National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-04T09:09:20.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Wodne misie” w starciu z Marsem. Czy niesporczaki nauczą ludzi jak przetrwać na Czerwonej Planecie?
items: Czy instrumenty lądowników Viking odkryły życie na Marsie już pół wieku temu? Nowe analizy naukowców
items: Nowy wyścig kosmiczny dotyczący Marsa trwa. Tym razem USA mogą nie zdążyć
items: Na Marsie iskrzy. Zaskakujące odkrycie łazika Perseverance
items: Rdza pomoże odnaleźć życie w kosmosie. Pierwszym przystankiem Mars
items: Ocean na północnej półkuli Marsa? Na to wskazują dowody geologiczne
items: Tajemnica długiej na niemal dwa tysiące kilometrów marsjańskiej chmury wreszcie została wyjaśniona
items: „To jak dotąd najmocniejszy dowód na istnienie życia na Marsie” – NASA ujawnia
items: Ten lek może wywołać hibernację u ludzi. Naukowcy są coraz bliżej sukcesu
items: Tajemniczy „hełm” na Marsie. Co odkrył łazik Perseverance?
items: Życie na Marsie? Mamy nowy, prosty sposób by go szukać
items: Największy kawałek Marsa na Ziemi trafił na aukcję. Sprzedano go za 5,3 mln dolarów
items: Porosty zbudują osady na Marsie. Dokonają tego bez udziału człowieka
items: Czy tu skrywają się ślady życia na Marsie? NASA bada „drapieżne skały”
items: „Marsjańskie blizny” odsłaniają wnętrze planety. Nowe badania zaskakują
items: Czy cokolwiek przemawia za kolonizacją kosmosu? Badacze wskazują na 2 kwestie
items: Porosty mogą przetrwać na Marsie. Nowe badania polskich naukowców
items: „Cętki lamparta” to na razie najmocniejszy dowód, że na Marsie istniało życie. Odnalazł go łazik Perseverance
items: Olympus Mons to największy wulkan tarczowy w Układzie Słonecznym. Przy nim ziemskie wulkany to mikrusy
items: Gorąca woda na zimnym Marsie? Meteoryt Black Beauty zdradza nowe informacje sprzed 4,5 mld lat
items: Zielone plamy Czerwonej Planety. Łazik Perseverance zarejestrował intrygujące struktury na powierzchni Marsa
items: Mars tętnił kiedyś życiem? Czerwona Planeta mogła mieć pole magnetyczne dłużej niż sądzono
items: Życie na Ziemi ustanowiło nowy rekord. Mikroby znaleziono wewnątrz skał mających aż 2 miliardy lat
items: Uśmiechnięta „twarz” na Marsie. Naukowcy twierdzą, że to mogą być ślady życia
items: Łazik Perseverance właśnie znalazł coś, co wygląda jak ślady marsjańskiego życia. Kiedy uzyskamy pewność?

„Wodne misie” w starciu z Marsem. Czy niesporczaki nauczą ludzi jak przetrwać na Czerwonej Planecie?
type: item
date: 2026-03-04T10:20:10.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: kolonizacja
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: życie
description: Niesporczaki to maleńkie, ośmionożne bezkręgowce o niewyobrażalnych wręcz możliwościach przetrwania. Były zamrażane, gotowane, poddawanie promieniowaniu, wysyłane w próżnię kosmiczną, a po sprowadzeniu na Ziemię ożywały. Naukowcy badają je od ponad dwustu lat, a one wciąż potrafią zadziwiać. Okazuje się, że to właśnie te urocze „niedźwiadki wodne” mogą pomóc nam zrozumieć, czy przetrwamy na Marsie.
encoded: Są maleńkie i powszechne. W półmetrowej kałuży będącej odpowiednim siedliskiem (z liśćmi, mułem, glonami, mchem) może ich żyć od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy. Znamy ponad 1500 gatunków niesporczaków. W lutym 2026 roku, zespół naukowców opublikował artykuł o przeżywalności niesporczaków w analogu regolitu marsjańskiego, czyli w ziemskim materiale wykonanym z zachowaniem parametrów Marsa. Danych o marsjańskiej „glebie” dostarczył łazik Curiosity. Niesporczaki sprawdzają Marsa Tym razem naukowcy nie zamierzali sprawdzać odporności niesporczaków, ale samą Czerwoną Planetę. Chcieli zrozumieć, jak marsjański regolit — luźne osady mineralne pokrywające powierzchnię planety podobnie jak gleba pokrywa Ziemię — oddziałuje z żywymi organizmami. Czy mógłby służyć jako podłoże dla roślin, jak to widzieliśmy np. w filmie „Marsjanin”? Oraz czy mógłby pomóc chronić planetę przed skażeniem, które ludzie mogliby nieumyślnie tam wprowadzić? Testy rozpoczęto od zmieszania aktywnych niesporczaków z dwoma różnymi analogami regolitu marsjańskiego. Ich skład był zgodny z materiałem pobranym przez łazik NASA Curiosity z obszaru zwanego Rocknest, w kraterze Gale. Pierwszy z analogów, znany jako MGS-1, miał reprezentować ogólne warunki na powierzchni Marsa. Już po dwóch dniach mieszkające w nim niesporczaki wykazywały znacznie obniżoną aktywność. Jak na organizm, który bez trudu znosi próżnię kosmiczną, był to niezwykły rezultat. Drugi symulant również hamował ich funkcjonowanie, ale był znacznie mniej szkodliwy, co dostarczyło ważnych wskazówek na temat tego, które składniki marsjańskiej gleby stanowią największe zagrożenie. Nadchlorany: groźne nawet dla niesporczaków – W marsjańskim regolicie występuje bardzo duże stężenie nadchloranów – wysoce reaktywnych i łatwo rozpuszczających się w wodzie soli i estrów kwasu nadchlorowego. Według danych zebranych przez łazik Curiosity stężenie nadchloranów w marsjańskiej glebie wynosi około 0,6 procenta. Wydaje się, że to niedużo, jednak jeśli…

niesporczaki-mars-f46f95d-e1772614311658.jpg
width: 4572
height: 3360

Czy instrumenty lądowników Viking odkryły życie na Marsie już pół wieku temu? Nowe analizy naukowców
type: item
date: 2026-02-12T09:55:30.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: biologia
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: życie
description: W tym roku minie 50 lat od wylądowania na Marsie bliźniaczych urządzeń badawczych NASA, czyli słynnych lądowników Viking 1 i Viking 2. Te bezzałogowe sondy miały m.in. poszukiwać na Czerwonej Planecie śladów życia. Zdaniem zespołu Steve’a Bennera, profesora chemii z Foundation for Applied Molecular Evolution na Florydzie, sondy taki ślad znalazły.
encoded: Amerykański program Viking, realizowany przez Laboratorium Napędu Odrzutowego Centrum NASA (JPL) był przełomowym przedsięwzięciem. Przede wszystkim pierwszy raz w historii udało się połączyć wejście na orbitę Marsa z lądowaniem i długotrwałymi badaniami jego powierzchni. Dwie sondy – Viking 1 i Viking 2 – każda złożona z orbitera i lądownika – dotarły do planety w 1976 roku. Przez kilka lat pracy lądowniki zebrały bezprecedensową ilość danych naukowych. Wykonały pierwsze wyraźne zdjęć marsjańskiego krajobrazu z poziomu gruntu, prowadziły badania meteorologiczne i geologiczne. Orbitery wykonały mapy naszej sąsiedniej planety. Automatyczne laboratorium geologiczne Do badań lądowniki wykorzystywały automatyczne ramię i własne specjalne miniaturowe laboratoria biologiczne. I właśnie te badania zainteresowały Steve’a Bennera, profesora chemii z Foundation for Applied Molecular Evolution na Florydzie. Sondy marsjańskie Viking były wyposażone w trzy instrumenty – eksperymenty do wykrywania życia. I wszystkie one dały pozytywne wyniki. Jednak pozorna porażka innego instrumentu, chromatografu gazowego ze spektrometrem masowym (GC-MS), który nie wykrył cząsteczek organicznych niezbędnych dla życia, skłoniła naukowca projektu Viking, Geralda Soffena, do słynnego wniosku: „Brak ciał, brak życia”. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-12-225001-Were-these-ancient-sites-built-by-aliens-Heres-why-some-people-think-so.--Nat-fbb5bdb.png" width="1145" height="845" alt="Orbiter Viking 1 sfotografował Marsa w 1976 roku. Cienie w formacji skalnej tworzą iluzję ludzkiej twarzy." title="Orbiter Viking 1 sfotografował Marsa w 1976 roku. Cienie w formacji skalnej tworzą iluzję ludzkiej twarzy." /> Zespół Bennera stara się teraz naprawić to, co ich zdaniem było 50-letnią pomyłką, przez którą wszyscy uznali Marsa za jałowy. – GC-MS wykazał brak cząsteczek organicznych, a przynajmniej taka była interpretacja zespołu Vikinga. Teraz wiemy, że jedna…

viking-mars-f74ca07.jpg
width: 1746
height: 1200

Nowy wyścig kosmiczny dotyczący Marsa trwa. Tym razem USA mogą nie zdążyć
type: item
date: 2026-01-08T13:05:36.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: nasa
description: Nowy kosmiczny wyścig trwa – tym razem o to, kto pierwszy przywiezie na Ziemię próbki z Marsa. NASA stworzyła genialny projekt, ale nie ma na niego pieniędzy. Chińczycy nie tylko mają plan, ale już go realizują.
encoded: Mars Sample Return miał być największym, najbardziej skomplikowanym i wielowątkowym programem naukowym w historii NASA. Pierwszym etapem programu było wysłanie na Czerwoną Planetę łazika Perseverance wraz z wiropłatem Ingenuity. Pod względem technologicznym – oba urządzenia są ogromnym sukcesem. Misja Ingenuity została już zakończona, za to łazik nadal pobiera próbki gleby z delty dawnej marsjańskiej rzeki. Próbki te mogą odpowiedzieć na podstawowe pytanie, czy na Marsie istniało życie. Kłopot w tym, że nie ma jak ich przetransportować na Ziemię. Misja za 11 miliardów dolarów Architektura misji zmieniana była kilkukrotnie, a kaszty rozrosły się z około 4 miliardów dolarów w 2021 roku, do ponad 11 miliardów dolarów w 2024 roku. To było za dużo. Jeszcze za czasów administratora Billa Nelsona, NASA stwierdziła, że nie ma takich pieniędzy i zwróciła się o wsparcie do przemysłu z nadzieją, że uda się dokończyć misję taniej. W dodatku nowy budżet NASA został skrajnie okrojony, a największe cięcia dotknęły misji naukowych. Nowe finansowanie w przypadku MRS pozwala głównie na dalsze działanie Perseverance. W międzyczasie Narodowa Chińska Agencja Kosmiczna (CNSA) intensywnie rozwija własną misję Tianwen-3, której celem jest sprowadzenie ponad 500 gramów marsjańskiego materiału na Ziemię już w 2031 roku. Wstępny projekt ładunku został ukończony, podobnie jak badania nad wyborem miejsca lądowania. Chińska misja ma pobrać próbki z powierzchni oraz z głębokości około 2 metrów, a także wykorzystać robotyczny helikopter do pobierania próbek w oddalonych miejscach. Kosmos, polityka i pieniądze Podobieństwo obu misji jest zbyt duże, by było przypadkowe. Faktem jest, że MRS został naprawdę dobrze wymyślony, a problemy zaczęły się w trakcie realizacji. Pierwszym, który zainicjował lawinę kolejnych, była napaść Rosji na Ukrainę. Jednym ze skutków było zerwanie współpracy pomiędzy Europejską Agencją Kosmiczną a Roskosmosem. A to właśnie Europejczycy i Rosjanie mieli zbudować łazik trans…

nasa-08709bb.png
width: 1575
height: 1050

Na Marsie iskrzy. Zaskakujące odkrycie łazika Perseverance
type: item
date: 2025-11-30T10:30:50.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Kosmos
subject: burze
subject: elektryczność
subject: łazik marsjański
subject: mars
description: Mars zdradził nam swoją kolejną tajemnicę. Po raz pierwszy wykryto tam wyładowania elektryczne. Odkrycia dokonano dzięki… mikrofonowi zainstalowanemu na łaziku Perseverance.
encoded: Naukowcy potwierdzili coś, o czym długo tylko spekulowali. Na Marsie pojawiają się wyładowania elektryczne. Wykryto je wewnątrz burz piaskowych oraz w wirach pyłowych, zwanych „diabłami pyłowymi”. Sygnały zostały zarejestrowane przez mikrofon. Był to instrument SuperCam, znajdujący się na pokładzie łazika NASA Perseverance. Mikrofon ten zebrał do tej pory już ponad 30 godzin dźwięków Czerwonej Planety. To pierwszy w historii mikrofon, który działał na Marsie. Jak przebiegają marsjańskie wyładowania? Przypadkiem mikrofon na łaziku marsjańskim Perseverance nagrał bardzo silne sygnały. Zdarzyło się to w centrum dwóch z tych wirów pyłowych. Ich analizą zajmował się międzynarodowy zespół naukowców. W jego skład weszli również francuscy eksperci z CNRS, Université de Toulouse i Observatoire de Paris. Ustalenie zostało opublikowane w czasopiśmie „Nature”. Analiza wykazała, że sygnały te związane są z elektromagnetycznymi i akustycznymi wyładowaniami elektrycznymi. To – zdaniem naukowców – przełomowe odkrycie. Wykryte zjawisko można porównać do małych wyładowań elektryczności statycznej na Ziemi. To jak dotknięcie metalowej klamki w suchy, mroźny dzień. Pochodzenie marsjańskich wyładowań Skąd biorą się te iskry? Zjawisko to wynika z tarcia drobnych cząstek pyłu, które są stale wzbudzane przez wiatr na Marsie. Pył, pocierając się i zderzając, ładuje się elektronami. Następnie uwalnia te ładunki w formie łuków elektrycznych. Towarzyszą temu fale uderzeniowe, które można usłyszeć. Te łuki są krótkie, mają zaledwie kilka centymetrów długości. Na Ziemi pył także się elektryzuje, zwłaszcza na pustyniach. Rzadko jednak kończy się to prawdziwymi wyładowaniami (iskrami). Na Marsie panują jednak inne warunki, co ułatwia obserwowanie, a w zasadzie usłyszenie tego zjawiska. Mars ma bardzo cienką atmosferę. Składa się ona głównie z dwutlenku węgla. Ta rzadka atmosfera sprawia, że wystąpienie wyładowań jest o wiele bardziej prawdopodobne niż na Ziemi. Ilość ładunku potrzebna do wytworzen…

Rover-Mars-dc74343.jpg
width: 1386
height: 805

Rdza pomoże odnaleźć życie w kosmosie. Pierwszym przystankiem Mars
type: item
date: 2025-11-18T12:28:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: chemia
subject: mars
subject: minerały
subject: życie
description: Na Ziemi bakterie „pożerają” żelazo, a śladem po nich pozostaje rdza. Naukowcy udowodnili, że minerały powstające w wyniku działania mikroorganizmów mogą przechowywać ich ślady przez miliardy lat – działa to także na innych planetach. Jak efekty metabolizmu żelaza mogą stać się najlepszym sposobem poszukiwania życia na Marsie i lodowych księżycach zewnętrznego Układu Słonecznego?
encoded: Koszmar handlarzy samochodów stał się właśnie błogosławieństwem naukowców zajmujących się kosmosem. Rdza, a wraz z nią minerały powstające w wyniku działania mikroorganizmów utleniających żelazo, to trwały ślad świadczący o obecności bakterii. Dzięki najnowszym technologiom i odkryciom naukowcy są coraz bliżej zidentyfikowania takich sygnatur poza Ziemią. Mikroorganizmy utleniające żelazo i ich znaczenie dla astrobiologów Na Ziemi wiele gatunków bakterii potrafi wykorzystywać żelazo jako źródło energii. Mikroorganizmy utleniające żelazo (tzw. bakterie żelazowe) są niezwykle istotne, gdyż ich metabolizm prowadzi do powstawania trwałych minerałów, takich jak hematyt czy goethyt. Tworzą rdzawe struktury o specyficznym kształcie (skręcone włókna, osłonki rurkowate, sieci filamentów). W przeciwieństwie do cząsteczek organicznych, które szybko ulegają degradacji pod wpływem promieniowania i chemicznych procesów utleniających, minerały żelaza są na tyle stabilne, że „przeżywają” ekstremalne warunki. Dzięki temu stanowią wiarygodne oznaki życia sprzed miliardów lat. Dodatkowo ich unikatowe struktury morfologiczne i chemiczne pozwalają na ich jednoznaczną identyfikację – co ma ogromne znaczenie w misjach eksploracyjnych w kosmosie. Jak bakterie żywią się żelazem? Niektóre bakterie potrafią utleniać żelazo (II) lub redukować żelazo (III), wykorzystując je jako źródło energii – odpowiednio tak, jak ludzie używają tlenu. Bakterie utleniające żelazo przekształcają żelazo (II) w żelazo (III), co prowadzi do powstania charakterystycznych, rdzawych osadów. Z kolei mikroorganizmy redukujące żelazo wykorzystują żelazo (III) jako akceptor elektronów, przekształcając je w żelazo (II). Oba te procesy wiążą metabolizm żelaza z cyklem węgla, azotu, a nawet fotosyntezą. Odkrycia minerałów żelaza na Marsie, Księżycu i lodowych księżycach Jowisza Mars, lodowa Europa (księżyc Jowisza) i Enceladus (księżyc Saturna) to trzy główne cele dla przyszłych misji astrobiologicznych. Każde z tych miejs…

GettyImages-1175881025-196ad66.jpg
width: 6000
height: 4000

Ocean na północnej półkuli Marsa? Na to wskazują dowody geologiczne
type: item
date: 2025-10-01T12:57:48.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: mars
subject: oceany
subject: woda
subject: życie
description: Od jakiegoś czasu naukowcy są zgodni, że po Marsie płynęła woda. Wiemy, że Czerwoną Planetę przecinały liczne rzeki, ale czy znajdował się na niej także… ocean? Nowe badania wskazują, że północna półkula Marsa pokryta była przez olbrzymi zbiornik wodny. Czy to wstęp do odnalezienia form życia?
encoded: Nowe badania przeprowadzone na Uniwersytecie Arkansas przyniosły mocne dowody na istnienie oceanu na północnej półkuli Marsa. Obecność dużego zbiornika wody znacznie zwiększa prawdopodobieństwo odnalezienia życia na Czerwonej Planecie. Czy na Marsie jest woda? Chociaż Mars wydaje się całkowicie wyschnięty, to odnaleziono na nim wodę – jest po prostu dobrze ukryta i zwykle pozostaje pod postacią lodu ukrytego albo głęboko pod powierzchnią planety, albo w pozostałych po wulkanach kalderach wysoko nad ziemią. Badacze odkrywają jednak coraz więcej dowodów na to, że kiedyś woda płynęła po powierzchni planety. Analiza geologiczna wskazuje na rozliczne koryta rzek, a naukowcy porównują ich koryta ze skałami rzecznymi pozostałymi po ciekach, które płynęły po Ziemi miliony lat temu. – Nie znamy żadnych form życia na Ziemi ani nigdzie indziej we Wszechświecie, które nie wymagałyby ciekłej wody. Im więcej ciekłej wody mamy na Marsie, tym bardziej prawdopodobne jest istnienie życia – opowiada Cory Hughes, doktorant nauk o ziemi i główny autor badania. Ślady po dawnych oceanach Nieregulowane rzeki to same w sobie niemalże formy życia. Na Ziemi ewoluują, zmieniają swój bieg, nanoszą osady i przenoszą się w nowe miejsca. Tworzą rozległe delty czy strefy cofki, a w końcu… wpadają do oceanu. To właśnie zainteresowało naukowców – chcieli wykorzystać tę wiedzę i udowodnić, że na Marsie przebiegało to podobnie. Szczególnie strefy cofki wydawały się Hughesowi obiecujące. To charakterystyczne miejsca, w których ocean wdziera się w głąb schodzącej poniżej poziomu morza rzeki. Potrafią być bardzo rozległe: w przypadku Missisipi strefa cofki zaczyna się 370 kilometrów od linii brzegowej. Jego trop okazał się słuszny. Obserwując Czerwoną Planetę z orbity znalazł geologiczne dowody na istnienie dawnych stref cofki rzecznej. To potwierdziło, że ocean na Marsie istniał, a powierzchnię przecinały duże rzeki – wszystko to oczywiście zanim powierzchnia planety wyschła miliardy lat temu. Wyniki opu…

GettyImages-1836080590-4aa9d15.jpg
width: 7280
height: 4805

Tajemnica długiej na niemal dwa tysiące kilometrów marsjańskiej chmury wreszcie została wyjaśniona
type: item
date: 2025-09-16T06:04:28.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: chmury
subject: fizyka
subject: mars
description: Każdej zimy w pobliżu wulkanu Arsia Mons, położonego na południu Marsa, tworzy się chmura o długości 1800 kilometrów. Pojawia się i znika codziennie przez niemal trzy miesiące. Przez ostatnie lata chmura obserwowana jest przez marsjańskie orbitery, ale to symulacje laboratoryjne skutecznie wyjaśniły jej pochodzenie.
encoded: Spis treści: Chmury w Układzie Słonecznym Atmosfera Marsa Chmura nad Arsia Mons Czym są chmury i dlaczego ich badanie poszerza naszą wiedzę na temat miejsca, w którym występują? Zacznijmy od tego, że chmura to po prostu zbiór mikroskopijnych kropelek wody lub kryształków lodu unoszonych prądami powietrza. Pojawiają się, bo w atmosferze znajduje się para wodna, która jest wynikiem parowania wód powierzchniowych. Im wyżej w atmosferze znajduje się ta para, tym szybciej ulega ochłodzeniu i się skrapla. W trakcie tego procesu cząsteczki wody osadzają się na drobnych pyłkach w powietrzu. Określa się to mianem kondensacji pary wodnej. Właśnie to tworzy chmurę. Chmury w Układzie Słonecznym Chmury tworzą się nie tylko nad naszą planetą. Te wenusjańskie składają się z kwasu siarkowego, na Jowiszu i Saturnie głównie z amoniaku, a na Uranie z metanu. Nad Marsem też obserwujemy chmury, jednak geneza jednej wyjątkowo długiej chmury zdecydowanie wymyka się prostym rozwiązaniom. Zacznijmy od tego, że każdej zimy w pobliżu wysokiego na 20 km wulkanu Arsia Mons, położonego na południu Marsa, tworzy się chmura o długości 1800 kilometrów i szerokości 150 km. Pojawia się i znika codziennie przez niemal trzy miesiące. Co ważne, Arsia Mons to jedyne miejsce na niskich szerokościach geograficznych Marsa, gdzie w tym okresie roku widuje się chmury. A także jedyny spośród wielu podobnych wulkanów w tym regionie, nad którym tworzy się taka zasłona. Europejski orbiter Mars Express rejestrował codzienny wzrost i zanik chmury przez dwa sezony. Chmura przechodzi szybki cykl dobowy, który powtarza się każdego ranka przez kilka miesięcy. Zaczyna się tworzyć jeszcze przed wschodem słońca na zachodnim zboczu Arsia Mons, a następnie przez dwie i pół godziny rozszerza się ku zachodowi, rosnąc w niezwykle szybkim tempie – ponad 600 km/godz. – na wysokości 45 km. Potem przestaje się rozrastać, odrywa się od miejsca powstania i jest znoszona dalej na zachód przez silne wiatry na dużych wysokościach, zani…

mars-chmury-79fe790.png
width: 1280
height: 800

„To jak dotąd najmocniejszy dowód na istnienie życia na Marsie” – NASA ujawnia
type: item
date: 2025-09-11T11:45:14.000Z
creator: Elizabeth Landau
subject: Kosmos
subject: łazik marsjański
subject: mars
description: Nowe badania jednego z najbardziej znanych marsjańskich meteorytów ujawniają zaskakujące ślady życia na Marsie. Naukowcy próbują teraz zrozumieć skomplikowane reakcje chemiczne, które mogły takie życie wspierać.
encoded: Spis treści: Dowody na życie na Marsie? Naukowcy odkryli coś, co może zmienić historię Mikroskopijne ślady i reakcje chemiczne – nowe tropy życia na Marsie Jak udowodnić istnienie życia na Marsie? Naukowcy mają długą drogę przed sobą Czy to pierwszy ślad życia na Marsie? Skała Cheyava Falls w centrum uwagi naukowców Skład chemiczny odnalezionej marsjańskiej skały wywołał dyskusję w środowisku naukowym. Analizy wykazały obecność związków organicznych, które mogą, choć nie muszą, świadczyć o istnieniu życia w przeszłości. Niektórzy badacze sugerują, że struktura meteorytu przypomina ślady pozostawione przez mikroorganizmy. Inni twierdzą, że to efekt procesów niebiologicznych. Czy rzeczywiście mamy do czynienia z dowodem na życie poza Ziemią? Dowody na życie na Marsie? Naukowcy odkryli coś, co może zmienić historię Geolog Michael Tice nigdy wcześniej nie tracił snu przez marsjańską skałę. Wszystko zmieniło się, gdy zagłębił się w dane pochodzące z formacji skalnej Bright Angel znajdującej się w marsjańskiej dolinie rzecznej zwanej Neretva Vallis. Ta struktura geologiczna zawiera najbardziej przekonujące jak dotąd dowody na możliwe istnienie dawnego życia na Marsie. Są one oparte na najnowszej analizie próbek zbadanych przez łazik Perseverance. Wyniki badań opublikowane 10 września na łamach czasopisma Nature rzucają nowe światło na tę wieloletnią zagadkę. – To najbliżej, jak kiedykolwiek byliśmy odkrycia śladów dawnego życia na Marsie – powiedziała podczas konferencji prasowej Nicola Fox, zastępczyni administratora ds. nauki w NASA. Skały z formacji Bright Angel, leżącej na zachodnim krańcu krateru Jezero, prawdopodobnie osadziły się na dnie jeziora lub rzeki w czasach, gdy na Czerwonej Planecie swobodnie płynęła woda. Analiza próbki o nazwie Cheyava Falls ujawniła ślad reakcji chemicznej, która na Ziemi zwykle zachodzi w obecności życia mikrobiologicznego. – Po raz pierwszy zaobserwowano na Marsie procesy chemiczne zgodne – choć niebędące jednoznacznym dowodem – z bio…

248041-PIA23764-RoverNamePlateonMars-webCiP.width-1280-13dd734.jpg
width: 1200
height: 675

Ten lek może wywołać hibernację u ludzi. Naukowcy są coraz bliżej sukcesu
type: item
date: 2025-08-30T07:16:48.000Z
creator: Adam Piore
subject: Nauka
subject: hibernacja
subject: mars
subject: medycyna
subject: misja na marsa
subject: nasa
subject: sen
description: Hibernacja ludzi mogłaby zmienić wszystko – od leczenia udarów po podróże na Marsa. Brzmi jak science fiction? Naukowcy są coraz bliżej przekształcenia jej w rzeczywistość.
encoded: Spis treści: Hibernacja w kosmosie: plan NASA i ESA Fizjologiczne supermoce torporu Jak niedźwiedzie wyłączają cukrzycę Kiedy metabolizm przyspiesza z dnia na dzień Co się dzieje w mięśniach podczas snu zimowego Poszukiwanie leku wywołującego hibernację Czy przełącznik torporu istnieje w ludzkim mózgu? Co przed nami? Potencjał większy niż loty na Marsa? Etapy badań: od myszy do człowieka Sen o przyszłości, który może się spełnić Wprowadzenie ludzi w „tryb uśpienia” to pomysł rodem z science fiction. Jest jednak znacznie bliżej rzeczywistości, niż mogłoby się wydawać. Badany zapadł w to, co lekarz Clifton Callaway nazywa „półmrocznym snem”. Po 18 godzinach od podania leku, który tłumił naturalne dreszcze, jego temperatura wewnętrzna spadła z 37°C do 35°C. Zwolniło tętno i obniżyło się ciśnienie krwi. Metabolizm – a wraz z nim zapotrzebowanie na substancje odżywcze, tlen i usuwanie dwutlenku węgla – zmalał o 20 procent. Mężczyzna wciąż jednak potrafił wstać z łóżka, doczłapać do łazienki, by opróżnić pęcherz, a gdy był głodny, zadzwonić dzwonkiem po jedzenie lub napój. Ominęła go więc konieczność zakładania cewnika i wenflonu, a jednocześnie zachował zdolność reakcji. Był jednym z pięciu wyjątkowo sprawnych ochotników w wieku od 21 do 54 lat. Drzemali po cichu w półmroku – jakby byli astronautami na dziewięciomiesięcznej wyprawie na Marsa. NASA zleciła Callawayowi, specjaliście od opieki kardiologicznej i hipotermii indukowanej, opracowanie prostego sposobu wprowadzenia człowieka w stan naśladujący kluczowe cechy hibernacji, bez respiratora i bez unieruchamiających leków. Umiarkowane dawkowanie deksmedetomidyny okazało się strzałem w dziesiątkę. – Był oszołomiony, senny, ale w razie potrzeby mógł zadziałać w sytuacji awaryjnej. Jak niedźwiedź – mówi dziś Callaway. Hibernacja w kosmosie: plan NASA i ESA Hibernujący ludzie to klasyka filmów o podróżach kosmicznych. W „2001: Odysei kosmicznej” HAL 9000 odłącza część pasażerów od podtrzymywania życia, a w „Pasażerach” Chr…

2025-08-24-222704-Could-humans-hibernate-How-scientists-are-racing-to-unlock-a-sci-fi-superpower-0cb279a.png
width: 994
height: 629

Tajemniczy „hełm” na Marsie. Co odkrył łazik Perseverance?
type: item
date: 2025-08-25T12:16:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: geologia
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: nasa
subject: układ słoneczny
description: Masjański łazik NASA natknął się na intrygującą skałę, która do złudzenia przypomina zardzewiały średniowieczny hełm. To kolejna skała z kolekcji osobliwych form marsjańskich.
encoded: Perseverance odkrył tę przedziwną formację skalną 5 sierpnia 2025 r., za pomocą instrumentu Mastcam-Z. Skałę nazwano „Horneflya”. Ma charakterystyczną, chropowatą powierzchnię, która przykuła uwagę naukowców równie mocno co sam kształt. Dlaczego skała wygląda jak hełm? Za teksturę odpowiadają tzw. sferule – kuliste struktury mineralne, które mogą powstawać na wiele sposobów, m.in. w wyniku wietrzenia chemicznego, procesów wulkanicznych lub wytrącania się minerałów. Podobne skały łazik zauważył już wcześniej, m.in. w marcu 2025 r. Jak wyjaśnia David Agle z Jet Proppulsion Laboratory w NASA, nietypowy „kapeluszowy” kształt nie jest aż tak zaskakujący, ponieważ piramidalne formy często powstają na Marsie z powodu erozji wiatrowej. To, co czyni Horneflyę wyjątkową, to fakt, że jest niemal całkowicie złożona ze sferuli, co pozwala wyciągać wnioski o dawnych procesach geologicznych na planecie. Co jeszcze widział Perseverance? Mastcam-Z, czyli zestaw dwóch kamer z możliwością powiększania, umożliwia wykonywanie zdjęć stereo w wysokiej rozdzielczości i pozwala naukowcom dostrzegać obiekty z dużej odległości. Perseverance dzięki niemu ma na koncie już całą galerię skał o dziwnych kształtach, m.in. kamienie przypominające pączki czy awokado oraz niewyjaśnione „zielone plamy”. Pareidolia – jak mózg płata nam figle Tego typu odkrycia wiążą się z dobrze znanym zjawiskiem psychologicznym – pareidolią. To skłonność ludzkiego mózgu do rozpoznawania znajomych kształtów w przypadkowych formach, np. dostrzeżenia słynnej twarzy na Marsie czy powierzchni Księżyca. Dla naukowców skała-hełm to ważne źródło informacji o przeszłości Czerwonej Planety. Analiza takich struktur pomaga odtwarzać historię klimatu i środowiska Marsa, pokazując rolę wiatru, wody i procesów w skorupie marsjańskiej w kształtowaniu jego powierzchni przez miliardy lat. Obecnie Perseverance bada północną krawędź krateru Jezero, po udanej wspinaczce na grzbiet zwany „Lookout Hill”. Źródło: Science Alert

XmEWLdzWTLGamR975fofQ5-ddf8532.png
width: 1102
height: 804

Życie na Marsie? Mamy nowy, prosty sposób by go szukać
type: item
date: 2025-08-24T08:45:55.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: kosmos
subject: łazik marsjański
subject: łaziki
subject: mars
subject: życie
description: Istnienie życia pozaziemskiego to temat, który ekscytuje naukowców – i nie tylko – na całym świecie. Zainteresowanie jest ogromne, a agencje kosmiczne poświęcają mnóstwo środków na poszukiwanie jego sygnałów. Dzięki nowatorskiej metodzie może okazać się to łatwiejsze niż kiedykolwiek wcześniej.
encoded: Naukowcy z Londynu opracowali prostą, ale innowacyjną metodę, która może pomóc w wykryciu życia na Marsie. Co ciekawe, wykorzystuje ona sprzęt, który już znajduje się na przemierzających Czerwoną Planetę łazikach. Szansa na jej wdrożenie może nastąpić szybciej, niż ktokolwiek przypuszczał. Nowa metoda wykrywania życia Do przełomu doszedł doktorant Solomon Hirsch we współpracy ze swoim promotorem, profesorem Markiem Sephtonem z Wydziału Nauk o Ziemi i Inżynierii angielskiego Imperial College London. Zauważyli oni, że sprzętu zamontowanego w marsjańskich łazikach można używać do wykrywania oznak życia, ponosząc ułamek kosztów wysyłania nowych urządzeń w kosmos. Jak to działa? Wymyślili oni nowe zastosowanie chromatografu gazowego ze spektometrem mas (GC-MS), który jest instalowany w sondach już od połowy lat 70. Ustalili, że można użyć go do wykrywania wiązań chemicznych w cząsteczkach błon komórkowych występujących zarówno u żywych, jak i niedawno zmarłych organizmów. Do tej pory łatwo można było je przegapić. Wyniki swoich badań wyniki opublikowali w czasopiśmie „Space Exploration”. Czy to przełom w poszukiwaniach pozaziemskiego życia? – Agencje kosmiczne, takie jak NASA i ESA, nie wiedzą, że ich sprzęt już to potrafi – chwali się profesor Septhon. Według niego nowa metoda pozwala szybko i niezawodnie wykrywać unikalne wiązania cząsteczkowe w żywych bakteriach. To stanowi wyraźny wskaźnik istnienia życia. To idealny sposób na wstępną selekcję próbek, np. z misji Mars Sample Return. Jej najbardziej przełomową cechą jest przede wszystkim to, że wykorzystuje dostępną już technologię, obecną w misjach Viking, Curiosity czy ExoMars. Nie tylko Mars Nowa metoda sprawi, że szybkie wykrywanie życia będzie możliwe nie tylko na Marsie, ale także w innych częściach Układu Słonecznego, np. lodowych księżycach na jego zewnętrznych rubieżach. Kilka z nich, np. obiegające Jowisza Europa i Ganimedes mają potencjał do podtrzymania życia. Na Europę juz leci sonda wyposażona do wykrywa…

GettyImages-2184498510-3039193.jpg
width: 10000
height: 5000

Największy kawałek Marsa na Ziemi trafił na aukcję. Sprzedano go za 5,3 mln dolarów
type: item
date: 2025-07-18T07:46:52.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: mars
subject: meteoryty
description: Największy meteoryt pochodzący z Marsa znaleziony na Ziemi trafi pod młotek w prestiżowym domu aukcyjnym Sotheby’s. Ważący aż 25 kilogramów fragment osiągnął wysoką cenę.
encoded: Spis treści 25 kilogramów Marsa za miliony dolarów Ile fragmentów Marsa spadło na Ziemię? Skład meteorytu NWA 16788 Ten niezwykły kosmiczny okaz został odkryty przez anonimowego poszukiwacza na Saharze w 2023 roku. Jego masywność, potwierdzone pochodzenie oraz unikatowy skład mineralny czynią z niego jeden z najbardziej pożądanych egzemplarzy w historii badań meteorytów. 25 kilogramów Marsa za miliony dolarów Największy fragment Marsa odnaleziony na Ziemi trafił na aukcję w Nowym Jorku. Chodzi o meteoryt o nazwie NWA 16788, ważący 54 funty (około 25 kilogramów), który został wystawiony na sprzedaż przez dom aukcyjny Sotheby’s w ramach aukcji poświęconej historii naturalnej. Szacowana cena sprzedaży wynosiła 2–4 miliony dolarów, cena wywoławcza – 1,6 miliona. Według specjalistów jest to największy znany fragment Marsa znajdujący się na Ziemi – aż o 70% większy od poprzedniego rekordzisty i stanowiący blisko 7% całego marsjańskiego materiału odkrytego na naszej planecie. Meteoryt został wyrzucony z powierzchni Marsa w wyniku potężnego uderzenia asteroidy, a następnie pokonał 225 milionów kilometrów, zanim spadł na Saharę. Został odnaleziony w listopadzie 2023 roku na trenie Nigru przez poszukiwacza meteorytów. Blok o barwach czerwieni, brązu i szarości mierzy prawie 38 centymetrów długości, 28 centymetrów szerokości i 15 centymetrów wysokości. Znalazca przesłał mały fragment meteorytu do Muzeum Astronomii w Szanghaju, które potwierdziło jego autentyczność i pochodzenie. Ile fragmentów Marsa spadło na Ziemię? Jak podkreśla Cassandra Hatton z Sotheby’s, jest to najpotężniejszy fragment Marsa, jaki kiedykolwiek odnaleziono – ponad dwukrotnie większy niż wcześniejszy rekordzista. Na świecie zidentyfikowano tylko około 400 marsjańskich meteorytów spośród ponad 77 tysięcy oficjalnie uznanych meteorytów znalezionych na Ziemi, co dodatkowo podnosi wartość tego egzemplarza. Wynik aukcji przekroczył oczekiwania. NWA 16788 sprzedano za 4,3 mln dolarów. Do tego należy doliczyć mi…

mars-meteoryt-5a5de85.jpg
width: 1024
height: 683

Porosty zbudują osady na Marsie. Dokonają tego bez udziału człowieka
type: item
date: 2025-06-28T13:11:10.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: budynki
subject: mars
subject: układ słoneczny
description: Jeśli chcemy zostać gatunkiem muliplanetarnym, musimy nauczyć się budować w kosmosie. I wykorzystywać do tego to, co tam zastaniemy. Naukowcy opracowują właśnie syntetyczny system porostów, który może produkować materiały budowlane bez udziału człowieka.
encoded: Spis treści: Między marzeniem a rzeczywistością Syntetyczne porosty Samodzielni jak bakterie z grzybami „Mars stanowi dla ludzkości poważny test. To, jak dobrze sobie z nim poradzimy, zadecyduje o tym, czy pozostaniemy gatunkiem ograniczonym do jednej planety, czy też staniemy się podróżnikami kosmicznymi, przed którymi otworzy się cały wszechświat” – powtarza w swoich publikacjach dr Robert Zubrin – inżynier, założyciel Mars Society i autor książki „The Case for Mars”, w której przedstawia Marsa nie jako science fiction, ale jako kolejny logiczny krok w dziejach cywilizacji. Dla niego Mars to wyzwanie, ale też obietnica – nowa granica, która może na nowo ożywić ducha innowacji i odwagi. Zainspirowany przez Roberta Zubrina Elon Musk przekonuje natomiast, że „zapasowa cywilizacja na Marsie jest niezbędna... na wypadek poważnej katastrofy – takiej jak coś szalonego, na przykład III wojna światowa”. Między marzeniem a rzeczywistością Ale w związku z tym, że Mars nie posiada globalnego pola magnetycznego, jak Ziemia, nie jest dobrze chroniony przed promieniowaniem kosmicznym i słonecznym. W dodatku jego atmosfera jest stopniowo wywiewana w przestrzeń przez wiatr słoneczny – co m.in. tłumaczy, dlaczego Mars ma dziś tak cienką atmosferę. Wszystko to, plus odległość od Ziemi, sprawiają, że kolonizacja Marsa nie jest łatwym zadaniem, a budowa trwałych siedlisk i bezpiecznych dla człowieka obiektów na powierzchni planety również stanowi wyzwanie. Mówiąc najprościej, wysyłanie rakiet z materiałami budowlanymi, zapasami i maszynami potrzebnymi do budowy ludzkiej bazy na Marsie nie jest ani opłacalne, ani praktyczne. Właśnie dlatego naukowcy od dekad badają metody wykorzystania zasobów marsjańskich do zaspokojenia potrzeb przyszłych kolonistów. Proces ten znany jest jako wykorzystanie zasobów in situ (ISRU). Analogiczne prace prowadzone są w odniesieniu do Księżyca. W najnowszym badaniu profesor Congrui Grace Jin z Texas A&M University i jej koledzy z University of Nebraska-Lin…

habitat-bc5688a.png
width: 1200
height: 675

Czy tu skrywają się ślady życia na Marsie? NASA bada „drapieżne skały”
type: item
date: 2025-05-21T14:14:11.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: nasa
subject: życie
description: Należący do NASA nowoczesny łazik-laboratorium Perseverance wjechał na teren, który może zawierać jedne z najstarszych i jednocześnie najbardziej interesujących skał Czerwonej Planety. Czy znajdzie tam ślady dawnego życia?
encoded: Spis treści: Najstarsze skały Marsa pod lupą Perseverance Co naukowcy chcą znaleźć w „Krokodylu”? Mars Sample Return pod znakiem zapytania Będący częścią krateru Jezero marsjański region „Krokodyl”, otrzymał nazwę na cześć grzbietu górskiego Krokodillen na wyspie Prins Karls Forland w Norwegii (krokodillen oznacza po norwesku krokodyl). Te „drapieżne” skały powstały w tzw. okresie noachijskim, czyli najwcześniejszym etapie historii geologicznej Marsa. Są też starsze niż sam krater Jezero. Czyni to je jednymi z najstarszych znanych skał na Czerwonej Planecie. Najstarsze skały Marsa pod lupą Perseverance Dotychczasowe analizy wykazały, że „krokodyle skały” zawierają oliwin, typowy minerał wulkaniczny. Są w nich też ślady węglanów, które zwykle tworzą się w obecności wody. Dane te sugerują, że region ten w przeszłości mógł być cieplejszy i bardziej wilgotny, co zwiększa szanse na istnienie życia. Jeśli Perseverance znajdzie więcej takich minerałów w całym Krokodillen, sugerowałoby to, że na tym obszarze mogło być kiedyś życie. A w końcu tego dotyczy misja wielkiego i ciężkiego łazika. Marsjański Krokodillen obejmuje obszar około 30 hektarów i stanowi swego rodzaju granicą między najstarszymi skałami krawędzi Jezero a równinami poza nią. – Jeśli znajdziemy tutaj potencjalną biosygnaturę, najprawdopodobniej będzie ona pochodzić z zupełnie innej i znacznie wcześniejszej epoki ewolucji Marsa niż ta, którą znaleźliśmy w zeszłym roku w kraterze z wodospadem Cheyava – mówi Ken Farley z zespołu naukowego misji pracującego na Caltech. Co naukowcy chcą znaleźć w „Krokodylu”? Wspomniana przez badacza Cheyava Falls to skała w kształcie grotu strzały, którą Perseverance badał w 2024 roku. Łazik znalazł sygnatury chemiczne i struktury, które są zgodne z aktywnością bardzo dawnego życia mikrobiologicznego. Jednak takie cechy mogły również powstać w wyniku procesów geologicznych, więc pozostają raczej potencjalnymi niż potwierdzonymi biosygnaturami. Jednak samodzielne potwierdzenie ob…

PIA23764orig-2b2de69.jpg
width: 1920
height: 1080

„Marsjańskie blizny” odsłaniają wnętrze planety. Nowe badania zaskakują
type: item
date: 2025-05-20T06:01:24.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: mars
subject: planety
description: Wszystkie skaliste ciała niebieskie w Układzie Słonecznym mają jedną wspólną cechę – kratery uderzeniowe, czyli ślady po kolizjach z mniejszymi obiektami. Jak się okazuje, te kosmiczne blizny mogą zdradzać znacznie więcej.
encoded: W tym artykule: Kratery jak stanowiska archeologiczne Od symulacji do badania Jak DART z Didymosem Zespołem badawczym, który oceniał cechy podpowierzchniowe Marsa na podstawie danych pozyskanych w obrębie marsjańskich kraterów kierowała Polka – dr Aleksandra Sokołowska, stypendystka UKRI na Wydziale Nauk o Ziemi i Inżynierii (DESE) w Imperial College London. W grupie badawczej znaleźli się również Gareth S. Collins, profesor DESE w Imperial, Ingrid J. Daubar, profesor nadzwyczajny na Wydziale Nauk o Ziemi, Środowisku i Planetariach (DEEPS) na Uniwersytecie Browna oraz dr Martin Jutzi, Privatdozent w Instytucie Fizyki na Uniwersytecie w Bernie.Wyniki ich badań zostały opublikowane w periodyku naukowym „Journal of Geophysical Research: Planets”. Czego konkretnie dotyczyły? Kratery jak stanowiska archeologiczne Zacznijmy od tego, że kratery uderzeniowe dają unikatową możliwość zajrzenia pod powierzchnię danego ciała niebieskiego bez konieczności robienia wykopów czy odwiertów. Według badań kierowanych przez dr Sokołowską, warstwy skalne i inne wyrzuty powstałe w wyniku uderzenia mogą różnić się rozmiarem w zależności od składu materiałów znajdujących się pod punktem uderzenia. W zmianie charakterystyki krateru kluczową rolę odgrywa kilka czynników, m.in. wytrzymałość materiału podpowierzchniowego i jego porowatość. – W przeszłości naukowcy wykorzystywali rozmiar i kształt kraterów uderzeniowych do wnioskowania o właściwościach materiałów znajdujących się pod warstwą zewnętrzną. My jednak pokazujemy, że rozmiar pokrywy wyrzutowej rozciągającej się wokół krateru również łączy się z właściwościami podpowierzchniowymi – mówi badaczka. Aby ustalić, czy wyrzut krateru może stanowić kolejne źródło informacji, konieczne było uruchomienie modeli opracowanych przez profesora Collinsa, które są w stanie zasymulować moment uderzenia w planetę innego ciała niebieskiego. Symulacje pozwoliły również na zmianę charakterystyki materiałów pod powierzchnią (pojedyncze, warstwowe, mieszan…

shutterstock2361577659-d322ec4.jpg
width: 4994
height: 3747

Czy cokolwiek przemawia za kolonizacją kosmosu? Badacze wskazują na 2 kwestie
type: item
date: 2025-05-19T05:59:12.000Z
subject: Kosmos
subject: księżyc
subject: loty w kosmos
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: ziemia
description: Większość argumentów na rzecz kolonizacji kosmosu jest chybiona. Istnieją tylko dwa powody, dla których warto to robić – piszą Kelly i Zach Weinersmithowie w książce „Miasto na Marsie”.
encoded: Spis treści: Argument 1. Katedra przetrwania Argument 2. Argument jacuzzi Łyżka dziegciu w beczce kosmicznego miodu Niestworzone wyobrażenia o kolonizacji kosmosu często usprawiedliwiają cały projekt, zwykle obiecując niezmierzone bogactwa, udoskonalenie ludzkości lub ucieczkę od ziemskich okropności. Uważamy, że większość argumentów na rzecz kolonizacji kosmosu jest chybiona. Naszym zdaniem istnieją jednak co najmniej dwa argumenty o tyle wartościowe, że przynajmniej nie opierają się na mało wiarygodnych wyliczeniach ekonomicznych lub fałszywych rozpoznaniach socjologicznych. Łączy je pewien problem, ale jest to hipotetyczny problem dotyczący przyszłości. Argument 1. Katedra przetrwania Niewielu filozofów gotowych jest porzucić ideę siatki bezpieczeństwa dla ludzkości. Na ich obronę można rzec, że ich książki mają jedne z lepszych tytułów, na przykład „Every Cradle Is a Grave” (Każda kołyska jest grobem) czy „Najlepiej – nie urodzić się”. Istnienie jako źródło krzywdy. Większość z nas wolałaby jednak, żeby cała ta ludzka egzystencja jakoś trwała. Gdy przyjrzeć się gatunkom o najdłuższej historii, okaże się, że mają kilka cech wspólnych: duże populacje, zróżnicowanie genetyczne i rozpowszechnienie na znacznych obszarach Ziemi. Kolonia na Marsie zamieszkana przez odpowiednio dużą liczbę ludzi i wyposażona w struktury umożliwiające jej przetrwanie mimo katastrofy na Ziemi wydaje się odpowiadać tej charakterystyce. Nie ocali nas przed zmianami klimatycznymi czy innymi prawdopodobnymi scenariuszami rychłego samounicestwienia, ale długofalowo może być warta świeczki. Podobnie jak w przypadku budowania katedr robotnicy kładący kamień węgielny raczej nie dożyją osadzania iglicy, mogą jednak ochoczo rozpocząć budowę. Choć trudniej określić, czego konkretnie wymaga to od nas w tym momencie, jeśli zgodzimy się, że należy zbudować tę katedrę dla wnuków naszych wnuków, postawienie pierwszego kroku we właściwym kierunku wydaje się przejawem mądrości. Argument 2. Argument jacuzzi…

eksploracja-kosmosu-afba5e6.jpg
width: 1000
height: 563

Porosty mogą przetrwać na Marsie. Nowe badania polskich naukowców
type: item
date: 2025-04-08T07:02:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: mars
subject: życie
description: Przynajmniej jeden gatunek porostu może przetrwać symulowane warunki marsjańskie i pozostać aktywnym metabolicznie – wynika z badań przeprowadzonych przez biologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Mowa o słojecznicy mchowej, poroście znanym ze swej wyjątkowej odporności m.in. na metale ciężkie. Co daje nam to odkrycie?
encoded: Spis treści: Porosty ekstremalne Mars w laboratorium Porost ochronny Porosty nie stanowią pojedynczego organizmu, lecz tworzą układ symbiotyczny grzyba oraz glonów lub cyjanobakterii. Słyną z niezwykłej odporności na ekstremalne warunki środowiskowe, co pozwala im zamieszkiwać takie miejsca, jak pustynie czy rejony polarne na Ziemi. Właśnie to skłoniło badaczy do sprawdzenia, czy te ekstremofile mogłyby przetrwać zabójcze dla większości znanego nam życia środowisko Marsa. Wyniki eksperymentów prowadzonych pod kierownictwem dr hab. Kai Skubały z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie zostały niedawno opublikowane w czasopiśmie naukowym „IMA Fungus”. Nowe badanie podważyło wcześniejsze założenia dotyczące wykluczającej życie natury Marsa, dając jednocześnie wgląd w astrobiologię i eksplorację kosmosu. Porosty ekstremalne – Do badania wytypowałyśmy wraz z moją doktorantką mgr Karoliną Chowaniec dwa gatunki porostów: Diploschistes muscorum i Cetraria aculeata. Oba posiadają niezwykłe możliwości adaptacyjne do skrajnych warunków środowiska na Ziemi – mówi dr hab. Kaja Skubała. Diploschistes muscorum, czyli słojecznica mchowa to gatunek skorupiastego porostu należący do rodziny Graphidaceae. Rośnie najczęściej na mszakach (stąd nazwa „muscorum”), tworząc szarobiaławe lub szarozielone, skorupiaste plechy. Jest szeroko rozpowszechniony, spotykany głównie w siedliskach suchych, otwartych – na glebach, skałach lub mchach, zwłaszcza w miejscach ubogich w składniki pokarmowe. Cechuje się dużą odpornością na trudne warunki środowiskowe, co czyni go interesującym obiektem badań m.in. w kontekście astrobiologii. Porost ten był już obiektem badań dr hab. Kai Skubały, która odkryła m.in. jego wyjątkową odporność na metale ciężkie. – Diploschistes muscorum potrafi akumulować duże ilości metali ciężkich przekraczające nawet kilkukrotnie ich zawartość w podłożu, na którym rośnie. Robi to bez widocznych uszkodzeń, a na powierzchni plechy masowo tworzy kryształy szczawianu wapnia, wiążą…

porost-mars-1-bbcf72b.jpg
width: 2048
height: 1536

„Cętki lamparta” to na razie najmocniejszy dowód, że na Marsie istniało życie. Odnalazł go łazik Perseverance
type: item
date: 2025-03-13T12:59:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: kosmos
subject: łazik marsjański
subject: łazik Perseverance
subject: mars
subject: odkrycia
subject: życie
description: Nietypowo wyglądające skały sfotografował łazik Perseverance, badający Czerwoną Planetę od czterech lat. Kamienie z jasnymi cętkami, które przypominają lamparcie futro, to nie tylko ciekawostka. Naukowcy NASA wskazują je jako najmocniejszy na razie dowód, że na Marsie istniało kiedyś mikrobiologiczne życie.
encoded: W tym artykule: Dwa rodzaje plam na marsjańskich kamieniach Życie na Marsie? To dopiero początek dowodu Kiedy próbki z Marsa przylecą na Ziemię? „Nasiona maku” i „cętki lamparta” – tak naukowcy nazwali nietypowe plamki na marsjańskich skałach leżących na dnie krateru Jezero. Skały te sfotografował łazik Perseverance. Gdy zdjęcia zostały przesłane na Ziemię, od razu zwróciły uwagę geochemików i geobiologów z NASA. Ich zdaniem możliwe jest, że są to ślady powstałe, gdy na Czerwonej Planecie istniały mikroorganizmy. Takie wnioski zostały przedstawione wczoraj na Lunar and Planetary Science Conference, która odbywa się w Teksasie. NASA zapowiadała to odkrycie już w lipcu zeszłego roku. Teraz jednak naukowcy opowiedzieli o nim ze szczegółami. Dwa rodzaje plam na marsjańskich kamieniach Krater Jezero był kiedyś wypełniony wodą. Nieistniejące od dawna jezioro zasilała wpadająca do niego potężna rzeka. Obecność ciekłej wody stwarzała idealne warunki do rozwoju mikroorganizmów. Zdaniem Joela Hurowitza, geochemika z nowojorskiego Stony Brook University, to właśnie dawne marsjańskie mikroorganizmy przyczyniły się do powstania plamek na skałach leżących obecnie na dnie krateru. Marsjańskie kamienie są nakrapiane na dwa sposoby. Są na nich niewielkie czarne kropki, przypominające pieprz albo nasiona maku. Obok nich pojawiają się „cętki lamparta” – koła z czarną obwódką i nieco jaśniejszym środkiem. Analizy chemiczne wykonane przez instrumenty łazika wykazały, że zarówno „nasiona”, jak i obwódki „cętek” są bogate w żelazo i fosfor. Z kolei jasne wypełnienia „cętek” zawierają dużo żelaza i siarki. – Te chemiczne wzbogacenia sugerują, że „nasiona maku” i „cętki lamparta” powstały, gdy związki zawierające węgiel zareagowały z minerałami, w których skład wchodzą żelazo i siarczany. Na Ziemi takie reakcje są inicjowane przez mikroby – może przeczytać na nature.com. Życie na Marsie? To dopiero początek dowodu Jim Green to były główny naukowiec NASA. Green opracował wyjątkowo przydatną …

Perseverancesladylamparta-9ff8daa.jpg
width: 1592
height: 894

Olympus Mons to największy wulkan tarczowy w Układzie Słonecznym. Przy nim ziemskie wulkany to mikrusy
type: item
date: 2025-01-11T10:26:16.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: mars
subject: rekordy
subject: układ słoneczny
subject: wulkany
description: Olympus Mons, najwyższy szczyt na Marsie, jest jedną z najniezwyklejszych formacji geologicznych w całym Układzie Słonecznym. Jedną z najniezwyklejszych, a przy tym – najwyższym ze wszystkich odkrytych wulkanów tarczowych. O ile ośmiotysięczniki wydają się być prawdziwymi gigantami w skali ziemskiej, to w konfrontacji z marsjańskim kolosem wypadają blado. Ile metrów mierzy Olympus Mons? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Co wiemy o wulkanie Olympus Mons? Ile metrów mierzy Olympus Mons? Dlaczego marsjańskie wulkany są większe od ziemskich? Czy Olympus Mons to najwyższa góra w Układzie Słonecznym? Mars cechuje się niezwykle ciekawą topografią. Przyglądając się zdjęciom satelitarnym, można odnieść wrażenie, że powierzchnia niemal całej Czerwonej Planety pokryta jest płaską pustynią. Tymczasem nie brakuje tam kraterów uderzeniowych, kanionów, gór i wulkanów, w tym ogromnych formacji, znacznie większych od ziemskich. W tym miejscu warto wskazać choćby na system kanionów Valles Marineris, który mierzy około 5 tysięcy kilometrów długości, czyli niewiele więcej, niż wynosi odległość z Los Angeles do Nowego Jorku. A co z marsjańskimi górami? Nie brakuje tam gigantycznych wulkanów, ale miano największego przynależy się tylko jednemu. Mowa o wulkanie tarczowym Olympus Mons. Co wiemy o wulkanie Olympus Mons? Nie wiadomo, czy człowiek kiedykolwiek postawi stopę na powierzchni Czerwonej Planety, jednak badania prowadzone przez agencje kosmiczne dostarczają coraz dokładniejszych informacji na jej temat. Gdzie znajduje się wulkan Olympus Mons? Olympus Mons to wulkan zlokalizowany na zachodniej półkuli Marsa, w Tharsis Montes. To największy wulkaniczny obszar czwartej planety od Słońca. Łącznie jest tam dwanaście wulkanów tarczowych, w tym Pavonis Mons, Asceraeus Mons i Arsia Mons. Odkrycie Olympus Mons Największy ze wszystkich marsjańskich wulkanów tarczowych (i jednocześnie największa tego typu struktura w Układzie Słonecznym) został zaobserwowany już w XIX wieku. Astronomowie obserwujący powierzchnię Marsa przez teleskopy zauważyli, że powyżej burzy pyłowej wznosi się formacja skalna. Wtedy jeszcze nie wiedzieli, że patrzą na wulkan. Obiekt zyskał nazwę Nix Olympica. Pierwszych dokładnych informacji na jego temat dostarczyła sonda Mariner 9, która w 1971 roku osiągnęła marsjańską orbitę. Jak wygląda Olympus Mons? Pod względem ukształtowania i formy, Olympus Mons przypomina ziemskie w…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/24bd043cbc80ffb6c30d0d78c03d12a8656bdb14-2ab771b.jpg
width: 700
height: 700

Gorąca woda na zimnym Marsie? Meteoryt Black Beauty zdradza nowe informacje sprzed 4,5 mld lat
type: item
date: 2024-11-26T07:57:02.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: geologia
subject: mars
subject: woda
description: Meteoryt „Black Beauty” (NWA 7034) to wyjątkowy fragment Marsa, odkryty w 2011 roku w Maroku. Waży około 320 gramów i pochodzi sprzed około 4,5 miliarda lat. To czyni go jednym z najstarszych znanych fragmentów marsjańskiej skorupy. Badanie kryształów meteorytu wskazało na obecność gorącej wody na młodym Marsie.
encoded: Spis treści: Badanie marsjańskiej gleby Bufet marsjańskiej historii Gorąca woda i magmatyzm Do chwili, w której na Ziemię trafią próbki marsjańskiej gleby zbierane przez robotycznego geologa Perseverance, szansą na bezpośrednie badanie Czerwonej Planety są meteoryty marsjańskie. Jak ważący zaledwie 320 gramów, odnaleziony 13 lat temu w Maroku „Black Beauty” (Czarna Piękność). Badanie marsjańskiej gleby Meteoryt ten jest fragmentem marsjańskiej skały wyrzuconym z Czerwonej Planety w wyniku potężnego uderzenia meteorytu w powierzchnię Marsa. Unikatowa budowa meteorytu, zawierającego różnorodne rodzaje skał cementowane w brekcję, czyni go szczególnie interesującym dla naukowców badających historię Marsa i początki Układu Słonecznego​. Wiemy już np., że „Black Beauty” zawiera dowody na obecność wody w marsjańskim środowisku hydrotermalnym. Analiza cyrkonów w meteorycie wskazała, że już 4,5 miliarda lat temu na Marsie istniały systemy wodne potencjalnie sprzyjające powstaniu życia. Ostatnie badania pozwoliły również zidentyfikować potencjalne miejsce pochodzenia meteorytu na Marsie – jest to obszar Terra Cimmeria-Sirenum. Ustalono, że fragmenty te zostały wyrzucone z Marsa w wyniku uderzeń meteorytów, z których jedno miało miejsce około 5–10 milionów lat temu, tworząc krater nazwany Karratha​. A teraz, dzięki badaczom z Australii, dowiedzieliśmy się, że meteoryt zawiera też dowody na obecność gorącej wody na Marsie. Bufet marsjańskiej historii Dr Aaron Cavosie, geologii i geochemik planetarny z Uniwersytetu Curtin w Perth w Australii i jego zespół spędzili lata na badaniu niewielkiego fragmentu meteorytu, który zawiera kryształ cyrkonu o średnicy 50 mikrometrów. Geolog nazywa „Czarną Piękność” skałą śmietnikową, ponieważ powstała z setek rozbitych, a następnie scalonych razem fragmentów skalnych. – „Black Beauty” to wspaniały bufet marsjańskiej historii, mieszanka bardzo starych i bardzo młodych skał. Ale wiele z tych fragmentów należy do najstarszych skał z Marsa – twie…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/032556d72fafe7fc76f4213b82b4ac0858de141e-d8189af.jpeg
width: 760
height: 570

Zielone plamy Czerwonej Planety. Łazik Perseverance zarejestrował intrygujące struktury na powierzchni Marsa
type: item
date: 2024-11-04T14:20:27.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: geologia
subject: mars
subject: układ słoneczny
subject: woda
subject: życie
description: Należący do NASA ciężki łazik-geolog Perseverance zarejestrował na powierzchni Marsa „zielone plamy”. Czym są te tajemnicze struktury i jaki wpływ na ich genezę mogła mieć woda? – zastanawiają się naukowcy misji.
encoded: Spis treści: Plama na Marsie Wewnątrz marsjańskich skał Geneza zielonych plam Największy do tej pory łazik NASA Perseverance bada Marsa już niemal cztery lata. Przez ten długi czas operuje w Kraterze Jezero, który został wybrany ze względu na usytuowanie na bogatym i różnorodnym terenie. Wiele przesłanek mówi, że płynęła tamtędy rzeka, a kolejne odkrycia łazika to potwierdzają. Łazik nieustannie bada środowisko dawnej rzeki, zbiera próbki i próbuje znaleźć dowody wspierające lub przeczące hipotezie głoszącej, że na Marsie mogło niegdyś rozwinąć się miko-życie. Plama na Marsie W sierpniu 2024 roku Perseverance wykonał mozaikowe zdjęcie tzw. plamy ściernej Malgosa Crest, znajdującej się w miejscu zwanym „Serpentine Rapids”. Obraz ujawnił białe, czarne i, co zaskakujące, zielonkawe plamy wewnątrz skały. Skład tych skał pozostaje tajemnicą. Jednak nieoczekiwane znalezisko sprawiło, że naukowcy są podekscytowani myślą, na jakie inne ukryte skarby może natknąć się Perseverance w przyszłości. Co ciekawe, tego tajemniczego odkrycia dokonano za pomocą instrumentów SHERLOC i WATSON. SHERLOC znajduje się na końcu robotycznego ramienia łazika, a jego zadaniem jest polowanie na nietypowe ziarna piasku w marsjańskich skałach. Urządzenie pracuje w tandemie z WATSON-em, kamerą, która wykona zbliżenia tekstury wytypowanych skał. Razem będą badać powierzchnie skał, mapując obecność niektórych minerałów i cząsteczek organicznych, czyli opartych na węglu elementach budulcowych życia na Ziemi. SHERLOC został zbudowany w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL) w Południowej Kalifornii, które kieruje misją Perseverance. Natomiast WATSON został zbudowany w Malin Space Science Systems w San Diego. W przypadku najbardziej obiecujących skał, zespół Perseverance wysyła łazikowi komendę pobrania próbki o szerokości półtora centymetra, przechowania jej i zapieczętowania w metalowych tubach, a następnie zdeponowania na powierzchni Marsa. Resztą ma zająć się misja Mars Sample Return. Wewnątrz m…

zielone-plamy-mars-eedde0f.jpg
width: 650
height: 366

Mars tętnił kiedyś życiem? Czerwona Planeta mogła mieć pole magnetyczne dłużej niż sądzono
type: item
date: 2024-10-30T15:08:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: mars
subject: układ słoneczny
subject: życie
description: Silne pole magnetyczne mogło istnieć na Marsie nawet 200 mln lat dłużej niż dotychczas przypuszczano. Naukowcy doszli do tego wniosku, symulując zmiany, jakie przechodziła tamtejsza magnetosfera ok. 4 mld lat temu. Na Czerwonej Planecie istniała wtedy ciekła woda. A w niej mogło rozwijać się życie.
encoded: Kiedy zatrzymało się że dynamo marsjańskie? Co można wyczytać z gigantycznych kraterów uderzeniowych? Co to jest przebiegunowanie? Czy na Marsie istniało kiedyś życie? To bardzo możliwe. Czerwona Planeta pod pewnymi względami jest podobna do Ziemi. Wynika to m.in. z jej położenia w Układzie Słonecznym. Mars znajduje się na granicy tzw. strefy zamieszkiwanej. Jest zimny, ale w okolicach równika ma stosunkowo znośne temperatury i dobę o podobnej długości. Istnieją jednak zasadnicze różnice, które sprawiają, że to Ziemia jest dzisiaj zieloną planetą, pokrytą w większości oceanami, Mars natomiast jest suchy i jałowy. Przede wszystkim Mars ma bardzo cienką atmosferę – ciśnienie na jego powierzchni to mniej niż 1% ciśnienia atmosferycznego na powierzchni Ziemi. Po drugie – i jeszcze ważniejsze – Mars ma znacznie słabsze niż Ziemia pole magnetyczne. Tym samym nie jest tak dobrze chroniony przed wiatrem słonecznym. Na Ziemi pole magnetyczne działa jak tarcza, zabezpieczająca nas przed strumieniem naładowanych cząsteczek emitowanych przez Słońce. Na Marsie takiego zabezpieczenia brak. Jednak tak nie było zawsze. Jeszcze kilka miliardów lat temu także Mars miał silne pole magnetyczne. Generował je mechanizm dynama – taki sam, który jest źródłem pola magnetycznego na Ziemi. W przeciwieństwie do Ziemi, na Marsie dynamo w pewnym momencie się zatrzymało. Jednym z tego skutków była właśnie utrata atmosfery, której cząsteczki po prostu uciekły w przestrzeń kosmiczną. Kiedy zatrzymało się że dynamo marsjańskie? Kiedy to się stało? Według obowiązującej obecnie wieloletniej teorii – 4,1 miliarda lat temu. Możliwe jednak, że teoria ta zostanie poprawiona. Zespół naukowców z Harvardu donosi właśnie w czasopiśmie „Nature Communications”, że pole magnetyczne Marsa mogło osłabnąć dopiero 3,9 miliarda lat temu. Może się wydawać, że ta różnica jest niewielka. Jednak oznacza ona, że potencjalne życie na Marsie miałoby aż 200 milionów lat więcej na rozwój. A być może nawet na rozkwit. Teoria d…

PIA03276orig-a1c17ae.jpg
width: 640
height: 640

Życie na Ziemi ustanowiło nowy rekord. Mikroby znaleziono wewnątrz skał mających aż 2 miliardy lat
type: item
date: 2024-10-11T10:39:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: dna
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: życie
description: Proste jednokomórkowe organizmy znaleziono w skałach wulkanicznych, których wiek szacowany jest na 2 mld lat. Są to najstarsze żywe mikroby, jakie kiedykolwiek odkryto na Ziemi. Dzięki temu możemy dowiedzieć się więcej o ewolucji ziemskich mikroorganizmów. A także lepiej przygotować się do szukania życia w próbkach skał z Marsa.
encoded: Nowy rekord: mikroorganizmy w skałach sprzed 2 mld lat Gdzie znaleziono najstarsze mikroby na Ziemi? Nowa technika badania próbek Co wiemy o bakteriach sprzed 2 mld lat? Jak długo mogą przetrwać ziemskie mikroorganizmy? Jedenaście lata temu naukowcy odkryli żywe bakterie w skałach oceanicznych mających 100 mln lat. Skały znajdowały się 2,5 km pod dnem i – jak się okazało – stanowiły dom również dla wirusów oraz grzybów. Doniesienie wzbudziło sensację. Potwierdzały, że najprostsze formy ziemskiego życia są niezwykle odporne. Znalezione wówczas bakterie okazały się długowieczne – rozmnażały się tylko raz na 10 tys. lat. Było też ich stosunkowo mało. Gdyby skały, które stanowiły ich środowisko, dało się nabierać łyżeczką, w jednej znajdowałoby się zaledwie ok. tysiąc bakterii. W łyżeczce gleby z powierzchni ziemi żyją miliardy i biliardy mikrobów. Nowy rekord: mikroorganizmy w skałach sprzed 2 mld lat Tamto odkrycie naukowców z Integrated Ocean Drilling Program na nowo rozbudziło dyskusje nad definicją życia. Czy jednokomórkowy organizm, który ożywia się raz na dziesięć mileniów, można uznać za żywy? A także dało nadzieję na znalezienie odpornych, prostych jednokomórkowców na Marsie. Te nadzieje właśnie się wzmocniły. Na początku października w czasopiśmie „Microbial Ecology” ukazała się przełomowa praca międzynarodowego zespołu naukowców. Grupa badaczy kierowana przez Yuheya Suzuki z Uniwersytetu Tokijskiego donosi w niej o znalezieniu żywych mikroorganizmów w skałach mających aż 2 miliardy lat. Są to najstarsze znane mikroby, jakie kiedykolwiek odkryto. Gdzie znaleziono najstarsze mikroby na Ziemi? Naukowcy znaleźli rekordowe mikroorganizmy w Republice Południowej Afryki. Badali 30-centymetrowe rdzenie skalne, które pochodziły z formacji skalnej nazywanej Bushveld Igneous Complex (BIC). To największa warstwowa magmowa intruzja w skorupie ziemskiej. Ma 66 tys. km kw – czyli jest wielkości niedużego państwa. Leży na północ od Johannesburga. Co istotne, ta kolosalna poz…

400248202-729aadb.png
width: 1000
height: 752

Uśmiechnięta „twarz” na Marsie. Naukowcy twierdzą, że to mogą być ślady życia
type: item
date: 2024-09-13T07:32:04.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Kosmos
subject: chemia
subject: mars
subject: układ słoneczny
subject: woda
subject: życie
description: Europejska Agencja Kosmiczna opublikowała zdjęcie Czerwonej Planety, na której widać okrągłą twarz z ledwo widocznym kształtem, który przypomina uśmiech. To jednak nie żadne zjawisko nadprzyrodzone, lecz widoczne w podczerwieni złoża chlorków na Marsie.
encoded: Spis treści: Olbrzymie złoża chlorków na Marsie W badania zaangażowani są polscy naukowcy Niemal 1000 złóż chlorków Co się stało z wodą na Marsie? Ostatnio ogromne poruszenie wywołało zdjęcie uśmiechniętej twarzy na Marsie. Chociaż buzia to wyłącznie pareidolia, czyli zjawisko polegające na dopatrywaniu się tu i ówdzie różnych kształtów i postaci, to naukowcy rzeczywiście mają dużo powodów do radości. Okazuje się bowiem, że radosna mina to widzialne w podczerwieni chlorki, czyli sole zawierające chlor. Olbrzymie złoża chlorków na Marsie Na łamach czasopisma naukowego „Scientific Data” ukazał się właśnie artykuł, w którym naukowcy stawiają tezę, że owe chlorki mogą być bardzo dobrą wskazówką przy poszukiwaniu życia na Czerwonej Planecie. Badacze twierdzą bowiem, że widoczne na zdjęciu związki chemiczne są pozostałościami po pradawnym jeziorze, które wyschło nawet miliardy lat temu. – Złoża chlorków są markerami wczesnej wodnej przeszłości Marsa, co ma ważne implikacje dla naszego zrozumienia marsjańskiego klimatu i możliwości zamieszkania tej planety – twierdzą badacze. Pod pracą podpisali się uczeni ze Szwajcarii, Anglii i Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Naukowcy badali powierzchnię Marsa w ramach misji Trace Gas Orbiter. Stanowi część programu ExoMars, który jest realizowany przez Europejską Agencję Kosmiczną. Podstawowym celem misji jest badanie składu chemicznego atmosfery Czerwonej Planety. A w szczególności poszukiwanie metanu i innych gazów śladowych, które mogą wskazywać na aktywność biologiczną lub wulkaniczną planety. W badania zaangażowani są polscy naukowcy Zdjęcie z uśmiechniętą twarzą zostało zrobione za pomocą kamery CaSSIS (Colour and Stereo Surface Imaging System), która dostarcza wysokorozdzielczych obrazów Marsa. Co istotne, w prace związane z kamerą zaangażowani są naukowcy z polskiego Centrum Badań Kosmicznych PAN. CaSSIS rejestruje obraz planety w czterech zakresach widma: w barwach czerwonej, zielonej i niebieskiej oraz dodatkowo w bliskiej p…

twarz-na-marsie-0bee7ae.jpg
width: 1247
height: 702

Łazik Perseverance właśnie znalazł coś, co wygląda jak ślady marsjańskiego życia. Kiedy uzyskamy pewność?
type: item
date: 2024-07-26T10:52:03.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: geologia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: łazik marsjański
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: życie
description: „Lamparcie plamy” – w ten sposób geolodzy związani z misją łazika Perseverance określili ślady na dużym odłamku skalnym, znalezionym przez łazik w Neretva Vallis. To mogą być ślady marsjańskiego życia. Miliardy lat temu w skale mogły zachodzić reakcje chemiczne podtrzymywane przez mikroby.
encoded: W tym artykule: Lamparcie plamy – ślady marsjańskiego życia? Trasa Perseverance Materia organiczna na Marsie Pochodzenie Wodospadu Cheyava Mars Sample Return Ma wielkość metr na 0,6 metra, kształtem przypomina grot strzały i została nazwana na cześć wodospadu Wielkiego Kanionu – Cheyava Falls. Wzdłuż skały biegną duże białe żyły siarczanu wapnia. Pomiędzy tymi żyłami znajdują się pasma materiału, którego czerwonawy kolor sugeruje obecność hematytu. Czyli jednego z minerałów, który nadaje Marsowi charakterystyczny rdzawy odcień. Lamparcie plamy – ślady marsjańskiego życia? Gdy instrumenty badawcze łazika Perseverance przyjrzały się bliżej tym czerwonym obszarom, znalazły dziesiątki nieregularnych, milimetrowych plam w kolorze złamanej bieli. Każda z tych plam otoczona była czarnym materiałem, co łącznie daje wrażenie plamek pokrywających skórę lamparta. Zainstalowany na Perseverance instrument PIXL (Planetary Instrument for X-ray Lithochemistry) ustalił, że czarna otoczka zawiera zarówno żelazo, jak i fosforany. – Te plamy są dla nas wielką niespodzianką – powiedział David Flannery, astrobiolog i członek zespołu naukowego Perseverance, pracujący na australijskim Uniwersytecie Technicznym w Queensland. – Na Ziemi tego typu cechy skał są często związane ze skamieniałymi śladami podpowierzchniowych mikrobów – dodał naukowiec. Trasa Perseverance Skała, będąca 22. próbką zebraną przez łazik, została odnaleziona 21 lipca. Wtedy Perseverance badał północny skraj Neretva Vallis, starożytnej doliny rzecznej o szerokości 400 metrów. Miliardy lat temu została wyrzeźbiona przez wodę płynącą w kierunku krateru Jezero. W powierzchni Marsa jest wielka dziura. Naukowcy nie mają pojęcia, co znajduje się w środku Czerwona Planeta ma zaskakujące cechy. Niekiedy jej powierzchnia zapada się, odsłaniając swoje wnętrze. Do czego prowadzi tajemnicza marsjańska wielka dziura? Być może to wejście do kanał... – Trasa łazika Perseverance została zaplanowana w taki sposób, aby zapewnić łazikowi …

lazik-perseverance-wlasnie-znalazl-cos-co-wyglada-jak-slady-marsjanskiego-zycia-kiedy-uzyskamy-pewnosc-fot-nasa-jpl-caltech-msss-bed9021.jpg
width: 1648
height: 823