National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-28T08:43:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Miniaturowy słoń, drapieżne bociany i gigantyczne niedźwiedzie. Tak wyglądały zwierzęta epoki lodowcowej
items: To odkrycie zmienia historię i biologię. Syberyjski mamut sprzed 40 000 lat zdradził sekret swoich genów
items: DNA bakterii sprzed miliona lat wyizolowano ze szczątków mamuta. To dentystyczna zagadka
items: Już wiemy, jak polowano na mamuty. Dzięki polskiemu badaczowi
items: Włochata mysz to krok do przywrócenia mamuta. Tak twierdzi firma Colossal, niezależni eksperci mają inne zdanie
items: Jak ludzie polowali na mamuty? Wcale nie rzucali oszczepami. Nasi przodkowie byli o wiele sprytniejsi
items: Znaleziono skamieniałości chromosomów mamuta sprzed 52 tys. lat. Czy to krok do odtworzenia tego gatunku?
items: Zaskakujące odkrycie w piwniczce na wino. Kości gigantów sprzed tysiącleci
items: Mamuty włochate mogą wrócić na Ziemię. Naukowcy osiągnęli przełom związany z komórkami macierzystymi
items: Pierwsi Amerykanie mieszkali obok gigantycznych mamutów. Wskazują na to dowody sprzed 14 tys. lat
items: W tym miejscu w Polsce zabito ponad 100 mamutów. Poznaj cmentarzysko tych gigantów
items: W amerykańskiej rzece odnaleziono ogromną szczękę mamuta. Odkrywca pomylił ją z kłodą drewna
items: Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki
items: Po raz pierwszy zrobiono tomogram całego ciosu mamuta. „Praca z cennymi skamieniałościami to wyzwanie”
items: W Kanadzie znaleziono mumię małego mamuta sprzed 30 tys. lat
items: Co spowodowało wyginięcie mamutów? Naukowcy proponują nowe wyjaśnienie.
items: Biotechnolodzy ogłosili plan przywrócenia mamutów włochatych
items: Wiemy, gdzie podróżował mamut żyjący 17 tys. lat temu. Odczytano to z jego kłów
items: Ludzie z epoki kamienia byli hipermięsożercami. Aż wszystkie duże zwierzęta wymarły
items: Odkryto największe mamucie cmentarzysko. Na placu budowy w Meksyku
items: Zaginione giganty. Co się z nimi stało? [REPORTAŻ]
items: Choć mamuty dawno wymarły - znów się na nie poluje. Tym razem dla skamielin
items: To maleństwo pokazało nam świat sprzed tysięcy lat
items: Recepta na zmartwychwstanie czyli jak przywraca się gatunek zza grobu
items: Co można przeczytać w kości mamuta? Na przykład to, że ludzie byli na Syberii już 45 tys. lat temu

Miniaturowy słoń, drapieżne bociany i gigantyczne niedźwiedzie. Tak wyglądały zwierzęta epoki lodowcowej
type: item
date: 2025-11-28T08:42:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: epoka lodowcowa
subject: mamuty
subject: serial
description: Lód, mamuty i tygrysy szablozębne? Nie tym razem. Epoka lodowcowa pokazana w trzecim sezonie serialu „Prehistoryczna Planeta” to świat dużo bardziej zaskakujący, złożony i żywy. I przede wszystkim – stuprocentowo zgodny z naukową wiedzą.
encoded: Nowy, trzeci sezon serialu BBC „Prehistoryczna Planeta: epoka lodowcowa”, dostępny na Apple TV, przedstawia realistyczny obraz plejstocenu – epoki ogromnych zmian klimatycznych i zaskakujących gatunków. Stworzenia, które w nim zobaczymy to prawdziwe zwierzęta żyjące w tamtym czasie, ożywione doskonałymi efektami specjalnymi. Niektóre z nich są zaskakujące i zupełnie różne od tego, z czym najczęściej kojarzymy epokę lodowcową. A Ziemię zamieszkiwały wówczas nie tylko mamuty - równiez inne, fascynujące stworzenia. Tom Hiddleston, Hans Zimmer i 50 naukowców Producent Mike Gunton, w rozmowie z Associated Press podkreśla, że celem produkcji jest stworzenie prawdziwego filmu przyrodniczego, przy którym widz zapomina, że ogląda świat stworzony na komputerach. Produkcja powstała dzięki ogromnemu postępowi w grafice komputerowej, a nad jej realizmem czuwali nie tylko animatorzy - również ponad 50 naukowców, specjalistów od tego okresu. Narratorem trzeciego sezonu jest Tom Hiddleston, a muzykę stworzyli Hans Zimmer i zespół Bleeding Fingers Music. We wcześniejszych sezonach rolę narratora pełnił sir David Attenborough. Serial, który obala stereotypy Twórcy podkreślają, że nie istniała jedna epoka lodowcowa. Była to seria ośmiu zlodowaceń, podczas których lód pokrył nawet 25 proc. wszystkich lądów. W tym samym czasie inne obszary zamieniały się w pustynie – i tam także rodziły się nowe gatunki zwierząt. Na ekranie pojawiają się zarówno kolosy, jak i gatunki zaskakująco drobne, np. karłowaty krewny słonia – stegodon. Jeden z odcinków przedstawia historię młodego stegodona, na którego polują wielkie drapieżne bociany. Poza tym zobaczymy m.in: mięsożerne kangury, ogromne niedźwiedzie i pancerniki czy diprotodony – gigantyczne torbacze wielkości nosorożców. Produkcja pokazuje Ziemię w czasie wielkich zmian: obniżenie poziomu mórz stworzyło lądowe, międzykontynentalne mosty, umożliwiające wielkie migracje gatunków. Dzięki bardzo licznym zapisom kopalnym – lepszym niż w przypadku di…

prehistoryczna-planeta-epoka-lodowcowa-6ea8c69.jpg
width: 3840
height: 2160

To odkrycie zmienia historię i biologię. Syberyjski mamut sprzed 40 000 lat zdradził sekret swoich genów
type: item
date: 2025-11-19T15:02:54.000Z
creator: Jack Tamisiea
subject: Nauka
subject: epoka lodowcowa
subject: genetyka
subject: mamuty
subject: nauka
description: Najstarsze RNA na świecie zachowało się w ciele mamuta sprzed 40 000 lat. Odkrycie rzuca światło na to, co działo się z małą Yuką w ostatnich chwilach jej życia – i może zmienić nasze podejście do epoki lodowcowej.
encoded: Spis treści: RNA kontra DNA – co odkryto? Tropem pradawnych cząsteczek Ostatnie chwile życia mamuta Co to oznacza dla przyszłości? W 2010 roku poszukiwacze kłów, przeczesując brzeg rzeki na Syberii, odkryli zmumifikowane szczątki młodego mamuta. Zwierzę, nazwane „Yuka” od pobliskiej wioski Jukagir, było zamarznięte przez niemal 40 000 lat. Wieczna zmarzlina zachowała jego ciało w niezwykle dobrym stanie: z kępkami czerwonawego futra, skręconą trąbą, a nawet nienaruszonym mózgiem. Teraz naukowcy donoszą, że w tkankach Yuki zachował się jeszcze inny, rzadki prehistoryczny skarb: ślady kwasu rybonukleinowego (RNA). To cząsteczki genetyczne kluczowe dla życia, które zwykle szybko rozpadają się po śmierci organizmu. Wyniki zespołu, opublikowane dziś w czasopiśmie „Cell”, stanowią najstarsze jak dotąd odzyskane sekwencje RNA i pierwszy przypadek wyizolowania tych cząsteczek z mamuta włochatego (Mammuthus primigenius). RNA kontra DNA – co odkryto? Naukowcy od dziesięcioleci badają fragmenty pradawnego DNA pochodzące z dobrze zachowanych szczątków mamutów włochatych, takich jak Yuka. Te fragmenty materiału genetycznego pozwoliły odtworzyć genom gatunku i pokazały, jak blisko spokrewnione są mamuty ze współczesnymi słoniami. Ślady starożytnego RNA okazały się jednak trudne do uchwycenia. Związki te zwykle występują w postaci pojedynczej nici. Są niezbędne do uruchamiania określonych genów i wytwarzania ważnych białek, ale są mniej trwałe niż DNA. – Dawne RNA pokazuje niczym stopklatka, które geny są włączone lub aktywne w danej tkance – mówi Love Dalén, badacz genomiki ewolucyjnej z Uniwersytetu Sztokholmskiego i współautor nowego badania. – Tego nigdy nie bylibyśmy w stanie zobaczyć tylko na podstawie DNA. RNA jest też dobrze znane ze swojego związku z wirusami, takimi jak wirus grypy czy koronawirusy pokroju SARS-CoV-2. Patogeny te przechowują informację genetyczną w nici RNA. Dalén uważa, że starożytne RNA będzie kluczowe do wykrywania śladów wirusów z epoki lodowcowej za…

2025-11-19-110633-Worlds-oldest-RNA-found-in-40000-year-old-woolly-mammoth--National-Geographic-b024f91.png
width: 1278
height: 850

DNA bakterii sprzed miliona lat wyizolowano ze szczątków mamuta. To dentystyczna zagadka
type: item
date: 2025-09-04T08:03:34.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: mamuty
subject: paleontologia
description: Czy mamuty też cierpiały z powodu bólu zębów? Naukowcy twierdzą, że to możliwe – w szczątkach mamutów zidentyfikowano jedne z najstarszych na świecie i bliskich współczesnym drobnoustrojów, które mogły wywoływać choroby jamy ustnej – i nie tylko – u tych wielkich ssaków.
encoded: Szwedzcy naukowcy odkryli w skamieniałych zębach mamutów DNA bakterii, które odpowiedzialne były za ich choroby. To jedne z najstarszych pozostałości drobnoustrojów, jakie udało się kiedykolwiek odnaleźć. Co udało się dzięki nim ustalić? Mamucia próchnica Badacze z Centrum Paleogenetyki, będącego efektem współpracy Uniwersytetu Sztokholmskiego i Szwedzkiego Muzeum Historii Naturalnej, przeprowadzili bardzo interesujące badanie na pograniczu archeologii i… stomatologii. Przeanalizowali 483 skamieniałości mamutów – niektóre z nich liczyły sobie ponad milion lat. Skupili się głównie na ich zębach, wykorzystując zaawansowane techniki bioinformatyczne. Dzięki temu udało im się wskazać mikroorganizmy współistniejące z wielkimi ssakami i odróżnić je od tych, które zasiedliły szczątki po śmierci. Wcześniej było to niezwykle trudne. – Wyobraź sobie, że trzymasz w ręku liczący milion lat ząb mamuta. A co, gdybym powiedział ci, że wciąż nosi ślady starożytnych mikrobów, które żyły razem z nim? Nasze wyniki przesuwają badania DNA drobnoustrojów o milion lat wstecz, otwierając nowe możliwości eksploracji tego, jak mikroby związane z żywicielami ewoluowały razem z nimi – mówi Banjamin Guinet z Centrum Paleogenetyki, główny autor badania. Niezwykłe znalezisko w zębach mamutów Naukowców udało się wyróżnić sześć osobnych grup drobnoustrojów stale związanych z mamutami. Były to bakterie spokrewnione m.in. z Actinobacillus, Pasteurella, Streptococcus i Erysipelothrix. Wiele z nich mogło bezpośrednio szkodzić mamutom. Inne, współczesne bakterie spokrewnione z Pasteurella odpowiedzialne są np. z śmiertelne epidemie słoni, które są najbliższymi żyjącymi krewnymi mamutów. Ból zębów mógł być więc najmniejszym wymiarem kary. – Daje nam to wgląd w to, jak mikroorganizmy wpływały na adaptację, choroby i wymieranie w ekosystemach plejstoceńskich – przekazuje Tom van der Valk, badacz z Centrum Paleogenetyki. DNA bakterii wrotami do kolejnych badań – Otwiera to nowy rozdział w zrozumieniu biolog…

shutterstock420279244-8167423.jpg
width: 5184
height: 2728

Już wiemy, jak polowano na mamuty. Dzięki polskiemu badaczowi
type: item
date: 2025-03-27T11:20:07.000Z
subject: Historia
subject: archeologia
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: pradzieje
description: Mamuty były tak groźne, że dopiero niedawno archeolodzy dowiedli, iż ludzie w ogóle na nie polowali. Polski badacz prof. Piotr Wojtal rozwiał wszelkie wątpliwości, gdy znalazł „dymiący pistolet”: mający 24 tys. lat kawałek krzemiennego grotu tkwiący w żebrze mamuta.
encoded: Spis treści: Menu łowców i zbieraczy Czy ludzie polowali na mamuty? Dziwaczne zwierzęta epoki kamienia Grupowe polowanie to skuteczne polowanie Jak wpędzić mamuta do pułapki? Oko w oko z paleolitycznym „czołgiem” Załóżmy, że chcesz odwiedzić epokę, w której lodowce wyższe niż drapacze chmur pokrywały Kanadę, Skandynawię i północną Europę. Chcesz żyć wśród ludzi, hien, niedźwiedzi, wilków, reniferów, nosorożców włochatych, mamutów i lwów. Zamierzasz sprawdzić, czy przetrwasz w jednym z najzimniejszych rejonów świata i w jednym z najzimniejszych okresów w historii ludzkości. Cofnij się więc w czasie o 25 tysięcy lat, by zobaczyć wiosnę na rozległym, mroźnym stepie mamucim w dzisiejszej Europie Wschodniej. Menu łowców i zbieraczy Niestety, tutaj, na tych wysokich, suchych równinach dowody archeologiczne sugerują wyjątkowo ograniczone menu. W stosie śmieci znalezionym w jednym z ludzkich obozów kości mamutów stanowiły 98 procent wszystkich kości. Zła wiadomość jest więc taka, że jeśli chciałbyś tutaj jeść, musiałbyś ścigać najbardziej niebezpieczną zdobycz, na jaką ludzie kiedykolwiek polowali: wielkiego mamuta włochatego. Mamuty były tak groźne, że dopiero niedawno archeolodzy dowiedli, że ludzie w ogóle na nie polowali. Wcześniej wielu uczonych podejrzewało, że łowcy z epoki kamienia żywili się raczej padłymi mamutami, zamiast na nie polować. Jednak wiek mamutów w momencie ich śmierci sugeruje raczej działania myśliwych niż naturalną śmierć. Paleoarcheolog Piotr Wojtal rozwiał wszelkie wątpliwości, gdy znalazł „dymiący pistolet”: mający 24 tysiące lat kawałek krzemiennego grotu tkwiący głęboko w żebrze mamuta. Czy ludzie polowali na mamuty? Obecnie dowody wskazują jednoznacznie na to, że kultury stepowe epoki kamienia łupanego nie tylko polowały na mamuty, ale o mało nie doprowadziły do ich wymarcia. W dzisiejszych czasach bliski i podobnej wielkości krewny mamuta włochatego, sześciotonowy słoń afrykański, czasami zabija kłusowników uzbrojonych w broń palną. Będziesz …

Victoria.Mammut.P1033804-7c5c6b9.jpg
width: 1024
height: 768

Włochata mysz to krok do przywrócenia mamuta. Tak twierdzi firma Colossal, niezależni eksperci mają inne zdanie
type: item
date: 2025-03-05T13:48:47.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: genetyka
subject: mamuty
subject: myszy
subject: słonie
description: We wtorek firma Colossal Biosciences ogłosiła przełom w pracach nad przywróceniem mamuta włochatego. Jest nim wyhodowanie myszy o grubym, jasnym futrze – podobnym do tego, jakie miały mamuty. Zdaniem naukowców Colossala włochate gryzonie stanową praktyczny dowód na to, że obrana przez nią metodą odtwarzania wymarłych gatunków może zakończyć się sukcesem.
encoded: W tym artykule: Co futrzana mysz ma wspólnego z mamutami? Przez mysz do mamutów Zachwyt czy potwory z laboratorium? O firmie Colossal Biosciences głośno zrobiło się w 2021 roku. Wówczas spółka z siedzibą w Dallas w Teksasie ogłosiła, że zamierza starać się o przywrócenie wymarłych gatunków z użyciem całego zestawu genetycznych technologii. Chodzi o zwierzęta takie jak dodo, wilk workowaty, a przede wszystkim mamut włochaty, kuzyn żyjących współcześnie słoni. Mamuty żyły na Ziemi jeszcze ok. 4 tys. lat temu. We wtorek Colossal wydała oświadczenie, w którym pochwaliła się sukcesem na drodze do reintrodukcji mamutów. Jest nim… mysz. Taka jak widać na zdjęciu po lewej: z jasnym, długim i gęstym futrem. – Mysz Włochata Colossala oznacza przełomowy moment w naszej misji odtworzenia gatunków wymarłych – oświadczył Ben Lamm, współzałożyciel i szef firmy. Lamm chwali się, że prace nad myszami poszły błyskawicznie. – Zaczęliśmy się nimi zajmować we wrześniu [zeszłego roku – przyp.red.] – powiedział „Live Science” CEO Colossala. – Nie sądziliśmy, że będą takie słodkie. Co futrzana mysz ma wspólnego z mamutami? Od razu trzeba podkreślić jedno. Modyfikowane genetycznie myszy, które pokazano, nie mają żadnych genów mamutów. Koncepcja Colossala zakłada, że należy zmieniać geny istniejących gatunków tak, by zaczęły przypominać te wymarłe. W przypadku mamutów główne prace są prowadzone na słoniach. Celem firmy jest wyhodowanie odpornych na zimno słoni o grubym futrze i innych fizycznych cechach mamutów. Pokazane właśnie myszy mają stanowić dowód, że to możliwe. Naukowcy Colossala zmodyfikowali siedem ich genów. Sześć z nich związanych jest z długością, gęstością i wyglądem futerka. To np. gen FGF-5, który zazwyczaj jest aktywny. U włochatych myszy został zablokowany, dzięki czemu ich futro zrobiło się trzy razy dłuższe niż u „zwykłych” myszy laboratoryjnych. Przez mysz do mamutów Inna genetyczna zmiana dotyczyła genu związanego z metabolizmem tłuszczów. Co ciekawe, okazało się, że n…

20250304nidwoolymouse-78f7014.jpg
width: 1216
height: 804

Jak ludzie polowali na mamuty? Wcale nie rzucali oszczepami. Nasi przodkowie byli o wiele sprytniejsi
type: item
date: 2024-08-22T08:02:18.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania naukowe
subject: broń
subject: epoka lodowcowa
subject: mamuty
subject: polowanie
subject: Wolny czas
description: Kilkanaście tysięcy lat temu, w plejstocenie, ludzie z powodzeniem polowali na megafaunę. Ich ofiarami padały mamuty, mastodony, bizony czy smilodony. W jaki sposób naszym praprzodkom udawało się zabić ważącego kilka ton mamuta? Zdaniem badaczy z Uniwersytetu Berkeley używali broni drzewcowej przypominającej o wiele późniejsze piki.
encoded: W tym artykule: Jak polowano na mamuty? Inżynierowie z plejstocenu Polowanie na mamuty Czego było potrzeba mieszkańcom plejstocenu, by upolować mamuta? Właściwej broni, grupy towarzyszy, dużej porcji odwagi, planu. A także znajdowania się w odpowiednim miejscu w odpowiednim czasie. O tym, jak ważny był ostatni czynnik, można przekonać się, odwiedzając muzeum archeologiczne w Pavlovie na Morawach. Znajduje się ono niedaleko głównej drogi do Wiednia – i jest zdecydowanie warte zatrzymania. Powstało w miejscu stanowiska archeologicznego Palvov I, gdzie znaleziono kości mamutów, narzędzia i ceramikę sprzed 24–26 tys. lat. Wśród eksponatów w Pavlovie wyróżnia się słynna paleolityczna Wenus z Dolnych Vestonic oraz figurki mamutów wypalane z gliny przez dawnych łowców tych zwierząt. Spacer nad muzeum – jego nietypowy, wkopany w ziemię budynek zdobył ważną czeską nagrodę architektoniczną – uświadamia, jak przemyślni byli paleolityczni myśliwi. Zakładali swoje prowizoryczne obozowiska na stokach jedynego w okolicy wzniesienia, otoczonego rozległymi dolinami. Widok stąd rozciąga się na wiele kilometrów w każdą stronę. Jeśli znało się zwyczaje mamutów i ścieżki, którymi podążały, można było wypatrzyć te wielkie zwierzęta z daleka. I przygotować obławę. Jak polowano na mamuty? Zwiedzanie Archeoparku w Pavlovie warto zacząć od obejrzenia krótkiego filmu wprowadzającego. Obala on kilka popularnych mitów związanych z polowaniem na mamuty. Jeden z tych mitów powstał jeszcze na początku poprzedniego stulecia. Według niego nasi praprzodkowie wykopywali na drodze mamutów doły, które następnie maskowali gałęziami i liśćmi. Następnie mieli zapędzać gigantyczne ssaki do takich pułapek. Jak tłumaczą na filmie czescy archeolodzy, to nic innego niż bajka. Ich zdaniem mamuty były zbyt inteligentne, by wpaść w tego typu potrzaski. Skuteczne mogło być za to oddzielenie chorego lub młodego zwierzęcia od stada, a następnie zagnanie go na błotnisty stok. Tam mamut miałby kłopot z utrzymaniem się …

jak-ludzie-polowali-na-mamuty-wcale-nie-rzucali-w-nie-oszczepami-nasi-przodkowie-byli-o-wiele-sprytniejsi1-a758280.jpg
width: 3564
height: 2385

Znaleziono skamieniałości chromosomów mamuta sprzed 52 tys. lat. Czy to krok do odtworzenia tego gatunku?
type: item
date: 2024-07-12T06:49:13.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dna
subject: geny
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
subject: Wolny czas
description: Ze skóry wymarłego mamuta włochatego udało się pozyskać wyjątkowo duże fragmenty DNA. Na ich podstawie możliwe było wykonanie trójwymiarowej rekonstrukcji chromosomów mamuta włochatego. To krok do opracowania metody odczytywania genomu wymarłych gatunków.
encoded: W tym artykule: Ile par chromosomów miały mamuty? Jak DNA przetrwało tak długo? Geny aktywne i nieaktywne Mamuty wrócą? W najnowszym numerze czasopisma naukowego „Cell” badacze ze Stanów Zjednoczonych, Danii i Hiszpanii informują o niezwykłym osiągnięciu. Udało im znaleźć skamieniałość chromosomów mamuta włochatego. W próbce pozyskanej z zachowanych fragmentów skóry mamuta naukowcy wyodrębnili nietypowo duże fragmenty DNA z dokładnością do nanometrów – miliardowych części metra. – Wiadomo było, że maleńkie części prehistorycznego DNA mogą przetrwać długi czas – mówi dr Marcela Sandoval-Velasco z Uniwersytetu Kopenhaskiego, główna autorka badań. – Jednak teraz znaleźliśmy próbkę, w której dziesiątki tysiącleci przetrwał cały trójwymiarowy układ fragmentów DNA. W ten sposób zachowana została struktura całego chromosomu – wyjaśnia badaczka. Odkrycie może pomóc lepiej poznać historię życia na Ziemi. Może też ułatwić prace na przywróceniem wymarłych gatunków. Jest na tyle istotne, że znalazło się na okładce „Cell”. Ile par chromosomów miały mamuty? Generalnie materiał genetyczny słabo przechodzi próbę czasu. To, co z niego pozostaje po tysiącleciach, to bardzo krótkie kawałki DNA. Rzadko kiedy są dłuższe niż sto par zasad – podstawowych cegiełek, z których zbudowany jest kwas dezoksyrybonukleinowy. Sto par stanowi zaledwie ułamek całości, ponieważ pełne DNA organizmu może składa się nawet z miliardów par zasad. Ludzki genom to 3,2 mld par zasad ułożonych w 23 pary chromosomów. Natomiast skamieniałe chromosomy są około milion razy dłuższe niż większość znajdowanego dotychczas prehistorycznego DNA. Zrekonstruowanie ich trójwymiarowej struktury pozwoliło odtworzyć organizację całego genomu (za wzór posłużył genom słoni). I uzyskać zupełnie nowe informacje, których nie mieliśmy wcześniej. Jakie? Nowe odkrycie wyjaśniło, ile mamuty miały chromosomów. – Odkryliśmy, że miały 28 par chromosomów. To ma duży sens, ponieważ właśnie tyle mają współczesne słonie, najbliżsi żyjący kre…

znaleziono-skamienialosci-chromosomow-mamuta-ktory-zyl-52-tys-lat-temu-czy-to-krok-do-odtworzenia-tego-gatunku-d90d853.jpg
width: 1000
height: 563

Zaskakujące odkrycie w piwniczce na wino. Kości gigantów sprzed tysiącleci
type: item
date: 2024-05-22T10:42:56.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: pradzieje
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Liczne kości gigantów żyjących przed dziesiątkami tysięcy lat w Europie odkrył właściciel winnicy w pobliżu Langenlois w Austrii. Szczątki mamutów spoczywały wewnątrz piwniczki na wino.
encoded: W tym artykule: Odkrycie szczątków mamutów w Austrii Klęska urodzaju, czyli mnóstwo mamutów Kości mamutów. Rzadkie znaleziska? Mamuty to olbrzymie wymarłe zwierzęta, które przywodzą na myśl żyjące do dzisiaj słonie. Pojawiły się w Europie około pół miliona lat temu. Osiągały ponad 3 m wysokości i ważyły do 6 ton, czyli tyle, ile 2–3 samochody osobowe. Populacja mamutów zaczęła się gwałtownie zmniejszać kilkanaście tysięcy lat temu. Ostatnie osobniki przetrwały na Alasce i w północno-wschodniej Rosji na Wyspie Wrangla. Tam żyły jeszcze do połowy III tysiąclecia p.n.e., czyli do czasów, w których w Egipcie wznoszono piramidy. Odkrycie szczątków mamutów w Austrii Odkrycie kości tych wielkich zwierząt jest dla badaczy przeszłości zawsze wielką gratką, bo nadal wiele pytań na ich temat pozostaje bez odpowiedzi. Podczas prac remontowych prowadzonych w piwniczce do przechowywania wina plantator winorośli z Dolnej Austrii niedaleko miejscowości Langenlois, Andreas Pernestorfer niespodziewanie natknął się na duże kości. Mężczyzna natychmiast zgłosił znalezisko do Federalnego Urzędu Ochrony Zabytków. Urzędnicy wysłali na miejsce naukowców z Austriackiego Instytutu Archeologicznego (OeAI), z grupy badawczej „Archeologia czwartorzędu”. Badaniami kieruje dr Hannah Parow-Souchon. Klęska urodzaju, czyli mnóstwo mamutów – To, co początkowo wyglądało na kilka pojedynczych kości mamuta, okazało się grubą warstwą kości z co najmniej trzech różnych zwierząt – czytamy na stronie Austriackiej Akademii Nauk. Piwnica, w której znaleziono szczątki pradziejowych gigantów jest bardzo głęboka, bo ma nawet 17 m głębokości. Lokalne media donoszą, że wśród licznych kości znaleziono również narzędzia kamienne. Można je wstępnie datować na około 40–30 tysięcy lat. Planowane jest wykonanie datowania kości metodą radiowęglową. Postawi to kropkę nad i w kwestii precyzyjnego określenia wieku znaleziska. Nie jest to pierwsze tego typu odkrycie w okolicy. Sto lat temu hrabia von Wurmbrand i Hugo Obermaie…

zaskakujace-odkrycie-w-piwniczce-na-wino-kosci-gigantow-sprzed-tysiacleci-508080e.png
width: 1200
height: 630

Mamuty włochate mogą wrócić na Ziemię. Naukowcy osiągnęli przełom związany z komórkami macierzystymi
type: item
date: 2024-03-07T12:00:21.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dna
subject: genetyka
subject: genom
subject: Lifestyle
subject: mamuty
subject: rekonstrukcja
description: Po raz pierwszy udało się przeprogramować komórki słonia tak, by zamieniły się w komórki macierzyste. To osiągnięcie bioinżynierów firmy Colossal przybliża nas do przywrócenia Ziemi mamutów włochatych.
encoded: W tym artykule: Przez słonie do mamutów Mamuty włochate: pierwszy przełom Kiedy zobaczymy mamuty włochate? Mamuty włochate (Mammuthus primigenius) to jedne z najbardziej fascynujących wymarłych zwierząt. Potężne ssaki, które przemierzały lodowate pustkowia, od dawna rządzą ludzką wyobraźnią. Są bohaterami niezliczonych filmów, książek i gier komputerowych. Czy jest szansa, żebyśmy kiedykolwiek zobaczyli mamuty w rzeczywistości? To marzenie założycieli firmy Colossal Biosciences – przedsiębiorcy Bena Lamma i dr. George’a Churcha, genetyka z bostońskiej Harvard Medical School. Dwa lata temu Lamm i Church pozyskali od inwestorów 15 mln dolarów na wskrzeszenie mamutów włochatych. Prace nad przywróceniem Ziemi prehistorycznych kolosów ruszyły pełną parą. Na początku marca br. firma ogłosiła pierwszy przełom. Jej naukowcom udało się przekształcić komórki skóry słoni azjatyckich w indukowane pluripotencjalne komórki macierzyste. Czyli takie, z których może rozwinąć się każda tkanka dorosłego organizmu. To milowy krok na drodze do rekonstrukcji mamutów włochatych. Przez słonie do mamutów Dlaczego? Co zagrożone słonie azjatyckie (Elephas maximus) mają do mamutów? Plan Colossala zakłada wszczepienie genów mamutów do DNA słoni. Chodzi o geny odpowiedzialne za typowo mamucie cechy: gęstą sierść, długie, zakrzywione ciosy czy czaszkę w charakterystycznym kształcie kopuły. Tak zmodyfikowany materiał genetyczny trafi do komórek jajowych i plemników wyhodowanych z komórek macierzystych słoni azjatyckich. Zapłodniona komórka zacznie się dzielić, tworząc embriony z genami mamutów. Na koniec albo zostaną one wszczepione słonicom surogatkom, albo będą rozwijać się w sztucznych macicach. Oczywiście, w ten sposób w najlepszym razie powstaną raczej „odporne na zimno słonie wyglądające jak mamuty” niż „prawdziwe” mamuty. Wskrzeszenie tych ostatnich nie jest jednak możliwe. Co prawdo udało się zsekwencjonować DNA pozyskane ze znalezionych szczątków mamutów, ale jest ono niekompletne. Stąd w…

mamuty-wlochate-moga-wrocic-na-ziemie-naukowcy-osiagneli-przelom-zwiazany-z-komorkami-macierzystymi-9e26c10.jpg
width: 1000
height: 563

Pierwsi Amerykanie mieszkali obok gigantycznych mamutów. Wskazują na to dowody sprzed 14 tys. lat
type: item
date: 2024-01-18T12:00:42.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ameryka północna
subject: archeologia
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleolit
subject: polowanie
subject: pradzieje
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Obozowiska pierwszych Amerykanów, zasiedlających Alaskę 14 tysięcy lat temu, znajdowały się w sąsiedztwie stad mamutów. Zwierzęta te były nie tylko bardzo kalorycznym źródłem pożywienia.
encoded: W tym artykule: Pierwsi Amerykanie obok mamutów Zmiana klimatu niebezpieczna dla mamutów Mamut – cenna zdobycz Od wielu dekad uwagę archeologów przykuwa kwestia pojawienia się ludzi na kontynencie amerykańskim. Moment ten stale oddala się w czasie. Teraz przyjmuje się, że pierwsi migranci z Azji dotarli do Nowego Świata kilkanaście tysięcy lat temu. Badania naukowców z Alaski i Kanady rzucają na ten intrygujący moment nowe światło. Swoje analizy opublikowali oni na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Science Advances”. Pierwsi Amerykanie obok mamutów Naukowcy ustalili, że kilkanaście tysięcy lat temu miejsca pobytu mamutów włochatych pokrywały się z siatką obozowisk ludzi na Alasce przez około tysiąc lat. Długotrwała i przewidywalna obecność mamutów włochatych mogła przyciągnąć ludzi na ten obszar. Taki wniosek umożliwiła m.in. analiza izotopowa ciosu samicy mamuta przez radę wioski Healy Lake nazwanej Élmayųujey'eh. Dzięki analizie można uzyskać wgląd w dietę i miejsca pobytu zwierzęcia. Cios odkryto na stanowisku archeologicznym Swan Point w interiorze Alaski. Obok leżały kości dwóch spokrewnionych młodych mamutów i innych zwierząt. Wygląda na to, że zwierzęta zostały upolowane, bo ich szczątki spoczywały obok ognisk i kamiennych narzędzi używanych przez ludzi zapewne do sprawiania tusz. – Samica wędrowała po najgęstszym regionie stanowisk archeologicznych na Alasce – powiedziała Audrey Rowe, doktorantka University of Alaska Fairbanks i główna autorka artykułu. – Wygląda na to, że ci pierwsi ludzie zakładali obozowiska na obszarach, które były odwiedzane przez mamuty. Czego jeszcze naukowcy dowiedzieli się o samicy mamuta z analiz izotopowych? Znaczna część wędrówki Elmy pokrywała się z podróżą wcześniej badanego samca mamuta, który żył 3000 lat wcześniej. Oznacza to, że istniały stałe wzorce migracji tych wielkich zwierząt. Elma w momencie śmierci miała około 20 lat i była zdrowa. – Badania izotopowe wykazały, że nie była niedożywiona i że jej śmierć zbiegł…

pierwsi-amerykanie-mieszkali-obok-gigantycznych-mamutow-mamy-dowody-sprzed-14-tys-lat-fot-thomas-quine-cc-by-2-0-deed-wikimedia-commons-759a8e6.jpg
width: 5472
height: 3648

W tym miejscu w Polsce zabito ponad 100 mamutów. Poznaj cmentarzysko tych gigantów
type: item
date: 2023-12-22T18:00:36.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: kraków
subject: mamuty
subject: odkrycia archeologiczne
subject: paleontologia
subject: polowanie
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: U podnóża kopca Kościuszki w Krakowie archeolodzy trafili na szczątki ponad 113 mamutów. Te ważące kilka ton zwierzęta spędzano na wzgórze, a potem zabijano, ćwiartowano i spożywano.
encoded: W tym artykule: Nowa wystawa w Muzeum Przyrodniczym ISEZ PAN Ludzie kontra mamuty Co można zobaczyć na nowej wystawie? Kiedy przyjść do muzeum? Niewiele jest miejsc z czasów pradziejowych w Polsce, które tak mocno uruchamiają wyobraźnie, jak stanowisko określane przez archeologów, jako Kraków Spadzista (od nazwy ulicy, przy której się znajduje). Na ślady po pradziejowej obecności zwierząt i ludzi u podnóża kopca Kościuszki na terenie XIX-wiecznego ziemnego fortu austriackiego natknięto się przypadkowo w 1967 roku. Miejsce szybko zainteresowało archeologów, którzy prowadzili tam wykopaliska od 1968 do 2023 roku. Efekty tych prac robią olbrzymie wrażenie. Nowa wystawa w Muzeum Przyrodniczym ISEZ PAN Naukowcy podsumowali właśnie wieloletnie badania. Zapraszają na wystawę „Spadzista – krakowskie cmentarzysko mamutów”, na której zaprezentowane są niektóre okazy pochodzące ze stanowiska. Miejsce to jest bardzo ważne dla naukowców zajmujących się okresem paleolitu w Europie. Okazało się bowiem, że w trakcie badań w północnej części stanowiska, tuż przy krawędzi skalnej, odsłonięto jedno z największych w Europie nagromadzeń kości i zębów mamuta zarówno jeśli chodzi o liczbę szczątków kostnych, jak i liczbę opisanych osobników. Znaleziono tam szczątki ponad 113 mamutów. Spośród ponad 20 tys. szczątków kostnych znalezionych na Spadzistej, większość z nich, bo ponad 90 proc. kości oraz zębów należy do mamuta Mammuthus primigenius (mamuta włochatego). Ludzie kontra mamuty Nie było to jednak w sensie dosłownym cmentarzysko tych zwierząt. Do tego, że znalazły się w dołach u podnóża wzgórza przyczynił się człowiek. Skąd to wiemy? Odkryto tam kilkadziesiąt tysięcy wyrobów krzemiennych wykorzystywanych jako ostrza broni miotanej oraz narzędzia służące do obróbki skór, mięsa oraz kości mamucich. Człowiek w bardzo sprytny sposób polował na te zwierzęta. Były one niebezpieczne, dlatego uciekł się do podstępu. Niektórzy badacze co prawda sądzili, że łowy na mamuty nie odbywały się na sa…

w-tym-miejscu-w-polsce-zabito-ponad-100-mamutow-poznaj-cmentarzysko-tych-gigantow-6748f5c.jpg
width: 1320
height: 801

W amerykańskiej rzece odnaleziono ogromną szczękę mamuta. Odkrywca pomylił ją z kłodą drewna
type: item
date: 2023-11-29T07:51:07.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: mamuty
subject: odkrycia
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
description: W amerykańskim stanie Floryda nurek odnalazł ogromną szczękę mamuta. Kość ważyła prawie 30 kilogramów.
encoded: W tym artykule: Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Ryzykowne poszukiwanie skamieniałości Na początku listopada John Kreatsoulas nurkował w Peace w południowo-zachodniej części Florydy. Amerykanin jest łowcą skamieniałości i organizatorem stowarzyszenia „Fossil Junkies Dig and Dive Charters”, które zajmuje się poszukiwaniem prehistorycznych kości i artefaktów. Ostatnie łowy okazały się owocne. Mężczyźnie udało się bowiem odnaleźć ogromną szczękę mamuta. Gigantyczna szczęka wymarłego mamuta Kość była naprawdę ciężka. Ważyła ponad 27 kg. Chociaż w przeszłości Kreatsoulasowi udało się odnaleźć kilka imponujących skamieniałości, najnowsze trofeum bardzo go zaskoczyło. Nie tylko rozmiar szczęki, ale również stan jej zachowania. – Można przez całe życie polować na coś wyjątkowego, ale nigdy czegoś takiego nie znaleźć – powiedział Amerykanin w rozmowie z NBC2 News. Mamuty to wymarły rodzaj trąbowców. Żyły do ostatniej epoki lodowej, a ostatnie osobniki przemierzały naszą planetę u schyłku plejstocenu. Te wielkie ssaki zamieszkiwały rozległe obszary nie tylko Europy, ale również Ameryki Północnej i północnej Azji. Najbardziej znanym przedstawicielem rodzaju był mamut włochaty, który był również jedynym gatunkiem mamuta mającym gęstą sierść. Do jakiego gatunku należały skamieniałości? Kreatsoulas oprócz szczęki odnalazł również parę zębów trzonowych mamuta. Wstępna analiza wykazała, że mogą być to pozostałości mamuta kolumbijskiego. To gatunek trąbowca, który zamieszkiwał Amerykę Północną w epoce plejstocenu. Występował na terenach od północy dzisiejszych Stanów Zjednoczonych aż do Kostaryki. Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki Mastodonty, przodkowie dzisiejszych słoni, przemierzały ziemię ok. 20 mln lat temu. Miały wiele cech mamutów, ale były też podobne do swoich dzisiejszych dalekich krewnych. Kiedy żyły te p... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/…

szczeka-mamuta-ca20d74.webp
width: 1000
height: 750

Mastodonty – co wiemy o tych wymarłych zwierzętach? Charakterystyka i ciekawostki
type: item
date: 2023-08-20T09:08:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: mamuty
subject: paleontologia
subject: przyroda
subject: słonie
subject: ssaki
subject: zwierzęta
description: Mastodonty, przodkowie dzisiejszych słoni, przemierzały ziemię ok. 20 mln lat temu. Miały wiele cech mamutów, ale były też podobne do swoich dzisiejszych dalekich krewnych. Kiedy żyły te prehistoryczne trąbowce? Czym różniły się od mamutów i jak wyginęły? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Czym były mastodonty? Kiedy żyły mastodonty? Charakterystyka mastodontów Czym się różni mamut od mastodonta? Jak wyginęły mastodonty? Skamieniałości mastodontów Ciekawostki o mastodontach Niektóre wymarłe gatunki były podobne do swoich współcześnie żyjących odpowiedników. Megalodon przypominał żarłacza białego, ale był od niego przynajmniej trzykrotnie większy. Mastodonty były zbliżone do współczesnych słoni indyjskich, także pod względem rozmiarów (z jednym wyjątkiem). Należy jednak podkreślić, że gdyby dzisiaj oba zwierzęta stanęły obok siebie, nikt nie miałby problemu z ich odróżnieniem. Czym były mastodonty? Mastodonty to wymarłe ssaki zaliczane do rzędu trąbowców. Przez długi czas ta nazwa była używana w odniesieniu do wszystkich wymarłych trąbowców, także tych, które nie zaliczały się do słoniowatych. Współcześnie do mastodontów przynależą wyłącznie przedstawiciele rodzaju Mammutidae. Podstawą klasyfikacji rodzajowej jest specyficzna budowa zębów trzonowych, które były wyposażone w stożkowe guzki. Na rodzinę mastodontów składa się pięć gatunków: Mammut americanum (mastodont amerykański, klasyfikowany jako gatunek typowy), Mammut cosoensis, Mammut matthewi, Mammut raki, Mammut borsoni. Kiedy żyły mastodonty? Majestatyczne mastodonty amerykańskie pojawiły się na Ziemi w pliocenie, ok. 3,7 mln lat temu i żyły w całym plejstocenie. Zasiedlały tereny Ameryki Północnej i Środkowej. Z kolei mastodont Borsona żył i wyginął mniej więcej 3 mln lat temu. Zasiedlał tereny Azji, Afryki i Europy. Prehistoryczni krewni słoni żyli na dość ograniczonych terenach. Jedynym wyjątkiem był mastodont amerykański. Liczne szczątki odnajdywane w różnych miejscach świadczą, że w plejstocenie był to jeden z najliczniejszych trąbowców Ameryki Północnej. Najdalej wysunięte na południe pozostałości mastodontów odnaleziono w Hondurasie i przypuszcza się, że to właśnie ten obszar wyznaczał granicę ich występowania. Siedliskami mastodontów były przede wszystkim lasy, które zape…

mastodonty-co-wiemy-o-tych-wymarlych-zwierzetach-charakterystyka-i-ciekawostki-fot-getty-images-0186899.jpg
width: 2000
height: 1500

Po raz pierwszy zrobiono tomogram całego ciosu mamuta. „Praca z cennymi skamieniałościami to wyzwanie”
type: item
date: 2022-08-11T16:30:56.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania
subject: Edukacja
subject: mamuty
subject: odkrycia
description: Naukowcy wykorzystali tomografię komputerową, by zobrazować, jak w przekroju wygląda cios mamuta. Po raz pierwszy udało się przeskanować cenną skamieniałość w całości.
encoded: W tym artykule: Kiedy wymarły mamuty? Jak się szacuje wiek mamuta? Cios mamuta – z czego jest zbudowany? Gdzie można zobaczyć szkielet mamuta? – Nasz mamut żył ok. 17 tys. lat temu – mówi dr Tilo Niemann, szef oddziału radiologicznego w szwajcarskim szpitalu Kantonsspital Baden. Pod jego kierunkiem badacze po raz pierwszy przeskanowali cios mamuta w całości. Wykorzystali do tego nowy, większy tomograf, do którego zmieściła się cała skamieniałość. – Wprawdzie istnieją różne techniki obrazowania, pozwalające badać wewnętrzną strukturę danego obiektu, jednak dotychczas nie było możliwe przeskanowanie ciosu in toto – bez dzielenia go na części albo bez pracochłonnego składania w całość wielu pojedynczych skanów – opowiada dr Niemann. – Zobaczenie, jak wygląda wewnętrzna budowa ciosu mamuta, było fascynujące – dodaje. Praca naukowców opisująca ich dokonanie ukazała się właśnie w czasopiśmie naukowym „Radiology”. Kiedy wymarły mamuty? Badany cios należał do mamuta włochatego (Mammuthus primigenius) – potężnego wymarłego trąbowca, którego najbliższymi żyjącymi kuzynami są słonie. Mamuty włochate były wielkości dzisiejszego słonia afrykańskiego. Występowały w Eurazji i Ameryce Północnej i przetrwały aż do końca plejstocenu. Ich ostatni przedstawiciele jeszcze kilka tysięcy lat temu żyli na Aleutach, na północy Oceanu Spokojnego. Co spowodowało wyginięcie mamutów? Naukowcy proponują nowe wyjaśnienie. Naukowcy twierdzą, że to nie ludzie spowodowali wyginięcie mamutów. Najbardziej charakterystyczną cechą mamuta włochatego jest gęsta rudobrunatna sierść, która chroniła zwierzę przed zimnem. Mamuty miały również małe uszy i krótki, owłosiony ogon. Potężne ciosy służyły im do zdzierania kory z drzew, grzebania w ziemi w poszukiwaniu jedzenia, a także do walki. Badania mamutów pozwalają na dokonywanie wielu zaskakujących odkryć, również dotyczących ludzi. Jak się szacuje wiek mamuta? Ciosy mamutów – od wieków cenna i poszukiwana odmiana kości słoniowej – kryją sekret wieku danego …

tomografia-mamuta-f0f8643.jpeg
width: 1920
height: 1080

W Kanadzie znaleziono mumię małego mamuta sprzed 30 tys. lat
type: item
date: 2022-06-27T12:00:45.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: kanada
subject: mamuty
subject: paleontologia
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Mały mamut włochaty znaleziony w Kanadzie zachował się w idealnym stanie. W jego jelitach nadal jest ostatni posiłek. Co to było?
encoded: W tym artykule: Mamuciątko zamarzło 30 tys. lat temu „Idealny” mały mamut Czy mamuty włochate wrócą na łono natury? Gorączka złota nad rzeką Klondike w Kanadzie rozpoczęła się w 1896 r. i potrwała kilka lat. Na początku XX w. poszukiwacze złota coraz rzadziej przyjeżdżali do kanadyjskiego Jukonu. Ponad 100 lat później w regionie nadal są prowadzone poszukiwania złota, choć już nie na taką skalę, jak na przełomie XIX i XX w. Ostatnie odkrycie w Trʼondëk Hwëchʼin Traditional Territory jest jednak cenniejsze od złota. Młody poszukiwacz złota trafił na idealnie zachowaną mumię małego mamuta sprzed 30 tys. lat. Naukowcy ocenili, że to najbardziej kompletny zmumifikowany ssak znaleziony w Ameryce Północnej. Jukon słynie ze skamielin z epoki lodowcowej, ale rzadko znajduje się tam tak nieskazitelne i dobrze zachowane ślady życia. Mamuciątko zamarzło 30 tys. lat temu Jak podały lokalne media, znalezione mamuciątko to samica. Ze względu na to, że zwierzę przez tysiące lat znajdowało się na terenie Pierwszego Narodu Tr'ondëk Hwëch'in (w Kanadzie rdzenne plemiona nazywa się First Nations), starszyzna społeczności mogła je nazwać. Wybrano imię Nun cho ga, co w języku han oznacza „duże młode zwierzę”. Nun cho ga zmarła i zamarzła w wiecznej zmarzlinie ponad 30 tys. lat temu. W tych samych czasach po dzisiejszym Jukonie obok mamutów żyły między innymi lwy jaskiniowe i przodkowie współczesnych żubrów. View oEmbed on the source website Paleontolodzy oszacowani, że w chwili śmierci mamut włochaty z Kanady miał niewiele ponad miesiąc. Samica mierzyła 140 cm, a więc była niewiele większa od innego w pełni zachowanego mamuciątka znalezionego w 2007 r. na Syberii. Co spowodowało wyginięcie mamutów? Naukowcy proponują nowe wyjaśnienie. Naukowcy twierdzą, że to nie ludzie spowodowali wyginięcie mamutów. „Idealny” mały mamut Dr Grant Zazula, paleontolog współpracujący z władzami Jukonu, w wywiadzie dla kanadyjskiego radia CBC nazwał Nun cho ga „piękną i idealną”. – Ma trąbę. Ma ogon. Ma ma…

w-kanadzie-znaleziono-mumie-malego-mamuta-sprzed-30-tys-lat-64e8817.jpeg
width: 2238
height: 1339

Co spowodowało wyginięcie mamutów? Naukowcy proponują nowe wyjaśnienie.
type: item
date: 2021-10-25T21:05:43.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: epoka lodowcowa
subject: mamuty
description: Naukowcy twierdzą, że to nie ludzie spowodowali wyginięcie mamutów.
encoded: W tym artykule: Naukowcy właśnie zaproponowali nową hipotezę „Środowiskowe DNA” Spór o to, co tak naprawdę spowodowało ogólne wymarcie gatunków zwierząt określanych jako arktyczna megafauna, do której należał też mamut włochaty trwa od ponad stu lat. Proponowane przyczyny obejmują różne czynniki od zabijania ich przez ludzi po zmiany klimatu. Naukowcy właśnie zaproponowali nową hipotezę Główną przyczyną wyginięcia mamutów zdają się być zmiany klimatyczne i zmieniające się wzorce wegetacji roślin stanowiących ich pożywienie. Jednocześnie według naukowców mamuty przetrwały na Ziemi znacznie dłużej niż sądzono. Wcześniej twierdzono, że mamuty wełniste wyginęły około 10 000 lat temu. Okazuje się jednak, że ostatnie z nich żyły na Syberii jeszcze 3 900 lat temu! Badanie sugeruje, że unikalna roślinność stanowiąca pożywienie tych ogromnych ssaków na obszarach północnej Syberii istniała przez tysiące lat dłużej niż się spodziewano, co pomogło mamutom utrzymać się przy życiu. Ostatecznie jednak wahania dotyczące ilości tych roślin doprowadziły do ich zbyt małej ilości, która mogłaby wyżywić obecne tam ostatnie populacje mamutów. Jednocześnie, jak pokazują najnowsze badania mamuty współistniały z ludźmi, którzy zasiedlali tamte tereny przez około 2 000 lat. W związku z tym nie ma możliwości, by ludzka aktywność wystarczyła do spowodowania wyginięcia mamutów zaledwie w ciągu kilkunastu, najwyżej kilkudziesięciu stuleci po pierwszym ich kontakcie z ludźmi. Jak mówi Yucheng Wang, naukowiec z Uniwersytetu w Cambridge, przewodzący omawianym badaniom, „Rozmieszczenie ludzi w czasie było prawie całkowicie niezwiązane z obecnością megafauny, jaką stanowiły m.in. mamuty". Dokładne określenie kiedy mamuty włochate zniknęły z powierzchni Ziemi z powodu ograniczonej liczby ich odnalezionych skamielin. Dlatego Wang razem ze swoim zespołem zastosował nową metodę – zbadali tzw. „środowiskowe DNA” lub „eDNA" pochodzące z roślin i zwierząt znalezionych na terenach, na których żyły kiedyś mam…

mamuty1-06ecf9c.jpeg
width: 2238
height: 1339

Biotechnolodzy ogłosili plan przywrócenia mamutów włochatych
type: item
date: 2021-09-14T13:22:24.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: mamuty
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Zwolennicy projektu przekonują, że przywrócenie mamuta włochatego w zmienionej formie ma pomóc w odbudowaniu ekosystemu arktycznej tundry i zapobiec wyginięciu słonia indyjskiego.
encoded: W tym artykule: Nowe stare mamuty Kontrowersyjny projekt za krocie Wskrzeszanie wymarłych gatunków zwierząt od lat budzi kontrowersje w świecie nauki. Temat raz jeszcze wrócił na tapet, po tym jak biolodzy z amerykańskiej firmy Colossal ogłosili, że dzięki najnowszym technologiom planują przywrócić mamuty włochate do arktycznej tundry. Ich zdaniem takie działania mogą pomóc w przywróceniu utraconych ekosystemów i spowolnieniu skutków zmian klimatycznych. – Nigdy wcześniej ludzie nie potrafili wykorzystać potencjału tej technologii do reintrodukcji wymarłych gatunków zwierząt, a tym samym do uzdrowienia Ziemi i zadbania o jej przyszłość – tłumaczy Ben Lamm, dyrektor generalny i współzałożyciel Colossal. Jak dodaje, naukowcy będą mogli nie tylko przywracać wymarłe gatunki, ale też uratować przed wyginięciem te najbardziej zagrożone. Dlaczego jadowite zwierzęta są odporne na własną truciznę? Biologów od lat fascynuje, dlaczego jadowite zwierzęta są odporne na samozatrucia. Istnieją trzy naukowe wyjaśnienia. Nowe stare mamuty Pracownicy firmy Colossal chcą stworzyć hybrydę słonia indyjskiego i mamuta włochatego na podstawie dobrze zachowanych szczątków. Co ciekawe, DNA obu zwierząt jest podobne w 99,6 proc. Zwolennicy projektu przekonują, że przywrócenie mamuta włochatego w zmienionej formie ma pomóc w odbudowaniu ekosystemu arktycznej tundry i zapobiec wyginięciu słonia indyjskiego. Zespół badawczy przeanalizował genomy 23 żyjących gatunków słoni i wymarłych mamutów. Naukowcy przewidują, że będą musieli wprowadzić „ponad 50 zmian” w kodzie genetycznym słonia indyjskiego, aby nadać mu cechy niezbędne do rozwoju i przetrwania w Arktyce. – Nasz cel to stworzenie pierwszych takich hybryd w przeciągu najbliższych 4-6 lat – zapowiada Lamm. Archiwalne nagranie tygrysa tasmańskiego po raz pierwszy w kolorze Od połowy lat 30. ubiegłego wieku wilki workowate zaczęto coraz rzadziej obserwować na wolności. Gatunek oficjalnie uznano za wymarły w 1986 r. Kontrowersyjny projekt za kr…

mamuty-wlochate-9532fa4.jpeg
width: 4566
height: 2766

Wiemy, gdzie podróżował mamut żyjący 17 tys. lat temu. Odczytano to z jego kłów
type: item
date: 2021-08-16T13:56:14.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: epoka lodowcowa
subject: mamuty
subject: paleontologia
subject: prehistoria
subject: słonie
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Analiza chemiczna ciosów mamuta włochatego (Mammuthus primigenius) przemierzającego Ziemię w czasie ostatniej epoki lodowcowej pokazuje, jak wielkie odległości przebył i którędy podróżował ponad 17 000 lat temu.
encoded: Naukowcy zrekonstruowali podróż mamuta za pomocą chemicznych „znaczników GPS” zachowanych w jednym z jego kłów. Autorzy badania wyjaśniają, że każde miejsce na Ziemi ma odrębną sygnaturę chemiczną opartą na różnicach w jego geologii. Proporcje różnych izotopów pierwiastków obecne w podłożu skalnym i wodzie tworzą unikalny profil, specyficzny dla każdego miejsca na Ziemi. Profil ten pozostaje spójny przez tysiąclecia i stanowi swoisty „odcisk palca” danego regionu, który można znaleźć w roślinach, skałach, a nawet – szczątkach zwierząt. Gdy przed tysiącami lat mamuty włochate pasły się na arktycznych równinach, te tzw. sygnatury izotopowe pozostawiły ślad w ich rosnących kłach. Tym sposobem jeden z kłów mamuta stał się doskonałym zapisem wszystkich miejsc, jakie zwierzę odwiedziło za życia – z dokładnością niemal co do dnia. Choć mamuty dawno wymarły - znów się na nie poluje. Tym razem dla skamielin Prehistoryczni łowcy polowali na mamuty dla mięsa. Dzisiaj w rosyjskiej Arktyce poszukiwanym trofeum są cenne mamucie ciosy Mamut przemierzał tereny Alaski i Kanady Do tej pory nikt nie analizował chemicznych znaczników GPS na całej długości kła mamuta. To zdecydowanie największe i najbardziej wszechstronne badanie tego rodzaju – mówi współautor badania Matthew Wooller, paleoekolog z University of Alaska Fairbanks. Analiza chemiczna kła pokazała, że zwierzę przemierzało tereny dzisiejszej Alaski i Kanady. Pokonywało je tak wiele razy, że łączny dystans tych wędrówek odpowiada niemal dwóm okrążeniom Ziemi. Zdaniem autorów badania to ważna wskazówka dotycząca tego, dlaczego mamuty wyginęły. Chociaż naukowcy wiedzą sporo o diecie, genetyce i środowisku mamutów włochatych, wgląd w historie pojedynczych zwierząt jest ograniczony. W nowych badaniach analiza kła o długości 1,7 metra wykazała, że należał on do samca mamuta, który zmarł około 17 100 lat temu, gdy miał co najmniej 28 lat. W Jakucji odkryto nosorożca włochatego z epoki lodowcowej. „Doskonale zachowany” Nosorożec wło…

to-pierwsze-badanie-tak-wnikliwie-analizujace-zycie-jednego-mamuta-fot-getty-images-0bbba99.jpeg
width: 2315
height: 1295

Ludzie z epoki kamienia byli hipermięsożercami. Aż wszystkie duże zwierzęta wymarły
type: item
date: 2021-04-07T11:54:16.000Z
creator: Jan Sochaczewski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: diety
subject: ewolucja
subject: mamuty
subject: mięso
subject: Społeczeństwo
subject: wegetarianizm
description: Na uniwersytecie w Tel Awiwie odtworzono dietę ludzi z epoki kamienia. W analizie opublikowanej w “Yearbook of the American Physical Anthropology Association” dr. Miki Ben-Dor oraz prof. Ran Barkai z wydziału archeologii przekonują, że pierwsi ludzie byli drapieżnikami szczytowymi przez dobre 2 mln lat.
encoded: W tym artykule: Nowe podejście Dowody Gdy z czasem wyginęły mamuty i inne chętnie jadane wówczas duże zwierzęta (megafauna), nie mając alternatywy ludzie stopniowo zmieniać dietę dodając więcej „zielonego”. Ostatecznie zaczęli sadzić warzywa i trzymać zwierzęta koło miejsc, w których żyli. I z łowców stali się rolnikami. Nowe podejście - Dotychczasowe próby odtworzenia diety ludzi epoki kamienia bazowały na porównaniach z obserwowanymi w XX-wieku społeczeństwami zbieracko-łowieckimi. To próżny trud, bo dwa miliony lat temu społeczeństwa zbieracko-łowieckie mogły polować i zjadać słonie. Dziś nie mają szans na łapanie dużego zwierza – tłumaczy dr. Ben-Dor. Naukowiec przekonuje, że zmienił się cały ekosystem i dawnych warunków nie da się porównać z obecnymi. – Zdecydowaliśmy się dokonać rekonstrukcji na podstawie tego, co zachowało się w naszych ciałach. Nasz metabolizm, genetyka i budowa ciała. Zachowanie człowieka zmienia się szybko, ale ewolucja działa powoli. Ciało pamięta – przekonuje naukowiec. Bazując na ok. 400 wcześniejszych badaniach z różnych dyscyplin nauki spróbowali odpowiedzieć na jedno zasadnicze pytanie: czy pierwsi ludzie byli przede wszystkim mięsożercami, czy raczej elastycznymi wszystkożercami? Dowody - Jeden z bezspornych dowodów na częstą konsumpcję mięsa to poziom kwasowości w naszych żołądkach. Jest za wysoki dla wszystkożerców. Znacznie wyższy niż u wielu drapieżników. Żeby utrzymać taki poziom kwasowości potrzeba dużo energii, właśnie z mięsa. Wysoka kwasowość chroni przed bakteriami w mięsie. A nasi przodkowie jedząc jednego mamuta przez wiele dni, i to na zimno, połykali dużo bakterii i ta kwasowość była im niezbędna – wyjaśniają autorzy analizy. Kolejny opisany dowód na naszą przeszłość największego drapieżcy to rozmieszczenie komórek tłuszczowych w ciele. U zwierząt wszystkożernych tłuszcz gromadzi się w relatywnie małej liczbie dużych komórek. U drapieżników, w tym ludzi, jest odwrotnie. Dużo małych komórek. Znaczący dowód na mięsożerno…

czlowiek-z-epoki-kamienia-a104e73.jpeg
width: 1024
height: 683

Odkryto największe mamucie cmentarzysko. Na placu budowy w Meksyku
type: item
date: 2020-09-07T11:33:44.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: mamuty
subject: meksyk
subject: prehistoria
subject: wykopaliska
description: Szczątki należące do około 200 mamutów znalezione zostały na północ od Mexico City. To największy zbiór kości tych prehistorycznych zwierząt, jaki kiedykolwiek odkryto. Na cmentarzysko natrafiono na placu budowy, na którym powstać ma lotnisko.
encoded: Archeolodzy z meksykańskiego Narodowego Instytutu Antropologii i Historii po raz pierwszy zaczęli podejrzewać, że na terenie przeznaczonym pod budowę nowego międzynarodowego lotniska Felipe Ăngeles mogą znajdować się ślady mamutów, jeszcze w listopadzie. W odległości zaledwie 19 kilometrów od planowanego lotniska pod koniec ubiegłego roku natrafiono na dwie pułapki na mamuty. W pułapkach znaleziono szczątki co najmniej 14 osobników mamuta kolumbijskiego. W maju tego roku zespoły wykopaliskowe odkryły, że na terenie wyschniętego jeziora Xaltocan znajduje się co najmniej 60 mamucich szkieletów. Od tego czasu liczba odsłoniętych szczątków się potroiła. Znaleziono już 200 szkieletów, a jeszcze więcej wciąż pozostaje pod ziemią i czeka na odsłonięcie. W trosce o to, by w trakcie prac budowlanych nie uszkodzić cennych szkieletów, pracownikom budowy stale towarzyszy zespół archeologiczny, który monitoruje prace. View oEmbed on the source website Śmiertelne sidła Pedro SĂnchez Nava, archeolog z meksykańskiego instytutu, twierdzi, że odkrycie tak wielkiego cmentarzyska mamutów pomoże w ustaleniu, co ostatecznie było przyczyną wyginięcia praprzodków dzisiejszych słoni. W pierwszej kolejności przyjrzą się jednak przyczynom śmierci znalezionych osobników. Badacze uważają, że ludzie mogli zabić część mamutów, których szczątki znaleziono w dołach w Tultepec, ale nie jest jasne, czy także ludzie przyczynili się do zepchnięcia ponad 200 zwierząt na dno jeziora. Mamuty mogły utknąć w błocie przy brzegu jeziora, a następnie – nie mogąc się wydostać – umrzeć z głodu lub utonąć. SĂnchez Nava twierdzi, że taka sytuacja mogła mieć miejsce bez udziału ludzi, ponieważ trawy i trzciny jeziora przyciągały mamuty do żerowania. Z drugiej strony ogromna liczba znalezionych szkieletów może oznaczać, że ludzie urządzili na mamuty zasadzkę, aby zwabić je do wody – ocenia archeolog. Wskazówek pozwalających wyjaśnić tę zagadkę, powinny dostarczyć badania laboratoryjne szczątków. Jednak nawet jeśli l…

pod-ziemia-wciaz-pozostaja-kolejne-szkielety-fot-getty-images-f6f5921.jpeg
width: 1024
height: 681

Zaginione giganty. Co się z nimi stało? [REPORTAŻ]
type: item
date: 2020-04-08T07:34:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: australia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: mamuty
subject: nosorożce
subject: paleontologia
subject: skamieniałości
subject: Travel
subject: Wolny czas
subject: wombaty
description: Kangury wysokie na dwa metry, wombaty rozmiarów nosorożca, ogromne nielotne ptaki i drapieżniki, które na to wszystko polowały: oto zwierzęta panujące niegdyś na kontynencie australijskim. Gdy przybyli tu ludzie, większość z nich zniknęła. Czy dopadły je w końcu skutki epoki lodowej? A może to ludzie wytępili olbrzymie kręgowce?
encoded: JASKINIE NARACOORTE ZNAJDUJĄ SIĘ W IDYLLICZNEJ KRAINIE WINNIC W AUSTRALII POŁUDNIOWEJ, cztery godziny jazdy z Adelaide pustymi drogami na południe. Winorośl krzewi się tam bujnie na czerwonej glebie, leżącej na porowatym podłożu wapiennym jak polewa na torcie. Krajobraz jest piękny, ale zdradliwy. Tutejszy grunt jest usiany mniejszymi i większymi dziurami. Przepastne wilcze doły pochłonęły już niejednego wałęsającego się nocą kangura. Pewnego dnia w 1969 r. łowca skamieniałości Rod Wells przybył tu, żeby rozejrzeć się w grocie zwanej Jaskinią Wiktorii. Wyposażona w schodki, poręcze i oświetlenie elektryczne, od dawna była turystyczną atrakcją. Wells z kilkorgiem kolegów zapuścił się jednak poza obszar udostępniony do zwiedzania, w ciemne, wąskie korytarze. Gdy grotołazi poczuli powiew od strony zwaliska rumoszu, wiedzieli, że za nim musi być następna komora. Wells i jeden z jego towarzyszy przecisnęli się do niej. Na rozległym płaskim dnie z czerwonej gleby poniewierały się dziwne przedmioty. Wells nie od razu zdał sobie sprawę, że ma przed oczami kości. Bez liku. Zgromadziły się tu szczątki co najmniej 45 tys. osobników zwierząt, które wpadły do naturalnego wilczego dołu. Niektóre pochodziły od stworzeń większych i groźniejszych niż wszystko to, na co możemy się w Australii natknąć dzisiaj. To przedstawiciele tzw. megafauny – wielkie kręgowce, które panowały na kontynencie w plejstocenie. Na tego typu stanowiskach w różnych miejscach Australii paleontolodzy natrafili już na skamieniałe szczątki ogromnego węża, wielkiego nielotnego ptaka, torbacza rozmiarów nosorożca oraz wysokiego na dwa metry kangura o krótkim pysku. Znaleziono też pozostałości czworonoga podobnego do tapira, ziemno-wodnego stwora w typie hipopotama, sześciometrowej jaszczurki, która polowała z zasadzki i połykała swoje ofiary w całości. Wielkie kręgowce odgrywały zasadniczą rolę w ekosystemach. A potem nagle zniknęły. Pod ziemię zapadły się niemal wszystkie zwierzęta o masie ponad 45 kg. Co je wy…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/728d2fe0d644d836d1bbe869328c18569c2104ad-44200c2.jpeg
width: 550
height: 379

Choć mamuty dawno wymarły - znów się na nie poluje. Tym razem dla skamielin
type: item
date: 2019-09-06T04:00:00.000Z
creator: Brook Larmer
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: arktyka
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: mamuty
subject: Moto
subject: paleontologia
subject: rosja
subject: syberia
subject: Technologia
description: Prehistoryczni łowcy polowali na mamuty dla mięsa. Dzisiaj w rosyjskiej Arktyce poszukiwanym trofeum są cenne mamucie ciosy
encoded: Przez pięć miesięcy Karol Gorochow tropił prehistoryczną zwierzynę po bezludnych wyspach Morza Wschodniosyberyjskiego, brnąc w śniegach po 18 godzin na dobę. Jest przemarznięty i wyczerpany. Głód doskwiera mu tak, że poluje nawet na mewy. Wygłodzone były też atakujące jego obozowisko dwa niedźwiedzie polarne. Gdy je zastrzelił, okazało się, że miały zupełnie puste żołądki. Gorochow, 46-latek o rzadkiej rudawej brodzie, wyruszając codziennie rano w tundrę, mija dziewięć mogił. Przypuszcza, że spoczęli na tej wyspie jacyś uciekinierzy z sowieckiego łagru. Gorochowowi zaczyna brakować czasu. Lato się kończy, po wyspie Kotielnyj hulają zamiecie – w końcu to aż 1000 km za kołem podbiegunowym. Gorochow szuka tylko jednego – ciosów mamuta. Szczęśliwie czuje swędzenie dłoni i palców. – To dobry znak – powie później. Włochate olbrzymy, które w plejstocenie przemierzały licznie północną Syberię, wyginęły 10 tys. lat temu, choć ich niewielkie stadka na wyspach przetrwały dłużej. Ostatnie osobniki wymarły mniej więcej 3700 lat temu. Ciosy mamutów są spiralnie wygięte, a ich długość może przekraczać 4 m. Coraz więcej ich wyłania się z topniejącej wiecznej zmarzliny, pozwalając przeżyć wielu mieszkańcom podbiegunowych obszarów Syberii. Gorochow, jeden z pionierów poszukiwań mamucich kości, od dekady przeczesuje te najbardziej niegościnne obszary świata. Ufając w znak swędzących palców, wyostrza uwagę i po chwili niemal potyka się o wystający z ziemi czubek ciosu. – Bywa, że pojawia się wprost przed oczami, jakby cały czas człowieka ku sobie prowadził – mówi. Wydobycie znaleziska z zamarzniętego gruntu wymaga czasem doby wytrwałego kopania. Ten egzemplarz okazał się gruby jak pień, ważył 70 kg i był zachowany niemal idealnie. Przed zabraniem kości Gorochow wrzuca do dołu po niej srebrny kolczyk. To ofiara dla miejscowych bóstw. Jeśli bezpiecznie dostarczy znalezisko do domu, dostanie za nie ponad 60 tys. dolarów. Gorochow przyszedł na świat 5 maja 1966 r. Imię dostał po Karolu Mar…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8dfaeae7088b4044f0df54f17e513295fd613f9b-4fc4125.jpeg
width: 2880
height: 1920

To maleństwo pokazało nam świat sprzed tysięcy lat
type: item
date: 2019-02-22T03:08:49.000Z
creator: Tom Mueller
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: lodowce
subject: mamuty
subject: syberia
subject: Wolny czas
description: Najbardziej kompletny mamut, jakiego kiedykolwiek znaleziono, jest źródłem cennych informacji o tych wielkich wymarłych ssakach.
encoded: Stado mamutów zbliża się do rwącej rzeki. Małe cielę trzyma się matki, co jakiś czas muskając trąbą długą, lśniącą sierść, która porasta potężne nogi karmicielki. Niebo jest olśniewająco błękitne. Suchy wiatr szemrze wśród traw wzdymających się niczym fale oceanu na szerokim na 18 tys. kilometrów stepie stanowiącym północną granicę świata epoki lodowcowej. Długa zima minęła, powietrze wypełniają głosy ptaków i zapach wilgotnej gliny. Być może to ciepło słońca sprawia, że matka zapomina o ostrożności i na chwilę traci z oczu swoje cielę. Mała samiczka drepcze w stronę wody. Potyka się na śliskim brzegu i zjeżdża w maź złożoną z gliny, piasku i topniejącego śniegu. Próbuje się z niej wydostać, ale grzęźnie coraz głębiej. Błoto zalewa jej pyszczek, trąbę, oczy. Zdezorientowane zwierzę chce złapać oddech, ale miast tego wciąga łyk szlamu. Kaszląc, krztusząc się, w panice wydaje przeraźliwy pisk, który podrywa matkę do biegu. Próbując ze wszystkich sił zaczerpnąć tchu, cielę wciąga w głąb tchawicy muł, który zatyka mu płuca. Kiedy samica dociera na brzeg, młode jest już częściowo pogrążone w lodowatym grzęzawisku i coraz słabiej walczy o życie, szybko wpadając w stan wstrząsu. Matka ryczy i miota się po rozmiękłym brzegu, przywołując resztę stada. Na oczach mamutów cielę znika pod powierzchnią. Zapada noc. Stado rusza dalej, lecz matka pozostaje. Żółty blask księżyca rzuca jej garbaty cień na połyskujące błoto. Potem księżyc zachodzi i chłodne niebo rozjaśnia tylko blask gwiazd. Tuż przed świtem samica obrzuca ostatnim spojrzeniem miejsce, gdzie ziemia pochłonęła jej dziecko, po czym rusza za stadem na północ, ku letnim pastwiskom. Odkrycie W pewien majowy poranek 2007 r. na półwyspie Jamał w północno-zachodniej Syberii pasterz reniferów Jurij Chudi z plemienia Nenetów stał z trzema synami na piaszczystej łasze rzeki Juribej, tocząc dysputę na temat niewielkich zwłok. Chociaż zebrani nigdy dotąd nie widzieli takiego zwierzęcia, znali je z opowieści, które ich lud wyśpiew…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ca13b3090a3bf0f54198ad05a6deb103a8328d20-6962bcd.jpeg
width: 714
height: 487

Recepta na zmartwychwstanie czyli jak przywraca się gatunek zza grobu
type: item
date: 2018-09-26T00:58:42.000Z
creator: Tom Mueller
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dna
subject: Edukacja
subject: klonowanie
subject: Kultura
subject: mamuty
subject: Moto
subject: natura
subject: paleontologia
subject: słonie
subject: Technologia
subject: Travel
description: Przywracanie do życia wymarłych gatunków nie jest już uważane za science fiction. Ale czy to dobry pomysł?
encoded: Każde nowe zwłoki mamuta włochatego wyrąbane z wiecznej zmarzliny wywołują ożywione spekulacje na temat możliwości wskrzeszenia tego olbrzyma z epoki lodowcowej. Naukowcy udoskonalili już część narzędzi potrzebnych do urzeczywistnienia tej idei. W listopadzie 2008 r., kiedy zespół kierowany przez Teruhiko Wakayamę w Kobe doniósł o sklonowaniu myszy, która była zamrożona przez 16 lat, uczeni zastanawiali się, czy te same metody mogą otworzyć drzwi do klonowania mamutów i innych wymarłych gatunków zachowanych w wiecznej zmarzlinie. Plotki o klonowaniu nasiliły się w kilka tygodni później, gdy grupa badaczy z Uniwersytetu Stanu Pensylwania, pod kierunkiem Webba Millera i Stephana C. Schustera, opublikowała sekwencję 70 proc. mamuciego genomu, czyli znaczną część danych potrzebnych do „stworzenia” mamuta. Podstawowe kroki niezbędne do sklonowania mamuta lub innego wymarłego zwierzęcia to uzyskanie jego kompletnego genomu (sekwencji DNA), a następnie „przetłumaczenie” tych danych na krew i kości, czyli żywy okaz. W przypadku mamutów długość jądrowego DNA szacowana jest na 4,5 mld par zasad. – Publikacja części genomu to dobry początek rozwiązania pierwszego problemu, aczkolwiek trzeba jeszcze odszyfrować pozostałe 30 proc. i kilkakrotnie zsekwencjonować cały genom, aby odsiać błędy, które mogły wkraść się do antycznego DNA przez wieki jego degradacji. Ale to jeszcze nie koniec kłopotów. Naukowcy będą potem musieli odpowiednio upakować informację genetyczną w chromosomach, a dziś nie wiedzą nawet, ile chromosomów miał mamut. Te zadania są jednak w zasięgu możliwości laboratoriów, zwłaszcza że niemal co dzień pojawiają się nowe ułatwienia, jak np. nowa generacja ultraszybkich sekwenserów czy prosta, niedroga metoda odzyskiwania wysokiej jakości DNA z sierści mamutów. – To już nie jest sprawa technologii, tylko czasu i pieniędzy – mówi Schuster. Przekształcenie zdobytych danych we włochatego mamuta będzie znacznie trudniejsze, choć mogą w tym pomóc jego współcześnie żyjący …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/64a756c228bced69679393b55981b871481fc905-ebba895.jpeg
width: 615
height: 440

Co można przeczytać w kości mamuta? Na przykład to, że ludzie byli na Syberii już 45 tys. lat temu
type: item
date: 2018-09-21T07:25:54.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: mamuty
subject: syberia
subject: Travel
description: Dotychczas sądzono, że w eurazjatyckiej części Arktyki - na Syberii, ludzie pojawili się 35 tys. lat temu. O tym, że mogło to być 10 tys. lat wcześniej, przekonują naukowcy na łamach "Science".
encoded: Ludzie byli obecni w arktycznej części Eurazji już 45 tys. lat temu, czyli 10 tysięcy lat wcześniej, niż sądzono - twierdzą naukowcy z Rosji. Dowodów na to dostarcza zamarznięty mamut, którego kości noszą ślady wskazujące na użycie wobec niego broni. Znaleziska paleolityczne dotyczące obecności ludzi w Arktyce (na terenie Eurazji) są dość skąpe. W 2012 r. naukowcy z zespołu Aleksieja Tichonowa z Instytutu Zoologicznego Rosyjskiej Akademii Nauk wydobyli z wiecznej zmarzliny szczątki mamuta włochatego sprzed 30 tys. lat. Zwierzę znajdowało się w zmrożonych osadach urwiska na wschodnim brzegu Zatoki Jenisejskiej, w centralnej części Syberii. Później, dzięki wykorzystaniu radiowęglowej metody datowania, naukowcy ustalili, że kość piszczelowa i sąsiadujące z nią zachowane tkanki mają 45 tys. lat. Kości mamuta - żebra, prawy kieł czy żuchwa - noszą liczne ślady nietypowych skaleczeń - zauważyli również. Ślady tych uszkodzeń, m.in. wgniecenia wykonane prawdopodobnie przez ostro zakończoną broń (taką jak np. włócznia), analizowali teraz Tichonow, a także współpracujący z nim Władimir Pitulko z Instytutu Historii Kultury Materialnej Rosyjskiej Akademii Nauk w St. Petersburgu i ich współpracownicy. Skupili się też na śladach uszkodzenia kła, które może nasuwać na myśl próby odcięcia jego zewnętrznej części przez ludzi. Ich zdaniem wszystkie te ślady bez wątpienia wskazują na obecność ludzi w Arktyce, w centralnej części Syberii, już ok. 45 tys. lat temu. Naukowcy sugerują, że coraz większa sprawność ludzi w zakresie polowań na mamuty pozwoliła im nie tylko przetrwać, ale też opanować nawet najbardziej na północ wysuniętą część arktycznej Syberii. Według nich proces ten nałożył się na ważną zmianę kulturową, która prawdopodobnie ułatwiła ludziom przedostanie się ku lądowemu mostowi Beringa (pasowi lądu, który w okresie zlodowaceń, przy obniżonym poziomie wód Oceanu Spokojnego, łączył dzisiejszą Syberię z Alaską). Z czasem most ten pozwolił ludziom przedostać się do Ameryki Pół…

mamut-1ef38fe.jpeg
width: 5370
height: 3580