National Geographic Numer Specjalny 1/24
Pamięć. Czym jest, jak działa i jak można ją poprawić
Czym jest pamięć? Podstawą naszych tożsamości, umiejętności i relacji. PAMIĘĆ JEST POWIĄZANA z emocjami, doznaniami fizycznymi i naszym środowiskiem. Informuje, kim jesteśmy, pomaga nam planować przyszłość i znajdować sposoby radzenia sobie w różnych sytuacjach. Bez niej nie moglibyśmy się uczyć ani rozwijać, bo cała nauka opiera się na fundamencie wcześniejszej wiedzy. Wbrew temu, co niektórzy mogą sądzić, nasze wspomnienia nie są przechowywane w szafce, której szuflady zawsze możemy otworzyć i bez problemu wyjąć, co trzeba. Pamięć jest złożonym systemem obejmującym wiele obszarów i procesów mózgu. Każde doświadczenie zmienia połączenia i wspomnienia w jego rozległych sieciach neuronowych. Kiedy „wyciągamy” wspomnienie, nie wślizguje się ono do naszej świadomości dokładnie w takiej postaci, w jakiej się wydarzyło. Jest rekonstruowane i za każdym razem, gdy je przywołujemy, mogą wystąpić subtelne różnice w sposobie jego przekształcenia. Nasza umiejętność zapamiętywania zmienia się z biegiem czasu. Rozwija się dynamicznie w okresie niemowlęcym i dzieciństwie, a potem na ogół zanika wraz z wiekiem, choć niektóre aspekty pamięci poprawiają się, gdy stajemy się coraz starsi. Chociaż niewielki spadek zdolności zapamiętywania jest zjawiskiem normalnym u progu wieku średniego i po przejściu na emeryturę, pewne choroby i stany mogą przyspieszyć utratę pamięci. Na szczęście istnieją proste sposoby na wzmocnienie i ochronę naszych wspomnień. Pamięć działa na wielu poziomach – świadomie i nieświadomie łącząc obecne doświadczenia z wydarzeniami z przeszłości. Przeczytawszy to, będziesz pamiętać niektóre informacje przez kilka sekund, inne przez wiele godzin, niektóre fakty przez kilka dni, a najciekawsze (dla ciebie) kwestie może zapamiętasz na lata. Niektóre pojęcia możesz przyswoić i nawet nie będziesz wiedzieć, że je znasz, dopóki ktoś cię nie zapyta: Co wiesz o pamięci? Spis treści WSTĘP Czym jest pamięć? Podstawą naszych tożsamości, umiejętności i relacji 6 ROZDZIAŁ 1 Jak działa pamięć | 8 Mechanizm pamięci: podróż przez mózg ROZDZIAŁ 2 Jak pamięć się zmienia | 46 Starzenie się i zapominanie: czego się spodziewać ROZDZIAŁ 3 Jak zachować doskonałą pamięć | 80 Strategia sukcesu: od sprawności fizycznej, przez jedzenie, po sztuczki wspomagające pracę mózgu Źródła ilustracji | 98
Co może oznaczać dłuższe życie? Kiedy to piszę, mija dokładnie rok od śmierci mojego ojca w wieku 79 lat. Gdy dorastałem, tata był dla mnie wzorem do naśladowania, najlepszym przyjacielem, nauczycielem, powiernikiem. Jego śmierć nastąpiła szybko – zapalenie płuc w ciągu kilku dni zamieniło się w wielonarządową niewydolność. Mocno mną to wstrząsnęło. Moja rodzina cieszyła się długowiecznością – znałem dziadków mojego ojca, którzy dożyli prawie stu lat, a rodzice matki wyraźnie przekroczyli dziewięćdziesiątkę – więc być może uznałem za pewnik, że tata też będzie miał więcej czasu. Nauka poczyniła ogromne postępy, pomagając nam żyć dłużej. Od początku XX w. oczekiwana długość życia ludzi wzrosła ponaddwukrotnie, ale przez większość tego czasu badania i postęp w medycynie koncentrowały się na łagodzeniu i leczeniu chorób. Dopiero niedawno zwrócono uwagę na samo starzenie się i to, co możemy zrobić, aby spowolnić, odwrócić lub w inny sposób zmienić ten proces. W okładkowym artykule niniejszego wydania, zatytułowanym „Życie dłuższe i lepsze”, relacjonujemy wam fascynujące poszukiwania – od leczenia hormonem wzrostu po przeprogramowywanie komórkowe – które obiecują wydłużenie ludzkiego życia o dekady. Kiedyś trochę lekceważyłem tych, którzy chcą „wyleczyć” starzenie się, ale teraz mój stosunek do tego tematu się zmienia. Kiedy sam się starzeję, chciałbym myśleć, że mam przed sobą więcej czasu i że będzie on dobrej jakości. Młodzi może niekoniecznie marnują swoją młodość, ale wiem, że jest wiele rzeczy, które doceniłbym bardziej, gdybym doświadczył ich później. Wspominając miniony rok bez mojego taty, myślę o tym, co dłuższe życie mogło oznaczać dla niego i dla tych, którzy go kochali. O rzeczach, które mógł zrobić i którymi mogliśmy się dzielić. Jeszcze 10 lat rozmów z tatą? Cholera, dużo bym dał nawet za rok. Mamy nadzieję, że to wydanie magazynu się wam spodoba. Nathan Lump redaktor naczelny
Gdzie i jak spędzimy zbliżający się długi majowy weekend, oto jest pytanie. Wszyscy chyba dzielimy tę wielką nadzieję, że pandemia wreszcie ustąpi, a my będziemy mogli się swobodnie przemieszczać, że znów poczujemy tę niesamowitą radość i energię z podróżowania, odkrywania i poznawania nowych miejsc, bycia w drodze, w przygodzie, niespodziance i zaskoczeniu. Fantazjując dalej, choć mam nadzieję, że będzie to samospełniająca się przepowiednia, pogoda będzie piękna, restauracje, hotele i wszelkie atrakcje otwarte. I że uda nam się zrealizować nasze majówkowe plany, dla których inspiracją, mam nadzieję, będzie to wydanie Travelera. Oprócz oczywiście Polski stawiamy też na kraje bałtyckie. Litwa, Łotwa i Estonia to zaledwie kilka godzin drogi samochodem. Na Litwie urzekła mnie Mierzeja Kurońska – jej cisza i surowość, szukanie bursztynów, chodzenie boso po wydmach, czy zamek w Trokach, chyba jeden z najpiękniej położonych w tej części Europy. Łotwa kusi ponad 500 km wybrzeża z mnóstwem pięknych kameralnych plaż i Rygą, która jest stolicą secesji z 800 budynkami w tym stylu. Estonia z kolei to jeden z najsłabiej zaludnionych krajów w Europie, a jednocześnie najzieleńszych, który ma ponad 2,2 tys. wysp i 1 tys. jezior, więc z pewnością znajdziemy tu i spokój, i przestrzeń. Ja tęsknię za górami, więc pierwszym moim wyborem będzie niemiecka Saksonia. Trzymam mocno kciuki za Wasze plany.
Etiopia: kultura i historia. Kiedy jechać na kawę do raju?
Etiopia to ludzie i historia. Etiopia to wreszcie nieprawdopodobna kultura, o istnieniu której większość Europejczyków nie ma pojęcia. Ale Etiopia to także słońce, pyszna kawa i najpiękniejsi ludzie na świecie.
Etiopia to jedyny kraj afrykański, który nie był skolonizowany. To widać w sposobie noszenia się, chodzenia, trzymania głowy. A także jedności kulturowej, niespotykanej nigdzie indziej w Afryce. Etiopczycy to najpiękniejsi ludzie na świecie. Sami mówią, że mają skórę koloru miodu. Są mieszanką rdzennych Afrykanów i białych. Jak głosi legenda, pochodzą od czarnej królowej Saby i izraelskiego króla Salomona. Etiopia - moc religii i kawy Etiopia to jeden z pierwszych krajów na świecie, który przyjął chrześcijaństwo, zaraz po Armenii. Wystarczy odwiedzić Lalibele, by przekonać się o sile i niezwykłości tej wiary. Doskonale pamiętam wielogodzinne nabożeństwo w 800-letnim, wykutym w skale kościele św. Jerzego. Tych kamiennych, jakby zatopionych w ziemi kościołów z przełomu XI i XII w. w Lalibeli jest 12. Niektórzy twierdzą, że przy powstawaniu musieli pomagać aniołowie. Etiopia to ojczyzna kawy. Jej arabska, a potem europejska nazwa pochodzi od regionu Kefia. Na miejscu nazywa się ją bunna. A jak smakuje! Najpierw wybiera się ziarna – tylko dorodne, krągłe. Potem praży na patelni. Gdy zaczynają wydzielać ten zniewalający zapach, mistrz, a raczej mistrzyni ceremonii podchodzi z naczyniem do każdego z biesiadników, żeby nasycił się aromatem. Potem już tylko mielenie, parzenie, rozlewanie do malutkich naparstków. Napar jest tak mocny, że zatrzymuje pracę serca. A może tylko mi się tak zdawało... Ostatnia filiżanka jest pita na błogosławieństwo. Ludzie w Etiopii Etiopia kojarzy się nam z głodem połowy lat 80. i płaczącymi dziećmi z wydętymi brzuchami. Ale to przeszłość. Etiopczycy to uśmiechnięci, weseli ludzie, którzy kochają taniec, muzykę i tedz, czyli tradycyjny pitny miód. A co do kuchni Etiopii, to jest jedna z bardziej oryginalnych w Afryce. Czuć w niej wpływy arabskie, hinduskie, europejskie oraz oczywiście afrykańskie. Podstawa jest naleśnik robiony z maki tief, czyli yndzera. Pełni funkcje chleba, ziemniaków, makaronu. Ma lekko kwaskowaty smak i przypomina nasz razowy chleb. Z ostrym sosem jarzynowym smakuje doskonale! No i kosztuje grosze. Trzy oblicza Etiopii Etiopię można podzielić na trzy części. Pierwsza to chrześcijańska północ, gdzie oprócz Lalibeli warto odwiedzić Aksum z Arka Przymierza. Druga to muzułmański wschód ze świętym miastem Harer. Na tamtejszej białej jak śnieg starówce otoczonej murem znajduje się 99 meczetów. Niektóre z nich naprawdę są malutkie, ukryte wewnątrz domostw. To w Harerze zamieszkał poeta Arthur Rimbaud, który – co tu kryć – handlował stąd bronią. Jego dom wskażę ci każde dziecko. Największą atrakcja miasta są jednak hieny, które codziennie wieczorem podchodzą pod mury. Jedzą ludziom z ręki. Dosłownie. Mnie także. Trzecie oblicze Etiopii to dzikie południe. Dolina Omo to chyba największe na świecie skupisko pierwotnych plemion. Co prawda dzisiaj w dużym stopniu jest tu cepelia, przynajmniej w okolicach miejscowości Dzinka, która jest punktem wypadowym większości podróżników. Ale wystarczy pojechać nieco dalej... Pewnie natkniemy się na kobiety Mursi, które słyną z przeciętych warg, w których noszą ceramiczne krążki. Niestety ich mężczyźni zaczęli nadużywać alkoholu i nie rozstają się z kałasznikowami. Mnie znacznie bardziej przypadło do gustu spotkanie z ludem Banna. Choćby to, że powitali mnie na szczudłach. A potem zapletli z włosów warkoczyki. Przyroda i klimat Etiopii Ale Etiopia to także niesamowita przyroda. Nie bez powodu uważa się, że to tu był biblijny raj. Długo za najpiękniejszy uchodził Park Narodowy Jesimien. Góry te jednak są powoli zadeptywane przez turystów. Dlatego jako alternatywę polecam znacznie bardziej dziki i naturalny Park Narodowy Jebalie. Co poza tym? Tys Ysat, czyli źródła Nilu Błękitnego. Nie tak łatwo do nich dotrzeć, szczególnie jeśli nie mamy własnego transportu, ale naprawdę warto. Wyłaniający się z zieleni potężny wodospad robi niesamowite wrażenie. Etiopia, bo… klimat. Jest słonecznie, ale nie upalnie. A dlaczego w styczniu? Choćby po to, żeby świętować z Etiopczykami najpierw Genne, czyli Boże Narodzenie (7 stycznia), a potem Timkat, czyli chrzest w Jordanie (19 stycznia). Wyjazd do Etiopii - informacje 3 Sposoby na tanią Etiopię: Bukuj bilety wcześniej, zwłaszcza jeśli lecisz w styczniu, kiedy w Etiopii jest szczyt turystyczny. Polecam linie tureckie. Jadąc na północ, korzystaj z lokalnych autobusów. Na południe – szarpnij się na dżipa. Zajedziesz dalej. Wybierając się do Etiopii korzystaj z pomocy lokalnych biur podróży. W Addis Abebie jest kilka prowadzonych przez polsko-etiopskie małżeństwa.
UNAWEZA chce zbudować dom dla nastoletnich matek. Startuje z nową akcją na Dzień Ojca
Dziś obchodzimy Dzień Ojca. Jednak nie dla każdego to radosne święto. Wokół nas wciąż wiele jest dzieci, które już na starcie pozostają bez wsparcia jednej z najważniejszych wartości – bliskości i czułości ojcowskiej. Właśnie takim dzieciom, a także im matkom chce pomóc Fundacja UNAWEZA.
Fundacja Martyny Wojciechowskiej właśnie dziś – w Dzień Ojca – rusza z nową akcją #MęskaOdpowiedzialność i zachęca, aby każdy z nas dołożył cegiełkę do budowy nowego domu dla nastoletnich i usamodzielniających się mam oraz ich dzieci. – Dziś ze świetnymi facetami oraz ojcami ogłaszam ważną akcję! W imię męskiej solidarności i męskiej odpowiedzialności za wszystkie dzieci, zwłaszcza te, które nie mogą liczyć na swoich ojców, chcemy głośno mówić o tej sprawie, bo sprawa jest ważna – mówi podróżniczka i założycielka Fundacji UNAWEZA. Martyna Wojciechowska zapowiada nowy wieki projekt, a jego szczegóły poznamy już dziś wieczorem. W czasie specjalnego live’a na Instagramie, który będziecie mogli śledzić m.in. na oficjalnym profilu Oliviera Janiaka, samej Martyny Wojciechowskiej oraz Elle Man Polska. Dzień Ojca nie dla każdego szczęśliwy Dzień Ojca powinien być dniem dumy i radości dla każdego mężczyzny, który wziął odpowiedzialność za życie swoich dzieci, zapewnił im bezpieczeństwo i miłość. Jednak nie zawsze tak się dzieje. „Wielu ojców zostawia już na starcie swoje dzieci oraz ich mamy bez wsparcia i opieki. To zawsze jest cios, ale wyobraźcie sobie co dzieje się, kiedy dotyczy to nastolatki. Nastolatki, która w dodatku nie może liczyć na wsparcie najbliższych, bo sama jest z domu dziecka, z poprawczaka albo z patologicznej rodziny. Kiedy w Polsce nastolatka rodzi dziecko to nie może się̨ nim zająć, bo nie ma władzy rodzicielskiej – mówi Martyna Wojciechowska, znana podróżniczka i założycielka Fundacji UNAWEZA. W takiej sytuacji noworodek może trafić do rodziny zastępczej, a młoda mama pozostaje zostawiona sama sobie. Często napiętnowana i odrzucona przez społeczeństwo i swoich bliskich. – To nie będzie kolejna placówka, to będzie prawdziwy DOM, w którym te młode dziewczyny zamieszkają̨, dostaną opiekę̨ i nauczą się̨, czym jest macierzyństwo. A przy tym nie przerwą edukacji i zdobędą̨ zawód – podkreśla Martyna Wojciechowska. – Ściany każdego domu powstają̨ z POJEDYNCZYCH CEGIEŁ. Dziś́ proszę̨ Cię, dołóż do budowy tego DOMU choć́ jedną cegiełkę. Liczy się KAŻDY GEST – zachęca podróżniczka. Zbiórkę na budowę domu dla nastoletnich matek można wesprzeć TUTAJ.
Leonardo da Vinci – geniusz wszech czasów
Martyna Wojciechowska: 10 lat w najlepszym towarzystwie
- Dla mnie ten magazyn zawsze był oknem na świat, inspiracją, żeby poznawać, sprawdzać, mieć odwagę realizować marzenia i docierać w najdalsze zakątki naszego globu - pisze Martyna Wojciechowska we wstępie lutowego numeru National Geographic Polska.
N 38° 54’ 18”, W 77° 02’ 16”. Waszyngton. Jeden z wielu budynków w centrum miasta.Tylko litery na elewacji zdradzają, że to miejsce wyjątkowe: National Geographic Society. Kiedy 10 lat temu weszłam tu jako właśnie nominowana redaktor naczelna polskiej edycji magazynu, poczułam się wyróżniona. To tu bywali najwięksi podróżnicy i eksploratorzy ostatniego wieku, odkrywcy, badacze, dzięki którym poznaliśmy i wciąż lepiej poznajemy świat, ale też szaleńcy, którzy nie oglądając się na innych, przesunęli granice ludzkich możliwości. To największe towarzystwo naukowe świata sfinansowało do tej pory ponad 10 tys. grantów badawczych. Wtedy zrozumiałam, że stanęłam na czele magazynu, który ma wpływ na to, jak ten świat wygląda. Bo przecież dzięki niemu wiemy i rozumiemy więcej, a to punkt wyjścia do każdej zmiany. Poczułam, że to zaszczyt i wielka szansa uczestniczyć w czymś ważnym, że spoczęła na mnie ogromna odpowiedzialność. W edytorialu do pierwszego mojego wydania napisałam: Dla mnie ten magazyn zawsze był oknem na świat, inspiracją, żeby poznawać, sprawdzać, mieć odwagę realizować marzenia i docierać w najdalsze zakątki naszego globu. Mam nadzieję, że dla Was także, i dlatego postaram się nie zawieść Waszego zaufania. Wierzę, że nie zawiodłam. To była najwspanialsza wyprawa w moim życiu. Dziś oddaję w Wasze ręce ostatnie wydanie National Geographic Polska jako redaktor naczelna. Wierzę, że odwaga polega też na tym, żeby nieustannie szukać nowych możliwości. Ruszam więc w kolejną podróż i dziękuję Wam za wspólne 10 lat. Świat przyspieszył, zmienił się przez ostatnią dekadę. Zmieniły się też media i sposoby komunikacji. Ale National Geographic jest jak wyspa na oceanie nadmiaru informacji i obrazów atakujących nas z każdej strony – jest gwarancją jakości i rzetelności dziennikarskiej. To także pionierskie pismo, które nie tylko wyprzedza trendy, ale je tworzy i odpowiada na wciąż zmieniające się potrzeby Czytelników. Dlatego na zawsze pozostanę prenumeratorem National Geographic, bo to przecież najlepszy magazyn na świecie.​ Martyna Wojciechowska
Martyna Wojciechowska: "Nie żegnam się z Wami, tylko mówię do zobaczenia"
- Ta podróż jest jednak szczególna, bo moja ostatnia jako redaktor naczelnej tego wyjątkowego magazynu - pisze Martyna Wojciechowska w lutowym numerze National Geographic Traveler.
Co trzeba zabrać w podróż, żeby na pewno się udała? Kiedyś bez zastanowienia odpowiadałam, że plecak, dobre buty i mapę. Po latach spędzonych w drodze wiem, że najważniejsze są uśmiech (bo to najlepsza waluta świata, wymienialna wszędzie) oraz dobre towarzystwo. Sprawdziłam wielokrotnie i polecam! Jak co miesiąc zapraszam Was do wspólnej podróży przez kolejne strony tego magazynu. A jest z czego wybierać, bo Tajlandia to kraj miliona możliwości – niewiele jest miejsc tak barwnych i różnorodnych. Można zwiedzać ją rikszą, pieszo lub łódką, medytować lub uczyć się gotowania, chodzić po górach albo leżeć na plaży. Sami zdecydujecie, na co macie ochotę :-) Do tej pory każde wydanie Travelera było dla mnie niezapomnianą podróżą, w którą z radością z Wami wyruszałam. Ta podróż jest jednak szczególna, bo moja ostatnia jako redaktor naczelnej tego wyjątkowego magazynu. W moim pierwszym edytorialu obiecałam Wam, że Traveler będzie „pełen sprawdzonych porad i gotowych rozwiązań, ale też – inspiracji, żebyście chcieli odkrywać świat dla siebie”. I wierzę, że słowa dotrzymałam. A to zdanie – które jest aktualne dzisiaj i będzie zawsze – stało się misją Travelera. Wiem też, że w tych kolejnych podróżach będziecie w najlepszym Towarzystwie, bo Redakcja tego magazynu oraz Agnieszka Franus, która obejmie stery, to najlepsza ekipa do zwiedzania świata! Nie żegnam się z Wami, tylko mówię do zobaczenia w drodze. Gdzieś, na krańcu świata :-) Dziękuję mojemu wspaniałemu Zespołowi i Wam, drodzy Czytelnicy, za te 10 lat i 100 wydań Travelera – niezapomnianej podróży! Martyna Wojciechowska
Martyna Wojciechowska przekazuje stery w National Geographic. Agnieszka Franus nową naczelną!
18 stycznia br. Nową Redaktor Naczelną miesięcznika National Geographic Polska oraz National Geographic Traveler zostanie Agnieszka Franus. Martyna Wojciechowska, która przez ponad 10 lat szefowała National Geographic Polska i National Geographic Traveler Polska, od dzisiaj zaczyna realizowanie kolejnych, wspaniałych pasji.
- Martyna, ogromnie Ci dziękuję za ten czas spędzony z nami. Twoja energia, zaangażowanie, profesjonalizm i wielki entuzjazm codziennie zarażał nas wszystkich! Praca z Tobą to był dla mnie osobiście, i dla nas wszystkich, wielki zaszczyt i niezwykła przygoda. Mocno trzymam kciuki i życzę Ci powodzenia w realizacji wyzwań, które sobie wymarzyłaś – mówi Edyta Pudłowska, dyrektor zarządzająca m.in. markami National Geographic i National Geographic Traveler. Nowa naczelna Agnieszka Franus jest związana z National Geographic od 15 lat, od 12 lat pełniła funkcję Zastępcy Redaktora Naczelnego. Od 5 lat jest również Dyrektorem Artystycznym National Geographic Traveler. Agnieszka z wykształcenia jest geologiem. Jej wielką pasją są podróże ekonomiczne i racjonalne, czyli takie by z określonym budżetem dotrzeć w wymarzone miejsca. Do tej pory odwiedziła ponad 60 krajów. Jest miłośnikiem kuchni hinduskiej i tajskiej oraz właścicielem imponującej kolekcji orientalnych przypraw przywożonych zamiast pamiątek. – Agnieszka zna markę NG od podszewki, dlatego bardzo się cieszę, że to właśnie ona będzie nią dowodziła! – dodaje Pudłowska. - National Geographic to jedna z najbardziej rozpoznawalnych marek świata. Pod postacią magazynu, wydawanego w 37 wersjach językowych co miesiąc dociera do ponad 60 mln osób, a w innych kanałach do ponad 730 mln. Obecność naszego magazynu w mediach społecznościowych wywołuje 1,6 miliarda reakcji - to tak jakbyśmy oddziaływali na co czwartego mieszkańca naszej planety. Byliśmy obecni przy najważniejszych odkryciach naszej cywilizacji, relacjonowaliśmy niezwykłe wydarzenia, pokazywaliśmy skomplikowaną złożoność świata. Bycie naczelną polskiej edycji to olbrzymi zaszczyt, ale też ogromne wyzwanie. Zadziwianie czytelników i zaspokajanie ich potrzeby ciekawości świata to moje główne wyzwania na ten rok – powiedziała Agnieszka Franus. National Geographic w Polsce W Polsce National Geographic jest liderem sprzedaży wśród miesięczników podróżniczych. Jego średnia sprzedaż za pierwsze trzy kwartały br. wyniosła 31 284 egz. (dane ZKDP). W październiku 2016 roku została odświeżona formuła magazynu, m.in. wprowadzona została nowa szata graficzna oraz nowoczesny design.
To był wyjątkowy rok! Martyna Wojciechowska podsumowuje
Obyś żył w ciekawych czasach – mówi chińskie przysłowie. Okładki naszego magazynu z roku 2016 pokazują, że czasy mamy arcyciekawe - pisze Martyna Wojciechowska we wstępie do styczniowego numeru National Geographic Polska.
I właśnie dlatego w minionym roku sporo uwagi poświęciliśmy bieżącym problemom współczesnego świata. Wasz odzew i liczne dyskusje w kontekście materiałów o islamie i nowym obliczu Europy, do której przybywają setki tysięcy uchodźców, przekonały nas, że był to słuszny kierunek. Oczywiście nie porzuciliśmy również tematu eksploracji. Z Krzysztofem Starnawskim odkrywaliśmy najgłębszą podwodną jaskinię na Ziemi. Z człowiekiem roku NG Andrzejem Bargielem zjeżdżaliśmy na nartach z ośmiotysięczników. Wraz z zespołem paleontologów pod kierunkiem prof. Jerzego Dzika i dr. hab. Tomasza Suleja odsłanialiśmy skamieliny latającego gada sprzed 230 mln lat. To był dobry, pod wieloma względami przełomowy rok. A przed nami? Myślę, że nie mniej fascynujący! Zaczynamy od próby zdefiniowania „gender”. Zastanawiamy się, co to znaczy być kobietą i mężczyzną we współczesnym świecie. Sprawdzamy też, jak działa efekt placebo i czy wiara faktycznie czyni cuda. Ja wierzę, że w każdym numerze NG będzie bardzo ciekawie. Miłej lektury! Tekst: Martyna Wojciechowska
"Moskwę zamieszkuje więcej miliarderów niż Londyn i Nowy Jork razem". Martyna Wojciechowska stara się zrozumieć Rosję
Jaka jest Rosja 25 lat po rozpadzie ZSRR? Przeczytajcie wstęp do grudniowego wydania National Geographic Polska, w którym znajdziecie poruszający materiał z tego kraju.
Kosmopolityczny Petersburg. Siergiej jest młody, błyskotliwy i dobrze wykształcony, stawia na rozwój osobisty. Pytam go o życie, plany, marzenia - o dziwo, wszystkie związane są z Rosją. Nie marzy mu się wielki świat, nie jest mu do niczego potrzebny. - Putin jest świetnym przywódcą! - tłumaczy mi przy kolacji w drogim lokalu. - Całemu światu potrafi pokazać, kto tu rządzi. Wy się zachwycaliście Michaiłem Gorbaczowem, że taki postępowy i otwarty, ale dla Rosji to nie było dobre. Przecież on tylko podlizywał się Zachodowi i skupiał na polityce zagranicznej, zamiast zająć się własnym narodem. Teraz znów jesteśmy siłą! Nie rozumiecie nas - dodaje. Większość Rosjan, z którymi rozmawiam, we Władimirze Putinie widzi silnego lidera, który sprawia, że świat znów się boi Rosji, a to podnosi samoocenę obywateli. Jak mówią - najważniejsze, że żyje się lepiej niż kiedyś. Co prawda odbywa się to kosztem ograniczenia swobód osobistych, a przejawy opozycji tłumione są w zarodku, ale przecież odchodzimy od społeczeństw socjocentrycznych do egocentrycznych. Każdego pochłania tylko jego własny interes, to co tu i teraz. Młodzi Rosjanie zachowują się tak, jakby nie byli w stanie przewidzieć, do czego prowadzi dyktatura. Nie czują, że mają wpływ na losy swojego kraju, więc koncentrują się na innych rzeczach. Chcą wygodnie żyć, móc kupować więcej. A skoro 122 tys. Rosjan należy do 1 proc. najbogatszych ludzi na świecie, a Moskwę zamieszkuje więcej miliarderów niż Londyn i Nowy Jork liczone razem, to mają się na kim wzorować. Półwysep Jamalski, trzy dni drogi na północ od Salechardu. Z daleka słyszę śmigłowiec, który ląduje pośrodku niczego - jest tylko stado reniferów i trzy czumy, które zamieszkuje w sumie pięć osób dorosłych i gromadka dzieci. Grupa urzędników przyleciała z urną do głosowania, bo przecież stąd nikt do punktu wyborczego nie dojedzie. Dopalając papierosa, Sasza wypełnia dokumenty i wrzuca swój głos do zapieczętowanej skrzynki. - Na kogo głosowałem? Nawet nie wiem do końca. My tu ani telewizji, ani radia nie mamy, a głosować przecież wypada, nie? - wzrusza ramionami. Tekst: Martyna Wojciechowska
"Nieważne, czy masz lat 10, czy 70. Ruszaj w drogę!" - namawia Martyna Wojciechowska w grudniowym numerze Travelera
W najnowszym numerze National Geographic Traveler (12/2016) udowadniamy, że podróżować można w każdym wieku. I że każdy ma szansę przeżyć coś niezwykłego.
– Podróżowanie jest dla młodych, mnie się już nie chce, gdzie ja tam będę się po świecie włóczyć, w moim wieku? – usłyszałam kiedyś. I zdębiałam. Oczywiście rozumiem, że czasem brakuje sił, funduszy, czasu. Ale chęci? I że jedna z najprzyjemniejszych w życiu rzeczy może być zarezerwowana jedynie dla młodych?! My w Travelerze jesteśmy w różnym wieku i nie wyobrażamy sobie życia bez podróży. Wszelakich. Pełnych adrenaliny, duchowych, kulinarnych, eksploracyjnych, relaksacyjnych... Wielodniowych wypraw, ale też szybkich weekendowych wypadów. Bo podróż to coś o wiele więcej niż tylko pomysł na wakacje. To sposób na życie. W tym numerze udowadniamy, że podróżować można w każdym wieku. I że każdy ma szansę przeżyć coś niezwykłego. Klucze do naszych wypraw są różne. Azję przemierzamy „bananowym szlakiem”, którym najczęściej podróżują młodzi backpa­ckerzy w czasie tzw. gap year. Amerykański stan Kolorado polecamy 50-latkom, którzy niegdyś zakochali się w tamtejszej popkulturze, a Antarktydę – szukającym ciszy i kontemplacji seniorom. Każda dekada życia ma swoje prawa. Czego innego oczekuje od podróży 20-latek, czego innego 60-latek. My jesteśmy od tego, by każdemu coś podpowiedzieć. Martyna Wojciechowska redaktor naczelna
Martyna Wojciechowska o tym, po co jest podróż. Nie taka w interesach, ale ta, która urodziła się z marzeń
Oddajemy w Wasze ręce najnowszy, listopadowy numer Travelera. Tym razem postanowiliśmy zwolnić, wyciszyć się, pomilczeć.
Po co jest podróż? Nie taka w interesach, kiedy mamy zadania do wykonania, a taka, która urodziła się z marzeń. Którą wyobrażaliśmy sobie latami i którą smakujemy jeszcze długo po powrocie. Ja, gdy w końcu mam czas na taki wyjazd, zwykle mantruję sobie pod nosem: „Złap oddech”. Nie zawsze umiem się do tego zastosować, ale dobrze wiem, jak jest to ważne dla naszej higieny psychicznej. Zwolnić, wyciszyć się, zostać sam na sam ze sobą, pomilczeć. Choćby raz na rok. W tym numerze Travelera proponujemy Wam wyprawy, które są jednocześnie wyjazdami hen daleko, w świat, i podróżami do wnętrza siebie. Bo jak inaczej nazwać milczące wakacje z vipassaną w Australii, o których pisze Agnieszka Bielecka, czy cztery dni za murami klasztoru w Tyńcu, gdzie dała się zamknąć Katarzyna Kachel? Albo spotkanie z szeptunkami na Ukrainie, gdzie wybrała się Ewa Wołkanowska-Kołodziej. Czy wreszcie kontrowersyjny peruwiański rytuał ayahuaski, który świetnie zna i opisuje Światosław Wojtkowiak. A gdy już zejdziecie na ziemię, wspólnie z Maćkiem Wesołowskim zajrzyjcie do Medellín w Kolumbii, niegdyś najniebezpieczniejszego, a dziś najbardziej innowacyjnego miasta świata. redaktor naczelna Listopadowy numer National Geographic Traveler już w kioskach!
Uprażone karaluchy, jaszczurka, a może galaretka z krwi? Martyna Wojciechowska o smakowaniu w podróży
Redaktor naczelna opowiada o tym, co przygotowaliśmy dla Was w październikowym numerze Travelera.
Kasia Boni, kulinarna felietonistka Travelera, przedstawia się na naszych łamach jako „dziennikarka podróżująca i turystka spożywcza, która każdą podróż zaczyna od wizyty na lokalnym targu”. Sama podróżuję nieco inaczej, ale muszę przyznać, że czasem bardzo zazdroszczę jej tego stylu życia i podejścia do pracy. W tym numerze Kasia dzieli się z Wami emocjami, jakie towarzyszyły jej, gdy w Kambodży została poczęstowana potrawką z jaszczurki, w Laosie – daniem z uprażonych karaluchów, galaretką z krwi w Wietnamie czy wreszcie słynnym balutem (kaczym jajem z embrionem) na Filipinach. Nie jestem pewna, czy dałabym się skusić na każde z tych dań, ale doceniam odwagę. Doceniam także dbałość Kasi o moralną stronę kulinarnego podróżowania. Wbrew pozorom odpowiedź na pytanie: „Jak jeść etycznie?”, wcale nie musi być prosta i łatwa. Czasem bardziej moralna może okazać się konsumpcja steku niż sojowego tofu (o tym przeczytacie w dziale Etyka podróżnika, na str. 28). Pamiętajcie o tym w podróży. Martyna Wojciechowska Więcej w październikowym numerze National Geographic Traveler (10/2016).
Już dziś wieczorem poznamy laureatów 12. Wielkiego Konkursu Fotograficznego. Zobacz, jak wyglądały obrady jury
Tak krystalizował się werdykt jury. Finał 12. Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic już za kilka godzin.
– W ciągu 12 lat trwania Wielkiego Konkursu Fotograficznego obejrzeliśmy w sumie około 500 tysięcy zdjęć – mówi redaktor naczelna Martyna Wojciechowska. Tylko w tym roku uczestnicy konkursu nadesłali 35 tysięcy fotografii. Obrady, obrady Te najlepsze wybrało jury pod przewodnictwem Tomasza Tomaszewskiego - w składzie: Martyna Wojciechowska (redaktor naczelna National Geographic Polska), Iwona El Tanbouli- Jabłońska (dyrektor artystyczna National Geographic Polska), Marek Arcimowicz (fotograf) i Paweł Młodkowski (fotograf). Za zamkniętymi drzwiami sali obrad nie brakowało gorących dyskusji. Jak co roku rozmowy przedłużały się, momentami było kontrowersyjnie, momentami zabawnie. Byliśmy na miejscu i podejrzeliśmy jurorów w trakcie obrad. Zobacz, jak krystalizował się werdykt >>> Finał WKF Laureatów 12. edycji Wielkiego Konkursu Fotograficznego poznamy podczas uroczystej gali, która odbędzie się dziś wieczorem. Wtedy też premierowo zaprezentujemy galerię zwycięskich prac na naszej stronie internetowej. Śledźcie nas na fanpage'u National Geographic Polska.
"Ruszam w miasto" - Martyna Wojciechowska o najnowszym numerze Travelera
Czuję dreszcz emocji, gdy myślę o tym, jak współczesne metropolie mogą wyglądać w przyszłości.
Czy da się zaprojektować miasto, w którym poczujemy się szczęśliwi? – pyta w tym numerze Travelera Paulina Wilk. Odpowiedzi od lat szukają specjaliści i politycy na kilku kontynentach. Jedni inwestują na potęgę, zadziwiając świat rozmachem inwestycji i futurystycznymi wizjami jak z Piątego elementu Luca Bessona. Inni eksperymentują, próbując rozwiązań, które oszczędzają energię, a przy tym np. znacznie obniżają temperaturę w aglomeracji. Jeszcze inni zamykają centra miast dla samochodów, otwierając je na pieszych i rowerzystów. Strategii i filozofii komponowania współczesnych miast jest całe mnóstwo. Które z nich sprawdzą się w przyszłości? Które sprawią, że rzeczywiście poczujemy się szczęśliwi? Czuję dreszcz emocji, gdy myślę o tym, jak współczesne metropolie mogą wyglądać w przyszłości. Być może wcale nie tak, jak sobie to dziś wyobrażamy. Być może najbardziej funkcjonalne okażą się te wizje, które dziś się lekceważy? Przekonuje o tym historia. Np. brazylijskiej stolicy, Brasílii. Zaprojektowana przez Oscara Niemeyera jako „miasto idealne” i zbudowana od zera w latach 50. i 60. XX w. dziś uznawana jest za porażkę. A najszczęśliwszym, według badaczy, miastem świata okazuje się skromna Kopenhaga. Kto by na to wpadł pół wieku temu?! Być może więc nie powinniśmy projektować przyszłości ze zbytnią powagą, a po prostu poczekać, aż przyjdzie. I nas zadziwi. Martyna Wojciechowska Do niesamowitych metropolii ruszamy we wrześniowym numerze Travelera. Odwiedzamy m.in. Singapur, Kopenhagę, Bilbao, Hawanę, Montreal, Abu Zabi, Szanghaj. TU dowiesz się więcej.
"Jestem zła" - pisze Martyna Wojciechowska we wstępie do najnowszego numeru NG. Ma powody
W sierpniowym numerze National Geographic Polska piszemy o aferach dopingowych w sporcie. Niestety to nie pieśń przeszłości, wciaż pojawiają się kolejne doniesienia o korzystających z dopingu sportowcach. Przeczytajcie wstęp do najnowszego NG.
Jestem zła. Bo z zapartym tchem oglądałam zwycięski bieg Bena Johnsona na olimpiadzie w Seulu w 1988 r. Myślałam wtedy: nadczłowiek. Jestem rozczarowana, bo wierzyłam w historię Lance’a Armstronga o walce z rakiem i spektakularne zwycięstwa w Tour de France. Wkurzam się, bo lubiłam patrzeć, z jaką pasją Maria Szarapowa wygrywała kolejne tenisowe mecze. Jestem wściekła, bo stosowali doping i z uśmiechem przyjmowali kolejne nagrody, wiedząc, że się im nie należą. Najgorsze jest jednak to, że stając na podium, zabierali szansę tym, którzy byli za nimi. Ci, którzy chcieli być uczciwi, stracili nie tylko szansę na międzynarodową karierę, kontrakty reklamowe i być może lepsze życie, ale przede wszystkim „radość stania na podium, honorową rundę z polską flagą i emocje, od których rosną skrzydła” – jak mówi Grzegorz Sudoł, który na mistrzostwach świata w 2009 r. zajął czwarte miejsce. W tym roku, po zdyskwalifikowaniu pierwszego zawodnika na podium, przyznano mu brązowy medal. Każdy z nas teraz powie, że nie ma ochoty patrzeć na rywalizację nakoksowanych maszyn. Ale czy na pewno chcemy czystego sportu? Czy jesteśmy gotowi na to, że zawodnicy, którzy nie biorą stymulantów, będą mieli wyniki być może gorsze od obecnych? Że rekordy świata nie będą padały co chwila? To oczekiwania kibiców i wielkie pieniądze nakręcają sport wyczynowy – każdy z nas ma więc w tym swój udział. Na tegorocznej olimpiadzie w Rio nie wystąpią lekkoatleci z Rosji. Zostali drużynowo zdyskwalifikowani. Chciałabym wierzyć, że to początek końca dopingu w sporcie. Martyna Wojciechowska Zobacz kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować" - tym razem nasza reporterka rusza na tor rowerowy!
Martyna Wojciechowska: "Bieganie to coś więcej niż tylko sport. Dużo więcej"
Oddajemy w wasze ręce najnowszy numer Travelera. Zobaczcie, co we wstępie lipcowego wydania przygotowała dla was redaktor naczelna - Martyna Wojciechowska.
Daliśmy radę. Drużyna National Geographic przebiegła niedawno sztafetę maratońską podczas zawodów Ekiden na warszawskich Szczęśliwicach. Czas? Nieco ponad 4 godziny. Ale nie czas był tu ważny. Pomyślałam o tym, gdy podczas gali rozdania naszych corocznych nagród, Travelerów, miałam przyjemność wręczyć statuetkę w kategorii Wyczyn Roku Ryszardowi Kałaczyńskiemu. Dokonał on czegoś, co zwykłemu człowiekowi nie mieści się w głowie: przebiegł 366 maratonów w 366 dni. Przekroczył siebie, pobił rekord Guinnessa, spełnił marzenie. Kto wie jednak, czy nie ważniejsze, że dzięki niemu, hodowcy trzody chlewnej z maleńkiej Wituni, biegać zaczęli inni. Rolnicy, gospodynie domowe, ciężko chorzy, alkoholicy, narkomani. Dzięki niemu odmienili swoje życie. Zresztą tak samo jak Ryszard – od 14 lat trzeźwy alkoholik. Tych, co się ze mnie śmiali, już nie ma, zapili się – opowiada w naszym reportażu w lipcowym numerze Travelera. Ryszard nie umie stać w miejscu. Myśli o triatlonie i pokonaniu morderczych 217 km w 50-stopniowym upale w Dolinie Śmierci. Chce też założyć grupę terapeutyczną, która poprzez sport pomagałaby ludziom wrócić do pionu. Czy trzeba lepszej reklamy biegania?! Martyna Wojciechowska redaktor naczelna National Geographic Traveler
Cały świat w jeden dzień! Zobacz jak było na Festiwalu Podróżników
Za nami Festiwal Podróżników National Geographic w Warszawie. Zobacz jak wyglądał i dlaczego z niecierpliwością już czekamy na kolejny!
PARTNERZY Orange od lat dba o komunikacyjne potrzeby turystów, oferując korzystne plany taryfowe z wbudowanymi pakietami minut na rozmowy w Unii Europejskiej i pakietami danych do łączenia się z internetem. Teraz, wyjeżdżając za granicę, możemy mieć pewność, że najlepszą ofertę wybieramy od Orange. W abonamencie za 89,99 zł z telefonem lub za 59,99 zł bez telefonu otrzymujemy co miesiąc aż 400 minut na rozmowy przychodzące i wychodzące na terenie Unii Europejskiej, do tego pakiet 100 MB również w Unii oraz pakiet 100 minut na połączenia międzynarodowe. Dzięki temu każdy podróżnik szybko odkryje, że koszty roamingu praktycznie go nie dotyczą. Czy pisze bloga z wyprawy, czy sprawdza daną trasę, już nie musi się obawiać, że po powrocie przyjdzie mu się zmierzyć z wysokim rachunkiem za swoją pasję podróżowania. Marka Jeep wyznacza trendy w segmencie aut terenowych. W swoim portfolio ma doskonałe modele: Jeep Grand Cherokee, Jeep Cherokee, Jeep Renegade, Jeep Compass oraz Jeep Wrangler. Europache Reiseversicherung AG (ERV AG) jest wiodącym ubezpieczycielem, specjalizującym się w ubezpieczeniach podróży. Firma o ponad 100-letniej tradycji, reprezentowana jest w przeszło 21 krajach na całym świecie. Na polskim rynku działa od ponad 11 lat i współpracuje z czołowymi polskimi touroperatorami i biurami podróży. Co roku ubezpieczamy podróże 2 milionów Polaków! Totalizator Sportowy, właściciel marki LOTTO, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich spółek, która od 60 lat działa nieprzerwanie na rynku gier liczbowych i loterii pieniężnych. To firma innowacyjna, kreatywna, ale także odpowiedzialna społecznie, która stale się rozwija, by wyprzedzać potrzeby rynku i klientów, dbając jednocześnie o pełne bezpieczeństwo oferowanych produktów. Dzięki Totalizatorowi Sportowemu rzesze Polaków mogły i nadal mogą cieszyć się z wygranych, setki, jeśli nie tysiące, mogły zrealizować nawet najśmielsze marzenia, w tym podróżnicze, a miliony uczestniczyły w wydarzeniach sportowych oraz kulturalnych, które zostały zrealizowane dzięki funduszom przekazywanym przez spółkę. Zobacz nasz nowy cykl "Warto spróbować"! W pierwszym odcinku uczymy się LANDKITE, próbujemy, testujemy, sprawdzamy co to buggy oraz pokazujemy jakich błędów unikać i dlaczego WARTO SPRÓBOWAĆ właśnie tej dyscypliny sportu. View oEmbed on the source website
Andrzej Bargiel Człowiekiem Roku! Krzysztof Gonciarz ze statuetką! Znamy zwycięzców Travelerów
Travelery 2015 wręczone! Poznaj laureatów 10. edycji konkursu Travelery, najbardziej prestiżowego konkursu podróżniczego w Polsce.
PARTNERZY Orange od lat dba o komunikacyjne potrzeby turystów, oferując korzystne plany taryfowe z wbudowanymi pakietami minut na rozmowy w Unii Europejskiej i pakietami danych do łączenia się z internetem. Teraz, wyjeżdżając za granicę, możemy mieć pewność, że najlepszą ofertę wybieramy od Orange. W abonamencie za 89,99 zł z telefonem lub za 59,99 zł bez telefonu otrzymujemy co miesiąc aż 400 minut na rozmowy przychodzące i wychodzące na terenie Unii Europejskiej, do tego pakiet 100 MB również w Unii oraz pakiet 100 minut na połączenia międzynarodowe. Dzięki temu każdy podróżnik szybko odkryje, że koszty roamingu praktycznie go nie dotyczą. Czy pisze bloga z wyprawy, czy sprawdza daną trasę, już nie musi się obawiać, że po powrocie przyjdzie mu się zmierzyć z wysokim rachunkiem za swoją pasję podróżowania. Marka Jeep wyznacza trendy w segmencie aut terenowych. W swoim portfolio ma doskonałe modele: Jeep Grand Cherokee, Jeep Cherokee, Jeep Renegade, Jeep Compass oraz Jeep Wrangler. Europache Reiseversicherung AG (ERV AG) jest wiodącym ubezpieczycielem, specjalizującym się w ubezpieczeniach podróży. Firma o ponad 100-letniej tradycji, reprezentowana jest w przeszło 21 krajach na całym świecie. Na polskim rynku działa od ponad 11 lat i współpracuje z czołowymi polskimi touroperatorami i biurami podróży. Co roku ubezpieczamy podróże 2 milionów Polaków! Totalizator Sportowy, właściciel marki LOTTO, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich spółek, która od 60 lat działa nieprzerwanie na rynku gier liczbowych i loterii pieniężnych. To firma innowacyjna, kreatywna, ale także odpowiedzialna społecznie, która stale się rozwija, by wyprzedzać potrzeby rynku i klientów, dbając jednocześnie o pełne bezpieczeństwo oferowanych produktów. Dzięki Totalizatorowi Sportowemu rzesze Polaków mogły i nadal mogą cieszyć się z wygranych, setki, jeśli nie tysiące, mogły zrealizować nawet najśmielsze marzenia, w tym podróżnicze, a miliony uczestniczyły w wydarzeniach sportowych oraz kulturalnych, które zostały zrealizowane dzięki funduszom przekazywanym przez spółkę.
Nie ma lepszego czasu na poznawanie Europy niż wiosna
Uwielbiam Europę, zwłaszcza wiosną. Choć od razu muszę dodać, że dość mocno ją zaniedbuję.
Wstyd się przyznać, że lepiej znam wiele miejsc w Azji, Afryce czy obu Amerykach niż na własnym kontynencie. Ale właśnie dlatego tak bardzo lubię o Europie poczytać. W kwietniowym numerze Travelera piszemy o krajach, w których wiosna wygląda wyjątkowo pięknie. Irlandia nie bez przyczyny nazywana jest „zieloną wyspą”. Przez te kilka miesięcy tutejsza przyroda dosłownie eksploduje. To samo powiedzieć można o Irlandczykach. Towarzyscy i życzliwi z natury w kwietniu czy maju robią się jeszcze fajniejsi. Aż chciałoby się wsiąść do najbliższego samolotu i spędzić trochę czasu w pubie w ich towarzystwie. To samo mogłabym powiedzieć o Włochach, których spontaniczność i temperament wprost kocham. My pokazujemy ten kraj na trzy sposoby. Trydent, Rzym, Sardynia. Niby to samo państwo, ten sam język, a jak wiele te miejsca różni. Szczególnie atrakcyjna jest wiosna na południu, w Chorwacji czy na greckiej wyspie Skopelos. Słońce, nasycone kolory, posiłki jedzone na powietrzu. O tym wszystkim myślę, kiedy pada hasło: wiosna w Europie. Myślę też, że czas już nadrobić podróżnicze zaległości. Martyna Wojciechowska Trwa głosowanie w plebiscycie nagród Travelery 2016! Zobacz filmy, poznaj podróżników, wybierz najciekawszą podróż i zagłosuj! View oEmbed on the source website
Jedno zdjęcie mówi czasem więcej niż tysiąc słów. Zobacz stop-klatki z podróży Travelera
„W mojej głowie zostało wiele kadrów, które utrwaliły się w pamięci na zawsze" - mówi redaktor naczelna Martyna Wojciechowska. Redakcja Travelera postanowiła podzielić się z Wami ulubionymi ujęciami z podróży.
Tego nie zobaczycie w TV. 14 momentów zza kulis "Kobiety na krańcu świata"
Przygotowaliśmy prawdziwą gratkę - 14 zdjęć zza kulis programu Martyny Wojciechowskiej!
Zobacz wszystkie zdjęcia >>> Siódmy sezon programu Martyny Wojciechowskiej - "Kobieta na krańcu świata" już za nami. Martyna z ekipą kolejny raz okrążyła Ziemię. Dotarła do miejsc, w których dotąd nie była. Odwiedziła m.in. Bhutan – tajemnicze Królestwo w Himalajach, gdzie żyją najszczęśliwsi ludzie na świecie. W Papui mieszkała w jednej wiosce z ludnością Dani, na Sulawesi poznała kobietę, która mieszka w jednym domu ze swoimi dziećmi i wnukami pomimo, że od roku jest martwa. Martyna w swoim programie opowiedziała, jak wygląda życie i praca na krańcu świata. Jak przypiąć mikrofon, gdy jedyna odzież rozmówcy to tykwa. I jak umyć włosy, gdy temperatura nie przekracza 10 stopni. Jak radzą sobie bohaterki, które poznaliśmy w poprzednich latach. I wreszcie... jak powstaje wyjątkowy program podróżniczy o kobietach, żyjących na krańcu świata.
"Przesunąć Horyzont": premiera książki Martyny Wojciechowskiej
- Góry były tylko pretekstem do opowiedzenia o ważnych rzeczach, które mnie w życiu spotkały – mówi o swojej książce Martyna Wojciechowska.
- Zawsze powtarzam, że to najważniejsza książka, którą w życiu napisałam, po bardzo trudnych doświadczeniach, o sile, zmianach, determinacji i o tym, że niemożliwe nie istnieje – opowiada Martyna Wojciechowska. Oficjalna premiera odświeżonej, pełnej nowych treści książki "Przesunąć Horyzont" odbyła się we wtorek 23 września. Na książkę czekało wielu czytelników, ponieważ poprzednia wersja od dawna nie była dostępna w sprzedaży. - Tak naprawdę góry były tylko pretekstem do opowiedzenia o ważnych rzeczach, które mnie w życiu spotkały – tłumaczy autorka.
7 nowych cudów Polski: Martyna Wojciechowska​ o nominowanych
Martyna Wojciechowska​ opowiada o nominowanych w plebiscycie "7 nowych cudów Polski". Słuchajcie co piątek o 10:15 na antenie Radio Złote Przeboje​.
Trwa 5. edycja plebiscytu „7 nowych cudów Polski”. O wyjątkowe wyróżnienie walczy 16 niezwykłych miejsc w naszym kraju. O każdym z nich na antenie Radia Złote Przeboje opowiada Martyna Wojciechowska - redaktor naczelna magazynu National Geographic Traveler. Słuchajcie co piątek o 10:15. To Wy, czytelnicy decydujecie, które z 16 miejsc zostanie laureatem tegorocznego plebiscytu. Swoje głosy możecie oddawać do 22 września na stonie: http://7cudow.national-geographic.pl/ranking