychodzi ten dzień, kiedy łapię rytm, wiem, co mam robić, wszystkie czynności wyglądają dokładnie tak samo, mają swój porządek i powtarzalność. To moja ulubiona faza, bo wówczas czuję, że jestem w miejscu, w którym chciałem być. A ta powtarzalność - nie dopada Cię czasem brak silnej woli, by znowu złożyć namiot i ciągnąć wózek? Pierwszy okres, ten przed złapaniem rytmu, jest trudny. Patrzysz na mapę, widzisz dystans, który może przytłaczać. Dlatego ja nigdy nie myślę o głównym celu, np. o tym, że chcę przejść Gobi. Myślę o konkretnym miejscu, np. wiosce odległej o kilkadziesiąt kilometrów, w której znajdę kolejną studnię. Jest mi wówczas dużo łatwiej. W czasie kryzysu po prostu skupiam się na najbliższych godzinach, minutach, na tym co mam zrobić. Czasem przychodzi zmęczenie i organizm opada z sił. Na Gobi straciłem 24 kg masy ciała. To wtedy z oczu zniknął mi też sens tego, co robię. Czułem się już nasycony pustynią. Uznałem, że przejście każdego kolejnego kilometra niczego nie zmienni, niczego nowego już się o sobie nie dowiem. A jednak poszedłeś dalej. Jesteś pierwszym człowiekiem na świecie, który sam przeszedł tę pustynię pieszo. Pomógł mi cytat, który znalazłem w jednym z audiobooków. To słowa słoweńskiego wspinacza Nejca Zaplotnika: „Ten, kto jedynie dąży do celu, poczuje pustkę, dotarłszy do kresu. Lecz ten, kto znalazł własną drogę, zawsze będzie nosił cel w sobie”. Uznałem, że choć może teraz tego sensu nie widzę, bo jestem wykończony fizycznie, to z perspektywy czasu będę oceniał to inaczej. Ten cytat pomógł mi się na Gobi pozbierać i przejść ostatnie 600 km, pomimo wszystkich trudności, które mnie wtedy spotykały. Kilka miesięcy po powrocie domu, już wiedziałem, że przerwanie tej wyprawy byłoby błędem. W czerwcowym numerze Travelera można było przeczytać Twoje wspomnienia z podróży rowerowej z żoną po Ameryce Południowej. Napisałeś, że nigdy nie przeżyliście tylu przygód, co wtedy. Pomyślałam sobie, że to całkowite przeciwieństwo samotnego wędrowania przez pustynię. Ja nigdy się ze sobą nie nudziłem, więc dla mnie przybywanie w samotności na pustyni nie stanowi problemu, wręcz przeciwnie – ja to lubię. Lubię wszystko, co się przydarza w samotności. To jest dla mnie odtrutka na to codzienne przebodźcowanie – ilość informacji i codziennych spraw do załatwienia. Na pustyni wszystko zredukowane jest do podstaw: spania, jedzenia i marszu. Początkowo to może uwierać, bo brakuje nam pewnych rzeczy do których byliśmy przyzwyczajeni, ale potem zaczynamy rozumieć, że nie potrzebujemy w życiu niczego więcej oprócz tych podstaw, aby być szczęśliwymi. A jednak wiele osób przed samotnością ucieka. Myślę, że osoby które czują się samotne wśród innych ludzi, niekoniecznie czułyby się samotne na pustyni. Korzenie mojego wędrowania sięgają czasów liceum, gdy czułem się osamotniony. To jest chyba taki czas w życiu młodego człowieka, kiedy się zastanawia nad tym, co chciałby robić, w czym może się realizować. Wtedy pojąłem, że odkrywanie świata dla siebie stanowi dla mnie wielką frajdę. Ciekawi mnie. Niestety nie znalazłem wśród moich bliskich i otoczenia aprobaty dla tych śmiałych pomysłów. Zacząłem więc uciekać nad pobliskie jezioro. Tu przyznam się, że czasem wagarowałem. To wtedy odkryłem, że dobrze mi jest w tym miejscu pośród natury. Że to miejsce rozumie mnie, a ja rozumiem je. Potem na kursie przewodników górskich poznałem Agnieszkę, założyliśmy rodzinę i dobrze mi z tym. Gdy zastawiam się, jak wyglądałoby moje życie, gdybym nie miał rodziny, to czuję pustkę. Oczywiście to nie wyklucza tego, że czasem jestem zmęczony. I tak jak kiedyś uciekałem nad jezioro, tak teraz ruszam na pustynię. Ale teraz nie nazwałbym już tego ucieczką. Więc pomimo tego że lubię swoją rodzinę, realizuję się w niej, potrzebuję też pobyć w ciszy i samotności. Chyba wielu z nas brakuje takiego pobycia ze sobą przez dłuższy czas. Wtedy możemy się o sobie dużo dowiedzieć, zaakaceptować siebie, choć to czasem trudne. Pustynie dają czas na analizę, a chodzenie to doskonały katalizator myślenia. Wędrowców można podzielić na dwa typy: "Niektórzy wszędzie czują się jak w domu, inni nie czują się tak nigdzie” (Robyn Davidson). Z którym utożsamiasz się bardziej? Z tym drugim. I może to być kłopotliwe. Bo będąc w domu tęsknię za pustynią, a na pustyni za domem. I być może dotąd ma mnie doprowadzić moja droga - do poczucia, że będąc w danym miejscu i czasie jestem dokładnie tam, gdzie chciałem być.
„Szlak Wisły” ukończony. Mateusz Waligóra przeszedł pieszo prawie 1200 km
- Nie trzeba jechać na drugi koniec świata, żeby przeżyć przygodę – mówi Mateusz Waligóra, który pokonał pieszo niemal 1200 km wzdłuż najdłuższej polskiej rzeki. – Martwi mnie wiele rzeczy związanych z przyszłością Wisły: nasza ignorancja, to, że odwróciliśmy się do niej plecami. I o tym będzie książka, którą piszemy z Dominikiem Szczepańskim: o przygodzie i lęku, ale i nadziei, którą często znajdowałem w spotkaniu z drugim człowiekiem – dodaje.
Waligóra w swoją podróż wyruszył 2 września z trójstyku granic – polskiej, czeskiej i słowackiej. Potem odwiedził źródła Wisły na zboczach Baraniej Góry, a następnie kierował się na północ, by po 46 dniach dojść do ujścia rzeki do Morza Bałtyckiego. Wzdłuż brzegów rzeki przemierzył siedem województw, kilkadziesiąt miast, setki wiosek. Najczęściej spał w namiocie, a sprzęt ciągnął na przyczepce. Gdyby nie pandemia, tej wyprawy prawdopodobnie by nie było. Waligóra od lat jeździ w najbardziej odludne miejsca planety – dwa lata temu jako pierwszy samotnie przeszedł mongolską część pustyni Gobi. Pokonywał pustynie w Boliwii i Australii, a na rowerze przejechał Andy. „Nigdy wcześniej nie pomyślałem o tym, aby przejść Polskę. Nie znam kraju, w którym żyję od 33 lat. Z tego powodu na myśl o postawieniu pierwszego kroku czuję ekscytację podobną do tej, która pojawiła się, gdy rozpoczynałem marsz przez pustynię Gobi albo rowerową podróż przez Andy” – pisał przed wyprawą. – A teraz wiem, że wyruszenie na „Szlak Wisły” było najlepszym możliwym pomysłem. Żadna forma podróży nie daje takiego wglądu w rzeczywistość jak marsz. Jego tempo pozwala przyjrzeć się wszystkiemu bez pośpiechu, poczuć każdy centymetr drogi, wysłuchać historii ludzi spotkanych na trasie – powiedział Waligóra, gdy doszedł do Ujścia Wisły w Morzu Bałtyckim. W ciągu 45 dni miał wiele przygód – odkrył piękno Puszczy Niepołomickiej, spał na pokładzie jedynej na świecie łodzi typu dubas, obok jego namiotu odbywało się rykowisko, a w okolicach Oświęcimia spotkał olbrzymiego jelenia. Nad Wisłą, jedną z ostatnich dużych dzikich rzek Europy, Waligóra widział setki tysięcy ptaków, ale też dziesiątki nielegalnych wysypisk śmieci. – Czasami czułem totalną dzikość otoczenia, innym razem odwracałem wzrok, by ciągle nie zadawać sobie pytań, dlaczego ktoś wyrzuca starą lodówkę w krzaki. Mam za to inne pytania – mówi podróżnik. I wylicza: - Czy Wisła wysycha? Co się z nią stanie, gdy dalej będą rosnąć globalne temperatury? Co ze zwierzętami, dla których jest domem? Czy jeszcze kiedyś będą pływać w niej ogromne łososie? Czy czekają nas gwałtowne powodzie? Czy Wisła nas bardziej łączy czy dzieli? Część odpowiedzi już znam, również dzięki współpracy z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym, którego eksperci tłumaczyli mi, na czym polega wyjątkowość Wisły i jakie stoją przed nią, a tak naprawdę przed nami, wyzwania związane z zmianami klimatu– mówi podróżnik. A resztę odpowiedzi, jak zapowiada, pozna w ciągu przyszłych miesięcy. Razem z dziennikarzem Dominikiem Szczepańskim („Czapkins. Historia Tomka Mackiewicza”, „Spod zamarzniętych powiek” – biografia Adama Bieleckiego) chcą wydać wspólnie książkę „Szlak Wisły. 1200 km pieszej przygody”. - Będzie to opowieść o przygodzie, która jest w zasięgu każdego z nas. Wzdłuż Wisły poznałem niezwykłych ludzi: szkutników, poszukiwaczy skarbów, pozytywnych wariatów, filozofów-samouków. Zwierzali się, odkrywali przede mną swoje historie. Chciałbym opisać te spotkania, próbując też przekazać, że nie jesteśmy tak poróżnieni, jak mówią o tym media. Polska nie jest idealna, ale na szlaku zawsze spotykała mnie życzliwość. Chciałbym też zastanowić się nad losem, który czeka Wisłę w następnych latach. Książkę wydajemy z Dominikiem sami, można nam pomóc poprzez zakupienie jej w przedsprzedaży na portalu Polakpotrafi.pl i na www.mateuszwaligora.com - mówi Waligóra. Publikację wzbogacą zdjęcia Aliny Kondrat, która towarzyszyła Waligórze podczas wyprawy. Za edycję zdjęć odpowiada Iwona El Tanbouli-Jabłońska, dyrektor artystyczna National Geographic Polska, a za skład F11-Studio. *** W wędrówce towarzyszyła Waligórze dokumentująca wyprawę fotografka Alina Kondrat. Robiła to dzięki wsparciu Nissana, który wypożyczył jej bezemisyjny model LEAF - w 100 proc. elektryczny. Samochód przydał się jej do profesjonalnej dokumentacji filmowo-zdjęciowej projektu i sprawnego przemieszczania się między kolejnymi miejscami leżącymi wzdłuż Wisły. Relacje z wyprawy: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ *** Waligórę wspierali eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; National Geographic Magazine Poland oraz: Lyofood, Buff, Keen, Devold, MSR, Lowa, Canon i Petzl. Patronat honorowy: The Explorers Club - Oddział Polski Mateusz Waligóra – specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie: od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej, samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii oraz pierwsze samotne przejście mongolskiej części pustyni Gobi. Członek The Explorers Club. W 2017 r. wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu”. Nissan jest pionierem na rynku samochodów elektrycznych dla masowego odbiorcy oraz producentem modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce. Dążąc do osiągnięcia celu, jakim jest zerowa emisja zanieczyszczeń i zerowa liczba ofiar śmiertelnych na drogach, firma Nissan jest liderem w tej dziedzinie dzięki swojej wizji inteligentnej mobilności. Wyznacza ona kierunek prac firmy nad nowymi produktami i technologiami, a kompleksowe podejście do mobilności przyszłości określa najważniejsze decyzje firmy dotyczące sposobów zasilania pojazdów, ich prowadzenia oraz integracji ze społeczeństwem.
Ponad pół tysiąca kilometrów Mateusza Waligóry. Co zostało ze „Złotego Wieku”?
700 km na liczniku, 500 do końca. Mateusz Waligóra od czterech tygodni wędruje wzdłuż Wisły. Kolejnym przystankiem na trasie wyprawy jest Warszawa.
View Ediplayer on the source website Wyprawa „Szlak Wisły” jest pretekstem do rozmowy o największej polskiej rzece i jej problemach. Wisła była kiedyś szlakiem handlowym. Na początku spławiano nią żelazo, ceramikę, krzemień czy nazywany „złotem Północy” bursztyn. Potem: drewno, sól, zboże, miód, smołę, wosk, a czasami nawet świeże ryby schowane w sadzawicach – specjalnych skrzyniach wypełnionych wodą. W późnym średniowieczu wpłynęły na nią statki morskie. Podobno docierały aż do Torunia. W porównaniu z tamtymi czasami dziś ruch na Wiśle jest znikomy. Ale coś jeszcze po Wiśle pływa. W Sandomierzu nocleg na niezwykłym statku oraz rejs o wschodzie słońca zaproponował Waligórze Grzegorz Świtalski, właściciel jedynego na świecie dubasa – łodzi, która obok szkuty była największą jednostką pływającą po Wiśle w okresie „Złotego Wieku”. Na ich pokładach przewożono przede wszystkim zboże - skarb Polski, nazywanej wówczas spichlerzem Europy. Sandomierski dubas, rzecz jasna, nie pochodzi sprzed kilkuset lat. Świtalski zbudował go, żeby pokazywać turystom uroki Sandomierza. – Jako punkt honoru postawiłem sobie udowodnienie kolegom, że pochodzę z portowego miasta – mówi Świtalski. Historia była po jego stronie – port w Sandomierzu istniał, zanim Krzysztof Kolumb wypłynął szukać zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji. Za Sandomierzem Wisła przepływa obok wapiennych skał. To znak, że zbliża się do Annopola. Wielu uważa ten odcinek rzeki za najpiękniejszy. Kiedyś stąd do Sandomierza pływały nawet dwa statki dziennie. Dziś czasami trudno odbić od brzegu. – Tak niskiego stanu Wisły sobie nie przypominam – mówi Zdzisław Romański, radny gminy Annopol, od kilkudziesięciu lat pływający po Wiśle swoją łódką. – Normalnie popłynęlibyśmy zobaczyć skały wznoszące się nad rzeką, ale teraz poziom wody jest zbyt niski, odsłaniając ogromne ilości piachu uniemożliwiającego jakiekolwiek pływanie .– dodał Romański. - Susza w Polsce rozkłada się po przekątnej - od rejonów Zamościa, przez Kielecczyznę, gdzie zdarza się, że trzeba pogłębiać studnię do stu metrów i dalej – przez łódzkie, aż po Wielkopolskę, która pustynnieje od XIX wieku – mówi prof. dr hab. Maciej Sadowski, klimatolog, ekspert związany z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym, wspierającym Waligórę w wyprawie „Szlak Wisły”. - Jeśli przyjmiemy schemat gwałtownych i krótkich opadów oraz długich okresów suszy pomiędzy nimi, to nie tyko Wisła, ale wszystkie inne rzeki będą miały problem – dodaje Sadowski. *** Mateusz Waligóra swoją wyprawę zaczął na trójstyku granic – Polski, Słowacji i Czech, potem poszedł do źródeł Wisły w Baraniej Górze i stamtąd ruszył na północ – w kierunku ujścia Wisły do Morza Bałtyckiego. W wędrówce co jakiś czas towarzyszy mu dokumentująca wyprawę fotografka Alina Kondrat. Robi to dzięki wsparciu Nissana, który wypożyczył jej bezemisyjny model LEAF - w 100 proc. elektryczny. Samochód przyda się jej do profesjonalnej dokumentacji filmowo-zdjęciowej projektu i sprawnego przemieszczania się między kolejnymi miejscami leżącymi wzdłuż Wisły. Spotkała się z Mateuszem Waligórą już w wielu miejscach na jego szlaku – ostatnio w okolicach Sandomierza. Kolejny raz przyjedzie do podróżnika, gdy ten będzie zbliżał się do Warszawy Śledź wyprawę na: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ *** Waligórę wspierają eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; NationalGeographic Magazine Poland oraz: Lyofood, Buff, Keen, Devold, MSR, Lowa, Canon i Petzl. Patronat honorowy: The Explorers Club - Oddział Polski Mateusz Waligóra – specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie: od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej, samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii oraz pierwsze samotne przejście mongolskiej części pustyni Gobi. Członek The Explorers Club. W 2017 r. wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu”. Nissan jest pionierem na rynku samochodów elektrycznych dla masowego odbiorcy oraz producentem modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce. Dążąc do osiągnięcia celu, jakim jest zerowa emisja zanieczyszczeń i zerowa liczba ofiar śmiertelnych na drogach, firma Nissan jest liderem w tej dziedzinie dzięki swojej wizji inteligentnej mobilności. Wyznacza ona kierunek prac firmy nad nowymi produktami i technologiami, a kompleksowe podejście do mobilności przyszłości określa najważniejsze decyzje firmy dotyczące sposobów zasilania pojazdów, ich prowadzenia oraz integracji ze społeczeństwem.
Trzysta kilometrów za plecami. Mateusz Waligóra maszeruje „Szlakiem Wisły”
300 km na liczniku, 900 do końca. Mateusz Waligóra od kilkunastu dni idzie wzdłuż Wisły.– Jest pięknie, ale czasami bywa i tak, że muszę odwracać wzrok, by nie patrzeć na te wszystkie śmieci – mówi Waligóra
Wyprawa „Szlak Wisły” jest pretekstem do rozmowy o największej polskiej rzece i jej problemach. Jednym z nich są śmieci. Waligóra, który rozpoczął wyprawę przy źródłach Wisły, a zakończy ją przy ujściu największej polskiej rzeki, minął już Kraków i Niepołomice. – Śmieci jest tu zdecydowanie mniej niż na pograniczu Śląska i Małopolski, gdzie widziałem prawdziwe osobliwości. Skład opon schowanych w lasku, rozklekotane wersalki, stare wanny, drzwi, panele. Wszystko. Chciałbym złapać kogoś na gorącym uczynku i zapytać, dlaczego w 2020 r. musi wyrzucać do lasu wannę – zastanawia się Waligóra. W ubiegłym roku w Polsce zlikwidowano ponad 11 tys. dzikich wysypisk. Śmieci z nich zebrane ważyły 26 tys. ton. Część z nich zebrała Anna Jaklewicz i zgłaszający się do udziału w wymyślonej przez nią akcji „Książka za worek śmieci”. Jaklewicz od kilkunastu miesięcy sprząta Polskę, ale nie ma prostej odpowiedzi na pytania o powody braku szacunku dla przyrody. - Po kilkunastu akcjach doszłam do wniosku, że nie sprzątają ze mną ci, którzy śmiecą. Nie docieram do osób stwarzających problem. Cały czas więc myślę: jak to zrobić? Być może sposobem jest edukacja dzieci, których rodzice mają gdzieś ekologię. Można by to robić w szkołach – mówi Jaklewicz. 19 września w pięciu miastach odbędzie się już XV edycja „Książki za worek śmieci”. - Śmieci to realne zagrożenie dla nadwiślańskiej przyrody. Wisła to jedna z ostatnich dużych rzek w Europie, która na znacznym odcinku zachowała naturalny charakter. Koryto rzeki, zwłaszcza na jej środkowym odcinku, w wielu miejscach rozgałęzia się tworząc liczne odnogi, wyspy i starorzecza, a jej brzegi pokrywają piaszczyste łachy, bujne łąki i wielogatunkowe lasy łęgowe – komentuje dr Grzegorz Rąkowski, ekspert współpracujący z Instytutem Ochrony Środowiska – Państwowym Instytutem Badawczym. W Wiśle i jej dopływach żyją 43 gatunki ryb, a z jej doliną są związane 44 gatunki ssaków. Rzeka dzięki swej naturalności stanowi ostoję 150-200 gatunków ptaków, czyli prawie połowy wszystkich występujących w Polsce, służąc im jako miejsce lęgów, żerowania, odpoczynku w okresie migracji oraz zimowania. Jest wśród nich wiele gatunków rzadkich, zagrożonych i ginących, zarówno w Polsce, jak i w skali europejskiej. Nie wszystkie zanieczyszczenia widać gołym okiem. Pomimo poprawiającej się jakości wód, Wisłą wciąż płyną tony metali ciężkich. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2018 r. do Morza Bałtyckiego wpłynęły z Polski 62 tony cynku, 63 tony miedzi, trzy tony ołowiu, tona kadmu, sześć ton chromu, 64 tony niklu i 200 kg rtęci. *** Mateusz Waligóra swoją wyprawę zaczął na trójstyku granic – Polski, Słowacji i Czech, potem poszedł do źródeł Wisły w Baraniej Górze i stamtąd ruszył na północ – w kierunku Ujścia Wisły w Morzu Bałtyckim. W wędrówce co jakiś czas towarzyszy mu dokumentująca wyprawę fotografka Alina Kondrat. Robi to dzięki wsparciu Nissana, który wypożyczył jej bezemisyjny model LEAF - w 100 proc. elektryczny. Samochód przyda się jej do profesjonalnej dokumentacji filmowo-zdjęciowej projektu i sprawnego przemieszczania się między kolejnymi miejscami leżącymi wzdłuż Wisły. Pierwszą podróż ma już za sobą - odwiedziła okolice Baraniej Góry, gdzie swój początek bierze najdłuższa rzeka Polski. Spotkała się tam z Mateuszem Waligórą, rozpoczynającym swój marsz w kierunku Ujścia Wisły, Tyńcu i Krakowie. Potem spotkają się jeszcze w Sandomierzu, Kazimierzu Dolnym, okolicach Warszawy, okolicach Torunia, w Grudziądzu i Gdańsku. Śledź wyprawę na: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ *** Waligórę wspierają eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; NationalGeographic Magazine Poland oraz: Lyofood, Buff, Keen, Devold, MSR, Lowa, Canon i Petzl. Patronat honorowy: The Explorers Club - Oddział Polski Mateusz Waligóra – specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie: od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej, samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii oraz pierwsze samotne przejście mongolskiej części pustyni Gobi. Członek The Explorers Club. W 2017 r. wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu”. Nissan jest pionierem na rynku samochodów elektrycznych dla masowego odbiorcy oraz producentem modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce. Dążąc do osiągnięcia celu, jakim jest zerowa emisja zanieczyszczeń i zerowa liczba ofiar śmiertelnych na drogach, firma Nissan jest liderem w tej dziedzinie dzięki swojej wizji inteligentnej mobilności. Wyznacza ona kierunek prac firmy nad nowymi produktami i technologiami, a kompleksowe podejście do mobilności przyszłości określa najważniejsze decyzje firmy dotyczące sposobów zasilania pojazdów, ich prowadzenia oraz integracji ze społeczeństwem.
150 km na liczniku, ponad tysiąc do końca. Mateusz Waligóra maszeruje „Szlakiem Wisły”
Mateusz Waligóra od kilku dni idzie wzdłuż Wisły. Po drodze zbiera wskazówki, dzięki którym spróbuje wytyczyć najdłuższy długodystansowy szlak pieszy w Polsce. Słucha też opowieści ludzi mieszkających nad największą polską rzeką.
Mateusz Waligóra, specjalista od wypraw w trudno dostępne miejsca Ziemi, tym razem ruszył w drogę, która jest w zasięgu każdego z nas. Wisła to ostatnia duża dzika rzeka Europy. W wielu miejscach nieuregulowana, od wieków jest domem dla wielu gatunków roślin i zwierząt. Wraz z szybko zmieniającym się światem dotykają ją jednak coraz to nowe problemy. Wyprawa „Szlak Wisły” jest pretekstem, by o nich porozmawiać. - Pod względem zasobów wodnych Polska jest w ogonie Europy. Nic z tym nie zrobimy, bo się nie da. Możemy za to lepiej wykorzystać to, co mamy. A musimy, bo przed nami coraz więcej powodzi i susz - mówi Michał Marcinkowski z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego, partnera wyprawy. Hydrolog radzi: zadbajmy, przede wszystkim, o małą retencję i próbujmy oszczędzać więcej wody w każdym domu. Co ma do tego Wisła? Jej istnienie jest kluczowe dla gospodarki wodnej Polski. - Gdy betonujemy jej brzegi i koryto prostujemy bieg, to sprawiamy, że woda płynie szybciej. Odpływ do Bałtyku jest ekspresowy. Dzika rzeka tworzy meandry, woda płynie wolniej, nawadniane są przylegające do niej tereny – dodaje Marcinkowski. Dzika rzeka lepiej zabezpiecza przylegające do niej tereny przed suszą i w mniejszym stopniu zagraża im powodziami. Mateusz Waligóra swoją wyprawę zaczął na trójstyku granic – Polski, Słowacji i Czech, potem poszedł do źródeł Wisły w Baraniej Górze i stamtąd ruszył na północ – w kierunku Ujścia Wisły w Morzu Bałtyckim. - Wydaje mi się, że powoli następuje ten moment, który trenerzy personalni nazywają 'wyjściem ze strefy komfortu'. Dla mnie to jednak tak okropne określenie, że nigdy go nie używam. Na każdej wyprawie pojawia się chwila przekroczenia granicy: bólu, mętliku w głowie, obaw. Wyprawa z fazy przygotowania organizmu, aklimatyzacji do wysiłku, przebywania w samotności, przechodzi w rytm, czyli drugą fazę, moją ulubioną – mówi Waligóra. W niedzielę minął Oświęcim, teraz zbliża się do Krakowa. - Wisła w Małopolsce jest piękna – dziesiątki łabędzi, czapli, bażantów, stada saren – opowiada Waligóra. Za Krakowem zobaczy klejnot małopolskiej przyrody – Puszczę Niepołomicką. W wędrówce co jakiś czas towarzyszy mu dokumentująca wyprawę fotografka Alina Kondrat. Robi to dzięki wsparciu Nissana, który wypożyczył jej model LEAF - w 100 proc. elektryczny i bezemisyjny. Samochód przyda się jej do profesjonalnej dokumentacji filmowo-zdjęciowej projektu i sprawnego przemieszczania się między kolejnymi miejscami leżącymi wzdłuż Wisły. Pierwszą podróż ma już za sobą - odwiedziła okolice Baraniej Góry, gdzie swój początek bierze najdłuższa rzeka Polski. Spotkała się tam z Mateuszem Waligórą, rozpoczynającym swój marsz w kierunku Ujścia Wisły. Potem spotkają się jeszcze w Tyńcu, Krakowie, Sandomierzu, Kazimierzu Dolnym, okolicach Warszawy, okolicach Torunia, w Grudziądzu i Gdańsku. Śledź wyprawę na: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ *** Waligórę wspierać będą eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; National Geographic Magazine Poland oraz: Lyofood, Buff, Keen, Devold, MSR, Lowa, Canon i Petzl. Patronat honorowy: The Explorers Club - Oddział Polski Mateusz Waligóra – specjalista od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca planety. Szczególnie upodobał sobie pustynie: od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej, samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii oraz pierwsze samotne przejście mongolskiej części pustyni Gobi. Członek The Explorers Club. W 2017 r. wydał książkę „TREK. Od marzenia do przygody. Wszystko o wędrowaniu”. Nissan jest pionierem na rynku samochodów elektrycznych dla masowego odbiorcy oraz producentem modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce. Dążąc do osiągnięcia celu, jakim jest zerowa emisja zanieczyszczeń i zerowa liczba ofiar śmiertelnych na drogach, firma Nissan jest liderem w tej dziedzinie dzięki swojej wizji inteligentnej mobilności. Wyznacza ona kierunek prac firmy nad nowymi produktami i technologiami, a kompleksowe podejście do mobilności przyszłości określa najważniejsze decyzje firmy dotyczące sposobów zasilania pojazdów, ich prowadzenia oraz integracji ze społeczeństwem.
Nowa wyprawa Mateusza Waligóry. Cel: wytyczyć Szlak Wisły i "wsłuchać się" w jej problemy
1200 kilometrów, ponad miesiąc wędrówki – to plan Mateusza Waligóry, który najczęściej chodzi po pustyniach. Tym razem spróbuje dowiedzieć się więcej o tym, co za progiem. A także posłuchać o kłopotach – samej Wisły, ale również tych, którym daje ona życie.
Ten rok jest szczególny pod wieloma względami, nie tylko ze względu na pandemię…w zimie śniegu było niewiele, wiosną rzadko padało. Co na to Wisła? Czy największa polska rzeka wysycha? Władze kolejnych miast zgłaszają, że ich mieszkańcom brakuje wody. Problem mają również rolnicy, uzależnieni od życiodajnych sił Wisły. Czy te kłopoty widać gołym okiem, tak jak śmieci zalegające na jej brzegach? Chce się o tym przekonać Mateusz Waligóra, który 3 września wyruszy z Baraniej Góry i przejdzie wzdłuż najdłuższej polskiej rzeki aż do jej ujścia w Morzu Bałtyckim. Dotychczas chodził głównie po pustyniach, gdzie woda to świętość decydująca o przeżyciu kilku kolejnych dni. Tym razem wody będzie miał pod dostatkiem i to właśnie ona stanie się jego przewodnikiem. Jednym z celów wyprawy jest wytyczenie Szlaku Wisły. - A co, gdyby stworzyć znakowaną ścieżkę, która połączy północ z południem? Pierwszy w Polsce długodystansowy szlak pieszy - od gór do morza - prowadzący wzdłuż rzeki ikony, która miała i nadal ma olbrzymie znaczenie nie tylko dla naszego kraju, ale także tej części Europy. Wyprawa będzie rekonesansem przed wytyczeniem tej wyjątkowej drogi – Szlaku Wisły – mówi Mateusz Waligóra przed rozpoczęciem marszu. O wiele ważniejsze będzie jednak zrozumienie tego, co dzieje się z najdłuższą polską rzeką. Pandemia zamknęła nas w kraju, ale dała również szansę, by w tym czasie zastanowić się nad problemami, które mamy obok siebie. - Czy grozi nam susza? Dlaczego po ulewach Wisła nabiera wody tak gwałtownie? Ile śmieci w niej płynie? Czy woda jest bardzo zanieczyszczona? Co kryje dno Wisły? Nie wiem. Idę, aby się o tym przekonać, słuchając opowieści tych, których życie na co dzień związane jest z tą wyjątkową rzeką – naukowców, ekologów, poszukiwaczy skarbów, ale też rybaków i rolników. Ruszcie ze mną w tę drogę. Poznajmy Wisłę razem! - mówi Waligóra. Wyprawę śledź na: https://www.facebook.com/MateuszWaligoraOfficial/ Waligórę wspierać będą eksperci z Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego realizującego projekt współfinansowany ze środków POIiŚ - Klimada 2.0; National Geographic Magazine Poland oraz Nissan, producent modelu LEAF, jednego z najpopularniejszych w pełni elektrycznych samochodów na świecie i w Polsce.
11 rzeczy, które zabieram na trekking. Radzi Mateusz Waligóra
"Jak już się zacznie, trudno przestać. Marsz może się stać nałogiem" - mówi Mateusz Waligóra, podróżnik, autor książki "Trek. Wszystko o wędrowaniu". Specjalnie dla Travelera opowiada, co przed każdym trekkingiem wkłada do swojego plecaka.
11. Latarka czołowa Zawsze musi być w plecaku, najlepiej z dodatkowym zestawem baterii. W sytuacjach kryzysowych może uratować skórę. Zaufani producenci to Petzl i Black Diamond. 10. Odzież Funkcjonalna odzież to taka, która zapewni ci ochronę przed zimnem, deszczem i wiatrem. Zerknij na produkty Patagonia, Jack Wolfskin i Fjällräven. Cienkie rękawiczki mam ze sobą nawet w najbardziej upalne dni (chronią przed słońcem). Do tego lekka, ciepła czapka, chusta Buff i kapelusz z rondem – np. Tilley. 9. Kije trekkingowe Odciążają kolana, poprawiają stabilność i ułatwiają przekraczanie rzek. Coraz bardziej popularne są modele składane w formie litery „Z”, lekkie i niewielkie po spakowaniu. Duży wybór oferują marki Leki i Black Diamond. 8. Żywność Powinna być kaloryczna, lekka i mała po spakowaniu. Co najmniej 1–2 posiłki liofilizowane (np. Lyo Food) na czarną godzinę, do tego suszona wołowina dla mięsożernych (w Polsce produkuje ją Wild Willy) albo wegańskie batony (np. Zmiany Zmiany) są ze mną na każdym trekkingu. 7. Woda i narzędzia do jej uzdatniania Od klasycznych filtrów mechanicznych, przez filtry UV, po butelki i filtry do picia bezpośrednio z rzeki. Pozostają też gotowanie i tabletki odkażające. Tym producentom filtrów możesz zaufać: MSR, Katadyn, LifeStraw, SteriPEN. 6. Telefon/lokalizator satelitarny W wielu górach świata jest zasięg telefonii komórkowej – tam telefon można wykorzystać do wezwania pomocy. Na odludziach przydatny będzie telefon satelitarny lub lokalizator (np. SPOT lub InReach). 5. Plecak 3 najważniejsze cechy dobrego plecaka trekkingowego: wygoda, wytrzymałość i funkcjonalność. Cała reszta to dodatki. Plecak (niezależnie od pojemności) nie powinien nigdy ważyć więcej niż 3 kg! Możesz śmiało zaufać tym markom: Osprey, Deuter i Gregory. 4. Notes i ołówek Do sporządzania dokumentacji i szkiców. Wodoodporny notes Rite in the Rain nie boi się wody i jest bardzo odporny na uszkodzenia. Ołówek,,w przeciwieństwie do długopisu, pisze w każdych warunkach. 3. Kompas i mapa W przeciwieństwie do GPS-u nie rozładują się im baterie. Trzeba jednak umieć się nimi posługiwać. Dobrej jakości kompasy produkują marki Brunton i Silva. 2. Apteczka Bezpieczeństwo przede wszystkim. W środku cały zapas plastrów na pęcherze i odciski, silne środki przeciwbólowe, antybiotyk, tabletki na ból gardła, pomadka do ust i krople do oczu. Apteczka powinna być lekka i wodoodporna, np. marki Ortlieb. 1. Buty Nie oszczędzaj na butach – nie warto! Niewygodne lub nietrwałe potrafią zamienić trekking w piekło. Dobrze dobrane posłużą wiele lat. Zasada jest prosta: wybieraj tylko modele produkowane przez marki specjalizujące się w obuwiu (a nie kurtkach, plecakach i namiotach), np. Scarpa, HanWag i Meindl.
Znamy pełny harmonogram Festiwalu Podróżników w Nadarzynie!
Znamy już harmonogram wystąpień podczas Festiwalu Podróżników w Nadarzynie (obok Warszawy) podczas World Travel Show w Ptak Warsaw Expo.
Podczas Festiwalu zapraszamy na wystąpienia prelegentów na dwóch scenach oraz do stref na, których odwiedzić będzie można m.in. strefę FOX, strefę NIKON czy znaleźć wymarzoną podróż wraz z biurem podróży LOGOS. Odwiedzą nas również przedstawiciele województwa Lubuskiego i Dolnego Śląska i przybliżą tradycję oraz kulturę swoich regionów. Zapraszamy również na Galę rozdania nagród w konkursie 7 Nowych Cudów Polski, w którym z pomocą czytelników wybraliśmy najpiękniejsze miejsca w kraju. Piątek 20.10.2017 12.00 - 12.30 Uroczyste otwarcie targów 15.00 - 16.10 Gala 7 nowych cudów 16.10 - 17.00 Bartek Jędrzejak 17.30 - 18.00 Sokayka Scena Główna: Sobota 21.10.2017 11.00 - 12.00 Aleksander Doba 12.00 - 13.00 Kinga Baranowska 13.00 -14.00 Mateusz Waligóra 14.00 - 15.00 Elżbieta Dzikowska 15.00 - 16.00 Cezary Szproch 16.00 - 17.00 Szymon Hołownia 17.00 - 18.00 Olek Hanusz Niedziela 22.10.2017: Scena Główna: 11.00 - 12.00 Krzysztof Wielicki 12.00 - 13.00 Miłka Raulin 13.00 - 14.00 Marcin Dobas 14.00 - 15.00 Krzysztof Starnawski 15.00 - 16.00 Michał Cessanis 16.00 - 17.00 Andrzej Bargiel Sobota 21.10.2017r. Mała scena 11.00 - 12.00 Pojechana 12.30-14.00 Adbuster (Tube Riders), Urbex History, 14.00 - 15.00 Szpilki w plecaku 15.00 - 18.00 Laureaci konkursu „Zostań podróżnikiem National Geographic” Niedziela 22.10.2017r. Mała scena 10.00 – 11.00 Łukasz Jakóbiak 11.00 - 12.00 Oliwia Papatanasis 12.00 - 12.30 Elfik TV 14.00 - 15.30 Kamil in Travel, Ziemniak, Madzionka,Karol Paciorek, Wapniak 15.45 – 17.00 Laureaci konkursu „Zostań podróżnikiem National Geographic” Więcej informacji na temat każdego wystąpienia znajdziecie na stronie https://travelery.national-geographic.pl/program-festiwalu/3
Oto program Festiwalu Podróżników National Geographic we Wrocławiu. Będzie się działo!
Festiwal Podróżników we Wrocławiu odbędzie się już w ten weekend! Publikujemy program, aby przekonać jeszcze niezdecydowanych. Prelekcje, warsztaty, pokazy filmów, a wstęp na każde z wydarzeń jest wolny. Nie może was tam zabraknąć!
III edycja Festiwalu Podróżników potrwa dwa dni podczas, których będziemy mogli spotkać podróżnicze gwiazdy! Sobota 23.09.2017 Spotkania z prelegentami 10:30 Marek Arcimowicz: Wyprawa na Tramen Tepui. Wenezuela 12:00 Jakub Porada: Porada na Europę 13:30 Maciej Kamiński i Michał Woroch: Wheelchair Trip 15:00 Michał Cessanis: Tanie podróżowanie. Wietnam 16:30 Mateusz Waligóra: Rowerami na krańce świata 18:00 Krzysztof Starnawski: Granice eksploracji zalanych jaskiń. Ludzki umysł czy technika? 19:30 Po co blogować? The Ollie i Pojechana O sztuce blogowania Warsztaty 11:00 – 17:00 Akademia GOPR 14:00 – 16:00 Warsztaty fotograficzne Iwona El Tanbouli Jabłońska – Portret z podróży 17:30 – 19:00 Taneczna Podróż do Brazylii Seanse filmowe 11:00 Trekking the Great Wall 12:30 Sól Ziemi 14:00 Mission Saturn 15:30 Legend of the Monkey God 17:00 Before the flood 19:00 A Caliofornia Heist 20:30 Pokaz specjalny – Wrocławska fontanna Niedziela 24.09.2017 Spotkania z prelegentami 11:00 Małgorzata Szumska: Twarze Tajfunu. W poszukiwaniu szczęścia na Filipinach 12:30 Joanna Lamparska: Miasta do góry nogami 14:00 Szymon Radzimierski: Dziennik Łowcy przygód. Extremalne Borneo 15:30 Andrzej Bargiel: O ostatniej wyprawie na K2 Warsztaty 11:00 – 17:00 Akademia GOPR 11:00 – 14:00 Trzy Pomarańcze: Twórcze warsztaty dla dzieci. Opowieści o Meksyku 15:00 – 17:00 Mateusz Waligóra: Jak wyruszyć w podróż rowerową na krańce świata Seanse filmowe 17:00 Human Wszystkie zainteresowane osoby, które chcą być z nami w tych dniach po więcej szczegółów zapraszamy na: program festiwalu.
Jak już się zacznie, trudno przestać. Marsz może się stać nałogiem.
Mężczyzna w kadrze mówi szybko i zdecydowanie, oszczędnie gestykulując. Ze słuchaczami zgromadzonymi na sali wykładowej dzieli się doświadczeniem zdobytym na szlaku. Myśl goni myśl, nie pozostawiając czasu na reﬂeksję, aż pada „to” zdanie: „Szlak, na który wyjdziesz, zaopiekuje się tobą, jeśli tylko znajdziesz w sobie odwagę, by na niego wyjść”. Słowa trafają w sedno, bo wiem, jak mocno osadzone są w rzeczywistości. Film jest zapisem jednej z prelekcji prowadzonej w ramach konferencji TEDx – znajdziesz go na YouTubie, mówcę spotkasz na górskim szlaku. Łukasz Supergan, bo o nim mowa, od kilkunastu lat przemierza górskie szlaki Europy i Azji. Samotnie, z lekkim plecakiem i otwartą głową: – Chodzę w góry, bo w samotnej wędrówce łatwiej o kontakt z samym sobą i swoimi myślami. Góry są próbą uchwycenia tego, co niematerialne. Dlaczego pieszo? – Bo to najlepsza prędkość do poznawania świata, pozwalająca zawsze zatrzymać się tam, gdzie akurat coś nas zaciekawi, ktoś zainteresuje. W trakcie marszu życie upraszcza się do najbardziej fundamentalnych potrzeb: jedzenia, snu i marszu. By poznać siebie Jego nazwisko to w świecie gór uznana i pewna marka – Supergan ma za sobą liczący ponad 4 tys. km marsz z Warszawy do Santiago de Compostela w zachodniej Hiszpanii czy 1 tys. km przez Izraelski Szlak Narodowy. To jednak dwie inne trasy odcisnęły na nim największe piętno. – Najważniejsze wędrówki w moim życiu to liczący ponad 2200 km Łuk Karpat oraz przejście irańskiego Zagrosu. Podczas obu musiałem przekroczyć granice swojej wytrzymałości, obie wymagały też wytężenia wszystkich sił, także psychicznych. Z perspektywy czasu widzę, że te najcięższe i najbardziej wyczerpujące drogi zaowocowały najbardziej. Przekraczanie własnych ograniczeń i poznanie siebie zdają się od zawsze stanowić jeden z powodów wyruszania na górski szlak. Nie inaczej jest w przypadku Rafała Bauera, który na swym koncie ma między innymi pierwsze polskie przejście Islandii z północy na południe: – Samotne wędrówki w dzikich terenach północnej Europy są dla mnie zawsze wyzwaniem. Wiem, że będę musiał się zmierzyć sam ze sobą, ze swoimi słabościami, myślami i obawami. Wiem również dzięki temu, jak smakuje osiąganie celu i radość ze skutecznego pokonywania niepowodzeń. Samotna wędrówka jest dla mnie przede wszystkim sportowym i ekstremalnym przedsięwzięciem, kiedy walczę z czasem i wystawiam się na trudną próbę. To powoduje, że mam poczucie spełnienia i wykonania ważnego zadania. Bez wsparcia, bez pomocy, zdany tylko na siebie i na łaskawość dzikiej przyrody. Rafał chodzi szybko, w zasadzie na czas. W maju wrócił ze Szkocji, gdzie w ciągu 11 dni i 5 godz. przeszedł liczący 330 km szlak Cape Wrath Trail. To jeden z najtrudniejszych szlaków w Europie, nieoznaczony, w dużej części pozbawiony tras, pełen ciężkich podejść, podmokłych terenów i rwących rzek. Co czuł u kresu drogi? Nadał krótką wiadomość: – Jest Cape Wrath. Jest rekord. Jest duma. Dziękuję wszystkim za kibicowanie. Idę jeść. Nie pisał o zmęczeniu, choć to oczywiste. Na chłodno dodaje: – Oprócz tego, że Cape Wrath Trail ma dla mnie bardzo osobisty charakter, to przede wszystkim to jedna z takich tras, która wdziera się w życie człowieka i zostaje na zawsze. Z łatwością kradnie serce, przejmuje myśli, karmi nadzieją, ale jednocześnie wystawia na ciężką próbę i, jak trzeba, bez skrupułów zabiera wszystko, co stanowiło tę najdziwniejszą więź. To trasa, której piechurzy oddają się bez reszty albo porzucają po pierwszych podchodach. To trasa, którą się wspomina z rozrzewnieniem. Gdy droga jest celem Wędrowanie jest jak narkotyk. – Chodzenie wciąga, staje się pewnym nałogiem, czymś, do czego się tęskni – mówi Łukasz Supergan. Dla Kamili Kielar, która od 10 lat przemierza szlaki dalekiej północy, marsz stał się sposobem na życie: – Dokładnie pamiętam, gdy podczas pierwszej trasy w Szkocji pomyślałam: „A co, jakby przejść coś naprawdę długiego? Tak, że nie będą to kolejne wakacje, tylko prawdziwe życie wędrowca?”. Dalej było już z górki (choć tylko w przenośni): Laponia, Alaska i zimowa Kanada. Podczas trekkingu każdy krok zdaje się wyznaczać rytm wypełniany dziesiątkami myśli, a samo wędrowanie nieuchronnie prowadzi do medytacji. Kolejne dni przechodzą w tygodnie, a te w miesiące. Marsz hartuje ciało, a doświadczenia – ducha. Dla wielu koniec jednej przygody jest jednocześnie początkiem kolejnej. Kamila Kielar: – Długodystansowe marsze są swoistą mantrą, trzeba się im całkiem poświęcić. Nie można tak przy okazji przejść 4,5 tys. km. Przede wszystkim jest to wyzwanie mentalne, szlaki robi się bowiem głową, nie nogami. Kamila wie, co mówi – gdy piszę ten tekst, od czterech miesięcy przemierza kultowy amerykański szlak, liczący grubo ponad 4 tys. km Pacifc Crest Trail. Jest w połowie drogi i już boli ją myśl, że pewnego dnia dotrze do celu. Tylko gdzie jest cel? Być w drodze Półki księgarń i bibliotek uginają się pod ciężarem podróżniczych i górskich książek – znam niemal wszystkie. Zbierając materiały do poradnika dla trekkerów, zrobiłem gruntowne rozeznanie. Jedna szczególnie przykuwa wzrok. Na okładce człowiek stoi ponad morzem chmur, za nimi słońce oświetla potężne góry. Do tego duży tytuł: Wielki Szlak Himalajski. Autorzy – Joanna Lipowczan i Bartosz Malinowski – w ciągu 120 dni przeszli 1700 km (!) przez Himalaje Nepalu. Gdy rozmawiam z Malinowskim, ten z rozbrajającym uśmiechem przyznaje: – My po prostu lubimy być w drodze. Kochamy góry, szczególnie dobrze czujemy się w Himalajach. Wracamy w góry wysokie, bo to nasza pasja, interesujemy się kulturą, historią, etnografą regionów, przez które wędrujemy, sporo też uczymy się od ludzi spotkanych na drodze. Tak po prostu. Życie na trekkingu nie należy do najłatwiejszych. Zmokniesz, zmarzniesz, wiatr powali cię z nóg, a głód nie pozwoli o sobie zapomnieć. Czy nie jest jednak tak, że to, co wymaga od nas więcej wysiłku i trudu, przynosi więcej satysfakcji? Musisz się tylko odważyć – szlak się tobą zaopiekuje. Bauer, Kielar, Malinowski, Supergan i Waligóra gwarantują ci to swoim doświadczeniem. Komu w drogę, temu trek! By podróż trwała wiecznie Trekking sprawia, że człowiek czuje, że naprawdę żyje. Dlatego warto zapisać te chwile nie tylko w pamięci, ale również na fotografii. Do tego niezbędny jest aparat z odpowiednim obiektywem. Podczas pieszych wędrówek perfekcyjnie sprawdza się Irix 11mm f/4 Firefly - unikatowy w swojej klasie obiektyw superszerokokątny zaprojektowany z myślą o fotografii krajobrazowej i architektury. Jego lekka i uszczelniona konstrukcja zapewnia nie tylko wygodę użytkowania, ale także chroni zaawansowany układ optyczny przed kurzem, pyłem i przypadkowymi zachlapaniami wodą. Posiada wbudowany uchwyt na szare filtry żelatynowe, dzięki czemu idealnie nada się do upamiętniania podróży, bez żadnych ustępstw w zakresie funkcjonalności i jakości optycznej.
"Zauważyłem, że coś tracimy. I postanowiłem zdążyć nim będzie za późno". Mateusz Waligóra opowie o swoich reporterskich wyprawach
Mateusz Waligóra, autor projektu reporterskiego Before It Is Gone, będzie gościem Festiwalu Podróżników National Geographic.
Zdążyć zanim zniknie Wszystko zaczęło się w Andach. - To tam po raz pierwszy zauważyłem, że coś tracimy – mówi dobrze znany czytelnikom National Geographic Traveler dziennikarz, Mateusz Waligóra. - Świat nie zmieni się kiedyś, za pięć, dziesięć czy piętnaście lat. Świat zmienia się tu i teraz. Gdy rano szykujesz dzieciakom kanapki do szkoły albo zmieniasz swoje statusy na Facebooku. Teraz. I to szybko. - W Boliwii jest taka góra – Huayna Potosi. Przepiękna. Staję pod nią i nie chcę wierzyć. W miejscu w którym jeszcze kilkanaście miesięcy temu był lodowiec teraz jest już laguna polodowcowa - bura, brzydka. Tego lodowca już nie ma. Nie będzie. Mam go tylko na swoich fotografiach” - dodaje. To był pierwszy impuls. Drugi – Zanskar, himalajska lodowa droga w Indiach. - Nie pamiętam już skąd wiem o jej istnieniu. Pamiętam jednak, że gdy tylko usłyszałem jej historię byłem pewien, że chcę tam jechać. Tak szybko jak to tylko możliwe – tłumaczy Waligóra. Tak pojawił się pomysł na projekt reporterski Before it is gone - serię trzech wypraw, których celem jest ocalenie od zapomnienia miejsc i tradycji, które ulegają nieodwracalnym zmianom. - Chcemy (z fotografem Michałem Dzikowskim) pojechać nie po to, by odkrywać coś, co dawno zostało odkryte lub ocalić coś, co z góry skazane jest na zagładę. Jedziemy tam, by wysłuchać historii ludzi, a następnie przekazać te historie dalej. Chcemy dokumentować zmiany, wykorzystując przy tym jak najlepiej swoje doświadczenie dziennikarskie i fotograficzne. Musimy się jednak pośpieszyć, by zdążyć dopóki tam są. Chadar Aztorin Expedition Początkiem projektu Before it is gone była Chadar Aztorin Expedition. Pod koniec stycznia 2017 Mateusz Waligóra i Michał Dzikowski wyruszyli na wyprawę w zimowe Himalaje. Polacy przeszli zamarzniętą rzekę Zanskar, której czas jest policzony. Zanskar to rzeka, która łączy dwa indyjskie regiony: Ladakh i Zanskar, oddziela zaś Himalaje od Karakorum po połączeniu się z Indusem. Himalajskie zimy należą do najsurowszych na świecie. Gdy temperatura powietrza spada poniżej -30 stopni Celsjusza, a górskie przełęcze pokrywają kilkumetrowe warstwy śniegu, region Zanskar na wiele miesięcy zostaje odcięty od świata. Od setek lat jedyne połączenie z cywilizacją zapewnia wówczas rzeka o tej samej nazwie. Mieszkańcy niewielkich wiosek, w ciągu kilku tygodni, gdy wody Zanskaru skuje krucha warstwa lodu ruszają w wędrówkę do Leh – stolicy regionu Ladakh. Do szkoły, pracy lub lekarza. Chadar – marsz lodową drogą to odwieczny rytuał, który niebawem odejdzie w zapomnienie. Indyjskie władze podjęły się bowiem wytyczenia nowej drogi, która w przyszłości ma ułatwić codzienne życie mieszkańców. Czy ułatwi? Między innymi o tym rozmawiał Waligóra z mieszkańcami. Wyprawa Victorinox Qhapaq Ñan W kwietniu podróżnicy ruszyli do Peru. Z Cusco przez świętą dolinę w towarzystwie posługującego się językiem keczua przewodnika doszli do Machu Picchu. W Peru znajduje się 70% światowych lodowców pochodzenia tropikalnego. W ciągu zaledwie 40 lat ich powierzchnia zmniejszyła się o 40%. Obecność lodowców ma niepodważalny wpływ na życie ludzi, którzy od tysięcy lat zamieszkują Andy. - Są od siebie zależni – ludzie i lodowce, jednak ci pierwsi zdają się o tym zapominać - wyjaśnia. Jak zmiany klimatu wpływają na życie mieszkańców? O to zapytali reporterzy w czasie swojej drugiej wyprawy. Ciąg dalszy wypraw nastąpi... Posłuchaj inspirujących opowieści Mateusz Waligóra będzie gościem Festiwalu Podróżników National Geographic, który odbędzie się w Zielonej Górze 24.06.2017. Waligóra jest specjalistą od wyczynowych wypraw w najbardziej odludne miejsca na Ziemi, co opisuje na swoim blogu nakrancach.pl. Szczególnym upodobaniem darzy pustynie, od Australii po Boliwię. Na koncie ma rowerowy trawers najdłuższego pasma górskiego świata – Andów, samotny rowerowy przejazd najtrudniejszą drogą wytyczoną na Ziemi – Canning Stock Route w Australii Zachodniej oraz samotny pieszy trawers największej solnej pustyni świata – Salar de Uyuni w Boliwii. W Zielonej Górze opowie o swoich spotkaniach z mieszkańcami Himalajów i Peru, o doświadczeniu niepowstrzymanej zmiany i pracy reportera. Zapraszamy! WSTĘP WOLNY
Festiwal Podróżników National Geographic coraz bliżej. Nie może Cię zabraknąć!
Już 24 czerwca do Zielonej Góry zjadą się najciekawsi globtroterzy, odkrywcy, sportowcy, a festiwalowe sale wypełnią się pasjonatami podróży i miłośnikami ciekawych opowieści. Podczas drugiej edycji Festiwalu Podróżników National Geographic, który odbędzie się w ramach Święta Województwa Lubuskiego, obejrzymy ujęcia z najdalszych zakamarków świata i wspólnie z zaproszonymi gośćmi przeżyjemy te emocje jeszcze raz!
Redakcja National Geographic zaprasza na drugą edycję inspirującego projektu podróżniczego. Już 24 czerwca w Zielonej Górze odbędzie się Festiwal Podróżników skupiający najciekawszych globtroterów, sportowców, odkrywców, blogerów, fotografów i autorów książek. Festiwal będzie jednym z wiodących wydarzeń w ramach Święta Województwa Lubuskiego. Zielona Góra wypełni się pasjonatami podróży i miłośnikami ciekawych opowieści. Podczas kilkunastu godzin uczestnicy wydarzenia będą mogli usłyszeć i obejrzeć historie z najdalszych zakamarków świata i wspólnie z zaproszonymi gośćmi przeżyć je jeszcze raz. Na festiwalowej scenie pojawią się m.in.: Opowieści, które wciągają Festiwal rozpocznie się od wystąpienia jego najmłodszej uczestniczki Neli Małej Reporterki, która swoimi reportażami podbiła serca rówieśników. W swoją pierwszą podróż wyruszyła, gdy miała 5 lat i od tego czasu niezmiennie inspiruje, opisując najdalsze zakątki świata. Jest autorką takich książek jak „10 niesamowitych przygód Neli” czy „Nela na 3 kontynentach”. Zadebiutowała na antenie Programu 1 Telewizji Polskiej oraz TVP ABC w 2014r. Jest inspiracją nie tylko dla dzieci, a także dla rodziców. Następnie wysłuchamy mrożących krew w żyłach historii, które opowiedzą Jakub Rybicki i Paweł Wicher. Przyjaciele, którzy mają za sobą tysiące przejechanych kilometrów, opowiedzą o swojej wyprawie na Grenlandię, gdzie w czasie 30-stopniowego mrozu przejechali ok. pół tysiąca kilometrów, a większość z nich w kompletnie dzikim terenie. Samozaparcie i odwaga autorów projektu Greenland Ice Trip wzbudza podziw. Jakub i Paweł pedałowali zimą przez góry, jeziora i fiordy największej wyspy świata, walcząc ze śniegiem, wiatrem, mrozem i… globalnym ociepleniem. Busem przez Świat, czyli podróżnicy Karol i Ola, odwiedzili już ok. 50 krajów na pięciu kontynentach, mając za transport swój kolorowy busik. Piszą książki, prowadzą bloga i udzielają rad zainteresowanym. Tym razem przedstawią relację z wyprawy do Australii oraz opowiedzą o swojej najnowszej książce „Busem Przez Świat. Australia za 8 dolarów”. Usłyszymy o czteromiesięcznej wyprawie przez przepiękną Australię za niewielkie pieniądze. Podróżnicy podzielą się praktycznymi wskazówkami, jak zorganizować niedrogi wyjazd na inny kontynent. Mateusz Waligóra, dziennikarz National Geographic Polska, w styczniu 2017 r. wraz z fotografem Michałem Dzikowskim rozpoczął nowy reporterski projekt - Before It Is Gone. Dokumentują kultury, tradycje i miejsca, które właśnie teraz ulegają nieodwracalnym zmianom. W ramach wyprawy Chadar Aztorin Expedition przemierzali zamarzniętą himalajską rzekę Zanskar, która zimą stanowi jedyne połączenie między północnoindyjskimi regionami Ladakh i Zanskar. Chadar - bo tak nazywa się wyjątkowy, praktykowany od wieków rytuał marszu lodowym szlakiem, który niedługo zniknie. Dlaczego? Odpowiedź poznacie w trakcie prelekcji z tej wyprawy, przygotowanej specjalnie dla gości Festiwalu Podróżników National Geographic. Na festiwalu zagości także zdobywca tytułu Człowieka roku National Geographic Traveler - Krzysztof Starnawski, który m.in wraz z ekipą badaczy sprowadził zdalnie sterowanego robota ROV na dno czeskiej jaskini Hranicka Propast na głębokość 404 metrów, odkrywając tym samym najgłębszą podwodną jaskinię. To wydarzenie było jednocześnie ustanowieniem rekordu świata w nurkowaniu w obiegu zamkniętym (Egipt, 283 m). Starnawski jest też speleologiem i ratownikiem TOPR, który zwiedził prawie cały świat. Specjalizuje się w nurkowaniu w jaskiniach oraz nurkowaniu pod lodem. Hubert Kisiński i Dawid Andres za swój wyczyn tj. spływ... rowerami po Amazonce, otrzymali nominację do nagrody w konkursie Travelery 2016 w kategorii „Wyczyn roku”. Rama rowerowa osadzona na dwóch długich pływakach, do tego napęd połączony łańcuchem z korbą, całość przypominająca katamaran - takim środkiem transportu bracia rozpoczęli wyprawę od kąpieli w andyjskim jeziorze Ticlla Cocha uważanym za źródłowe królowej rzek. Cała wyprawa od źródła aż po ujście rzeki trwała pół roku. O swojej przygodzie opowiedzą podczas festiwalowego spotkania. Na dużym ekranie Oprócz spotkań z gośćmi odbędą się również projekcje 4 filmów dokumentalnych w ramach National Geographic Channel. Podczas festiwalu zobaczymy „Human” najnowszy film Yanna Arthusa-Bertranda, to dokument o tym, co tak naprawdę łączy wszystkich ludzi. "Human" to zbiór historii i obrazów, który pozwala dotrzeć do sedna tego, co to znaczy być człowiekiem. Film „Był sobie Las” oparty został na oryginalnym pomyśle cenionego francuskiego przyrodnika Francisa Hallé. Ten przez 25 lat szukał reżysera, któremu udałoby się nakręcić film dokumentalny o... lesie. Wybór padł na Luca Jacqueta. Duet stworzył filmową lekcję przyrody, ukazując nieznane piękno natury. Niezwykłe ujęcia przyrody mieszają się tu z wizualizacjami i rysunkami. Las jawi się jako uduchowiony bohater o niezwykłej woli życia. Pasjonująca opowieść! Jako kolejny wyświetlony zostanie dokument „Before the flood", którego producentami są Leonardo DiCaprio, Fisher Stevens, Brett Ratner i James Packer, a producentem wykonawczym Martin Scorsese, inicjujący szeroką debatę na temat zmian klimatycznych na świecie. Na zakończenie filmowego dnia festiwalu zobaczymy film pt. „Happy Olo”. Dokument w reżyserii Krzysztofa Pawła Bogocza i Marcina Macuka opowiada historię Aleksandra Doby, który w wieku 67 lat udowodnił wszystkim, że nigdy nie jest za późno na spełnianie marzeń i samotnie przepłynął Ocean Atlantycki. Barwna i inspirująca historia! Widzimy się w Zielonej Górze! Pierwsze wydarzenia związane z festiwalem rozpoczną się 24.06. już o godzinie 10:15. Wszystkie wydarzenia - zarówno prelekcje jak i filmy - są BEZPŁATNE. Spotkania z podróżnikami odbędą się w namiocie obok ratusza na rynku staromiejskim w Zielonej Górze. Filmy wyświetlane będą w Teatrze Lubuskim, w Sali kameralnej. Pierwsze seanse filmowe już o 11.00. Wszystkie szczegóły oraz program Festiwalu dostępne są na stronie internetowej: www.travelery.national-geographic.pl/ oraz na Facebooku. Zapraszamy!
Wieści z Peru: kilkumiesięczne przygotowania zakończone kompromisem. Podróżnicy z Before It Is Gone ruszają w góry
Mateusz Waligóra i Michał Dzikowski kontynuują reporterski projekt „Before It Is Gone”. Tym razem wyruszyli do Peru, gdzie zamierzają wysłuchać opowieści mieszkańców gór Cordillera Vilcabamba, których życie determinują nieubłagane zmiany klimatu.
Na początku maja dziennikarz National Geographic Polska Mateusz Waligóra wraz z fotografem Michałem Dzikowskim rozpoczęli wyprawę Victorinox Qhapaq Ñan w ramach reporterskiego projektu Before It Is Gone. Reporterzy chcą ocalić od zapomnienia miejsca i tradycje, które ulegają nieodwracalnym zmianom. Obecnie przebywają w Cuzco, gdzie przygotowują się do wymarszu w stronę góry Salkantay. Przeczytaj również: Rusza kolejna wyprawa Before It Is Gone Mateusz Waligóra, w korespondencji przesłanej do redakcji, relacjonuje: Celem projektu Before It Is Gone jest dokumentacja miejsc i tradycji, które ulegają nieodwracalnym zmianom. Reporterów interesują wszystkie aspekty tych przemian: społeczne i kulturowe, związane z degradacją środowiska czy przekształcaniem natury przez człowieka. Nie chcą jednak odkrywać czegoś, co dawno zostało odkryte. Nie chodzi o to, by ocalić coś, co z góry skazane jest na zagładę. Jadą, by wysłuchać historii ludzi, a następnie przekazać te historie dalej. Mateusz i Michał korzystają z lokalizatora satelitarnego. Ich położenie można na bieżąco śledzić na: www.mateuszwaligora.com/?spot#zobacz-gdzie-jestem Zaglądajcie też na profil National Geographic Traveler oraz na Instagram, gdzie publikujemy zdjęcia nadsyłane przez uczestników wyprawy.
Śledź postępy pierwszej wyprawy projektu Before It Is Gone: Chadar Aztorin Expedition
Już w piątek 27 stycznia dziennikarz National Geographic Traveler Mateusz Waligóra i fotograf Michał Dzikowski wyruszają do Indii, by rozpocząć wyprawę Chadar Aztorin Expedition – pierwszą z serii reporterskich podróży, które składają się na projekt Before It Is Gone.
W ramach tego unikalnego projektu podróżnicy chcą dokumentować miejsca i kultury, które ulegają nieodwracalnym przemianom: społecznym i kulturowym, związanym z degradacją środowiska naturalnego czy przekształcaniem natury przez człowieka. Jak sami mówią: Wyprawa w indyjskie Himalaje zakłada przejście zamarzniętą rzeką Zanskar, która łączy dwa indyjskie regiony: Ladakh i Zanskar. Gdy zima na dobre zawita w Himalaje region Zanskar na wiele miesięcy zostanie odcięty od świata. Od setek lat jedyne połączenie z cywilizacją zapewnia mu wówczas rzeka o tej samej nazwie. Mieszkańcy niewielkich wiosek, w ciągu kilku tygodni, gdy wody Zanskaru skuje krucha warstwa lodu ruszają w wędrówkę do Leh – stolicy regionu Ladakh. Do szkoły, pracy lub lekarza. Chadar – marsz lodową drogą to odwieczny rytuał, który niebawem odejdzie w zapomnienie za sprawą tworzonej przez rząd indyjski drogi. Dzięki lokalizatorowi satelitarnemu SPOT możemy śledzić postępy wyprawy niemal w czasie rzeczywistym. Dedykowana temu mapa znajduje się TUTAJ. Pierwsze znaczniki pojawią się po 30 stycznia, gdy Mateusz i Michał postawią pierwsze kroki na zamarzniętej rzece. Projekt "Before it is gone" został objęty patronatem medialnym przez National Geographic Polska oraz National Geographic Latinoamerica. Sponsorem głównym wyprawy ‘Chadar Aztorin Expedition’ jest marka Aztorin. Ponadto partnerami wyprawy są: KLM, Mountain Hardwear, Lyo Food, Polartec, Icebreaker, Killary Gaelforce, SPOT i Canon.
Kwestionariusz Travelera: Mateusz Waligóra (Wyczyn roku)
- To była najtrudniejsza rzecz jakiej się w życiu podjąłem – podsumowuje nominowany w konkursie TRAVELERY za samotny rowerowy przejazd Canning Stock Route w Australii.
Jego Walkabout to rowerowy trawers uchodzącej za najtrudniejszą na ziemi wytyczoną drogę - Canning Stock Route w Australii Zachodniej. Słynny szlak długości ponad 1800 km jest wyzwaniem nawet dla samochodów 4x4. Prowadzi przez cztery pustynie. Z 51 studni wybudowanych kiedyś na szlaku woda jest zaledwie w kilku. Do tego dochodzą wysokie temperatury i „tarka” na drodze. Do tej pory Canning Stock Route przemierzyło samotnie zaledwie kilku rowerzystów, chociaż próbowało wielu. Mateusz Waligóra zmierzył się ze szlakiem najpierw w 2013, ale musiał zawrócić z powodu... intensywnych deszczów. Za drugim razem natknął się m.in. na pożar buszu, ale szczęśliwie dotarł do końca drogi. Co zainspirowało Cię do realizacji Twojego projektu? Walkabout to była najtrudniejsza rzecz jakiej się w życiu podjąłem. Na wielu płaszczyznach. Sama decyzja o wyruszeniu była trudna. W domu czekała na mnie żona Agnieszka z dwumiesięcznym synem. Odwaliła przy tym wszystkim kawał dobrej roboty, wcale nie łatwiejszej od tego, z czym musiałem zmierzyć się w buszu. Co zmieniło się w Twoim życiu? Wszystko. Zniszczyłem granice wyobraźni. Jestem wolny. Szczęśliwy. Czym jest dla Ciebie nominacja do Travelerów? Zauważeniem sukcesu. A „sukces” to potężne słowo. Myślę, że pułapki tego świata ukryte są w takich słowach. Tym razem się udało, ale muszę to wyraźnie podkreślić, była to druga próba. W 2013 roku byliśmy w Australii razem z moją żoną Agnieszką. Na pustyni, przy studni nr 46 na Canning Stock Route zatrzymał nas deszcz. Deszcze o tej porze roku to zdarzenie niezwykle rzadkie, ale czy to w jakiś sposób zmieniało naszą sytuację? Rozmoczone tereny nie nadawały się do przejechania, a nasze zapasy nie pozwalały czekać na ich wysuszenie. Granica pomiędzy porażką i sukcesem jest nieraz niezwykle cienka. Jednak porażka, nawet ta najbardziej spektakularna, jest dużo mniej medialna niż sukces. Porażka jest tematem niewygodnym, jest przyznaniem się do słabości. Po prostu tabu. Tymczasem niepowodzeń nie ma tylko wtedy, gdy nie podejmuje się ryzyka. A sukces? Dla mnie sukcesem jest to, że udało mi się z buszu cało wrócić do domu. Dlaczego to Ty powinieneś wygrać? Powinienem? :) Trochę z przymrużeniem oka powiem, że trudniejszej rzeczy raczej w życiu już nie zrobię, więc to pewnie druga i ostatnia nominacja do Travelera (w 2013 roku byliśmy nominowani w kategorii „blog roku” za stronę www.nakrancach.pl). Marzę o podróży do... Niebezpiecznie pociągają mnie pustynie. Muszę coś z tym zrobić. W podróżach najbardziej lubię.... Wolność. Jestem potomkiem niewolników - moi dziadkowie pracowali w niemieckich obozach pracy. To, że każdego dnia mogę zrobić to, o czym tylko zamarzę, jest niewiarygodnie cenne. Moje miejsce w Polsce to... Cały czas szukam sobie „mojego miejsca” w Polsce. Kiedyś były to Tatry – obecnie chyba niestety nie ma takiego miejsca. Z perspektywy obcych krajów zawsze pozostanie nim dom. Więcej o Travelerach przeczytacie tutaj.