National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-10-29T10:40:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nieznany utwór Fryderyka Chopina. Unikatowe odkrycie w Nowym Jorku
items: Wojowniczy arcybiskup był jednak święty. Zaskakujące odkrycie w średniowiecznym tekście
items: Kodeks Gigas nazywany jest Biblią Szatana. To największy średniowieczny manuskrypt na świecie
items: Manuskrypt Wojnicza to najbardziej tajemnicza księga na świecie. Co o niej wiemy?
items: Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
items: Kryptolodzy-amatorzy rozszyfrowali nieznane listy Marii Stuart, królowej Szkocji. „To historyczna sensacja!”
items: Ukryta wiadomość w średniowiecznym manuskrypcie zostawiona przez tajemniczą kobietę. Kim była?
items: Ilustracje ze średniowiecznych manuskryptów nie przestają zadziwiać!
items: Ten manuskrypt ma około 1600 lat. Wydobyto go z Watykańskiej Biblioteki i udostępniono w internecie
items: Zdrowa kuchnia była ważna już w średniowieczu

Nieznany utwór Fryderyka Chopina. Unikatowe odkrycie w Nowym Jorku
type: item
date: 2024-10-29T10:30:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: fryderyk chopin
subject: manuskrypt
subject: muzeum
subject: muzyka
subject: muzyka klasyczna
subject: nowy jork
description: W nowojorskiej kolekcji The Morgan Library & Museum dokonano niezwykłego odkrycia. To nieznany utwór Fryderyka Chopina – twierdzą znalazcy. Maleńki rękopis jest dwa razy mniejszy od kartki zeszytu szkolnego.
encoded: Spis treści: Jak doszło do odkrycia nieznanego utworu Chopina? Co wiemy o nieznanej kompozycji Chopina? Czy na pewno jest to nieznany utwór Chopina? Głos polskiego eksperta Nietypowy walc Chopina czy dowód na jego działalność pedagogiczną? Od końca lat 30. XX wieku nie znaleziono nic podobnego. Odkrycia dokonał kurator rękopisów muzycznych w The Morgan Library & Museum w Nowym Jorku – Robinson McClellan. Jak podaje muzeum, po analizach z udziałem zewnętrznych ekspertów i konserwatorów stało się jasne, że jest to nieznany utwór Fryderyka Chopina. Jak doszło do odkrycia nieznanego utworu Chopina? Historia znaleziska sięga 2019 roku, ale odkrywcy wstrzymywali się z jego upublicznieniem do czasu wykonania bardziej wnikliwych badań. Kurator rękopisów muzycznych Robinson McClellan katalogował muzealny zbiory z kolekcji Arthura Satza i wówczas natknął się na intrygujący rękopis. Nie był w stanie przypisać żadnego utworu polskiego artysty do tego zapisanego na kartce. McClellan zwrócił się do czołowego eksperta w dziedzinie twórczości Chopina, profesora Jeffreya Kallberga z University of Pennsylvania w USA, aby pomógł w weryfikacji znaleziska. Jak podaje muzeum, „szeroko zakrojone badania” wskazują na duże prawdopodobieństwo, że utwór jest autorstwa Chopina. Wskazywać na to ma również papier i atrament. – Ten nowo odkryty walc poszerza nasze rozumienie Chopina jako kompozytora i otwiera nowe pytania dla naukowców, dotyczące tego, kiedy go napisał i dla kogo – powiedział Robinson McClellan. Co wiemy o nieznanej kompozycji Chopina? Kartka, na której go zapisano jest niewielka. Jej wymiary to ok. 10 na 13 cm. Być może miał być to prezent dla czyjegoś albumu z autografami. Jest jednak jedno ale. Chopin zwykle podpisywał rękopisy, które były prezentami. Ten jest niepodpisany, co sugeruje, że muzyk zmienił zdanie i wstrzymał jego wydanie. Rękopis zawiera 24 zapisane takty, które pianista powtarza raz. Utwór rozpoczyna się kilkoma nastrojowymi taktami, po chwili głośno kulminuje, …

Nieznany-utwor-Chopina-6adfc35.png
width: 1200
height: 630

Wojowniczy arcybiskup był jednak święty. Zaskakujące odkrycie w średniowiecznym tekście
type: item
date: 2024-03-07T13:01:27.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: historia
subject: kościoły
subject: manuskrypt
subject: średniowiecze
subject: Wolny czas
description: Średniowieczne manuskrypty ciągle skrywają wiele niespodzianek. Historycy odkryli właśnie, że wbrew powszechnemu przekonaniu, wojowniczy arcybiskup angielski Thurstan był jednak uznany za świętego.
encoded: W tym artykule: Manuskrypt pełen tajemnic Thurstan – wojowniczy arcybiskup Oznaki świętości Thurstana Nieznane informacje na temat odległej przeszłości, w tym okresu średniowiecza, skrywają się nawet w ogólnie znanych dokumentach. Tak też okazało się w przypadku XV-wiecznego manuskryptu przechowywanego w King’s College Cambridge, które jest częścią Uniwersytetu w Cambridge w Anglii. Tym razem w czasie wnikliwej lektury udało się odkryć nieznany fakt dotyczący jednej z kluczowych postaci angielskiego średniowiecza – duchownego Thurstana. Manuskrypt pełen tajemnic W księdze pochodzącej z klasztoru Pontefract, w której wyliczono spis wszystkich świąt w roku, historyk z organizacji English Heritage dr Michael Carter dokonał ważnego odkrycia. Dojrzał sformułowanie, które umknęło innym badaczom. A niesłusznie. Wpis w rękopisie z 6 lutego brzmi w tłumaczeniu z łaciny: „Śmierć świętego Thurstana, arcybiskupa Yorku, roku pańskiego 1140”. Na uwagę zasługuje fakt, że został on napisany czerwonym atramentem. Świadczy to o jego wadze i istotnym znaczeniu dla ówczesnych mnichów. – Thurstan jest dobrze znany wśród historyków średniowiecza i uczonych jako postać o ogromnym znaczeniu politycznym i społecznym w pierwszej połowie XII wieku. Wszyscy zaprzeczyli, że kiedykolwiek został uznany za świętego – komentuje dr Carter. – Wpis w tym manuskrypcie jest jednoznacznym dowodem na to, że Thurstan rzeczywiście był świętym, a jego imię powinno być wymieniane obok innych współczesnych mu religijnych postaci w północnej Anglii, w tym św. Williama i św. Aelreda z Rievaulx, św. Waldefa z Kirkham i Melrose oraz św. Godryka z Finchale – wylicza ekspert. Thurstan – wojowniczy arcybiskup Thurstan (ok. 1070-1140) był synem księdza, a od 1114 do 1140 pełnił funkcję arcybiskupa Yorku w Anglii. Była to jedna z najbardziej wpływowych postaci angielskiego średniowiecza. Miał międzynarodowe wpływy, angażował się nie tylko w sprawy Kościoła, ale także państwa na jego najwyższym szczeblu. Thurstan był wi…

wojowniczy-arcybiskup-byl-jednak-swiety-zaskakujace-odkrycie-w-sredniowiecznym-tekscie-5aa263d.jpg
width: 1080
height: 400

Kodeks Gigas nazywany jest Biblią Szatana. To największy średniowieczny manuskrypt na świecie
type: item
date: 2023-07-15T09:02:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: książki
subject: manuskrypt
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
description: Po średniowieczu pozostało wiele pamiątek, tak samo fascynujących, co zagadkowych. Jedną z tych, które aura tajemnicy otacza najszczelniejszym pierścieniem, jest Kodeks Gigas. Z powstaniem wielkiego manuskryptu związana jest niepokojąca legenda, a na jednej ze stron księgi znalazł się mający ją uwiarygodnić „podpis”. Co wiemy na temat Biblii Diabła? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym jest Kodeks Gigas? Wymiary Biblii Diabła Legendy wokół Kodeksu Gigas Kto jest autorem Kodeksu Gigas? Co zawiera Kodeks Gigas? Ciekawostki o Biblii Diabła Świat katolicki od zawsze piętnował i karał konszachty z diabłem, ale w średniowieczu walka z osobami rzekomo związanymi z siłami piekła przybrała szczególnie ostrą formę. Jako przykład wystarczy przytoczyć Malleus Maleficarum, czyli Młot na czarownice – spisany pod koniec epoki traktat na temat czarownictwa, de facto będący niczym innym, jak instrukcją zabijania kobiet mających pałać się magią. Trzeba jednak podkreślić, że rzekome układy z diabłem mieli zawierać także ci, którzy poświęcili się krzewieniu wiary i przysięgali walczyć z siłami nieczystymi – duchowni. Podobno to właśnie moce piekielne stoją za powstaniem Biblii Diabła, jednej z najbardziej wyrazistych pamiątek po fascynującym, ale i mrocznym średniowieczu. Czym jest Kodeks Gigas? Kodeks Gigas, czyli Wielki kodeks lub Wielka księga, to największy ze wszystkich znanych średniowiecznych manuskryptów. Dzieło spisano pod koniec XIII stulecia, w klasztorze benedyktynów zlokalizowanym w mieście Podlažice (Czechy). Rękopis przekazuje tekst Starego i Nowego testamentu, ale to jeszcze nie wszystko, bo na kolejnych stronicach znalazło się wiele dodatkowych tekstów. Manuskrypt spisany na kartach wykonanych z welinu (wysokogatunkowy, bardzo cienki pergamin z cielęcej skóry) często był przyrównywany do siedmiu cudów świata, a niektórzy uznali księgę za ósmy cud. Nic dziwnego, bo naprawdę trudno uwierzyć, że tak ogromna księga mogła powstać ręką jednego człowieka. Wymiary Biblii Diabła Co w tym przypadku oznacza epitet „ogromna”? Manuskrypt oryginalnie liczył 320 stron. Każda została zapisana w dwóch kolumnach składających się ze 106 wersów. Nie brzmi zbyt imponująco? Przeciwnie. O ogromie księgi najlepiej świadczą jej wymiary. Kodeks Gigas, oprawiony w wykonane z drewna i pokryte skórą okładki z metalowymi zdobieniami, mierzy 91 cm wysokości, 5…

kodeks-gigas-najwiekszy-sredniowieczny-manuskrypt-na-swiecie-fot-michal-manas-wikimedia-commons-cc-by-2-5-f5c481e.jpg
width: 2304
height: 1728

Manuskrypt Wojnicza to najbardziej tajemnicza księga na świecie. Co o niej wiemy?
type: item
date: 2023-07-10T07:00:31.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: książki
subject: manuskrypt
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
subject: tajemnice
description: Nigdy nie został rozszyfrowany, a żadna z proponowanych hipotez nie została zweryfikowana. Tajemnica jego znaczenia i pochodzenia wciąż pobudza wyobraźnię zarówno profesjonalnych badaczy, jak i amatorów szukających sensacji. Odnaleziony przez polskiego antykwariusza Manuskrypt Wojnicza jest absolutną zagadką. Choć są i tacy, którzy twierdzą, że to po prostu mistyfikacja.
encoded: W tym artykule: Pismo i ilustracje w manuskrypcie Czym jest Manuskrypt Wojnicza? Treść rękopisu Właściciele Manuskryptu Wojnicza Próby odczytania księgi Manuskrypt Wojnicza zawdzięcza swą nazwę polskiemu kolekcjonerowi i antykwariuszowi Michałowi Wojniczowi. W 1912 roku nabył on manuskrypt od jezuitów z willi Mondragone we Frascati. Średniowieczny rękopis składał się pierwotnie z 136 dwustronnie zapisanych welinowych kart o formacie 15 na 22,5 cm. 136 kart dawało 272 stron, jednak nie wszystkie przetrwały do teraz. Aż 16 kart zaginęło, a śladem po nich są jedynie puste miejsca w numeracji. Nie wiadomo, co mogły zawierać. Co więcej – nikt nie wie o czym w ogóle opowiada manuskrypt. Ani autor księgi, ani język, jakim się posługuje nie są znane. Właśnie dlatego wielu nazywa XV-wieczny kodeks najbardziej tajemniczą księgą na świecie. Rękopis pojawia się i znika w historii. Jego droga przebiega od prywatnej biblioteki Świętego Cesarza Rzymskiego Rudolfa II do potajemnej licytacji książek przeprowadzonej w 1903 roku przez Towarzystwo Jezusowe w Rzymie. Pismo i ilustracje w manuskrypcie Język Manuskryptu Wojnicza składa się z mieszanki liter łacińskich, cyfr arabskich i innych nieznanych znaków. Wciąż wymyka się rozszyfrowaniu. Wyszukane ilustracje manuskryptu są równie zaskakujące, co piękne. Są wśród nich wizerunki nieziemskich, trudnych do zidentyfikowania roślin, nieznanych konstelacji i nagich kobiet pływających przez fantastyczne rury i zażywających zielonych kąpieli. Ilustracje te wahają się od fantazyjnych, jak szeregi ciężkich kwiatów, które nie mają związku z żadną ziemską odmianą, do dziwacznych. Jak nagie i prawdopodobnie ciężarne kobiety, bawiące się w czymś, co wygląda jak zjeżdżalnie w parku wodnym. Postacie mają rozdęte brzuchy, patykowate ręce i nogi. Rysunki botaniczne manuskryptu są nie mniej dziwne. Rośliny wydają się chimeryczne, łącząc niekompatybilne części z różnych gatunków, a nawet różnych królestw. Kule korzeni przybierają formę zwierząt lub ludz…

manuskrypt-wojnicza-to-najbardziej-tajemnicza-ksiega-na-swiecie-co-o-niej-wiemy-fot-photo12-universal-images-group-via-getty-images-54603c9.jpg
width: 639
height: 320

Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
type: item
date: 2023-04-19T10:42:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: historia
subject: leonardo da vinci
subject: manuskrypt
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
description: Skąd się wzięły czarne plamy na papierze passe-partout zabezpieczającym bezcenny Kodeks Atlantycki Leonarda da Vinci? Naukowcy podejrzewają, że mogą mieć one związek ze współczesnym zanieczyszczeniem powietrza w Mediolanie.
encoded: W tym artykule: Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Tajemnicze nanocząsteczki na Kodeksie Atlantyckim Jednym ze skarbów, jakie pozostawił po sobie Leonardo da Vinci, renesansowy malarz, pisarz i wizjoner, był ogromny zbiór notatek. Zwierały one rysunki i szkice Leonarda, przedstawiające wymyślone przez niego urządzenia i budowle – np. projekty maszyn latających albo oblężniczych. Ten bezcenny zestaw, dowodzący niezwykłej wyobraźni i pomysłowości artysty, obejmuje 1750 rysunków powstałych w drugiej połowie XV w. Często się zdarza, że tego typu notatki po śmierci autora przepadają. Rysunki Leonarda miały jednak szczęście. Ponad tysiąc sto kart zapełnionych jego rękami przechował Pompeo Leoni, renesansowy rzeźbiarz. Leoni zebrał je w ogromny kodeks. Ponieważ miał on format atlasu, wkrótce zaczęto go nazywać atlantyckim. Unikatowy zabytek znajduje się dzisiaj w Bibliotece Ambrozjańskiej w Mediolanie. W latach 70. XX wieku karty z rysunkami Leonarda w ramach prac konserwatorskich zostały zabezpieczone z pomocą passe-partout. Jednak wkrótce z tym zabezpieczeniem zaczęło dziać się coś dziwnego. Naukowcy opiekujący się Kodeksem spostrzegli, że pojawiły się na nim czarne plamy. Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Kodeks Atlantycki trafił w ręce konserwatorów w 1962 roku. Przez dziesięć lat pracowicie zabezpieczali każdą kartę z pomocą passe-partout. Od 1997 r. notatki Leonarda da Vinci były przechowywane zgodnie z nowoczesnymi standardami: w stabilnym mikroklimacie gwarantującym ustaloną temperaturę i wilgotność. W 2006 roku zauważono, że na passe-partout zaczynają pojawiać się niewielkie czarne plamki. Dotyczyło to ponad dwustu stron Kodeksu, od sześćsetnej karty począwszy. Zjawisko zaniepokoiło naukowców i kuratorów opiekujących się Kodeksem. Zabytek ponownie zabezpieczono, jednak zagadka czarnych plam pozostała. Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Jej rozwiązaniem zajął się zespó…

na-bezcennym-manuskrypcie-leonarda-da-vinci-pojawilo-sie-cos-dziwnego-okazalo-sie-ze-to-nanoczasteczki-fot-codex-atlanticus-veneranda-biblioteca-ambrosiana-milan-bb2d201.jpg
width: 2880
height: 2160

Kryptolodzy-amatorzy rozszyfrowali nieznane listy Marii Stuart, królowej Szkocji. „To historyczna sensacja!”
type: item
date: 2023-02-08T12:15:59.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: Edukacja
subject: historia
subject: królowa
subject: manuskrypt
subject: odkrycia
description: Ponad pięćdziesiąt listów autorstwa Marii Stuart znaleziono w archiwach we francuskiej bibliotece narodowej. Wszystkie zostały spisane szyfrem wymyślonym przez szkocką królową. Szyfr udało się złamać, odkrywając, o czym Maria Stuart pisała z niewoli do swoich popleczników.
encoded: W tym artykule: Trzech kryptologów amatorów łamie sekret Marii Stuart Nieznane listy Marii Stuart, królowej Szkocji O czym pisała Maria Stuart w nieznanych listach? Maria Stuart, królowa Szkocji i konkurentka brytyjskiej królowej Elżbiety I, została zgładzona dokładnie 436 lat temu. Jej egzekucja obyła się 8 lutego 1587 r. Wcześniej katolicka pretendentka do angielskiego tronu przez dziewiętnaście lat była przetrzymywana w niewoli z rozkazu Elżbiety. Maria wychowała się i dorastała na dworze francuskim. Jej teściowa, Katarzyna Medycejska, wpoiła jej zasady politycznego działania na forum międzynarodowym. Jedna z nich, użyteczna nie tylko w XVI wieku, dotyczyła zachowywania swoich planów w absolutnym sekrecie. Wymagało to m.in. skrupulatnej ochrony własnej korespondencji. W późniejszym życiu Maria Stuart stosowała przemyślne szyfry własnego autorstwa. Pisząc listy do swoich stronników w Anglii i na kontynencie, nie używała liter, tylko wymyślonych przez siebie symboli. Szyfry okazały się na tyle skuteczne, że długo uważano sekretną korespondencję królowej za zaginioną. Zmieniło się to dopiero teraz. Trzech kryptologów amatorów łamie sekret Marii Stuart George Lasry, Norbert Biermann i Satoshi Tomokiyo nigdy nie spotkali się osobiście. Pierwszy z nich jest naukowcem zajmującym się informatyką. Drugi – pianistą i profesorem muzyki. Trzeci zaś fizykiem i ekspertem patentowym. Wszystkich łączy pasja do łamania historycznych szyfrów. Odważysz się wejść? 10 najsłynniejszych nawiedzonych posiadłości świata W 2018 r. Lastry przeglądał zdigitalizowane zbiory Biblioteki Narodowej Francji (Bibliothèque nationale de France). Szukał w nich potencjalnych zagadek kryptograficznych. Tak natrafił na kilkadziesiąt spisanych symbolami listów z XVI w., oznaczonych jako dotyczące spraw włoskich. Pisma te stanowiły idealną łamigłówkę dla pasjonatów. Nie było wiadomo ani kto jest ich autorem, ani w jakim języku zostały spisane. Lastry zaprosił do współpracy Biermanna i Tomokiyo. – Nikt nie…

kryptolodzy-amatorzy-rozszyfrowali-nieznane-listy-marii-stuart-krolowej-szkocji-to-historyczna-sensacja-fot-gallica-bnf-fr-bnf-fr-2988-f-38-02e699d.jpg
width: 1348
height: 811

Ukryta wiadomość w średniowiecznym manuskrypcie zostawiona przez tajemniczą kobietę. Kim była?
type: item
date: 2022-12-07T13:37:49.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: Edukacja
subject: kobiety
subject: książki
subject: manuskrypt
subject: pismo
subject: średniowiecze
description: Naukowcy odkryli, że w manuskrypcie sprzed 1200 lat, pewna kobieta zostawiła ukryte zapiski i rysunki. Notatki odkryto dzięki zaawansowanemu skanowaniu 3D.
encoded: W tym artykule: Kim była tajemnicza Eadburga? Niewiele kobiet w średniowieczu czytało i pisało Niewiele jest dowodów na to, że kobiety w średniowiecznej Anglii obcowały z literaturą Intrygi i spiski w średniowiecznej Anglii Naukowcy z brytyjskiego Uniwersytetu w Leicester prowadzili badania w Bibliotece Bodlejańskiej. W pewnym momencie odkryli, że średniowieczny manuskrypt Selden Supra 30, w którym opisane zostały Dzieje Apostolskie, zawiera ukrytą wiadomość. Dokument powstał w VIII wieku, pomiędzy 720 a 750 rokiem w południowej Anglii. Kim była tajemnicza Eadburga? Rękopis został w całości napisany po łacinie. Jeden ze studentów, który zaangażowany był w projekt „Analysing and Recording Cultural Heritage in Oxford”, badał rękopis metodą obrazowania 3D i zauważył, że na kilku stronach znajdują się wzory i nietypowe obrazki oraz kilka zapisków. Notatki zostały jednak w delikatny sposób wydrapane, a nie zapisane z wykorzystaniem atramentu. Właśnie dlatego były niewidoczne na pierwszy rzut oka. Tym, co zwróciło szczególną uwagę naukowców, było użycie imienia Eadburga. To staroangielskie imię żeńskie. Ponadto uczeni twierdzą, że wszystkie zapiski zostały stworzone przez tę samą osobę, co miał potwierdzić grafolog. Najstraszliwsze tortury w średniowieczu. Tak karano przestępców i heretyków Chociaż tortury jako metoda wymierzania kary funkcjonuje w niektórych krajach do dziś, to średniowiecze wyróżnia się szczególną brutalnością. Oto najstraszliwsze narzędzia tortur ówcze... Eksperci zwracają uwagę na to, że w średniowiecznej Anglii pisać i czytać potrafili tylko ludzie wysoko urodzeni, głównie mężczyźni. Kobiety, które posiadały te umiejętności, należały do niewielkiego, elitarnego grona. Dlatego badacze są przekonani, że kobieta, która zostawiła zaszyfrowane notatki, pochodziła z zamożnej rodziny. A może nawet z kręgów magnackich lub królewskich. Niewiele kobiet w średniowieczu czytało i pisało Naukowcy przyznają, że imię Eadburgi znajdowało się w kilku miejscach manusk…

manuskrypt-dfa796d.webp
width: 970
height: 546

Ilustracje ze średniowiecznych manuskryptów nie przestają zadziwiać!
type: item
date: 2021-10-21T20:44:43.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: biblia
subject: Edukacja
subject: manuskrypt
subject: średniowiecze
description: Historia tzw. „iluminowanych rękopisów” jest ciekawsza i bardziej obsceniczna niż wam się wydaje!
encoded: W tym artykule: „Iluminowane manuskrypty” Tematyka religijna Króliki przeprowadzające egzekucje Tak zwane „iluminowane rękopisy” to pisma ozdobione ornamentami, najczęściej pochodzące Europy, z okresu średniowiecza. Nie oznacza to jednak, że jedynie średniowieczna tworzyła tego typu rękopisy. Istnieją starożytne pisma tego rodzaju, pochodzące z czasów antycznych. Bogate tradycje w tworzeniu ozdobnych rękopisów miały też ludy prekolumbijskie z obydwu Ameryk, jak Majowie czy Aztekowie, tworzący tzw. kodeksy. „Iluminowane manuskrypty” Najstarsze zachowane do dziś egzemplarze „iluminowanych manuskryptów” powstały w okresie IV i V w.n.e. pochodzą z IV i V wieku naszej ery. Należą do nich np. „Biblia z Quedlinburga”, która jest najstarszym dziełem zawierającym miniatury o rodowodzie chrześcijańskim. Ozdabianie manuskryptów ornamentami było też praktyką stosowaną w starożytnym Rzymie mniej więcej od I w.p.n.e. Czasami ozdabiano teksty dotyczące ważnych postaci ich wizerunkami. Wiemy o nich jednak tylko dzięki dawnym historykom. Do dziś nie zachowały się bowiem żadne z nich. Wielu ekspertów zwraca uwagę na starożytny Egipt, gdzie według nich sztuka zdobienia manuskryptów wymyślnymi rysunkami pojawiła się po raz pierwszy. Przemawia za tym odkrycie dotyczące portretów, którymi były ozdabiane manuskrypty. Wykonywano je specjalną metodą polegającą na rysowaniu konturów czarną farbą, a następnie wypełnianiu kształtu określonym kolorem. Tą technikę nazywa się dziś „metodą egipską". Jest to sposób ozdabiania manuskryptów dość podobny do tego, jaki stosowali średniowieczni skrybowie. Oni również zaczynali od tworzenia konturów wykonanych czarnym tuszem. Na tym jednak podobieństwa się kończą, ponieważ w średniowieczu nastąpił znaczny rozwój technik zdobniczych, których używano do ozdabiania tekstów. To wtedy właśnie zaczęto dodawać do manuskryptów bardziej skomplikowane ilustracje. Niekiedy były to obrazy zajmujące nawet całą stronę. Częstym motywem były zdobione inicjały (czyli duż…

manuskrypt6-a7f31f0.jpeg
width: 1281
height: 672

Ten manuskrypt ma około 1600 lat. Wydobyto go z Watykańskiej Biblioteki i udostępniono w internecie
type: item
date: 2016-08-24T12:41:19.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: manuskrypt
description: To, co widzicie na ilustracji to fragment "Eneidy" Wergiliusza, jeden z najstarszych rękopisów na świecie. Watykańska Biblioteka Apostolska udostępniła go właśnie w wersji cyfrowej do oglądania dla wszystkich.
encoded: Watykańska biblioteka kryje wiele bezcennych skarbów. Powstała w 1448 na życzenie papaieża Mikołaja V. Kryje w sobie zawrotną liczbę tekstów, ponad milion książek, około 75 tysięcy manuskryptów i 8,5 tysiąca inkunabułów. Oczywiście najwięcej ciekawości budzi jej Tajne Archiwum, gdzie złożono około 150 tysięcy pozycji. Zdigitalizowana "Eneida" Wergiliusza to około 76 zachowanych stron i 50 ilustracji. Warto przyjrzeć się pięknemu wykonaniu dzieła, które powstało w czasach, gdy każda książka miała sporą wartość. Niedługo podobnych skarbów ma być więcej do obejrzenia w sieci. Biblioteka Apostolska chce zdigitalizować i umieścić w internecie skany ponad 80 tysięcy manuskryptów, łącznie około 40 milionów stron, które zostaną przekształcone w 45 biliardów bajtów. Rękopis zobaczycie tutaj. Źródło: Booklips Posłuchaj Tomasza Tomaszewskiego, który podzielił się z nami sekretami z warsztatu fotografa! Wybitny fotograf wystąpił podczas Festiwalu Podróżników National Geographic. View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bc2323c7c50befdcc4a560a41e7b4ee57e661946-cafd14f.jpeg
width: 841
height: 572

Zdrowa kuchnia była ważna już w średniowieczu
type: item
date: 2013-04-23T09:27:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: manuskrypt
subject: przyprawy
description: Popularne są różne sposoby żywienia ostatnio jednak najczęściej zależy nam na tym, by nasza dieta była zdrowa. Okazuje się, że już w XII wieku przygotowywano posiłki tak, by poprawiały stan zdrowia oraz leczyły rozmaite schorzenia
encoded: Dzisiejsza książka kucharska to zbiór przepisów kulinarnych, które opisują sposób przygotowania potraw. Czasem kluczem jest utrata zbędnych kilogramów, innym razem kuchnia z danego regionu lub wykluczająca pewne produkty np. mięso. Przepisy kulinarne przekazywano sobie od zawsze. Młode dziewczęta uczyły się zazwyczaj od swoim matek, jednak wszystko to funkcjonowało jedynie w tradycji ustnej. Potrzeba zapisu pojawiła się najprawdopodobniej wraz z zawodowymi kucharzami i kuchnią dworską. Pierwsze zbiory przepisów w Europie pojawiły się najprawdopodobniej pod koniec V wieku p.n.e. Wszystko wskazuje na to, że pierwszym spisem była Sztuka gotowania Mithekosa z Syrakuz, jednak już w II wieku p.n.e. powstał traktat o jedzeniu Uczta mędrców Atenajosa, napisany w formie dialogu. Zachowały się też pojedyncze przepisy pochodzące z czasów greckich i rzymskich. Jednak dopiero teraz udało się odnaleźć najstarszą europejską książkę kucharską. Manuskrypt został spisany po łacinie w 1140 roku. Obecnie jest badany przez naukowców z Instytutu Studiów Mediewistycznych Uniwersytetu w Durham. Kto dokonał odkrycia? Robotnicy podczas prac konserwatorskich w budynku poklasztornym przy gotyckiej katedrze w Durham w Anglii. Jaka jest zawartość najstarszej europejskiej książki kucharskiej? Okazuje się, że zawarte w niej przepisy miały służyć poprawie i zachowaniu zdrowia, a nawet leczyć rozmaite schorzenia: "Sos do kury na zimę: rozgrzać czosnek, pieprz i szałwię, zmieszać z wodą". "Imbir przechowywać w czystej wodzie. Do konfitury pokroić na długie cienkie paski i dobrze wymieszać z miodem ugniecionym rękami na cieknącą masę, miód mocno wyrabiać rękami i zostawić na dzień i noc"- to dwa przepisy odczytane w pełni przez prof. Faitha Wallisa z prestiżowego kanadyjskiego Uniwersytetu McGill w Montrealu, który współpracuje z naukowcami badającymi manuskrypt. Pietruszka, czosnek, pieprz, szałwia, musztarda, kolendra - to przyprawy najczęściej wymieniane w manuskrypcie. Uniwersytet w Durham wyda te…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/888d4224e2e952b38b80fbdec38c797f245f5f2d-4bce1c4.jpeg
width: 1000
height: 665