Weszłam nocą do zamku w Malborku – to, co zobaczyłam, zostanie ze mną na długo
Zamek w Malborku przyciąga nie tylko miłośników historii. Oświetlona nocą twierdza, duchy krzyżaków, Marianek i zrekonstruowana Madonna – to tylko część atrakcji, jakie czekają na turystów.
Spis treści: Odbudowana z ruin i legend – niezwykła historia zamku w Malborku Gdzie spotkasz Jagiellończyka i Marianek do Ciebie przemówi Bulwary, kajaki i duchy przeszłości – okolice Malborka z innej perspektywy Przed wizytą w Malborku – ceny, noclegi i rowerowe szlaki Popilnuj – proszę Marianka, brązową figurkę zawadiackiego rycerza uprawiającego najwyraźniej fitness na barierkach przed zamkowymi kasami. Pod opieką tej maskotki Malborka zostawiam rower i ruszam na nocne zwiedzanie 21-hektarowej, najpotężniejszej twierdzy gotyckiej średniowiecznej Europy wpisanej na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Odbudowana z ruin i legend – niezwykła historia zamku w Malborku Zamek w Malborku robi wrażenie od pierwszego spojrzenia. Patrzę na gigantyczny, 8-metrowy posąg Madonny o migdałowych oczach odzianej w zdobne szaty – zdaje się wychodzić z zewnętrznej niszy prezbiterium kościoła NMP na Zamku Wysokim. – Jej postać w chwili powstania w 1340 r. uważana była za największą figurę średniowiecznej Europy. Przez 600 lat strzegła Marienburga nazwanego tak od patronki zakonu krzyżackiego. W 1945 r. zniszczyła ją, dużą część zamku i 80% Starego Miasta artyleria „wyzwolicielskiej” Armii Radzieckiej – opowiadają ubrani w białe płaszcze z czarnym krzyżem Bogusław Krauze i Piotr Topolski. To przewodnicy i członkowie Fundacji Mater Dei, spiritus movens powrotu zrekonstruowanej z tysięcy kawałków Matki Boskiej na swoje miejsce dopiero w 2016 r. Szklana mozaika wywołująca efekt połysku sprowadzona została z Wenecji, natomiast elementy pokryte złotem wykonane zostały w Gdańsku. Angażował się w to przedsięwzięcie nawet Bruno Plater, wówczas wielki mistrz działającego do dziś zakonu krzyżackiego, choć Malbork jako stolica państwa zakonnego był krócej w jego władaniu (1309–1457) niż potem w polskim (do rozbiorów, gdy przypadł Prusom). Krążę po oświetlonym reflektorami punktowymi zamku. Posiadał innowacyjny system ogrzewania podłogowego, starzy zakonnicy leczeni w tutejszym szpitalu-przytułku dostawali posiłki wcześniej niż sam wielki mistrz. Zastawiony stół pokazuje bogate menu rycerzy, czyli dietę średniowiecza: dziczyzna, ptactwo, wołowina, ryby, kasza, groch, ryż, bakalie i egzotyczne przyprawy. W refektarzu ze sklepieniem krzyżowo-żebrowym wspartym na jednym centralnie umieszczonym filarze mijam się z dyskretnym... duchem w brązowym habicie niosącym latarnię. Zza pięknych oryginalnych witraży słyszę niewidzialne gregoriańskie chóry. Bajka! Gdzie spotkasz Jagiellończyka i Marianek do Ciebie przemówi Zaopatrzona w mapy wyruszam spod zamku rowerem (świetne trasy dla jednośladów!). Cegły z ruin Starego Miasta powędrowały po wojnie do Warszawy w ramach propagandowej akcji nowej władzy „Cały naród buduje swoją stolicę”. Dlatego teraz tylko pojedyncze ocalałe budynki z czerwonej cegły prześwitują pomiędzy powojenną już zabudową. W sąsiadującej z zamkiem malborskiej farze, pieczołowicie odnowionej właśnie przez opiekujących się nią orionistów, podziwiam bezcenne, bogato złocone środkowe kwatery szaf ołtarzowych ze scenami Zwiastowania, Koronacji NMP i Bożego Ciała. Narratorem startującej przy zamku multimedialnej ścieżki edukacyjnej w odrestaurowanej części murów miejskich jest Marianek „gadający” z infokiosków. Zachwyca mnie odnowiona pięciokondygnacyjna Brama Garncarska dekorowana ostrołukowymi blendami. W centrum, na placu Miejskim otoczonym kawiarenkami, niemal galopuje mi naprzeciw Kazimierz Jagiellończyk na koniu, który w 1457 r. triumfalnym wjazdem do Malborka rozpoczął tu polskie panowanie. Wrażenie ruchu potęguje sąsiadująca z monumentem tańcząca fontanna. Jestem u wylotu ul. Kościuszki ze stylizowaną (tylko kształtem) na kamieniczki zabudową – to dawna Lang­strasse, gdzie natykam się na jedną z 24 tablic z funkcją fotoplastikonu z kodami QR. Czarno-białe fotografie w ten sposób poprowadzonej ścieżki historycznej odsyłają do wcześniejszych dziejów wybranych miejsc, które bliżej poznaję w pobliskim Muzeum Miasta Malborka zainstalowanym w jednej z najpiękniejszych, zachowanych XIX-wiecznych willi. Bulwary, kajaki i duchy przeszłości – okolice Malborka z innej perspektywy Zjeżdżam na wyremontowane przed kilkoma laty Bulwary nad Nogatem i sunę wygodną ścieżką rowerową z obfitością ławek i punktów panoramicznych w formie drewnianych podestów. Pstrykam selfie z kolejnym Mariankiem, który z kroniką miejską na kolanach przycupnął sobie nieopodal budki z książkami na wymianę. Mijam żółty budyneczek wypożyczalni sprzętu pływającego. Piramida błękitnych kajaków kusi wyprawą po Pętli Żuławskiej. Licząca aż 303 km droga wodna łączy ze sobą szlaki Wisły, Nogatu, Motławy, Pasłęki, Zalewu Wiślanego i Kanału Elbląskiego. Zostawiam za sobą zabudowania, a po prawej stronie, za płynącą stalowo-szarą rzeką, otwierają się przede mną płaskie niczym stół żyzne pola Żuław Wiślanych, rozległej doliny deltowej królowej polskich rzek. Kończy się wygodna ścieżka rowerowa i wpadam w leśny dukt. Odkryte łydki smagają pokrzywy – nie jeździ tu wiele osób, choć szlak jest oznakowany. Pozostałości fortyfikacji Festung Marienburg: betonowe punkty obserwacyjne, stanowiska ogniowe, schrony, znajdują się w większości poza nim, choć blisko. Wracam pod zamek. Rozparta na ławce na bulwarze chłonę z zachwytem filmowy zachód słońca rozlewający się paletą ciepłych barw nad Nogatem. Również ze względu na niego nie można Malborka „zaliczyć” w jeden dzień! Przed wizytą w Malborku – ceny, noclegi i rowerowe szlaki Zwiedzanie zamku w Malborku Trasy zwiedzania: historyczna, spacerowa, nocna Bilety: normalny: od 90 zł ulgowy: od 70 zł bilet łączony (Malbork, Sztum, Kwidzyn): dostępny Dzieci do lat 7: wstęp wolny Zniżki: m.in. Karta Dużej Rodziny, grupy zorganizowane Oficjalna strona zakupu biletów: bilety.zamek.malbork.pl Nocleg Hotel Grot (3*) – aktualnie od 199 zł za pokój jednoosobowy Hotel Dedal (2*) – od 165 zł za pokój jednoosobowy Warto wiedzieć 590-kilometrowy Szlak Kopernikowski łączy miejscowości związane z życiem astronoma (Warmia, Mazury, Pomorze, Kujawy) Rowerowy Szlak Zamków Gotyckich – rozpoczyna się w Malborku i ma 171,65 km Źródło: archiwum National Geographic Traveler, zamek.malbork.pl Nasza ekspertka Anna Kłossowska Dziennikarka z zawodu i zamiłowania. Zwiedza świat dalszy i bliższy, a potem opisuje swoje wrażenia na rozmaitych łamach. Współpracuje m.in. z magazynem PLL LOT Kaleidoscope, Travelerem, National Geographic. Wolny czas stara się spędzać aktywnie: rower, kajaki, a zimą narty. Lubi też nowe wyzwania z dozą adrenaliny. Dlatego wymyśliła i zorganizowała dla bardziej „usportowionych” czytelników Travelera konkurs Traveler Adventire Team, podczas którego musieli spróbować swych sił w nieznanych im dotąd dyscyplinach.
Najpiękniejsze polskie zamki według „Travelera” – TOP 10 zamków w Polsce, które musisz zobaczyć
Najpiękniejsze polskie zamki kryją w sobie nie tylko architektoniczne piękno, ale i burzliwą historię, legendy oraz tajemnice przeszłości. Jeśli planujesz weekendową wyprawę lub szukasz inspiracji na wakacje, przewodnik przygotowany przez ekspertów National Geographic Traveler pomoże odkryć miejsca, które zachwycają od wieków i niezmiennie przyciągają tłumy turystów.
Spis treści: Gotycki kolos na północy – co skrywa zamek w Malborku? Zamek Moszna – 99 wież, legendy templariuszy i nocleg w historycznych komnatach Zamek Czocha – sceneria filmowa i legendarne przejścia podziemne Tajemnice księżnej Daisy. Co warto wiedzieć o zamku w Książu? Zamek w Niedzicy – Janosik w dybach, widok na Tatry i ludowa sztuka Spisza Zamek w Będzinie – Orle Gniazdo z muzeum broni i rycerską karczmą Zamek w Gołuchowie – żubry, pałac i spacer po bajkowym parku Zamek w Krasiczynie – renesansowe malowidła, cesarze i mroczne lochy Zamek Ogrodzieniec – rycerskie turnieje, ruiny i podziemna karczma Zamek w Pieskowej Skale – Maczuga Herkulesa, ogrody i renesansowy klimat W Polsce znajdziemy ponad 400 zamków, z których wiele to prawdziwe perły architektury – zarówno średniowiecznej gotyckiej, renesansowej, jak i barokowej. W tym zestawieniu zebraliśmy 10 wyjątkowych budowli, które zachwycają nie tylko formą, ale i malowniczym położeniem. Niektóre z nich pamiętają czasy Piastów, inne stały się sceną dla współczesnych filmów. Każdy z nich skrywa wyjątkową atmosferę i opowieść wartą poznania. Gotycki kolos na północy – co skrywa zamek w Malborku? Z pewnością słyszał o nim każdy Polak, choć nie został wzniesiony przez naszych przodków. Zamek w Malborku, bo o nim mowa, to nie tylko ikona architektury gotyckiej, ale również jeden z największych ceglanych zamków na świecie. Nie bez powodu mówi się o nim jako o największej na północ od Alp górze cegieł – na jego budowę zużyto ponad 4,5 miliona cegieł, co czyni go ewenementem na skalę światową. Budowla została wzniesiona w XIII wieku przez Zakon Krzyżacki, który uczynił z Malborka swoją główną siedzibę. Od tego czasu zamek pełnił funkcje militarne, administracyjne, a także religijne. Dziś, po wielu rekonstrukcjach i pieczołowitych renowacjach, jest jednym z najcenniejszych zabytków średniowiecznej Europy i znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO. Aby zwiedzić cały obiekt potrzeba dobrych kilku godzin, lecz z pewnością nie będzie to czas stracony. Na turystów czekają liczne trasy zwiedzania – zarówno z przewodnikiem, jak i w wersji audio. Można tu zobaczyć wiele różnych ekspozycji, m.in. kolekcję bursztynów, autentyczne zbroje rycerskie, średniowieczne narzędzia, broń, a także unikatowe elementy wyposażenia zamkowego z różnych epok. Dodatkowo, co roku prezentowane są imponujące wystawy czasowe, które przyciągają nie tylko miłośników historii, ale także sztuki, archeologii czy militariów. Wnętrza zamku stanowią też tło dla wydarzeń kulturalnych, takich jak koncerty, pokazy rekonstrukcji historycznych czy turnieje rycerskie. Zamek w Malborku to miejsce, które powinien odwiedzić każdy – niezależnie od wieku czy zainteresowań. To podróż w czasie, która pozwala poczuć atmosferę średniowiecza, zrozumieć zawiłości historii Polski i Europy oraz zachwycić się architektonicznym rozmachem dawnych mistrzów budownictwa. Zamek Moszna – 99 wież, legendy templariuszy i nocleg w historycznych komnatach Będąc w Opolu, koniecznie musisz odwiedzić Zamek Moszna, położony zaledwie 35 km od miasta. To jedno z najbardziej bajkowych i rozpoznawalnych miejsc na mapie Polski. Jak głosi legenda, Moszna w średniowieczu należała do Zakonu Templariuszy, co tylko dodaje miejscu tajemniczości i historycznej głębi. Zamek Moszna zdumiewa swoimi rozmiarami i architektoniczną różnorodnością – to monumentalna budowla, która wygląda jak połączenie pałacu Disneya z gotycką twierdzą. W jego skład wchodzi aż 99 wież o różnej wysokości oraz 365 pomieszczeń, co symbolicznie nawiązuje do dni i tygodni w roku. Całość została zbudowana w otoczeniu przeogromnego parku krajobrazowego, w którym rosną kilkusetletnie dęby i lipy, tworzące magiczną, niemal bajkową atmosferę. Największą atrakcją kompleksu jest sam pałac o unikalnym stylu łączącym elementy neogotyku, neorenesansu i baroku. Zamek był siedzibą arystokratycznej rodziny Tiele-Wincklerów – wpływowych przemysłowców śląskich. Dziś przyciąga nie tylko turystów, ale i filmowców, artystów czy organizatorów wydarzeń kulturalnych. Tuż przy pałacu znajduje się szklana oranżeria, w której rosną egzotyczne rośliny – idealne miejsce na chwilę wytchnienia wśród tropikalnej zieleni. Miłośnicy zwierząt również znajdą tu coś dla siebie, bowiem wciąż działa stadnina koni angielskich pełnej krwi, co jest ewenementem na skalę krajową. Jeśli planujesz zatrzymać się tu na dłużej, warto skorzystać z noclegu w historycznych komnatach zamku, gdzie możesz poczuć klimat dawnych czasów. Na miejscu działa również Restauracja Zamkowa, serwująca tradycyjne specjały kuchni śląskiej i opolskiej, przygotowywane z lokalnych składników. Ciekawostką, o której nie wszyscy wiedzą, jest fakt, że aż do 2013 roku w zamku funkcjonował Ośrodek Terapii Nerwic, który stosował m.in. muzykoterapię – leczenie dźwiękiem i rytmem. Dziś zamek w Mosznej to nie tylko zabytek, ale żywe centrum kultury, sztuki i wypoczynku, idealne zarówno na romantyczny weekend, jak i rodzinny wyjazd. Zamek Czocha – sceneria filmowa i legendarne przejścia podziemne Zamek Czocha to jeden z najbardziej tajemniczych i malowniczo położonych zamków w Polsce. Wzniesiony jako warownia w XIII wieku z rozkazu króla czeskiego Wacława I, miał za zadanie strzec południowo-zachodnich rubieży Królestwa Czech. Usytuowany na granitowym wzgórzu nad Jeziorem Leśniańskim, zamek przez wieki przechodził z rąk do rąk – od czeskich możnowładców, przez niemieckich arystokratów, aż po polskich właścicieli po II wojnie światowej. Jak każdy zamek o tak bogatej przeszłości, również Zamek Czocha skrywa wiele tajemnic i legend, które do dziś rozpalają wyobraźnię odwiedzających. Jedna z najbardziej znanych opowieści dotyczy Białej Damy – Gertrudy, która według przekazów miała zdradzić zamek w czasie wojen husyckich w 1431 roku. Wpuściła do środka husytów, za co została przeklęta przez własnego brata – obrońcę twierdzy. Od tamtej pory, zgodnie z legendą, jej duch błąka się po zamkowych korytarzach, nie mogąc zaznać spokoju. Ale to nie jedyna tajemnica tego miejsca. Zamek Czocha to także wiele niewyjaśnionych historii z czasów II wojny światowej. Mówi się o ukrytych tunelach, tajnych eksperymentach i działalności niemieckiego wywiadu. Wciąż pojawiają się spekulacje, że obiekt mógł być siedzibą nazistowskiej organizacji lub miejscem ukrycia bezcennych dzieł sztuki. Choć badacze próbują rozwikłać te zagadki, żadna z teorii nie została dotąd jednoznacznie potwierdzona. Co ciekawe, zamek Czocha od dawna przyciąga nie tylko turystów, ale również twórców filmowych. Jego monumentalne mury i klimatyczne wnętrza pojawiły się m.in. w takich produkcjach jak „Gdzie jest generał?”, „Poza lasem Sherwood”, a także w kultowym „Wiedźminie”. Polscy widzowie mogą kojarzyć go również z seriali „Tajemnica twierdzy szyfrów” oraz „Święta wojna”. Dziś zamek pełni funkcję hotelu i centrum konferencyjnego, ale również muzeum z udostępnionymi do zwiedzania komnatami, zbrojownią i lochami. Zamek Czocha to nie tylko perła architektury obronnej, ale także miejsce owiane legendami i pełne historycznych sekretów, które czekają na odkrycie. Tajemnice księżnej Daisy. Co warto wiedzieć o zamku w Książu? Trzeci co do wielkości zamek w Polsce, zaraz po zamku w Malborku i Zamku Królewskim na Wawelu, to majestatyczny Zamek Książ, położony na terenie malowniczego Książańskiego Parku Krajobrazowego. Ten monumentalny kompleks architektoniczny stanowi perłę Dolnego Śląska i jest integralną częścią Szlaku Zamków Piastowskich, który przybliża historię dynastii rządzącej Polską przez niemal 500 lat. Zamek słynie nie tylko z piękna i rozmachu, ale także z burzliwej i fascynującej historii. Od 1941 roku był jedną z kwater Adolfa Hitlera, a jego wnętrza zostały częściowo przystosowane do potrzeb III Rzeszy. W tym samym czasie, w jego piwnicach przechowywano część zbiorów berlińskiej Biblioteki Państwowej, co czyni to miejsce jednym z ważniejszych punktów na historycznej mapie II wojny światowej. Dziś wokół tego okresu narosło wiele teorii, w tym te o tajnych podziemnych tunelach i projektach nazistowskich – część z nich wciąż pozostaje niewyjaśniona. Turyści mają możliwość zwiedzania imponujących komnat, z których największe wrażenie robi Sala Maksymiliana – bogato zdobiona, reprezentacyjna przestrzeń, oraz pełen orientalnego uroku Salon Chiński. Wnętrza zamku to prawdziwa mozaika stylów architektonicznych – od baroku, przez neogotyk, po elementy secesji, co odzwierciedla zmieniające się gusta i epoki. Wokół zamku rozciągają się przepiękne ogrody tarasowe, uważane za jedne z najpiękniejszych w Europie Środkowej. Z ich poziomów rozpościerają się zapierające dech w piersiach widoki na Wąwóz Pełcznicy i okoliczne lasy. W bliskim sąsiedztwie działa również imponująca stadnina koni, która kontynuuje tradycje jeździeckie arystokratycznych właścicieli zamku. Na terenie obiektu znajduje się także restauracja, w której serwowane są dania kuchni regionalnej i europejskiej – idealne miejsce na odpoczynek po zwiedzaniu. Co ciekawe, wielu odwiedzających kojarzy też nazwę browar Książęce, który historycznie był powiązany z majątkiem zamkowym – piwo produkowano tu na potrzeby książęcego dworu. Zamek Książ to dziś jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc turystycznych na Dolnym Śląsku. Zachwyca nie tylko skalą i estetyką, ale również aurą tajemnicy, która unosi się nad jego dziejami. To miejsce, które trzeba zobaczyć – niezależnie, czy jesteś miłośnikiem historii, sztuki, czy po prostu pięknych widoków. Zamek w Niedzicy – Janosik w dybach, widok na Tatry i ludowa sztuka Spisza Ten piękny zamek, znany dziś jako Zamek Dunajec w Niedzicy, został wzniesiony w 1310 roku z rozkazu króla węgierskiego Karola Roberta z dynastii Andegawenów. Początkowo miał on formę drewnianej strażnicy granicznej, której głównym zadaniem była kontrola ważnego szlaku handlowego prowadzącego z Węgier do Polski przez Przełęcz Łupkowską. Z czasem, na przestrzeni wieków, obiekt został przekształcony w potężną, murowaną twierdzę, będącą jedną z najlepiej zachowanych budowli obronnych na terenie południowej Polski. Zamek ten słynie nie tylko z architektonicznego uroku, ale również z bogatej i barwnej historii. Jedną z największych ciekawostek jest fakt, że w tutejszym więzieniu miał być uwięziony legendarny zbójnik Janosik. Choć trudno potwierdzić to jednoznacznie źródłowo, legenda ta przyciąga wielu turystów. Na miejscu można zobaczyć autentyczne dyby oraz inne elementy dawnego wyposażenia karceru. Zamek położony jest malowniczo na skalnym wzniesieniu nad Jezioro Czorsztyńskie, a z jego tarasów rozpościera się imponujący widok na panoramę Pienin, zapory na Dunajcu oraz pobliski Zamek Czorsztyński, położony po przeciwnej stronie jeziora. Przy sprzyjającej pogodzie można dostrzec nawet ośnieżone szczyty Tatr, co czyni to miejsce jednym z najbardziej fotogenicznych punktów widokowych w całym regionie. Obiekt nie jest w pełni udostępniony dla zwiedzających – tylko część zamku można obejrzeć od środka. Jednak to, co dostępne, w zupełności wystarcza, by poczuć ducha przeszłości. W sezonie letnim szczególnie warto odwiedzić spichlerz zamkowy, w którym prezentowana jest sztuka ludowa Spisza – regionu o niezwykle bogatej kulturze i tradycji pogranicza. Zamek w Niedzicy to miejsce, w którym historia spotyka się z legendą, a niezwykłe położenie naturalne sprawia, że każda wizyta tutaj to niepowtarzalne doświadczenie. Może więc przy okazji kolejnej wyprawy w góry warto zboczyć z głównego szlaku i odwiedzić to pełne uroku miejsce? Zamek w Będzinie – Orle Gniazdo z muzeum broni i rycerską karczmą Zamek w Będzinie został wybudowany z inicjatywy króla Kazimierza Wielkiego jako część słynnego systemu warowni znanych pod nazwą Orle Gniazda. Twierdze te miały za zadanie chronić zachodnią granicę Królestwa Polskiego oraz zabezpieczać szlaki handlowe biegnące z Krakowa ku Śląskowi i Czechom. Dzięki swojemu strategicznemu położeniu nad rzeką Czarną Przemszą, zamek w Będzinie stanowił kluczowe ogniwo średniowiecznego systemu obronnego. Na przestrzeni wieków zamek był wielokrotnie niszczony, odbudowywany i modernizowany. Szczególnie ucierpiał w czasie najazdów szwedzkich oraz pożarów, jednak jego znaczenie militarne i administracyjne przez długi czas pozostawało niezaprzeczalne. Twierdza miała również za zadanie czuwać nad bezpieczeństwem wodnych i lądowych dróg handlowych, które stanowiły krwiobieg ówczesnej gospodarki. Dziś w murach zamku funkcjonuje Muzeum Zagłębia, które działa nieprzerwanie od 1956 roku. W jego zbiorach znajduje się niezwykle bogata kolekcja broni, obejmująca eksponaty od średniowiecza po czasy współczesne. Oprócz tego odwiedzający mogą zobaczyć m.in. dokumenty, mapy, pieczęcie, zabytki kultury materialnej regionu oraz ekspozycje poświęcone historii miasta Będzina i okolic. Zamek to jednak nie tylko historia i muzealne sale. W jego zabytkowych murach działa również stylowa karczma rycerska, w której serwowane są tradycyjne staropolskie specjały – od sycących zup, przez pieczyste, po słodkości inspirowane kuchnią dawnych wieków. To wyjątkowe miejsce, gdzie można nie tylko odpocząć, ale też poczuć smak dawnej epoki. Zamek w Będzinie to doskonały przykład rekonstrukcji średniowiecznego dziedzictwa, w którym łączy się funkcja edukacyjna, turystyczna i kulturalna. Jego imponująca sylwetka, widoczna z wielu punktów miasta, wciąż przypomina o dawnym znaczeniu i potędze obronnej regionu Zagłębia. Zamek w Gołuchowie – żubry, pałac i spacer po bajkowym parku Zamek w Gołuchowie to bez wątpienia jeden z najpiękniejszych zamków Wielkopolski i prawdziwa perła polskiej architektury rezydencjonalnej. Ta niezwykle urokliwa budowla zachwyca nie tylko swoją historią i formą, ale również malowniczym otoczeniem, które tworzy unikalny kompleks krajobrazowo-kulturowy. Początki zamku sięgają XVI wieku, kiedy to powstała tu renesansowa rezydencja. Jednak swój obecny, bajkowy wygląd zamek zawdzięcza Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej, która w drugiej połowie XIX wieku przebudowała go w stylu francuskiego renesansu, inspirując się zamkami nad Loarą. Dzięki jej staraniom, zamek stał się nie tylko luksusową rezydencją, ale również ważnym ośrodkiem kultury i sztuki, z bogatą kolekcją dzieł europejskich. Zamek otacza zdumiewający park krajobrazowy, uznawany za jeden z najpiękniejszych w Polsce. Na jego terenie znajdują się nie tylko wspaniały pałac, ale również liczne budynki dworskie, które niegdyś pełniły funkcje gospodarcze i mieszkalne. Dziś są one częściowo zaadaptowane do potrzeb turystycznych i muzealnych. Unikalną atrakcją Gołuchowa jest również hodowla żubrów, znajdująca się na obrzeżach parku. To jedno z nielicznych miejsc w Wielkopolsce, gdzie można z bliska zobaczyć te majestatyczne zwierzęta, będące symbolem polskiej przyrody i ochrony gatunkowej. Na zwiedzających czeka również stylowa restauracja, która serwuje dania inspirowane kuchnią regionalną, w eleganckim, dworskim klimacie. Całość tworzy miejsce idealne zarówno na rodzinną wycieczkę, jak i romantyczny weekend. Zamek w Gołuchowie to nie tylko zabytek, ale także przestrzeń pełna życia – z wydarzeniami kulturalnymi, wystawami i atrakcjami edukacyjnymi. Odwiedzając to miejsce, można poczuć ducha historii, zanurzyć się w naturze i doświadczyć harmonii między dziedzictwem a przyrodą. Zamek w Krasiczynie – renesansowe malowidła, cesarze i mroczne lochy Położony malowniczo na prawym brzegu Sanu, Zamek w Krasiczynie to prawdziwy klejnot polskiej architektury renesansowej, uważany za jeden z najcenniejszych tego typu obiektów w Europie Środkowej. To jeden z najbardziej znanych zamków na Podkarpaciu. Jego monumentalna bryła, bogata symbolika i artystyczne detale sprawiają, że to miejsce nie tylko przyciąga turystów, ale także fascynuje historyków sztuki i architektury. Zamek powstał na przełomie XVI i XVII wieku z inicjatywy Stanisława Krasickiego, wojewody podolskiego, i był częścią rodzinnej rezydencji magnackiego rodu. Budowla wyróżnia się czterema narożnymi basztami, z których każda miała inne symboliczne znaczenie: boskości, władzy, mądrości i odwagi. Centralnym punktem jest imponujący dziedziniec z arkadowymi krużgankami, typowymi dla stylu włoskiego renesansu. To, co czyni zamek w Krasiczynie naprawdę wyjątkowym, to jego bogate dekoracje naścienne – tzw. sgraffito, czyli technika malarska polegająca na nakładaniu i zeskrobywaniu warstw tynku, aby uzyskać wzory. Te zdobienia pokrywają aż 7000 m² zamkowych murów i zostały wykonane według precyzyjnego planu ikonograficznego. Przedstawiają popiersia cesarzy rzymskich, królów Polski oraz postaci świętych, tworząc niezwykłą galerię renesansowej idei władzy, wiary i historii. Podczas zwiedzania zamku warto zatrzymać się w kaplicy zamkowej, która zachwyca bogactwem detali oraz grobowcu rodu Sapiehów – późniejszych właścicieli zamku. Duże wrażenie robią także doskonale zachowane podziemia, w których znajduje się m.in. izba tortur, stanowiąca mroczny, lecz fascynujący element historycznej ekspozycji. Dziś zamek pełni funkcję nie tylko muzealną, ale także reprezentacyjną i kulturalną. Odbywają się tu liczne koncerty, konferencje, wystawy oraz wydarzenia okolicznościowe. Cały kompleks otoczony jest pięknym parkiem krajobrazowym, idealnym na spacer i chwilę relaksu w cieniu wielowiekowych drzew. Zamek w Krasiczynie to miejsce, gdzie sztuka, historia i symbolika łączą się w spójną całość, tworząc przestrzeń, która inspiruje, edukuje i zachwyca swoją estetyką. Dla każdego miłośnika renesansu, architektury i kultury – wizyta tutaj to obowiązkowy punkt na mapie podróży po Polsce. Zamek Ogrodzieniec – rycerskie turnieje, ruiny i podziemna karczma Zamek Ogrodzieniec, uznawany za najpiękniejszy i największy zamek Jury Krakowsko-Częstochowskiej, to także jedyna ruinowana twierdza w naszym zestawieniu, która mimo swojego stanu zachowania zachwyca rozmachem i monumentalnością. Położony na szczycie najwyższego wzniesienia Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej – Góry Janowskiego (515 m n.p.m.), oferuje nie tylko niesamowite widoki, ale i fascynującą podróż w głąb historii Polski. Początki zamku sięgają czasów Kazimierza Wielkiego, czyli pierwszej połowy XIV wieku, kiedy to wzniesiono tu kamienną twierdzę obronną jako część systemu Orlich Gniazd – strategicznych warowni chroniących południowo-zachodnie granice Królestwa Polskiego. Na przestrzeni wieków zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli i był przebudowywany, a swój największy rozkwit przeżywał w XVI wieku, kiedy stał się renesansową rezydencją magnacką rodu Bonerów. Dziś, mimo że obiekt pozostaje w stanie ruiny, każde ze skrzydeł zamku jest udostępnione do zwiedzania. Turyści mogą eksplorować podziemia, w których znajdują się dawne komnaty, lochy i zbrojownia, a także klimatyczna Karczma Rycerska, serwująca tradycyjne potrawy inspirowane kuchnią średniowieczną. Na dziedzińcu zamkowymustawione są kramy z pamiątkami, rękodziełem i replikami dawnych artefaktów. Latem Zamek Ogrodzieniec tętni życiem – odbywają się tu turnieje rycerskie, inscenizacje bitew, koncerty muzyki dawnej oraz warsztaty historyczne, które przyciągają tysiące turystów z całej Polski i zagranicy. To idealne miejsce nie tylko dla miłośników historii, ale także dla rodzin z dziećmi, które chcą aktywnie i edukacyjnie spędzić czas na świeżym powietrzu. Zamek Ogrodzieniec zdobył również popularność jako plan filmowy, m.in. w serialu „Wiedźmin”, co jeszcze bardziej zwiększyło jego rozpoznawalność i atrakcyjność turystyczną. Zamek Ogrodzieniec to nie tylko ruiny, ale żywe dziedzictwo polskiego średniowiecza, które dzięki staraniom lokalnych organizatorów i pasjonatów historii, nadal opowiada swoją opowieść – pełną bitew, rycerskiego honoru i dawnej potęgi. Zamek w Pieskowej Skale – Maczuga Herkulesa, ogrody i renesansowy klimat Jak moglibyśmy zapomnieć o jedynym zamku na świecie strzeżonym przez Maczugę Herkulesa? Oto on – Zamek w Pieskowej Skale, uznawany za jeden z najpiękniejszych zamków Małopolski. Położony w samym sercu Ojcowskiego Parku Narodowego, w otoczeniu monumentalnych skał wapiennych, stanowi niezwykle malowniczy punkt na trasie Szlaku Orlich Gniazd. Zamek ten, pierwotnie powstały w XIV wieku z fundacji Kazimierza Wielkiego, z biegiem lat przeszedł liczne przebudowy i przekształcenia. Dzisiejszy kształt zawdzięcza głównie epokom renesansu i baroku, które nadały mu elegancki, rezydencjonalny charakter. Całość kompleksu można podzielić na dwie główne części: przedgrodzie, pełniące niegdyś funkcje gospodarcze i militarne, oraz właściwy zamek renesansowy, który zachwyca swoim kunsztem architektonicznym i dekoracyjnym. Jednym z największych atutów obiektu jest okazałe muzeum, będące oddziałem Zamku Królewskiego na Wawelu. Ekspozycja obejmuje m.in. malarstwo europejskie, meble, rzemiosło artystyczne oraz oryginalne elementy wyposażenia dawnych wnętrz dworskich. Zwiedzający mają również dostęp do kilku tarasów widokowych, z których rozpościerają się wspaniałe panoramy na Dolinę Prądnika i otaczające ją skały. Jednak największą atrakcją przyrodniczo-krajobrazową jest Maczuga Herkulesa – wysoka na 25 metrów wapienna skała o charakterystycznym kształcie, która stała się symbolem Ojcowskiego Parku Narodowego. Dojście pod Maczugę możliwe jest urokliwą ścieżką turystyczną, biegnącą przez dolinę, wzdłuż stawów i pałacowych ogrodów, które otaczają zamek. To miejsce jest nie tylko świadkiem historii, ale także przestrzenią pełną natury, sztuki i spokoju. Dzięki połączeniu wartości architektonicznych, przyrodniczych i kulturowych, Zamek w Pieskowej Skale stanowi idealne miejsce na jednodniową wycieczkę, romantyczny spacer czy rodzinne zwiedzanie. Niewiele jest miejsc, w których historia tak harmonijnie współgra z naturą. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Nie tylko słynny zamek krzyżacki. Co warto zobaczyć w Malborku?
Bez wątpienia to słynny ceglany gotycki zamek jest największą atrakcją Malborka. Ale bynajmniej nie jedyną. Podpowiadamy, co jeszcze zobaczyć w tym historycznym pomorskim mieście.
W tym artykule: Bulwar nad Nogatem Wieża Ciśnień Szkoła Łacińska Ślady gotyckiej przeszłości Zamek krzyżacki w Malborku Przyszłość Malborka Był Marienburgiem – stolicą państwa Zakonu Krzyżackiego, ważnym miastem Prus Królewskich, ośrodkiem przemysłowym Prus, aż wreszcie powrócił w granice Polski. Dziś słynie głównie z imponującego zamku, jednego z największych w Europie. Ale pora przypomnieć sobie, że nie samym zamkiem Malbork stoi. Oto kilka innych wartych zobaczenia atrakcji tego miasta. Bulwar nad Nogatem To stosunkowo nowa, lecz odmieniająca miejskie życie atrakcja. Dwa lata temu Malbork wzbogacił się o nową przestrzeń nad rzeką. Uporządkowany i estetyczny bulwar powoli staje się jednym z centrów malborskiego życia. Rozpoczyna się pod zamkiem krzyżackim, przy pieszym moście św. Wojciecha. To tu, przechodząc na drugą stronę rzeki, można zrobić najlepsze zdjęcia zamku. Bulwar ciągnie się aż do miejskiej plaży, prowadząc pod główną przeprawą miasta, czyli mostem im. Rotmistrza Pileckiego. Idea bulwarów w Malborku ma długą historię – już w 1915 r. wspominał o nich Conrad Steinbrecht, architekt niezwykle zasłużony dla zamku, kierujący jego odbudową na początku XX w. Bulwar nosi imię Macieja Kilarskiego, konserwatora, dzięki któremu malborski zamek zrekonstruowano po zniszczeniach II wojny światowej. Przez bulwar prowadzi oświetlona ścieżka pieszo-rowerowa, są też miejsca do siedzenia. Wieża Ciśnień Kiedyś wieże ciśnień były obowiązkową częścią rodzących się dopiero miejskich sieci wodociągowych, ale dziś stały się zbędne. W wielu miastach, m.in. w Bydgoszczy i właśnie Malborku – zyskują nowe życie. Malborska wieża to piękna, neogotycka ceglana budowla z 1905 roku. Ma 30 metrów wysokości i góruje nad miastem. Już na etapie projektu miała nawiązywać do średniowiecznej zabudowy miasta. W roku 2019 została z powodzeniem wyremontowana i zrewitalizowana. Dziś jest ciekawym zabytkiem techniki, a ponadto tętniącym życiem miejscem i świetnym punktem widokowym na Malbork. Na samą górę można wejść autentycznymi żelaznymi schodami lub wjechać windą. W ogromnym zbiorniku na wodę urządzono salę, w której odbywają się spotkania i pokazy. Wieżę można zwiedzać za darmo z przewodnikiem – aktualne godziny otwarcia można sprawdzić na stronie Malborskiego Centrum Kultury i Edukacji. Szkoła Łacińska To kolejny po słynnym zamku przykład średniowiecznego gotyku ceglanego. Gmach wybudowano w 1352 r., w czasach gdy Malbork należał do państwa Zakonu Krzyżackiego. W budynku przez ok. 300 lat faktycznie funkcjonowała szkoła. Po pożarze i II wojnie światowej powoli niszczał. Aż do 2011 roku, kiedy to rozpoczęto jego odbudowę i adaptację. Powstał nowoczesny obiekt na średniowiecznych fundamentach. Budynek oddano do użytkowania w październiku 2014 roku jako Centrum Kultury i Edukacji Szkoła Łacińska. Dziś znajdują się w nim: Skansen Rzemiosł Dawnych, Mediateka oraz obserwatorium astronomiczne i planetarium. Zdecydowanie warto odwiedzić! W Malborku powstał nowy zamek. Również krzyżacki W Malborku znajduje się największy zamek na świecie. Był siedzibą zakonu krzyżackiego. Do dziś robi na zwiedzających olbrzymie wrażenie. Tymczasem właśnie oddano w tym mieście do użytk... Ślady gotyckiej przeszłości W wyniku poważnych zniszczeń podczas dwóch pożarów na przełomie XIX i XX w. oraz II wojny światowej Malbork całkowicie utracił swoje Stare Miasto, rodowodem sięgające średniowiecza. Ale pozostało w nim kilka reliktów przeszłości. Są to: wiernie wyremontowany gotycki ratusz, kościół św. Jana, dwie z niegdysiejszych miejskich bram: Mariacka i Garncarska. Na uwagę zasługuje też ceglany, nawiązujący do historii miasta XIX-wieczny dworzec kolejowy. Po niedawnym generalnym remoncie śmiało można go nazwać turystyczną atrakcją. Zamek krzyżacki w Malborku Tego obiektu pominąć nie można. Mimo burzliwej historii i dwukrotnej rekonstrukcji zamek krzyżacki w Malborku jest jedną z najpiękniejszych i najważniejszych ceglanych gotyckich budowli w Europie. Pod względem powierzchni całego kompleksu, jest największym gotyckim zespołem zamkowym świata. Przez prawie 150 lat był siedzibą wielkich mistrzów Zakonu Krzyżackiego, a Malbork stolicą jego państwa. Wybudowano i rozbudowano go w latach 1280–1457 z 30 milionów cegieł, na drewnianych fundamentach. Odrestaurowano go zgodnie ze średniowiecznym oryginałem dopiero w latach 60. XX wieku, ale prace konserwatorskie trwają do dziś. Jego ogromna bryła to Zamek Wysoki, Średni i Niski, łącznie składające się z kilkudziesięciu obiektów. Na zwiedzanie trzeba zarezerwować przynajmniej trzy godziny. Ostatnie wejście na najdłuższą Trasę Czerwoną możliwe jest o godzinie 13. Przyszłość Malborka Jak informuje Narodowy instytut Dziedzictwa, Malbork intensywnie pracuje nad rewitalizacją i remontami wielu obiektów, m.in. 50 stuletnich kamienic. Na bazie zachodnich i wschodnich murów obronnych powstało Zewnętrzne Muzeum Fortyfikacji. Także malownicze, ale zdziczałe tereny nad rzeką Nogat powoli przywracane są miastu – m.in. Park Północny w którym wytyczono Szlak Legend Krzyżackich. W najbliższych latach Malbork na pewno mocno się zmieni i na pewno na plus. Źródło: samorzad.nid.pl Nasz ekspert Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Zaskakujący sposób Polaków na przejęcie Malborka. Użycie broni nie było konieczne
Podczas wojny trzynastoletniej Polacy zajęli krzyżacką stolicę dzięki łapówkom. Gdyby nie zachłanność pewnego Czecha, do Malborka jeździlibyśmy jak w podróż zagraniczną.
W tym artykule: Decyzja Krzyżaków, której nie dało się cofnąć Umowa Polski i Czech Zatopiony skarb Oldrzicha Czerwonki A zatem łapówka, by przejąć Malbork? Rozegrana we wrześniu 1454 r. bitwa pod Chojnicami – w czasie wojny trzynastoletniej – obnażyła wszystkie niedoskonałości polskiego sposobu prowadzenia wojny siłami pospolitego ruszenia szlacheckiego. Potomkowie zwycięzców spod Grunwaldu okazali się zadziwiająco nieporadni w walce z krzyżackimi zaciężnymi i ponieśli sromotną klęskę. Tyle że Krzyżakom, choć bitwę wygrali, zabrakło pieniędzy na opłacenie wojska. Zaistniało niebezpieczeństwo, że pozbawieni żołdu wojacy zwrócą się przeciwko swym mocodawcom. Wtedy przestraszony wielki mistrz wystawił brzemienny w skutki dokument. Nadał zaciężnym prawo dysponowania zamkami i miastami, które powierzono ich obronie. Mogli je sprzedać, zastawić lub też oddać, komu chcieli. Decyzja Krzyżaków, której nie dało się cofnąć Krzyżacy szybko tego pożałowali. Zaciężni zwrócili się do Kazimierza Jagiellończyka z propozycją, że w zamian za spłatę żołdu wydadzą mu twierdze, o których do tej pory polscy monarchowie mogli jedynie pomarzyć. Chociaż z początku groźba sprzedaży zamków była tylko jednym z elementów nacisku na wielkiego mistrza, by ten zaspokoił pretensje żołnierzy, to jednak z czasem ów finansowy wariant zaczęto traktować całkiem poważnie. Rokowania z Polakami krzyżaccy zaciężni podjęli już latem 1455 r., ale ponieważ ich żądania były zbyt wygórowane, rozmowy zerwano. Później przyszła zima i okazało się, że zakon nadal nie jest w stanie spłacić swoich zobowiązań. Nastroje wśród zaciężnych stawały się coraz gorsze, wyraźnie zaczął się rozłam w ich szeregach. Ci z Niemiec chcieli dać zakonowi czas na zgromadzenie pieniędzy na wypłatę żołdu, ale Czesi byli coraz bardziej nieprzejednani i zdesperowani. Odbiło się to na sytuacji wielkiego mistrza Ludwika von Erlichshausena. Niczym zakładnik siedział na zamku w Malborku, a przestrzeń jego wolności skurczyła się praktycznie do sypialni, bo dookoła panoszyli się czescy żołdacy. Pewnego razu wdarli się zresztą nawet i tam i szukali pieniędzy w łóżku. Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu Zamek w Malborku to jedna z najwspanialszych twierdz średniowiecznej Europy. Rezydencja wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego onieśmiela swoją wielkością i nic dziwnego. Mówimy tu przecież... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b34511ff06693ddb08cecafe3bc8671900818dec-d94d62a.jpg" width="938" height="626" alt="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" title="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" /> Umowa Polski i Czech Czesi jawnie zaczęli dogadywać się z Polakami. Gdy przyszła wiosna 1456 r., byli na dobrej drodze do porozumienia z wysłannikami króla polskiego. W miarę zbliżania się lata rosła pewność, że umowa zaciężnych z Polską zostanie zawarta. Przywódca Czechów Oldrzich Czerwonka z Ledecza stanowczo oświadczył Krzyżakom, że jeśli natychmiast nie przywiozą pieniędzy, to w ogóle nie będzie z nimi pertraktować, chociażby nawet „anioł z nieba przybył” („Akta Stanów Pruskich”). Porozumienie zawarto ostatecznie 16 sierpnia 1456 r. w Toruniu. Na tej podstawie zaciężni mieli otrzymać 436 tys. guldenów węgierskich, z czego jedną czwartą – w towarze. Resztę należności Polacy mieli zapłacić w ratach, pierwszą w wysokości 25 tys. guldenów do 7 września. Całą sumę zobowiązali się przekazać do 1 stycznia 1457 r. Zatopiony skarb Oldrzicha Czerwonki Porozumienie zawarte zostało w dużej mierze dzięki wspomnianemu przywódcy zaciężnych czeskich Oldrzichowi Czerwonce. W pewnym momencie przyczynił się nawet do odrzucenia korzystniejszej oferty krzyżackiej – jego postawa wywołała spory w trakcie rokowań. Mówiono, że niejednokrotnie torpedował osiągnięcie porozumienia z Krzyżakami i że – z nieznanych powodów – dążył do zawarcia układu z Polską. Podejrzewano, że z przedstawicielami króla łączyły go jakieś tajne układy. Niedawno w archiwach odkryto dokumenty potwierdzające te spekulacje. Anonimowy autor opowiada w kronice „Geschichte von wegen eines Bundes” o złocie, dwóch łodziach i wypadku na środku Nogatu. Złoto to 25 tys. guldenów węgierskich. Polacy wypłacili je 4 września 1456 r. w Toruniu grupie zaciężnych czeskich z niejakim Hinką z Ledecza na czele. Czesi przybyli z Malborka na dwóch łodziach i na tych samych łodziach wracali do Malborka, ale nie wszyscy dotarli do celu. Niedaleko malborskiego zamku, na środku rzeki, jedno z czółen zderzyło się z przęsłem zniszczonego mostu i poszło na dno. Płynął nim Hinko z Ledecza wraz z sześcioosobową załogą. Wszyscy utonęli, a wraz z nimi 25 tys. guldenów węgierskich. Hinko z Ledecza był kuzynem Czerwonki i w lipcu 1456 r. brał udział w rokowaniach dotyczących sprzedaży Polakom zamków krzyżackich. Tuż po tej dacie zniknął bezpowrotnie z kart historii. Kronikarz napisał, że zaginione pieniądze były pierwszą ratą sumy, za którą zaciężni sprzedali zamki krzyżackie królowi Polski. I choć wysokość zadatku się zgadza, to z innych dokumentów wynika, że Polacy pierwszej raty nie przekazali ani 5 września, kiedy do Gdańska przybyło po pieniądze dwóch czeskich wysłanników, ani też 11 września, kiedy w mieście gościł Pietrzyk, tłumacz Czerwonki. Powstaje pytanie: za co w takim razie Hinko z Ledecza 4 września 1456 r. w Toruniu otrzymał 25 tys. guldenów, jeśli nie był to zadatek? W Archiwum Państwowym w Gdańsku zachował się list z 4 września (nie wiadomo którego roku). Nadawcą jest Oldrzich Czerwonka, a jego adresatami „dobrzy przyjaciele, łaskawi Panowie burmistrz i rajcy miasta Gdańska”. Czerwonka pytał, czy znalazłby się w Gdańsku ktoś, kto potrafi wyszukiwać zatopione w wodzie rzeczy, bo „łódź płynąca do Malborka pod mostem się wywróciła i jej ładunek zatonął”. Jeśliby ktoś taki się znalazł, to prosił o przysłanie go do Malborka, gdzie za dobrą zapłatę wydobyłby ładunek z wody. Obiecywał, że odwdzięczy się Gdańskowi za pomoc. A zatem łapówka, by przejąć Malbork? Z korespondencji jasno wynika, że pod Malborkiem zatonęła łódź z ładunkiem, który był na tyle cenny, że opłacało się sprowadzać ówczesnego specjalistę nurka aż z Gdańska. Nieznany jest rok napisania listu, ale – pamiętając o informacji z kroniki – można założyć, że był to rok 1456, natomiast list dotyczył powracającego z Torunia czółna z Hinką z Ledecza na pokładzie. Dlaczego właśnie Czerwonka tak gorliwie zabiegał o wydobycie zatopionego w Nogacie ładunku? Być może dlatego, że pieniądze nie należały do wszystkich czeskich zaciężnych, lecz były wyłącznie jego własnością. W trakcie rokowań zaciężnych z Polakami pojawiła się propozycja osobnych wynagrodzeń dla ich dowódców – Bernarda Szumborskiego i Oldrzicha Czerwonki. Pierwszy z nich miał otrzymać 19 tys., drugi zaś 7,5 tys. guldenów węgierskich. Podczas dalszych ustaleń ta propozycja oficjalnie już się nie pojawiła, nie oznacza to jednak, że pomysł upadł. Bernard Szumborski był lojalny wobec zakonu, więc pieniędzy od króla Polski czy też od Związku Pruskiego na pewno nie wziął, ale Czerwonka mógł to z całą pewnością zrobić. I od króla polskiego, i od Stanów Pruskich otrzymywał jakieś wynagrodzenie. Na przykład w czerwcu 1457 r. Stany Pruskie przekazały mu najpierw 400, a później 1600 florenów. Są również dowody, że Oldrzich Czerwonka dostawał jakieś pieniądze od króla Polski, chociaż transakcji tych nie rejestrowano. Czy zatopione 25 tys. guldenów węgierskich było łapówką za pomyślne dla Polski załatwienie spraw w Malborku? Tłumaczyłoby to osobiste zaangażowanie Oldrzicha w rokowania z zakonem krzyżackim i królem Polski. Czech konsekwentnie odrzucał propozycje zakonu dotyczące spłaty części żołdu. Z drugiej strony choć Krzyżacy wielokrotnie składali zaciężnym różne oferty wypłaty żołdu – to w końcu albo przekładali termin, albo nie wywiązywali się z obietnic. W lipcu 1456 r. twierdzili na przykład, że mistrz krajowy inflancki i komtur elbląski są w trakcie pozyskiwania pieniędzy i że już niebawem na zamku w Przezmarku komtur von Plauen wypłaci im zadatek. Kiedy jednak przedstawiciele zaciężnych tam przybyli, zamiast gotówki otrzymali kolejną propozycję negocjacji. Nic dziwnego, że w pewnym momencie Czerwonka oświadczył Krzyżakom, że jeśli nie dowiozą pieniędzy, a układ z Polską uda się zawrzeć, to zaciężni będą się go trzymać, choćby „zakon dawał potem górę pieniędzy”. A co ze skarbem? Dwa lata po zatonięciu w Nogacie czółna z cennym ładunkiem jacyś chłopi z Żuław odnaleźli zwłoki Hinki z Ledecza, wraz z nimi zaś – złote guldeny. Trafiły one ostatecznie do rąk Oldrzicha Czerwonki i innego dowódcy wojsk zaciężnych – Andrzeja Gewalta. Zamek w Malborku należał już wtedy do króla Polski, natomiast Czerwonka, jako starosta malborski i wierny poddany króla Polski, walczył przeciwko Krzyżakom.
W Malborku powstał nowy zamek. Również krzyżacki
W Malborku znajduje się największy zamek na świecie. Był siedzibą zakonu krzyżackiego. Do dziś robi na zwiedzających olbrzymie wrażenie. Tymczasem właśnie oddano w tym mieście do użytku nowy zamek. Także krzyżacki.
W tym artykule: Zamek w Malborku. Od pomysłu do wykonania Nowy zamek. Jak go stworzono? Zamek w Malborku – perła wśród polskich zabytków Oczywiście, nikt nie pokusił się o wzniesienie pełnowymiarowej twierdzy. Tym razem krzyżacki zamek wykonano w skali 1:30. Odsłonięto go uroczyście w środę przy ul. Piłsudskiego w Malborku. Zamek w Malborku. Od pomysłu do wykonania Miniatura jest wzorowana na krzyżackiej warowni z roku 1938. To ważna cezura, bo w wyniku działań wojennych w 1945 roku zamek został poważnie zniszczony. Zastanawiano się nawet, czy go nie zburzyć – tak dotkliwa była jego destrukcja. Nowa budowla powstała przy ul. Józefa Piłsudskiego w Malborku i jest ogólnodostępna. Jej twórcą jest Piotr Jakub Banasik, mieszkaniec Malborka i absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. W swoim dorobku ma szereg wcześniejszych realizacji. Są to między innymi płaskorzeźby na elewacji warszawskiego kina Praha, gdzie spod jego ręki wyszły wizerunki Zbyszka Cybulskiego czy Władysława Hańczy. Jego dzieła trafiły na specjalne zamówienie także do Watykanu czy rodziny królewskiej w Danii. Banasik wykonał również autorską wersję herbu Malborka, którą można zobaczyć na skwerze przy ul. Ciepłej. Nowy zamek. Jak go stworzono? Co ciekawe, liczne surowce wykorzystywane do budowy miniatury pochodzą z tego samego, miejsca co materiały wykorzystane na budowę prawdziwego zamku. Wykonanie miniatury było złożonym przedsięwzięciem przy którym wykorzystano mapy geodezyjne. Artysta pracował nad swoim dziełem w przydomowym garażu, następnie połączył wszystkie elementy już w docelowej lokalizacji. Miniatura składa się z betonu, cegły, kamienia, stali i drewna. Do odtworzenia kamiennych ścieżek na tarasach Zamku Wysokiego artysta wykorzystał kamienie pozyskane z nabrzeży Bałtyku. Z kolei mozaiki elewacyjne wykonał naklejając szkiełka na papier, a następnie wtopił je w warstwę betonową. Szczególną uwagę zwraca błyszcząca miniatura figura Madonny, która została również zniszczona w czasie działań wojennych i odtworzona w czasie odbudowy twierdzy. Znajduje się na kościele Najświętszej Marii Panny na Zamku Wysokim. Miniatura wcale nie jest taka mała. Jak przekazał National Geographic Polska koordynator jej budowy Zbigniew Charmułowicz, powierzchnia zamku wynosi 66 m. kw (11 na 6 m), a najwyższa wieża mierzy aż 3 metry! Ławę fundamentową wylano w 2020 roku, wówczas artysta rozpoczął prace przygotowawcze. Inicjatorami powstania miniatury byli lokalni przedsiębiorcy. Oni też sfinansowali inwestycję – w sumie 36 podmiotów złożyło się na nowy zamek. Nad prawidłową realizacją tego zadania czuwał Urząd Miasta Malborka oraz Rada Gospodarcza w Malborku. Zamek w Malborku – perła wśród polskich zabytków Znajdujący się w Malborku zamek krzyżacki to prawdziwa perła wśród gotyckich twierdz. Zajmowała w czasach świetności ponad 20 hektarów powierzchni. Jej budowa rozpoczęła się w drugiej połowie XIII wieku, by w kolejnym wieku stać się siedzibą wielkich mistrzów Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie – w skrócie: zakonu krzyżackiego. Warto jednak podkreślić, że malborski zamek dłużej znajdował się w rękach polskich królów, niż wojowniczych braci zakonnych, bo od 1457 do 1772 roku. Mało kto zdaje sobie z tego sprawę. Krzyżacy w obozie koncentracyjnym. Nieoczywista historia słynnego zakonu Naziści zlikwidowali zakon krzyżacki. Następnie skonfiskowali jego mienie. Kapłanów poddali prześladowaniom. A jednocześnie hitlerowcy nawiązywali do historii Zakonu, a w Malborku szkolili ... W styczniu 1945 roku Niemcy bronili się przed Sowietami na linii rzeki Nogat. Malbork stanowił jeden z bastionów. Oblężenie trwało 7 tygodni. Wówczas zamek był nieustannie bombardowany i ostrzeliwany. Połowa substancji zabytkowej została zniszczona. Zamek znajduje się od 1997 roku na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO i jest obiektem muzealnym, którym cieszy się sporym zainteresowaniem zwiedzających zarówno w polski i zagranicy. W murach twierdzy znajdują się wspaniałe kolekcje zabytków, m.in. bursztynowe szkatuły sprzed kilkuset lat czy kabinet króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wrażenie robi też zbrojownia z XIV-wiecznym mieczem i dekorowana końska zbroja z niemieckiej Norymbergii, która pochodzi z XVI wieku. Źródło: Muzeum Miasta Malbork Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Polskim zamkiem zachwyca się świat. „Dwukrotnie większy od Pałacu Buckingham”
Brytyjskie media ponownie rozpisują się o Polsce. Tym razem dziennikarze z Wyspy zachwalają największy na świecie gotycki zespół zamkowy, który znajduje się na terenie naszego kraju.
W tym artykule: „Witamy w największym zamku na świecie” Zamek w Malborku odwiedzany nie tylko przez turystów z Polski Pod koniec listopada brytyjski dziennik „Daily Mail” opublikował listę najlepszych kierunków na tzw. city break w Europie. Na czele zestawienia – ku naszej radości – znalazło się polskie miasto. Mowa o Krakowie, który już po raz czwarty z rzędu uplasował się na pierwszym miejscu. Dawna stolica Polski otrzymała pięć gwiazdek za jedzenie i napoje, a także zabytki i atrakcje kulturalne. Ponadto doceniono również dobry stosunek jakości do ceny, przyznając w tej kategorii cztery oczka. – Miasto szczyci się bogactwem historycznych klejnotów, od słynnego Zamku Królewskiego na Wawelu po wieżę ratuszową [...] Turyści mogą spędzić godziny, chłonąc niezwykłą atmosferę na średniowiecznym rynku, największym tego typu w Europie, lub udać się na zwiedzanie tętniącej życiem dzielnicy żydowskiej – zaznaczyli autorzy zestawienia. „Witamy w największym zamku na świecie” Minęło raptem kilka dni, a internetowa odsłona „Daily Mail” ponownie rozpisuje się o Polsce. Tym razem za sprawą zamku w Malborku, czyli największego gotyckiego zespołu zamkowego na świecie i jednego z 17 polskich obiektów na liście UNESCO. – Witamy w największym zamku na świecie, tak dużym, że pomieściłby niemal całe królestwo – czytamy już w pierwszym zdaniu tekstu poświęconemu malborskiemu zamkowi. Przygotowany przez redakcję brytyjskiego dziennika artykuł skupia się przede wszystkim na historii i opisie obiektu. Autorzy publikacji podkreślają, że „w obrębie murów obronnych znajdują się trzy zamki obronne, spichlerze oraz labirynt fos, schodów, wieżyczek, wież i sal, a atrakcji wystarczy na mnóstwo baśniowych przygód”. „Piękny jak Praga i Budapeszt” – tak piszą o polskim mieście. Zachwytom nie ma końca – Piękny jak Praga i Budapeszt, ale bez tłumów – pisze o jednym z polskich miast brytyjski dziennik „Daily Express”. To nie pierwszy raz, gdy „Wenecja Północy” trafia na nagłówki... Budowa zamku w Malborku rozpoczęła się w XIII wieku, a na dobre zakończyła w XV. Ogromna warownia powstała z inicjatywy zakonu krzyżackiego. W późniejszych czasach obiekt pełnił funkcję siedziby władz pruskich, a także był wykorzystywany jako rezydencja królów polskich. Jednak „późniejsze najazdy sprawiły, że podupadł i ostatecznie w XIX wieku znalazł się pod ochroną rządu”. Zauważono również, że zamek w Malborku jest niemal dwukrotnie większy od Pałacu Buckingham, czyli londyńskiej rezydencji brytyjskiej rodziny królewskiej, i aż czterokrotnie większy od Zamku Windsor. – Zapierający dech w piersiach średniowieczny obiekt – wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO – składa sie z 30 mln cegieł i jest około dwukrotnie większy od Pałacu Buckingham i czterokrotnie od Zamku Windsor – zaznacza „Daily Mail”. I dodaje, że „najlepszy widok na zamek jest z przeciwnej strony rzeki – można tam dotrzeć kładką – szczególnie późnym popołudniem, kiedy cegła w zachodzącym słońcu nabiera intensywnego czerwonobrązowego koloru”. Powołując się na przewodnik „Lonely Planet”. Zamek w Malborku odwiedzany nie tylko przez turystów z Polski Malborski zamek od lat cieszy się dużym zainteresowaniem. Jak podkreślają brytyjscy dziennikarze, w 2021 roku największy na świecie gotycki zespół zamkowy odwiedziło niemal 400 tysięcy osób z ponad 80 krajów z całego globu. Wówczas wśród zagranicznych turystów prym wiedli nasi zachodni sąsiedzi. Niewykluczone, że po najnowszej publikacji „Daily Mail”, Malbork stanie się także ulubionym celem podróż wielu Brytyjczyków. Dodajmy, że zamek w Malborku, jak i dwa jego oddziały – w Sztumie oraz Kwidzynie – uczestniczą w corocznej akcji „Darmowy Listopad”. W czasie jej trwania najsłynniejsze polskie rezydencje królewskie, jak np. Zamek Królewski na Wawelu czy Zamek Królewski w Warszawie, udostępniają odwiedzającym całkowicie bezpłatnie część swoich zbiorów. Źródło: dailymail.co.uk Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Krzyżacy w obozie koncentracyjnym. Nieoczywista historia słynnego zakonu
Naziści zlikwidowali zakon krzyżacki. Następnie skonfiskowali jego mienie. Kapłanów poddali prześladowaniom. A jednocześnie hitlerowcy nawiązywali do historii Zakonu, a w Malborku szkolili młodzież. Krzyżacy i ich dzieje potrafią zaskoczyć. O tym opowiada wystawa w Muzeum Zamkowym w Malborku.
W tym artykule: Polacy wśród Krzyżaków Krzyżacy w czasach III Rzeszy Czarna i biała legenda Krzyżaków Historia Krzyżaków jest ciągle żywa i budzi emocje Zakon krzyżacki przetrwał wszystkie, nawet najgorsze zawirowania historyczne. Klęska pod Grunwaldem w 1410 rokiem to był tylko jeden z ważnych etapów jego pasjonującej historii. Istnieje do dziś. Krzyżacy są katolikami i podlegają obecnie papieżowi. Polacy wśród Krzyżaków W ich szeregi w ostatnich latach wstąpiło nawet kilku kapłanów polskiego pochodzenia. W średniowieczu również było wielu Polaków, którzy z tym zakonem sympatyzowali. Ale mieli oczywiście inne pobudki. Bo dziś Krzyżacy nie są już rycerzami. Zajmują się działalnością charytatywną, medyczną i duszpasterską. Z kolei w średniowieczu polscy możni i rycerze wspierali Krzyżaków, bo byli ich lennikami, ale część robiła to też absolutnie z własnej woli. Po tym jak król Kazimierz Wielki zawarł z nimi pokój w 1343 roku, wielu polskich rycerzy wraz z zakonnikami walczyło przeciw pogańskiej Litwie. Nawet pod Grunwaldem wśród Krzyżaków walczyli ramię w ramię książęta Konrad VII Biały z dynastii Piastów i szczeciński – Kazimierz V z rodu Gryfitów. Krzyżacy w czasach III Rzeszy Naziści postanowili zlikwidować zakon w latach 1938–1939. Następnie po zajęciu Austrii i Czechosłowacji przejęli jego mienie. Kapłani i siostry byli prześladowani. O tym, że historia zakonu krzyżackiego bywa nie taka oczywista, jak uczyliśmy się w szkole, można przekonać się na wystawie czasowej w Muzeum Zamkowym w Malborku. Zatytułowana jest „Nigra crux mala crux. Czarna i biała legenda zakonu krzyżackiego”. Szczególnie szokujące mogą być dla zwiedzających dzieje zakonu w czasie rządów Adolfa Hitlera. Przecież propaganda PRL niemal zrównywała Krzyżaków z faszystami. Tymczasem na wystawie poznamy sylwetki kapłanów i sióstr zakonnych zamordowanych przez nazistów. Wśród nich był na przykład ojciec Gvido Johann Krisch. Hitlerowcy zabili go w komorze gazowej 9 czerwca 1941 roku w zamku Hartheim w Austrii. Z kolei siostra Irmgardis Leopoldina Smuk została zamordowana w Pirna-Sonnenstein koło Drezna. – Krzyżacy zostali przez nazizm zlikwidowani. Kapłani, bracia, którzy już nie byli rycerzami, tylko to już był zakon duchowny, trafili do obozów koncentracyjnych. Dzielili ten los z naszymi kapłanami w Dachau – mówi w specjalnym podcaście towarzyszącym wystawie dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku, prof. Janusz Trupinda. A jednocześnie z wielką pompą hitlerowcy przenieśli w 1940 roku do Malborka kopie chorągwi zakonu, zdobyte przez Polaków w bitwie pod Grunwaldem. Mit i symbolika krzyżacka była wykorzystywana w narodowosocjalistycznej propagandzie. Czarna i biała legenda Krzyżaków Ekspozycja dostępna w przestrzeniach zamkowych jest czynna do 15 stycznia 2024 roku. – To jest wystawa, która po raz pierwszy zajmuje się kompleksowym zbadaniem, kompleksowym przedstawieniem dwóch stron legendy Zakonu krzyżackiego. Tej białej legendy, którą Krzyżacy prowadzili w swoich celach politycznych (...) i tej czarnej, która pochodzi raczej z polskiej strony i ze strony innych wrogów Zakonu, której miał w swojej historii bardzo wielu – wyjaśnia w podcaście Aleksander Masłowski. To członek zespołu kuratorskiego i kierownik Zamku w Sztumie, który jest oddziałem Muzeum Zamkowego w Malborku. I dodaje: – Legenda krzyżacka nie jest całkiem biała, ani całkiem czarna. Na wystawie zebrano ponad 300 oryginalnych eksponatów z 35 instytucji oraz osób prywatnych z Polski, Litwy, Niemiec, Włoch, Austrii. Są to m.in. średniowieczne kodeksy krzyżackie, Madonna szafkowa z Klonówki, znakomite nowożytne i XIX- i XX-wieczne obrazy, rysunki, grafiki, w tym dzieła Jana Matejki, Wojciecha Gersona, Juliusza i Wojciecha Kossaków. Są też gadżety o tematyce krzyżackiej i grunwaldzkiej. Wśród nich jest na przykład szalik zakupiony przez dyrektora Muzeum Zamkowego w Malborku przed meczem Polska-Niemcy, który ma sobie napis 1410–2010. Zatem nawiązuje do bitwy grunwaldzkiej. Jak przekonują muzealnicy, wystawa jest zaproszeniem do refleksji, ale i ożywionej dyskusji oraz do zapoznania się ze wspaniałymi dziełami sztuki i artefaktami prezentowanymi w salach zamkowych. Historia Krzyżaków jest ciągle żywa i budzi emocje Duża część wystawy poświęcona jest II połowie XIX i I XX w. – To czas kiedy Krzyżacy i ich historia, a także jednoznacznie kojarzony z nimi zamek krzyżacki w Malborku, były szeroko wykorzystywane dla doraźnych celów politycznych, propagandowych i ideologicznych – czytamy w opisie wystawy. Takie doraźne wykorzystanie historii zakonu doprowadziło do uproszczenia jego historii, jej przekłamania, powstania mitów i stereotypów, które funkcjonują i zakorzenione są we współczesnym myśleniu o zakonie. Źródła: Arnold U., Zakon niemiecki. Podstawy, regiony, osoby, Wydawnictwo Naukowe UMK, 2023 Muzeum Zamkowe w Malborku, podcasty do wystawy Stokowski M., Trupinda J., Zamek Malbork w czasach wielkich mistrzów oraz zarys jego dalszych dziejów. Vademecum dla zwiedzających, Muzeum Zamkowe w Malborku, brak roku wydania Teler M., Polak Krzyżak – dwa bratanki, w: Focus Historia Ekstra, 02/2021 Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu
Zamek w Malborku to jedna z najwspanialszych twierdz średniowiecznej Europy. Rezydencja wielkich mistrzów zakonu krzyżackiego onieśmiela swoją wielkością i nic dziwnego. Mówimy tu przecież o największym zachowanym w całości zamku na świecie. Na zwiedzanie tego obiektu trzeba zarezerwować przynajmniej kilka godzin, ale zapewniamy, że nikt z odwiedzających nie opuści go z poczuciem zmarnowanego czasu. Co do zaoferowania ma zamek w Malborku? Opis tras zwiedzania i historię tego miejsca zamieszczamy poniżej.
W tym artykule: Zamek w Malborku: zwiedzanie Zamek w Malborku: bilety Zamek w Malborku: dojazd Zamek w Malborku: historia obiektu Pod względem wielkości, znacząco przewyższa zamek Książ. Podobnie jak zamek w Czersku i zamek w Liwie, reprezentuje styl gotycki, ale jest od nich wyraźnie bardziej reprezentacyjny. Zamek w Malborku, bo o tym obiekcie mowa, to wspaniałe miejsce, jedno z tych, które po prostu trzeba odwiedzić. Jest to jeden z największych zamków na świecie. Zamek w Malborku: zwiedzanie Zespół zamkowy w Malborku jest podzielony na trzy części: Zamek Wysoki (z dziedzińcem otoczonym wspaniałymi krużgankami, kościołem NMP, kaplicą grobową św. Anny, dwiema wieżami i gdaniskiem), Zamek Średni (z Refektarzem Letnim i Zimowym, Pałacem Wielkich Mistrzów, Wielką Komturią, Wielkim Refektarzem, kaplicą św. Bartłomieja, Infirmerią i wieżą Kurza Noga), Zamek Niski (z zabudowaniami gospodarczymi, kaplicą św. Wawrzyńca i Karwanem). Cały obiekt zajmuje powierzchnię ok. 21 ha! Trzeba przyznać, że ogrom zamku robi niesamowite wrażenie. Przygotowując się do zwiedzania, warto więc wybrać wygodne buty, nie tylko dlatego, że trzeba będzie pokonać spory dystans. Znaczna część zespołu jest wyłożona brukiem, więc cienka podeszwa nie ułatwi spaceru. Dla zwiedzających przygotowano dwie trasy: zieloną i historyczną. Trasa zielona prowadzi gości przez wiele atrakcyjnych miejsc, ale nie obejmuje zamkowych wnętrz (te są dostępne dla osób poruszających się wzdłuż trasy historycznej). TOP 10 - Najpiękniejsze Polskie zamki. Co warto zobaczyć? Czy wiesz, że na terenie Polski znajduje się aż 419 zamków? Przeważnie zostały z nich same ruiny, jednak kilka z nich zachowało się w niemal nieskazitelnym stanie. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/450ab4e264687fae9dbf7097251384aa993650d7-21f81ab.jpeg" width="938" height="674" alt="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" title="Zamek w Malborku: opis, zwiedzanie, bilety i dojazd, historia obiektu (fot. Michal Fludra/NurPhoto via Getty Images)" /> Wycieczka rozpoczyna się przy Wale Von Plauena, skąd rozpościera się zapierająca dech w piersiach panorama wschodniej części zespołu. Następnie, szlak prowadzi przez Bramę Snycerską, za którą można podziwiać wszystkie obiekty przylegające do Zamku Małego. Przejazd bramny wprowadza zwiedzających na dziedziniec Zamku Średniego, gdzie można zapoznać się ze wspaniałą architekturą tamtejszych obiektów. Kolejny przejazd wprowadza do międzybramia Zamku Wysokiego. Mijając najstarszy portal w całym zespole, zwiedzający wchodzą na dziedziniec. W tym miejscu rozpoczyna się spacer krużgankiem prowadzący do kaplicy św. Anny i na cmentarz konwentu malborskiego. Zwiedzanie kończy odcinek trasy prowadzący przez fosy i międzymurza Zamku Wysokiego. Zwiedzający, którzy zdecydują się na wycieczkę trasą historyczną, mogą zobaczyć wszystkie atrakcje trasy zielonej i dodatkowo zwiedzić najbardziej reprezentacyjne wnętrza zamku, w tym: pierwsze piętro pałacu wielkich mistrzów, Wielki Refektarz, kościół Najświętszej Marii Panny, wieżę sanitarno-obronną Gdanisko. Warto podkreślić, że zwiedzanie obu tras jest możliwe wyłącznie z audioprzewodnikiem lub w towarzystwie przewodnika. Trasa zielona jest dostępna w poniedziałki, od 9:00 do 20:00, i od wtorku do niedzieli, w godzinach 17:15–20:00. Trasę historyczną można zwiedzać od wtorku do niedzieli, w godzinach 9:00–20:00. Na zwiedzanie zamku trzeba zarezerwować sobie 1,5–3,5 godz. Czas zwiedzania zależy od wybranej trasy i wariantu wycieczki (z przewodnikiem lub audioprzewodnikiem). Zamek w Malborku: bilety Bilety można kupić w kasie biletowej, biletomacie lub w systemie online (na oficjalnej stronie Muzeum Zamkowego w Malborku). Zachęcamy do skorzystania z ostatniej z wymienionych opcji. Obiekt cieszy się dużym zainteresowaniem, a godzinny limit zwiedzających to 500 osób. Mając to na względzie, bilety warto rezerwować z odpowiednim wyprzedzeniem. Ile trzeba zapłacić za możliwość zwiedzenia zamku w Malborku? Bilet normalny na wycieczkę trasą zieloną kosztuje 30 zł, a ulgowy – 20 zł. Bilet rodzinny (dwoje dorosłych i dwoje dzieci) kosztuje 90 zł. Posiadacze karty mieszkańca i karty wolontariusza zapłacą 20 zł. Można też zakupić bilet rodzinny w ramach Karty Dużej Rodziny, normalny za 20 zł i ulgowy za 15 zł. W cenę wszystkich biletów wliczona jest opłata za przewodnika lub za korzystanie z audioprzewodnika. Warto wspomnieć, że w poniedziałki można zwiedzać obiekt bez opłat za bilet. Goście ponoszą tylko opłatę za przewodnika lub audioprzewodnik (15 zł). Zamki i pałace na Mazowszu. 5 weekendowych wycieczek w okolice Warszawy Chcesz choć na chwilę uciec od miejskiego zgiełku? Zbliżający się weekend to idealna okazja, by wyruszyć w wycieczkę w okolice Warszawy i odkryć nieznane zabytki. Oto zamki i pałace na Ma... Zwiedzanie zamku trasą historyczną jest droższe. Bilet normalny na taką wycieczkę kosztuje 70 zł, ulgowy – 50 zł, a rodzinny – 220 zł. W ramach Karty Dużej Rodziny bilet normalny to wydatek rzędu 50 zł. Za bilet ulgowy zapłacimy 30 zł. Także w tym przypadku honorowana jest karta mieszkańca. Jej posiadacze zapłacą za zwiedzanie 20 zł. Zamek w Malborku: dojazd Malbork leży u zbiegu dróg nr. 22 i 55. Dojazd samochodem jest zatem bezproblemowy. Podróż z Katowic zajmie ok. 5 godz., z Warszawy – ok. 4 godz. Z Gdańska do Malborka dojedziemy w ok. 50 min. Z dotarciem na miejsce nie będą mieli problemu także niezmotoryzowani. W mieście jest dworzec kolejowy, zatrzymują się tam także autobusy PKS. Z wielu miast (m.in. z Gdańska, Gdyni, Warszawy Krakowa i Rzeszowa) można dojechać bez żadnych przesiadek. Zamek w Malborku wznosi się w wyjątkowo malowniczej okolicy (prawie tak malowniczej, jak zamek w Stobnicy) nad brzegiem Nogatu. Przy zespole mieści się duży parking, więc nikt nie powinien mieć problemu ze znalezieniem miejsca, w którym będzie można zostawić samochód. Zamek w Malborku: historia obiektu Podobnie jak zamek Czocha, twierdza w Malborku została wybudowana w XIII wieku. A właściwie wtedy rozpoczęła się jej budowa, która trwała aż do połowy XV wieku. Początkowo, obiekt był konwentualną siedzibą komtura. Jego znaczenie wzrosło, gdy w 1309 roku Siegfried von Feuchtwangen zadecydował o przeniesieniu stolicy zakonu krzyżackiego do Malborka. Wówczas okazało się, że zamek nijak spełnia wymogi narzucone mu w ramach nowej funkcji. W trakcie trwającej niemal 40 lat przebudowy, zamek konwentualny został przekształcony w umocnioną twierdzę (Zamek Wysoki), którą otaczały fosy i pierścienie murów obronnych. Rozbudowane podzamcze stało się Zamkiem Średnim. W XIV i XV wieku powstała trzecia część warowni – Zamek Niski. Cały zespół otoczono fosami i murami obronnymi. Dostępu do warowni broniły też liczne wieże. Zamki Dolnego Śląska. Jaka jest ich historia i jakie tajemnice kryją? Zamki Dolnego Śląska odzyskują blask. I otwierają się na turystów. Dzięki temu w luksusie zarezerwowanym kiedyś dla błękitnokrwistych mogą pławić się dziś zwykli śmiertelnicy. W czerwcu 1457 r. miasto zostało zajęte przez wojska polskie, a zamkiem zaczął zarządzać starosta królewski. Wówczas zmieniło się przeznaczenie poszczególnych części zespołu, a sam obiekt zaczął być zaniedbywany. Wynikało to z braku środków na utrzymanie tak dużej warowni. W maju 1644 roku doszło do przypadkowego podpalenia zadaszenia Zamku Wysokiego. Ogień strawił też krużganki otaczające dziedziniec. Wkrótce potem odbudowano je, ale już w nieco innej formie. We wrześniu 1772 r. miasto znalazło się pod kontrolą wojsk pruskich. Wówczas rozpoczęły się prace budowlane, których celem było przystosowanie zamku do potrzeb nowego zarządcy. Fryderyk Wilhelm III zalecił przebudowę warowni na magazyny wojskowe. Gdy z Malborka wycofały się wojska napoleońskie, rozpoczęto opracowywanie planu odbudowy twierdzy. W 1816 roku utworzono Zarząd Odbudowy Zamku w Malborku. Prace rozpoczęły się rok później. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Rycerze Krzyża. Kim byli, kim są dzisiaj
Walka była ich życiem – mieczem nawracali pogan. Z czasem swe ostrze zwróciła przeciw nim historia. Po 800 latach istnienia prawdziwe dzieje zakonu krzyżackiego są dopiero odkrywane.
Przeczytaj całość!
Dokładnie 20 lipca 1969 r. mały krok Neila Armstronga na Księżycu stał się wielkim krokiem dla ludzkości. To wydarzenie, które obejrzało pół miliarda ludzi, było i chyba wciąż pozostaje najśmielszym, najodważniejszym i największym dokonaniem naszego gatunku. Gatunku, który spoglądając w gwiazdy, zawsze marzył, żeby być bliżej nich, i kiedy opanował już całą Ziemię, zapragnął wyruszyć w kosmos. Nasza zapisana w genach natura - niezaspokojona ciekawość tego, co znajduje się za horyzontem - pcha nas do odkrywania, poznawania i badania. Jednak misji Apollo 11 i wcześniejszych pionierskich lotów Rosjan nie da się porównać z żadnym innym ludzkim wyczynem. Było to bezprecedensowe wyjście ze strefy komfortu i bezpieczeństwa, jakie daje Ziemia, i wkroczenie na teren nieznany, obcy, wrogi, gdzie nasze życie zależy wyłącznie od technologii, którą dysponujemy. Sukces misji Apollo 11 sprawił, że świat ogarnęła euforia. Wydawało się, że bramy do eksploracji wszechświata stoją przed nami otworem i już niebawem człowiek postawi stopę nie tylko na Marsie, ale też na innych planetach, odnajdzie drugą Ziemię, a może i skolonizuje kosmos. To wydanie magazynu National Geographic jest swego rodzaju podsumowaniem tego, co się stało w ciągu ostatnich 50 lat, i wizją tego, co wydarzy się w niedalekiej przyszłości. Oto bowiem znów stoimy u progu nowej ery podboju kosmosu. Cele, które ponad pół wieku temu wydawały się w zasięgu ręki, jak choćby plany załogowej misji na Marsa, najbardziej gościnnej planety w Układzie Słonecznym, wciąż pozostają wyzwaniem, któremu nie wiadomo kiedy sprostamy. Wizja Czerwonej Planety jako alternatywy dla Ziemi, zabezpieczenia na wypadek, gdyby nasza planeta uległa zagładzie, wydaje się jednak co najmniej kontrowersyjna. Bo jak powiedział Bill McKibben, amerykański działacz ekologiczny i pisarz - najmniej gościnny skrawek Ziemi jest i tak znacznie bardziej przyjazny dla człowieka niż jakikolwiek punkt wszechświata, do którego jesteśmy w stanie dotrzeć. Koncepcja życia na Marsie w warunkach absolutnie sztucznych, gdy wciąż mamy do dyspozycji Ziemię, wciąż najpiękniejszą i najbardziej gościnną z planet, wydaje się kiepską alternatywą. Astronauci, jedyni ludzie, którzy doświadczyli życia i samotności w kosmosie, po zakończeniu misji zwykle mocno angażują się w działania mające na celu ochronę naszej planety. Z perspektywy kosmosu Ziemia jest rajem stworzonym dla nas i nigdzie nie będzie nam lepiej. Agnieszka Franus redaktor naczelna W numerze: DROGA NA KSIĘŻYC | Nadia Drake Dzięki ludzkiej determinacji, dzielności i ogromnym pieniądzom 66 lat po locie braci Wright dokonaliśmy rzeczy niebywałej, stanęliśmy na powierzchni Księżyca. KOSMOS: CO DALEJ | Sam Howe Verhovek Dziś kosmiczny wyścig jest bardziej międzynarodowy, sprywatyzowany, nastawiony na zyski i tłoczny. Na co liczą jego zwycięzcy? NIGER. NARÓD NA KRAWĘDZI | Robert Draper Ten biedny zachodnioafrykański kraj otoczony przez niestabilnych sąsiadów usiłuje obronić się przed osunięciem w społeczno-polityczny chaos. NAMORZYNOWY WAŁ. BANGLADESZ | Peter Schwartzstein Kiedyś przybrzeżny las mangrowców chronił ląd przed wodami oceanu. Teraz ta bariera pada. WODY ARGENTYNY | Enric Sala Argentyna właśnie postanowiła chronić ogromny morski obszar u swoich południowych krańców, pełen cudów podwodnego życia. Numer dostępny w salonach prasowych oraz sklepie internetowym www.kultowy.pl od 27 czerwca.
XXV Międzynarodowe Biennale Ekslibrisu Współczesnego – Malbork 2015
W dniach 7 czerwca – 30 września Muzeum Zamkowe w Malborku zaprasza do obejrzenia 25. edycji pokonkursowej wystawy prezentującej 300 najlepszych współczesnych znaków własności książek, wykonanych przez 140 artystów z 29 krajów Europy, Azji i obu Ameryk. Malborskie Biennale jest najstarszą na świecie imprezą artystyczną, prezentującą w cyklu dwuletnim od 1963 roku, bieżące dokonania twórcze w zakresie tej dziedziny sztuki. Zainicjował je konkurs na ekslibris dla nowo utworzonej biblioteki zamkowej, ogłoszony w 1963 roku przez Henryka Raczyniewskiego, ówczesnego dyrektora malborskiego Muzeum. Z inicjatywy H. Raczyniewskiego oraz artysty grafika Wojciecha Jakubowskiego, ów konkurs przerodził się w prezentację dorobku najwybitniejszych polskich i zagranicznych twórców uprawiających ten gatunek sztuki. Pierwsza edycja konkursu stała się równocześnie początkiem malborskiego Biennale i tworzonej tu kolekcji ekslibrisów. W liczącej ponad pół wieku historii tej imprezy artystycznej odbyło się dwadzieścia pięć konkursów (łącznie z obecnym) i tyleż samo wystaw pokonkursowych. Wysoki poziom artystyczny i kunszt warsztatowy prezentowanych tu dzieł współczesnych wirtuozów rylca i akwafortowej igły, przyniósł malborskim wystawom sławę renomowanego forum prezentacji najlepszych światowych osiągnięć w tej kameralnej dziedzinie grafiki. Biennale ma charakter konkursu, do którego są zapraszani artyści graficy i studenci uczelni artystycznych w kraju i zagranicą Zespół jurorów powołany przez dyrektora Muzeum ocenia i kwalifikuje ryciny na wystawę oraz przyznaje nagrody regulaminowe. Autorzy najlepszych ekslibrisów otrzymują nagrody pieniężne i równorzędne wyróżnienia w postaci Medali Honorowych. Dyrektor Muzeum Zamkowego w Malborku przyznaje nagrodę za najciekawszy ekslibris dedykowany malborskiemu muzeum. W pulę nagród wpisały się również te sponsorowane przez instytucje państwowe i osoby prywatne. Tradycyjnie od wielu lat swoją nagrodę przyznaje Prezes Związku Polskich Artystów Plastyków i Towarzystwo Bibliofilów Polskich w Warszawie oraz Burmistrz Miasta Malborka. Wyjątkowy charakter mają dwie pozostałe nagrody, przyznawane w malborskim konkursie od 2000 i 2002 roku, mianowicie Medal Pamiątkowy im. Janusza Mikołaja Szymańskiego i Nagroda Złotego Rylca im. Henryka Feilhauera. Obie są sponsorowane przez rodziny zmarłych przed laty Janusza Szymańskiego (1938-1998), bibliofila i kolekcjonera, cenionego znawcy ekslibrisów oraz Henryka Feilhuera (1942-1999), mistrza miedziorytu, wybitnego medaliera i malarza. Definicja ekslibrisu Tradycyjnie pojmowany ekslibris kojarzony jest z niewielką odbitką graficzną zawierającą w polu kompozycji dedykację, na którą składa się zwrot ex libris lub jego zamiennik, np. ex bibliotheca, ex numismaticis, z książek, i który jest połączony z imieniem i nazwiskiem właściciela, czyli osoby zamawiającej ekslibris. W miejscu nazwiska konkretnej osoby może pojawić się nazwa instytucji, np. biblioteki lub muzeum. Taką odbitkę przyklejano na wewnętrzną stronę przedniej okładki książki dla udokumentowania przynależności woluminu do określonego księgozbioru. Wystawa będzie prezentowana w dawnym kościele pw. św. Wawrzyńca na Przedzamczu. Wstęp wolny. Zapraszamy Bogumiła Omieczyńska –Kurator wystawy
500 rycerzy, 25 reprezentacji narodowych z 6 kontynentów. Mistrzostwa Świata w Sportowych Walkach Rycerskich od 30 kwietnia do 3 maja na Zamku w Malborku.
Już za 9 dni w Malborku, dawnej stolicy Zakonu Krzyżackiego rozpoczną się Mistrzostwa Świata w Sportowych Walkach Rycerskich Federacji IMCF. Rycerze z całego świata w będą ścierać się w walce o sławę, honor i najwyższe trofea. Walka jest w 100% realna, nic nie jest reżyserowane, a scenariusz piszą prawdziwi zawodnicy. Wygrywa po prostu lepszy. Co więcej, wydarzenie będzie nie tylko okazją do oglądania rycerskich pojedynków, ale również doświadczenia atmosfery średniowiecza w zupełnie unikatowym formacie. Interaktywne stanowiska, pokazy sokolnictwa, artylerii czarnoprochowej, tańca, kuglarstwa i wiele innych atrakcji będzie towarzyszyć uczestnikom przez 4 dni trwania turnieju. Chętni na podróż w czasie?
Miasteczka, wsie, zamki, pałace, imprezy kulturalne – „Polska na wycieczkę” zawiera wiele propozycji na wyjazd pełen dobrej zabawy, wypoczynku, poznawania tradycji i historii
Przewodnik „Polska na wycieczkę” pozwala wybrać dla siebie idealne miejsce na krótką wyprawę. Podpowiada, jak zaplanować pobyt oraz kiedy warto odwiedzić opisane miejsca tak, by w pełni je odkryć i poznać. Dariusz Jędrzejewski w swojej książce przedstawia 30 zamków, pałaców i rezydencji, które urodą dorównują najsłynniejszym budowlom w Europie. To m.in. zamek Książ w Wałbrzychu, pałac myśliwski Radziwiłłów w Antoninie, zespół katedralny we Fromborku czy zamek krzyżacki w Malborku. Opisuje czekające na turystów atrakcje, dzieje budowli i ich właścicieli. W książce znajduje się też 10 symboli – miejsc chwały, pamięci i zadumy, które odegrały ważną rolę w kształtowaniu historii Polski na przestrzeni 1000 lat. Autor zabiera czytelników w swoistą podróż w czasie do Gniezna, Grunwaldu, Oświęcimia czy Wadowic. Miłośnicy kameralnych i nastrojowych miejscowości znajdą propozycje 26 urokliwych miast i miasteczek. Kazimierz Dolny, Łęczyca, Pszczyna, Chełmno i wiele innych – wszystkie są charakterystyczne i mają „to coś”, czyli niezwykły klimat, który powoduje, że żal z nich wyjeżdżać. Autor przybliża historię, atrakcje i najpiękniejsze zabytki tych miast. Dariusz Jędrzejewski przedstawia też 24 oryginalne i niepowtarzalne imprezy kulturalne na cztery pory roku. Festyny, festiwale, konkursy, turnieje i uroczystości są świetnym dodatkiem do wycieczek krajoznawczych. Pozwalają poznać w pełni historię, tradycję i dziedzictwo odwiedzanych regionów. Zimą i wiosną można wybrać się na Góralski Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej czy Międzynarodowy Zjazd Saniami Rogatymi w Kowarach. Lato i jesień to czas na Międzynarodowy Wielki Turniej Rycerski w Golubiu-Dobrzyniu i Winobranie w Zielonej Górze. Wszystkie propozycje w przewodniku zawierają niezbędne wskazówki, takie jak ważne adresy, telefony i namiary na strony internetowe.
Mistrzowie polskiej rzeźby współczesnej w plenerach Zamku Malbork
Malborski zamek został opanowany! Sztuki tej dokonały współczesne rzeźby. Jedne stabilnie osadzone, inne balansujące ponad głowami zwiedzających
Mistyczne i uduchowione, to znów eksponujące swą seksualność. Tu i tam militarne, ówdzie bezbronne jak niewiniątka. Wtargnęły przebojem na dziedzińce Zamku Średniego i Wysokiego, do fos, na tarasy i mię-dzymurza. Pozostaną tam do połowy września bieżącego roku. Wachlarz artystów zaproszonych do udziału w malborskiej ekspozycji jest szeroki. Wśród dziewiętnastu współczesnych twórców są takie znakomitości jak: Magdalena Abakanowicz (Rycerze dworu króla Artura), Barbara Falender (Sarkofag dla rodziców i Rok 2001), Adam Myjak (Dom, Figury niespokojne), Gustaw Zemła (Niobe), Jacek Waltoś (Sam, Pieta w trój-nasób) i Jerzy Fober (Kto ma oczy niech słucha, Upadły anioł, Rzeźba dokończona); pośród już nieżyjących trzeba wymienić: Jerzego Jarnuszkiewicza (Kaganiec I), Marię Jaremę (Akt), Barbarę Zbrożynę (Macierzyństwo), Alfonsa Karnego (Portret Tadeusza Breyera) i Tadeusza Łodzianę (Rzeźba przydrożna). Autorem dwudziestu nagich Żelaznych ludzi jest Zbigniew Frączkiewicz, sześciu Niewiniątek – Sylwester Ambroziak, wreszcie pięciu figur balansują-cych na linach (m.in. z cyklu Osaczających) – Jerzy Kędziora. Łącznie na wystawie zgroma-dzono ponad 60 prac wyrzeźbionych w kamieniu i drewnie, odlanych w brązie i żeliwie, uwiecznionych w ceramice, stali i żywicach syntetycznych. Malbork porusza, zachwyca i inspiruje. Jego ogromny potencjał wystawienniczy wpisany jest w skalę architektonicznego założenia. Historycznie rozumiana „pamięć wewnętrzna” kom-pleksu zamkowego zrodziła pokusę skonfrontowania z nowoczesnością, z rzeźbą współcze-sną. Podjęto zatem wysiłek, by wyselekcjonowane prace tak rozmieścić w rozległych plene-rach warowni, by pomiędzy rzeźbą a otoczeniem mógł się nawiązać logiczny związek, kon-tekst, alians. Jednym słowem: dialog! Artyści wystawiający w malborskich wnętrzach i plenerach poszukują odpowiedzi na funda-mentalne kwestie dotyczące ludzkiego bytu. Odwołują się do etyki, filozofii, literatury i reli-gii. Podejmują świadomie najbardziej uniwersalne tematy, posługując się – w zgodzie z arty-stycznym powołaniem – rzeźbą figuralną rozpiętą szeroko między realizmem a abstrakcją. Oni także biorą udział w dialogu. Projekt ekspozycyjny noszący hasło Dialog Miejsca został zrealizowany przez Muzeum Zamkowe w Malborku (komisarz: Ewa Witkowicz-Pałka) i Zarząd Główny Związku Polskich Artystów Plastyków (komisarz: Jacek Kucaba). Obiekty pochodzą ze zbiorów własnych arty-stów, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku – współpracującego z organizatorami wystawy, a także z kolekcji prywatnej państwa Doroty i Tomasza Tworków z Kielc.