Wyginęły w czasach dinozaurów. Malowidła ukazujące te zwierzęta odkryto w Afryce
Masywne zwierzęta z kłami namalowano 200 lat temu na ścianie skalnej w Republice Południowej Afryki. Wyglądają jak gatunek wymarły dziesiątki milionów lat temu. Skąd o nim wiedziały lokalne społeczności?
Spis treści: Tajemnicze zwierzę z kłami Dicynodonty w sztuce naskalnej Lud San – pierwsi archeolodzy i paleontolodzy Sztuka naskalna jest skarbnicą wiedzy na temat wierzeń dawnych ludów i środowiska, w którym żyły. Najbardziej słynne są malowidła pochodzące z zachodniej Europy – Francji i Hiszpanii. Pochodzą z czasów paleolitu, mają zatem nawet kilkadziesiąt tysięcy lat. Zachowały się w jaskiniach i ukazują zwierzęta, ale też różnego rodzaju symbole. Sztuka naskalna jest fenomenem znanym na całym świecie. Ryty i malowidła są interpretowane na różne sposoby. Interesujące spostrzeżenia na temat takich obraz z Republiki Południowej Afryki opublikowano właśnie na łamach czasopisma naukowego „Plos ONE”. Tajemnicze zwierzę z kłami Prof. Julien Benoit z Uniwersytetu Witwatersrand w Johannesburgu w RPA przeanalizował malowidła naskalne wykonane na ścianie skalnej określanej Panelem Rogatego Węża. Widać na nich różne zwierzęta i inne przedstawienia. Wykonała je społeczność San w latach 1821–1835. Wśród namalowanych zwierząt znalazła się też zagadkowa postać. To istota o długim ciele z kłami skierowanymi w dół. Różni się również od słonia brakiem trąby. Na innych malowidłach są tez zwierzęta z kłami zwróconymi w górę, które znane są współcześnie Naukowiec był zdziwiony, bo nie był w stanie przypisać tego przedstawienia do żadnego żyjącego obecnie w okolicy gatunku. Było to tym bardziej zagadkowe, że malowidła mają około 200 lat. A w tym czasie w RPA nie wyginęło takie zwierzę. Co zatem lud San namalował na Panelu Rogatego Węża? Według prof. Benoita jest to dicynodont, czyli zwierzę wymarłe wraz z pojawieniem się dinozaurów. Dicynodonty były pierwszymi lądowymi zwierzętami roślinożernymi, które zamieszkiwały całą Ziemię. Jeśli lokalne społeczności nie mogły stanąć z nimi twarzą w twarz, to skąd wiedziały o ich istnieniu? Na te pytania należało poszukać odpowiedzi. Dicynodonty w sztuce naskalnej Dicydonty zostały odkryte i opisane przez angielskiego naukowca, sir Richarda Owena dopiero w połowie XIX wieku. Stało się to zatem co najmniej dziesięć lat później od powstania malowideł w dzisiejszej RPA. – Malowidło to potwierdza, że pierwsi mieszkańcy południowej Afryki, łowcy-zbieracze San, odkryli skamieniałości, zinterpretowali je i włączyli do swojej sztuki naskalnej i systemu wierzeń – uważa prof. Benoit. Oznacza to, że południowoafrykańska sztuka naskalna prawdopodobnie inspirowana była dawno wymarłymi gatunkami. Lokalne społeczności były zaintrygowane skamieniałościami niemniej niż nowożytni naukowcy. Zdaniem prof. Benoita, w lokalnych wierzeniach ludu San pojawiają się duże zwierzęta, które kiedyś wędrowały po tym regionie, ale obecnie wymarły. Lud San – pierwsi archeolodzy i paleontolodzy Zwierzę z kłami na panelu naskalnym przyjmuje pozę z grzbietem wygiętym w szeroką i płaską literę U, co jest niezwykłe w sztuce naskalnej San. Przywodzi to na myśl tzw. opistotoniczną „pozę śmierci”, często widoczną wśród skamieniałych szkieletów w okolicy. Skóra zwierzęcia jest nakrapiana, co jest zgodne z brodawkowatą zmumifikowaną skórą zachowaną w niektórych skamieniałościach dicynodontów na tym obszarze. Basen Karoo w południowej Afryce słynie z obfitości dobrze zachowanych skamieniałości, w tym dicynodontów, które często wystają z zerodowanej ziemi. Istnieją archeologiczne dowody na to, że lud San mógł zbierać skamieniałości i włączać je do swoich dzieł sztuki. Jednak zakres rdzennej wiedzy na temat paleontologii jest słabo poznany w całej Afryce. Tak czy owak wygląda na to, że społeczności te były pierwszymi „archeologami” i „paleontologami”. – Zdolność ludu San do obserwowania i interpretowania swojego środowiska w zasadniczo naukowy sposób jest dobrze znana. Ich umiejętności tropienia na podstawie obserwowanych śladów są znane precyzji – pisze prof. Benoit. Dalsze badania nad rdzennymi kulturami mogą rzucić więcej światła na to, w jaki sposób ludzie na całym świecie włączali skamieniałości do swojej kultury. Źródło: <a href="https://link.mediaoutreach.meltwater.com/ls/click?upn=u001.wc16nnrQaeN4luysnGxkivkcZieEB9PAdXnS5QLzQgngRluwbTmtrwDmA7qRXhs0JKO5CPmHroTq532Y3gxP3PaRaV8NOBiwxJ2r28cFmTWPXTs5NOjGlRdqG375jkj3z78h_Jn2XuvNEfhF4HsL2Hr58cmIY3CelVIoupPheCFMme-2BxIVVspI3xjcMwCYaNmXU1WWeaqOEG4PmUZW-2Bu9fBCJP4gm77D6N1aE44aYb8f5VrArA4z2UI-2F71dgc8l2s9HG-2BlslwZt0bfeIyv6QegiwfDbYe1s2pBqzVBW-2BnpoT77fajD9Xgejl9ZtCus3JIDEFQZ78NJaorbbtLW3cjX6LgGmUaAeOD9nCK3LtemidRfNI-2FbNW3VDRlH5JhYero3FvuQLcCYQUE-2F6avFubpW7DR7O5KNEts74mSzymlTrQUeFEcYZLEQ1c7ioThkNefdU8Jda0lBHkV3898gD1Ch2qR-2FgBI2KhjHzigREdeh5f0J-2BoZ47UwXpzweKyCv3PeQ4zo" target="_blank" rel="nofollow noopener">Plos ONE. Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Najstarsze figuratywne malowidła naskalne świata są jeszcze starsze. Nie pochodzą z Europy
Malowidła, na których ukazano ludzi w towarzystwie dzikiej świni, należą do jednych z najstarszych na świecie przedstawień narracyjnej sztuki naskalnej. Pochodzą z Indonezji. Są nawet bardziej wiekowe niż słynne obrazki z jaskiń Lascaux czy Chauveta.
W tym artykule: Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Coraz lepsze metody datowania Archeolodzy długo sądzili, że do rozkwitu ludzkiej kultury doszło około 45 tysięcy lat temu w Europie. To wówczas, wraz z pojawieniem się człowieka współczesnego, czyli Homo sapiens na tym kontynencie zaczęto wykonywać zaawansowane technologicznie narzędzia, biżuterię z zębów czy muszli, ale też figurki. Na zdecydowanie większą skalę niż wcześniej, grzebano zmarłych. Gdzie doszło do „ludzkiej rewolucji”? Jak się okazuje, to wydarzenie, określanie czasem jako „rewolucją górnego paleolitu” lub „ludzką rewolucją” nie odbyło się tylko w Europie. Z najnowszych badań wynika, że niektóre aspekty kultury symbolicznej ludzi pojawiły się nawet wcześniej w innych miejscach na świecie. Jednym z nich jest Indonezja w Azji. W ciągu ostatniej dekady archeolodzy dokonali tam niezwykłych odkryć. Namierzyli i wydatowali malowidła naskalne sprzed kilkudziesięciu tysięcy lat. To było spore zaskoczenie dla badaczy zajmujących się wczesną sztuką. „Ludzka rewolucja” objęła zatem 40 tysięcy lat temu nie tylko Europę. Taki obraz wynikał po prostu ze słabego stanu badań w innych lokalizacjach. Dzika świnia z wyspy Sulawesi w Indonezji. Prastara sztuka naskalna Zespół badaczy z Indonezji i Australii ogłosił właśnie na łamach prestiżowego czasopisma naukowego „Nature” nowe datowania sztuki naskalnej z Sulawesi w Indonezji. Malowidła te wykonano czerwoną farbą w jaskiniach Leang Bulu' Sipong 4 i Leang Karampuang. Te wykonane w drugiej pieczarze przedstawiają postaci podobne do ludzi wchodzące w interakcję z dziką świnią. Zwierzę wykonano w tak sugestywny sposób, że nawet udało się określić jego gatunek. Jest to świnia celebeska (łac. Sus celebensis). Badacze uważają, że ukazano w ten sposób jakąś opowieść. – Nie wiemy, co to była za historia. Być może była to relacja z prawdziwego polowania na dzika lub przedstawienie mitu lub wyimaginowanej opowieści. Niezależnie od tego, wydaje się, że dotyczy ona relacji między świniami a ludźmi, tak jak wyobrażali je sobie pierwsi ludzie na Sulawesi – piszą badacze na łamach „The Conversation”. Z analiz wynika, że przedstawienie to namalowano co najmniej 51 200 lat temu. Co to oznacza? Że jest to najprawdopodobniej najwcześniejsza na świecie narracyjna i figuratywna sztuka jaskiniowa. Znamy wcześniejsze bohomazy wykonywane przez człowieka i przodków Homo sapiens. Ale były to na przykład dość nieporadnie wykonane wzory geometryczne. Warte odnotowania są na przykład negatywy dłoni wykonane przez neandeartalczyków jakieś 64 tys. lat temu w hiszpańskiej jaskini Maltravieso. Nie ma jednak porównania do złożonych malowideł z Indonezji. Należy podkreślić, że nawet słynne galerie malowideł z pogranicza Francji i Hiszpanii, w Lascaux czy w Jaskini Chauveta są zdeydowanie późniejsze niż malowidła z Indonezji. To pokazuje, jak bardzo ograniczona była nasza wiedza o zdolnościach kognitywnych naszych paleolitycznych przodków jeszcze jakieś 10 lat temu. Wówczas to określono wiek pierwszych malowideł z Indonezji. Coraz lepsze metody datowania W archeologii kluczowe jest określenie wieku. Bez tego nie byłoby możliwe umieszczenie odkryć na osi czasu, a to jest dla badaczy najstarszej historii człowieka ważne, aby próbować rekonstruować dzieje człowieka. Największa sztuka naskalna na świecie? Gigantyczne węże wyryte w skałach nad brzegami rzeki Orinoko To mogą być największe naskalne ryty, jakie znamy. Pochodzą sprzed dwóch tysięcy lat, a znajdują się w Wenezueli, nad brzegami rzeki Orinoko. Niektóre z nich są większe od 10-piętrowego... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najwieksza-sztuka-naskalna-na-swiecie-gigantyczne-weze-wyryte-w-skalach-nad-brzegami-rzeki-orinoko1-0365bd7.png" width="938" height="528" alt="Największa sztuka naskalna na świecie? Gigantyczne węże wyryte w skałach nad brzegami rzeki Orinoko" title="Największa sztuka naskalna na świecie? Gigantyczne węże wyryte w skałach nad brzegami rzeki Orinoko" /> Archeolodzy tworzą na przykład typologie naczyń ceramicznych i śledzą ich zmiany w czasie. Na tej podstawie są w stanie w przybliżeniu określić ich wiek. Jednak najważniejsze jest określenie wieku bezwzględnego – a to umożliwiają metody fizykochemiczne. Badacze przeszłości najczęściej korzystają z metody węgla radioaktywnego C14. Na przestrzeni lat była ona udoskonalana. Okazało się, że wiele próbek przebadanych kilkadziesiąt lat temu tak naprawdę było starszych, gdyż należało uwzględnić tak zwaną kalibrację. W przypadku malowideł naskalnych z jaskini Leang Bulu' Sipong 4 postarzono poprzednie wyniki badań o kilka tysięcy lat, chociaż zastosowano metodę uranowo-torową. Teraz naukowcy uznają, że scena polowania powstała co najmniej 48 tysięcy lat temu. Podobnie jak w przypadku malowideł z Leang Karampuang są one zdecydowanie starsze niż narracyjne malowidła z Europy. Analiza i datowanie próbek nie było prostym zadaniem. Wykorzystano nową metodę, która umożliwia określenie wieku nacieków na malowidłach. Zatem uzyskane daty dotyczą nie tyle samych malowideł, a substancji, które pojawiły się na nich później. Dlatego malowidła muszą być starsze niż nacieki. Metoda ta wykorzystuje laser sprzężony ze spektrometrem mas. Z pomocą wiązki lasera cieńszego kilkukrotnie od włosa pobrali węglan wapnia zalegający blisko malowidła. Następnie określili wiek próbki metodą uranowo-torową. Źródła: Nature, The Conversation Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Te malowidła naskalne mogła stworzyć nieznana wcześniej kultura. Były związane z tajemniczymi rytuałami
Archeolodzy odkryli w Wenezueli nowe stanowiska badawcze, w których zidentyfikowali malowidła naskalne. Najstarsze z nich mają nawet 4000 lat. Naukowcy twierdzą, że stworzyli je przedstawiciele nieznanej wcześniej kultury.
W tym artykule: Malowidła stworzone przez nieznaną wcześniej kulturę Stanowiska ze sztuką naskalną były miejscami rytuałów Kiedy przybyli pierwsi ludzie do Wenezueli? Park Narodowy Canaima znajduje się w południowo-wschodniej części Wenezueli, w stanie Bolívar. To obszar o powierzchni 30 000 km². Od 1994 roku jest na liście światowego dziedzictwa UNESCO. To miejsce niezwykle wyjątkowe, nie tylko ze względu na różnorodną florę i faunę, ale także dziedzictwo historyczne. Właśnie tutaj w trakcie ostatnich badań archeolodzy natrafili na 20 stanowisk, w których zidentyfikowali starożytną sztukę naskalną. Malowidła stworzone przez nieznaną wcześniej kulturę Malowidła mogą pochodzić nawet z okresu paleolitu. Jednak to nie ich wiek zadziwił naukowców, lecz to, kto je stworzył. Uczeni sugerują, że powstały rękoma ludzi z nieznanej wcześniej kultury. – Chociaż archeolodzy już wcześniej odkrywali podobne przykłady sztuki naskalnej w innych częściach Ameryki Południowej, te nowo odkryte malowidła reprezentują zupełnie nową kulturę – powiedział w rozmowie z Live Science José Miguel Pérez-Gómez, archeolog z Uniwersytetu Simón Bolívar w Caracas, który kieruje zespołem badaczy w Wenezueli. Malowidła były bardzo różnorodne. Niektóre, te narysowane czerwonym barwnikiem, przedstawiały geometryczne figury i motywy. Były również takie, na których widać ludzkie postacie. Naukowcy zastanawiają się teraz, dlaczego pradawni mieszkańcy dzisiejszej Wenezueli stworzyli te wyjątkowe dzieła. – Niemal niemożliwe jest, aby wejść do umysłów ludzi żyjących tak wiele tysięcy lat temu, ale z pewnością te znaki miały znaczenie rytualne – powiedział Pérez-Gómez. Według archeologa niektóre z malowideł mogły dotyczyć ważnych momentów z życia tych ludzi, na przykład narodzin dziecka, choroby lub śmierci. Niektóre formy tej naskalnej sztuki mogły być również związane z rytuałami, podczas których celebrowano naturę lub zjawiska, takie jak zaćmienia Słońca i Księżyca. Stanowiska ze sztuką naskalną były miejscami rytuałów Miejsca, w których powstawała sztuka naskalna, najczęściej nie były przypadkowe. – Tak samo jak kościoły mają znaczenie dla współczesnych ludzi – dodał Pérez-Gómez. Chrześcijańskie kaplice również budowano np. w centralnych częściach miast albo na wzniesieniach, tak, aby każdy mógł z oddali zobaczyć górującą nad domostwami wieżę z krzyżem. Autorzy odkrycia w Parku Narodowym Canaima przyznają, że nie można dokładnie stwierdzić, ile lat na pewno mają malowidła, ale podobne znaleziska w regionie sugerują, że możemy mówić o kilku tysiącleciach. – Datuje się, że podobna sztuka naskalna w Brazylii powstała około 4000 lat temu. Uważam jednak, że malowidła z Wenezueli mogą być starsze – zauważył Pérez-Gómez, Odkryto najstarsze malowidła naskalne w historii. Sprzed 40 tys. lat [ZDJĘCIA] W niedostępnej niszy w kompleksie jaskiń wapiennych w Indonezji odkryto prehistoryczne rysunki zwierząt i dwunożnych istot. Sceny przedstawiające polowanie lub ujarzmianie dzikich bestii są... Co więcej, zespół naukowców podejrzewa, że park Canaima mógł być „punktem zero”, w którym po raz pierwszy rozwinęła się kultura odpowiedzialna za malowidła. – Później najprawdopodobniej dotarła do miejsc tak odległych, jak Amazonia, Gujana, a nawet południowa Kolumbia. W tych miejscach odkryto zadziwiająco podobne przykłady sztuki naskalnej, które przez lata trudno było dobrze zinterpretować. Naukowcy odnaleźli najstarsze malowidła naskalne na świecie. Nie stworzył ich człowiek Archeolodzy odnaleźli we francuskiej jaskini malowidła naskalne, które zostały stworzone przez neandertalczyków. Mogą mieć nawet 75 tysięcy lat. Oznacza to, że są to najstarsze jaskiniowe... W każdym z miejsc, w których znaleziono malowidła naskalne, odkryto również pozostałości naczyń ceramicznych oraz kamienne narzędzia. Najprawdopodobniej przedmioty te wykorzystywane były przez prehistorycznych artystów, którzy tworzyli tu swoją sztukę. – Jednak by stwierdzić to z całą pewnością, należy przeprowadzić więcej badań – wyjaśnił Pérez-Gómez. Archeolog przyznał, że jego zespół ma nadzieję, że wkrótce uda im się dowiedzieć więcej o tej tajemniczej kulturze. Kiedy przybyli pierwsi ludzie do Wenezueli? Pierwsi ludzie przybyli na obszar współczesnej Wenezueli w czasach górnego paleolitu. Jednak wiadomo o nich bardzo niewiele. Tereny te w okresie prekolumbijskim zamieszkiwane były przeważnie przez indiańskie plemiona Karaibów i Arawaków, które prowadziły tryb życia zbieracko-łowiecki. Bardzo mało informacji zachowało się o czasach sprzed przybycia Europejczyków do Wenezueli. Tubylcy w Wenezueli byli znacznie gorzej rozwinięci technologicznie, gospodarczo i społecznie niż np. Majowie, Aztekowie, czy Inkowie, którzy zamieszkiwali tereny dzisiejszego Meksyku, Gwatemali, Belize i zachodniego Hondurasu. Najstarsze artefakty, które odnaleziono w Wenezueli, to przede wszystkim przedmioty myśliwskie, takie jak groty włóczni. Według datowania radiowęglowego pochodzą z okresu od 15 000 do 9 000 lat przed naszą erą. Odkrycia zostały zaprezentowane podczas konferencji „New Worlds, New Ideas”, która odbywała się w dniach 26–29 czerwca we włoskim Valcamonica. Źródło: Archeology Mag. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Brazylii odkryto 16 nowych stanowisk archeologicznych. Ujawniają starożytną sztukę naskalną
Na terenie parku stanowego Jalapão w Brazylii archeolodzy odnaleźli szereg nowych malowideł naskalnych. Prawdopodobnie powstały ok. 2000 lat temu.
W tym artykule: 16 nowych stanowisk archeologicznych w Brazylii Obecność człowieka w centrum kraju nawet sprzed 12 000 lat Wciąż nie wiadomo, kto stworzył malowidła naskalne Jalapão to park stanowy w Brazylii o powierzchni ok. 400 tys. akrów. Położony jest w odległym północnym zakątku Cerrado, czyli największej sawanny Ameryki Południowej, która oddziela Amazonię od wybrzeża Atlantyku. To region niezwykle trudno dostępny. Aby tam dotrzeć, trzeba dolecieć do Palmas, stolicy brazylijskiego stanu Tocantins. A następnie jechać od pięciu do sześciu godzin na wschód po nieutwardzonych drogach. 16 nowych stanowisk archeologicznych w Brazylii To właśnie w tym dalekim regionie brazylijscy archeolodzy z IPHAN prowadzili w ciągu ostatnich miesięcy badania naukowe. Efektem było odnalezienie 16 nowych stanowisk, w których odkryli starożytne malowidła naskalne. O znaleziskach poinformowało Ministerstwo Kultury Brazylii. W oświadczeniu podano, że na skałach wyryto postaci ludzi i zwierząt, a także różne symbole. Naukowcy uważają, że ryty powstały ok. 2000 lat temu. – Działalność człowieka, taka jak wandalizm i wylesianie, a także klęski żywiołowe, pożary lasów i erozje, stanowią zagrożenie dla niedawno odkrytych stanowisk. W ramach naszej pracy na rzecz ochrony tych miejsc podejmujemy w regionie projekty konserwatorskie i edukacyjne mające na celu ich ochronę – przekazał Romulo Macedo, archeolog z IPHAN, który od 2022 roku szuka starożytnych śladów obecności człowieka w Jalapão. Obecność człowieka w centrum kraju nawet sprzed 12 000 lat Macedo wyjaśnia, że nowe stanowiska zostaną dołączone do dużego kompleksu archeologicznego w regionie. To miejsce, które dokumentuje okres przedkolonialny. Naukowiec dodaje, że najstarsze dotychczas dowody osadnictwa ludzkiego, które tu odkryto, pochodziły sprzed 12 000 lat. Czyja jest Amazonia? Recenzja filmu „Terytorium” w reż. Alexa Pritza Dokumentalny thriller pokazuje losy plemienia Uru-eu-wau-wau, które każdego dnia musi walczyć o swoje życie i swoją ziemię. Film będzie można obejrzeć podczas tegorocznego festiwalu Millen... Badacze z IPHAN podkreślili również, że w miarę przyspieszania rozwoju infrastruktury w Amazonii, w całym bioregionie Cerrado odnotowano znaczny wzrost liczby badań archeologicznych. Umożliwiło to zebranie danych ze stanowisk, które nie były wcześniej przebadane. – Ponadto obecność struktur związanych z archeologią podkreśla znaczenie obszaru jako miejsca spotkania Lasu Amazonii z ekoregionem Cerrado w centralnej Brazylii – tłumaczy Macedo. Wciąż nie wiadomo, kto stworzył malowidła naskalne – Za prace archeologiczne w tej części kraju odpowiadają prywatne firmy, które działają na rzecz ratowania dziedzictwa na terenach dotkniętych działalnością przedsiębiorstw gospodarczych. Za priorytetowe uważa się dwa działania: usystematyzowanie wiedzy na temat znalezionych aktywów oraz ochrona środowiska i dóbr archeologicznych – napisali autorzy w oświadczeniu. Naukowcy wciąż nie są pewni, której kulturze można przypisać wykonanie malowideł naskalnych. Ok. 2000 lat temu region Jalapão w Brazylii zamieszkiwały różne kultury archeologiczne. To między innymi Tapuia, Xerente, Kadiwéu i Xavante. To ludy, które silnie związane były z naturą. Każdą z tych kultur charakteryzowały wyjątkowe wierzenia, rytuały i technologia. Naukowcy mają nadzieję, że podczas przyszłym badań uda się odnaleźć artefakty, które pozwolą powiązać stanowiska z konkretną grupą rdzennej ludności Brazylii. Źródło: IPHAN. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Kto tworzył malowidła naskalne w Patagonii? Nowe badanie wykazało, że to dzieło nawet 100 pokoleń
Nowe badania sztuki jaskiniowej z Argentyny wykazały, że tamtejsze malowidła naskalne są o kilka tysięcy lat starsze, niż dotychczas sądzono. W ich tworzeniu brało udział nawet 100 pokoleń.
W tym artykule: Malowidła naskalne w argentyńskiej jaskini Sztuka naskalna mogła mieć nawet 8200 lat Z malowidłami miało do czynienia nawet 100 pokoleń osób Pierwszy człowiek, który na ścianie w jaskini namalował prosty rysunek, zapoczątkował nowy etap rozwoju ludzkości. Dziesiątki tysięcy lat temu nasi przodkowie zdecydowali się stworzyć coś, co zapewni komunikację z innymi ludźmi. Tak powstało pierwsze w historii archiwum, a jego celem było zachowanie tego, co istnieje, a mogłoby wkrótce zaniknąć. Malowidła naskalne w argentyńskiej jaskini Od tej pory ludzie zaczęli tworzyć malowidła w jaskiniach, w których żyli, choćby przez chwilę. Prawdopodobnie oprócz przekazywania wiedzy, rysunki na ścianach mogły stanowić formę artystycznego wyrazu. Sztuka jaskiniowa znana jest praktycznie na wszystkich kontynentach, a każda jaskinia jest encyklopedią, która rzuca światło na poszczególne społeczności sprzed setek, a nawet tysięcy lat. Na łamach Science Advances pojawił się właśnie artykuł, w który naukowcy poinformowali o swoich badaniach jaskini Huenul, w północno-zachodniej Patagonii, w Argentynie. Okazuje się jednak, że malowidła mogą być znacznie starsze, niż dotychczas uważano. – Moment ewolucji tworzenia sztuki naskalnej ma znaczenie globalne. Chociaż była to wrodzona zdolność, gdy Homo sapiens po raz pierwszy skolonizował Amerykę, heterogeniczne rozmieszczenie sztuki naskalnej pokazuje, że było to zachowanie fakultatywne, powstałe w nieznanych warunkach socjoekologicznych – napisali badacze z Argentyny, Chile i Stanów Zjednoczonych. Sztuka naskalna mogła mieć nawet 8200 lat Naukowcy podkreślili, że Patagonia była ostatnim regionem odkrytym przez człowieka. Chociaż sztuka naskalna regionu ma duże znaczenie na całym świecie, pozostaje wciąż w dużej mierze słabo zbadana w kontekście datowania. Właśnie dlatego uczeni postanowili dokonać datowania radiowęglowego, aby ustalić, kiedy po raz pierwszy powstały. – Okazało się, że malowidła w jaskini są o kilka tysiącleci starsze, niż się spodziewaliśmy – powiedziała w rozmowie z Live Science Guadalupe Romero Villanueva, archeolożka z Consejo Nacional de Investigaciones Científicas y Técnicas. – Byliśmy naprawdę zaskoczeni tym odkryciem – dodaje. Analiza wykazała, że niektóre malowidła pochodzą sprzed nawet ok. 8200 lat i powstały w epoce późnego holocenu. Dotychczas uważano, że sztuka pozostawiona przez prehistorycznych mieszkańców Patagonii ma najwięcej 5000 lat. Aby ustalić datę powstania ogromnej grafiki przedstawiającej ludzi, zwierzęta i inne projekty, archeolodzy odłupali z rysunków kilka małych kawałków czarnego pigmentu. Ponieważ pigment wykonano z materiału roślinnego, badacze wykorzystali datowanie radiowęglowe do określenia wieku sztuki jaskiniowej. – Zazwyczaj bardzo trudno jest datować sztukę naskalną, jeśli nie zawiera ona składnika organicznego – stwierdził prof. Ramiro Barberena, współautor badania. Archeolog wyjaśnił, że jego zespół pobrał próbki rysunków ze ściany, które zawierały czarny pigment, który wykonano z materiału roślinnego. Właśnie dlatego datowanie mogło się udać. Z malowidłami miało do czynienia nawet 100 pokoleń osób W całej jaskini znajdowało się prawie 900 malowideł, które pogrupowano w ponad 400 motywów. Co ciekawe, naukowcy wciąż nie są pewni, która prehistoryczna kultura mogła stworzyć tę sztukę. Zespół ma jednak nadzieję, że ich badanie będzie stanowiło kolejny krok do rozwiązania tej zagadki. Archeolodzy nie mają jednak wątpliwości, że misterne ilustracje wykonane na ścianach groty mogły być wykorzystane do przekazywania informacji między artystami a innymi ludźmi, a nawet przyszłymi pokoleniami. Wszystkie malowidła wewnątrz jaskini powstawały bowiem przez ok. 3000 lat. To oznacza, że styczność z nimi miało nawet ok. 100 pokoleń ludzi. – Były tworzone w ramach jednego motywu. Uważamy, że doszło do transmisji informacji pomiędzy wieloma pokoleniami ludzi, którzy zamieszkiwali ten sam region i to samo miejsce – powiedział prof. Barberena. Archeolog dodaje również, że nie wiadomo dokładnie, jakie były okoliczności powstawania tych obrazów. Zespół uważa jednak, że była to swoista działalność dydaktyczna, która miała edukować ludzi w zakresie przetrwania w bardzo trudnych warunkach klimatycznych. – Duża część krajobrazu ówczesnej Patagonii była pozbawiona wody, a klimat był bardzo suchy. Aby społeczności mogły przetrwać jako łowcy-zbieracze, musieli pozostać w kontakcie ze sobą – powiedział Barberena. – W tak trudnych warunkach niemal niemożliwe byłoby działać na własną rękę, dlatego ważna była wymiana informacji – podsumowuje. Źródło: Science Advances, Live Science Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Na Madagaskarze odkryto wyjątkowe malowidła naskalne. Rzucają światło na historię wyspy
Sztuka naskalna odkryta w jaskini Andriamamelo na Madagaskarze może wskazywać na powiązania ze starożytnym Egiptem i Borneo. Naukowcy twierdzą, że badania rzucają nowe światło na historię tej wyspy i zamieszkujących nią ludzi.
W tym artykule: Nowe badania rzucają światło na historię Madagaskaru Malowidła z jaskini Andriamamelo Wpływy z Borneo i starożytnego Egiptu Sztuka jaskiniowa może mieć ponad 2000 lat Prawdopodobnie najstarsze źródła pisane o Madagaskarze pochodzą z I wieku. Z kolei najwcześniejsze ślady obecności człowieka na tej afrykańskiej wyspie pochodzą z epoki żelaza. Od dawna podejrzewano, że ludność, język i kultura Madagaskaru może mieć korzenie na Borneo, wyspie w południowo-wschodniej Azji, a Malgasze ulegali wpływom z kontynentalnej Afryki Wschodniej. Nowe badania rzucają światło na historię Madagaskaru Najnowsze badania, które ukazały się właśnie na łamach czasopisma naukowego „The Journal of Island and Coastal Archaeology”, mogą potwierdzać te przypuszczenia. Międzynarodowy zespół składał się z naukowców z Madagaskaru, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Australii. Nadzorowany był przez Davida A. Burneya, profesora paleobiologii z Uniwersytetu Hawajskiego. Autorzy podkreślają, że to, kim byli pierwsi Malgasze i kiedy przybyli na Madagaskar od pozostawało tajemnicą. Zespół w 2013 roku badał stanowisko archeologiczne w jaskini Andriamamelo w pobliżu wioski Anahidrano. – Nasz zespół spędził kilka dni, rejestrując znalezione tam malowidła oraz badając i mapując całą jaskinię. Jednak przeszukanie odpowiedniej literatury i archiwów muzealnych, aby potwierdzić wyjątkowość i znaczenie tego, co znaleźliśmy, zajęło kilka lat – przyznał prof. Burney na łamach czasopisma „The Conversation”. Malowidła z jaskini Andriamamelo Chodzi o wyjątkowe pod względem stylistycznym ryty skalne i malowidła, które znajdowały się w jaskini. To kilka grup obrazów, które obejmują naturalistyczne sceny z przedstawieniami antropomorficznymi, zoomorficznymi i teriantropijnymi (w mitologii – zdolność człowieka do przemiany w zwierzę). Ciekawostki o Afryce – 50 niesamowitych faktów. Sprawdź! Ciekawych informacji na temat Afryki nie można ograniczać wyłącznie do dzikiej fauny i flory. Drugi pod względem wielkości kontynent skrywa znacznie więcej intrygujących tajemnic. Jakich? P... – Te skomplikowane obrazy nie są podobne do żadnych symboli znanych z Madagaskaru – podkreślił zespół w artykule naukowym. – To pierwsza prawdziwie malarska sztuka na wyspie, przedstawiająca malowidła natury wraz z postaciami ludzkimi i zwierzęcymi – zauważył prof. Burney. Wpływy z Borneo i starożytnego Egiptu Naukowcy twierdzą, że podczas analizy malowideł naskalnych odnaleźli wzór, który przypomina sztukę znaną z Borneo. – Jeden typ figury w kształcie litery M wystąpił 16 razy w całej jaskini. Nie znaleźliśmy takiego przedstawienia w żadnej innej sztuce naskalnej wokół Oceanu Indyjskiego, z wyjątkiem rzadkiego stanowiska na Borneo, które prawdopodobnie powstało około 2000 lat temu – napisali autorzy. – Typ odpowiada także jednemu charakterystycznemu znakowi występującemu w alfabecie amharskim w Etiopii. Z kolei jeden obraz zawiera znaki arabskie lub alfabet Sorabe – twierdzą badacze. Prof. Burney zauważył, że odkryte malowidła dostarczają wskazówek dotyczących powiązań kulturowych. Przedstawione sceny w niektórych obrazach nawiązywały bezpośrednio do egipskich motywów religijnych z okresu ptolemejskiego (300–30 p.n.e.). – Po drugie, odkryliśmy powiązania ze światem etiopskim i afroarabskim. Po trzecie, dominująca symbolika i motywy przywoływały liczący dwa tysiące lat styl sztuki jaskiniowej z Borneo – zwraca uwagę prof. Burney. Sztuka jaskiniowa może mieć ponad 2000 lat – Wszystkie te możliwe powiązania przypominają nam, że lud, język i kultura Madagaskaru są same w sobie synkretyczne, łącząc wpływy afrykańskie i azjatyckie, tworząc wyjątkowy naród Madagaskaru – wyjaśnia naukowiec. – Chociaż nasze odkrycia mają charakter spekulacyjny, wszelkie informacje, które można uzyskać na podstawie dowodów z jaskini Andriamamelo, są bardzo interesujące dla rekonstrukcji wczesnej historii Madagaskaru – dodaje. Zespół przyznał, że trudno dokładnie określić, kiedy powstały rysunki. Czarny pigment wykorzystany w malowidłach został wykonany z ciemnych minerałów nieorganicznych z dodatkiem jedynie niewielkiego składnika węgla drzewnego, którego można było użyć do datowania radiowęglowego. Badacze podejrzewają jednak, że sztuka może mieć ponad 2000 lat – Sięga czasów Kleopatry lub wcześniejszych. Jeśli tak, jest to informacja niezwykła i przydatna, ponieważ może dostarczyć dowodów na to, kto i kiedy skolonizował Madagaskar – uważa prof. Burney. Co ciekawe, na malowidłach zidentyfikowano również co najmniej trzy wymarłe zwierzęta Madagaskaru. To Palaeopropithecidae z rodziny lemurowatych, mamutak, zwany również ptakiem-słoniem, a także żółw gigant. Źródło: The Conversation, The Journal of Island and Coastal Archaeology. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Naukowcy w Hiszpanii odkryli nowe malowidła naskalne. W badaniach wykorzystano technikę z XIX wieku
Nowe badania sztuki naskalnej z hiszpańskiej jaskini pozwoliły odkryć zupełnie nowe malowidła. Badacze wykorzystali w tym celu obrazowanie 3D.
W tym artykule: XIX-wieczna technika w badaniu malowideł naskalnych Fotografia stereoskopowa pozwoliła zobaczyć ściany jaskini w trójwymiarze Trzy nowe malowidła w hiszpańskiej jaskini Malowidła naskalne to nie tylko archeologiczne potwierdzenie obecności człowieka w danym regionie. To również dowód na ewolucję i rozwój kompetencji kulturowych różnych gatunków hominidów. Rysunków w jaskiniach nie zostawiali bowiem jedynie Homo sapiens. Co więcej, prawdopodobnie najstarsze malunki na ścianach wcale nie zostały stworzone przez człowieka rozumnego, lecz neandertalczyka. XIX-wieczna technika w badaniu malowideł naskalnych Sztuka prehistoryczna wciąż intryguje naukowców, którzy nieustannie poszukują nowych malowideł, a także analizują te odkryte dotychczas. W badaniach nierzadko wykorzystywane są zaawansowane techniki i metody, a czasem uczeni eksperymentują z nowoczesną technologią. Tym razem zespół hiszpańskich badaczy postanowił jeszcze raz przyjrzeć się malowidłom z jaskini La Pasiega w regionie Kantabria, w północnej Hiszpanii. Jednak, w przeciwieństwie do innych badań, naukowcy postawili na technikę opracowaną w XIX wieku. Chodzi o fotografię stereoskopową lub stereofotografię. To technika, która polega na wykonaniu dwóch zdjęć tego samego obiektu z różnych punktów widzenia. Obserwacja zdjęć polega wówczas na patrzeniu prawym okiem na fotografię wykonaną z prawego punktu widzenia i lewym okiem – z przeciwnego punktu. Sprawia to wrażenie, że fotografowane przedmioty znajdują się w trójwymiarowej przestrzeni. Fotografia stereoskopowa pozwoliła zobaczyć ściany jaskini w trójwymiarze Jaskinię La Pasiega pokrywa ponad 700 malowideł przedstawiających zwierzęta, symbole geometryczne, a także kropki i linie. Grota została po raz pierwszy odkryta w 1911 roku i od tego czasu wielokrotnie odbywały się tam badania archeologiczne. Uczeni uważali, że jaskinia została w całości poznana. Jednak poniekąd staroświecka metoda udowodniła, że może być tam jeszcze wiele do odkrycia. Czy malowidła naskalne z epoki lodowcowej przedstawiają olbrzymy, które zamieszkiwały Ziemię wraz z ludźmi? Megafauna znana jest dziś archeologom i paleontologom nie tylko ze skamieniałości, ale również ze sztuki naskalnej, którą tworzyli ludzie. Tysiące lat temu pradawni malowali rysunki, które... – Kantabryjska sztuka jaskiniowa znana jest nawet z fotografii reprodukowanych w podręcznikach szkolnych. Jednak te dwuwymiarowe obrazy nie oddają nieregularności powierzchni skał, na których malowano lub grawerowano zwierzęta i inne wzory. W najnowszych badaniach wykorzystaliśmy fotografię stereoskopową do przeglądu sztuki prehistorycznej w jaskini La Pasiega – czytamy w artykule opublikowanym na łamach czasopisma naukowego „Antiquity”. Badacze stwierdzili, że XIX-wieczna technika umożliwiła im zidentyfikowanie nowych postaci zwierząt. Co więcej, nowa dokumentacja umożliwiła reinterpretację dotychczasowych analiz. Autorzy podkreślili, że oglądanie malowideł w 3D umożliwiło im dostrzeżenie znacznie większej ilości szczegółów niż podczas tradycyjnego analizowania fotografii. Trzy nowe malowidła w hiszpańskiej jaskini Badacze poinformowali w artykule, że za pomocą fotografia stereoskopowej udało im się odkryć trzy nieznane wcześniej przedstawienia zwierząt. Chodzi o dwa konie i jednego tura leśnego. To wymarły gatunek ssaka z rodziny wołowatych, przodek niektórych ras bydła domowego. – W paleolitycznej sztuce jaskiniowej artyści wykorzystywali naturalną powierzchnię ścian jaskiń do tworzenia swoich dzieł – mówiła w rozmowie z Live Science Raquel Asiain, archeolożka i fotografka z Uniwersytetu Madryckiego. – Zachowanie trójwymiarowego postrzegania jaskiń było jednym z powodów, które zainspirowały mnie do wykorzystania techniki fotografii stereoskopowej. Dzięki wysokiej jakości fotograficznej obrazy pozwalają badaczom zobaczyć sztukę w „prawdziwym” 3D, a nie symulowanym za pomocą skanerów – podsumowuje badaczka. Źródło: Antiquity. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Prehistoryczni ludzie wspinali się używając wyrafinowanego sprzętu. Zaskakujące odkrycie archeologów
Analiza prehistorycznych malowideł naskalnych odkrytych na obszarze Lewantu hiszpańskiego wykazała, że mieszkańcy tego regionu używali specjalistycznego sprzętu do wspinaczki górskiej.
W tym artykule: Prehistoryczna wspinaczka górska Minimalizacja ryzyka upadku Praca na wysokościach Historia udokumentowanej wspinaczki sięga czasów starożytnych. Chińskie akwarele, które przedstawiają ludzi wspinających się na skały, pochodzą z 400 r. p.n.e. Uważane są za najstarszy dowód na uprawianie tej aktywności. Archeolodzy zwracają jednak uwagę, że ludzie musieli wspinać się znacznie wcześniej. Problem polega na tym, że do tej pory brakowało jednoznacznych dowodów, które mogłyby potwierdzić tę tezę. Prehistoryczna wspinaczka górska Naukowcy z Hiszpanii prowadzili ostatnio badania na stanowisku archeologicznym Barranco Gómez w Teruel, które znajduje się w Lewancie hiszpańskim. To umowna nazwa wschodniej części hiszpańskiego wybrzeża śródziemnomorskiego. Badacze odnaleźli tam malowidła naskalne, które pokazują ludzi wchodzących na skałę z wykorzystaniem zaawansowanego sprzętu, w tym długich lin. Archeolodzy dokonali szczegółowej analizy odkrytych dzieł sztuki. Wnioski opublikowali na łamach czasopisma naukowego „Cambridge Archeological Journal”. Autorzy stwierdzili w artykule, że malunki przedstawiały ludzi, którzy opracowali niezwykle zaawansowane techniki wspinaczki. Pomagały one prehistorycznym mieszkańcom Hiszpanii w dostaniu się do trudno dostępnych uli. Kto wynalazł pszczelarstwo? Jak produkowano miód i hodowano pszczoły w starożytności Miód podbieramy pszczołom od kilku tysięcy lat. Jednak bardzo długo ludzie nie mieli pojęcia, jak to robić, nie niszcząc przy tym pszczelich rodzin. Dlatego miód był bardzo cenny. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kto-wynalazl-pszczelarstwo-jak-produkowano-miod-i-hodowano-pszczoly-w-starozytnosci-fot-dea-g-lovera-de-agostini-via-getty-images-68918c4.jpeg" width="938" height="616" alt="Kto wynalazł pszczelarstwo? Jak produkowano miód i hodowano pszczoły w starożytności (fot. DEA / G. LOVERA/De Agostini via Getty Images)" title="Kto wynalazł pszczelarstwo? Jak produkowano miód i hodowano pszczoły w starożytności (fot. DEA / G. LOVERA/De Agostini via Getty Images)" /> – Bezpośrednie lub pośrednie dowody na wytwarzanie lin w prehistorii są niezwykle rzadkie w europejskim zapisie archeologicznym. Znamy tylko kilka przykładów z okresu środkowego lub górnego paleolitu, lecz najwięcej dowodów pochodzi z holocenu. Nasze badanie sugeruje, że społeczeństwa lewantyńskie opanowały techniki wytwarzania lin, które wykorzystywano w różnych celach – napisali w artykule naukowcy z Hiszpanii. Minimalizacja ryzyka upadku Naukowcy uważają, że dawni mieszkańcy wschodniej Hiszpanii dobrze zdawali sobie sprawę z ryzyka związanego ze wspinaczką po wysokich górach i wzniesieniach. W tym celu stworzyli liny, które miały zminimalizować szkody i chronić wspinaczy przed upadkiem. Autorzy podkreślają, że długość i rodzaj przedstawionych lin świadczy o wysokich zdolnościach technologicznych ich wytwórców. – Sztuka naskalna Lewantu hiszpańskiego jest niezwykłym zjawiskiem artystycznym, unikatowym dla wschodniego regionu Półwyspu Iberyjskiego. Znajduje się tu ponad tysiąc stanowisk, które zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ta forma sztuki oferuje niezwykłe przedstawienie ludzkiego życia podczas kluczowego etapu jego rozwoju człowieka. Charakteryzuje się naturalistycznym stylem i bogatymi elementami narracyjnymi. Przedstawia dynamiczne scenariusze obejmujące polowania, działania wojenne i społeczne, zapewniając bezcenne spojrzenie w przeszłość – zaznaczają autorzy badania. Odkryto zaginione miasto na Półwyspie Iberyjskim. Ma ponad 2000 lat Archeolodzy odnaleźli w Hiszpanii celtoiberyjskie miasto sprzed 2000 lat. Badacze uważają, że to prawdopodobnie zaginiona osada Titiakos, która była potężną twierdzą z czasów wojny ser... Analiza wszystkich malowideł w Barranco Gómez w Teruel ujawniła, że wspinacze zajmowali się najprawdopodobniej pozyskiwaniem miodu i wosku. Badacze podkreślają, że produkty pszczele były niezwykle cenne w czasach prehistorycznych. Stanowiły podstawę żywności, ale wykorzystywano je również do produkcji narzędzi. Praca na wysokościach Naukowcy podkreślają, że zbieranie miodu jest jedyną dobrze zdefiniowaną aktywnością w badanych przedstawieniach sztuki lewantyńskiej. Produkcja liny o długości około 25 metrów musiała wiązać się z dużym nakładem czasu i wysiłku, zarówno w celu zebrania surowców, jak i ich wytworzenia. Ryzyko wspinania się na taką wysokość za pomocą prostych drabin linowych samo w sobie pokazuje, jak duże znaczenie dla ludzi miało zbieranie miodu i wosku. – Produkcja liny o długości ok. 25 metrów wymagałaby znacznego czasu i wysiłku, obejmującego gromadzenie surowców i faktyczny proces wytwarzania. Znaczne ryzyko związane ze wspinaniem się na takie wysokości przy użyciu prymitywnych drabin linowych podkreśla ogromne znaczenie zbierania miodu i wosku dla tych grup społecznych – przyznają naukowcy. Badacze dodają, że przedstawienie zbieraczy miodu na malowidłach mogło mieć znaczenie symboliczne. Bardzo możliwe, że wspinacze byli podziwiani w dawnych paleolitycznych społecznościach. Autorzy dodali, że ich badania podkreślają znaczenie sztuki naskalnej, która jest niczym trwałe archiwum zachowań i praktyk w prehistorycznym świecie. Źródło: Cambridge Archeological Journal.
Naukowcy odnaleźli najstarsze malowidła naskalne na świecie. Nie stworzył ich człowiek
Archeolodzy odnaleźli we francuskiej jaskini malowidła naskalne, które zostały stworzone przez neandertalczyków. Mogą mieć nawet 75 tysięcy lat. Oznacza to, że są to najstarsze jaskiniowe ryty, jakie kiedykolwiek odnaleziono.
W tym artykule: Najstarsze malowidła naskalne, których nie stworzył człowiek rozumny Analiza wykazała, że dzieła należy przypisywać neandertalczykom Kognitywny rówieśnik człowieka rozumnego Naukowcy z francuskiego Uniwersytetu w Tours opublikowali właśnie przełomowe badania. Badacze twierdzą, że w jaskini la Roche-Cotard powstały najstarsze malowidła naskalne w historii. Mogą mieć nawet 75 tysięcy lat i zostały stworzone wiele lat przed tym, gdy pierwszy człowiek z gatunku Homo sapiens pojawił się w tym regionie. Uczeni sugerują, że pradawnymi artystami byli neandertalczycy. Najstarsze malowidła naskalne, których nie stworzył człowiek rozumny Jaskinia la Roche-Cotard znajduje się w gminie Langeais, tuż obok brzegu Loary. Dotychczas grota znana była z odkrycia maski, która miała być rzekomym artefaktem neandertalczyków. To kawałek płaskiego krzemienia, który został uformowany w sposób, który wydaje się przypominać górną część twarzy. Wyżłobione otwory miały reprezentować oczy i nos. Odnaleziono ją w 1975 roku. Datowanie wykazało wówczas, że powstała ok. 75 tys. lat temu. A więc w podobnym okresie, w którym mogły zostać stworzone skalne ryty. Najnowsze badania zostały opublikowane w najnowszym wydaniu czasopisma naukowego „PLOS One”. Zespołem badaczy kierował Jean-Claude Marquet, profesor z Uniwersytetu w Tours. Uczeni podkreślają, że badania przeprowadzone w ciągu ostatnich dekadach rzuciły wiele światła na kulturę i sztukę neandertalczyków. Z drugiej strony, niewiele wiadomo o symbolice dzieł tych hominidów. Trudno również jednoznacznie określić cel tych artystycznych wytworów, a sama interpretacja wciąż pozostaje przedmiotem wielu debat. Analiza wykazała, że dzieła należy przypisywać neandertalczykom Naukowcy przeprowadzili szczegółowe analizy, a także przeprowadzili fotogrametrię do stworzenia modeli 3D rycin, które zachowały się na ścianach jaskini. Wyniki zostały porównane ze znanymi i eksperymentalnymi znakami, które zostały zinterpretowane w przeszłości i były dziełem zarówno neandertalczyków, jak i człowieka rozumnego. Na podstawie kształtu, odstępów i rozmieszczenia malowideł zespół doszedł do wniosku, że są to bez wątpienia ryty, które wykonano celowo. Co przedstawiają malowidła z Lascaux? Można je podzielić na 3 kategorie Malowidła z Lascaux to jedno z najcenniejszych odkryć XX wieku. Czy turyści mogą zobaczyć je na własne oczy? Poznaj historię słynnych rysunków naskalnych. Badacze przeprowadzili również badanie metodą datowania optycznie stymulowaną luminescencją (OSL). Dzięki temu udało się ustalić, że jaskinia mogła być zamieszkana od co najmniej 57 tysięcy lat, a więc na długo przed tym, jak Homo sapiens osiedlili się w tym regionie. Biorąc pod uwagę to oraz wszelkie inne artefakty, które odkryto w jaskini, naukowcy twierdzą, że dzieła należy przypisywać neandertalczykom. Kognitywny rówieśnik człowieka rozumnego Niestety, symbole i kształty widoczne na ścianach jaskini la Roche-Cotard nie są figuratywne. Oznacza to, że nie przedstawiają konkretnych przedmiotów, zwierząt lub ludzi w ich realnych kształtach. Nie można stwierdzić, czy świat zewnętrzny jest tutaj punktem odniesienia dla poszczególnych symboli. Dlatego też naukowcy nie są w stanie określić, dlaczego w ogóle te malowidła powstały. – Piętnaście lat po wznowieniu wykopalisk na stanowisku La Roche-Cotard, ryciny zostały datowane na ponad 57 tys. lat temu. Jednak dzięki badaniom metodą stratygrafii możemy stwierdzić, że malowidła te mają prawdopodobnie około 75 tys. lat. To czyni tę grotę najstarszą zdobioną jaskinią we Francji, jeśli nie w całej Europie – podkreślają naukowcy. Dotychczas uważano, że najstarsze malowidła naskalne stworzone przez neandertalczyka pochodzą sprzed ok. 64 tys. lat. Ich dzieła znajdowały się w trzech hiszpańskich jaskiniach. Czasopismo naukowe „Science” podkreślało wówczas, że krewni człowieka rozumnego mieli bardzo podobny do nas zmysł artystyczny. Tym bardziej, że ryciny zostawione w różnych częściach świata przez przedstawicieli Homo sapiens pochodziły z podobnego okresu. Autorzy najnowszego badania podkreślają, że to kolejny dowód, który potwierdza, iż pewne działania neandertalczyków niewiele różniły się od zachowania ludzi. Pomimo stereotypowej reputacji „jaskiniowca-głupka”, hominidy te mogły być „kognitywnymi rówieśnikami” Homo sapiens. Cechowały ich podobne kompetencje kulturowe, na co już kilka lat temu zwracali uwagę badacze. Źródło: PLOS One. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
W Indonezji odkryto najstarsze malowidła naskalne wykonane przez człowieka. Zaskakujące odkrycie
Archeolodzy z Australii i Indonezji odkryli najstarsze malowidła naskalne znane nauce. Scena z jaskini znajdującej się w południowej części wyspy Celebes przedstawia 3 świnie wisajskie. Malowidło pochodzi co najmniej sprzed 45,5 tys. lat.
W tym artykule: Gdzie znajdują się najstarsze malowidła naskalne? Co wyróżnia malowidło z Leang Tedonge? Jak się bada wiek malowideł naskalnych? Co malowali jaskiniowcy? Czy malowidła naskalne powstawały na całym świecie? Najstarsze ludzkie wytwory które można uznać za dzieła sztuki, pojawiły się już w okresie paleolitu. Są to przede wszystkim malowidła naskalne w jaskiniach południowej Francji (najsłynniejsze to oczywiście malowidła z Lascaux) i północnej Hiszpanii. Wiele z nich powstało przynajmniej 11 tys. lat temu. Dużo wcześniej jednak sztuka naskalna powstawała na wyspach Indonezji. Gdzie znajdują się najstarsze malowidła naskalne? Niedawno doszło do nowego odkrycia. Australijsko-indonezyjski zespół archeologów odkrył jeszcze starsze malowidła naskalne. Znajdują się w jaskini Leang Tedongnge na Celebes – jednej z największych wysp Indonezji. To na tej wyspie powstało słynne małpie selfie. Malowidła najprawdopodobniej przedstawiają 3 świnie celebeskie i pochodzą sprzed co najmniej 45,5 tys. lat. Indonezja obfituje w stanowiska archeologiczne z malarstwem jaskiniowym. Archeolodzy, równocześnie z odkryciem w Leang Tedonge, znaleźli malowidła sprzed 32 tys. lat w pobliskiej jaskini Leang Balangajia. One też przedstawiają świnie celebeskie. Na ten lokalny gatunek świni ludzie polowali na terenie dzisiejszej Indonezji od dziesiątków tysięcy lat. Nie dziwi więc, że były najczęściej malowanym zwierzęciem w sztuce paleolitycznej indonezyjskich wysp. Wcześniej za najstarsze malowidła naskalne uznawano przedstawienie myśliwych polujących na świnie i bydło karłowate sprzed 43,9 tys. lat. Odkrył je ten sam zespół archeologów w 2020 roku, również na Celebes. W obu przypadkach, naukowcy z australijskiej uczelni Griffith University wspierani byli przez miejscowych archeologów z Pusat Penelitian Arkeologi Nasional (ARKENAS). Co wyróżnia malowidło z Leang Tedonge? Malowidło z Leang Tedonge jest unikalne nie tylko z powodu swojego wieku, ale i faktu, że to sztuka figuratywna. Najstarsze malarstwo jaskiniowe to zwykle figury geometryczne. Scenki rodzajowe, jak ta z trzema świniami, są według archeologów z uczelni Griffith wyjątkowo rzadkie dla tego okresu w ewolucji człowieka. – Pokazane na tym malowidle świnie z Celebes, o ile mi wiadomo, są prawdopodobnie najwcześniejszym przykładem dzieła sztuki na świecie – przekonuje w informacji prasowej prof. Adam Brumm z Australijskiego Centrum Badań Ewolucji Człowieka uczelni Griffith, wiceszef wyprawy. Wyprawa do Leang Tedonge, wyżłobionej w skałach wapiennych, możliwa była tylko w porze suchej. Całe dno niewielkiej doliny w której znajdują się jaskinie, w pozostałych miesiącach roku znika pod wodą. Wykonane czerwonym barwnikiem malowidło znajduje się ponad lustrem wody, na tylnej ścianie jaskini. Według miejscowej ludności archeolodzy byli pierwszymi białymi ludźmi, którzy postawili stopę w tym niedostępnym terenie. Jak się bada wiek malowideł naskalnych? Datowanie malowideł przeprowadzono metodą uranowo-torową. Stosuje się ją najczęściej w określaniu wieku skał bogatych w węglan wapnia, nacieków jaskiniowych, raf koralowych, a także zębów. Na powierzchni najstarszego malowidła, na jednej z racic świni powstał charakterystyczny depozyt z węglanu wapnia. Ustalono, że ma on 45,5 tys. lat, więc malowidło pod nim musiało powstać wcześniej. – Odnaleźliśmy i udokumentowaliśmy w tym regionie wiele malowideł, których nadal nie zdołaliśmy datować. Spodziewamy się szeregu dalszych, nawet bardziej znaczących odkryć z zakresu wczesnej sztuki naskalnej – stwierdził współautor odkrycia, indonezyjski ekspert od sztuki naskalnej Adhi Agust Oktaviana. Informację o odkryciu opublikowano w czasopiśmie naukowym Science Advances. Dlaczego twój pies uwielbia jeść trawę? To nie ma nic wspólnego z jego żołądkiem Zastanawiasz się, co sprawia, że w czasie spacerów twój czworonóg zjada trawę? Naukowcy z Australii są zdania, że przyczyna nie tkwi w jego układzie pokarmowym. To raczej kwestia upodobań... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dlaczego-twoj-pies-uwielbia-jesc-trawe-to-nie-ma-nic-wspolnego-z-jego-zoladkiem-fot-getty-images-b02d905.jpg" width="938" height="625" alt="Dlaczego twój pies uwielbia jeść trawę? To nie ma nic wspólnego z jego żołądkiem (fot. Getty Images)" title="Dlaczego twój pies uwielbia jeść trawę? To nie ma nic wspólnego z jego żołądkiem (fot. Getty Images)" /> Co malowali jaskiniowcy? Najstarsza sztuka naskalna przedstawia proste, geometryczne kształty, których znaczenia jak na razie nie znamy – sekwencje linii, kropek, kresek. Bardzo wcześnie (36–25 tys. lat temu) pojawiły się też przedstawienia dłoni, malowane pozytywowo (odciski) lub negatywowo (kontury). Nie brakuje schematycznych wizerunków ludzkich narządów płciowych. Najważniejszą jednak i zdecydowanie najliczniejszą grupą są obrazy zwierząt. I jest to temat uniwersalny, obecny w malowidłach naskalnych na całym świecie. Prehistoryczni artyści malowali zarówno zwierzęta, na które polowali, jak i te, które stanowiły dla nich niebezpieczeństwo. W porównaniu ze szczegółowością i realizmem wizerunków zwierząt, ludzie byli przedstawiani raczej schematycznie i zdecydowanie rzadziej. W sztuce naskalnej stosowano bardzo różnorodne techniki – np. malowanie wraz ze żłobieniem linii w skale dawało dodatkowy efekt 3D, uwypuklany jeszcze w ciemności jaskiń oświetlanych przez pochodnie. Wykorzystywano też naturalną fakturę ścian. Czy malowidła naskalne powstawały na całym świecie? Przykłady malarstwa naskalnego znajdziemy niemal na każdym kontynencie. Nie tylko w jaskiniach, ale i w skalnych zagłębieniach lub na otwartej przestrzeni. Najsłynniejsze z nich są w Europie, gdzie znajduje się około 400 stanowisk archeologicznych ze sztuką paleolityczną. Najwięcej – we Francji i Hiszpanii. Odkryte w 1940 r. spektakularne malowidła we francuskiej jaskini Lascaux weszły już do kanonu historii sztuki. Badanie międzynarodowego zespołu archeologów z 2018 roku wykazało, że najstarsze przykłady niefiguratywnej sztuki jaskiniowej znajdują się na Półwyspie Iberyjskim i mają aż 64 000 lat. Przedstawiają 3 czerwone symbole geometryczne, w jaskiniach Maltravieso, Ardales i La Pasiega w Hiszpanii. Człowiek współczesny, czyli Homo sapiens, pojawił się w Europie co najmniej 20 tys. lat później. Zatem malowidła musiały zostać wykonane przez neandertalczyków. W Azji, oprócz wspomnianej wyspy Celebes, malowidła naskalne są także na Borneo, w Mjanmie, Indiach i Mongolii. Ważne stanowiska znajdują się na północy Australii. Znaleziono tam m.in. przedstawienia podobnych do emu ptaków Genyornis, wymarłych 40 tys lat temu. Wiele przykładów znajdziemy też w Afryce – np. w RPA, Namibii, Algierii i Egipcie. Ameryka Północna i Połudnowa obfitują za to w młodsze malarstwo naskalne, sprzed 10–6 tys lat. ŻRÓDŁO: Griffith University Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
W Szwecji odnaleziono prehistoryczne petroglify. Mogły mieć ważne znaczenie terytorialne
Na zachodzie Szwecji archeolodzy odnaleźli ok. 40 nowych petroglifów. Badacze twierdzą, że pochodzą sprzed 2700 lat. Ryty skalne miały być widoczne zarówno z lądu, jak i z morza.
W tym artykule: Prehistoryczne petroglify w zachodniej Szwecji Co przedstawiają ryty skalne w Bohuslän? Petroglify miały być widoczne z lądu i z morza Bohuslän to kraina historyczna rozciągają się na zachodnim wybrzeżu Szwecji. Jest położona nad cieśniną Skagerrak. W skandynawskich sagach okolicę nazywano „domem elfów”. Król Harald Hårfager podbił te tereny w IX wieku i przyłączył do plemion norweskich. Dopiero na mocy pokoju w Roskilde z 1658 roku cała prowincja z wyjątkiem Enningdalen została przekazana Szwedom. Prehistoryczne petroglify w zachodniej Szwecji Dotychczas niewiele wiadomo było o czasach prehistorycznych regionu. Archeolodzy czerpali wiedzę głównie ze sztuki naskalnej z Tanum. Najnowsze odkrycie może jednak uchylić rąbka tajemnicy mieszkańców tej krainy. Na olbrzymiej skale naukowcy odnaleźli bowiem ok. 40 nowych petroglifów, które przedstawiają ludzkie postacie, zwierzęta, a nawet statki. Badania metodą datowania radiowęglowego wykazały, że zostały wyryte ok. 2700 lat temu. Petroglif to nazwa, która pochodzi z greki. Słowo πέτρος (petros) oznaczało skałę, natomiast γλύφειν (glyphein) – wyryć. Tego typu dzieła są charakterystyczne dla ery neolitycznej, chociaż ta forma sztuki powstawała również w starożytności, a niektóre mniej zaawansowane cywilizacje używały ich nawet do czasów współczesnych. Archeolodzy odkrywali je na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy). Naukowcy uważają, że petroglify miały najczęściej znaczenie kulturowe i religijne. Jeszcze przed wynalezieniem pisma mogły przedstawiać poszczególne rytuały lub wskazówki dla innych łowców-zbieraczy. Z kolei w okresie nordyckiej epoki brązu ryciny w Skandynawii prawdopodobnie wyznaczały granice terytorialne między plemionami. Co przedstawiają ryty skalne w Bohuslän? Pierwsze petroglify w Bohuslän odkryto w drugiej połowie XX wieku. Zespół rycin datowanych na epokę brązu znajdował się w gminie Tanum. W 1994 roku wpisano je na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niektóre ryty na skałach ukazywały długie łodzie zwane „hjortspring”, które potrafiły przewozić ok. 12 pasażerów. Prehistoryczni ludzie tworzyli uwieczniali na skałach także sceny polowań czy zajęć rolniczych. Słynne rzeźby świata. Najstarsza figura powstała nawet 300 tysięcy lat temu W starożytności rzeźbiarstwo było jedną z najważniejszych dziedzin artystycznych. W tym okresie powstało wiele figur i posągów, które stanowią przykład monumentalnych dzieł sztuki. Sł... Zespół szwedzkich naukowców w trakcie najnowszych badań poszukiwał nowych petroglifów w regionie. W pewnym momencie badacze natknęli się na pokrytą mchem ścianę skalną. Zwrócili uwagę, że pod roślinnością znajdują się wyryte linie, które nie wyglądały jak efekt erozji. Natychmiast usunęli rośliny, spod których wyłoniły się nieznane wcześniej petroglify. Skała była jednak zbyt stroma, aby dokładnie zidentyfikować wszystkie. Badacze musieli skorzystać z platformy, aby kontynuować prace archeologiczne. Petroglify miały być widoczne z lądu i z morza Martin Östholm, archeolog i jeden z autorów odkrycia, twierdzi, że granitowa skała kilka tysięcy lat była częścią klifu, który wyznaczał granice wyspy. Właśnie dlatego prehistoryczni mieszkańcy Bohuslän tworzyli swoje dzieła sztuki, prawdopodobnie stojąc na statkach. Ryty skalne przedstawiają statki podobne do tych z Tanum, ludzi oraz czworonożne zwierzęta, być może konie. Największy „hjortspring” miał nawet 4 metry długości, a większość petroglifów miała ok. 30–40 cm. – Ludzie uderzali twardymi kamieniami o granitową ścianę skalną, aby stworzyć petroglify. To działanie odsłaniało białą warstwę pod spodem, dzięki czemu ryty były dobrze widoczne zarówno z lądu, jak i z przepływających obok statków – mówi Östholm. Archeolodzy nie są pewni, dlaczego stworzono te malowidła, ale prawdopodobnie mogły być swego rodzaju potwierdzeniem obecności danej społeczności na tym terytorium. Są jednak przekonani, że wszystkie symbole razem tworzą konkretną narrację. Naukowcy wierzą też, że przyszłe badania pozwolą im rzucić światło na to, co dokładnie chcieli przekazać prehistoryczni ludzie. Źródło: Foundation for Documentation of Bohuslän’s Rock Carvings Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Jaskinia Nerja najchętniej odwiedzaną jaskinią paleolitu? Już tysiące lat temu ludzie podziwiali tam sztukę
Nowe badania śladów pozostawionych w jaskini Nerja wskazują, że ludzie powracali do niej przez tysiące lat. Być może z tego samego powodu, z którego Nerję odwiedzają współcześni turyści – by podziwiać tamtejsze stalagmity i rysunki naskalne.
W tym artykule: Jaskinia z malowidłami neandertalczyków Częste wizyty w jaskini Nerja Archeologia dymu Szuka oglądana w świetle pochodni Miasteczko Nerja to jedna z największych atrakcji turystycznych Andaluzji. Położone za wybrzeżu Costa del Sol, tylko godzinę drogi od Malagi, corocznie przyciąga rzesze turystów. W miejscowości warto zobaczyć zwłaszcza malowniczy akwedukt Águila z XIX wieku. A także znajdującą się na północ od miasta ogromną jaskinię Nerja (hiszp. Cueva de Nerja). Jaskinia z malowidłami neandertalczyków Jaskinia Nerja stanowi tak wyjątkowe miejsce, że uważa się ją za jeden z naturalnych cudów nie tylko w Andaluzji, ale i w całej Hiszpanii. Ten ogromny podziemny świat składa się z kilku kilometrów korytarzy. Łączą one galerie ułożone na trzech poziomach. W jednej z nich regularnie odbywają się koncerty. Turystom udostępniono tylko część jaskini. Reszta stanowi stały obiekt badań naukowych. Naukowcy są obecni w Nerja od czasów, kiedy jaskinia została odkryta w 1959 roku. Stało się to całkowitym przypadkiem: na wejście do niej natrafiło pięciu przyjaciół. Najdłuższa jaskinia na świecie jest jeszcze dłuższa. To odległość z Warszawy do Świnoujścia System podziemnych korytarzy, rzeki i wodospady, wyjątkowe nacieki i zwierzęta. Tak wygląda Jaskinia Mamucia. Gdzie znajduje się ta najdłuższa jaskinia na świecie? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9cd1c213823bfe59ee74c55c1ba027da95e17afc-6f4d7dd.jpeg" width="938" height="613" alt="Najdłuższa jaskinia na świecie. Jej długość to 680 km – tyle, co szerokość Polski z zachodu na wschód (fot. Getty Images)" title="Najdłuższa jaskinia na świecie. Jej długość to 680 km – tyle, co szerokość Polski z zachodu na wschód (fot. Getty Images)" /> O Nerji zrobiło się głośno w 2012 r., kiedy na jednej z jej ścian odkryto rysunki przypisywane neandertalczykom. Miały mieć 42 tys. lat. To datowanie zostało później zakwestionowane. Pewne jest natomiast, że Nerja była zamieszkiwana w czasach prehistorycznych i to wielokrotnie. Na pewno zasiedlali ją nasi praprzodkowie, którzy podziwiali ją tak samo, jak my. Częste wizyty w jaskini Nerja Na to wskazują badania międzynarodowego zespołu naukowców – m.in. z Uniwersytetu Kordoby – opublikowane w najnowszym numerze czasopisma „Scientific Reports”. Wynika z nich, że jaskinia Nerja była zamieszkana znacznie wcześniej niż dotychczas sądzono. Ludzie odwiedzali ją już 41 tys. lat temu. Dotychczas przypuszczano, że ludzkość po raz pierwszy odkryła Nerję dziesięć tysięcy lat później. Co więcej, Nerja przyciągała kolejne pokolenia naszych przodków jak żadna inna jaskinia z paleolitu. Badacze wykazali, że była odwiedzana najczęściej ze wszystkich prehistorycznych jaskiń ze sztuką prehistoryczną, jakie znamy. Archeologia dymu Naukowcy szczegółowo udokumentowali 35 tys. lat wizyt w jaskini. Ustalili, że grupy ludzi pojawiały się w niej średnio co 35 lat. Tak dokładne szacunki były możliwe dzięki nowej technice datowania węgla drzewnego i pozostałości sadzy, odkrytych na jaskiniowych stalagmitach. Wykorzystano przy tym tzw. „archeologię dymu” (ang. smoke archeology). To technika opracowana przez Marian Medinę, główną autorkę pracy. Naukowczyni przez ponad dekadę analizowała pozostałości pochodni i ognisk znajdowane we francuskich i hiszpańskich jaskiniach. Ich badanie z pomocą transmisyjnego mikroskopu elektronowego i datowania radiowęglowego dostarcza informacji nie tylko o tym, kiedy powstały dane ślady, ale również o prehistorycznych zwyczajach i rytuałach. Szuka oglądana w świetle pochodni Naukowcy odkryli, że pewne części jaskini były odwiedzane częściej niż pozostałe. Ludzie wracali na przykład szczególnie chętnie w niektóre rejony znajdujące się w dolnej części jaskini. Badanie śladów pozostawionych na stalagmitach przez pochodnie pozwala również wnioskować, w jakim celu dawni mieszkańcu Nerji używali ognia. Nie służył im tylko do zwyczajnego oświetlania ciemnego wnętrza groty czy do gotowania. – Prehistoryczne rysunki były oglądane w migoczącym świetle promieni – opowiada Marian Medina. – To sprawiało wrażenie, jakby oglądane figury znajdowały się w ruchu, i nadawało całemu obrazowi ciepło – dodaje badaczka. Te wnioski przypominają badania naukowców z Uniwersytetu Yorku i Uniwersytetu Durham przeprowadzone w 2022 roku. Badacze testowali wówczas hipotezę mówiącą, że prehistoryczne malarstwo naskalne może być traktowane jako prymitywna forma animacji. Nie chodziło w nim o dokładne odwzorowanie anatomii zwierząt. Tylko o stworzenie sugestywnych wizerunków przeznaczonych do oglądania w świetle poruszających się płomieni. Dzięki nim rysunki nabierały życia i wywoływały u oglądających silne emocje. Medina podkreśla, że jaskinia Nerja była przez tysiąclecia również miejscem pochówku. Jej zdaniem dzięki badaniom kompleksu „nadal możemy się dowiedzieć bardzo wiele o nas samych”. Źródła: phys.org, Scientific Reports. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Naukowcy twierdzą, że odkryli najstarsze pismo na świecie. Może mieć nawet 20 tysięcy lat
W europejskiej jaskini archeolodzy odnaleźli malowidła naskalne, które stworzyli ludzie ponad 20 tysięcy lat temu. Wśród nich znajdowały się tajemnicze kropki, linie i symbole w kształcie litery „Y”. Naukowcy twierdzą, że może być to najstarsze pismo na świecie.
W tym artykule: Kiedy wynaleziono pismo? Naukowcy przeanalizowali setki symboli odnalezionych w europejskich jaskiniach Europejscy łowcy używali kalendarza i znaków do planowania polowań Wynalezienie pisma było przełomem w przekazywaniu informacji przez człowieka. Dzięki niemu ludzie zaczęli się komunikować oraz spisywać swoje dzieje i historie, które po latach możemy poznać. Jednak najstarsze systemy piśmiennictwa nie zawsze są dla naukowców zrozumiałe. Badacze wciąż zmagają się z rozszyfrowaniem co najmniej siedmiu starożytnych i nieodczytanych systemów. Pochodzą zarówno z Europy, jak i Azji oraz Ameryki. Kiedy wynaleziono pismo? Naukowcy od lat zastanawiają się również, kiedy powstało pismo? Najpopularniejsza teoria zakłada, że to Sumerowie stworzyli pierwszy system pisania ok. 6 tysięcy lat temu. Początkowo było to pismo piktograficzne (obrazkowe). Każdy rysunek oznaczał konkretne pojęcie, ale piktogramy nie oznaczały dźwięku mowy. Dopiero z czasem obrazki zaczęły oznaczać poszczególne sylaby. Odkryto najstarsze malowidła naskalne w historii. Sprzed 40 tys. lat [ZDJĘCIA] W niedostępnej niszy w kompleksie jaskiń wapiennych w Indonezji odkryto prehistoryczne rysunki zwierząt i dwunożnych istot. Sceny przedstawiające polowanie lub ujarzmianie dzikich bestii są... Najnowsze badania sugerują, że pierwsze pismo mogło powstać znacznie wcześniej, bo aż 20 tysięcy lat temu. W artykule opublikowanym na łamach czasopisma naukowego „Cambridge Archaeology Journal” czytamy, że tajemnicze znaki i symbole, które odkryto w wielu jaskiniach Europy, mogą reprezentować najstarszy wynaleziony przez człowieka system pierwotnego piśmiennictwa. Naukowcy przeanalizowali setki symboli odnalezionych w europejskich jaskiniach Kropki, linie i symbole w kształcie litery „Y” znajdowały się zazwyczaj w towarzystwie malowideł naskalnych, które przedstawiały m.in. zwierzęta. Naukowcy przeanalizowali ponad 800 symboli ze wszystkich europejskich jaskiń, które składały się na konkretne sekwencje. Uczeni uważają, że pismo przedstawia instrukcje dla myśliwych dotyczące tego, kiedy poszczególne zwierzęta znajdują się w okresie godowym. – Znaczenie tych symboli intrygowało nas już od wielu lat. Postanowiliśmy w końcu dokonać obszernej analizy wszystkich odnalezionych malowideł, aby dowiedzieć się, co mogą oznaczać te enigmatyczne wzory – opisują autorzy badania. Naukowcy twierdzą, że ich odkrycie jest dowodem na to, że ludzie z okresu paleolitu potrafili tworzyć swoiste „dzienniki” i opisywać wydarzenia z przeszłości, aby dobrze przygotować się do tego, co może ich czekać w przyszłości. Badacze sugerują, że w ten sposób prehistoryczni myśliwi planowali swoje polowania. Europejscy łowcy używali kalendarza i znaków do planowania polowań Autorzy odkryli, że żadna z serii kształtów nie zawierała więcej niż 13 symboli. Uczeni sądzą, że proto-pismo jest powiązane z kalendarzem księżycowym. – Naszym zdaniem każda sekwencja zawiera informacje o cyklu życia poszczególnych gatunków zwierząt, m.in. dzikich koni, jeleni, bydła i mamutów. Jeden symbol jest równoznaczny z jednym miesiącem – czytamy w artykule. 500–letni aztecki manuskrypt jest najstarszym zapisem trzęsień ziemi w obu Amerykach Według pary badaczy, którzy systematycznie studiowali historyczne trzęsienia ziemi w Meksyku, 500-letni aztecki manuskrypt jest pierwszą pisemną relacją dotyczącą trzęsień ziemi w obu Ame... Badacze sugerują, że prehistoryczni łowcy dobrze wiedzieli, kiedy zwierzęta migrują, a kiedy rozpoczynają gody. W jaskiniach zapisywali te informacje, aby w odpowiednim momencie wyruszyć na polowanie i zdobyć pożywienie dla siebie i innych członków grupy. To właśnie litera „Y” miała oznaczać okres godowy. Źródło: Cambridge Archaeology Journal. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Archeolodzy znaleźli w Turcji sekretną komnatę kultu płodności. Pochodzi z czasów imperium nowoasyryjskiego
Naukowcy odnaleźli w środku starożytne malowidła, które pochodzą z epoki żelaza. Miejsce prawdopodobnie wciąż pozostałoby nieodkryte, gdyby nie pewien incydent sprzed 5 lat…
W tym artykule: We wnętrzu sekretnej komnaty odnaleziono malowidła z IX wieku p.n.e. Rysunki naskalne pokazują integrację imperium asyryjskiego z Anatolią Malowidło naskalne przedstawia bóstwa asyryjskie i lokalne Komnata prawdopodobnie była czymś w rodzaju świątyni kultu płodności Jak wyglądało imperium Asyryjczyków? W 2017 roku grupa szabrowników włamała się do jednego z domów w tureckiej wsi Başbük, która leży w południowo-wschodniej Turcji. Rabusie musieli doskonale wiedzieć, że pod budynkiem znajduje się podziemna komnata. Wycięli otwór w podłodze i już zamierzali wejść do wnętrza starożytnego kompleksu. Na szczęście na miejsce szybko przyjechała policja i zapobiegła kradzieży. We wnętrzu sekretnej komnaty odnaleziono malowidła z IX wieku p.n.e. Strach pomyśleć, co mogłoby się stać, gdyby złodzieje rozpoczęli plądrowanie obiektu. Konstrukcja ta jest bowiem bardzo niestabilna i mogliby uszkodzić większość cennych dzieł sztuki, które znajdują się w jej wnętrzu (nie mówiąc o tych, które przestępcy by sobie przywłaszczyli). Rok po tym zdarzeniu, grupa archeologów rozpoczęła prace badawcze w tym miejscu. Odkryto najstarsze malowidła naskalne w historii. Sprzed 40 tys. lat [ZDJĘCIA] W niedostępnej niszy w kompleksie jaskiń wapiennych w Indonezji odkryto prehistoryczne rysunki zwierząt i dwunożnych istot. Sceny przedstawiające polowanie lub ujarzmianie dzikich bestii są... We wnętrzu pomieszczenia, które ma ok. 30 metrów długości, znajdowały się bardzo rzadko spotykane malowidła naskalne. Uczeni datują je na IX wiek p.n.e. Jedno z nich przedstawia procesję bóstw, które czczono w imperium asyryjskim. Naukowcy twierdzą, że to dowód na to, jak silnie nowoasyryjska kultura wpływała na terytorium Anatolii (dzisiejszą Turcję). Rysunki naskalne pokazują integrację imperium asyryjskiego z Anatolią – Kiedy imperium asyryjskie sprawowało władzę w południowo-wschodniej Anatolii, gubernatorzy, aby dać wyraz swojej władzy, przedstawiali ją poprzez sztukę – twierdzi autor badania Selim Ferruh Adali, profesor historii z Uniwersytetu w Ankarze. Autorzy badań zwracają uwagę na bardzo ciekawy fakt. Rysunki naskalne z sekretnej, podziemnej jaskini nie są tylko przykładem wyrafinowanej sztuki z tamtego okresu. Pokazują również, jak ówczesne kultury integrowały się wzajemnie. Chociaż styl jest wyraźnie asyryjski, to widoczne są elementy lokalne. Bóstwa np. mają imiona aramejskie. Czy malowidła naskalne z epoki lodowcowej przedstawiają olbrzymy, które zamieszkiwały Ziemię wraz z ludźmi? Megafauna znana jest dziś archeologom i paleontologom nie tylko ze skamieniałości, ale również ze sztuki naskalnej, którą tworzyli ludzie. Tysiące lat temu pradawni malowali rysunki, które... Malowidło naskalne przedstawia bóstwa asyryjskie i lokalne – Te obrazy pokazują, jak we wczesnym okresie nowoasyryjskim wyglądały relacje pomiędzy Asyryjczykami a Aramejczykami – mówi prof. Adali. Według naukowca komnata w Başbük jest niezwykłym przykładem na to, jak imperialna władza potrafiła wejść w symbiozę z lokalną społecznością, nie niszcząc przy okazji jej dziedzictwa. Badacze zwracają uwagę na to, że asyryjska sztuka dworska miała wpływ na małe wioski i miasteczka. Główne malowidło przedstawia osiem bóstw. Największa postać ma ponad metr wysokości. Uczeni twierdzą, że widać tam boga księżyca Sîn, boga burz Hadad i bogini Atargatis. Cała trójka wywodzi się z lokalnych wierzeń. Wokół przedstawione są symbole z kultury asyryjskiej, które mają znaczenie religijne. – Wcześniejsze znaleziska z tego okresu nie wskazywały na integrację kultury anatolijskiej z asyryjską. Kiedy pierwszy raz zobaczyłem te rysunki, zadrżałem z wrażenia – mówił prof. Adali. Badacz dodaje, że ich odkrycie ma niezwykle duże znaczenie historyczne. Najstarsze malowidła skalne niszczeją w zastraszającym tempie. Winne zmiany klimatu Niektóre z najstarszych znanych na świecie dzieł naskalnych ulegają degradacji w zastraszającym tempie, a prawdopodobną przyczyną ich „znikania” są postępujące zmiany klimatu – wyka... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-zdjeciu-widac-jak-zluszczyl-sie-fragment-skaly-na-ktorym-nasi-przodkowie-pozostawili-slady-swoich-dloni-fot-linda-siagian-scientific-report-ea244e4.jpeg" width="938" height="625" alt="Na zdjęciu widać, jak złuszczył się fragment skały, na którym nasi przodkowie pozostawili ślady swoich dłoni (fot. Linda Siagian/Scientific Report)" title="Na zdjęciu widać, jak złuszczył się fragment skały, na którym nasi przodkowie pozostawili ślady swoich dłoni (fot. Linda Siagian/Scientific Report)" /> Komnata prawdopodobnie była czymś w rodzaju świątyni kultu płodności Cztery bóstwa nie zostały jeszcze zidentyfikowane, ale zdaniem profesora, grota może być kompleksem „kultu płodności” bóstw asyryjskich i aramejskich. To, co jest prawdopodobnie najważniejsze w tym odkryciu, to fakt, że malowideł nie stworzyli artyści imperium. Naukowcy sugerują, że rysunki powstały dzięki pracy lokalnych twórców, którzy poddani byli ówczesnym władzom. W ten sposób adaptowali elementy swojego folkloru. Autorzy badań mają nadzieję, że wkrótce uda im się odnaleźć więcej podobnych skarbów historii. Wciąż nie zbadano większości pokaźnej komnaty. Jak wyglądało imperium Asyryjczyków? Asyria była starożytnym państwem semickim, które istniało od drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. do pierwszej połowy I tysiąclecia p.n.e. Jej granice obejmowały dzisiejszą Syrię, północny Irak, zachodni Iran i południową Turcję, a w przeszłości północną Mezopotamię. Wyróżnia się trzy okresy istnienia imperium asyryjskiego: staroasyryjski – 2025–1750 p.n.e., średnioasyryjski – 1375–935 p.n.e., nowoasyryjski – 934–612 p.n.e. W okresie nowoasyryjskim państwo była znaczącą potęgą w regionie. Osiągnęła ją za panowania Sargona II. Kraj charakteryzowała niezwykle nowoczesna i majestatyczna architektura, jak na ówczesne czasy. Rządy Asyryjczyków uważane są za niezwykle despotyczne i okrutne. To za ich panowania zniszczono słynny Babilon. Źródło: Antiquity.
Zaskakujące odkrycie: paleolityczne rysunki wyryte w kamieniu były najwcześniejszą, prymitywną formą animacji?
Dlaczego przed wiekami ludzie przyozdabiali niezliczone kamienie rysunkami i grawerunkami? Naukowcy z dwóch brytyjskich uniwersytetów znaleźli oryginalną odpowiedź. Obrazy oglądane w świetle ogniska wyglądały tak, jakby się poruszały.
W tym artykule: Dynamiczne obrazy z paleolitu Co wyryto w wapieniu? Prehistoryczna jaskinia w VR Pierwotna sztuka animacji Nowe technologie dają nam nieograniczone możliwości artystycznej ekspresji. Możemy robić zdjęcia, nagrywać filmy, przyozdabiać je teksami i naklejkami. A potem pokazywać je wszystkim, którzy mają ochotę je oglądać. Robimy to tak masowo i chętnie, że trudno uwierzyć, by była to potrzeba, która pojawiła się u przedstawicieli naszego gatunku dopiero w czasach nowożytnych. Jak jednak mogli zaspokoić ją nasi praprzodkowie żyjący w górnym i późnym paleolicie? Czyli 40–8 tys. lat temu? Tamci ludzie pod względem anatomicznym byli już tacy sami jak my. Co robili wieczorami, które spędzali przy paleniskach? W późnym paleolicie mogli już snuć pierwsze opowieści, ale to nie wszystko. Dynamiczne obrazy z paleolitu Dziesięć lat temu Marc Azéma, francuski archeolog specjalizujący się w badaniu sztuki paleolitycznej i autor filmów dokumentalnych, postawił oryginalną hipotezę. Zasugerował, że prehistoryczne malarstwo naskalne powinno być interpretowane nie jako precyzyjne reprezentacje zwierząt, ludzi i roślin, tylko jako dynamiczne obrazy. Takie, które były specjalnie przeznaczone do oglądania w świetle poruszających się płomieni. Jaskinia Altamira zasłynęła naskalnymi rysunkami. Czy można do niej wejść? Jaskinia Altamira to obowiązkowe miejsce zwiedzania dla wszystkich miłośników prehistorii. Co w niej zobaczymy? Czy to oznacza, że niektóre przykłady pierwotnej sztuki można uznać za wczesną, najbardziej prymitywną formę animacji? Teorię tę przetestowali właśnie brytyjscy naukowcy. Swoje wnioski opisali w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „PLoS One”. Co wyryto w wapieniu? Badacze z Uniwersytetu Yorku i Uniwersytetu Durham przyjrzeli się bliżej ponad pięćdziesięciu kamiennym płytkom z górnego paleolitu. Zostały one wydobyte w połowie XIX wieku na wykopaliskach na południu Francji, w okolicach miejscowości Montastruc. Obecnie znajdują się w Muzeum Brytyjskim. Czy malowidła naskalne z epoki lodowcowej przedstawiają olbrzymy, które zamieszkiwały Ziemię wraz z ludźmi? Megafauna znana jest dziś archeologom i paleontologom nie tylko ze skamieniałości, ale również ze sztuki naskalnej, którą tworzyli ludzie. Tysiące lat temu pradawni malowali rysunki, które... Płytki (zwane też plakietami), zrobione z wapienia, łączyły dwie rzeczy. Po pierwsze, były ozdobione rysunkami i grawerunkami przedstawiającymi najczęściej zwierzęta: konie, jelenie, ptaki, wilki. Obrazy zostały wykonane tak, by jak najstaranniej oddać anatomię zwierząt. Po drugie, ich przeznaczenia nie dało się bezpośrednio wywnioskować z miejsca, gdzie zostały znalezione. Kamienne płytki znajduje się często na paleolitycznych wykopaliskach i równie często od razu wiadomo, do czego służyły; jako chodnik, podłoga albo kamienna lampka. Jednak te, którym przyjrzeli się badacze, nie miały oczywistego zastosowania. Prehistoryczna jaskinia w VR Naukowcy zwrócili uwagę, że badane plakiety wykonane były nadzwyczaj starannie. Naturalne rysy i kształty budulca zostały włączone do rysunku lub grawerunku. Jeden koń np. miał nogę specjalnie ustawioną tak, by nie zachodziła na rysę. Indonezja: odkryto najstarsze malowidło naskalne. Jest urocze Archeolodzy z Australii i Indonezji odkryli najstarsze malowidła naskalne znane nauce. Scena z jaskini znajdującej się w południowej części wyspy Celebes przedstawia 3 świnie wisajskie. Malo... Innym ich odkryciem było, że zwierzęta często tłoczyły się, zachodząc na siebie. Niekiedy kończyny jednych były również kończynami drugich. Dlaczego prehistoryczni artyści, doskonale znający anatomię przestawianych gatunków, pokazywali je właśnie w taki sposób? By odpowiedzieć na to pytanie, badacze stworzyli wizualizacje 3D badanych płytek, a następnie ogniska. Korzystając z oprogramowania do VR postawili plakiety wokół ognia, a następnie oglądali je tak, jak robili to ludzie przed tysiącami lat. Pierwotna sztuka animacji Eksperyment potwierdził hipotezę Azémy – cienie i jasne plamy, które naprzemiennie pojawiały się na kamieniach, sprawiły, że wyryte na nich rysunki nie wydawały się już statyczne. Nabierały życia. Zdaniem naukowców, wzbudzały podziw i uruchamiały te obszary w naszym mózgu, które odpowiadają za doświadczenie pareidolii – dopatrywania się znanych kształtów w przypadkowych przedmiotach. Skąd naprawdę pochodzi słynna Wenus z Willendorfu? Najnowsze badania wskazują na Włochy albo... Ukrainę! Wenus z Willendorfu została odkryta ponad sto lat temu w Austrii. Nie oznacza to jednak, że właśnie tam powstała. Analiza z użyciem mikrotomografii wskazuje dwa nowe potencjalne miejsca pocho... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/skad-naprawde-pochodzi-slynna-wenus-z-willendrofu-najnowsze-badania-wskazuja-na-wlochy-albo-ukraine-fot-lois-lammerhuber-b75413d.jpeg" width="938" height="551" alt="Skąd naprawdę pochodzi słynna Wenus z Willendrofu? Najnowsze badania wskazują na Włochy albo... Ukrainę! (fot. Lois Lammerhuber)" title="Skąd naprawdę pochodzi słynna Wenus z Willendrofu? Najnowsze badania wskazują na Włochy albo... Ukrainę! (fot. Lois Lammerhuber)" /> – Tworzenie sztuki z wykorzystaniem ognia mogło być doświadczeniem instynktownym i budzącym silne emocje – mówi Andy Needham, główny autor badań. – A to aktywowało bardzo różne części ludzkiego mózgu – dodaje uczony. Przeprowadzony przez jego zespół test wyjaśnia również, dlaczego wiele z kamiennych płytek nosi ślady ognia. Wcześniej sądzono, że było to efektem przypadku. Teraz jednak można przypuszczać, że to prosty skutek tego, iż kamienie te specjalnie były trzymane blisko ogniska. Źródła: PLoS One, britishmuseum.org.
Najstarsze malowidła skalne niszczeją w zastraszającym tempie. Winne zmiany klimatu
Niektóre z najstarszych znanych na świecie dzieł naskalnych ulegają degradacji w zastraszającym tempie, a prawdopodobną przyczyną ich „znikania” są postępujące zmiany klimatu – wykazały nowe badania.
Wiele z najstarszych, a co za tym idzie najcenniejszych dzieł naskalnych znajduje się w jaskiniach Indonezji. Tam także dokonano odkryć, o których głośno było na początku tego roku, gdy badacze natrafili na pierwszą prehistoryczną grafikę (która przedstawiała świnię) i najstarsze odciski dłoni, pozostawione przez naszych przodków na jednej ze skalnych ścian. Teraz badania opublikowane w „Scientific Reports” pokazują, że są one zagrożone przez wietrzenie skał, spowodowane kryzysem klimatycznym. O niepokojących zmianach poinformowali naukowcy, którzy stale dokumentują stopień degradacji pomalowanych powierzchni jaskiń wapiennych. Datowanie pradawnych odcisków dłoni i obrazów zwierząt w jaskiniach wyspy Sulawesi (dawniej Celebes) wskazuje, że liczą co najmniej 35 000 lat. Późniejsze odkrycia, takie jak wspomniany rysunek świni czy grafika przedstawiająca polowanie mogą być jeszcze starsze i pochodzić nawet sprzed 45 000 lat. To odkrycia, które rzuciły nowe światło na naukę o ewolucji człowieka i pokazały, jak niewiele wciąż wiemy o naszych przodkach. Wystarczy przypomnieć, że do 2014 roku uważano, że sztuka naskalna powstała w jaskiniach epoki lodowcowej na terenach dzisiejszej Francji i Hiszpanii. A jednak w Indonezji znaleziono dowód na to, że ludzie po drugiej stronie świata rozwinęli własną sztukę, być może nawet wcześniej niż pradawni Europejczycy. Czy możliwe, że sztuka, która przetrwała tyle tysiącleci, zniknie za naszego życia? Analiza barw ujawniła niewidoczne szczegóły starożytnych malowideł Etrusków To, co na pierwszy rzut oka wydaje się czerwoną plamą, w rzeczywistości przedstawia postać idącego człowieka. Naukowcy z Włoch wykorzystali nowoczesną technikę obrazowania, aby odkryć sz... Naukowcy w jaskiniach kresowych Maros-Pangkep Indonezja znajduje się w tropikach, jednym z najbardziej dynamicznych pod względem atmosferycznym miejsc na świecie, gdzie globalne ocieplenie może być nawet trzykrotnie wyższe niż gdziekolwiek indziej. W związku z tym naukowcy sugerują, że stan naskalnych malowideł musiał pogarszać się w rosnącym tempie od dziesięcioleci. Zespół badaczy pod kierownictwem doktor Jillian Huntley, ekspertki w dziedzinie konserwacji sztuki naskalnej z Griffith Center for Social and Cultural Research w Australii, postanowił uważnie przyjrzeć się mechanizmowi, który powoduje postępującą degradację prehistorycznych dzieł sztuki. Przebadali 11 lokalizacji na terenie jaskiń krasowych Maros-Pangkep, w których można znaleźć przykłady tej sztuki. W trakcie swoich badań przeanalizowali płatki skały, które oderwały się od ścian jaskiń i znalezione w trzech lokacjach sole – w tym siarczan wapnia i chlorek sodu. Sole te tworzą na powierzchni skał kryształy, co powoduje ich odrywanie się od reszty struktury. We wszystkich 11 miejscach stwierdzono też wysokie poziomy siarki. Włoscy archeolodzy odkryli antyczną mozaikę. Szukali jej od 100 lat Włoskim archeologom pracującym w pobliżu miasteczka Negrar na północ od Werony udało się dokonać ogromnego przełomu. Pod kilkumetrową warstwą ziemi odkryli doskonale zachowany fragment m... „Znika na naszych oczach” Ale tym, co najbardziej zaskoczyło naukowców, była skala wietrzenia solnego w jaskiniach. Wietrzenie solne skał polega na rozdrabnianiu ich poprzez mechaniczne działanie soli, spowodowane zmianami wilgotności. Działanie tego rodzaju wietrzenia opiera się na rozszerzaniu się cieczy podczas jej zmiany stanu. Gdy kryształki soli „puchną” – warstwa wierzchnia skały może odpaść. Naukowcy zaobserwowali, że na skutek wietrzenia solnego doszło do utraty licznych płatów tworzących „płótno”, na którym powstały prehistoryczne malowidła. Wiele płatów wielkości dłoni, odpadło od ścian jaskiń w ciągu zaledwie pięciu miesięcy. – Zaskoczyło mnie, jak powszechne były niszczycielskie kryształy soli i ich ślady chemiczne na panelach ze sztuką naskalną, z których niektóre mają ponad 40 000 lat. Nasze analizy pokazują, że wzrost ilości kryształów soli za starożytną sztuką naskalną powoduje, że łuszczy się ona ze ścian i znika na naszych oczach – mówi dr Jillian Huntley, główna autorka badań. Zagadkowa Dolina Amfor mogła powstać 4000 lat temu. Czemu służyły kamienne dzbany? Znajdująca się na płaskowyżu Xieng Khouang w Laosie Równina Dzbanów mogła powstać przeszło 4000 lat temu – ustalili naukowcy. Do tej pory wiek monolitycznych konstrukcji był owiany wiel... Co powoduje niszczycielskie zmiany? Badania przeprowadzone przez australijskich naukowców we współpracy z indonezyjskimi ekspertami i departamentem dziedzictwa kulturowego Sulawesi, wykazały, że za postępującą degradację jaskiń i malowideł odpowiadają powtarzające się zmiany temperatury i wilgotności. Naprzemienne okresy silnych opadów i następujących potem susz stworzyły idealne warunki dla formowania się kryształków soli, niszczących strukturę skał i znajdujące się na niej malowidła. Chociaż sezonowe zmiany pogody nie są niczym niezwykłym, to naukowcy twierdzą, że obserwowane przez nich zmiany zostały przyspieszone przez postępujące globalne ocieplenie oraz wzrost częstotliwości i dotkliwości ekstremalnych zjawisk pogodowych – takich jak El Niño, huragany czy susze. To kolejny dowód na to, że zmiany klimatyczne dotykają nas nie tylko bezpośrednio, ale oddziałują na całą planetę. A tym razem – nawet na naszą bardzo odległą przeszłość.
Analiza barw ujawniła niewidoczne szczegóły starożytnych malowideł Etrusków
To, co na pierwszy rzut oka wydaje się czerwoną plamą, w rzeczywistości przedstawia postać idącego człowieka. Naukowcy z Włoch wykorzystali nowoczesną technikę obrazowania, aby odkryć szczegóły starożytnych malowideł pozostawionych przez Etrusków - lud, który zamieszkiwał Italię przed 2500 lat.
W tym artykule: Odzyskać utracone kolory Kolejne prace trwają Badacze z włoskiego instytutu Pegaso Srl Archeologia Arte Archeometria poinformowali, że dzięki nowej technice udało im się odkryć nieznane wcześniej szczegóły etruskich fresków. Jednym z odkrytych na nowo malowideł jest obraz pochodzący z Grobowca Małp oraz scena ukazująca podziemny świat, przedstawiona na innym dziele. Okazuje się, że Etruskowie stworzyli bardzo szczegółowe obrazy, ale upływ czasu sprawił, że wiele z nich obecnie widocznych jest jedynie w niewielkiej części. W dużej mierze przez utratę kolorów. – Istotną kwestią jest znaczna utrata informacji o polichromii [kolorach] zachowanych malowideł, ze szczególnym uwzględnieniem niektórych specyficznych kolorów, ze względu na ich fizyczny skład chemiczny – mówi Gloria Adinolfi, badaczka z włoskiego instytutu. Indonezja: odkryto najstarsze malowidło naskalne. Jest urocze Archeolodzy z Australii i Indonezji odkryli najstarsze malowidła naskalne znane nauce. Scena z jaskini znajdującej się w południowej części wyspy Celebes przedstawia 3 świnie wisajskie. Malo... Odzyskać utracone kolory Fakt, że niektóre kolory lepiej znoszą upływ czasu niż inne, może dać zniekształcony obraz tego, jak wyglądały starożytne obrazy w momencie ich powstania – wyjaśnia Adinolfi. Na przykład niektóre odcienie zieleni zwykle nie utrzymują się zbyt długo, podczas gdy kolor czerwony często jest bardzo trwały. – Czerwone barwy wydają się być zwykle bardziej odporne, więc czasami dominują czerwienie, i zmieniają prawidłowe postrzeganie oryginalnej polichromii dekoracji malarskiej – opisuje badaczka. Aby odsłonić oryginalne obrazy, naukowcy wykorzystali technikę zwaną obrazowaniem hiperspektralnym (ang. multi-illumination hyperspectral extraction - MHX), która polega na wykonaniu kilkudziesięciu zdjęć w pasmach światła widzialnego, podczerwonego i ultrafioletowego. Następnie fotografie przetworzono za pomocą algorytmów statystycznych opracowanych przez Narodową Radę Badawczą Włoch – wyjaśnia członek zespołu badawczego Vincenzo Palleschi. – Technika ta umożliwia wykrycie egipskiego błękitu, koloru opracowanego w starożytnym Egipcie, który daje bardzo specyficzną odpowiedź w pojedynczym paśmie widmowym – powiedział Palleschi. Zespół przeanalizował również pozostałości pozostałych kolorów, aby określić, jakie kolory były pierwotnie użyte do namalowania obrazów. Łącząc MHX i analizę kolorów, zespół ujawnił „zaginione” sceny , które niegdyś widniały na starożytnych etruskich malowidłach. Otwarto sarkofag z Sakkary. Pozostawał zamknięty od 2500 lat [GALERIA] W ostatnich tygodniach świat obiegła wiadomość, że w Egipcie znaleziono 59 doskonale zachowanych i zapieczętowanych drewnianych trumien. Nietknięte spoczywały pod ziemią ponad 2500 lat. Kolejne prace trwają Podczas prezentacji wyników swoich prac na międzynarodowej konferencji archeologicznej, badacze przedstawili kilka przykładów odzyskanych obrazów. W tym szczegóły malowideł znalezionych w Grobowcu Małpy, nazwanym tak ze względu na fresk zamieszczony w komorze grobowej, który przedstawia małpę na drzewie. Badacze odkryli szczegóły innego obrazu – przedstawiającego nieznaną osobę. Patrząc na malowidło gołym okiem zauważymy jedynie czerwoną plamę, z niewyraźnym zarysem ludzkiej sylwetki. Ale po zakończeniu MHX i analizie kolorów wyraźnie widać, że przedstawiona na obrazie osoba niesie przedmiot przypominający hak. Analiza ujawniła też dokładniejsze rysy twarzy i rysunek włosów postaci. Grobowiec i malowidła odkryto w XIX wieku, ale dzięki nowej technologii, obraz stał się znacznie bardziej widoczny. Zespół prowadzi dalsze badania, a w przyszłości ma nadzieję odkryć na nowo i odzyskać dla współczesnych więcej dzieł starożytnej sztuki.
Odkryto najstarsze malowidła naskalne w historii. Sprzed 40 tys. lat [ZDJĘCIA]
W niedostępnej niszy w kompleksie jaskiń wapiennych w Indonezji odkryto prehistoryczne rysunki zwierząt i dwunożnych istot. Sceny przedstawiające polowanie lub ujarzmianie dzikich bestii są starsze od słynnych paleolitycznych malowideł z Hiszpanii i Francji.
Ludzie mieszkający na wyspie Sulawesi namalowali dzikie świnie i wodne bawoły ponad 40 tys. lat temu. Artykuł opisujący odkrycie australijskich archeologów z Griffith University opublikowano w najnowszym wydaniu pisma ”Nature”. - To coś niezwykłego. Mamy tu do czynienia ze sceną przedstawiającą opowieść. Pierwszy raz widzimy coś takiego w przypadku sztuki naskalnej – tłumaczy współautor badania, Maxime Aubert. Był pierwszym naukowcem któremu dane było oglądać rysunki zwierząt zwanych anoa i dziwnych humanoidalnych postaci. Anoa, wodne bawoły występujące tylko na Sulawezi mają rozmiar dużych psów. Na malowidłach są jednak dużo większe od myśliwych. Nie ma pewności, czy faktycznie chodzi o polowanie. Być może linie biegnące od rąk istot w kierunku bawołów to nie lance a liny, bo artysta malował poskramianie zwierząt. Nie wiadomo też, czy to faktycznie ludzie, bo niektóre postacie mają ogony. Archeolodzy mieli problem z ustaleniem momentu powstania malowideł. W przypadku jaskiń europejskich, paleolityczni artyści używali węgla drzewnego do tworzenia swoich rysunków. Testy określające czas rozpadu materii organicznej są dopracowane i powszechnie stosowane. Z prehistoryczną sztuką jaskiń w Indonezji jest problem. fot. Griffith University Czerwony pigment użyty do stworzenia obrazów oparty jest na żelazie. W farbie są jedynie składniki mineralne, dlatego naukowcy musieli badać substancje uwięzione w mineralnych nalotach. Koroidy, nazywane z powodu swego wyglądu jaskiniowym popcornem, to nanoszone przez wodę osady kalcytu, gipsu lub aragonitu. Datowanie z pomocą koroidów pokazało, że malowidła mają od 34 to 43,9 tys. lat. Najmłodsze są odciski dłoni, najstarsze zwierzęta. Archeolodzy niezwiązani z odkryciem, jak Paul Pettitt z uczelni w Durham, wskazując na różne okresy powstawania elementów sceny nie są przekonani do interpretacji prezentowanej przez autorów badania opisanego w ”Nature”. fot. Adam Brumm/Ratno Sardi - Czy to faktycznie jest jedna scena? Postacie humanoidalne są narysowane w poziomie, i są zdecydowanie w innej skali niż zwierzęta, na które mieliby polować. Co do ”włóczni”, to te linie biegną w kierunku zwierząt, ale nie wyglądają jak trzymana je w ręku broń – stwierdził Pettitt. Podobnie jak w przypadku naskalnych malowideł w Europie, zasugerował Brytyjczyk, oglądane przez nas obrazy mogą być kompilacją rysunków zostawianych przez kolejnych artystów pracujących na tej samej ścianie w przeciągu tysięcy lat. Niezależnie od interpretacji obserwatorów, chemiczne datowanie dzieł pokazuje jedno: zarówno zwierzęta jak i dwunożne istoty powstały w tym samym czasie. View oEmbed on the source website Obrazy znaleziono w niszy jednej z jaskiń. Znajdowała się 30 metrów ponad poziomem gruntu, niedostępna dla wzroku badaczy. Miejsce to, ze względu na inne pozostałości dawnej kultury Sulawezi, było eksplorowane od połowy XX wieku. Kompleks grot wydrążonych przez wodę w wapieniu znajduje się na terenie należącym do kopalni, ok. 30 minut jazdy samochodem od lotniska w Makassar. Wiatr nawiewa do środka pyły z pobliskiej fabryki cementu i archeolodzy boją się, że dopiero co odkryte malowidła zostaną zniszczone. Tym bardziej, że zmiany klimatu zmieniły kalendarz monsunów i przyśpieszyły, szkodliwy dla sztuki naskalnej, cykl okresów suszy i opadów. Griffith i jego koledzy walczą o środki na cyfrowe utrwalenie obrazów, zanim zniszczy je woda i zmiany temperatury. fot. Griffith University Jan Sochaczewski
Aborygeni: Święte kolory i tajemniczy Strażnicy
Najdłużej nietkniętą i niezbadaną wielką kulturę stworzyli australijscy Aborygeni. Gdy w końcu XVIII w. rdzenni mieszkańcy kontynentu zetknęli się z Europejczykami, ich sztuka i technologia wciąż pozostawały na etapie neolitu.
Hadza to dziś około tysiąca osób, z których koczowniczy tryb życia prowadzi zaledwie około 400. Nie mają szans zachować ciągłości kulturowej w ucywilizowanym otoczeniu. W lepszej sytuacji są australijscy Aborygeni – najstarsza na świecie grupa etniczna. W 1770 r., gdy do Australii dotarł James Cook, zbieracko-łowieckich aborygeńskich plemion było ponad 500. Kontakt z Europejczykami dla wielu z nich skończył się fatalnie. Niektóre grupy całkowicie wyginęły z powodu przywleczonych chorób lub ludobójstwa. Inne zatraciły odrębność, gdy zostały przymusowo osiedlone i wymieszane z innymi plemionami. Ale w kilku rejonach Australii – na obszarach, które z powodu braku surowców lub warunków do hodowli nie budziły zainteresowania białych – udało się zachować kulturową ciągłość do dziś. W Australii mamy do czynienia z najstarszymi zachowanymi zjawiskami kultury i sztuki pierwotnej. Malowidła naskalne w Parku Narodowym Uluru-Kata Tjuta mogą liczyć blisko 30 tys. lat! Przedstawiają one mity opisujące wydarzenia z Czasu Snu. W mitologii Aborygenów jest to epoka, w której boskie istoty stworzyły ziemię, człowieka, rośliny, zwierzęta i ustanowiły naturalny i prawny porządek świata. Wszelkie wydarzenia z Czasu Snu trwają niejako w równoległym świecie – w przeszłości, teraźniejszości i spełnią się ponownie w nieokreślonej przyszłości. Właśnie śniąc, można się do niego przedostać i porozumieć z przebywającymi tam mitycznymi przodkami – Tęczowym Wężem, Człowiekiem Gromem, Wandjiną, Siostrą Wagilak i innymi. Aborygeńscy strażnicy – bo nie było u nich pojęcia artysty – mieli obowiązek dbać o ich wizerunek – wierzono, że oni sami odcisnęli go na skałach w określonych kolorach i kształcie. A potem odeszli, przykazując ludziom, by tę ciągłość świata odtwarzali. Strażnicy nie mogli zmieniać tych wizerunków. Co kilka sezonów przywracali jedynie świeżość barw. Malowali pędzelkiem, ściętym patykiem, pękiem włosów albo palcami. Używali tylko czterech kolorów: czerni, bieli, żółtego i brunatnego. Czerń otrzymywali z sadzy i węgla drzewnego, biel – z wapna i glinki kaolinowej. Źródłem barwy żółtej była glinka hematytowa, która występuje tylko w kilku miejscach w Australii. Brunatny kolor dawała powszechna na kontynencie ochra. Aborygeni uzyskiwali ok. 30 jej odcieni, mieszając z różnymi rodzajami soku lub wypalając w określony sposób. Kolory te były święte i każdy miał inne znaczenie. Z tego powodu plamy barw tylko się dotykały – nie można ich było mieszać. Aborygeńscy artyści nie robią tego do dziś. Czasami w ramach inicjacji chłopcy musieli kilka tygodni, a nawet miesięcy przemierzać kontynent w poszukiwaniu glinki o określonym kolorze, bo gdzieś w odległym miejscu żyło plemię, z którym przodkowie wymieniali ów rodzaj surowca do malowania rysunków naskalnych. Kultura materialna pierwotnych ludów Australii była uboga, bo determinowały ją surowe warunki życia w buszu i na pustyni. Wieczne przenoszenie się wymuszało minimalizowanie obciążenia. Za to ich duchowość jest niezwykle rozbudowana. Tworzyli historie, które tłumaczyły zjawiska i znaki, a pewne miejsca były dla nich święte, tak jak Uluru. Najwyżej w hierarchii stali mężczyźni, którzy dostąpili zaszczytu zostania strażnikami świętych miejsc. Musieli oni wykazać się wiedzą, umiejętnością interpretacji zjawisk, niezwykłą pamięcią i charyzmą. Niektórzy członkowie starszyzny potrafili wymienić imiona przodków do kilkudziesięciu pokoleń wstecz. Egzystencja plemienia opierała się na tym, co zdobyły kobiety. Na duże zwierzęta mogli polować tylko mężczyźni. Nie wolno było zabijać i jeść zwierząt totemicznych, czyli przodków-opiekunów klanu (np. emu czy kangura). Wyjątkiem była inicjacja, specjalne zjednoczenie się z totemem, i to dopiero po odbyciu rytualnego oczyszczenia. Zjedzenie totemu było drogą do odkrycia jakiejś prawdy – kto spowodował nieszczęście, kto na kogoś rzucił urok. Co jakiś czas organizowano tańce rytualne tylko dla mężczyzn, z dala od kobiet i dzieci. Kobiety przez tę noc musiały zakrywać uszy, by nie słyszeć nawet odgłosu pieśni – dla nich tabu. Były to bowiem głosy przodków i mogły spowodować śmierć. W wielu mitach kobiety, które ich słuchały, sprowadzały na klan nieszczęście. Tylko mężczyźni, jako bezpośredni dziedzice przodków, mogli mieć z nimi bezpośredni kontakt. Do dziś Aborygeni przechowują pamięć o nich, mimo że nie praktykują już wielu rytuałów i nomadycznego trybu życia. W 1971 r. do osady Papunya, w której przymusowo osadzono Aborygenów z terenów Australii Zachodniej, przybył nauczyciel plastyki Geoff Bardon. Jego uwagę zwróciły tradycyjne wzory kreślone przez dzieci na piasku. Zaproponował, żeby przenieść je na papier i płótno. Ponieważ było to naruszenie tabu, postarał się o zgodę miejscowej starszyzny. W tym samym roku siedmiu dorosłych mężczyzn na ścianie szkoły namalowało mural pt. Sen miodowej mrówki. To był zaczątek nowego ruchu artystycznego, tzw. malarstwa kropkowego, który z osady Papunya rozprzestrzenił się na całą Australię Zachodnią, budząc uznanie i zainteresowanie na świecie. Danuta Śmierzchalska
Surrealistyczne postaci autentycznych rozmiarów namalowane na ścianie z piaskowca w Kanionie Horsehoe w Utah mogą być znacznie młodsze, niż wcześniej szacowano.
Dzięki nowym technikom pozwalającym zmierzyć czas ekspozycji skały na działanie słońca badacze znacznie doprecyzowali okres powstania malowideł. 2 tys. lat temu warstwa skały odpadła od klifu. Artyści wykorzystali odsłoniętą płaszczyznę jak płótno malarskie. Około 900 lat temu odpadła kolejna warstwa, a wraz z nią kilka malowideł. Steven Simms, archeolog z Uniwersytetu Stanowego w Utah, jest zdania, że malunki powstały w ciągu kilkuset lat od oderwania się pierwszego fragmentu, w czasie przemian społecznych związanych z migracją rolników z południa na tereny zamieszkane przez ludy łowiecko-zbierackie. – Rolnicy przybywają tu licznie, przejmują ziemię i polują na miejscową zwierzynę. Ludy łowiecko-zbierackie zepchnięte są na margines – mówi Simms. – Malowidła mogły być czymś w rodzaju starej tradycji, którą miejscowi chcieli zachować dla podtrzymania związków z ich ziemiami. —A.R.Williams