National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-27T07:39:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Czy ludzkość zacznie wymierać w 2064 roku? Tak przewiduje nowy matematyczny model populacji
items: Czy apokalipsa wywołana przez AI jest możliwa? Jak bardzo powinna martwić nas taka możliwość?
items: Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
items: Ludzki genom przetrwa miliardy lat. Naukowcy zapisali go w ultrawytrzymałym krysztale
items: Recepta na młodość istnieje? Każdy z nas może z niej skorzystać
items: Bezdzietne Chiny. Polityka jednego dziecka sprawiła, że Państwo Środka ma nadwyżkę 30 mln mężczyzn
items: Za 25 lat na Ziemi będzie niecałe 9 mld ludzi. Potem nasza planeta zacznie się wyludniać – twierdzą naukowcy
items: Najstarsze języki świata – kiedy powstały i które z nich wciąż są używane?
items: Naukowcy stworzyli największe drzewo genealogiczne ludzi w historii. Czego nowego dowiedzieliśmy się o naszych przodkach?
items: Pierwsi ludzie w obu Amerykach mogli pojawić się już w epoce lodowcowej
items: Człowiek kształtował życie na Ziemię przez 12 tys. I żył w harmonii z naturą

Czy ludzkość zacznie wymierać w 2064 roku? Tak przewiduje nowy matematyczny model populacji
type: item
date: 2026-05-27T07:38:44.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: demografia
subject: ludzkość
subject: matematyka
subject: ziemia
description: Złożone systemy często mają podobną matematykę – z takiego założenia wyszła grupa badaczy kierowana przez prof. Alessio Zaccone. Ich analizy przedstawiają nieliniowy model „sprzężenia zwrotnego tempa wzrostu” dla globalnego wzrostu populacji. W najgorszym możliwym scenariuszu model przewiduje szybki globalny spadek populacji. Liczba ludzi mogłaby zmniejszyć się o połowę około roku 2064.
encoded: Profesor Alessio Zaccone jest absolwentem Federalnego Instytutu Technologii w Zurychu (ETH) i profesorem fizyki teoretycznej oraz kierownikiem katedry na Wydziale Fizyki Uniwersytetu w Mediolanie. Żadna z jego specjalizacji nie dotyczy demografii, a jednak prof. Zaccone i jego grupa badawcza opublikowali artykuł zatytułowany „Scenariusze globalnego kryzysu populacyjnego przewidywane przez ogólny nieliniowy model dynamiczny”. Praca, która pojawiła się w czasopiśmie „Chaos, Solitons & Fractals”, bazuje na fizyce szkła i dociekaniach zmarłego już fizyka teoretyka Kostii Trachenki z Queen Mary University of London. Jak by na to nie patrzeć, trudno o dziwniejsze zestawienie. Jedno eleganckie równanie – Proponuję zaskakująco proste nieliniowe równanie matematyczne, które ujednolica 12 tys. lat wzrostu populacji ludzkiej. Wskazuje ono na możliwe dramatyczne scenariusze przyszłości, jeśli globalne kryzysy środowiskowe się nasilą – napisał prof. Zaccone. Jak przekonuje, sama matematyka potrafi odtworzyć wiele głównych wzorców wzrostu populacji obserwowanych w ciągu ostatnich tysiącleci – od epoki neolitu po czasy współczesne. W przeciwieństwie do klasycznych modeli demograficznych, które traktują wzrost jako wykładniczy albo logarytmiczny, proponowane nowe podejście może naturalnie przełączać się między wieloma historycznymi reżimami za pomocą jednego parametru. W niektórych okresach populacja ludzka rosła powoli i stabilnie; w innych wzrost przyspieszał gwałtownie. Zgodnie z wyprowadzonym wzorem wszystkie te zmiany mogą wynikać z tej samej podstawowej, nieliniowej dynamiki. Von Foerster i koniec świata Naukowcy odnieśli się w swojej pracy do jednego z najbardziej znanych prognoz w nauce o populacji. Chodzi o tzw. scenariusz „końca świata” zaproponowany w 1960 roku przez Heinza von Foerstera i współpracowników. Grupa matematycznie ekstrapolowała, że populacja świata będzie zmierzać ku nieskończoności około roku 2026. Von Foerster założył, że większa liczba ludzi powinna dać …

wymieranie-ludzkosci-2ddeb7c.jpg
width: 1799
height: 1200

Czy apokalipsa wywołana przez AI jest możliwa? Jak bardzo powinna martwić nas taka możliwość?
type: item
date: 2026-04-09T09:45:32.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: apokalipsa
subject: ludzkość
subject: sztuczna inteligencja
subject: zagłada
subject: zagrożenia
description: Obawy, że sztuczna inteligencja może powstać i zniszczyć ludzkość, są zrozumiałe. Wielu z nas wychowało się na filmach takich jak „Terminator” czy „Matrix”, które bazując na tym, iż maszyny nie mają emocji, pokazały, jak może wyglądać świat bez decyzyjnego pierwiastka ludzkiego. Przed niekontrolowanym rozwojem AI ostrzegają ci sami ludzie, którzy ją tworzą. Czy czeka nas wojna między biologiczną i sztuczną inteligencją?
encoded: – Stworzenie nadludzkiej sztucznej inteligencji może prowadzić do dwóch najgorszych scenariuszy W pierwszym z nich zdolność do zabicia wszystkich ludzi — na przykład w postaci superwirusa zaprojektowanego przez AI — mogłaby trafić w niepowołane ręce. W drugim AI mogłaby okazać się czymś w rodzaju superinteligentnego obcego, który — być może bez złych intencji — unicestwia swoich słabych gospodarzy — mówi Charles Jones, profesor ekonomii w Stanford Graduate School of Business. Cena ludzkiego życia W przeciwieństwie do innych zagrożeń egzystencjalnych, takich jak zmiany klimatu czy ryzyko wojny konwencjonalnej, zagrożenia związane z AI są trudne do oszacowania. Są terenem spekulacji z prostej przyczyny – wiemy o tym znacznie mniej niż o wzorcach klimatycznych a nawet o prawdopodobieństwie wystąpienia konfliktu zbrojnego. Mimo to powinniśmy zacząć planować, jak zapobiec tym zagrożeniom, nim będzie za późno. Wymaga to przekierowania części środków z wyścigu AI na badania nad bezpieczeństwem. Pytanie jak dużych środków? Profesor Jones przeprowadził odpowiednie obliczenia i przyznał, że liczby te są naprawdę szokujące. Jego modelowanie sugeruje, że optymalne wydatki na ograniczanie ryzyka związanego z niekontrolowanym rozwojem sztucznej inteligencji powinny wynosić co najmniej 1% obecnego PKB Stanów Zjednoczonych — czyli ponad 310 miliardów dolarów rocznie. W niektórych analizowanych scenariuszach wydatki te powinny przekraczać nawet 20% PKB. – Te liczby są naprawdę duże, ale logika stojąca za nimi jest prosta: życie ludzkie jest cenne, więc jego ochrona przed katastrofalnym ryzykiem może uzasadniać ogromne wydatki. Gdy prawa robotyki Asimova to za mało Powinniśmy chronić się przed ryzykiem, to jasne. Pozostaje pytanie: przed jakim konkretnie ryzykiem? – Scenariusz wygląda mniej więcej tak. Wyobraź sobie, że dajemy AI jedno zadanie: rozwiązanie dużego, złożonego problemu, takiego jak hipoteza Riemanna – jednego z najsłynniejszych nierozwiązanych problemów matematycznych. …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-09T092139.612-33a44b1.jpg
width: 2813
height: 1875

Kiedy ludzie zasiedlili Australię? Dotarli tam wcześniej niż do Europy – nowe badania zmieniają historię
type: item
date: 2025-12-03T07:49:27.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: australia
subject: homo sapiens
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: migracje
description: Przez dziesięciolecia naukowcy próbowali określić, kiedy i w jaki sposób ludzie znaleźli się w poszczególnych skrawkach globu. Szczególnie interesująca jest Australia – oddalona od reszty świata wyspa, której zagadkę udało się rozwiązać dzięki nowoczesnym analizom DNA. Jak ludzie znaleźli się na Sahul – pradawnym superkontynencie, z którego powstała Australia?
encoded: Najnowsze badania archeologiczne wskazują, że pierwsi Homo sapiens dotarli na tereny dzisiejszej Australii już około 60 tys. lat temu, czyli wcześniej niż do Europy. Mieli wykorzystać dwa różne szlaki migracyjne z Azji Południowo-Wschodniej, a pomogły im… lodowce. Jak Homo sapiens dotarli do Australii? Podczas ostatniej epoki lodowcowej, gdy poziom mórz był o około 120 metrów niższy niż obecnie, Australia, Nowa Gwinea i Tasmania stanowiły część jednego lądu – superkontynentu Sahul. Od dawna toczą się dyskusje dotyczące nie tylko daty pierwszego osadnictwa ludzi na tym terenie, ale także sposobu, w jaki Homo sapiens udało się dotrzeć na ten daleki ląd. Połączenie Australii i sąsiednich wysp ułatwiło żeglarskie migracje ludzi przez rozproszone archipelagi Azji Południowo-Wschodniej. Różnorodność genetyczna dzisiejszych Aborygenów jest jednak świadectwem, że pierwsi osadnicy przybyli przynajmniej dwoma różnymi drogami. Przodkowie Aborygenów przybyli zarówno przez północne obszary Azji Południowo-Wschodniej, jak i przez bardziej południowe szlaki, m.in. przez Indonezję, Malezję i Indochiny. Pierwsi żeglarze byli Aborygenami Badania wskazują, że szczególnie ważną rolę w migracji do Sahul odegrały Nowa Gwinea oraz wyspa Timor, stanowiąc kluczowe etapy „przeprawy” przez tzw. Wallaceę. Przodkowie Aborygenów byli jednymi z pierwszych przedstawicieli Homo sapiens, którzy opanowali sztukę dalekomorskiej żeglugi, umożliwiającej przekraczanie nawet kilkudziesięciokilometrowych barier wodnych. Wyspa za wyspą, wyspa za wyspą, aż w końcu dotarli do Australii. Kiedy ludzie pojawili się w Australii? Najstarsze ślady obecności człowieka w Australii pochodzą z rejonu jeziora Mungo na południowym wschodzie kraju. Wiek tych znalezisk oceniany jest na około 50–60 tys. lat. Odkrycia te obejmują szczątki ludzkie oraz ślady osadnictwa, takie jak narzędzia, paleniska czy świadectwa obróbki zwierząt. Badania pozwoliły stwierdzić, że człowiek pojawił się na tym kontynencie bardzo wcześnie w ska…

FABRIC-KOLAZ-32-25-496bdb7.jpg
width: 2700
height: 1800

Ludzki genom przetrwa miliardy lat. Naukowcy zapisali go w ultrawytrzymałym krysztale
type: item
date: 2024-09-20T09:23:19.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: dna
subject: genom
subject: ludzkość
subject: zagłada
description: Naukowcy z Anglii zapisali pełny ludzki genom w niesamowicie wytrzymałym krysztale. Nie jest mu straszne promieniowanie kosmiczne ani ekstremalnie wysokie temperatury. Czy dzięki temu wynalazkowi ludzkość będzie mogła się odrodzić za miliardy lat?
encoded: Spis treści: Zachować genom na przyszłość Kryształ pamięci – rewolucyjna technologia? Kryształ pamięci bezpieczny w podziemiach Genomem określamy kompletny zestaw informacji genetycznej danego organizmu. U wszystkich organizmów komórkowych genom tworzy dwuniciowy DNA (kwas dezoksyrybonukleinowy). Każdy człowiek ma inny, unikatowy genom. DNA można określić jako chemiczny kod, zawierający zapis instrukcji dotyczących produkcji białek dla organizmów żywych. Zachować genom na przyszłość Ludzkość świadoma jest licznych zagrożeń, które na nią czekają: globalne katastrofy czy niszczycielskie wojny. Dlatego co jakiś czas pojawiają się projekty mające na celu zachowanie na przykład różnych gatunków roślin na wypadek globalnej katastrofy. Na wyspie Spitsbergen w tunelu wydrążonym w wiecznej zmarzlinie znajduje się Globalny Bank Nasion. Naukowcy z Uniwersytetu Southampton w Anglii poszli o krok dalej. Postanowili unieśmiertelnić kod życia, czyli genom, w tym przypadku ludzki. Zapisali pełny ludzki genom w, jak to określają, „krysztale pamięci 5D”. To kryształ do przechowywania danych, który może przetrwać miliardy lat. Badacze liczą, że kod życia zaklęty w tym materiale może przyczynić się do przywrócenia populacji ludzkości z zagłady za tysiące, miliony, a nawet miliardy lat. W ocenie twórców tego formatu zapisu, technologia ta mogłaby również zostać wykorzystana do stworzenia trwałego zapisu genomów zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt. Kryształ pamięci – rewolucyjna technologia? Opracowany przez Anglików kryształ jest odpowiednikiem topionego kwarcu, jednego z najbardziej wytrzymałych chemicznie i termicznie materiałów na Ziemi. Ten nośnik wytrzymuje ekstremalnie wysokie i ekstremalnie niskie temperatury do 1000 st. C. Kryształ może również wytrzymać bezpośrednią siłę uderzenia do 10 ton na centymetr kwadratowy i pozostaje niezmieniony przez długą ekspozycję na promieniowanie kosmiczne. Jak przekonują naukowcy z Southampton, w przeciwieństwie do innych formató…

human-genome-stored-on-1-df887af.jpg
width: 2880
height: 2364

Recepta na młodość istnieje? Każdy z nas może z niej skorzystać
type: item
date: 2024-02-26T10:14:14.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: historia
subject: ludzkość
subject: życie
description: Zabobony, magia i paranauka – tak przez wieki ludzie próbowali pokonać starzenie się. Najpewniejsza recepta na młodość kryje się jednak w naszych głowach.
encoded: W tym artykule: Czy eliksir młodości istnieje? Próby stworzenia magicznego eliksiru Artefakty zapewniające młodość Lód w sypialni Ciekawy przypadek Siergieja W. Być jak Piotruś Pan Przedstawiciele gatunku Homo sapiens marzą o eliksirze młodości, od kiedy tylko zauważyli u siebie oznaki starzenia. Czyli od biblijnego wygnania z raju lub – bardziej naukowo – od kiedy nasi praprzodkowie stali się samoświadomi. Początkowo recepta na młodość była powiązana z zabieganiem o przychylność niebios. Potem sięgali po magię, czyli – można by powiedzieć – pranaukę. Greków zainspirowała do tego m.in. mitologiczna czarodziejka Medea z jej kotłem, do którego mogła wrzucić poćwiartowane zwłoki, a wyciągnąć z niego żywe i odmłodzone ciało. Całe szczęście wzięto też pod uwagę mniej drastyczne metody. Czy eliksir młodości istnieje? Z czasów egipskich budowniczych piramid zachował się papirus z receptą na krem z egzotycznych owoców, który po nałożeniu na twarz usuwa wszelkie oznaki starzenia. Taki środek najwyraźniej nie wystarczał Kleopatrze, która w celach odmładzających kąpała się w oślim mleku. Jej tropem poszła żona Nerona Poppea Sabina, a po wiekach nawet siostra Napoleona – Paulina Bonaparte. Jeszcze więcej zainwestowała w walkę ze starzeniem się bizantyjska cesarzowa Zoe. Tysiąc lat temu stworzyła w swoim pałacu prawdziwe laboratorium kosmetyczne, a dzięki eksperymentom z wywarami, olejkami, maściami zachowała olśniewającą urodę aż do sześćdziesiątki. O eliksirze młodości śnili też na drugim końcu znanego wówczas świata Chińczycy. Pierwszy cesarz Qin Shi Huang (III w. p.n.e.) połykał w tym celu pigułki z rtęcią – co skróciło mu żywot, a nie wydłużyło. Zaś eksperymenty kolejnych uczonych nie przyniosły odkrycia eliksiru życia, lecz doprowadziły do wynalezienia przez Chińczyków prochu. Aksolotl to stworzenie, które potrafi zachować wieczną młodość. Mimo to ma kłopoty Aksolotl, czyli salamandra meksykańska, nigdy nie wyrasta ze stanu młodocianego. Potrafi na przykład odtworzyć utrac…

recepta-na-mlodosc-istnieje-kazdy-z-nas-moze-z-niej-skorzystac-695064e.jpg
width: 4961
height: 3508

Bezdzietne Chiny. Polityka jednego dziecka sprawiła, że Państwo Środka ma nadwyżkę 30 mln mężczyzn
type: item
date: 2023-06-09T07:08:50.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: chiny
subject: demografia
subject: dzieci
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: Społeczeństwo
subject: ziemia
description: Chiny przez wieki były najludniejszym krajem świata. Jednak w tym roku to Indie przejmą palmę pierwszeństwa. Populacja Chin zaczyna niebezpiecznie maleć.
encoded: W tym artykule: Polityka jednego dziecka Nadwyżka 30 mln mężczyzn w Chinach Chiński kawaler szuka żony W zrozumieniu, dlaczego wahadło wychyliło się w drugą stronę i liczebność populacji Chin zaczęła się zmniejszać, pomaga cofnięcie się do lat 70. XX wieku. Wtedy większość świata ogarnęła maltuzjańska panika z powodu zbliżającej się eksplozji demograficznej. Polityka jednego dziecka – W latach 70. Chiny były tak biedne, że przywódcy martwili się: „Jak wyżywimy masy? Jak sprawimy, by gospodarka rosła o 7 proc. rocznie?”. Najszybszym sposobem było ograniczenie liczby gąb do wyżywienia – mówi Yong Cai, demograf z Uniwersytetu Karoliny Północnej. Ta logika doprowadziła do eksperymentu socjotechnicznego, który przez 36 lat wpływał na najbardziej intymne decyzje chińskich rodzin. Przywódcy Chin twierdzili (bez wyraźnych dowodów), że polityka jednego dziecka zapobiegła ponad 400 mln urodzeń. Oszczędziło to planecie ogromnego obciążenia dla środowiska. Wywołało też trwały boom gospodarczy, który wydobył z ubóstwa ponad 750 mln Chińczyków. Ludzkość się kurczy. "Demografia wpływa na każdy aspekt naszego życia" Według najnowszych badań niemal połowa krajów świata przeżywa niż demograficzny, który oznacza, że nie wystarczy dzieci by utrzymać ich populację. Tymczasem liczni krytycy tej polityki wskazują, że narzucone ograniczenia doprowadziły do milionów przymusowych sterylizacji, aborcji selektywnych ze względu na płeć i dzieciobójstw. A także stworzyły niezrównoważoną populację ze zbyt wieloma mężczyznami, zbyt wieloma starszymi dorosłymi i zbyt małą liczbą ludzi młodych. Nadwyżka 30 mln mężczyzn w Chinach Tysiące łuskanych kolb kukurydzy leży w regularnych prostokątach przed domami, a ich ziarna suszą się na słońcu. Żniwa są jednym ze stałych elementów wiejskiego życia w prowincji Anhui, który 35-letni Ding zna od dzieciństwa. Pozostało jednak niewiele innych jego tradycyjnych aspektów. Domy zostały porzucone. Dziecięce głosy ucichły. I przez lata Ding miał trudności ze znale…

bezdzietne-chiny-polityka-jednego-dziecka-sprawila-ze-panstwo-srodka-ma-nadwyzke-30-mln-mezczyzn-fot-jiumei-danzeng-china-news-service-vcg-via-getty-images-e8781c4.jpg
width: 1024
height: 683

Za 25 lat na Ziemi będzie niecałe 9 mld ludzi. Potem nasza planeta zacznie się wyludniać – twierdzą naukowcy
type: item
date: 2023-03-27T04:56:22.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: demografia
subject: gospodarka
subject: Lifestyle
subject: ludzie
subject: ludzkość
subject: przyszłość
subject: ziemia
subject: zmiany klimatyczne
description: Ilu ludzi pomieści Ziemia? Zdaniem badaczy w połowie XXI wieku liczba ludności sięgnie 8,6 mld. Potem zacznie spadać – i to może być dobra wiadomość dla nas wszystkich.
encoded: W tym artykule: Dwa scenariusze dla ludzkości Dobrobyt sprzyja ograniczeniu przyrostu naturalnego Największe obciążenie dla planety to najbogatsze kraje Jak zmieniała się ludność świata Jesienią 2022 r. na świat przyszedł 8-miliardowy człowiek. Eksperci wciąż zastanawiają się, gdzie jest górna granica powiększania się liczby ludności. Zdaniem Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) w 2080 r. na Ziemi będzie 10,4 mld ludzi – i tak ma być aż do początku następnego stulecia. Takie przeludnienie może doprowadzić do konfliktów i katastrof. Jednak najnowszy raport naukowców z inicjatywy Earth4All, opracowany na zlecenie Global Challenges Foundation, prowadzi do innych wniosków. Liczba ludności na Ziemi sięgnie najwyżej 8,5 mld. Potem zacznie spadać. Dwa scenariusze dla ludzkości Zespół badaczy wykorzystał nowy model komputerowy, aby zbadać dwa scenariusze dotyczące naszej przyszłości. Pierwszy został nazwany „Za mało, za późno”. Rozwój gospodarczy świata przebiega w nim podobnie, jak w ciągu ostatnich 50 lat. W tym scenariuszy wiele najbiedniejszych krajów uwolni się od skrajnego ubóstwa. Światowa populacja ma osiągnąć szczyt na poziomie 8,6 mld w 2050 r. Potem spadnie do 7 miliardów w 2100 r. Największe miasta świata. Gdzie żyje najwięcej ludzi? W każdej z tych gigantycznych metropolii żyje przynajmniej 20 milionów ludzi. Oto aktualna lista 5 największych miast świata. W drugim scenariuszu, zwanym „Wielki skok”, populacja osiągnie szczyt na poziomie 8,5 miliarda ludzi około 2040 roku. Potem spadnie do około 6 miliardów do końca XXI wieku. Warto przy tym podkreślić, że w tym scenariuszu ludzie będą mieli znacznie lepsze warunki życia. Skrajne ubóstwo zostaje wyeliminowane w ciągu zaledwie jednego pokolenia – do 2060 r. W tym celu niezbędne byłyby jednak ogromne inwestycje, przede wszystkim w edukację i ochronę zdrowia w najuboższych krajach. Kluczowe zmiany muszą też dotyczyć bezpieczeństwa żywnościowego i energetycznego, a także niwelowania nierówności ekonomicznych. Dobroby…

za-25-lat-na-ziemi-bedzie-niecale-9-mld-ludzi-potem-nasza-planeta-zacznie-sie-wyludniac-twierdza-naukowcy1-a3bd252.jpg
width: 2469
height: 2000

Najstarsze języki świata – kiedy powstały i które z nich wciąż są używane?
type: item
date: 2022-11-07T08:02:10.000Z
creator: Artur Białek
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: indie
subject: izrael
subject: język
subject: języki obce
subject: ludzkość
subject: mezopotamia
subject: Społeczeństwo
description: Język to podstawowe narzędzie komunikacji, bez którego nasz rodzaj najprawdopodobniej nigdy nie dotarłby do miejsca, w którym jest teraz. Czy specjaliści zdołali ustalić, jaki jest najstarszy język świata? Przyjrzyjmy się temu nieco bliżej.
encoded: W tym artykule: Hebrajski Tamilski Bo Farsi Baskijski Fiński Litewski Macedoński Łaciński Sumeryjski Jakie pismo pojawiło się jako pierwsze? Nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, ale obecnie w użyciu znajduje się ponad 7 tys. różnych języków! Naukowcy nie mają jednak wątpliwości, że w ciągu następnych ośmiu dziesięcioleci połowa z nich przestanie istnieć i tym samym powiększy grupę języków wymarłych. Możliwości współczesnej nauki są doprawdy imponujące. Dzięki wytężonej pracy lingwistów z Oxfordu i matematyków z Cambridge, możemy usłyszeć, jak brzmiały najstarsze języki, którymi posługiwali się ludzie, gdy Stary Kontynent był dopiero zasiedlany. Należy jednak podkreślić, że przy całej współczesnej wiedzy i możliwości wykorzystania nowoczesnych technologii w prowadzonych badaniach, nadal nie można jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, jaki jest najstarszy język świata. Wynika to z faktu, że ewolucja języków przebiega stopniowo. Nie ma czegoś takiego jak moment graniczny, w którym dany język przestaje istnieć i zastępuje go inny. Zmiany zachodzą powoli, w sposób płynny, nie gwałtowny. Z tego powodu, nie da się jednoznacznie wskazać ten, który z całą pewnością jest najstarszy. Wiemy natomiast, jaki jest najstarszy zapisany język. Ciekawostką jest także fakt, że wiele języków starożytnych wciąż znajduje się w użyciu. Hebrajski Zaczynamy od języka, o którym można powiedzieć, że odrodził się z popiołów zapomnienia. Hebrajski wyszedł z użycia ok. 400 roku n.e. Jednak nie został całkowicie zapomniany, bo diaspora żydowska nadal przechowywała go jako język liturgiczny. Na przełomie XIX i XX wieku, gdy nasilił się ruch syjonistyczny, język hebrajski odrodził się, aż uzyskał status oficjalnego języka Izraela. Najtrudniejsze języki świata – iloma z nich władasz? Najtrudniejsze języki świata, czyli jakie? Choć istnieje kilka języków potrafiących sprawić kłopoty niejednemu poliglocie, to poziom ich trudności jest sprawą indywidualną. Dla jednych m... Należy jednak podkreślić, że …

najstarsze-jezyki-swiata-kiedy-powstaly-i-ktore-z-nich-wciaz-sa-uzywane-fot-sepia-times-universal-images-group-via-getty-images-1750392.jpg
width: 1024
height: 755

Naukowcy stworzyli największe drzewo genealogiczne ludzi w historii. Czego nowego dowiedzieliśmy się o naszych przodkach?
type: item
date: 2022-02-28T15:37:06.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dna
subject: genetyka
subject: ludzkość
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Drzewo genealogiczne ludzkości nigdy nie będzie w 100 proc. dokładne. Dlaczego?
encoded: W tym artykule: Największe drzewo genealogiczne ludzkości w historii Tajemnice ludzkiego DNA Przeszłość gatunku zapisana w genach Genealogia to jedna z najbardziej fascynujących nauk związanych z historią. Nic dziwnego więc, że coraz częściej zajmują się nią nie tylko specjaliści, ale też amatorzy. Dzięki licznym platformom online każdy z nas może spróbować odtworzyć drzewo genealogiczne swojej rodziny. Część laboratoriów oferuje również komercyjne badania DNA, na podstawie których ustala się pochodzenie etniczne. Największe drzewo genealogiczne ludzkości w historii Praca genealoga bywa porównywana do śledztwa detektywistycznego. Żeby zidentyfikować przodków, nierzadko trzeba pokonać tysiące kilometrów i przewertować setki źródeł. Dzięki rozwojowi techniki, takie badania stają się jednak coraz łatwiejsze. Niedawno naukowcy z Instytutu Big Data Uniwersytetu Oksfordzkiego stworzyli największe w historii drzewo genealogiczne ludzkości. – Drzewo genealogiczne pokazuje, w jaki sposób dana osoba jest spokrewniona z rodzicami lub rodzeństwem. Genealogia genetyczna ujawnia z kolei, jakie geny łączą dwie konkretne osoby – tłumaczy Anthony Wilder Wohns, główny autor badania. W laboratorium powstał w pełni funkcjonalny „mini mózg” neandertalczyka Badacze z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego stworzyli cząstki gąbczastej materii mózgu genetycznie zmodyfikowanej w ten sposób, by mógł w nich znaleźć się gen NOVA1 w kształcie na... Tajemnice ludzkiego DNA W swojej pracy badacze łączyli dane dotyczące starożytnych i współczesnych genomów, co okazało się niełatwym zadaniem. W pierwszej kolejności musieli stworzyć bazę, która pomieści ogromną ilość danych. Zespół z Oxfordu opracował specjalne algorytmy umożliwiające integrację sekwencji genomów. Finalnie naukowcom udało się zsekwencjonować geny 3609 osób z 215 populacji. Niektóre z nich liczą ponad 100 tys. lat. Stworzona przez uczonych metoda badawcza umożliwia rozszerzenie bazy w przyszłości nawet o miliony genomów. Można będ…

naukowcy-stworzyli-najwieksze-drzewo-genealogiczne-ludzi-w-historii-co-nowego-dowiedzielismy-sie-o-naszych-przodkach-6b21e10.jpeg
width: 2139
height: 1401

Pierwsi ludzie w obu Amerykach mogli pojawić się już w epoce lodowcowej
type: item
date: 2021-09-24T13:00:08.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: epoka lodowcowa
subject: ludzkość
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: To nie są najstarsze dowody na przybycie ludzi do obu Ameryk, jednak wydają się najbardziej wiarygodne. Pochodzenie kamiennych narzędzi z jaskini Chiquihuite wzbudza kontrowersje.
encoded: W tym artykule: Kim byli pierwsi Amerykanie? Nie wszystkie dowody zostały potwierdzone Archeolodzy prowadzący wykopaliska w amerykańskim stanie Nowy Meksyk znaleźli skamieniałe odciski ludzkich stóp. Odkrycie wskazuje na to, że ludzie mieszkali na terenie dzisiejszych Stanów Zjednoczonych już podczas ostatniej epoki lodowcowej, czyli znacznie wcześniej niż do tej pory zakładali naukowcy. Czy to najstarsze dzieło sztuki na świecie? Archeolodzy są podzieleni Autorzy badań twierdzą, że ślady dziecięcych stóp i dłoni powinny być uważane za przykład sztuki prehistorycznej. Nie wszyscy archeolodzy zgadzają się jednak z tym, że znalezione odcis... Kim byli pierwsi Amerykanie? Odnalezione odciski stóp nie są najstarszym dowodem na przybycie ludzi do obu Ameryk, jednak wydają się najbardziej wiarygodne. W tym samym regionie archeolodzy odkryli również ślady mamutów, bydła i wielbłądów. Pojawienie się ludzi w Ameryce Północnej i Południowej było kluczowym momentem w trakcie pierwszych migracji. Kwestią sporną pozostaje, kiedy się to wydarzyło. Kamienne narzędzia sprzed około 13 tys. lat odnalezione w jaskini Chiquihuite (środkowy Meksyk) wskazują na to, że pierwszymi ludźmi w Nowym Świecie byli przedstawiciele prehistorycznej kultury Clovis. Coraz więcej dowodów podważa jednak te hipotezy. W zeszłym roku naukowcy ustalili, że narzędzia liczyły jednak co najmniej 26 500 lat. Co więcej, komputerowa symulacja wykazała, że jaskinia była położona w głębi lądu. To potwierdza przypuszczenia, jakoby pierwsi ludzie dotarli do obu Ameryk już 33 300 lat temu. Znaleziska z jaskini Chiquihuite budzą jednak kontrowersje wśród naukowców i nie chodzi tylko o rozbieżność w datowaniu ich powstania. Część archeologów nie jest pewna, czy wykopane przedmioty rzeczywiście są wyrobami ludzi, czy może po prostu kamieniami o nieregularnych kształtach. W Oceanie Spokojnym odkryto nowe gatunki gąbek szklanych Wody wokół Nowej Zelandii są jeszcze bardziej zróżnicowane biologicznie, niż pierwotnie przypu…

pierwsi-ludzie-w-ameryce-d2341ba.jpeg
width: 960
height: 540

Człowiek kształtował życie na Ziemię przez 12 tys. I żył w harmonii z naturą
type: item
date: 2021-04-21T17:57:21.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ludzkość
subject: ochrona przyrody
subject: Planete Possible
subject: przyroda
subject: Społeczeństwo
subject: zrównoważony rozwój
description: Wbrew powszechnej opinii, ludzie bardzo bardzo wcześnie zajęli się kształtowaniem środowiska w którym żyli. Tylko robili to z głową, pokazuje nowe badanie.
encoded: W ostatnich setkach lat człowiek dramatycznie przyśpieszył proces transformowania powierzchni Ziemi według własnych, nie zawsze mądrych potrzeb. Za efekt w postaci zniszczonego środowiska i klimatu odpowiadają często idee sięgające 2000 lat wstecz ekonomiczno-religijne każące człowiekowi „czynić Ziemię sobie poddaną”. Naprzeciw nim stają koncepcje posthumanizmu, zrównujące nas z innymi gatunkami, odbierając wraz z antropocentryzmem rzekomo inherentne prawo do wykorzystywania przyrody bez zahamowań. Nowe, multidyscyplinarne badanie z Uniwersytetu stanu Maryland wzmacnia ten pogląd pokazując, jak człowiek zmienia ekologię Ziemi od 12 tys. lat, niekoniecznie niszcząc planetę czy brutalnie ją wykorzystując. Przed nadejściem judeochrześcijańskiego systemu wartości dominowały te, gdzie wielość bogów łączyła się silnie z ich naturalnym pochodzeniem. Ludzkość powiązana silnie z takimi bóstwami w naturalny sposób żyła w symbiozie z naturą. Choć przez większą część istnienia homo sapiens żyli w zgodzie z otaczającym światem, nadal formowaliśmy go. I zaczęliśmy dużo wcześniej, twierdzą autorzy badania opisanego w „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS), niż dotąd sądzono. - Społeczeństwa wykorzystywały swoje otoczenie w sposób zrównoważony, utrzymujący bioróżnorodność w relatywnie niezmienionym stanie. Czasem wręcz zwiększając ją na równi z własną produktywnością – tłumaczy w informacji prasowej Erle Ellis, zajmujący się na Uniwersytecie w Maryland systemami środowiskowymi. Za badaniem stoi zespół geografów, archeologów, antropologów, ekologów i naukowców zajmujących się ochroną przyrody. Reprezentują oni Australię, Argentynę, Chiny, Holandię, Niemcy oraz Stany Zjednoczone. Po przeanalizowaniu naszego „władania nad Ziemią” i zestawieniu z globalnymi zmianami w bioróżnorodności, uczeni zauważyli, że w okresie 10 tys. lat p.n.e. ludzie dokonali transformacji niemal 75 proc. powierzchni lądów (przebieg tych zmian można zobaczyć tutaj). Nowe odkrycie dokonane prze…

angkor-kambodza-3f7f68c.jpeg
width: 2119
height: 1414