National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-09T07:02:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nago, tyłem i o północy. Tak miała działać magia dawnych Słowian
items: Klątwa egipskiej niewolnicy na ołowianej tabliczce. Wyjątkowe odkrycie z terenu Europy
items: Ten tajemniczy wzór miał chronić przed zarazą. Pochodzenie zaklęcia „abrakadabra” sięga starożytności
items: Aleister Crowley – kim był naprawdę „najbardziej niegodziwy człowiek świata”
items: Nazywano go „arcykapłanem Szatana”. Kim był Czesław Czyński z Kujaw?
items: Tajemnicze słowo abrakadabra było znane już w starożytności. Miało zaskakujące zastosowanie
items: Odkryto starożytny podręcznik czarów. Księga mocy zawiera odniesienia do sekty setian
items: Grymuar, czyli księga magiczna ze średniowiecza. Jakie zaklęcia zawierały te dzieła?
items: Ponad 40% ludzi na świecie wierzy w czary. Kto i gdzie jest najbardziej skłonny do wiary w magię?
items: Kokaina w pieluszkach i proszek na "niegrzecznego chłopaka". Z wizytą w boliwijskim mieście La Paz
items: Czarownice naprawdę latały. Zawartość magicznego kotła sprawiała, że każdy by odleciał
items: Polskie polowanie na czarownice. Jak do tego doszło?
items: Tu nic nigdy nie pozostaje takie samo. Magia wybrzeża
items: Tajemnicza egipska księga rytualna właśnie została przetłumaczona. Ma 1300 lat
items: Oko za oko
items: Świnia pod pręgierzem

Nago, tyłem i o północy. Tak miała działać magia dawnych Słowian
type: item
date: 2026-07-09T07:01:26.000Z
creator: prof. Bożena Czwojdrak
subject: Historia
subject: magia
subject: religie
subject: słowianie
subject: wierzenia
description: Zioła zbierane o północy, amulety ukrywane pod progiem, wróżby z kichnięcia i zaklęcia mające wzbudzić miłość. W dawnych wierzeniach magia przenikała codzienne życie, choć wiele przypisywanych średniowieczu zwyczajów znamy dopiero z późniejszego folkloru.
encoded: Spis treści: Czy chrześcijaństwo wyparło dawne wierzenia Słowian? Boruta, utopce i zioła zbierane o północy. Tak działał świat dawnych wierzeń Nago, tyłem i o północy. Tak próbowano zdobyć miłość i szczęście Kichnięcie, kometa i pierwsza kąpiel dziecka. Tak odczytywano znaki Magia, wróżby i rytuały ochronne przez stulecia były częścią codziennego życia. Pomagały oswoić chorobę, niepewność, pogodę czy sprawy sercowe, a dawne wierzenia często przenikały się z chrześcijaństwem i późniejszym folklorem. Nie wszystkie zwyczaje przypisywane dziś średniowieczu rzeczywiście pochodzą z tej epoki, ale wiele z nich pokazuje, jak silna była potrzeba dostrzegania w świecie ukrytych znaków i nadprzyrodzonych zależności. Czy chrześcijaństwo wyparło dawne wierzenia Słowian? Wraz z chrztem Polski i chrystianizacją ziem polskich zaczęły przenikać na nie wzorce kultury chrześcijańskiej Europy, w tym piśmiennictwo, architektura i nowe formy organizacji życia religijnego. Proces ten nie polegał jednak wyłącznie na łagodnym wchłanianiu wcześniejszych wierzeń. Kościół zwalczał dawne kulty i obrzędy, a jednocześnie niektóre lokalne zwyczaje stopniowo przekształcały się i otrzymywały chrześcijańskie znaczenie. Tak było między innymi z obchodami przesilenia letniego, których elementy przetrwały w tradycji nocy świętojańskiej, choć ich forma zmieniała się przez stulecia. Podobnie chrześcijańskie obchody związane ze wspominaniem zmarłych mogły na ziemiach polskich przejmować pewne elementy wcześniejszych praktyk. Nie oznacza to jednak, że Dzień Zaduszny jest po prostu schrystianizowaną wersją dziadów. Równie ostrożnie należy mówić o zwyczajach takich jak topienie marzanny, zdobienie jaj czy śmigus-dyngus – mają one złożoną historię i nie zawsze da się je bezpośrednio wyprowadzić z religii przedchrześcijańskich. Jasełka natomiast są tradycją chrześcijańską, wyrosłą ze średniowiecznych widowisk bożonarodzeniowych, choć z czasem wchłonęły liczne elementy lokalnego folkloru. W przedchrześcijańskich…

noc-kupaly-GettyImages-800692022-c862b71.jpg
width: 3742
height: 2495

Klątwa egipskiej niewolnicy na ołowianej tabliczce. Wyjątkowe odkrycie z terenu Europy
type: item
date: 2026-06-19T06:50:43.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: europa
subject: holandia
subject: magia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny rzym
subject: wierzenia
description: Czy egipska niewolnica mogła rzucić urok na północy Europy? Badacze rozszyfrowali tekst na ołowianej tabliczce znalezionej w Holandii. Unikalne połączenie greckiego języka, rzymskich imion i egipskiej magii rzuca nowe światło na wierzenia i codzienne życie w Cesarstwie Rzymskim.
encoded: Czy magia i rzucanie uroków to pieśń przeszłości? Okazuje się, że wcale nie. W 2017 roku na zlecenie kanału CI Polsat zapytano o to Polaków. Połowa badanych zadeklarowała doznania nadprzyrodzone, co dowodzi, że ludzki umysł nie jest w pełni racjonalny. W świecie starożytnym magia była jeszcze bardziej zakorzeniona. Stosowano nią jako realne narzędzie używane w codziennych sporach. Antyczne tabliczki klątw stanowiły mroczny element ówczesnej religijności. Magiczny ołów W pierwszych wiekach naszej ery tradycje magiczne (egipskie, bliskowschodnie, żydowskie) coraz silniej się ze sobą mieszały i rozprzestrzeniały po całym Imperium Rzymskim. W celu praktyk magicznych stosowano tabliczki tworzone z ołowiu, ponieważ był to materiał łatwy w obróbce, ciężki i chłodny w dotyku, co – jak wierzono w antyku – nadawało mu właściwości „wiązania” sił nadprzyrodzonych. Jednak był to też surowic szkodliwy dla zdrowia, co wpłynęło na zdrowie ówczesnych ludzi. Tabliczek używano, aby wpłynąć na przeciwników w czasie spraw sądowych, rywali sportowych czy konkurentów w miłości. Po wyryciu zaklęć tabliczki zakopywano w ziemi, by przekazać prośbę bóstwom rzymskim (ale nie tylko) i demonom. Sensacja pod placem ratuszowym w Heerlen Niedawne wykopaliska w holenderskiej gminie Heerlen, gdzie niegdyś znajdowała się rzymska osada wojskowa Coriovallum, przyniosły właśnie takie znalezisko. Pod placem ratuszowym, w dawnej jamie śmietnikowej, zespół holenderskich archeologów natrafił na ołowianą tabliczkę o wymiarach 9,3 na 4,8 centymetra. Artefakt ten, datowany na II wiek n.e., pokryty był napisami, które na pierwszy rzut oka były nieczytelne. Jednak badacze z Uniwersytetu w Heidelbergu podjęli się trudnego zadania odczytania zawartych na nim inskrypcji. Niezwykła fotografia pomaga badaczom Odczytanie drobnych liter na utlenionym ołowiu wymagało zastosowania najnowocześniejszych metod. Instytut Papirologii w Heidelbergu wykorzystał technikę RTI (Reflectance Transformation Imaging). Jest to komputero…

heerlencursetablet1920-f6245de.jpg
width: 1220
height: 686

Ten tajemniczy wzór miał chronić przed zarazą. Pochodzenie zaklęcia „abrakadabra” sięga starożytności
type: item
date: 2025-10-26T12:46:19.000Z
creator: Tom Metcalfe
subject: Historia
subject: historia
subject: magia
subject: starożytność
subject: wiara
description: Wyrażenie „abrakadabra” nie zawsze oznaczało sztuczkę sceniczną. Jego historia sięga czasów starożytnego Rzymu, gdzie pełniło funkcję magicznego zaklęcia chroniącego przed chorobami.
encoded: Spis treści: Kiedy po raz pierwszy zapisano słowo „abrakadabra”? Zaklęcie, które leczyło choroby Hipotezy dotyczące znaczenia abrakadabry Z antycznego amuletu do sztuczki scenicznej Dlaczego dziś to tylko słowo? Najwcześniejsza wzmianka o „abrakadabrze” pochodzi z tekstu z II wieku n.e. Wspominano w nim ten termin jako środek na gorączkę. Słowo „abrakadabra” często sygnalizuje, że wydarzyło się coś magicznego – może przemiana, a przynajmniej sztuczka. Sam wyraz jest osobliwy. Dziś to niemal uniwersalny znak rzeczy niemożliwych. Specjaliści wciąż dyskutują o jego dokładnym pochodzeniu. Nie da się jednak zaprzeczyć, że jest starożytny. Kiedy po raz pierwszy zapisano słowo „abrakadabra”? „Abrakadabra” pojawia się po raz pierwszy w pismach Kwintusa Serenusa Sammonikusa ponad 1800 lat temu jako magiczny sposób na gorączkę. Taka gorączka w epoce sprzed antybiotyków mogła skończyć się śmiercią. Bywała m.in. objawem malarii. Sammonikus był nauczycielem dzieci, które zostały cesarzami rzymskimi: Gety i Karakalli. Jego uprzywilejowana pozycja w bogatej, wpływowej rodzinie wzmacniała wagę jego słów. W II wieku n.e. w księdze „Liber Medicinalis” („Księga medycyny”) radził przygotować amulet z pergaminem, na którym wypisano magiczne słowo. Amulet należało zawiesić choremu na szyi. Nakazywał wypisywać wyraz w kolejnych wierszach w dół, za każdym razem z jedną literą mniej, tak by tworzył trójkąt skierowany w dół – jak na ilustracji powyżej. Napis miał składać się z 11 wierszy. Piszemy aż do wyczerpania liter w słowie. W ten sam sposób – tłumaczył Serenus – zniknie i gorączka. Zaklęcie, które leczyło choroby Zgodnie z nowszymi badaniami warianty „abrakadabry” pojawiają się też w egipskim papirusie zapisanym po grecku z III wieku n.e. W kolejnych wierszach pomija się w nim samogłoski na początku i na końcu wyrazu. Podobny zabieg widzimy w koptyjskim kodeksie z VI wieku, lecz z innym magicznym słowem. Dla wyznawców greckiej magii zapisywanie wariacji słowa w trójkącie skierowanym w …

2025-10-22-103510--462d55a.png
width: 1268
height: 901

Aleister Crowley – kim był naprawdę „najbardziej niegodziwy człowiek świata”
type: item
date: 2025-10-11T11:01:22.000Z
creator: Paula Apanowicz
subject: Ludzie
subject: magia
description: Prasa okrzyknęła go „najbardziej niegodziwym człowiekiem świata”. Sam wolał tytuł „Wielkiej Bestii”, twierdził też, że jego nowa religia zawarta w „Księdze Prawa” zniszczy chrześcijaństwo. 12 października wypada 150. rocznica urodzin Aleistera Crowleya, brytyjskiego okultysty i autora systemu religijno-filozoficznego Thelema.
encoded: Spis treści: Filozofia Thelemy: co naprawdę głosił Aleister Crowley? Dlaczego Crowley został uznany za wcielenie zła? Jak z pobożnego dziecka narodziła się „Wielka Bestia”? Czy Crowley był prekursorem współczesnego rozwoju osobistego? Mag nad przepaścią – ciemna strona życia Aleistera Crowleya Dziedzictwo Crowleya: jak „Wielka Bestia” stała się ikoną buntu? Śpiewał o nim niedawno zmarły Ozzy Osbourne, nawiązując w kawałku „Mr. Crowley” do niezrozumianej natury okultysty zwracającego społeczeństwu namiastkę magii. Marilyn Manson w utworze „Misery Machine” zabierał słuchaczy w podróż do „opactwa Thelemy”. Zespół Behemoth nazwał swój piąty studyjny album „Thelema. 6” na cześć religijno-filozoficznego systemu. Wizerunek Aleistera Crowleya znalazł się ponadto na okładce albumu The Beatles „Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band”. Założyciel Kościoła szatana Anton LaVey tytułował go zaś… „naćpanym pozerem”. Filozofia Thelemy: co naprawdę głosił Aleister Crowley? Aleister Crowley był postacią tyleż kontrowersyjną, co fascynującą. Dla jednych geniusz stojący na straży iście nietzscheańskiej koncepcji woli jednostki, dla drugich – obłąkany mitoman. Wywarł niezrównany wpływ na popkulturę. Dla wielu artystów stał się symbolem buntownika, w którego rysie dostrzegano znamiona niezrozumienia przez resztę świata. Jego kontrowersyjny styl życia do dziś budzi spore emocje. Crowley był krzewicielem nowego systemu religijnego Thelema, który w jego założeniu miał wyprzeć chrześcijaństwo. Swoje życie podporządkował idei: „Czyń wedle swej woli, która będzie całym Prawem”. Ile wyznawców myśli samozwańczego proroka, tyle odczytań jego niezwykłej filozofii. Wśród głównych założeń crowleyanizmu można jednak wymienić samostanowienie, autodyscyplinę jako najwyższą formę moralności, siłę woli, mistycyzm i okultyzm. Sam autor zachęcał do indywidualnych odczytań przekazu, jednocześnie przestrzegając przed próbami nawrócenia innych – podążanie ścieżką Thelemy miało być świadomym aktem. Objaśniającą…

aleister-crowley-GettyImages-2633056-63ec371.jpg
width: 1024
height: 766

Nazywano go „arcykapłanem Szatana”. Kim był Czesław Czyński z Kujaw?
type: item
date: 2024-07-17T09:52:30.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: magia
subject: polska
description: Biografia Czesława Czyńskiego to gotowy scenariusz na film – przygodowy, kryminalny lub horror. Dziś nazwisko Czyński kojarzy się głównie z arystokratą-amantem ze „Znachora”. Jednak 100–150 lat temu wzbudzało fascynację i wstręt, zachwyt i strach.
encoded: W tym artykule: Niezwykłe eksperymenty hipnotyczne Romans pod hipnozą Ślub z podstawionym pastorem Intrygi na carskim dworze Czesław Czyński wraca do Polski Czesław Czyński urodził się w roku 1858 w kujawskim Turzynku pod Nieszawą. Po powstaniu styczniowym jego rodzina schroniła się we Francji, a potem w Austro-Węgrzech. A właściwie na ziemiach polskich zaboru austriackiego. W Krakowie przez parę lat Czesław studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim. Niezwykłe eksperymenty hipnotyczne Interesował się zjawiskami, które w większości dziś ocenilibyśmy jako paranaukowe czy pseudonaukowe. Pasjonował się chiromancją, hipnozą, fizjonomiką (poznawanie charakteru z rysów twarzy i kształtów głowy), spirytyzmem, grafologią. Przedstawiał się fałszywie jako doktor, a także twierdził, że leczy przy użyciu hipnozy. Propagował też popularny wówczas sztuczny „boski” język volapük. Przez Galicję, Małopolskę i Kujawy rozpoczął drogę do międzynarodowej kariery. „W sali bydgoskiego variété Concordia przy niezwykłym powodzeniu wśród 800-osobowego tłumu robił swe niezwykłe eksperymenty hipnotyczne, którymi, jak i […] wytwornością, publiczność była oczarowana. Szalone wrażenie wywierały jego produkcje w sali oświetlonej gazem, którego płomyki głośno skwierczały w przeelektryzowanym nastrojem powietrzu. Dreszcz grozy przenikał umysły, gdy Czyński zbliżał palce do obrazu, chcąc go siłą swej szatańskiej sztuki zrzucić ze ściany, a z palców wyrastały mu długie, płonące, błękitne nitki elektryczne, wibrujące z delikatnym, przejmującym trzaskiem” – pisała ówczesna prasa. Romans pod hipnozą Jednak takie cyrkowe sztuczki były dopiero wstępem do prawdziwej kariery Czyńskiego. Intrygował i budził zazdrość mężczyzn, zachwycał i fascynował kobiety. Z kochanką-medium jeździł po kolejnych miastach. Toruń, Gdańsk, Drezno, Berlin – wymieniała prasa. Mierzył wysoko, jednak przez finansowe nadużycia naraził się wpływowym niemieckim rodzinom. Pobyt w więzieniu najwyraźniej go jednak nie przerażał. W…

czeslaw-czynski-2440a4d.png
width: 1200
height: 630

Tajemnicze słowo abrakadabra było znane już w starożytności. Miało zaskakujące zastosowanie
type: item
date: 2024-03-29T10:38:05.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: magia
subject: medycyna
subject: starożytność
subject: Zdrowie
description: Najwcześniejsza wzmianka o zaklęciu abrakadabra pochodzi z tekstu z II wieku naszej ery. Tego słowa pierwotnie używano w starożytnej medycynie.
encoded: W tym artykule: Abrakadabra jako lecznicze zaklęcie Ochrona przed złymi duchami Święte imię Zaklinanie chorób Słowo owiane tajemnicą Kiedy słyszysz słowo „abrakadabra”, wiesz, że wydarzyło się coś magicznego. Może transformacja, a przynajmniej jakaś sztuczka. Obecnie abrakadabra jest niemal uniwersalnym symbolem czegoś niemożliwego. Może też kojarzyć się ze śmiercionośnym zaklęciem „avada kedavra” z uniwersum Harry’ego Pottera. Według pisarki J.K. Rowling w języku aramejskim oznacza to „niech ta rzecz zostanie zniszczona”. Samo słowo jest osobliwe. Eksperci wciąż debatują nad dokładnym pochodzeniem abrakadabry. Jednak ma ona niezaprzeczalnie starożytny rodowód. Abrakadabra jako lecznicze zaklęcie Abrakadabra po raz pierwszy pojawiła się w pismach Quintusa Serenusa Sammonicusa ponad 1800 lat temu. Oznaczała magiczny lek na gorączkę. W dawnych czasach gorączka była objawem potencjalnie śmiertelnych chorób, takich jak malaria. Serenus był wychowawcą dzieci, które zostały cesarzami rzymskimi – Gety i Karakalli. Uprzywilejowana pozycja w zamożnej rodzinie arystokratycznej dodała wagi jego słowom. W II wieku n.e. Serenus napisał dzieło zatytułowane „Liber Medicinalis” („Księga medycyny”). Na gorączkę zalecał wykonanie amuletu zawierającego pergamin z wypisanym magicznym słowem, który zawieszano na szyi chorego. Zalecił, aby słowo to było pisane w kolejnych wierszach, ale w trójkącie skierowanym w dół. Za każdym razem pisano o jedną literę mniej: ABRACADABRA ABRACADABR ABRACADAB … AB A Napis składałby się wówczas z 11 wierszy zapisanych tak, aby ze słowa nie pozostały żadne znaki. W ten sam sposób, twierdził Serenus, gorączka również zniknie. Ochrona przed złymi duchami Według najnowszych badań abrakadabra pojawiała się także w egipskim papirusie, spisanym w języku greckim w III w. n.e. Tu zapis pomija samogłoski na początku i na końcu abrakadabry w kolejnych wersach. Zaklęcie występuje też w kodeksie koptyjskim z VI wieku. Tu użyto tej samej metody, ale innego magicznego …

tajemnicze-slowo-abrakadabra-znane-bylo-juz-w-starozytnosci-mialo-zaskakujace-zastosowanie-3b5483e.jpg
width: 931
height: 466

Odkryto starożytny podręcznik czarów. Księga mocy zawiera odniesienia do sekty setian
type: item
date: 2023-07-07T09:01:11.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: magia
subject: starożytny egipt
description: Badacze z Macquarie University i Uniwersytetu w Sydney odkryli w Egipcie starożytny podręcznik czarów, który zawiera odniesienia do setiańskiej sekty. Księga składa się z 20 stron pergaminu wykonanego z wołowej skóry, mierzących 23 cm na przekątnej.
encoded: W tym artykule: Co zawiera starożytny podręcznik czarów? Kim byli Setianie? Kto używał księgi zaklęć? Czy magia była popularna w Egipcie w VII wieku? Skąd w magicznych tekstach wzięło się imię Chrystusa? Kim mógł być wymieniony w „Podręczniku" Baktioha? Starożytny podręcznik czarów i zawarte w nim zaklęcia zostały spisane po koptyjsku, języku używanym w antycznym Egipcie między II a XVII wiekiem, który korzystał ze znaków zapożyczonych z greki oraz z demotycznego języka egipskiego. Co zawiera starożytny podręcznik czarów? Księga rozpoczyna się serią inwokacji do bóstw, po których umieszczono rysunki i słowa dające moc. Następnie pojawiają się 27 zaklęć przydatnych w różnych okolicznościach życiowych, takich jak rzucanie miłosnych uroków, wypędzanie złych duchów oraz leczenie „czarnej żółtaczki". W księdze wymieniono również konkretne czynności, które należy wykonać, aby zaklęcie zadziałało. Na przykład, aby kogoś sobie podporządkować, należy zapisaną w kodeksie magiczną formułę wypowiedzieć nad dwoma gwoździami, a następnie wbić je we framugę drzwi wejściowych (jeden po prawej, a drugi po lewej stronie) domu osoby, która ma być obiektem zaklęcia. Badacze uważają, że inwokacje, zawierające wezwania o pomoc bóstw, powstały niezależnie od zaklęć. Dopiero w trakcie pisania kodeksu połączono religię i magię, aby otrzymać niezwykłą księgę. Księga została spisana w VII lub VIII wieku, w okresie rozkwitu chrześcijaństwa w Egipcie. Wiele zawartych w księdze inwokacji wymienia imię Jezusa. Inne jednak nawiązują do wierzeń setiańskiej sekty, uważającej się za bezpośrednich potomków Seta, trzeciego syna Adama i Ewy. Kim byli Setianie? Setianie byli gnostykami, którzy uważali wiedzę za narzędzie człowieka do samozbawienia. Sekta ta była szczególnie popularna w czasach imperium rzymskiego, głównie w II i III wieku. Silnie naznaczeni wpływami judaizmu i filozofii platońskiej setianie wierzyli w „Nieznanego Boga": nienaruszalnego, niewidzialnego, niematerialnego i niewysłowionego. …

starozytna-ksiega-czarow-3a6e0ab.png
width: 1200
height: 630

Grymuar, czyli księga magiczna ze średniowiecza. Jakie zaklęcia zawierały te dzieła?
type: item
date: 2023-06-03T12:48:02.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: kościół katolicki
subject: książki
subject: magia
subject: religie
subject: Społeczeństwo
subject: średniowiecze
description: W średniowiecznej Europie rozpowszechnił się szczególny rodzaj ksiąg tajemnych. Były to grymuary – spisywane na pergaminie teksty poświęcone praktykom magicznym. Czym był grymuar?
encoded: W tym artykule: Kościół katolicki a grymuary Czarownicy z grymuarami Najsłynniejsze grymuary – Pseudomonarchia Daemonum Najsłynniejsze grymuary – Klucz Salomona Mniejszy Klucz Salomona, czyli Lemegeton Najsłynniejsze grymuary – Galdrabók Grymuary były księgami magicznymi. Można w nich było znaleźć najróżniejsze zaklęcia, wyliczenia demonów i sposoby ich przyzywania. A także czary ochronne czy opisy nekromancji. Choć teksty tego rodzaju są stare jak ludzka cywilizacja, w Europie upowszechniły się w średniowieczu. Czyli, paradoksalnie, w okresie, kiedy Kościół katolicki aktywnie zwalczał wszelkie pogańskie praktyki i rzekome przejawy czarnoksięstwa. Te tajemnicze księgi, których posiadanie uznawano za dowód specjalnego wtajemniczenia, spisywano na pergaminie. Uważa się, że ich nazwa – grymuar, inaczej grimoire – wywodzi się ze starofrancuskiego słowa grammaire. Początkowo określano nim wszystkie księgi spisywane po łacinie. Później zaś wyłącznie te, które dotyczyły magii. Kościół katolicki a grymuary Jak średniowieczni duchowni radzili sobie z istnieniem grymuarów? Zdaniem historyka Owena Daviesa, część z tych ksiąg nie budziła sprzeciwu. Generalnie przyjmowano, że magia dzieli się na dwa rodzaje – naturalną i demoniczną. Pierwsza, odwołująca się do istniejących w naturze mocy stworzonych przez Boga, była akceptowana. Druga nie, ponieważ wierzono, że jej twórcami byli diabeł i demony. Tego rodzaju grymuary dotyczyły nekromancji, wróżbiarstwa i demonologii. Jak pisze Owen Davies w książce „Grimoires: A History of Magic Books”, „istnieją dowody, że średniowieczne duchowieństwo praktykowało magię. Duchowni byli właścicielami i tłumaczami grymuarów, a także je rozpowszechniali”. Według Daviesa także papieże posiadali kilka grymuarów. Jednak warto zaznaczyć, że teksty te, często oparte na o wiele starszych tekstach magicznych, w czasie przepisywania były „poprawiane”. Np. usuwano z nich pogańskie inwokacje i zastępowano je modlitwami. Czarownicy z grymuarami W 1599 roku Ko…

grymuar-czyli-ksiega-magiczna-ze-sredniowiecza-jakie-zaklecia-zawieraly-te-dziela-fot-fine-art-images-heritage-images-getty-images-a4b2a31.jpg
width: 1024
height: 840

Ponad 40% ludzi na świecie wierzy w czary. Kto i gdzie jest najbardziej skłonny do wiary w magię?
type: item
date: 2022-11-25T09:59:11.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: magia
subject: Travel
subject: wiara
subject: wierzenia
subject: Wolny czas
description: Mogłoby się wydawać, że w obecnych czasach mało kto wierzy w czary. A jednak, autorzy badań przekonują, że magiczne wierzenia są powszechne na całym świecie. Od czego to zależy?
encoded: W tym artykule: Kto dziś wierzy w czary? Co wpływa na to, że szukamy odpowiedzi w magii? Religia a wiara w nadprzyrodzone moce Czarownice z Salem Według badań udostępnionych w 2021 r., ok. 65 proc. Amerykanów wierzy w istnienie istot pozaziemskich. Połowa z kolei jest przekonana, że Obcy odwiedzają Ziemię. A jak wielu ludzi wierzy w czary i wiedźmy? Boris Gershman z American University w Waszyngtonie zbadał ten fenomen już nie tylko w USA, a na całym świecie. Wnioski opisał w artykule opublikowanym na łamach czasopisma naukowego „PLOS ONE”. Autor badania przekonuje, że kwestia wiary ludzi w magię (tu konkretnie nadprzyrodzone zdolności do wyrządzania komuś krzywdy) może mieć wpływ na politykę i oraz kształtowanie lokalnych społeczności. Kto dziś wierzy w czary? Aby zgłębić temat, Boris Gershman opracował nowy, a w zasadzie pierwszy taki zestaw danych z całego świata. Są to odpowiedzi ponad 140 tys. osób z 95 krajów i terytoriów. Ankiety telefoniczne i bezpośrednie przeprowadzili w latach 2008 – 2017 badacze między innymi z Pew Research Center. Pytania dotyczyły przekonań religijnych i wiary w czary. Autorzy badania podkreślają, że – wbrew eurocentrycznemu podejściu – wierzenia związane z czarami są nadal szeroko rozpowszechnione na całym świecie. Warto jednak zaznaczyć, że badanie nie objęło Indii i Chin, czyli dwóch ogromnych krajów. Jak się okazało, ponad 40% respondentów zadeklarowało, że wierzy, iż „niektóre osoby mogą rzucać klątwy lub zaklęcia, które powodują, że komuś przytrafiają się złe rzeczy”. Oczywiście skala powszechności różni się w zależności od kraju i regionu światu. W czary wierzy np. tylko 9% badanych Szwedów i aż 90% pytanych Tunezyjczyków. Czarny kot nie wszędzie symbolizuje pecha. Poznaj wierzenia o mocy kotów w różnych kulturach świata Przez setki lat czarny kot i inne koty aż nazbyt często spotykały się z niezrozumieniem. Dla jednych były symbolem nieszczęścia, dla innych talizmanem przynoszącym szczęście, lecz zawsze,... Co wpływa na to, że …

ponad-40-ludzi-na-swiecie-wierzy-w-czary-507b9c3.jpg
width: 2121
height: 1414

Kokaina w pieluszkach i proszek na "niegrzecznego chłopaka". Z wizytą w boliwijskim mieście La Paz
type: item
date: 2020-07-27T08:54:30.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afrodyzjaki
subject: boliwia
subject: Kultura
subject: magia
subject: Travel
description: Czytając o tym boliwijskim mieście na forach podróżniczych, można dowiedzieć się przede wszystkim, że jest bardzo niebezpieczne i raczej średnio ciekawe. Te opinie są bardzo krzywdzące.
encoded: La Paz, stolica Boliwii, jest metropolią, w której mieszka około miliona ludzi, czyli znacznie mniej niż Warszawie, Berlinie czy Paryżu. Jednak powierzchnia miasta jest wielka. Usytuowane w dolinie i na otaczających ją wzgórzach rozrasta się kaskadowo i zdaje się nie mieć końca. Wśród turystów La Paz cieszy się jednak złą sławą. Czytając o tym mieście na forach podróżniczych, można dowiedzieć się przede wszystkim, że jest bardzo niebezpieczne i raczej średnio ciekawe. Te opinie są bardzo krzywdzące, bo La Paz jest miastem, w którym - jak nigdzie indziej w Ameryce Południowej - można nasycić się tą kulturową różnorodnością, a magiczne rytuały są odprawiane za każdym rogiem. Imprezy w więzieniu i kokaina w pieluszkach Punktem, od którego zaczynam, jest plac San Pedro, a to z powodu znajdującego się obok więzienia, którego formuła jest absolutnie wyjątkowa. Otóż jest to więzienie – poczekalnia dla więźniów, którzy czekają na wyrok. W Boliwii to nie przelewki, bo na wyrok (nawet za drobne przestępstwa, na przykład kradzież bochenka chleba) czeka się nawet sześć–siedem lat. Oczywiście po tym okresie może okazać się, że jednak oskarżony był niewinny, ale zanim ktoś to zweryfikuje, mija wiele czasu. Krótko mówiąc, wyjątkowo nie opłaca się łamać prawa. Co ciekawe, w tym więzieniu razem z oskarżonymi mogą mieszkać ich rodziny – żony i dzieci. Więźniowie nie mogą opuszczać murów placówki, ale ich żony i dzieci jak najbardziej, prowadzą „normalne” życie. Kobiety w ciągu dnia chodzą do pracy, a dzieci do pobliskiej szkoły. Na noc wracają do „domu”, czyli do więzienia. Miejsce jest słynne jeszcze z innego powodu. Przez ostatnich kilka lat była to największa imprezownia w mieście. Legalnie organizowano tam wejścia dla turystów, którzy odwiedzali oskarżonych, grali z nimi w piłkę i karty, a potem pili i imprezowali do rana. Oczywiście przy obecności morza alkoholu i narkotyków, głównie kokainy, która wpływała i wypływała do więzienia dzięki swobodnemu poruszaniu się rodzin więźnió…

magiczne-miasto-la-paz-boliwia12-f6733be.jpeg
width: 1600
height: 1067

Czarownice naprawdę latały. Zawartość magicznego kotła sprawiała, że każdy by odleciał
type: item
date: 2019-10-09T07:47:23.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czarownice
subject: Edukacja
subject: magia
description: W całej historii wiedźmy często były zielarkami i uzdrowicielkami. Lecz na skutek tajemnych praktyk nierzadko utożsamiano je ze złem.
encoded: Czary – wiara w moc magii – są być może najstarszą religią ludzkości. Praktykowane na całym świecie od wieków często opierały się na kulcie natury i życia. W średniowiecznej Europie wiele osób uważało, że swoje magiczne moce czarownice otrzymują od diabła. To przekonanie często prowadziło do ogromnych prześladowań. W szczytowym okresie polowań na czarownice, w latach 1550–1650, ponad 100 tys. osób było sądzonych za czary. Najczęściej oskarżyciele nie mieli żadnych dowodów, ale i tak, jak się szacuje, ogółem stracono 60 tys. „czarownic”. Jedna z największych i najbardziej haniebnych egzekucji w historii walki z czarownicami miała miejsce w Würzburgu w Niemczech na początku XVII w. Tamtejszy biskup, za rzekome stosunki seksualne z diabłem, kazał spalić na stosie 900 osób. To była masowo, monstrualna rzeź, która objęła nawet czteroletnie dzieci i księży. Słynniejsze, przynajmniej obecnie, są procesy czarownic z Salem w stanie Massachusetts z 1692 r. Oskarżono w nich setki kobiet, z których 20 skazano na śmierć. Te osławione wydarzenia stały się inspiracją wielu opowiadań, książek i filmów. Czarna magia Ogromną większość wśród oskarżonych o czary stanowiły stare kobiety. Dlaczego tak się działo? – W mizoginicznym społeczeństwie europejskim ludzie zakładali, iż starsze panie, zwłaszcza wdowy, jako osoby biedne, samotne, słabe i nieszczęśliwe łatwiej dają się skusić diabłu, godząc się zawrzeć z nim pakt, w zamian za obietnice bogactwa, seksu i władzy – stwierdził Jason Coy, znawca europejskich czarów i przesądów z College’u Charlestońskiego w Karolinie Południowej. Najprawdopodobniej właśnie te prastare przekonania stały się inspiracją dla współczesnych wyobrażeń wiedźm i czarownic, które często pojawiają się na ekranach jako powykrzywiane stare kobiety z haczykowatymi nosami i brodawkami. Wiele historycznych źródeł wspomina też, że czarownice zjadały dzieci. Miały to robić z wielu powodów, między innymi po to, żeby zachować wieczną młodość i moc. Coy twierdzi, że te wier…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8ec95ae8433ce489ae62f0f4cd5f1f86c4aed601-948e323.jpeg
width: 2000
height: 1222

Polskie polowanie na czarownice. Jak do tego doszło?
type: item
date: 2019-09-16T06:34:37.000Z
creator: Ewa Jabłońska
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: czarownice
subject: Deco
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: magia
subject: przesądy
subject: Shopping
description: W całej Europie 60 tysięcy kobiet i mężczyzn padło ofiarą polowań na czarownice. W Polsce – która w świadomości wielu uchodzi za państwo bez stosów – płonęły one także.
encoded: O czym myślała Jadwiga Macowa, patrząc, jak kat ścina głowę jej córki? Co czuła potem, widząc jak płomienie stosu trawią zwłoki dziewczyny? Może nie czuła już nic – skatowana, udręczona torturami, nieświadoma, co się wokół niej dzieje? A może z przerażeniem zastanawiała się, jak zniesie ból, gdy ogień dosięgnie najpierw jej nóg, a potem zacznie ogarniać resztę ciała? I czy wybaczyła swojemu dziecku, że z taką łatwością oskarżyło ją o namawianie do zbrodni? 13 sierpnia 1688 r. do sądu wójtowskiego w Wiśniczu przybyli Wojciech Mach i Zofia Skrzynecka, mieszkańcy Łapczycy, złożyć doniesienie na Jadwigę Macową i jej córkę. Oskarżali je o czary i rzucanie uroków. Mach był świadkiem, jak Macowa wlazła na chałupę i na niej siedziała. Podsądna nie potrafiła przekonująco wyjaśnić, dlaczego to robiła. Choć zapewniała o swojej niewinności, nikt nie wierzył, że z chorobą bydła nie miała nic wspólnego. Naznaczona na męki mistrzowi w końcu przyznała, że siedziała na dachu dlatego, żeby powódź beła. Kat widać znał się na swoim fachu, skoro Macowa opisała nawet, jak wzięła wody konewkę i kropieła po kalenicy i po ziemi, mówiąc diable, czarcie biorę cię na pomoc. Dopomóż że mi, żeby beła powódź, a na naszy sucha. To wystarczyło, by kobietom udowodniono winę. Dziewczyna, która dobrowolnie przyznała, że ją matka zepsowała i wodzieła po granicach z drugiemi…, została ścięta, a potem spalona. Macowa musiała przyglądać się jej egzekucji, a potem sama żywcem spłonęła na stosie. Procesy o czary rozpowszechniły się w Polsce w XVI w. Od tamtego czasu przez kraj przetoczyło się kilka fal nagonek na czarownice i czarowników: W XVII stuleciu związane były z kontrreformacją. Doktor Małgorzata Pilaszek w swej pracy Procesy czarownic w Polsce w XVI––XVIII w. Nowe aspekty wskazuje, że kluczem do poznania mechanizmów polowania na czarownice jest zrozumienie mentalności dawnego społeczeństwa. Otóż z jednej strony potęgi piekielne były w mniemaniu ówczesnych nader realnym niebezpieczeństwem, a z drugi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2e9c8f4cf87e38a9965379f92fa9929951cb4723-b1bb57e.jpeg
width: 1000
height: 667

Tu nic nigdy nie pozostaje takie samo. Magia wybrzeża
type: item
date: 2018-07-26T10:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: Lifestyle
subject: magia
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Wiele osób ma swoje ulubione miejsce nad morzem, ale tak naprawdę wybrzeża zmieniają się cały czas. Nie ma czegoś takiego jak przejście dwa razy po tej samej plaży...
encoded: Lubisz zmiany? Jeśli tak, wybierz się na wybrzeże, ten wąski pas ziemi, który stanowi granicę morza wokół kontynentu lub wyspy. Tu fale pracują bez przerwy, co oznacza, że nic nigdy nie pozostaje takie samo. Wysokie fale wgryzają się w klify, przesuwają piasek tam i z powrotem, łamią bariery, budują mury i rzeźbią zatoki. Nawet te najłagodniejsze, stale, krok po kroku, przekształcają wybrzeża - po kilka ziarenek piasku na raz. Lodowce, rzeki i strumienie zapewniają stały dopływ budulca dla niekończącej się pracy matki natury. Do tego siły tektoniczne, które poruszają gigantycznymi kawałkami skorupy ziemskiej, żeby nie być gorszymi, podbijają od czasu do czasu fundamenty i wyciskają świeżą lawę, dodając swoje trzy grosze do przebudowy wybrzeży. Fale są najbardziej zapracowanymi rzeźbiarzami na tym obszarze. Budowane przez wiatry daleko na morzu, uwalniają energię i rzucają się w wir pracy, gdy dobijają do brzegu. Pęd wpływającej wody nasuwa piasek i żwir na plażę. Woda cofająca się do morza, ponownie zabiera je ze sobą. Ze względu na to, że fale zwykle uderzają w plażę z jednej lub drugiej strony, ale zawsze cofają się pod kątem prostym do plaży, piasek i żwir dryfują wzdłuż brzegu. Przypływy i odpływy są dodatkowym partnerem w tańcu przełamujących się fal i ruchomych piasków. Pomagają w tworzeniu tymczasowych rzeźb, na przykład wąskich mierzei, wysp barierowych i wysokich wydm. Dostawy osadów z błotnistych rzek i strumieni pozwalają utrzymać nowo powstające przybrzeżne konstrukcje. Wzdłuż wielu wybrzeży, uderzające fale powoli naruszają podstawy klifów, odłamując kawałki kruszących się skał i zabierając je do morza. W przypadku, gdy ustępuje kawałek litej skały, fale drążą w słabszych warstwach gliny mniejszą lub większą zatokę. Tam, gdzie wybrzeże daje za wygraną po którejś ze stron, pozostawiając samotną masę skał na łaskę bezlitosnego morza, tworzą się cyple.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0c233e71f3ac743e74d4eca127adfe75ca5a61b8-051030b.jpeg
width: 600
height: 450

Tajemnicza egipska księga rytualna właśnie została przetłumaczona. Ma 1300 lat
type: item
date: 2016-06-06T12:52:03.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: egipt
subject: magia
subject: starożytność
description: Naukowcy przetłumaczyli starożytną księgę, którą odnaleziono w Egipcie. Okazało się, że zawiera zaklęcia i egzorcyzmy. Używali jej wyznawcy Seta.
encoded: Zbiór zaklęć i rytuałów został spisany w języku koptyjskim na 20 stronach pergaminu. Malcolm Choat oraz Lain Gardner, naukowcy z Machquarie University oraz Sydney University w Australii, którzy badali książkę, zdradzają, że “zaczyna się długą serią inwokacji i nagromadzeniem słów mocy wraz z ilustracjami.” Dalej można wyczytać między innymi jak przygotować zaklęcie, wyleczyć opętanie, zapewnić sobie sukces lub miłość. Przykład? By poddać kogoś swojej woli należy wypowiedzieć magiczne słowa, a potem wbić dwa gwoździe w jego próg, po jednym z lewej i prawej strony. Wyznawcy Seta Według badaczy kodeks spisano między VII a VIII wiekiem naszej ery. W tym czasie wielu Egipcjan było chrześcijanami, co potwierdza znalezisko. W tekście jest wiele odniesień do Jezusa. Jednak wiele z nich wskazuje na związek z grupą zwaną Setianie. Była to niewielka grupa chrześcijan, którzy za przewodnika obrali sobie trzeciego syna Adama i Ewy: Seta. Wskazuje na to jedna z inwokacji: “Secie, Secie, żyjący Chrystusie”. Wśród wezwań pojawia się także boska postać imieniem “Baktioha”, której tożsamość pozostaje tajemnicą. Wedle tłumaczenia ma on być “wielkim i godnym zaufania panem czterdziestu dziewięciu gatunków węży.” Choat i Gardner domniemują, że jest on dwuznacznym władcą świata materialnego. Przywódcy Kościoła uznali setian za heretyków i po VII wieku trudno znaleźć o nich jakiekolwiek informacje w historycznych źródłach. Grupa najprawdopodobniej zanikła z braku nowych wiernych. Możliwe także, że mieszanka tekstów setyckich i wczesno-chrześcijańskich wskazuje na to, że zawiera on fragmenty starsze niż ruch setian. Kto mógł używać takiego zbioru zaklęć? To trudne pytanie, nie koniecznie był to kapłan czy mnich. Tego typu praktyki, według naukowców, jak rytuały magiczne, czy czary wskazywałyby raczej na znachora. Kapłani czy mnisi z pewnością nie chcieliby być uznawani za czarowników po tym jak ktoś by ich złapał z taką księgą. Formy gramatyczne w tekście mogłyby wskazywać na jej przeznacz…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/fbd5664f7e139ff95bf0df62d00474262e3a8dc7-fba5dc9.png
width: 1168
height: 799

Oko za oko
type: item
date: 2013-05-16T07:00:00.000Z
creator: Johnna Rizzo
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: klątwy
subject: magia
subject: talizmany
description: W niektórych kulturach nadużycie komplementów oznacza klątwę. Tak samo jak zazdrość.
encoded: Od czasów starożytnych takie złorzeczenia były nazywane złym urokiem. Według folklorysty Alana Dundesa jego założeniem jest to, że każdy człowiek może wyrządzić innemu krzywdę, po prostu obrzucając spojrzeniem jego bądź jego własność. Ale środki ochronne łatwo zdobyć – są to talizmany, noszone przy sobie lub powieszone w domach, najczęściej w kształcie ludzkiego oka (jak egipski poniżej). W krajach egejskich ludzie z jasną barwą oczu byli uznawani za szczególnie potężnych, stąd też greckie i tureckie amulety mają formę niebieskich kul. Indianie, muzułmanie i żydzi używali amuletów z dłońmi skierowanymi do przodu, z okiem między nimi. W Italii korzystano z rogów i fallicznych kształtów mających odwracać uwagę czarowników.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/780bf69c1662cbf42eaf4a5dee67a3fe05f0f882-5fb28a5.jpeg
width: 1536
height: 1152

Świnia pod pręgierzem
type: item
date: 2010-02-11T06:30:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: magia
subject: Społeczeństwo
subject: świnie
subject: zwierzęta
description: W ciągu stuleci wszelkiego rodzaju wady rodu ludzkiego skumulowały się w opinii społecznej i przypisane zostały, niewinnemu w sumie stworzeniu, jakim jest świnia. W naszym pojęciu jest ona jednym z najpośledniejszych i najpodlejszych zwierząt.
encoded: Już w XIV wieku przypisywano jej odpowiedzialność za taką np. dżumę, a w XXI odzwierzęcym przymiotnikiem nazwano grypę i naturalnie pochodził on od … świni. Świńska grypa, jak wiemy, wywołała na świecie wiele zamieszania i przez dłuższy czas nie schodziła z czołówek gazet i portali. W rezultacie okazało się, że było wiele hałasu o nic, ale biedne zwierzę naznaczone zostało kolejnym pejoratywem. Rekordem średniowiecznego antropomorfizmu był zorganizowany w 1386 r. w miejscowości Falaise proces maciory-dzieciobójczyni, zwieńczony uroczystą egzekucją, na którą zaproszono okolicznych wieśniaków z ich własnymi świniami – chyba po to, by zobaczyły, jak to jest. Na dodatek ta skazana, została ubrana w ludzki strój! Nie mamy zielonego pojęcia o częstotliwości takich zwierzęcych procesów, niemniej w tych, ujawnionych przez źródła historyczne, osądzanymi winowajcami były głównie te różowate tłuchciochy. Pogardzane, jako żarłoki i brudasy, zawsze stawały się pierwszymi wśród oskarżonych. „ Ty świnio!” to obelga od dawien dawna poniżająca i obraźliwa. Nawet charakterystyczne prosięce chrumkanie stało się, zwłaszcza wśród dzieci, synonimem śmiertelnej zniewagi. A przecież, jak dowodzą naukowcy, jest to jedno z najinteligentniejszych stworzeń wśród czworonogów i na dodatek zdolne odczuwać i okazywać sympatię. Świadczą o tym liczne relacje zwolenników świnek, które od pewnego czasu stały się modnymi zwierzątkami domowymi, że nie powiem, kanapowymi. Naturalnie w USA i wśród ekscentryków artystycznej braci. Tekst: Małgorzata Sienkiewicz

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d548cdfc249680c1122d919f0654e5c07f043a3c-e38df21.jpeg
width: 500
height: 500