Marihuana działa jak „hamulec” dla mózgu. Największe badanie w historii USA ujawnia skutki u nastolatków
Okres dorastania to dla ludzkiego mózgu czas „wielkiego programowania”. Właśnie wtedy formują się kluczowe połączenia odpowiadające za logiczne myślenie, pamięć i koncentrację. Najnowsze dane z gigantycznego projektu badawczego ABCD (Adolescent Brain Cognitive Development) pierwszy raz na tak olbrzymią skale pokazują, jak kontakt z konopiami modyfikuje ten ważny proces. Okazuje się, że u nastolatków palących marihuanę postęp w rozwoju zdolności poznawczych jest wyraźnie wolniejszy niż u ich rówieśników.
Badacze z University of California San Diego przeanalizowali dane od ponad 11 000 osób. To największe tego typu długofalowe badanie w historii Stanów Zjednoczonych. Naukowcy śledzili dzieci od 9. roku życia aż do późnej adolescencji (16–17 lat), monitorując zarówno ich wyniki testów psychologicznych, jak i kontakt z substancjami psychoaktywnymi. Wyniki są niepokojące, szczególnie dla rodziców. Efekt płaskowyżu. Dlaczego powinien nas martwić wolniejszy rozwój? Najbardziej niepokojącym wnioskiem z badania, opublikowanego w kwietniu 2026 r. w czasopiśmie „Neuropsychopharmacology”, nie jest to, że nastolatki nagle tracą inteligencję. Problem leży w zahamowaniu naturalnego rozwoju. W normalnych warunkach mózg nastolatka z roku na rok staje się sprawniejszy w zapamiętywaniu informacji i przetwarzaniu danych. Jednak u młodych ludzi regularnie sięgających po marihuanę naukowcy zaobserwowali ograniczony przyrost tych umiejętności. Choć jako dzieci często wypadali w testach równie dobrze (lub nawet lepiej) niż rówieśnicy, po rozpoczęciu używania konopi ich wykres rozwoju „wypłaszczał się” jak płaskowyż, podczas gdy reszta grupy dalej pięła się w górę. W jakich obszarach odnotowano spowolnienie? Pamięć operacyjna, czyli zdolność do przechowywania i czerpania z informacji podczas rozwiązywania zadań. Utrzymywanie uwagi i odporność na rozpraszacze. Szybkość przetwarzania informacji. THC na celowniku Aby wykluczyć błędy w deklaracjach (nastolatki nie zawsze mówią prawdę o używkach), zespół dr Natashy Wade zastosował testy biologiczne – analizowano próbki włosów, moczu i śliny. Pozwoliło to precyzyjnie wykryć obecność kannabinoidów nawet sprzed wielu miesięcy. Badanie wykazało, że głównym winowajcą jest THC (tetrahydrokannabinol) – składnik psychoaktywny marihuany. To on wydaje się „hakować” system endokannabinoidowy w mózgu, który w okresie dojrzewania zarządza procesem synaptycznego przycinania (usuwania niepotrzebnych połączeń, by mózg działał wydajniej). Co ciekawe, u małej grupy badanych, u których wykryto jedynie CBD, nie zaobserwowano podobnych negatywnych zmian, choć badacze ostrzegają, że produkty reklamowane jako „czyste CBD” często i tak zawierają śladowe ilości THC. Czy to na pewno marihuana, a nie coś innego? Naukowcy zadali sobie trud, by sprawdzić, czy za gorsze wyniki nie odpowiadają inne czynniki. W analizie uwzględniono genetykę i historię rodzinną, stan zdrowia psychicznego (np. depresję czy lęki), używanie innych substancji (np. alkoholu czy nikotyny) oraz status socjoekonomiczny. Nawet po odliczeniu tych wpływów, związek między marihuaną a spowolnionym rozwojem poznawczym pozostał statystycznie istotny. Sugeruje to, że konopie mają bezpośredni, biologiczny wpływ na dojrzewający układ nerwowy. Werdykt – czas ma znaczenie. Warto się wstrzymać Mózg kończy swój rozwój dopiero około 25. roku życia. Każdy rok, o który uda się opóźnić inicjację z marihuaną, to realny zysk dla sprawności intelektualnej w dorosłości. – Opóźnienie kontaktu z konopiami wspiera zdrowy rozwój mózgu – podsumowuje dr Natasha Wade. Marihuana jest coraz bardziej dostępna, więc zrozumienie, że dla młodego mózgu nie jest ona substancją obojętną, jest niezwykle ważne dla rodziców, pedagogów i samych nastolatków. Źródło: Neuropsychopharmacology Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Czy wyleczymy Alzheimera marihuaną? Naukowcy wreszcie udowodnili, że jej mikrodawki są bardzo skuteczne
Szybkie starzenie się społeczeństwa powoduje, że dramatycznie poszukujemy nowych metod leczenia choroby Alzheimera. Kolejne sposoby nie działają, a neurodegeneracyjne schorzenie dotyka coraz większej części populacji. Naukowcy kierują swój wzrok w stronę mikrodawkowania marihuany, które ma poprawiać zdolności pacjentów i nie wywoływać „haju”. Wiarygodne źródła pokazują, że to… działa.
Koniec ze spekulacjami i wyciąganymi przedwcześnie wnioskami: pierwsze na świecie badanie kliniczne udowodniło, że mikrodozowanie ekstraktu z konopi może powstrzymać pogarszanie się funkcji poznawczych u osób z łagodną postacią Alzheimera. Efekty były zauważalne po 24 tygodniach. Brazylijskie badanie nad konopiami W Brazylii przeprowadzono pierwsze randomizowane, kontrolowane i podwójne zaślepione – czyli takie, w którym ani lekarz, ani pacjent nie wiedzą, kto otrzymuje prawdziwy lek, a kto placebo – badanie kliniczne, które miało sprawdzić wpływ mikrodawkowania konopi na pacjentów z łagodną postacią choroby Alzheimera. Kierowała nim prof. Francisey Nascimento z Federal University for Latin American Integration. W badaniu wzięło udział 24 starszych pacjentów w wieku od 60 do 80 lat, którzy codziennie otrzymywali olej z ekstraktu konopi zawierający bardzo niskie stężenie kannabinoidów – dokładnie 0,3 mg THC i 0,3 mg CBD. Dla porównania, w 1 g palonej marihuany znajduje się nawet 200 mg THC. Po 24 tygodniach stosowania grupa otrzymująca mikrodozowanie wykazała stabilizację funkcji poznawczych, ocenianych według skali MMSE (Mini-Mental State Examination). Grupa placebo doświadczyła pogorszenia objawów choroby. Czemu mikrodozowanie konopi działa? Bardzo niskie dawki THC wciąż mają potencjał do stymulowania układu endokannabinoidowego, który odpowiada m.in. za regulację pamięci, reakcje zapalne i neuroplastyczność. Udowodniono, że z wiekiem aktywność tego układu spada, co może sprzyjać rozwojowi zaburzeń poznawczych. Zastosowanie bardzo niskich dawek THC i CBD może kompensować te niedobory i wspierać regenerację funkcji mózgu. Czy mikrodawkowanie marihuany jest bezpieczne? Wspomniane badania potwierdzają, że mikrodawki marihuany są dobrze tolerowane przez organizm i nie wywołują klasycznych efektów psychoaktywnych (tj. uczucia „haju”), które są typowe dla rekreacyjnego stosowania konopi. Wynika to z zastosowania dawek subpsychoaktywnych, czyli poniżej progu wywołującego zmiany świadomości. W badaniach klinicznych nie odnotowano zwiększonej liczby działań niepożądanych w stosunku do placebo. Nie wykazano również pogorszenia nastroju czy jakości życia pacjentów. Czy wyleczymy Alzheimera marihuaną? Mikrodawkowanie marihuany wydaje się jedną z najbardziej innowacyjnych metod wspierających leczenie choroby Alzheimera. Jest też bardzo obiecujące. Słowem kluczem jest jednak „wspieranie” leczenia – marihuana nie pozwala pozbyć się choroby na dobre, a jedynie łagodzi jej skutki, jeśli przebieg już jest łagodny. Obecnie mikrodawkowanie marihuany powinno być rozważane jedynie w ramach eksperymentalnych terapii lub programów medycznych prowadzonych pod ścisłą kontrolą lekarza, w zgodzie z aktualnymi wytycznymi medycznymi i prawnymi. Kluczowe znaczenie będzie miało przeprowadzenie dużych, długoterminowych badań klinicznych oraz dalsze pogłębianie wiedzy na temat mechanizmów neuroprotekcyjnych kannabinoidów. Źródła: Journal of Alzheimer's Disease, The Conversation Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Koniec hurraoptymizmu? Brakuje dowodów na skuteczność medycznej marihuany przy większości schorzeń
Złe wieści dla osób, które widzą w medycznej marihuanie remedium na całe zło świata – nawet na nowotwory. Analiza 2500 badań wykazała, że jej skuteczność można potwierdzić zaledwie w ułamku schorzeń, na które jest stosowana. Czy kannabinoidy czeka podobna przyszłość co opioidy?
Popularność terapii kannabinoidami stale rośnie, a wielu chorych liczy na jej korzystny wpływ w leczeniu rozmaitych dolegliwości. Wyniki badań są jednak dalekie od jednoznacznych, a najnowsze analizy wskazują na istnienie poważnych ograniczeń dotyczących skuteczności marihuany. To jednak temat, który wciąż budzi emocje. Czy medyczna marihuana działa? Zespół badawczy pod kierownictwem dr Michaela Hsu z UCLA Health przeanalizował ponad 2500 publikacji opublikowanych od stycznia 2010 do września 2025 roku. Przegląd objął randomizowane badania kliniczne, metaanalizy oraz wytyczne kliniczne. Analiza miała na celu ocenę skuteczności medycznej marihuany oraz innych kannabinoidów w leczeniu różnych schorzeń. Wyniki zostały opublikowane w czasopiśmie „Journal of the American Medical Association”, a w badaniu wzięli udział naukowcy z Harvardu, UC San Francisco, Washington University School of Medicine i New York University. Wyniki przeglądu wykazały, że istnieje poważna luka między postrzeganiem społecznym a rzeczywistym stanem wiedzy naukowej na temat skuteczności medycznej marihuany. Pomimo rosnącej popularności jej stosowania – 27% populacji USA i Kanady zadeklarowało w 2018 roku stosowanie medycznej marihuany – dowody naukowe na jej skuteczność są ograniczone lub niewystarczające. – Pacjenci zasługują na szczerą dyskusję o tym, co dokładnie nauka wie na temat medycznej marihuany – mówi dr Michael HSU, autor przeglądu. Na co medyczna marihuana faktycznie pomaga, a na co nie? Na podstawie badań skuteczność farmaceutycznych kannabinoidów udało się potwierdzić jedynie w wąskim zakresie schorzeń. Są to m.in.: utrata apetytu związana z HIV/AIDS, nudności i wymioty wywołane chemioterapią, ciężkie pediatryczne zaburzenia napadowe: zespół Dravet i zespół Lennoxa-Gastauta. W przypadku takich schorzeń jak przewlekły ból, lęk czy bezsenność – w których medyczna marihuana jest często stosowana – brakuje przekonujących dowodów naukowych potwierdzających jej skuteczność. Według naukowców wnioski o domniemanym działaniu przekazywane są tylko „pocztą pantoflową” i mogą być niezgodne z prawdą. Warto podkreślić, że ponad połowa użytkowników stosuje medyczną marihuanę właśnie w leczeniu przewlekłego bólu. Marihuana a onkologia – czy to działa? Inne badania prowadzone przez Whole Health Oncology Institute wykazały, że marihuana może pomagać w łagodzeniu objawów towarzyszących chorobom nowotworowym – szczególnie nudności, wymiotów, utraty apetytu oraz problemów ze snem. Dla części pacjentów poprawia także ogólną jakość życia i samopoczucie Skutki uboczne i zagrożenia marihuany Aktualne wytyczne klinicznie nie rekomendują marihuany jako terapii pierwszego wyboru. Zespół z UCLA zwrócił uwagę na potencjalne ryzyko zdrowotne związane ze stosowaniem marihuany. Według nich 29% osób stosujących medyczną marihuanę spełnia kryteria uzależnienia, a codzienne używanie marihuany – zwłaszcza w formie wziewnej – wiąże się z wyższym ryzykiem chorób układu sercowo-naczyniowego, w tym zawału i udaru. W tym kontekście szczególnie zaleca się, aby lekarze przed przepisaniem produktów zawierających THC dokładnie oceniali stan zdrowia pacjentów, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka chorób serca i zaburzeń psychotycznych. Potrzebujemy więcej badań nad marihuaną Długofalowe badania potwierdzają również, że używanie marihuany o wysokiej mocy przez młodzież może mieć poważne konsekwencje dla ich zdrowia psychicznego. Objawy psychotyczne występowały u 12,4% użytkowników marihuany, a zaburzenia lękowe u 19,1%. Marihuana o mniejszej mocy zmniejsza ten procent, ale stosunkowo niewiele. Dr Michael Hsu zaznaczył, że kluczowe jest prowadzenie kolejnych, bardziej rygorystycznych badań, które pozwolą jednoznacznie określić skuteczność i bezpieczeństwo stosowania medycznej marihuany. Tylko w ten sposób możliwe będzie opracowanie przejrzystych wytycznych klinicznych i poprawa jakości opieki nad pacjentem. Źródła: JAMA, National Library of Medine Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Palenie marihuany może drastycznie zwiększać ryzyko astmy. Pojawiły się nowe dowody
Legalna dostępność marihuany to kwestia, o którą w naszym kraju stale się spieramy. Ma zarówno swoich zwolenników, jak i przeciwników. Ostatnio pojawił się jednak nowy argument: okazuje się, że palenie marihuany może drastycznie zwiększać szansę zachorowania na astmę. Dlaczego tak się dzieje?
Jeśli chcesz zmniejszyć zmniejszyć swoje szanse zachorowania na astmę, to unikaj palenia marihuany – a przynajmniej tak twierdzą naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco. W swoich badaniach upublicznili alarmujące statystyki. Związek palenia marihuany z astmą 44% – o tyle ma się zwiększać ryzyko zachorowania na astmę u osób, które codziennie wdychają dym powstały podczas palenia marihuany. Takie dane opublikowali w czasopiśmie „Journal of General Internal Medicine” amerykańscy naukowcy. To nie wszystko: badani palący codziennie (lub przebywający w okolicy innych palących) mieli zwiększone o 27% ryzyko rozwoju przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP). Badacze twierdzą, że badanie może być niedoszacowane. Opisywane przez nich wyniki dotyczą chorób rozwijających się przez dziesięciolecia, a naukowcy nie dysponowali danymi dotyczącymi okresu stosowania marihuany przez badanych. Palenie papierosów a palenie marihuany Szkodliwość marihuany często łączy się z papierosami – wielu badanych pali jedną i drugą substancję, a zapadalność na choroby płuc zgania się na tytoń. W tym badaniu większość osób jednak nigdy nie paliła papierosów. To jeden z pierwszych takich eksperymentów: spośród 380 000 dorosłych uczestników prawie 222 000 nigdy nie paliło tytoniu. U osób stroniących od papierosów, a palących marihuanę ryzyko było jeszcze wyższe. W tej grupie codzienne wdychanie marihuany wiązało się z o 51% wyższym prawdopodobieństwem rozwoju astmy. – Informacje o szkodliwym wpływie palenia tytoniu na zdrowie są już powszechnie znane, ale w przypadku marihuany sprawa jest mniej jasna dla społeczeństwa – alarmuje dr n. med. Alison Rustagi, adiunkt na Uniwersytecie Kalifornijskim i główna autorka badania. Legalna marihuana w Polsce W Polsce medyczna marihuana jest legalna od 1 listopada 2017, a na receptę można kupić ją od 17 stycznia 2019 roku. Do kraju sprowadza ją firma Spectrum Cannabis, nie jest jednak dostępna w szerokiej dystrybucji. Od lat trwają spory na temat tego, czy marihuana powinna być całkowicie legalna w Polsce. Możemy podążyć drogą naszych południowych sąsiadów: w Czechach, po latach liberalizacji prawa w tym zakresie, od 1 stycznia 2026 roku legalne stanie się posiadanie do 100 g substancji oraz uprawa trzech roślin na własny użytek. Badania dotyczące zdrowia poddają jednak pod wątpliwość ten pomysł. Zwolennicy liberalizacji dziwią się jednak, że inne substancje psychoaktywne, takie jak na przykład alkohol, ciągle są dostępne w Polsce na wyciągnięcie ręki, a prawo z jakiegoś powodu omija marihuanę szerokim łukiem. Źródło: Journal of General Internal Medicine Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Amsterdam – co warto zobaczyć? Poznaj atrakcje turystyczne stolicy Niderlandów
Kameralna stolica, którą pokochały miliony turystów. Amsterdam, bo o nim mowa, to miasto o wielu twarzach, a każda z nich jest niepowtarzalna i wyjątkowa na swój sposób. Przekonaj się, dlaczego warto odwiedzić jedno z najbardziej tętniących życiem miast w Europie.
W tym artykule: Gdzie leży Amsterdam? Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam na rowerze Atrakcje Amsterdamu Jak dolecieć z Polski do Amsterdamu? Jak dojechać z Eindhoven do Amsterdamu? Czy Amsterdam jest bezpieczny? Ciekawostki o Amsterdamie Amsterdam przez wielu nazywany bywa „Wenecją Północy”, chociaż to może Wenecję powinniśmy nazywać „Amsterdamem Południa”. Najlepszym rozwiązaniem będzie, gdy przestaniemy porównywać oba miasta do siebie, bowiem każde z nich ma nadzwyczajny i unikalny charakter. Stolica Królestwa Niderlandów jest jednym z najbardziej tętniących życiem miast na świecie. Magiczna i malownicza sieć kanałów, zdumiewający krajobraz, bogata historia oraz wolność na wielu płaszczyznach sprawiają, że przyjeżdzają tu tłumy turystów. Co warto mieć na uwadze przed wyjazdem do Amsterdamu? Poznaj nasz redakcyjny przewodnik po europejskiej stolicy rowerów, kanałów oraz coffeshopów. Gdzie leży Amsterdam? Amsterdam to jedna z najpopularniejszych i najchętniej odwiedzanych stolic w Europie. Położony jest w prowincji Noord-Holland, nad rzeką Amstel i ponad 160 kanałami. Jego powierzchnia wynosi zaledwie 219,3 km kw. i jest osiem razy mniejsza od powierzchni Londynu. Jeśli pod uwagę weźmiemy liczbę turystów, tutaj dane są zbliżone. Rocznie miasto odwiedza 20 mln turystów. Amsterdam jest największym miastem, a zarazem pełni funkcję nominalnej (konstytucyjnej) stolicy Królestwa Niderlandów. Rząd i parlament znajdują się natomiast w ich drugiej, administracyjnej stolicy – Hadze. Niderlandy są jednym z niewielu państw na świecie posiadających dwie stolice. Granice całej aglomeracji zamieszkuje niemal 2,5 miliona ludzi, z czego 1,1 z nich w samym mieście. Ponadto jest ono niezwykle zróżnicowane pod względem etnicznym. Jest miejscem zamieszkania dla blisko 300 tys. imigrantów. Z czego słynie Amsterdam? Amsterdam swój unikatowy charakter ukazuje na wielu płaszczyznach. Zdecydowanie nie musimy podążać przetartymi szlakami, możemy wsiąść na rower czy łódkę i wypuścić się w miasto. W każdym jego zakamarku znajdziemy coś fascynującego. Z czego dokładnie słynie stolica Niderlandów? Słynna dzielnica czerwonych latarni (Red Light District) jest jednym najpopularniejszych i najbardziej kontrowersyjnych miejsc w Amsterdamie. Fenomen polega na tym, że miejscowe sex-workerki stoją w witrynach domów publicznych i prezentują swoje wdzięki przechodniom w czerwonym świetle. Ich fotografowanie nie jest mile widziane. Panie te mają oficjalne licencje, przedstawicielki w izbie handlowej, no i oczywiście płacą podatki. W 2021 r. władze Amsterdamu ogłosiły plan przeniesienia czerwonej dzielnicy z centrum na przedmieścia. Pomysł nie spodobał się pracownicom domów publicznych. Obawiają się, że klienci nie będą wiedzieć, gdzie ich szukać. Niderlandy nadal są jednym z niewielu państw, gdzie marihuana dostępna jest na wyciągnięcie ręki. Bardziej szczegółowo mówiąc – wprowadzone prawo tolerancji sprawia, że nie jest ono egzekwowane wobec sprzedaży detalicznej małych ilości do użytku osobistego w lokalnych kawiarniach. Od lat z całego świata do tutejszych coffee-shopów, gdzie serwuje się indyjskie konopie, przyjeżdżają tysiące ludzi spragnionych psychoaktywnych wrażeń. Znajdziemy ją pod różnymi formami, jedną z najpopularniejszych jest ciasto: brownie, red velvet czy nawet sernik z dodatkiem marihuany. Sklepy zazwyczaj oblegane są przez przyjezdnych. Charakterystyczny listek marihuany często jest wręcz uważany za wizytówkę miasta. To również nie podoba się rządzącym. Co jakiś czas pojawiają się informacje od ograniczeniu dostępu do konopi indyjskich dla turystów. Jednak w życie nie weszły żadne zmiany. Serca Holendrów podbiło także piwo. Sztandarowym browarem w kraju jest Heineken – długo produkowany właśnie w Amsterdamie. Obecnie w starym zakładzie znajduje się muzeum piwa, gdzie możemy poznać historię złocistego trunku, prześledzić proces jego produkcji i oczywiście degustować. Osoby poniżej 18. roku życia muszą być w towarzystwie dorosłych. Do najbardziej atrakcyjnych sposobów na poczucie klimatu miasta i odkrywania jego zakątków należy rejs po kanałach. Zwiedzanie połączone jest z przyjemnym odpoczynkiem na świeżym powietrzu. Niezależnie od tego, czy to nasza pierwsza czy kolejna wizyta w mieście, wszystko wydaje się nieco bardziej magiczne, kiedy jest oglądane z perspektywy łodzi. Większość rejsów trwa około godziny. Podczas nich poznaje się się wpisany na listę UNESCO pierścień kanałów Amsterdamu oraz inne interesujące fakty na temat miasta. Przewoźnicy oferują również specjalne wycieczki, przykładowo tematyczne dla dzieci, z open barem, z przewodnikiem dla mniejszych grup lub romantyczne, z kolacją przy świecach. My zdecydowanie polecamy te mniejsze i bardziej kameralne kursy. Każdej wiosny kultowy region Flower Strip przyciąga wielbicieli kwiatów z całego globu. To właśnie wtedy kwitną miliony kolorowych tulipanów. Na odrestaurowanym, polderowym terenie mieszczą się historyczne wioski i fascynujące muzea, które opowiadają historię walki Holendrów z wodą. Imponujące zielone krajobrazy, zabytkowe posiadłości i ogrody, lasy i rozległe pola kwiatowe sprawiają, że okolica jest idealna do spędzenia dnia na świeżym powietrzu. Ogrody otwarte są od marca do maja. Najłatwiej dostać się tutaj autobusem linii 858, który kursuje bezpośrednio z przystanku Schiphol Plaza, a podróż zajmuje niespełna pół godziny. Amsterdam na rowerze Amsterdam to miasto idealne dla rowerzystów. Na miłośników jednośladów czeka tu aż 400 km ścieżek rowerowych. Warto wypożyczyć sprzęt na mieście, wsiąść, a następnie jechać przed siebie, eksplorując niezapomniane uroki tego miasta. Postaraj się jednak nie zaszufladkować tylko w jednej dzielnicy. Centrum jest bogate w atrakcje, ale inne części miasta mają również wiele do zaoferowania. Przykładowo tętniące życiem kawiarnie, gorące nowe restauracje znajdziesz w De Pijp. Amsterdamczycy uwielbiają spędzać czas na zewnątrz, ze znajomymi, w kawiarni czy w pubie. Warto również wybrać się na północ od dworca głównego. Wiele osób podróżujących nie zdaje sobie sprawy, że przeprawa promem jest bezpłatna i krótka. Jedną z popularnych, kulturowych miejscówek jest nabrzeże NDSM, gdzie możesz cieszyć się wieloma miejscami spotkań, festiwalami czy innymi wydarzeniami kulturalnymi. Idealnym przykładem jest Pllek – zbudowana z starych kontenerów morskich placówka, gdzie doświadczymy pysznego jedzenia, napojów, pięknego (innego) widoku na Amsterdam, a nawet muzyki na żywo. Atrakcje Amsterdamu Może i wieczorami Amsterdam tętni życiem w różnych kolorach tęczy, ale za dnia również nie da się tam nudzić. Nawet w muzeach. Stolica Niderlandów słynie z placówek posiadających w kolekcjach fascynujące zbiory. Rijksmuseum – holenderskie muzeum narodowe poświęcone holenderskiej sztuce i historii, z ogromnymi i dobrze opisanymi zbiorami. Van Gogh Museum – największa na świecie kolekcja obrazów i rysunków Van Gogha. W 2017 roku muzeum odwiedziło 2,3 miliona osób. Było ono najczęściej odwiedzanym muzeum w Holandii oraz 23. najczęściej odwiedzanym muzeum sztuki na świecie. Anne Frank Huis – dom i muzeum biograficzne poświęcone Annie Frank, żydowskiej autorce pamiętników wojennych. Miejsce pełne refleksji i zadumy nad okrucieństwem, jakie spotkało naród żydowski i nie tylko podczas II wojny światowej. NEMO Science Museum – największe centrum nauki w Niderlandach. Zachwyca nie tylko wystawą na pięciu piętrach, ale też oryginalną architekturą. Budynek bowiem przypomina statek. Stedelijk Museum Amsterdam – największe muzeum sztuki nowoczesnej i współczesnej w Niderlandach, które mieści się w budynku z 1895 roku. The Royal Concertgebouw – budynek zaraz obok Museumplein, będący od ponad stu lat centrum muzyki klasycznej w Holandii. Znana na całym świecie sala koncertowa, doceniona za wspaniałą akustykę i jeszcze wyższej jakości program. Dzielnica Jordaan – najbardziej urokliwa część miasta z wąskimi uliczkami i pięknymi domkami. Pierwotnie była to dzielnica robotnicza, a dzisiaj jedna z najbardziej pożądanych. Mieszczą się tutaj liczne niezależne galerie sztuki, sklepy z antykami czy klimatyczne bary i restauracje. A’DAM Tower – wieżowiec po drugiej stronie rzeki. Mówią o nim „wieża o wielu talentach”. Znajdziemy tutaj hotel, biura, klub nocny, a co ważniejsze taras widokowy z przepiękną panoramą Amsterdamu. Na szczycie A’DAM-a umiejscowiona została huśtawka, dzięki której widoki zapierają jeszcze bardziej dech w piersiach. Przy okazji można skorzystać z baru oraz restauracji. Voldenpark – każdego dnia można spotkać w tym miejscu tysiące osób. Siedziba wielu restauracji, kawiarni, teatru na świeżym powietrzu, placu zabaw oraz ogrodu różanego. Zaprojektowany przez L.D Zochera park otwarty został w 1857 roku. Często porównywany jest do nowojorskiego Central Parku, mimo że jest 7 razy mniejszy. Idealne miejsce na aktywności fizyczne, spacer, piknik czy odpoczynek. Jak dolecieć z Polski do Amsterdamu? Do Amsterdamu dostaniemy się bezpośrednio ze wszystkich najważniejszych polskich portów – Gdańska, Krakowa, Katowic, Poznania, Wrocławia oraz Warszawy. Loty do stolicy Niderlandów realizowane są przez holenderskiego narodowego przewoźnika i najstarsze linie lotnicze na świecie, a więc KLM, a także przez nasz rodzimy PLL LOT. Podróż trwa niewiele ponad półtorej godziny. Ceny w jedną stronę zaczynają się od 300 zł w pakiecie z bagażem podręcznym oraz małym poczęstunkiem na pokładzie. Lotnisko Schipol to główny węzeł komunikacyjny Niderlandów. Ponadto jest czwartym największym portem lotniczym w Europie i jednym z najbardziej obciążonych pod względem międzynarodowego ruchu pasażerskiego. Dużym atutem amsterdamskiego lotniska, co z pewnością potwierdzi niejeden pasażer, jest bardzo dobre skomunikowanie z centrum miasta. Transport autobusem lub pociągiem trwa zaledwie kilka minut. W bilety na przejazd można się zaopatrzyć w automatach znajdujących się na terenie terminalu. Zagrzeb – atrakcje, zabytki i ciekawostki. Co warto zobaczyć w stolicy Chorwacji? Chorwacja to hitowy kierunek, który szczególnie upodobali sobie turyści znad Wisły. W cieniu obleganych, wakacyjnych kurortów skrywa się jej stolica – Zagrzeb, do którego można dolecieć ... Jak dojechać z Eindhoven do Amsterdamu? Jedną z najbardziej budżetowych opcji dostania się do stolicy Niderladnów jest lot do oddalonego o 150 km od Amsterdamu Eindhoven. Połączenia na tej trasie realizowane są przez tanie linie lotnicze Wizz Air. Przewoźnik proponuje loty z pięciu polskich miast – Gdańska, Katowic, Krakowa, Warszawy oraz Wrocławia. Bilety na podróż, bez bagażu podręcznego, można kupić już za mniej niż 100 zł w jedną stronę. Z lotniska na dworzec główny w Eindhoven dostaniemy się autobusami numer 400 lub 401. Stacja znajduje się na wprost od przystanku. Do Amsterdam Centraal kursują bezpośrednie pociągi. Po dwóch godzinach drogi możemy rozkoszować się kameralnym klimatem stolicy Niderlandów. Koszt przejazdu waha się w okolicach 25–27 euro. Warto zaznaczyć, że czasami szybciej możemy się dostać poprzez połączenia przesiadkowe m.in. w Utrechcie czy Rotterdamie. W tym przypadku niezwykle przydatna okaże się aplikacja „9292”, która ułatwia poruszanie się po nowym mieście lub kraju oraz informuje o peronie i torze, z którego odjedzie pociąg. Czy Amsterdam jest bezpieczny? Amsterdam, dzięki swojemu wyjątkowemu klimatowi i przyjemnej atmosferze, przyciąga tłumy z całego globu. Ale czy za popularnością idzie bezpieczeństwo? Zdecydowanie tak i pod tym względem nie ma powodów do obaw. Stolica Niderlandów należy do jednych z najbezpieczniejszych miast nie tylko w Europie, ale i na świecie. Jednak mimo niskiej przestępczości, warto zachować szczególną ostrożność, niezależnie od miejsca, w którym się znajdujemy. Za najbezpieczniejsze dzielnice uznaje się: Jordaan, Apollobuurt, Middenmeer, Station-Zuid WTC, Buitenveldert-West i Buitenveldert-Oost. Do najczęstszych przestępstw występujących w Amsterdamie należy kradzież… roweru. Aczkolwiek jeżeli nie zabieramy ze sobą pojazdu na wycieczkę po stolicy, nie powinniśmy się o to martwić. Tirana – co warto zobaczyć w stolicy Albanii? Atrakcje, zabytki i historia miasta Tirana przez lata była jedną z najbardziej niedocenianych stolic Europy. Jednak z roku na rok piękno stolicy Albanii dostrzega coraz więcej turystów z całego świata, w tym także z Polski. S... Ciekawostki o Amsterdamie Amsterdam to prawdopodobnie najlepiej rozplanowane miasto w swojej części Europy. W czasach świetności uważano je nawet za centrum światowej gospodarki. Amsterdam ma 165 kanałów o łącznej długości 50 km. W Wenecji jest ich z kolei „tylko” 150. Może i jointy są legalne w Amsterdamie, ale palenie tytoniu nie jest mile widziane. Od 2008 r. zostało zakazane w kawiarniach i restauracjach. Zabrania się również palenia we wszystkich pociągach, na stacjach i w poczekalniach. Kto złamie prawo, może spodziewać się grzywny. W Amsterdamie jest 1281 mostów. Najbardziej znany to Magere Brug. Stojąc na rogu Reguliersgracht i Herengracht, możemy jednocześnie policzyć 15 mostów, włącznie z tym, na którym stoimy. W sumie w stolicy Holandii jest więcej mostów niż w Paryżu. Większość budynków w Amsterdamie jest zbudowana na słupach z drewna o długości od 15 do 20 metrów. Przykładowo Pałac Królewski w Amsterdamie stoi na ponad 13 500 drewnianych palach. Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Słynne „coffee shopy" już nie tylko w Amsterdamie. Popularne bary z marihuaną pojawiają się w Tajlandii
W kraju, w którym jeszcze do niedawna za posiadanie nawet najmniejszej ilości narkotyków można było trafić na wiele lat do więzienia, zaczynają pojawiać się „coffee shopy", w których można legalnie kupić marihuanę. Czy liberalizacja prawa narkotykowego przyciągnie do Tajlandii jeszcze więcej turystów?
W tym artykule: Zielona rewolucja w Azji Południowo-Wschodniej Pierwsze „coffee shopy” w Tajlandii Tajlandia planuje odbudować przemysł turystyczny Jeszcze kilka lat temu w Tajlandii, tak jak w większości azjatyckich krajów, za posiadanie nawet niewielkiej ilości marihuany, można było usłyszeć wyrok 15 lat więzienia. W 2018 roku rząd ogłosił stopniowe łagodzenie prawa narkotykowego i zapowiedziano wprowadzenie możliwości używania substancji w konkretnych przypadkach m.in. medycznych. Od tamtego czasu mówi się o wielkiej, zielonej rewolucji w Azji Południowo-Wschodniej. Zielona rewolucja w Azji Południowo-Wschodniej Dwa lata później w Bangkoku powstaje pierwsza konopna klinika, w której istnieje możliwość nomen omen – ziołolecznictwa. Placówka jest nadzorowana przez Ministerstwo Zdrowia Publicznego Tajlandii. To sytuacja precedensowa ponieważ Tajlandia staje się pierwszym krajem Azji Południowo-Wschodniej, w którym medyczna marihuana została oficjalnie zalegalizowana. Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś To piękny i zasobny kraj, który ma trudną historię. Tajlandia dawniej była areną krwawych konfliktów. Dziś wygląda to inaczej. Opisujemy, jakim krajem jest Tajlandia. Informacje na ten tem... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e8da1afb70ff8827eb71c9c2e643fdb121684a87-3d75f8e.jpeg" width="938" height="645" alt="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" title="Tajlandia informacje ogólne, historia. Tajlandia dawniej i dziś (Fot. Chaiwat Subprasom/SOPA Images/LightRocket via Getty Images)" /> Na początku 2022 roku rząd Tajlandii ogłasza kolejną rewolucję, która 9 czerwca staje się faktem. Kraj uznaje, że marihuana nie jest narkotykiem i usuwa ją z listy substancji odurzających. Kolejny raz to Tajlandia jest pionierem liberalizacji prawa konopnego. Od teraz każdy obywatel państwa może uprawiać konopie indyjską w swoim domu. Jest jednak jedno ale – uprawa musi być zgłoszona w oficjalnym rejestrze i można hodować ją wyłącznie na potrzeby medyczne. Dodatkowo marihuana, a raczej jej skład chemiczny podlega pewnym ograniczeniom. W jej składzie nie może znaleźć się więcej niż 0,2% THC, czyli tetrahydrokannabinolu, który jest główną substancją psychoaktywną konopii. Pierwsze „coffee shopy” w Tajlandii W lipcu w Bangkoku otwarto pierwszy w kraju „cannabis cafe”. Już od pierwszych dni cieszył się niezwykłą popularnością wśród turystów, tak samo, jak „coffee shopy” w Amsterdamie, z których przecież w większości korzystają przyjezdni i podróżujący do Holandii. O to właśnie chodzi władzom kraju, żeby odbudować turystykę Tajlandii, która odgrywa ważną rolę jej gospodarki. Przemysł turystyczny stanowi 20% PKB. W ostatnim roku przed pandemią koronawirusa, czyli w 2019 roku, kraj ten odwiedziło ok. 40 mln turystów. W 2021 roku zagranicznych turystów było niespełna 430 tysięcy. W połowie 2022 roku widać już wzrost. Tajlandię do tej pory odwiedziło prawie 2 mln osób. Tajlandia planuje odbudować przemysł turystyczny To wciąż jednak kropla w morzu w porównaniu z latami „przed pandemią”. Oznacza to wielomiliardowe straty w gospodarce. Straty, które trudno będzie w szybki sposób odrobić. Dlatego właśnie kraj potrzebuje bodźców, które raz jeszcze sprawią, że Tajlandia stanie się numerem 1. dla podróżników. Popularność kawiarni z marihuaną jest tak duża, że jej właściciel Ongard Panyachatiraksa planuje otworzyć kolejne. Władze jednak przypominają, że legalna jest jedynie medyczna marihuana i obawiają się, że może dojść do sytuacji, w której rynek konopii indyjskiej wyjdzie spod kontroli, a przynajmniej tej oficjalnej. Przedsiębiorcy, którzy myślą o podobnych knajpach powinni jednak poczekać z hurraoptymizmem. Obecnie trwają pracę komisji parlamentu Tajlandii nad kolejną ustawą regulującą zażywanie marihuany. To oznacza, że we wrześniu może się okazać, że tajskie „coffee shopy” pozostaną tym, czym są one na całym świecie. Kawiarniami, w których prędzej wypijemy espresso, niż zapalimy bucha. A do prawdziwych „coffee shopów” znów trzeba będzie lecieć do Amsterdamu… Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Turystyka konopna nowym trendem? Ma być warta miliardy dolarów, ale państwa nie chcą powtórki z Holandii. Jest plan
Turystyka konopna to nie tylko Amsterdam. Coraz więcej miejsc na świecie oferuje wycieczki tematyczne z marihuaną w tle. Czy wszędzie, gdzie marihuana jest legalna, turyści mogą czuć się bezpiecznie?
W tym artykule: Marihuana pożądana jak palmy na plaży Turystyka konopna: o co w niej chodzi? (Nie)legalne konopie indyjskie Mimo że podejście do konopi indyjskich w ostatnich latach zmienia się diametralnie – na korzyść zwolenników medycznej marihuany – to sam temat nadal wzbudza wiele kontrowersji. Czuję to szczególnie teraz, kiedy po raz kolejny od nowa zaczynam pisać tekst o konopnej turystyce na świecie. Moją rolą nie jest ocenianie czy promowanie takich zjawisk. Jako dziennikarz podróżniczy, przyglądam się im z ciekawością. To samo dotyczy nagłego boomu na kampery czy cyfrowych nomadów. Wróćmy jednak do marihuany. Od 2017 r. w Polsce dostępne są leki produkowane na bazie konopi. Na ich wprowadzenie czekały tysiące chorych, chociażby na epilepsję. Co prawda preparatów z medycznej marihuany wciąż jest w naszym kraju niewiele, ale sama ich legalizacja to ważny kamień milowy w prowadzeniu publicznej dyskusji o kannabinoidach CBD i THC. Marihuana pożądana jak palmy na plaży Tymczasem w wielu miejscach na świecie legalizowana jest nie tylko marihuana medyczna, ale też przeznaczona do użytku rekreacyjnego. Jako że zmiany nie zachodzą równolegle we wszystkich krajach czy regionach (w USA poszczególne stany prowadzą różną politykę konopną), turyści, planując podróże, biorą pod uwagę dostępność THC na miejscu. Jest popyt, jest podaż. Turystyka konopna to nowa, rozwijająca się gałąź w branży. Badania przeprowadzone przed pandemią przez MMGY Travel Intelligence wykazały, że prawie co piąty (18%) Amerykanin podróżujący w celach wypoczynkowych jest zainteresowany doświadczeniami związanymi z konopiami na wakacjach. Według sondażu Harrisa opublikowanego w maju 2022 r. ponad dwie trzecie dorosłych Amerykanów (68%) popiera palenie THC przez osoby dorosłe. Połowa milenialsów (50%) twierdzi, że dostęp do legalnej marihuany rekreacyjnej jest ważny przy wyborze miejsca na wakacje. A ponad czterech na dziesięciu millenialsów (43%) twierdzi, że wybrało miejsce wypoczynku, ponieważ marihuana była tam legalna. Psychodeliki na depresję? Nowoczesna medycyna musi przyjrzeć się zakazanym substancjom – Zgromadzone dotychczas informacje sugerują, że powinniśmy badać substancje psychodeliczne i w miarę możliwości wprowadzać je do zastosowań w terapiach. Wcześniej niezbędne jest jedna... Turystyka konopna: o co w niej chodzi? W zorganizowanych wyjazdach nie chodzi o to, żeby po prostu legalnie zapalić skręta. Na przykład amerykańskie biuro podróży Emerald Farm Tours oferuje wycieczki po gospodarstwach, w których uprawiane są konopie indyjskie. Uczestnicy mogą dowiedzieć się więcej o ich produkcji i zastosowaniu. Dla wielu osób to jedyna okazja, żeby dowiedzieć się czegoś więcej o marihuanie z rzetelnego źródła. Jak na razie największe biura podróży na świecie nie oferują jeszcze wycieczek tematycznie związanych konopiami. To może się jednak niedługo zmienić. Amerykański „Forbes” szacuje, że turystyka konopna to przemysł warty 17 miliardów dolarów. Amsterdam stał się centrum turystyki konopnej na długo, zanim można było mówić o trendzie. Jest to jednocześnie i dobry, i zły przykład wykorzystania marihuany w branży turystycznej. Z jednej strony miasto do dziś jest pierwszym wyborem turystów, którzy chcą legalnie zapalić tzw. trawkę. Z drugiej strony, mieszkańcy nie czują się tam bezpiecznie. Władze Amsterdamu również zaczyna męczyć imprezowa opinia miasta. Co jakiś czas media donoszą o ograniczeniach czy nawet zakazie sprzedaży wyrobów konopnych turystom z zagranicy. Jednak do tej pory żaden z nich nie wszedł w życie. Aby nie powtórzyć błędów z Amsterdamu i nie tworzyć zagłębia zadymionych kawiarni, nowe modele biznesowe koncentrują się na agroturystyce. A także na turystyce kulinarnej i imprezach tematycznych, takich jak festiwale konopi czy warsztaty „ganja yoga”. Potencjał turystyki konopnej ma szansę rozwinąć się na całym świecie. Część stanów USA, a także Kanada, Meksyk czy Urugwaj zalegalizowały już marihuanę rekreacyjną. Polacy zdradzili, jak często się upijają. Wyniki badania mogą być zaskoczeniem Najczęściej upijają się (lub tym chwalą) mieszkańcy krajów anglojęzycznych oraz Skandynawowie - wynika z raportu Global Drug Survey. To największe na świecie badanie poświęcone tematowi... (Nie)legalne konopie indyjskie Nie wszędzie, gdzie marihuana jest legalna, turyści powinni czuć się bezkarni. Przykładowo w Tajlandii przyjezdni mogą palić konopie celach leczniczych. Jednak używanie ich w miejscach publicznych jest nadal nielegalne. Nie tylko tam turyści ryzykują nieumyślne złamanie prawa, wchodząc w interakcje z ulicznymi handlarzami i policją. To dlatego, że nie wszystkie kraje wyjaśniły legalność rekreacyjnej konsumpcji konopi na mocy ustawodawstwa. Inna sprawa to kupowanie marihuany na ulicy. Nigdy nie możemy być pewni, co trafia w nasze ręce. Co prawda medycyna zna przypadki, w których kannabinoidy bardzo pomogły pacjentom, ale nie można mieć pewności, że w naszym przypadku będzie tak samo. Zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z niepewnym dystrybutorem. Turystyka konopna ma umożliwiać nie tylko legalny, ale też bezpieczny dostęp do marihuany. Potencjał „zielonych podróży” jak na razie opiera się na szacunkach. Jest jeszcze za wcześnie na podliczanie dochodów. Eksperci z branży turystycznej przewidują, że turystyka konopna nie stanie się głównym trendem. Jednak ma szanse wpisać się na stałe w nisze, tak jak enoturystyka, czyli winiarskie wycieczki. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
ZA NAMI 17. JUŻ EDYCJA Wielkiego Konkursu Fotograficznego National Geographic – wyjątkowa, bo organizowana w czasie pandemii, która radykalnie zmieniła nasze życie i przyzwyczajenia. Znalazło to odbicie w nadesłanych na konkurs i nagrodzonych fotografiach. Większość z nich zrobiona została w Polsce, tematem wielu stała się też nasza nowa, naznaczona społecznymi ograniczeniami rzeczywistość. Mam nadzieję, że zdjęcia finalistów tegorocznego WKF-u nie tylko jury, ale również Państwa nie pozostawią obojętnymi. Z pandemią związany jest też raport Jakuba Rybickiego o tym, co się dzieje z produkowanymi na masową skalę i powszechnie używanymi maseczkami, gdy już spełnią swoją funkcję. Kiedyś zwykle wracaliśmy się do domu po zapominane klucze czy telefon, dziś robię to, ilekroć zapomnę zabrać ze sobą maseczki. Stała się ona częścią naszej codziennej egzystencji i zapewne długo jeszcze nią pozostanie. Większość niniejszego wydania magazynu poświęcamy jednak jednemu z najbardziej niesamowitych spektakli natury, – sezonowej migracji wielkich zwierząt odbywającej się co roku na równinach wschodniej Afryki. Jak to się dzieje, że milionowe stada antylop i zebr podejmują trudy wędrówki przez tysiące kilometrów, pokonując po drodze rwący nurt rzeki Mara, w którym czekają na nie wygłodniałe krokodyle? – Na Serengeti powracam nieprzerwanie od 25 lat i nigdy nie utraciło dla mnie swego uroku. Nie ma lepszego miejsca na Ziemi do fotografowania dzikiej przyrody – mówi fotograf Charlie Hamilton James, który przez dwa lata pracował tam na zlecenie NG. Na potwierdzenie tych słów prezentujemy Wam jego dokonania. Dziękuję, że czytasz National Geographic.
CBD, składnik konopi, skuteczny na lekooporne bakterie
Kannabidiol jest skuteczny m.in. w zabijaniu lekoopornego gronkowca złocistego, a także w leczeniu wrzodów i ran wywołanych cukrzycą.
Odkryto zaskakujące nowe działanie głównego niepsychoaktywnego składnika konopi indyjskich, organicznego związku chemicznego zwanego kannabidiolem. Okazuje się, że CBD zabija bakterie wywołujące rzeżączkę, zapalenie opon mózgowych i legionellozę. Według Intytutu Bionauk Molekularnych (IMB) australijskiego uniwersytetu stanu Queensland, wspólne odkrycie dokonane przez, należące do Instytutu, centrum badań nad superbakteriami CSS oraz koncernem farmaceutyczny Botanix Pharmaceuticals Ltd., może doprowadzić do stworzenia pierwszej od 60 lat nowej klasy antybiotyków skutecznych wobec lekoopornych bakterii. View oEmbed on the source website W opisanym w magazynie „Communications Biology” badaniu po raz pierwszy w historii dostrzeżono, że CBD zabija bakterie Gram-ujemne, np. dwoinkę rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae). – Te bakterie mają dodatkową linię obrony przed antybiotykami w postaci zewnętrznej, nie dającej się spenetrować membrany. CBD ją przebija – wyjaśnił dr Mark Blaskovich, szef IMB. Australijczycy są szczególnie zainteresowani zwalczaniem rzeżączki, bo to druga w tym kraju najczęściej seksualnie przenoszona infekcja. Według IMB jest na tyle rozpowszechniona w społeczeństwie, że miejscowi lekarze nie dysponują ani jednym w pełni skutecznym antybiotykiem. Co więcej, dwoinka rzeżączki to bakteria ze szczególnym „talentem” do zyskiwania lekooporności. fot. INSTITUTE FOR MOLECULAR BIOSCIENCE, UNIVERSITY OF QUEENSLAND​ Jak piszą autorzy w „Communications Biology”, kannabidiol jest skuteczny w zabijaniu lekoopornego gronkowca złocistego, a także w leczeniu wrzodów i ran wywołanych cukrzycą. – CBD wykazał niską tendencję to wytwarzania lekooporności nawet gdy administrowano go w zwiększonej koncentracji – dodał dr. Blaskovich. Naukowiec wyjaśnił, że kannabidiol nie tyle penetruje co „rozsadza” zewnętrzną membranę lekoopornych bakterii. Badacze nie wiedzą jeszcze jak to robi. To pokazać mają kolejne badania nad CBD. Botanix ze swojej strony zapowiedział stworzenie nowej syntetycznej odmiany CBD która nie będzie rozkładać się w organizmie tak szybko jak obecnie stosowana. – Zdecydowanie widać w tym potencjał na nowy prototyp nowej klasy antybiotyków – zauważył Vince Ippolito, szef zarządu koncernu współodpowiedzialnego za odkrycie.
Uprawa marihuany to poważne obciążenie dla klimatu – ostrzegają naukowcy z Kolorado
Uprawy konopi indyjskich w pomieszczeniach wytwarzają o 30% więcej gazów cieplarnianych niż stanowy przemysł wydobywczy węgla - wynika z badań przeprowadzonych w Kolorado. A to dlatego, że uprawa konopi indyjskich w pomieszczeniach wymaga dużo energii elektrycznej.
W tym artykule: Zużycie zależne od klimatu Szklarnie i diody LED Nowe badanie przeprowadzone na Colorado State University sugeruje, że uprawa konopii indyjskich ma ogromny wpływ na środowisko. Głównie dlatego, że większość hodowli prowadzona jest pod dachem. Marihuana obecnie jest legalna (dopuszczona do stosowania rekreacyjnego) w 15 stanach USA. Wiele z nich nadal zakazuje jednak uprawiania konopii na wolnym powietrzu. Wielu hodowców decyduje się też prowadzić uprawy w zamkniętych halach, aby nie dopuścić do kradzieży. Takie zamknięte uprawy wymagają jednak dużego zużycia energii elektrycznej, służącej do zapewnienia odpowiedniego sztucznego oświetlenia oraz określonych warunków, korzystnych dla wzrostu roślin. W Kolorado legalizację marihuany rekreacyjnej przegłosowano już w 2012 roku. W ciągu pierwszych pięciu lat obowiązywania nowego prawa, z tytułu opłat licencyjnych od upraw oraz podatków od sprzedaży konopii do budżetu stanu Kolorado wpłynęło ponad 247 milionów dolarów. Naukowcy z uniwersytetu w Kolorado byli ciekawi, jaki wpływ na emisje gazów cieplarnianych mają rosnące uprawy i – co za tym idzie – jaki jest klimatyczny koszt rosnących wpływów do stanowego budżetu. Zespół postanowił też zestawić dane z innymi gałęziami przemysłu o dużej emisji CO2. Kolorado jest dziesiątym co do wielkości stanem w USA produkującym węgiel, wydobywającym ponad 23 miliony ton rocznie, głównie w celu wytwarzania energii elektrycznej. Mieszkańcy Amsterdamu mają dosyć odurzonych turystów. Chcą zamknąć cofee shopy dla przyjezdnych Zanim uziemiła nas pandemia koronawirusa, Holandia była jednym z najpopularniejszych kierunków w Europie – również wśród Polaków. To nie powinno nikogo dziwić, w końcu niderlandzka codz... Zużycie zależne od klimatu Badania naukowców pokazały, że emisje CO2 związane z uprawą konopi rocznie wynoszą ponad 30 procent więcej niż te pochodzące z wydobycie węgla. Największy ślad pochodzi z zużycia gazu ziemnego i energii elektrycznej potrzebnych do utrzymania intensywnego oświetlenia niezbędnego do uprawy i kontroli mikroklimatu. Najwięcej energii pobierają systemy grzewcze, wentylacyjne i klimatyzacyjne, choć rzeczywiste poziomy zużycia zależały od klimatu panującego w regionie. Na przykład w samym Kolorado najważniejsze i najbardziej energochłonne okazało się ogrzewanie. Zespół odkrył też, że emisje z upraw marihuany różnią się znacznie w zależności od stanu i wynoszą od 2,5 do 5,7 ton dwutlenku węgla na każdy kilogram wyprodukowanego suszu marihuany. Marihuana usunięta przez ONZ z listy najgroźniejszych narkotyków W minioną środę komisja ONZ zagłosowała za usunięciem marihuany z przeznaczeniem do celów medycznych z listy najbardziej ryzykownych narkotyków, na której znajduje się między innymi hero... – Emisja pochodząca z uprawy jednej uncji [ok. 28 gramów] konopii, w zależności od tego, gdzie jest uprawiana w Stanach Zjednoczonych, jest mniej więcej taka sama, jak spalenie od 7 do 16 galonów benzyny [1 galon = ok.3,7 litra] – mówi Hailey Summers, absolwentka inżynierii mechanicznej z CSU i główna autorka nowego badania, które ukazało się w Nature Sustainability. Współautor badania Evan Sproul, naukowiec zajmujący się inżynierią mechaniczną, przeprowadził ocenę cyklu życia upraw konopi indyjskich w pomieszczeniach w całych Stanach Zjednoczonych. Analizując ilość energii i materiały potrzebne do uzyskania ostatecznego produktu, stworzył model pokazujący, jakie byłyby odpowiadające im emisje gazów cieplarnianych. Odkrył, że w zależności od regionu w całym procesie uprawy emisja gazów cieplarnianych wyniosła od 2283 do 5184 kilogramów CO2 na kilogram gotowego suszu. Szklarnie i diody LED W Kolorado latach 2013-2018 zużycie energii elektrycznej do uprawy konopi i związanych z nią procesów wzrosło z 1% całkowitego zużycia energii elektrycznej w mieście - do 4%. Nie tylko naukowcy zwracają uwagę na problem zanieczyszczenia, za jakie odpowiada uprawa marihuany, lecz także władze stanowe i sami hodowcy. Grupa Zielony Dron protestowała w Izraelu. Na ulicę zrzucono torebki z marihuaną Torebki z marihuanowym suszem zrzucono z drona na, popularny wśród uczestników protestów i demonstracji, plac Rabina w Tel Awiwie. Saszetki spadały z tak wysoka, że wiatr zniósł je niebezpi... W 2018 roku firma Colorado Harvest Company z Denver rozpoczęła testowanie lamp z diodami elektroluminescencyjnymi (LED) zamiast tradycyjnych lamp fluorescencyjnych w swoich uprawach. Diody LED są bardziej energooszczędne i mają dłuższą żywotność. Naukowcy są przekonani, że dużą ulgą dla środowiska byłaby uprawa konopi w zewnętrznych szklarniach. To obniżyłoby zapotrzebowanie na energię i zmniejszyło ślad węglowy. Jednak takie rozwiązanie wymagałoby zmiany prawa i przezwyciężenia problemów związanych z bezpieczeństwem upraw.
W pandemii pijemy więcej? Nowe badanie Global Drug Survey 2020
Z używek wciąż najchętniej wybieramy alkohol i marihuanę – wynika z raportu Global Drug Survey, który ukazuje się już po raz dziewiąty. 165 tysięcy ankietowanych podzieliło się swoimi zwyczajami, a duża część przyznała, że w czasie lockdownu piła i paliła więcej niż wcześniej.
Raport GDS 2020 podsumowuje dane zebrane w badaniu ankietowym. W pierwszym etapie badań zgromadzono informacje od ok. 110 000 osób z ponad 25 krajów, które wzięły udział w anonimowej ankiecie online. Kwestionariusze zostały wypełnione w okresie od 7 listopada do 30 grudnia 2019 r., czyli jeszcze przed nadejściem epidemii COVID-19. W związku z rozwojem pandemii koronawirusa i licznymi blokadami, postanowiono uzupełnić raport o dane dotyczące zmian w stosowaniu używek. W związku z tym od maja do czerwca 2020 roku zebrano dodatkowe kwestionariusze od 55 000 osób. Zestawienie zgromadzonych danych pokazało, że w czasie blokad większość ankietowanych piła więcej alkoholu i paliła więcej marihuany (konopie z THC), niż przed lockdownem. Z kolei na popularności straciły twarde narkotyki. 39 proc. respondentów stwierdziło, że od czasu wprowadzenia blokady pije więcej. 29 procent twierdzi, że pije mniej, a 24 procent nie zgłosiło żadnych zmian. Także wśród osób „intensywnie upijających się” - jak sformułowano to w raporcie - nastąpił pewien wzrost. 47 procent spośród tych ankietowanych stwierdziło, że ich częstotliwość upijania się pozostała bez zmian w porównaniu z okresem przed blokadami, ale 16 procent potwierdziło, że częstotliwość ta nieznacznie wzrosła, a 7 procent, że wzrosła znacznie. Jednymi z najczęstszych powodów, dla których ludzie piją więcej – jak wskazali respondenci – były chęć zabicia czasu, nuda i stres. Lockdown wpłynął również na zwiększenie zażywania konopi indyjskich zawierających psychoaktywne THC. 39 procent badanych twierdzi, że pali więcej, ale kolejne 39 procent twierdzi, że pali tyle samo. Zaledwie 21 procent ankietowanych stwierdziło, że w ich przypadku użycie marihuany spadło. Z kolei stosowanie innych narkotyków spadło dramatycznie, co może mieć jednak związek z problemami z dostępnością do tego typu używek w czasie zamknięcia granic i miejsc publicznych. 26 i 27 procent ankietowanych deklarowało spadek zażywania kokainy i MDMA, a zaledwie 8 proc. zwiększenie przyjmowanych ilości. W raporcie podano zestawienie 10 najczęściej wskazywanych używek, po które sięgali badani w roku 2020. Na pierwszym miejscu znalazł się alkohol (94 proc.), na drugim konopie zawierające THC (64,5 proc.), a na trzecim tytoń (60,8 proc.). Poza alkoholem i wyrobami tytoniowymi (na 7. miejscu są e-papierosy), w zestawieniu znalazły się kolejno: MDMA, konopie zawierające wyłącznie CBD (niepsychoaktywne), kokaina, amfetamina, LSD, benzodiazepiny, grzyby halucynogenne, ketamina i opioidy na receptę. Luka w badaniach GDS 2020 to jedno z największych na świecie badań dotyczących stosowania używek, w tym alkoholu, tytoniu, narkotyków miękkich i twardych. Projekt jest prowadzony przez profesora Adama R. Winstocka, konsultanta psychiatrycznego i specjalisty w dziedzinie medycyny uzależnień. Raport został opracowany z pomocą wielu ekspertów w dziedzinie medycyny, polityki zdrowia publicznego, prawa narkotykowego, leczenia uzależnień, chemii i toksykologii. Niestety w badaniu sporym ograniczeniem jest fakt, że ankietowani w dużej mierze zgłaszają się sami przez stronę internetową GDS, co sprawia, że zgromadzone dane mogą nie być reprezentatywne dla ogółu populacji. Można na przykład podejrzewać, że osoby, które same zgłosiły chęć wzięcia udziału w badaniu, z zasady były bardziej otwarte na stosowanie środków psychoaktywnych, niż ogół społeczeństwa. Pełny raport znajdziecie na oficjalnej stronie Global Drug Survey. Pod linkiem można także zgłosić się do kolejnego badania.
"Ani słowa o tym, że na górskich plantacjach miejscowi uprawiają marihuanę". Poznaj inne oblicze Krety
Dziennikarz Travelera wylądował na największej greckiej wyspie, by odkryć, co ma do zaoferowania prócz słynnych plaż.
Czubkiem buta zahaczam o coś twardego. Po chwili wydłubuję z ziemi fragment glinianego dzbana. Na rdzawej łupinie garncarz nakreślił rylcem prosty szlaczek. Obracam w palcach ten kawałek wypalonej gliny, mając świadomość, że być może trzymam w ręku kawałek historii sprzed kilku tysięcy lat. Dokładnie takie same naczynia widziałem parę dni wcześniej w muzeum w Heraklionie, stolicy Krety. Identyczne oglądałem na terenie archeologicznym pałacu Knossos. Co prawda gliniane dzbany były na tej wyspie stosowane jeszcze parędziesiąt lat temu, moją łupinkę znalazłem jednak na drodze prowadzącej do Karidi, górskim trakcie ułożonym przez lud minojski zamieszkujący Kretę ponad 4 tys. lat temu. Minojczycy są jednym z symboli Krety. Przybyli tu prawdopodobnie z Azji Mniejszej i zamieszkiwali wyspę na długo przed pojawieniem się Greków. Ich cywilizacja, pełna pałaców stawianych na szczytach wzniesień, zniknęła ok. XV w. p.n.e. w nie do końca jasnych okolicznościach. Być może przyczyną było tsunami napędzane wybuchem wulkanu na Santorynie – naukowcy wciąż jednak się o to spierają. Przedgrecki lud swą nazwę zawdzięcza Arthurowi Evansowi, Anglikowi, który ponad sto lat temu w Knossos, kilka kilometrów od Heraklionu, znalazł pozostałości budowli z plątaniną korytarzy i mnóstwem małych pomieszczeń. Badacz uznał ją za labirynt, w którym legendarny król Minos więził Minotaura. Przedstawicieli nieznanej dotychczas cywilizacji nazwał Minojczykami. Jak się później okazało, sami określali się oni prawdopodobnie jako Keftiu. Ilość informacji, które po sobie zostawili, jest jednak na tyle skąpa, że naukowcy w wielu kwestiach rozkładają bezradnie ręce. Nawet sam pałac Knossos pozostaje tematem sporów: czy rzeczywiście był siedzibą królewską? Jego ogrom na to wskazuje, zamurowane pomieszczenia oraz umiejscowienie największych izb w podziemiach rodzą jednak wątpliwości (czy którykolwiek król wybrałby na swoją komnatę piwnicę?). Keftiu stawiali kilkupiętrowe gmachy wsparte na drewnianych, pękatych niczym nogi słonia kolumnach. Oblepiali ściany barwnymi freskami pełnymi delfinów i baraszkujących małp oraz śmigali łodziami ze śmiałością pozwalającą trzymać im w szachu pół Morza Śródziemnego. Nie budowali murów obronnych, nie pozostawili po sobie bohaterskich epopei ani rzeźb wojowników. Malowali za to wizerunki kobiet o obnażonych piersiach i oddawali się dziwacznym akrobacjom nad grzbietami bydła, których zdaniem dzisiejszych torreadorów za nic w świecie nie da się wykonać, nie łamiąc sobie przy tym karku. Gdy wieczorem pokazuję mojej gospodyni w pensjonacie łupinkę znalezioną na drodze, uśmiecha się. – Na Krecie nieustannie wygrzebujemy ślady przeszłości – wyjaśnia. – Podczas budowania domów niemal zawsze trafia się tu na pozostałości antycznego świata. Trudno tego uniknąć. Zwykle je zasypujemy – zgłoszenie znaleziska archeologom, przy greckiej biurokracji, wstrzymałoby budowę na kilkadziesiąt lat. Kilka kropel Krety Przyjmując ponad 3 mln turystów rocznie, Kreta – mająca zaledwie ok. 600 tys. mieszkańców – w zadziwiający sposób pozostaje odporna na pojawiające się z przybyszami zmiany. Z początku trudno to dostrzec, północne wybrzeże, na którym lądują samoloty, oddane jest bowiem na potrzeby obcokrajowców. Plaże są zatłoczone, a ciąg hoteli oraz miejscowości pogrążone w jarmarcznej rozrywce sprawiają nieco przygnębiające wrażenie. Wystarczy jednak przemierzyć ulice Heraklionu lub Chanii, by dostrzec, że miasta te – mimo ogromnej ilości turystów – żyją własnym rytmem, skupione na codziennych sprawach. A wyprawa na południową część Krety lub w jej centralne rejony przenosi nas momentalnie w inną rzeczywistość. W zapachu pinii, eukaliptusów i rozmarynu czas gęstnieje, a spędzenie kilku godzin nad filiżanką kawy przestaje być nagle marnotrawieniem dnia. – Kreta jest samowystarczalna – wyjaśnia właściciel knajpki Thalassa w miejscowości Mirtos położonej nad brzegiem morza. – Ziemie są tu na tyle żyzne, że potrafimy nie tylko sami się wyżywić, ale też wykarmić sporą część kontynentalnej Grecji. Przez setki lat burzliwej historii Kreteńczycy wykształcili u siebie zdolność do zachowania umiaru w wielu aspektach życia, ale też do czerpania radości z prostych rzeczy: widoku morza, spotkania ze znajomymi przy stole, muzyki. Zamiast na ilość doznań Grecy stawiają na ich jakość. – Ciągłość tkwi w greckiej naturze – mówi mój gospodarz. – Nasza historia sięga przecież tysięcy lat wstecz. Powtarzalność jest dla nas ważna. Przykładem może być lokalne wino robione ze szczepów kotsifali i mandilari. Obie odmiany były tu uprawiane już 5 tys. lat temu. Ich styl jest zupełnie niepowtarzalny i stawia te wina daleko od dobrze nam znanych trunków hiszpańskich czy włoskich. Są nieco duszne, o cierpkim smaku, raczej młode i rzadko starzone w dębowym beczkach. Gdy ich próbuję, mam wrażenie, że z każdym łykiem wlewam w siebie kilka kropel Krety. Strzały w powietrze Za enklawę tradycyjnego życia uchodzi trójkąt pomiędzy górskimi wioskami: Anogia, Zoniana i Aimonas. Prowadzące do nich kręte drogi biegną pomiędzy dorodnymi kasztanowcami i platanami i zostawiają mnie w końcu na głównym placyku Anogii obsadzonym przez mężczyzn okupujących stoliki kafejek. Niemal wszyscy ubrani są w czarne koszule, a na głowach noszą ciemne chusty. Ten strój jest symbolem walki o wolność. – Przeżyliśmy okupację wenecką, podbój turecki, niemieckich faszystów, wojskową juntę – wylicza Dimitris, którego spotykam przy stoliku. – To ślad, którego nie da się zmazać, mamy go we krwi. Górskie rejony Krety od zawsze stanowiły punkt zbrojnego oporu przed najeźdźcami. I choć od tragicznych wydarzeń minęły już dziesięciolecia, nastrój jest wciąż poważny i nieco ciężki. To jednak właśnie tu wyrabia się najlepsze owcze sery, winogronowa wódka jest najmocniejsza, a pamięć o przodkach najsilniejsza. Wesela i rodzinne imprezy potrafią trwać trzy dni i odbywają się w huku broni palnej. Możesz tu liczyć na niezwykle gościnne przyjęcie. Pod warunkiem że zdołasz się przebić przez początkową rezerwę w kontaktach. Ta ostrożność nie bierze się znikąd: tajemnicą poliszynela jest, że na górskich plantacjach miejscowi uprawiają marihuanę, z której sprzedaży czerpią pokaźne zyski (na koncie bankowym jednego z pasterzy znaleziono 1,5 mln euro, których pochodzenia nie był w stanie wytłumaczyć). – Nie mówmy o tym – upomina mnie jednak Dimitris. – Jesteś naszym gościem, jedz oliwki, spróbuj sera i pij rakiję. Otoczony opieką zebranych w kawiarni mężczyzn piję więc piekielnie mocną rakiję, od której zaczyna mi się kręcić w głowie, słucham ich historii i myślę o tym, jak daleko jestem od wypełnionych letnikami kreteńskich plaż, na których dudni klubowa muzyka, a kolorowe drinki migoczą w ostrym słońcu. W rzeczywistości dzieli mnie od nich zaledwie kilkadziesiąt kilometrów, ale będąc tutaj, odnoszę wrażenie, że znalazłem się w zupełnie innym świecie. Kreta funkcjonuje w swego rodzaju rozdwojeniu, dzieląc uwagę między napływających turystów a codzienność. Gdy kilka godzin później zasypiam w pokoju, otulają mnie na wpół realne odgłosy oddawanych w powietrze strzałów i rzewne, pełne melancholii dźwięki liry i lauto, przy których w sali poniżej do samego rana tańczyć będą mieszkańcy kreteńskich gór.
Marihuana usunięta przez ONZ z listy najgroźniejszych narkotyków
W minioną środę komisja ONZ zagłosowała za usunięciem marihuany z przeznaczeniem do celów medycznych z listy najbardziej ryzykownych narkotyków, na której znajduje się między innymi heroina. Była to bardzo oczekiwana i długo odkładana decyzja, która pozwoli utorować drogę do rozwoju badań nad tą rośliną i jej zastosowaniem w medycynie.
Komisja ds. Środków Odurzających, która ma siedzibę w Wiedniu i obejmuje 53 państwa członkowskie, długo rozważała szereg zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia dotyczących zmiany klasyfikacji marihuany i jej pochodnych, jednak jej uwaga skupiła się na kluczowym zaleceniu dotyczącym usunięcia marihuany z wykazu IV Jednolitej konwencji o środkach odurzających z 1961 r., gdzie została ona wymieniona obok niebezpiecznych i wysoce uzależniających opioidów, takich jak heroina. Więcej badań, więcej możliwości Eksperci twierdzą, że głosowanie nie będzie miało natychmiastowego wpływu na rozluźnienie międzynarodowej polityki dotyczącej marihuany, ponieważ to rządy nadal będą sprawowały jurysdykcję nad sposobem klasyfikowania konopi indyjskich, jednak uznanie Organizacji Narodów Zjednoczonych jest symbolicznym zwycięstwem zwolenników zmiany polityki narkotykowej, którzy twierdzą, że międzynarodowe prawo jest przestarzałe. "Jest to dla nas ogromne, historyczne zwycięstwo, nie mogliśmy liczyć na więcej" – powiedział Kenzi Riboulet-Zemouli, niezależny badacz ds. polityki narkotykowej, który ściśle monitorował głosowanie i stanowisko państw członkowskich. Dodał również, że konopie indyjskie były stosowane w celach leczniczych od zarania dziejów, a środowa decyzja ONZ przywróciła im ten status. Wprowadzona przez ONZ zmiana w klasyfikacji marihuany najprawdopodobniej wzmocni dalsze badania nad właściwościami tej rośliny i działania legalizacyjne na całym świecie. “Głosowanie było dużym krokiem naprzód, uznającym pozytywny wpływ konopi indyjskich na pacjentów” – powiedział Dirk Heitepriem, wiceprezes kanadyjskiej firmy zajmującej się konopiami indyjskimi Canopy Growth – "Mamy nadzieję, że umożliwi to większej liczbie krajów stworzenie ram, które pozwolą pacjentom w potrzebie uzyskać dostęp do leczenia". W ostatnich latach popularność medycznej marihuany eksplodowała, a produkty zawierające pochodne konopi, takie jak cannabidiol czy CBD (marihuana bez psychoaktywnej substancji w postaci THC) zostały szybko zaanektowane przez przemysł wellness. Niektóre badania sugerują, że CBD może chronić układ nerwowy i przynieść ulgę podczas napadów bólu, niepokoju, czy stanów zapalnych, a lista dostępnych na rynku produktów z tą substancją ciągle się rozszerza. Amerykańska firma Cowen, która świadczy usługi inwestycyjno-finansowe szacuje, że do 2025 roku przemysł CBD w Stanach Zjednoczonych będzie wart 16 miliardów dolarów. Dyplomatyczny cyrk Zalecenia dotyczące zmiany klasyfikacji marihuany zostały po raz pierwszy sformułowane przez Światową Organizację Zdrowia w 2019 roku, jednak polityczne różnice między państwami członkowskimi doprowadziły do dużych opóźnień. Ostatecznie zmiana klasyfikacji marihuany prz przeszła stosunkiem 27 do 25 głosów, przy czym Ukraina wstrzymała się od głosowania. Do państw, które głosowały za, należą m.in. stany Zjednoczone i większość krajów europejskich, przeciw opowiedziały się zaś m.in. Chiny, Egipt, Nigeria, Pakistan, czy Rosja. Delegat Chin powiedział, że pomimo ruchów Organizacji Narodów Zjednoczonych, kraj ten będzie ściśle kontrolował marihuanę, "by chronić przed szkodami i nadużyciami". Delegat Wielkiej Brytanii oznajmił za to, że przeklasyfikowanie konopi indyjskich było "zgodnie z naukowymi dowodami na ich korzyści terapeutyczne", ale że kraj nadal będzie silnie wspierał międzynarodowe kontrole, dodając, że marihuana stanowi "poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego". "To był dyplomatyczny cyrk" – skomentował głosowanie ONZ Riboulet-Zemouli, dodając, że niektóre kraje początkowo sprzeciwiające się zmianie, jak na przykład Francja, z biegiem czasu zmieniły swoje stanowisko. Ulga w bólu i zastrzyk pieniędzy dla gospodarki Osoby z branży wyraziły nadzieję, że głosowanie otworzy pole do dalszych badań nad terapeutycznymi korzyściami płynącymi z tego leku, jednak nie to było główną siłą napędową tej kwestii w przypadku ONZ, lecz jej na światową gospodarkę. W Stanach Zjednoczonych, gdzie coraz więcej stanów legalizuje medyczną marihuanę, oczekuje się, że do 2025 tamtejszy rynek wzrośnie do ponad 34 miliardów dolarów – przynajmniej tak szacuje firma Cowen. Tendencja wzrostowa jest bardzo widoczna – jeszcze przed głosowaniem ceny akcji niektórych producentów konopii indyjskiej poszybowały w górę. Niestety na razie na horyzoncie nie rysują się żadne zmiany dotyczące marihuany w międzynarodowym prawie, na które czeka wiele chorujących, którym nie pomagają żadne inne dostępne formy leczenia. Szczególne znaczenie wydaje się mieć to w Stanach Zjednoczonych, w których masa ludzi boryka się z uzależnieniem od opioidów, podczas gdy marihuana mogłaby im przynieść szybką i bezpieczną ulgę.
Oregon depenalizuje posiadanie heroiny oraz innych twardych narkotyków. Jako pierwszy stan USA
Ogólnokrajowy nacisk na złagodzenie przepisów antynarkotykowych zrobił w tym tygodniu wielki krok – wyborcy uczynili Oregon pierwszym stanem, który zdekryminalizował posiadanie małych ilości twardych narkotyków, takich jak kokaina, heroina i metamfetamina. W międzyczasie pięć kolejnych stanów zalegalizowało używanie marihuany przez osoby dorosłe.
Propozycje zmian na antynarkotykowym polu znalazły się wśród 120 proponowanych ustaw stanowych i poprawek do konstytucji, które poddano głosowaniu w 32 stanach. Poruszono w nich szereg kwestii, które w ostatnich latach wzbudzały niemałe emocje – prawa wyborcze, niesprawiedliwość rasowa, aborcja, podatki i poziom edukacji, wśród wielu innych. Oregon stał się pierwszym stanem, który zdekryminalizował posiadanie niewielkich ilości kokainy, heroiny, metamfetaminy i innych narkotyków, zaś stany New Jersey i Arizonie przyjęły ustawy legalizujące rekreacyjne używanie marihuany, która dotychczas była legalna głównie na zachodzie Stanów – od Waszyngtonu aż po granicę z Meksykiem. Wniosek został poparty przez Partię Demokratyczną Oregonu, a także niektóre środowiska medyczne, Partia Republikańska potępiła zaś pomysł dekryminalizacji narkotyków jako radykalny, a niektórzy prokuratorzy nazwali go lekkomyślnym. Inicjatywa antynarkotykowa w Oregonie pozwoli osobom aresztowanym za niewielkie ilości twardych narkotyków uniknąć rozpraw sądowych i ewentualnej kary więzienia, w zamian za to płacąc grzywnę w wysokości 100 dolarów i uczestnicząc w programie leczenia uzależnień. Ośrodki na leczenie będą finansowane z dochodów z marihuany, która została zalegalizowana w tym stanie kilka lat temu. Zgodnie z ustawą przyjętą w stanie Oregon, posiadanie niewielkich ilości twardych narkotyków będzie traktowane jako drobne wykroczenie, podobne do braku biletu w komunikacji miejskiej i nie będzie już podlegać karze więzienia. Zgodnie z założeniami, podatki od sprzedaży legalnej marihuany w tym stanie będą przeznaczane na leczenie uzależnienia od narkotyków. "To niewiarygodne" – powiedziała Kassandra Frederique, dyrektor wykonawczy grupy rzecznictwa Sojuszu na rzecz Polityki Narkotykowej – "To jak rozwalenie młotem kowalskim kamienia węgielnego wojny narkotykowej. (...) Dzisiejsze zwycięstwo jest przełomową deklaracją, że nadszedł czas, aby powstrzymać kryminalizację ludzi za narkotyki”. Frederique przyznała również, że liberalizacja polityki narkotykowej wykazała, że wyborcom podoba się nowe podejście tego tematu, które wpisuje go w medyczne, a nie kryminalne ramy. Dodała też, iż oczekuje, że inne stany pójdą w te ślady, wspominając o wysiłkach w takich stanach jak Kalifornia, Vermont i Waszyngton. Na decyzję dotyczącą legalizację tej używki czekają też mieszkańcy stanów Montana, Mississippi i Południowa Dakota i jeśli wszystko pójdzie pomyślnie, medyczna marihuana będzie dopuszczona do legalnego użytku w 36 stanach, a rekreacyjna – w 15. Oprócz wspomnianych substancji stan Oregon zalegalizował również psylocybiny, znane również jako grzyby halucynogenne, a ich zwolennicy twierdzą, że posunięcie to pozwoli na stosowanie tej substancji w leczeniu depresji, lęków i innych schorzeń.
Grupa Zielony Dron protestowała w Izraelu. Na ulicę zrzucono torebki z marihuaną
Torebki z marihuanowym suszem zrzucono z drona na, popularny wśród uczestników protestów i demonstracji, plac Rabina w Tel Awiwie. Saszetki spadały z tak wysoka, że wiatr zniósł je niebezpiecznie na ulicę. Wśród samochodów zaczęło się gorączkowe bieganie za nielegalnym w Izraelu narkotykiem.
Za tę akcję promocyjną ”trawki” odpowiadają ludzie związani z grupą Zielony Dron działającą na komunikatorze Telegram. Aktywiści zapowiadając akcję przekonywali, że już najwyższa pora zalegalizować narkotyk w ich ojczyźnie. W Izraelu marihuana dopuszczona do użycia jest tylko w celach medycznych. View oEmbed on the source website - Nadszedł już czas. Czy to ptak? Czy samolot? Nie, to Zielony Dron zsyła wam gandzię z niebios! Nasz projekt deszczu trawki zakłada cotygodniowe dostawy w różnych miejscach kraju kilograma marihuany podzielonego na torebki o wadze 2 gramów – napisali odbiorcom grupy. Dotrzymali słowa a, co widać na filmie, ludzie przyszli po ”dary”. Dwóch operatorów quadcoptera zostało aresztowanych. Policja poinformowała później, pokazując zdjęcia saszetek z ”groźnym narkotykiem”, że dzięki szybkiej akcji udało się zlokalizować 100 kolejnych torebek z suszem na terenie pobliskiego placu zabaw. View oEmbed on the source website Wygląda to trochę, zauważa "Jerusalem Post” , na akcję promocyjną dilerów/aktywistów, którzy utyskując na zakaz legalnej dystrybucji próbują jednak, dostosowując się do nowej sytuacji, dotrzeć z towarem nowymi kanałami dystrybucji. W tych częściach Stanów Zjednoczonych, gdzie legalny jest handel marihuaną do celów prywatnych, niemedycznych, temat dystrybucji drogą powietrzną ma już kilka lat. Np. w Kalifornii w 2017 roku California Bureau of Cannabis Control wprowadziło bezwarunkowy zakaz transportu trawki bezzałogowymi statkami powietrznymi. W Seattle firma GRN Holdings ogłosiła w grudniu ubiegłego roku, że będzie chciała w ten sposób dostarczać narkotyk do centrów dystrybucji a odbierać dronem utarg. Paradoksalnie, największe doświadczenie w tym temacie mają bliscy i znajomi osadzonych w różnych zakładach karnych. Nie było roku w tej dekadzie, by ktoś nie próbował przemycać dronem kontrabandy do zakładu karnego. View oEmbed on the source website Nie wiadomo ile było udanych prób, bo dowiadujemy się jedynie o tych przypadkach, gdy ktoś zaliczył wpadkę w pilotażu, albo strażnik zdołał wyłapać zawieszonego w powietrzu hałaśliwego dostawcę nielegalnych przedmiotów. View oEmbed on the source website Takie historie docierają do nas z USA, Kanady, Włoch, Francji, Belgii, Wielkiej Brytanii czy Irlandii. Nad Wisłą nie jest specjalnie inaczej. W Polsce w 2016 roku w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w Kaliszu testowano możliwości systemu ochrony antydronowej. O ile więc urządznie nie spadnie pod nogi strażnika, jak stało się to we włoskim Tarencie czy nie zawiśnie na drucie kolczastym nad ogrodzeniem, jak w brytyjskim Bedford, to profesjonalny sprzęt do wykrywania bezzałogowych maszyn i urządzeń latających na pewno się przyda.
Dlaczego poszukiwanie przyjemności staje się pułapką? Mózg uzależniony [REPORTAŻ]
Coraz więcej wiemy o zachciankach i łaknieniach napędzających szkodliwe dla nas nawyki. I coraz lepiej rozumiemy, w jaki sposób nauka może pomóc w ich przezwyciężeniu.
Tekst: Fran Smith Zdjęcia: Max Aguilera-Hellweg Patrick Perotti nie potraktował poważnie przekazanej mu przez matkę informacji o lekarzu, który leczy narkomanię falami elektromagnetycznymi. – Pomyślałem sobie, że to szarlatan – przyznaje. Patrick, 38-latek z włoskiej Genui, kokainę zaczął zażywać w wieku 17 lat. Przygoda z narkotykami przerodziła się w pochłaniający coraz większą część życia nałóg. Mężczyzna zakochał się, spłodził syna, uruchomił restaurację. Niestety ani rodzina, ani biznes nie wytrzymały jego uzależnienia. Odbył trzymiesięczny odwyk, ale już po 36 godzinach od wyjścia z ośrodka wziął pierwszą dawkę. Potem poszedł na kolejny, trwający osiem miesięcy, ale pierwszego dnia po powrocie natknął się na swego dilera i popłynął. – Brałem kokę jak wściekły – przyznaje. – Ogarnął mnie jakiś obłęd, obsesja. Nie widziałem z tego wyjścia. Matka jednak naciskała, by zwrócił się do lekarza od fal elektromagnetycznych, więc w końcu się zgodził. Okazało się, że musi siedzieć w fotelu jak u dentysty, a doktor Luigi Gallimberti przykłada mu jakieś urządzenie do głowy z lewej strony. Miało to stłumić jego głód kokainowy. – Wiedziałem, że albo dr Gallimberti mi pomoże, albo będzie ze mną koniec – wspomina. Luigi Gallimberti, psychiatra i toksykolog, w swej klinice w Padwie leczy z uzależnień od 30 lat. Postanowił spróbować metody zwanej przezczaszkową stymulacją magnetyczną, w skrócie TMS (transcranial magnetic stimulation), bo wykorzystywała nowe odkrycia naukowe w zakresie uzależnień, a on był sfrustrowany nieskutecznością dotychczasowego podejścia. Są leki, które pomagają ludziom rzucić picie, palenie czy heroinę, ale nawroty zdarzają się bardzo często, zaś na uzależnienia od środków pobudzających, takich jak kokaina, w ogóle nie opracowano żadnej farmakoterapii. – Leczenie takich chorych jest bardzo, bardzo trudne – przyznaje. Dzięki analizie obrazów mózgu osób wychodzących z kokainizmu profesor neurobiologii Annie Rose Childress z Uniwersytetu Pensylwanii poznaje drogi, którymi podprogowe bodźce związane z narkotykiem aktywują mózgowy układ nagrody i skłaniają uzależnionego do powrotu do nałogu. Pokazywanie uzależnionym zdjęć takich jak to na monitorze z lewej strony, przez moment trwający zaledwie 33 milisekundy, powoduje u nich pobudzenie układu nagrody. Badaczka próbuje znaleźć środek farmakologiczny, który umożliwi zapobieganie temu pobudzeniu i uchroni uzależnionych przed staniem się ofiarą takich „niewidzialnych” bodźców. Według ONZ-owskiego Biura ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) ponad 200 tys. ludzi na świecie umiera co roku wskutek przedawkowania narkotyków i chorób związanych z narkomanią, np. HIV. Liczba ofiar palenia i alkoholu jest wielokrotnie większa. Tytoniu używa miliard ludzi. Uważa się, że palenie leży u podstawy pięciu najczęstszych przyczyn zgonów: chorób serca i układu krążenia, zapaleń płuc i oskrzeli, przewlekłej choroby obturacyjnej płuc i raka płuc. Na świecie blisko jedna osoba na 20 jest uzależniona od alkoholu. Nikt dotąd nie policzył ludzi uzależnionych od hazardu i innych przymusowych czynności, co coraz częściej uznaje się za chorobę. Naukowcy zdołali stworzyć szczegółowy obraz wywoływanych przez uzależnienie zaburzeń w szlakach nerwowych i procesach zachodzących w mózgu odpowiedzialnych za pragnienia, wyrabianie nawyków, doznawanie przyjemności, uczenie się, regulowanie emocji i procesy poznawcze. Wykorzystując cudowną plastyczność mózgu, uzależnienie przekształca obwody neuronowe, wskutek czego najwyższą wartość zyskuje kokaina, heroina czy wódka, a inne ważne rzeczy, jak zdrowie, praca, rodzina czy życie jako takie – schodzą na drugi albo i trzeci plan. – W pewnym sensie uzależnienie jest patologiczną postacią uczenia się – tłumaczy Antonello Bonci, neurolog z amerykańskiego Narodowego Instytutu Narkomanii (NIDA). Doktora Gallimbertiego zafascynowały wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez Bonciego i jego współpracowników z NIDA i Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco. Ekipa Bonciego mierząca aktywność elektryczną neuronów u szczurów na głodzie kokainowym odkryła, że obszar mózgu hamujący działania impulsywne jest nadmiernie wyciszony. Posługując się techniką optogenetyki, która polega na regulowaniu aktywności precyzyjnie określonych neuronów za pomocą światła (wrażliwość neuronów na światło uzyskiwana jest metodą inżynierii genetycznej), naukowcy pobudzili u szczurów te ospałe komórki do aktywności. – Zwierzęta po prostu przestały interesować się kokainą – stwierdza Bonci. Naukowcy podejrzewają, że pobudzanie w mózgu człowieka obszarów odpowiedzialnych za kontrolę postępowania, które znajdują się w korze przedczołowej, może poskromić gwałtowny apetyt osoby uzależnionej na doznanie haju. Gallimberti uznał, że TMS może się okazać praktycznym sposobem na uzyskanie tego efektu. Nasze mózgi działają na zasadzie przekazywania elektrycznych impulsów między neuronami. Stymulacja magnetyczna mózgu, używana od lat do leczenia depresji i migren, wykorzystuje ten fakt. Urządzenie to obudowana cewka elektromagnetyczna z rękojeścią. Przepuszczany przez cewkę prąd wytwarza impulsy magnetyczne zmieniające aktywność elektryczną mózgu. Gallimberti uznał, że takie powtarzające się impulsy mogą pobudzić uszkodzone przez narkotyk szlaki nerwowe, dokonać czegoś w rodzaju restartu, jak przy zawieszeniu się komputera. Patrick Perotti, poważnie uzależniony od kokainy, mimo terapii odwykowych wielokrotnie wracał do narkotyku. W końcu zdecydował się na metodę eksperymentalną – stymulowanie kory mózgowej płatów czołowych falami elektromagnetycznymi – stosowaną w klinice w Padwie. Metoda poskutkowała. Psychiatra Luigi Gallimberti wykorzystuje przezczaszkową stymulację magnetyczną także u innych pacjentów i odnosi podobne sukcesy. Wraz z kolegami planują eksperyment o dużej skali. Metodę testuje się obecnie także w odniesieniu do innych uzależnień, w różnych krajach świata. Wraz z kolegą, psychologiem i neurokognitywistą Albertem Terraneo połączyli siły z Boncim. Chcąc przetestować tę metodę, zwerbowali grupę uzależnionych od kokainy ochotników. 16 z nich było poddawanych przez miesiąc stymulacji magnetycznej, a 13, stanowiących grupę kontrolną, leczono standardowo, m.in. podawaniem środków przeciwlękowych i przeciwdepresyjnych. Pod koniec eksperymentu abstynencję od narkotyku utrzymywało 11 osób z grupy poddawanej stymulacji i tylko 3 osoby z grupy kontrolnej. Badacze ogłosili wyniki badań w styczniu 2016 r. w European Neuropsychopharmacology. Artykuł zdobył rozgłos, co sprawiło, że do kliniki napłynęły setki nowych pacjentów, wśród nich Patrick Perotti. Gdy się zgłosił, był podniecony i łatwo się irytował. Twierdzi, że już po pierwszej sesji poczuł spokój. Wkrótce głód kokainy znikł. Po pół roku nadal go nie było. – Stałem się ożywiony, odzyskałem chęć do życia – zwierza się. – Nie czułem się tak od bardzo dawna. Konieczne są szeroko zakrojone badania kliniczne, z użyciem placebo i podwójnie ślepej próby, aby dowieść, że ten sposób leczenia rzeczywiście działa i że efekty, które daje, są trwałe. Ekipa planuje dalsze badania, a naukowcy na całym świecie wypróbowują metodę przezczaszkowej stymulacji magnetycznej do pomagania ludziom w rzuceniu palenia, picia, hazardu, opioidów, objadania się słodyczami. Jeszcze niedawno pomysł naprawiania okablowania mózgu w celu zwalczenia nałogu wydawałby się niedorzeczny. Ale postępy neurobiologii radykalnie zmieniły poglądy na uzależnienie. Jeśli zajrzeć do podręcznika dla lekarzy sprzed 30 lat, przeczyta się, że nałóg jest postępującą zależnością od przyjmowania jakiejś substancji. I to z rosnącą tolerancją, która sprawia, że trzeba używać coraz większych dawek, chcąc uzyskać oczekiwany efekt, i że po zaprzestaniu używania substancji występują przykre objawy zwane ostrym zespołem odstawienia (zespołem abstynencyjnym). Owszem, to dość dobrze pasuje do mechanizmu alkoholizmu, nikotynizmu czy uzależnienia od heroiny. Ale nie wyjaśnia uzależnienia od marihuany czy kokainy, które po odstawieniu nie wywołują drgawek, mdłości ani wymiotów, jak to jest w przypadku heroiny. Ten szczur ma do czynienia z urządzeniem naśladującym automat hazardowy. Słyszy te same dźwięki i widzi te same migające światła, które przyciągają do kasyna ludzi. Ma do wyboru kilka otworów, z których wypadają kostki cukru. Konsekwentnie wybiera ten, z którego wypadają największe porcje kostek, mimo że prawdopodobieństwo „wypłaty” jest tu najmniejsze. Catharine Winstanley, neurobiolog z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej, poprzez podobne doświadczenia odkryła, że środek farmakologiczny, który blokuje receptory dopaminowe, zmniejsza częstość podejmowania ryzykownych decyzji, jakie wiążą się z nałogowym hazardem. Stary model nie tłumaczy też najbardziej podstępnego aspektu uzależnienia: nawrotów. Dlaczego ludzie tęsknią do palącego smaku wódki czy do heroinowej rozkoszy, mimo że ich ciało nie jest już od jakiegoś czasu fizycznie uzależnione? Raport naczelnego lekarza USA podkreśla to, co środowisko naukowe powtarzało od lat: uzależnienie to choroba, a nie wada charakteru. Niekoniecznie musi występować zależność fizyczna i objawy odstawienia, za to zawsze jest obecny przymus powtarzania nałogowych działań mimo negatywnych skutków. Takie spojrzenie na sprawę pozwoliło wielu naukowcom zaakceptować koncepcję niegdyś uważaną za herezję – że do uzależnienia nie jest konieczny narkotyk (substancja chemiczna). Niektórzy z nich uważają, że wiele pokus współczesnego życia: śmieciowe jedzenie, zakupy, smartfony – ma potencjał uzależniający ze względu na silny wpływ na działający w mózgu układ nagrody, czyli te obwody, które odpowiadają za napady rozmaitych „głodów”. – Wszyscy jesteśmy świetni w poszukiwaniu przyjemności. To nasze ewolucyjne dziedzictwo – wyjaśnia Anna Rose Childress, neurolożka z Ośrodka Badań nad Uzależnieniami Uniwersytetu Pensylwanii. Przez wiele lat Anna Rose Childress i inni badacze, którzy chcą rozwikłać zagadkę uzależnienia, badali układ nagrody. Większość prowadzonych przez nich badań polega na umieszczaniu osób uzależnionych od narkotyków w komorze urządzenia do rezonansu magnetycznego (MRI), co jest metodą na prześledzenie przepływu krwi w mózgu i zobrazowanie w ten sposób aktywności neuronalnej. Przy wykorzystaniu skomplikowanych algorytmów i kodowania barwnego powstają obrazy, na których widać te obszary, które są ożywione, gdy mózg jest na głodzie. Rudowłosa Anna Childress siedzi przy komputerze i przegląda galerię skanów mózgów – szarych owali z kolorowymi plamami. – Może to brzmi dziwnie, ale mogę się przyglądać tym obrazom godzinami. I robię to – przyznaje. – To coś cudownego. Pomyśleć, że możemy zobaczyć wyraźnie stan mózgu. Niesamowite, a równocześnie groźne. Jak wróżenie z fusów. Widzimy plamki, które komputer pokolorował na lilaróż, fiolet czy zieleń. Ale co tak naprawdę nam mówią? Układ nagrody, jeden z najstarszych układów mózgu (ludzki niewiele różni się od szczurzego) istnieje po to, byśmy aktywnie szukali tego, co potrzebne do życia i przetrwania gatunku, i zwraca naszą uwagę na doznania zmysłowe (widoki, dźwięki, zapachy), które nas ku temu kierują. Działa na poziomie instynktu i odruchów, które wytworzyły się wtedy, gdy przeżycie zależało od tego, czy dotrze się do pożywienia albo partnera seksualnego przed konkurencją. Ale ten układ wprowadza nas w błąd w świecie, w którym mamy możliwość nieustannego zaspokajania pragnień. W Seulu za godzinę pobytu w salonie gry płaci się około dolara, a niektóre przybytki czynne są całą dobę. Odkąd Korea Południowa otworzyła tani i szeroki dostęp do superszybkiego internetu, okazało się, że niektórzy ludzie rujnują sobie życie, nałogowo grając w gry komputerowe. Obecnie terapia jest finansowana przez państwo. Ochota na coś zależy od skomplikowanej sekwencji wydarzeń w mózgu, ale naukowcy uważają, że wyzwalaczem jest gwałtowny wzrost stężenia jednego z neuroprzekaźników – dopaminy. Ten chemiczny posłaniec przenosi sygnały przez synapsy i odgrywa w mózgu wiele ról. Przypływ dopaminy wzmacnia atrakcyjność bodźca, czyli jego wartość motywacyjną – czy to będzie np. kokaina, czy tylko kojarzące się z nią doznania, np. widok białego proszku. Każdy narkotyk wywołuje w mózgu zmiany chemiczne we właściwy sobie sposób, ale wszystkie powodują skokowy wzrost stężenia dopaminy, znacznie większy niż zmiany poziomu tego neuroprzekaźnika, jakie występują w warunkach naturalnych. Popatrzmy na dziwne uboczne działania leków, które w organizmie naśladują naturalną dopaminę; wykorzystuje się je do łagodzenia objawów choroby Parkinsona. Choroba ta niszczy komórki wytwarzające dopaminę, a jej najbardziej widocznym skutkiem są zaburzenia zdolności poruszania się. Objawy te zmniejsza się, stosując właśnie leki zastępujące dopaminę. U 14 proc. chorych, którzy je przyjmują, rozwijają się różne uzależnienia: od hazardu, pornografii, zakupów, jedzenia i od samych leków. W wyniku procesu uczenia się sygnały wtórne, oznaczające przyszłą nagrodę, również powodują wyrzut dopaminy. Anna Childress wykazała, że ludzie uzależnieni nie muszą świadomie zarejestrować bodźca, by doszło do pobudzenia układu nagrody. W artykule ogłoszonym w internetowym periodyku naukowym PLOS ONE przedstawiła wyniki badań obrazowych mózgu 22 niebiorących kokainistów, którym przez 33 milisekundy (to jedna dziesiąta czasu potrzebnego na mrugnięcie oczami) pokazywano zdjęcia fajek do cracku i innych sprzętów do zażywania kokainy. W ciągu tak krótkiego czasu badani nie mogli nic „zobaczyć” (jest to czas zbyt krótki, by przekroczyć próg percepcji, a zatem by osoba mogła świadomie zarejestrować, co widzi), niemniej jednak zarejestrowane podprogowo przez umysł badanych obrazy pobudzały te same procesy w układzie nagrody, które są aktywowane przez obrazy widziane świadomie. Według badaczki wyniki potwierdzają to, co wielokrotnie słyszała od narkomanów, którzy mieli nawrót brania i nie byli w stanie wyjaśnić, co go pobudziło. – Poruszają się w otoczeniu, gdzie wciąż jakieś rzeczy przypominają o kokainie. Te sygnały docierają do nich podprogowo, a układ nagrody zaczyna się nakręcać. Zanim sobie zdadzą sprawę, co się dzieje, lawina rusza. Mózg jest oczywiście czymś więcej niż narządem poszukiwania przyjemności. Jest wyrafinowaną maszynerią do myślenia, analizowania ryzyka i hamowania rozpasanych ciągot. Dlaczego jednak przymus zaspokojenia przeważa nad rozsądkiem, dobrymi intencjami i świadomością szkód, jakie uleganie nałogowi wywołuje? – To potężny demon człowieka opętuje – mówi wielki facet, który regularnie pali crack. Bierze on udział w badaniu prowadzonym przez pracownię prof. psychiatry i neurolożki Rity Z. Goldstein. Podczas gdy urządzenie będzie rejestrowało aktywność jego mózgu, mężczyzna będzie oglądał ilustracje związane z zażywaniem kokainy i wysłuchiwał poleceń, aby wyobrażał sobie przyjemność zażywania lub niebezpieczeństwa związane z narkotykiem, wywoływane przez kolejne obrazy. Rita Goldstein i jej zespół sprawdzają, czy trening neurologiczny, pozwalający człowiekowi obserwować własny mózg w działaniu, może pomóc uzależnionym w odzyskaniu kontroli nad ich kompulsywnymi nawykami. – Wciąż myślę, jak to możliwe, że przepuściłem taką kupę forsy na ten drag – żali się pacjent, gdy wprowadzają go do urządzenia MRI. Metody obrazowania aktywności neuronalnej stosowane przez Ritę Goldstein pomogły lepiej zrozumieć działanie układu nagrody i powiązanie uzależnienia z funkcjami kory przedczołowej i innych obszarów korowych. Zmiany, jakie w nich zachodzą, wpływają na ocenę sytuacji, samokontrolę oraz inne funkcje poznawcze związane z uzależnieniem. – Przyjemność jest ważna na początku cyklu uzależnieniowego, ale zmniejsza się w miarę trwania nałogu – tłumaczy. Ludzie uzależnieni często używają narkotyku nie po to, by zyskać przyjemność, ale żeby nie czuć cierpienia związanego z zaprzestaniem brania. W Klinice Marszaka, ośrodku leczenia alkoholizmu pod Moskwą, pacjentom kończącym 30-dniowy odwyk wszywa się pod skórę sześciomiesięczną dawkę antabusu. Ten środek wywołuje wymioty, jeśli spożyje się alkohol – jest to rodzaj terapii awersyjnej. Ośrodek moskiewski posługuje się też innymi metodami mającymi na celu wyrwanie z uzależnienia, takimi jak joga, psychoterapia indywidualna i grupowa, podawanie suplementów z antybiotykami, specjalna dieta oraz środki przeciwdepresyjne. W 2002 r. Rita Goldstein we współpracy z Norą Wołkową (obecną dyrektor NIDA) przedstawiły model uzależnienia zwany „zaburzenie hamowania reakcji i przypisywania atrakcyjności”, (impaired response inhibition and salience attribution, IRISA). Nazwa brzmi skomplikowanie, ale koncepcja jest prosta. W miarę jak dla uzależnionego bodźce związane z narkotykiem zyskują na ważności, zawęża się jego pole uwagi, niczym w kamerze robiącej zbliżenie jakiegoś obiektu – wszystko poza tym niknie z pola widzenia. Równocześnie, w obliczu tych bodźców, słabnie zdolność mózgu do kierowania postępowaniem. Ricie Goldstein udało się wykazać, że u kokainistów dochodzi do zmniejszenia ilości istoty szarej w korze przedczołowej. Niedobór ten wiąże się z osłabieniem funkcji wykonawczej, dlatego też narkomani uzyskują inne wyniki niż ludzie nieuzależnieni w testach psychologicznych sprawdzających pamięć, skupianie uwagi, podejmowanie decyzji i reagowanie na inne nagrody niż narkotyki (np. pieniądze). Na ogół te wyniki są gorsze, ale nie zawsze. Zależy to od kontekstu. Wieloletni narkomani są często świetni w planowaniu i wykonywaniu zadań związanych ze zdobywaniem i zażywaniem narkotyku, ale odbywa się to kosztem innych funkcji poznawczych, w tym uświadomienia sobie, kiedy przestać. Te zaburzenia zachowania i funkcjonowania mózgu są często trudniej dostrzegalne niż inne zaburzenia układu nerwowego i silniej wpływa na nie bieżąca sytuacja. – Chyba właśnie dlatego uzależnienie było jednym z ostatnich zaburzeń uznanych za zaburzenie centralnego układu nerwowego – mówi. Badania Rity Goldstein nie odpowiadają na pytanie: „Co było pierwsze, jajko czy kura?” – to znaczy, czy te zaburzenia są skutkiem uzależnienia, czy też raczej jego przyczyną, a u ich podłoża leży dziedziczność, traumatyczne przeżycia, stres lub inne czynniki. Niemniej jednak pracownia badaczki znalazła napawające optymizmem dowody na to, że obszary płatów czołowych zaczynają zdrowieć, gdy uzależnieni przestrzegają abstynencji od narkotyku. Badaniem, którego wyniki ogłoszono w 2016 r., objęto 19 kokainistów, którzy przez pół roku utrzymywali abstynencję lub radykalnie ograniczyli zażywanie narkotyku. Udało się u nich wykazać istotny wzrost objętości istoty szarej w dwóch obszarach związanych z hamowaniem impulsów oraz oceną korzyści. Marc Potenza kroczy przez ogromne kasyno The Venetian w Las Vegas. Automaty do gry pikają, dzwonią, piszczą. Potenza, dziarski psychiatra z Uniwersytetu Yale, dyrektor programu badawczego nad impulsywnością i zaburzeniami panowania nad impulsami, nie zwraca na nie uwagi. – Nie jestem hazardzistą – wzrusza lekko ramionami. Wychodzi z pałacu przyjemności, zjeżdża ruchomymi schodami i przez długą halę dociera do zacisznej salki konferencyjnej, gdzie blisko setce kolegów lekarzy przedstawi wyniki swoich badań nad uzależnieniem od hazardu. Sylvie Imbert i Yves Brasey są przekonani, że w wyrwaniu się spod władzy butelki pomógł im baklofen – lek stosowany w usuwaniu nadmiernych napięć mięśniowych (spastyczności). Badania wykazują, że baklofen może okazać się bardzo obiecującym środkiem w leczeniu choroby alkoholowej. Yves zadowala się kilkoma drinkami od czasu do czasu; tu pozwala sobie na piwo w hotelu Luxembourg Parc w Paryżu. Sylvie przez długi czas piła niemal codziennie sześć do dziewięciu drinków. Odkąd bierze baklofen, zdarza jej się wprawdzie wypić lampkę, ale tylko od czasu do czasu, przy ważniejszej okazji. Spotkanie zorganizował amerykański Narodowy Ośrodek na rzecz Odpowiedzialnego Hazardu, sponsorowana przez branżę instytucja, która finansuje badania nad hazardem. Spotkanie odbywa się w przeddzień wielkiego zjazdu całej branży – Global Gaming Expo. Naukowiec zajmuje miejsce na mównicy i referuje wyniki badań nad spoistością istoty białej i krążeniem krwi w korze mózgowej hazardzistów. Poza tą salą ekipy przygotowują ekspozycje różnych nowości mających na celu wywołanie wyrzutu dopaminy u przedstawicieli pokolenia urodzonego w latach 80. i 90. XX w., jak np. zakłady o wyniki gier komputerowych czy gry kasynowe wzorowane na Xboksie. Udział weźmie ponad 27 tys. wytwórców gier, projektantów i firm prowadzących kasyna. Wyniki badań Potenzy i innych skłoniły establishment psychiatryczny do zaakceptowania koncepcji uzależnień behawioralnych. Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne w 2013 r. przesunęło w podręczniku diagnostycznym nałogowy hazard z rozdziału Niesklasyfikowane zaburzenia panowania nad impulsami do rozdziału Zaburzenia związane z uzależnieniem od zażywania narkotyków i innych czynności. To nie czysta formalność. – To otwiera możliwość uznania innych kompulsywnych działań za uzależnienie – tłumaczy Judson Brewer, dyrektor naukowy Ośrodka Uważności (Mindfulness) Szkoły Medycznej Uniwersytetu Massachusetts. Towarzystwo Psychiatryczne przez ponad 10 lat zastanawiało się nad tą decyzją, aż wyniki badań potwierdziły pokrewieństwo funkcjonalne nałogowego hazardu z narkomanią. Nienasycone pragnienie, nadmierne zawężenie zainteresowań, napady „głodu” nie do opanowania. Dreszcz emocji, żądza podnoszenia stawki i uczucie podniecenia i euforii. Niemożność rzucenia nałogu mimo postanowień. Marc Potenza jako jeden z pierwszych zarejestrował obrazy funkcjonowania mózgu hazardzistów i odkrył, że wyglądają niemal identycznie jak skany mózgów narkomanów – z osłabioną aktywnością obszarów mózgu odpowiedzialnych za panowanie nad impulsami. Dziś, gdy psychiatria zaakceptowała koncepcję, że możliwe jest uzależnienie bez narkotyków, naukowcy starają się ustalić, jakie rodzaje zachowania można uznać za uzależnienie. Na liście sporządzonej przez psychiatrę Jona Granta z Kliniki Uzależnień i Zaburzeń Obsesyjno-Kompulsywnych Uniwersytetu Chicagowskiego znalazły się: uzależnienie od internetu, od jedzenia, kleptomania, zakupoholizm i seksoholizm. – Od wszystkiego, co daje nadmierną przyjemność, od każdej rzeczy, która wywołuje euforię lub uspokaja, można się uzależnić – przekonuje badacz. – Czy przerodzi się w nałóg zależy od indywidualnej podatności, na którą wpływają czynniki dziedziczne, przeżycia, stres, depresja. Przypuszczalnie najbardziej kontrowersyjne z „nowych” uzależnień to uzależnienie od jedzenia i seksoholizm. Czy najbardziej pierwotne potrzeby mogą uzależniać? Światowa Organizacja Zdrowia zaleciła, by w nowym wydaniu Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób (w 2018 r.) kompulsywne uprawianie seksu wpisać na listę zaburzeń panowania nad impulsami. Ale Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne po debacie nad tym, czy problem jest rzeczywisty, zrezygnowało z wpisania seksoholizmu do najnowszego podręcznika diagnostycznego. Uzależnienia od jedzenia nawet nie wzięło pod uwagę. Funkcjonariusz organów ścigania zatrzymuje mężczyznę podejrzanego o palenie heroiny w śródmieściu Seattle. Zatrzymany, tak jak inni sprawcy drobnych wykroczeń narkotykowych, zostanie skierowany na leczenie, a nie do odsiadki. Od pięciu lat realizowany tu jest nowatorski program będący odbiciem coraz powszechniejszej świadomości, że narkomania jest chorobą, którą można leczyć, a nie przestępstwem. Dzięki programowi wśród sprawców tego rodzaju wykroczeń spadł odsetek recydywistów. Nicole Avena, neurolog ze szpitala Mount Sinai w Nowym Jorku, wykazała, że szczury będą niepohamowanie pochłaniały cukier, jeśli się im na to pozwoli, potem wytworzy się u nich podwyższona tolerancja na ten pokarm (konieczne będą większe dawki do uzyskania zadowolenia), będą występować napady głodu cukrowego oraz objawy odstawienia – tak samo jak w przypadku szczurów uzależnionych od kokainy. Badaczka twierdzi, że pokarmy o wysokiej zawartości tłuszczu, a także żywność wysoko przetworzona, np. biała mąka, mogą wywoływać takie same problemy jak cukier. Nicole Avena i grupa naukowców z Uniwersytetu Michigan przebadała 384 osoby dorosłe: 92 proc. przyznało, że odczuwa nieustanną ochotę na pewne pokarmy i ma za sobą wiele nieudanych prób ich odstawienia – to dwa wyraźne objawy uzależnienia. Badani wymieniali na pierwszym miejscu pizzę. Badaczka nie ma wątpliwości, że uzależnienie od pokarmów to zjawisko rzeczywiste. – Właśnie dlatego ludzie tak borykają się z otyłością. Nauce lepiej idzie zdobywanie wiedzy o tym, co złego dzieje się w uzależnionym mózgu, niż tworzenie metod zaradzenia temu. Jest kilka leków, które pomagają przezwyciężyć uzależnienia. Na przykład naltrekson opracowano w celu leczenia nadużywania opioidów, ale przepisuje się go także przy ograniczaniu nadużywania alkoholu, objadania się i nałogowego hazardu. Buprenorfina pobudza receptory opioidowe w mózgu, choć znacznie słabiej niż heroina. Podawanie tego środka tłumi przykre objawy głodu i zespołu odstawienia, więc ludziom jest łatwiej wyrwać się z nałogowych wzorców postępowania. – To cud – zachwyca się Justin Nathanson, filmowiec i właściciel galerii w Charleston w Karolinie Południowej. Przez lata zażywał heroinę, dwa razy był na odwyku, ale miał nawroty. Potem lekarz przepisał mu buprenorfinę. – Po pięciu minutach poczułem się zupełnie normalnym człowiekiem – wspomina. Nie zażył heroiny od 13 lat. Większość środków stosowanych do leczenia uzależnień opracowano wiele lat temu. Najnowsze odkrycia neurologii jeszcze nie przyniosły przełomu. Badacze testują dziesiątki substancji, i choć wiele z nich w próbach laboratoryjnych wypada obiecująco, badania kliniczne przynoszą mieszane wyniki. Stymulacja mózgu w zastosowaniu do leczenia uzależnień, metoda opracowana na podstawie najnowszych odkryć neuronauki, nadal nie wyszła poza etap eksperymentalny. Wprawdzie programy wychodzenia z nałogów typu AA (Anonimowi Alkoholicy), czyli oparte na 12 krokach, a także terapia kognitywna i inne metody psychoterapeutyczne pozwalają w wielu przypadkach uzyskać uzależnionym pożądaną zmianę w życiu, ale nie u każdego się sprawdzają, a poza tym odsetek nawrotów jest po nich duży. Środowisko leczenia uzależnień podzieliło się na dwa obozy. Jedni uważają, że wyleczenie musi polegać na naprawieniu błędów w procesach chemicznych lub „okablowaniu” mózgu za pomocą środków farmakologicznych lub takich metod jak TMS, a wsparcie psychologiczne i socjalne może stanowić jedynie dodatek. Drudzy za dodatek uznają farmakoterapię, traktując ją tylko jako sposób na złagodzenie napadów głodu narkotykowego i cierpień związanych z odstawieniem. Za zasadnicze działanie uważają zaś długotrwałą pracę psychologiczną w procesie „trzeźwienia” czy też „zdrowienia”. Oba obozy zgadzają się co do jednego: aktualne metody są niedoskonałe. – Moi pacjenci wciąż cierpią – przyznaje Judson Brewer zajmujący się badaniami nad praktyką uważności (mindfulness) na Uniwersytecie Massachusetts. Judson Brewer interesuje się psychologią buddyjską. Ma dyplom psychiatry, specjalisty od uzależnień. Wierzy, że nadzieję na wyleczenie daje połączenie nowoczesnej nauki z dawnymi praktykami medytacyjnymi. Jest apostołem praktyki uważności, która łączy medytację z innymi technikami przynoszącymi pełną świadomość tego, co robimy i czujemy, zwłaszcza jeśli idzie o nawyki, które nam szkodzą. Pojawia się coraz więcej dowodów na to, że praktyka medytacji uważności może przeciwdziałać przymusom przeżywania dopaminowych skoków w codziennym życiu. Badacze z Uniwersytetu Waszyngtońskiego w Seattle wykazali, że oparty na niej program terapeutyczny był skuteczniejszy w zapobieganiu nawrotom nałogu niż programy 12 kroków (typu AA). Praktyka uważności uczy ludzi zwracania uwagi na pragnienia i żądze, których doznają, ale bez ulegania im. Uważność zachęca też praktykujących do przyjrzenia się, dlaczego tak ciągnie ich do ulegania pokusie. Judson Brewer i inni naukowcy wykazali, że medytacja powoduje wyciszenie aktywności kory w obszarze mózgu zwanym tylnym zakrętem obręczy. Obszar ten, określany też jako „stara kora”, jest związany z przeżywaniem nawracających myśli, co może prowadzić do nakręcenia spirali obsesji. W tym, co mówi Judson Brewer, przeplata się żargon naukowy, pełen takich terminów jak hipokamp, z pali, językiem buddyjskich ksiąg. Stoi przed gronem 23 osób mających tendencję do objadania się w stresie. Wszyscy siedzą półkolem na beżowych plastikowych krzesełkach. Donnamarie Larievy, konsultantka do spraw marketingowych i szkoleniowiec kadry kierowniczej, zapisała się do spotykającej się co tydzień grupy, bo chce rzucić nałóg objadania się lodami i czekoladą. Po czterech miesięcy przychodzenia na spotkania przerzuciła się na zdrowe jedzenie, od czasu do czasu pozwala sobie na porcję kremu karmelowego, ale rzadko za tym tęskni. – W moim życiu zaszła zmiana – cieszy się. – Skończyły się napady apetytu na słodycze. Nathan Abels próbował rzucić picie wiele razy. W lipcu 2016 r. trafił na oddział ratunkowy w Charleston, w delirium po trzydniowym pijaństwie. Po odtruciu zgłosił się do neurolożki Colleen A. Hanlon jako ochotnik do badań klinicznych metody TMS. 28-letniemu Nathanowi, rzemieślnikowi i projektantowi oświetlenia, który dobrze wie, jak działają obwody elektryczne, najnowsze odkrycia neurobiologii przyniosły ulgę. Nie czuje się więźniem biologii, nie uważa, że zrzuca z siebie odpowiedzialność za swoje picie. Za to mniej się wstydzi. – Zawsze uważałem picie za rodzaj słabości. Gdy zrozumiałem, że to choroba, odzyskałem poczucie siły – wyjaśnia. Akceptuje wszystko, co lecznica ma mu do zaoferowania – środki farmakologiczne, psychoterapię, udział w grupach wsparcia i stymulację elektromagnetyczną głowy. – Mózg potrafi się odbudować. To jest coś wspaniałego.
30 razy silniejszy od THC. Odkryto nowy kannabinoid
THCP, lub inaczej tetrahydrokannabiporol, to nowo odkryty związek wyizolowany z konopi indyjskich. Jak szacują naukowcy, którzy przyczynili się do odkrycia nowego kannabinoidu, może on być nawet 30 razy mocniejszy od znanego już THC.
THCP został wyizolowany w warunkach laboratoryjnych z włoskiej odmiany medycznej konopi, hodowanej jedynie przez armię, znanej jako FM2. W procedurze użyto spektrometrii mas i metabolomiki – procesów stosowanych do wykrywania podstawowych substancji chemicznych w próbkach lub cząsteczkach. Autorzy badań, opublikowanych pod koniec grudnia w czasopiśmie „Nature”, ocenili zdolność THCP do wiązania się z ludzkimi receptorami kannabinoidowymi znajdującymi się w układzie endokannabinoidowym, wysyłając związek do laboratorium w celu przeprowadzenia testów. Zadaniem układu endokannabinoidowego człowieka jest utrzymywanie naszego ciała w równowadze. Układ ten bierze udział w wielu fizjologicznych procesach. Między innymi w regulacji gospodarki energetycznej, powiązań neurohormonalnych, neuroimmunologicznych, aktywności motorycznej, nastroju, motywacji, głodu i sytości, użytkowania energii oraz kontroli metabolizmu lipidów i węglowodanów. Na układ endokannabinoidowy składają się receptory CB1 i CB2. THCP silnie wiąże się z oboma receptorami. Według wyliczeń ekspertów 33 razy silniej niż THC i 63 razy silniej niż inny związek zwany THCV. Odkrycie obecności THCP pozwala – zdaniem autorów – wytłumaczyć, dlaczego niektóre odmiany konopi indyjskich dają większy efekt, niż można by to wytłumaczyć samą zawartością THC. THCP jest niemal identyczny z THC – substancją chemiczną zawartą w konopiach indyjskich, która odpowiada za efekty psychoaktywne, ale mająca też zastosowania medyczne – z wyjątkiem kilku dodatkowych atomów węgla. Alkilowy łańcuch boczny jest siłą napędową działania kannabinoidów na ludzi. Jak twierdzą autorzy badań, dla większości z prawie 150 związków konopi indyjskich, w tym THC, łańcuch ma tylko pięć atomów. Jednak THCP ma łańcuch siedmiu atomów, co oznacza, że w swojej naturalnej formie przekracza moc THC. Zdaniem autorów kannabinoid o więcej niż pięciu atomach nigdy wcześniej nie był zgłaszany jako naturalnie występujący. Ponadto większość z nich nie została wyizolowana ani scharakteryzowana ze względu na to, jak trudne jest to zadanie. Po podaniu THCP myszom naukowcy odkryli, że zaledwie połowa standardowej dawki THC, czyli 5 mg / kg THCP, wystarcza do odurzenia gryzoni. Jednak THCP nie był jeszcze podawany ludziom, więc to, czy ludzie również będą mocniej odczuwać jego działanie, pozostaje niesprawdzone. Druga część badań poświęcona była CBD (Kannabidiolowi). Badania te koncentrowały się głównie na korzyściach zdrowotnych, jakie niesie ze sobą marihuana. Jako że THCP wykazuje silniejsze zdolności wiążące i większą siłę oddziaływania niż THC, autorzy analizy przypuszczają, że może mieć też zastosowanie w medycynie. Odkrycie może w przyszłości umożliwić produkcję wyciągów z konopi indyjskich w celu uzyskania ukierunkowanych efektów fizycznych – stwierdzili autorzy. Eksperci podkreślają, że w czasie testów udało się odkryć ślady innych związków, które dotąd nie zostały wyizolowane i zbadane. Zapowiadają dalsze prace nad analizą kannbinoidów oraz ich potencjalnym zastosowaniem w medycynie. Katarzyna Grzelak
Może spowolnić rozwój Alzheimera. 10 udowodnionych naukowo zalet marihuany
Lekarze i badacze na całym świecie zwracają uwagę, że trzeba ją lepiej badać, a nie ograniczać.
Naukowcy narzekają na ograniczenia dotyczące badań nad kanabidiolem (CBD) oraz tetrakanabinolem (THC). Prawodawcy najczęściej tłumaczą to polityką antynarkotykową. Tymczasem badacze przekonują, że zawarte w konopiach indyjskich substancje mogą być wielce przydatne w tworzeniu leków przeciwbólowych. Spośród około 400 związków chemicznych w niej zawartych ponad 60 do kanabinoidy, nad którymi można by pracować. Nie znaczy to, że marihuana jest idealna. Więcej badań może przełożyć się także na szybsze określenie potencjalnych zagrożeń związanych z jej używaniem. Badania już pokazały, że nadmierne często używający jej ludzie miewają problemy z pamięcią, uczeniem się oraz przetwarzaniem informacji, szczególnie jeśli zaczną regularnie jej używać przed 16 rokiem życia. 1. Leczenie bólu Najczęściej wymienianym zastosowaniem kanabinoli jest leczenie silnego i nawracającego bólu. Niedawny raport National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine potwierdza, że dysponujemy twardymi dowodami na przeciwbólowe działanie zawartych w konopiach substancji. Walka z bólem to jeden z najczęstszych powodów dla których pacjenci sięgają po medyczną marihuanę. 2. Ulga przy skurczach mięśni Ten sam raport wskazuje na potwierdzone pozytywne skutki używania marihuany przy leczeniu skurczy mięśniowych, a nawet stwardnienia rozsianego. W przypadku chronicznych skurczy przepony inne leki okazały się jak dotąd nieskuteczne. 3. Nie wpływa negatywnie na płuca, wręcz przeciwnie Nauka zebrała już dowody na to, że palenie marihuany nie uszkadza płuc, chyba, ze jest mieszana z tytoniem w skrętach. Co więcej, branżowe Journal of the American Medical Association donosiło swego czasu, że palenie trawki może nawet poprawić wydolność tego organu. Przebadano 5115 osób w ciągu 20 lat. Palacze tytoniu mieli wyraźnie osłabione płuca, podczas gdy miłośnicy marihuany nie pogorszyli sobie ich stanu. Poprawa wydolności płuc, którą u nich zarejestrowano, może wynikać z czynności zaciągania się i trenowania oddechu. Raport sygnowany logiem The National Academies przekonuje natomiast, że miłośnicy jointów nie są także bardziej narażeni na nowotwory związane z paleniem niż ci niepalący zupełnie. 4. Może być użyteczna w leczeniu jaskry To jeden z najczęstszych argumentów za legalizacją medycznej marihuany. Jej użycie pomaga zwalczyć chorobę zwiększającą ciśnienie w gałce ocznej i uszkadzającą nerw wzrokowy. Jaskra prowadzi bezpośrednio do utraty wzroku. Co mają do tego konopie? Zawarte w nich substancje obniżają ciśnienie w oku (piszę o tym National Eye Institute). Badania na temat przeprowadzono już w latach 70tych ubiegłego wieku. Obecnie naukowy konsensus jest taki, że kanabinoidy na krótko redukują ciśnienie. Nie ma jednak dowodów na ich długoterminowe działanie. 5. Pomaga osobom chorym na epilepsję Według kilku badań CBD ma dobry wpływ podczas leczenia opornej na inne formy terapii epilepsji. Niestety jak do tej pory brakuje decydujących badań w formie podwójnie ślepej próby. 6. Redukuje symptomy zespołu Dravet Zespół objawia się napadami drgawek, zaburzeniami równowagi, problemami z poruszaniem się oraz częstymi infekcjami. Rejestrowano przypadki udanego przeciwdziałania atakom za pomocą medycznej marihuany z małą zawartością THC. U leczonej w ten sposób dziewczynki ich liczba z 300 tygodniowo spadła do jednego. Lekarze zalecający terapię argumentowali decyzję tym, że kanabinole wyciszają nadmierną aktywność neuronów i tym samym uspokajają cały układ nerwowy. 7. Jeden ze związków obecnych w marihuanie hamuje rozprzestrzenianie się nowotworów w komórkach W 2007 roku opublikowano raport California Pacific Medical Center w San Francisco, który wskazywał, że CBD oraz THC hamowało, a wręcz zmniejszało guzy rakowe w mysich mózgach. W 2014 roku natomiast inne badanie wykazało, że marihuana znacznie hamuje wzrost guzów wiązanych z 80% nowotworów mózgu ludzi. Jednak i tutaj potrzebne są kolejne badania do potwierdzenia wyników. 8. W małych dawkach pomaga zmniejszyć stany lękowe Nauka od dawna ma wiele dowodów na uspokajające działanie konopii. Przeprowadzono także badanie w poszukiwaniu idealnej dawki, która pomagałaby na stany nerwowe. Emma Childs z Uniwersytetu Illinois w Chicago, która uczestniczyła w takich badaniach, przekonuje, że niskie dawki THC redukują stres, podczas gdy wysokie mają odwrotny skutek. 9. Marihuana może spowolnić rozwój choroby Alzheimera THC, według badań opublikowanych w 2006 roku w Molecular Pharmaceutics, doprowadza do spowolnienia procesu formowania się płytek amyloidowych blokując enzym je tworzący w mózgu. 10. Wycisza drgawki powodowane chorobą Parkinsona Izraelskie badania przyniosły ciekawy wynik: zawarte w konopiach substancje pomogły pacjentom chorym na to schorzenie odzyskać częściową sprawność motoryczną i poprawić jakość snu. W Izraelu medyczna marihuana jest legalna (choć pod wieloma warunkami), prowadzone jest tam sporo badań dotyczących jej zastosowania w leczeniu. Błażej Grygiel Źródło: IFLS
Marihuana uzależnia słabiej od alkoholu? Naukowcy porównali obie używki
Do niczego nie namawiamy, ale badania są bardzo ciekawe.
Oczywiście zanim przejdziemy do liczb musimy zaznaczyć, że do takich zestawień potrzeba analizy naprawdę ogromnej liczby parametrów – nie tylko samych środków, ale i korzystających z nich ludzi. Do tego dochodzi czas, bo niektóre efekty pojawiają się dopiero po wielu latach użytkowania danej substancji. Warto też mieć na uwadze fakt, że badania nad skutkami korzystania z alkoholu trwają już dziesiątki lat, te dotyczące marihuany mają wiele do nadrobienia. Nie jest to zresztą takie proste z uwagi na różnice w statusie prawnym obu tych substancji, trudniej bowiem prowadzić badania nad czymś, co nie jest legalne. 1. 30722 Amerykanów zmarło w wyniku przyczyn powiązanych z alkoholem w 2014 roku. W tym samym czasie nie odnotowano ani jednego zgonu związanego z marihuaną. W 2017 roku ponad 30 tysięcy osób zmarło z powodów “alkoholowych”, nie wliczono w to jednak wypadków samochodowych po pijanemu oraz morderstw, gdzie odgrywał on rolę zapalnika. Gdyby to zrobiono, liczba ta wzrosłaby do prawie 90 tysięcy wedle wyliczeń Centr Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC). W tym samym czasie wedle Drug Enforcement Agency (DEA) nie zarejestrowano ani jednego zgonu z przedawkowania marihuany. Obejmujące 16 lat badanie 65 tysięcy Amerykanów, które opublikował Journal of Public Health, pokazało, że palący marihuanę nie są bardziej narażeni na wcześniejszą śmierć niż ludzie nie palący trawki. 2. Marihuana wydaje się być znacznie mniej uzależniająca od alkoholu Mniej więcej połowa dorosłych przynajmniej raz spróbowała marihuany, co czyni z niej najbardziej rozpowszechniony z nielegalnych środków. Jednocześnie badania pokazują, że relatywnie bardzo niewiele osób się od niej uzależnia. W 1994 roku przeprowadzono dużą analizę dotyczącą około 8 tysięcy osób między 15. a 64. rokiem życia na temat korzystania z narkotyków. Spośród tych, którzy spróbowali marihuany około 9% pasowało do profilu uzależnionych. W grupie pijącej alkohol ten odsetek wynosił już 15%. Dla pokazania szerszej perspektywy dodajmy jeszcze kokainę: 17%, heroinę: 23% oraz nikotynę: 32%. 3. Marihuana może być gorsza dla twojego serca, podczas gdy niewielkie ilości alkoholu bywają korzystne W przeciwieństwie do napojów wyskokowych, które obniżają tętno, marihuana je przyspiesza i w krótkim okresie mozę to być negatywne dla pracy serca. Uznawany za jeden z najbardziej wyczerpujących raportów dotyczących marihuany, opublikowany w styczniu 2017 przez National Academies of Sciences stwierdza, że nie znaleziono wystarczającej liczby dowodów by marihuana zwiększała ryzyko ataków serca. Ale z drugiej strony ograniczone picie alkoholu (około kieliszka dziennie) bywa wiązane ze zmniejszeniem ryzyka takich ataków i wylewów – w porównaniu z zupełną abstynencją. Warto tu jednak dodać, że wedle naukowców te korzyści znoszą się za każdym razem gdy alkoholu się nadużyje. 4. Alkohol jest silnie powiązany z niektórymi nowotworami. Marihuana nie W listopadzie 2017 grupa czołowych amerykańskich onkologów opublikowała apel do Amerykanów o mniejsze spożycie alkoholu. Cytowali wyniki wielu badań, w tym także wskazujących na to, że nawet kieliszek wina lub jedno piwo dziennie może zwiększyć ryzyko raka piersi. Departament Zdrowia USA wpisał alkohol na listę czynników kancerogennych, a badania cytowane przez National Cancer Institute pokazują, że im więcej się pije tym większe jest ryzyko. W przypadku marihuany istniały sugestię powiązania palenia z rakiem płuc, nie udowodniono ich jednak. Styczniowy raport National Academies of Sciences stwierdza, że nie ma także związku między paleniem trawki a nowotworami szyi, głowy i płuc, które są powiązane z paleniem papierosów. 5. Obie używki są wiązane z ryzykiem podczas jazdy, alkohol bardziej Skutków jazdy po pijanemu przedstawiać nie trzeba, 0,05% alkoholu we krwi zwiększa ryzyko wypadku o 575%. Badania National Highway Traffic Safety Administration nie stwierdziły specjalnego zwiększenia niebezpieczeństwa pod wpływem THC. Jednak największe ryzyko dotyczy kierowców, którzy korzystają z obu używek naraz, a tych przypadków wedle autorów badania jest bardzo dużo. 6. Wiele badań potwierdza związek alkoholu z przemocą domową, w przypadku marihuany nie ma takich wyników Oczywiście nie ma dowodów, że alkohol czy marihuana automatycznie skłania do przemocy, jednak są badania wskazujące na powiązania stanu upojenia z zachowaniami agresywnymi. Według amerykańskiej National Council on Alcoholism and Drug Dependence alkohol jest jednym z czynników około 40% przestępstw nacechowanych przemocą. Co więcej, badania na studentach pokazały, że więcej przemocy psychicznej i fizycznej wewnątrz związków zachodzi, gdy pary piją. Nie znaleziono takich powiązań w przypadku marihuany. Istnieje badanie wskazujące na to, że marihuana może wręcz przyczynić się do spadku zagrożenia zachowaniami przemocowymi w związkach. 7. Obie używki źle wpływają na pamięć, choć w różny sposób Efekty znają przede wszystkim ci, którzy nadużywają tych substancji. Urwany film po alkoholu, kłopoty z przypominaniem sobie po marihuanie. W przypadku efektów długofalowych efekty marihuany mogą pozostawać nawet przez kilka tygodni. Są także badania wskazujące związek długoterminowego częstego palenia z obniżeniem zdolności do zapamiętywania, szczególnie u osób, które wcześnie zaczynają. Chroniczni pijacy wykazują objawy gorszej pamięci, problemów ze skupieniem uwagi oraz planowaniem i wreszcie pogorszonej empatii oraz kompetencji społecznych. 8. Obie używki powiązane są z zagrożeniami zdrowia psychicznego W przypadku alkoholu jest to depresja oraz stany lękowe, marihuana natomiast może prowadzić do powstawania psychoz i wystąpienia schizofrenii. Trawka może także uruchomić uczucie paranoi i lęku. Nie wiadomo jednak na razie czy zagraża długofalowymi chorobami psychicznymi. W przypadku alkoholu odnotowano wiele przypadków samookaleczeń, a nawet samobójstw u osób regularnie i dużo pijących. Naukowcy mają tu jednak kłopot: trudno jest ustalić czy to alkohol powoduje lęki i depresję, czy odwrotnie – stany lękowe i problemy psychiczne składniają ludzi do nadużywania substancji. 9. Alkohol znacznie bardziej powiązany jest z przybieraniem na wadze niż marihuana Jest to o tyle zaskakujące, że jednym z efektów ubocznych marihuany jest wzmożone łaknienie. Jednak tak zwany "pacman" po trawie nie bywa przez naukę wiązany z problemem poważnej otyłości. W przypadku alkoholu badanie opublikowane w American Journal of Preventative Medicine wskazuje na znacznie zwiększone ryzyko otyłości u osób nadużywających tej substancji. Sam w sobie alkohol także jest kaloryczny: kieliszek wina to 150 kalorii, a szklanka piwa – 120. 10. Podsumowując: skutki alkoholu są znacznie bardziej niebezpieczne niż marihuany W przypadku uzależnień, ryzyka przedawkowania, związków z zachowaniami przemocowymi, otyłością, nowotworami, wypadkami – tutaj wygrywa alkohol. Jednak warto pamiętać, że dopóki marihuana pozostaje nielegalna w wielu krajach rozwiniętych nie są prowadzone odpowiednio wnikliwe badania nad jej skutkami ubocznymi i ewentualnymi zagrożeniami. Takie badania potrzebne są „na już”. Źródło: Science Alert Błażej Grygiel
Włosy najlepiej "pamiętają", które narkotyki i kiedy braliśmy
Używki zostawiają w naszych ciałach ślady na długo, ale nie wszystkie zachowują się tak samo - wbrew powszechnie powtarzanym opiniom o testach, że wszystko można wykryć nawet po długim czasie.
Tuż po wprowadzenia substancji psychoaktywnej do organizmu ten zaczyna ją rozkładać. Niezależnie od sposobu przyjmowania narkotyku dzieje się to bardzo szybko. Podczas tego procesu powstają metabolity czyli produkty ubocze, które potem przez pewien czas są do wykrycia w naszej krwi, moczu, a nawet we włosach. Testy na obecność narkotyków opierają się właśnie na wykrywaniu metabolitów. Pozwalają stwierdzić nie tylko sam fakt przyjęcia, ale też to czy dana osoba rzeczywiście zażywała narkotyk, czy jedynie mogła mieć z nim przypadkowy kontakt. Bazujące na analizie włosów testy są dosyć dokładne, jednak te skupiające się na krwi i moczu nie są w stanie wykryć większości narkotyków powyżej tygodnia od zażycia. Heroina na przykład już po pięciu, a czasem nawet trzech dniach od zażycia jest nie do wykrycia w moczu. Znane i nierzadko niebezpieczne narkotyki potrafią utrzymywać się w krwi do 12 godzin, a czasem znacznie mniej. W moczu to już nie kwestia godzin, a dni. Włosy natomiast mają najdłuższą pamięć. Źródło: Science Alert
Cały świat na haju. Narkotykowe szaleństwo [REPORTAŻ]
– Czuję się jak dzieciak w sklepie z cukierkami – Darby Hageman, 31-letnia aktywistka na rzecz depenalizacji marihuany, krzyczała z radości
W chłodną noc z 5 na 6 grudnia 2012 r. wraz z kilkuset innymi osobami przyszła pod wieżę Space Needle, jak igła wbijającą się w niebo nad amerykańskim Seattle. Gdy wybiła północ, wszyscy wyjęli z kieszeni marihuanowe skręty, po czym świętując nowe przepisy stanowe, zanurzyli się w chmurze konopnego dymu. Prawdę mówiąc, trochę to prawo nagięli – posiadanie niemal do 30 gramów to jedno, palenie na ulicy – co innego. Policja była jednak łaskawa – w okólniku, który kilka tygodni wcześniej wyciekł do internetu, nakazywała funkcjonariuszom ograniczenie się do słownej reprymendy. Tak oto joint zrównany został z niewinną puszką piwa, a stan Waszyngton wyprzedził w lidze liberałów Holandię, której obywatele od lat mogą palić skręty w licencjonowanych coffee shopach. Jeśli wierzyć Herodotowi, pierwsze coffee shopy powstały jednak nie w Amsterdamie, a na ziemiach opanowanych przez Scytów, koczowniczy lud znad Morza Czarnego. Jak relacjonował Grek, rozpalali oni w szałasach ogniska, do których wrzucali liście i nasiona konopi. Powstawała wówczas łaźnia parowa, a Scytowie „wyli z przyjemności”. Wyjącą z podobnej przyczyny Darby Hageman i Scytów dzielą niemal trzy tysiąclecia. Wyjątkowo burzliwe, bo niewiele rzeczy budziło w historii tyle kontrowersji co środki odurzające. Różnymi sposobami – wdychając, wciągając, pijąc, paląc czy żując – zażywały je wszystkie ludy świata. Może poza Inuitami – im natura poskąpiła sąsiedztwa roślin o stymulujących właściwościach. Konopna wigilia Nie potrafimy ustalić, gdzie dokładnie człowiek zetknął się z konopiami po raz pierwszy. Ale za każdym razem, gdy napotykał na swojej drodze Cannabis sativa w którejkolwiek z odmian, szybko ją oswajał. Z konopi robiono przede wszystkim olej i włókna. Te ostatnie były mocne i twarde, lepiej niż len nadawały się więc do wytwarzania ubrań, sznurów, żagli. Konopie to najlepsze włókno, jakie zna ludzkość. Jeśli uszyjesz sobie z nich koszulę, nawet twoje wnuki jej nie znoszą. Marihuana często rosła w ogródkach imigrantów. Gdy chcieliśmy ją wyrwać, pojawiał się właściciel ze strzelbą. Krzyczał: To moje ciuchy na następną zimę! – wspominał na początku XX w. Harry J. Anslinger z Federalnego Biura ds. Narkotyków, człowiek, który wiele lat później doprowadził do niemal stuletniego zakazu palenia konopi. Zanim to się jednak stało, poznali ją Azjaci od Chin, przez Ałtaj, dzisiejszy Afganistan, aż do Bliskiego Wschodu, a także Europejczycy. Z czasem wszyscy oni zorientowali się, że konopie to nie tylko włókna. – Siemieniŏtka, inaczej kōnopiŏtka, to zupa, którą ciągle się na Śląsku jada. U mnie w domu też – mówi Szczepan Twardoch, pisarz z Górnego Śląska. – Jest gorzko-słona w smaku, postna, bo bez tłuszczu zwierzęcego, dzieci nienawidzą jej smaku, niektórzy dorośli również, a ja – uwielbiam. Je się ją z krupami pogańskimi, czyli kaszą gryczaną. Żadnych właściwości psychoaktywnych nie stwierdziłem. Ani zgromadzeni przy wigilijnych stołach Ślązacy, ani mający podobny przepis Bałtowie czy Rosjanie nie „wyją z przyjemności”, bo w ich zupie są jedynie nasiona. Drobne i okrągłe, smakują zresztą zupełnie jak słonecznik. Co innego liście, łodygi czy żywica wydzielana przez żeńskie kwiaty zawierające kannabinoidy. Jak zauważa Sara Benetowa, autorka często cytowanej pracy magisterskiej z lat 30. ub. wieku poświęconej konopiom, wykrycie narkotycznych składników tej rośliny nie wymagało od człowieka pierwotnego wielkiego wysiłku. Wystarczyło przypadkiem wrzucić ją do ognia, by zwrócić uwagę na działanie wdychanego aromatu. Tak narkotyzować nauczyli się zapewne Scytowie, a za nimi – a może też przed nimi – i inne ludy. Przywołajmy jeszcze raz Benetową: Narkotyki nie tylko zaspokajają tam potrzeby upodlania czy zboczenia jednostek, ale co ważniejsze, odgrywają niekiedy poważną rolę w życiu zbiorowym, a przez to wpływają na kulturę duchową i społeczną tych ludów. Przykładów tego stanu rzeczy jest bez liku. Plemiona Baszylange i Baluba z terenów dzisiejszej Angoli paliły konopie, by się socjalizować. Żarliwe modły islamskich derwiszy związane były niewątpliwie z wykorzystaniem psychoaktywnych właściwości tychże. Konopie były jednym z drugoplanowych bohaterów Baśni tysiąca i jednej nocy – czy to w formie haszyszu, czy płynnego bhangu. Swoje z konopi wycisnęła też ludowa medycyna. Jeśli wierzyć relacjom etnologów, pomagały na: bóle zębów i głowy, febrę, choroby skóry, bóle porodowe, konwulsje, robiło się z nich opatrunki. American Dispensary, XIX-wieczny zielnik, dodaje do listy chorób także reumatyzm, tężec, depresję. W XXI w. z kolei w krajach o łagodniejszych przepisach dopuszcza się ich użycie w leczeniu astmy. Encyklika kokainowa Ludy południowoamerykańskie, zwłaszcza te zamieszkujące podnóże Andów, od tysiącleci wykorzystują liście krasnodrzewu pospolitego, czyli koki. Początkowo roślina rosła tylko po wschodniej stronie gór, z czasem rozprzestrzeniła się i stała symbolem całego kontynentu. Tłumiła apetyt, wzmacniała wytrzymałość, pobudzała do długiej pracy. Na uprawie koki opierało się całe lokalne rolnictwo, a zawarte w niej substancje odżywcze pozytywnie wpływały na tubylczą dietę. Przypisywano jej boskie właściwości. Nauka wyjaśniła potem, że tak, a nie inaczej działała na żującego liść zawarta w niej kokaina. Stosowane w postaci nieprzetworzonej narkotyki przyjmowane były głównie doustnie i ich stężenie w mózgu nie osiągało wysokich wartości. Z czasem technologia umożliwiła jednak zwiększenie stężenia, a więc i szkodliwości narkotyku. – Naturalna fermentacja alkoholowa prowadzi do otrzymania produktów o stężeniu zwykle poniżej 12 proc. etanolu. Wprowadzenie destylacji zwiększyło tę granicę do 95 proc., a w praktyce do używania spirytualiów 40–50-procentowych – tłumaczy psychofarmakolog, prof. Jerzy Vetulani. – Kokaina z żutego liścia krasnodrzewu wspomagała fizycznie i umysłowo górali żyjących w atmosferze o niskiej zawartości tlenu. Wyciąg alkoholowy z liści koki – Vin Mariani – był napojem używanym w XIX-wiecznej Europie tak jak dziś red bull. Proszek krystaliczny wwąchiwany lub rozpuszczany i podawany dożylnie był z kolei środkiem bardzo silnie uzależniającym i niebezpiecznym, podobnie jak crack – palona wolna zasada kokainy. Namiętnym użytkownikiem Vin Mariani był papież Leon XIII, który zasłynął encykliką Rerum novarum. Jak wyjaśnia prof. Vetulani, Vin Mariani było ekstraktem liści koki w czerwonym winie i zawierało do 100 mg czystej kokainy w kieliszku. A więc jedno z większych dzieł myśli społecznej Kościoła, wprowadzające idee chrześcijańskiej polityki społecznej jako odpowiedzi zarówno na marksizm, jak i dziki kapitalizm, było stworzone przez wspaniały mózg dodatkowo stymulowany kokainą! – konkluduje naukowiec. Fałszywi przyjaciele Chociaż konopie mogą rosnąć w wielu ekosystemach, a i inne naturalne używki odegrały ważną rolę w wielu kulturach, to jednak – jak zauważa Richard Davenport-Hines w Odurzonych. Historii narkotyków 1500–2000 – centralne miejsce w historii narkotyków trzeba przyznać innej roślinie – makowi lekarskiemu. Produkowane z niego opium to najstarsza używka, z jaką miał do czynienia człowiek. Trudno powiedzieć, gdzie i w jaki sposób odkrył, że mleczny sok wydzielany przez jeden z gatunków maku wpływa – jak określi to medycyna po paru tysiącleciach – na funkcje ośrodkowego układu nerwowego. Grunt, że udomowił tę roślinę prawdopodobnie około 8 tys. lat temu gdzieś w basenie Morza Śródziemnego. Być może pierwszy był Egipt, o czym świadczyłyby zapisy na słynnym papirusie Georga Ebersa z 1550 r. p.n.e. Dokument jest instrukcją przygotowywania kilkuset preparatów, w skład których wchodzi właśnie opium. Zastosowanie szlachetne, bo medyczne, ze środkiem uspokajającym dla dzieci włącznie. Inne źródła wspominają o opium jako środku przeciwbólowym. Pewnie właśnie z powodu bólów brzucha opium zaczął stosować rzymski cesarz Marek Aureliusz. I choć władca zażywał narkotyk przez większą część swojego życia, jego nadworny lekarz, Claudius Galenus, utrzymywał, że potrafił się kontrolować i nie popadł w nałóg. Mniej rozsądku i szczęścia mieli na przestrzeni lat inni miłośnicy opium, które poprzez angielskie placówki handlowe w krajach arabskich trafiło najpierw do Europy, a potem dalej, do brytyjskich zamorskich kolonii. Choć oficjalnie traktowane jako lek, miało uśmierzać nie tylko ból fizyczny budujących zamożność Londynu czy Paryża, ale także stłumić ich egzystencjalne rozterki. Medycyna, opierając się na ustaleniach antycznych medyków, widziała w opiatach środki na ożywienie i poprawienie nastroju. Podchodzono do nich wyjątkowo entuzjastycznie, jak walijski lekarz John Jones, który na przełomie wieków XVII i XVIII namawiał do systematycznego przyjmowania opium. Lista dolegliwości, którym miało przeciwdziałać, była jeszcze dłuższa niż w przypadku konopi. Musiało minąć kilka wieków, by odkryto w nim „fałszywego przyjaciela”, jak opisał je Samuel Johnson, autor jednego z pierwszych słowników języka angielskiego. Około roku 1800 ryzyko związane z uzależnieniem się od opium było już znane równie dobrze jak jego dobroczynne właściwości. Na wygranie wojny z narkotykiem było już jednak za późno. Międzynarodowa sieć dostaw zapewniała odpowiednią jego podaż. Trzeba było poszukać innych rozwiązań. Jednak gdy w 1804 r. Niemiec Friedrich Sertürner przygotował po raz pierwszy morfinę, nie wiedział, że wpada z deszczu pod rynnę. Lek, który miał pomóc uzależnionym od opium, sam uzależniał nie mniej. Z zadziwiającą krótkowzrocznością przemysł medyczny powtórzył ten schemat w przyszłości. Aby wyzwolić narkomanów z pęt morfiny, w 1897 r. w fabryce Bayera zsyntetyzowano diacetylomorfinę. Niemieccy naukowcy byli tak zachwyceni swoim odkryciem, że produkt ochrzcili mianem heroiny. W tym samym czasie w laboratorium trwały prace nad łagodniejszym środkiem przeciwbólowym – aspiryną. Niepozorna tabletka nie miała jednak szans z silniejszym środkiem, który rok później trafił jej kosztem na rynek. Musiało minąć kilkanaście lat, by świat uzmysłowił sobie, że coś poszło nie tak. W 1924 r. Kongres Stanów Zjednoczonych zakazał importu i sprzedaży heroiny. Za późno – 98 proc. narkomanów z Nowego Jorku zdążyło już się na nią przerzucić. Mniej więcej w tym samym czasie głośno stało się o pewnym amerykańskim idealiście szwajcarskiego pochodzenia, wspomnianym na początku Harrym N. Anslingerze. Był człowiekiem z misją, której się poświęcił, gdy jeden z najlepszych bilardzistów w jego mieście zmarł z powodu uzależnienia od opium. Anslinger piął się po szczeblach kariery w administracji państwowej, by w końcu stanąć na czele głównego organu ds. walki z narkotykami. Jego decyzje miały znaczący wpływ na to, jak używki postrzegała nie tylko Ameryka, ale i cały świat. – Przy zderzeniu kultur pewne substancje psychotropowe mogą być asymilowane przez obcą kulturę, a inne nie. W warunkach globalizacji substancje, które nie uzyskały akceptacji kultury amerykańskiej, charakteryzującej się wysokim poziomem imperializmu moralnego opartego na fundamentalizmie chrześcijańskim, są oficjalnie odrzucane przez cały świat – mówi prof. Vetulani. Ikar na halucynogenach W zeszły piątek, 16 kwietnia 1943 r., zmuszony zostałem przerwać pracę w laboratorium i wczesnym popołudniem pojechałem do domu, jako że poczułem niezwykłe pobudzenie w połączeniu z niewielkimi zawrotami głowy. W domu położyłem się i zapadłem w całkiem przyjemny stan odurzenia, charakteryzujący się ekstremalnie ożywioną wyobraźnią. Wpis o takiej treści trafił do dziennika dr. Alberta Hofmanna z Bazylei, a substancją, dzięki której umysł zaczął płatać mu figle, było LSD – psychoaktywna pochodna ergoliny wyprodukowana ze sporyszu. Hofmann wcale nie planował jej zażyć. Stało się to przypadkiem. Dziś wiemy, że miał do czynienia z jednym z najsilniej działających halucynogenów, jakie znamy. Jego dawki ważone są w mikrogramach (zamiast miligramów), a tylko jeden procent przyjętej substancji dociera do mózgu. Odkrycie Hofmanna miało zrewolucjonizować psychiatrię. Swoje plany wobec niego miały też amerykańskie wojsko i CIA. I pewnie skończyłoby się na mniej lub bardziej udanych eksperymentach nad możliwościami kontroli ludzkiego umysłu, gdyby nie fakt, że substancja wpadła w ręce hipisów. Stała się symbolem całego pokolenia i jego stylu życia, tak znienawidzonego przez ówczesny establishment, z prezydentem Richardem Nixonem na czele. Wprawiono w ruch potężną machinę propagandową. LSD miało powodować falę samobójstw ludzi rzekomo przekonanych o tym, że potrafią latać. Pisano, że może wywoływać uszkodzenia genetyczne. Zresztą dotyczyło to nie tylko LSD, ale również całej masy innych halucynogenów. Narkotykowa prohibicja umacniała się. – Mechaniczna zasada, że wszystko to, co jest zakazane prawem, jest totalnie złe, a wszystko inne – dopuszczalne, robi wiele szkód. Za najważniejszą cechę określającą szkodliwość narkotyku uważa się jego zdolność wywoływania uzależnienia – chronicznej choroby mózgu o fatalnych konsekwencjach społecznych i – często – zdrowotnych – mówi prof. Vetulani. Tolerancja na działanie narkotyków jest u każdego inna. Uzależnienie fizyczne w przypadku opiatów często prowadzi do wzrostu odporności na ich działanie. Rosną więc przyjmowane dawki, a tym samym – pomijając morfinę – ryzyko przedawkowania. Innym problemem, na który zwraca uwagę prof. Fiona Measham, kryminolog z Uniwersytetu Durham, jest przestępczość, jaką generują środowiska uzależnionych, szczególnie od substancji wstrzykiwanych. Jest jeszcze jeden narkotyk warty wspomnienia. Do kilkunastu procent Amerykanów deklaruje w ankietach stosowanie derbisolu. Dużo jak na substancję, której nauka nie poświęciła niemal żadnej uwagi. – W XXI w. coraz częściej widzimy nasze ciało jako chemiczny układ i chętniej na niego wpływamy, dodajemy nowe substancje, by sprawdzić, co się stanie – stwierdził kilka miesięcy temu w radiu BBC prof. John Mills z Centrum Historii Zdrowia i Opieki Zdrowotnej w Glasgow. I pewnie ma rację, choć w przypadku stosowania derbisolu motywy są raczej inne. Wymyślono go, by sprawdzić prawdomówność ankietowanych na temat narkotyków. Tak, tak – derbisol nie istnieje. Opium dla chin Choć dziś wydaje nam się, że palenie opium to element tradycyjnej chińskiej kultury, obyczaj ten trafił do Państwa Środka dopiero w XVII w. – za sprawą kompanii kolonialnych. Świadomi związanych z opium zagrożeń Brytyjczycy handlowali nim tylko na eksport, sprzedając głównie do Chin. Tamtejsze władze walczyły z plagą narkomanii, zakazując handlu i niszcząc zapasy narkotyku. Militarnymi interwencjami (wojny opiumowe) Brytyjczycy zawsze wymuszali jednak wolny obrót swoim opium. Wyspa konopi Konopie indyjskie na Jamajkę przywieźli indyjscy lub arabscy niewolnicy sprowadzani przez Anglików, Holendrów, Francuzów. W XX w. marihuana stała się sakramentem jednego z najbardziej nietypowych ruchów religijnych, który się tam narodził. Rastafari wierzą, że do ziemi obiecanej mają ich zaprowadzić nauki cesarza Hajle Sellasje I, byłego władcy Etiopii. Marihuanę palą w trakcie religijnych rytuałów. To właśnie krzak konopi był ich zdaniem Drzewem Życia w Raju. Choć posiadanie marihuany jest na Jamajce nielegalne, w spisie powszechnym z 2001 r. 24 tys. obywateli zadeklarowało przynależność do ruchu rastafari. Skupiska wyznawców tej religii znajdują się także w Afryce, Wielkiej Brytanii i USA.
Marihuana w Europie coraz mocniejsza: podwojone stężenie THC. Efekt "zielonej gorączki"?
Coraz więcej krajów rozważa legalizację marihuany. Pojawiają się także kolejne analizy działania kanabidoidów (CBD) oraz tetrakanabinolu (THC), wyszczególniające pozytywne efekty. To jednak tylko jedna strona medalu, najnowsze badanie przynosi ostrzeżenie: na rynku pojawia się coraz silniejszy towar, zwiększając ryzyko efektów ubocznych.
Dane do badania zebrano z 28 krajów Unii Europejskiej oraz Turcji i Norwegii. Ich analizą zajęli się uczeni z dwóch brytyjskich uczelni: University of Bath oraz King's College London. Wyniki pokazują, że w ciągu 10 lat (200-2016) w suszu marihuany znacznie wzrosła ilość delta-9-tetrahydrokannabinolu. To składnik odpowiedzialny za działanie psychoaktywne. Z 5% poziom zwiększył się do aż 10%. W przypadku haszyszu (sprasowana i sklejona żywica konopii) to wzrost z 8% do 10% od 2006 do 2011. Potem tempo jeszcze przyspieszyło – w latach 2011-2016 poziom dotarł do 17%. Jednocześnie cena poszybowała, jednak nie tak mocno jak w przypadku roślinnego suszu. W przeciwieństwie do roślinnego suszu haszysz zawiera zarówno THC jak i CBD. Ten drugi składnik od pewnego czasu jest silnie badany przez naukowców z całego świata. Przypisuje się mu pozytywne efekty w leczeniu wielu chorób, w tym między innymi dziecięcą epilepsję, ataki paniki czy psychozy. Istnieją badania mówiące o tym, że CBD zapobiega negatywnym skutkom THC, takim jak paranoja czy utrata pamięci. Jednak nie oznacza to, że z CBD nie wiążą się żadne zagrożenia dla organizmu. Według badań marihuana zawierająca wyższe stężenia THC i/lub CBD może w dłuższym terminie nawet zwiększać ryzyko zapadalności na choroby psychiczne. Przebadane próbki haszyszu produkowane zgodnie z nowymi metodami w Maroko i Europie mają zwiększoną zawartość THC, lecz nie CBD. To oznacza, że „kopią” mocniej i jednocześnie są bardziej niebezpieczne, bo nie mają odpowiednio wiele przeciwwagi. Ocenia się, że w każdego roku 7,2% Europejczyków używa marihuany, to około 24 miliony ludzi. Na całym świecie rynek ten ma 192 milionów odbiorców w najróżniejszych formach – od leków i legalnych form po czarny rynek. W trzeciej edycji raportu The European Cannabis Report przygotowanego przez Prohibition Partners można przeczytać, że wartość europejskiego rynku trawki w 2016 wynosiła 45.2 milionów euro. W kolejnych latach, według ekspertów, ta liczba będzie rosła wręcz geometrycznie. Już teraz mówi się o zjawisku „zielonej gorączki”, czyli gwałtownym ożywieniu różnych gałęzi gospodarki, które mogą skorzystać na legalizacji konopii. Rynek legalnej marihuany w USA do 2030 ma osiągnąć wartość 72 miliardów dolarów. Populacja Stanów i Kanady łącznie to około 360 milionów ludzi. W Unii Europejskiej żyje mniej więcej dwa razy tyle, zatem można sobie wyobrazić o jak gigantycznych pieniądzach już teraz dyskutują ekonomiści z prawnikami i naukowcami. Możliwe, że tworzący się legalny rynek stymuluje także producentów (zarówno tych działających legalnie, jak i czarny rynek) do uczestnictwa w wyścigu o trofeum najsilniejszego towaru. Jeśli taka tendencja będzie się utrzymywać istnieje spore ryzyko, że wciąż uznawany przez wielu za raczej niegroźną używkę narkotyk zyska opinię naprawdę niebezpiecznego środka. To właśnie ekonomiczne prognozy były przyczyną liberalizacji prawa w tej sprawie w krajach takich jak choćby Urugwaj. Wiele biedniejszych państw świata już pracuje lub planuje rozpocząć przygotowywanie prawa, które pozwoli zarobić na marihuanie. Wzrost zainteresowania badaczy można tłumaczyć podobnie – skoro są perspektywy ogromnego zarobku, z łatwością znajdują się środki na przeprowadzanie badań. Dzięki temu po wielu dekadach funkcjonowania trawki na obrzeżach kultury oficjalnej (za to głęboko w większości kontrkultur i grup alternatywnych) zaczynamy poznawać jej właściwości – te dobre i złe. W tekście The European Cannabis Report możemy znaleźć także informacje na temat Polski. W kraju liczącym około 37 milionów ludzi 4,6% ludzi w wieku 15-64 lat sięga po trawkę. Dla porównania w Niemczech użytkowników marihuany naliczono ok 6,1%, a w Hiszpanii 9,5%. Co ciekawe, w obu tych krajach najwięcej osób pali w wieku 15-24 lat, podczas gdy w Polsce przeważa grupa 24-34 lat. Medyczna marihuana jest legalna w 18 państwach europejskich m.in. Czechach, Włoszech, Portugalii, Francji, Rumunii oraz Polsce. Jednak co kraj, to różne podejście. W Polsce nie można uprawiać medycznej marihuany, apteki nie mogą też sprzedawać gotowych preparatów. Marihuana jest sprowadzana z zagranicy, a następnie farmaceuci na postawie recepty sami przygotowują lek. Źródło: Medical Express / BBC / NHS / Prohibition Partners / Forbes
Już wiemy czemu psy tak bardzo kochają biegać. Działa to na nie jak marihuana
Psy podczas biegania doznają podobnych stanów jak człowiek po marihuanie
O tym, że człowieka i psa może łączyć wyjątkowa nić porozumienia, wie chyba każdy właściciel czworonoga. Zaskakujące, że może mieć ona charakter narkotyczny – wynika z badań dr. Davida A. Raichlena z Uniwersytetu Arizona. Okazuje się bowiem, że podczas biegania psy doznają podobnych stanów jak człowiek po marihuanie. Wszystko za sprawą wydzielających się wówczas endokannabinoidów, naturalnych substancji stymulujących mózg i poprawiających nastrój, które należą do tej samej grupy związków chemicznych co tetrahydrokannabinol (główna substancja psychoaktywna marihuany). To dlatego psy wydają się tak szczęśliwe, kiedy hasają po łące. – Uczucie euforii, które im towarzyszy, ma uzasadnienie ewolucyjne. Jest to nagroda za podjęcie zadania, które wymagało sporej utraty energii. Ta forma adaptacji, która występuje tylko u niektórych ssaków, miała skłaniać psi organizm do utrzymywania dobrej kondycji potrzebnej do skutecznego polowania - mówi naukowiec. Mogła również pomóc znaleźć im wspólny język z człowiekiem, który podczas biegania także doznaje „odlotu”. Nasi przodkowie bowiem tak jak psy przemierzali niegdyś spore odległości, truchtając. Lekki haj znakomicie to ułatwiał i być może cementował więź rodzącą się między oboma gatunkami, która przetrwała tysiące lat.
Dilerzy uniknęli więzienia. Sąd zachwycił się ich SMS-ami do klientów. "Nienaganna gramatyka"
Para brytyjskich studentów miała u siebie marihuanę o wartości ponad 1,5 tys. dolarów. Od kary uratowały ich dobrze napisane wiadomości tekstowe.
Brzmi to absurdalnie, a jednak to prawda. 19-letni Luke Rance zakupił trawkę i sprzedał ją 21-letniemu Brandonowi Kerrisonowi, który następnie rozprowadzał ją wśród mieszkańców Gower. Obaj zostali aresztowani przed wejściem do miejskiej biblioteki 17 grudnia 2017, po tym jak policjanci wyczuli od nich zapach narkotyków. Rance po przeszukaniu okazał się mieć siedem torebek suszu oraz niewielką ilość kokainy. Kerrison miał następne dwie torebki marihuany. To jednak tylko to, co mieli przy sobie, bo w mieszkaniu pierwszego z nich znaleziono „zapasik” warto ponad 1,5 tysiąca dolarów. Zbierając materiały do sprawy policja zabrała obu telefony i sprawdziła ich korespondencję. Czytając ją sędzia David Hale zwrócił uwagę na „perfekcyjną gramatykę i interpunkcję”, o znacznie wyższym poziomie niż ta używana najczęściej przez narkotykowych dealerów. Kerrsion w trakcie postępowania rozpoczął kurs o konstrukcjach budowlanych, a Rance mający za sobą epizody aktorskie w teatrze właśnie rozpoczynał pisanie dyplomu. Obaj przyznali się do zarzuconych czynów, a wcześniej byli niekarani. - Marihuana może być eksperymentem, który uznajecie za przyjemny – stwierdził sędzia i ostrzegł studentów przed konsekwencjami. Wspomniał także o przyczynach opóźnienia wydania wyroku: nie były one związane z prawem, a chodziło o obserwację czy oskarżeni będą trzymać się w tym czasie z dala od kłopotów. - Mam nadzieję, że sąd nigdy już was nie zobaczy – powiedział decydując o zakończeniu sprawy i puszczeniu młodych mężczyzn wolno. W rozmowach z dziennikarzami przyznał także, że nie chciał ograniczać perspektyw wchodzących właśnie w dorosłe życie ludzi. Dlatego każdy z nich dostał 12 miesięcy na wykonanie 100 niepłatnych godzin prac publicznych. Dodatkowo Kerrison weźmie udział w programie resocjalizacyjnym. Źródło: Independent / United States News - YouTube
Wielka Brytania dopuszcza medyczną marihuanę. Kto będzie mógł z niej korzystać?
Tamtejsza publiczna służba zdrowia będzie miała prawo przepisywać ją pacjentom.
Od początku listopada pacjenci mogą mieć wypisywane leki z zawierające medyczną marihuanę. Musi to zrobić lekarz specjalista, pracujący w ramach National Health Service. Do niedawna konopie miały na Wyspach status substancji, która nie ma żadnej wartości w terapiach. Sytuację zmieniło poruszenie wśród opinii publicznej po tym jak w kilku przypadkach cierpiącym na epilepsję dzieciom konfiskowano leki zawierające marihuanę. Zdarzenia te zostały silnie nagłośnione przez media. - Współczujemy rodzinom, które stają w obliczu dramatycznych sytuacji ratując dzieci – mówił po medialnym zamieszaniu Sajid Javid, minister społeczności i samorządów lokalnych w gabinecie Theresy May. Następnym krokiem według niego jest informacja skierowana do lekarzy kiedy mogą i powinni wypisywać takie leki. - Nowe prawo nie ograniczy warunków, które będą wymagane do uznawania terapii – czytamy w oświadczeniu brytyjskiego Home Office – Doktorzy będą podejmować decyzje za każdym razem na podstawie konkretnych przypadków i tylko wtedy gdy pacjent wykazuje potrzebę, której nie są w stanie spełnić licencjonowane produkty. Rządowy ekspert i psychiatra Derek Tracy zwraca uwagę na schorzenia, które można skutecznie leczyć konopiami: między innymi bóle, oraz stwardnienie rozsiane. Przekonuje, że właśnie teraz urzędnicy analizują wszystkie „za” i „przeciw”. - Czy narkotyki szkodzą ludziom? Wiemy, że potrafią. Jak często tak jest i tak dalej. Departament Zdrowia będzie zwracał uwagę na drugą stronę – co wiemy jeśli chodzi o korzyści - tłumaczy. Niemcy zdecydowały się na podobny krok już w 2017 roku, choć wciąż niektórzy lekarze niechętnie przepisują leki z marihuaną chorym. Według Sascy Waterkotte, rzeczniczki Niemieckiego Stowarzyszenia Zioła (Deutscher Hanfverband / DHV) prowadzi to do tego, że szukają konopii z nielegalnych źródeł. - Lekarze powinni być bardziej wrażliwi w stosunku do prawa – przekonuje w rozmowie z CNN – Niemcy potrzebują większej ilości konferencji dla lekarzy, część z nich ma uprzedzenia względem marihuany używanej w medycynie albo nie poznała jeszcze tego tematu. Brytyjski ekspert przyznaje, że to wyzwanie stojące przed każdym rządem. - Nie wydaje mi się, by istniała jurysdykcja, która zrobiła to dobrze – mówi – Nie byłbym skłonny powiedzieć, że Kanada, Niemcy lub inny kraj zrobiły to lepiej niż Wielka Brytania, ale, że uczyliśmy się na cudzych błędach. Na to jest za wcześnie. Źródło: CNN