Ta wakacyjna pamiątka może cię zatrzymać na lotnisku. Turyści często o tym nie wiedzą
Z wakacyjnych wyjazdów coraz częściej chcemy przywieźć coś bardziej oryginalnego niż magnes na lodówkę czy pocztówkę. Niektórzy decydują się na egzotyczne nasiona, sadzonki lub niewielkie rośliny, które mają przypominać o odwiedzonym kraju jeszcze długo po powrocie do domu. Niewielu podróżnych zdaje sobie jednak sprawę, że taka pamiątka może stać się źródłem poważnych problemów już podczas kontroli granicznej.
Egzotyczne owoce, cebulki kwiatów, sadzonki czy nasiona często wydają się niewinną zdobyczą z zagranicznych wakacji. Tymczasem ich przewóz podlega ścisłym przepisom fitosanitarnym, których celem jest ochrona europejskiego rolnictwa, lasów i rodzimych gatunków roślin przed groźnymi chorobami oraz szkodnikami. W praktyce oznacza to, że niektóre produkty pochodzenia roślinnego przywożone spoza Unii Europejskiej mogą zostać zatrzymane podczas kontroli na granicy. Wakacyjna pamiątka może skończyć w koszu. Co grozi za przewóz roślin bez dokumentów? Wielu turystów zakłada, że niewielka sadzonka, kilka nasion czy egzotyczny owoc kupiony na lokalnym targu nie wzbudzą zainteresowania służb granicznych. W rzeczywistości przepisy są znacznie bardziej restrykcyjne. Kontrolom mogą podlegać nie tylko rośliny przeznaczone do sadzenia, lecz także niektóre owoce, warzywa, kwiaty cięte czy materiał siewny. Jeśli podczas kontroli okaże się, że przewożony produkt nie spełnia wymogów fitosanitarnych, może zostać zatrzymany i zniszczony lub odesłany do kraju pochodzenia na koszt podróżnego. To jednak nie wszystko. W niektórych przypadkach przewóz niedozwolonych produktów roślinnych może skutkować również karami finansowymi. Problem polega na tym, że wielu podróżnych nie zdaje sobie sprawy z obowiązujących regulacji i dopiero na lotnisku dowiaduje się, że przywieziona pamiątka nie może przekroczyć granicy. Eksperci podkreślają, że przepisy dotyczą zarówno osób prywatnych, jak i przedsiębiorców, a przeznaczenie produktu wyłącznie na własny użytek nie zwalnia z obowiązku przestrzegania prawa. Jak legalnie przywieźć rośliny spoza UE? Obowiązują konkretne procedury Osoby planujące przywóz roślin lub produktów roślinnych z państw spoza Unii Europejskiej muszą pamiętać o spełnieniu określonych wymogów formalnych. Podstawowym dokumentem jest świadectwo fitosanitarne wydawane przez odpowiednie służby ochrony roślin w kraju pochodzenia. Potwierdza ono, że dany produkt został skontrolowany i nie stanowi zagrożenia pod względem chorób ani szkodników. W przypadku części roślin, a także wybranych owoców i warzyw, konieczne jest dodatkowo zgłoszenie przesyłki do granicznej kontroli fitosanitarnej. Dotyczy to między innymi cytrusów, papryki, bakłażanów czy niektórych warzyw korzeniowych. Procedura odbywa się za pośrednictwem unijnego systemu TRACES NT, a sama kontrola jest odpłatna. W Polsce nadzór nad tym procesem sprawuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). W praktyce oznacza to, że spontaniczny zakup egzotycznej sadzonki podczas wakacji może wiązać się z koniecznością dopełnienia szeregu formalności jeszcze przed powrotem do kraju, o czym przypomina unijna kampania Plant Health 4 Life. Dlaczego nawet niewielka sadzonka może być zagrożeniem dla Europy? Restrykcje dotyczące przewozu roślin nie są przypadkowe. Wraz z owocami, nasionami czy sadzonkami mogą podróżować niewidoczne gołym okiem organizmy szkodliwe – owady, grzyby, bakterie i wirusy. Po przedostaniu się do nowego środowiska często nie mają naturalnych wrogów, przez co mogą błyskawicznie się rozprzestrzeniać i powodować ogromne szkody. Według danych ekspertów organizmy szkodliwe odpowiadają za około 40% strat w światowych uprawach żywności, a związane z nimi koszty ekonomiczne liczone są w setkach miliardów dolarów rocznie. Co istotne, określenie „spoza UE” nie oznacza wyłącznie egzotycznych kierunków w Azji czy Ameryce Południowej. Te same zasady dotyczą również roślin przywożonych z Wielkiej Brytanii, Turcji, Norwegii czy Islandii. Wystarczy więc wrócić z urlopu w kraju położonym tuż za granicami Unii Europejskiej, by nieświadomie naruszyć przepisy. Z tego powodu przed zakupem roślinnej pamiątki warto sprawdzić obowiązujące regulacje, zanim stanie się ona przyczyną problemów podczas kontroli na lotnisku. Źródło: EFSA Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jedyne takie lotnisko na świecie. Japoński port zmienia się w królestwo Pokémonów
Wraz z początkiem lipca jedno z japońskich lotnisk przejdzie diametralną metamorfozę. Port lotniczy Noto Satoyama stanie się pierwszym tego typu obiektem poświęconym w całości kreskówce Pokemon. Nowy wygląd ma wnieść nieco radości w obszar, który ucierpiał na skutek trzęsienia ziemi.
Fenomen świata Pokémon – z którego wywodzą się ikony popkultury, takie jak Pikachu, Bulbasaur czy Snorlax – już dawno wykroczył poza granice Kraju Kwitnącej Wiśni. To jednak w Japonii obecność tej marki jest najbardziej odczuwalna. W ojczyźnie „kieszonkowych potworów” powstają nie tylko kolejne centra handlowe czy parki rozrywki im dedykowane, ale i projekty znacznie większego formatu. Teraz fani serii zyskują unikalną okazję, by dosłownie wzbić się w przestworza w towarzystwie swoich ulubionych bohaterów. Dzięki nowej inicjatywie na lotnisku Noto Satoyama, podróżowanie staje się częścią wielkiej przygody w świecie Pokémon. Transformacja w klimacie Pokémon Port lotniczy Noto Satoyama (położony na półwyspie Noto w środkowej części wyspy Honsiu) przeszedł totalną „Poke-metamorfozę”. Motywy z kultowej serii przejmą wszystkie cztery kondygnacje lotniskowego budynku. W centralnej części dumnie prezentować się będzie Pikachu „pilotujący” samolot, natomiast parter ozdobi mural łączący świat fantastyczny z malowniczą naturą półwyspu Noto. Pokemony spotkamy dosłownie wszędzie – od filarów po tablice informacyjne na drugim piętrze, gdzie postacie „pomagają” w lotniskowych formalnościach. Lotnisko stanie się prawdziwą atrakcją nie tylko dla fanów kultowej serii. Ci, którzy jeszcze nie zagłębili się w przygody Asha Ketchuma zyskają świetny pretekst do rozpoczęcia swojej pokemonowej przygody. Pokemonowy lek Decyzja o przekształceniu lotniska w przestrzeń rodem ze świata Pokémon to znacznie więcej niż tylko komercyjny zabieg mający przyciągnąć turystów. Inicjatywa ta ma głęboki wymiar społeczny – jak wyjaśniają władze portu, projekt zrodził się w odpowiedzi na tragiczne trzęsienie ziemi, które nawiedziło półwysep Noto w 2024 roku, niosąc ze sobą setki ofiar i ogromne zniszczenia. Nowy, bajkowy wizerunek lotniska ma być symbolem odrodzenia i nadziei. Wprowadzając do surowych, terminalowych wnętrz mnóstwo barw, zabawy i pozytywnej energii, twórcy chcą podarować odrobinę uśmiechu i beztroski przede wszystkim najmłodszym, których życie zostało naznaczone przez tę katastrofę. Zmiany na lotnisku Metamorfoza lotniska to jednak nie tylko uczta dla oczu, ale i dla podniebienia. W restauracji An-non fani będą mogli skosztować tematycznych potraw i napojów. Z kolei butik Serendipity przygotował bogatą ofertę gadżetów – od koszulek i breloków, aż po unikalne akcesoria podróżne, jak choćby przywieszki do bagażu. Aby ułatwić zwiedzanie regionu, w weekendy oraz wakacje uruchomiono specjalną linię autobusową łączącą lotnisko z urokliwą, XVI-wieczną Kanazawą. Warto jednak nie zwlekać z planowaniem podróży zbyt długo – projekt ma charakter czasowy. Pokémonowe królestwo zniknie z terminalu 30 września 2029 roku. Źródło: TimeOut Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
4 maja to najważniejsza data w galaktyce. Gdzie tego dnia można poczuć moc Jedi?
4 maja to od lat prawdziwe święto dla fanów kultowej sagi „Gwiezdnych Wojen”. Tego dnia bohaterowie Imperium lub Rebelii wychodzą na ulice, by tam prezentować swoje galaktyczne uzbrojenie. Gdzie w tym roku można będzie poczuć ten fantastyczny klimat z odległej galaktyki?
Wybór daty Dnia Gwiezdnych Wojen nie jest przypadkowy. Aby odkryć tę zagadkę, należy wsłuchać się w najsłynniejsze powiedzenie rycerzy Zakonu Jedi: „May the Force be with you” (Niech Moc będzie z tobą). Fani galaktycznych przygód przekształcili ten znany frazes, zamieniając słowo „Force” (moc) na „fourth” (czwarty), co wyznaczyło datę tego wyjątkowego święta. W ten sposób już od lat Dzień Gwiezdnych Wojen przypada na czwartego maja. Galaktyczne doznania na lotnisku Zasięg święta Gwiezdnych Wojen już dawno wykroczył poza grupy fanów przez cały rok żyjących galaktycznymi przygodami. Obecność Luke’a Skywalkera i Dartha Vadera z każdym rokiem można poczuć w coraz to nowych miejscach. W tym roku kultowe postacie zawitały m.in. na warszawskie Lotnisko Chopina, gdzie będą życzyć „mocy” pasażerom wsiadającym na pokłady samolotów. Stołeczny port lotniczy już kolejny raz angażuje się w kreatywne działania związane z tym globalnym świętem. Tak jak przed rokiem, halę odlotów wypełniły przeróżne rekwizyty, gadżety, a nawet figury związane z sagą. W „Galaktycznym Porcie Kosmicznym” – jak reklamuje się sam popularne lotnisko Chopina – możemy zobaczyć m.in. postaci Dartha Vadera i Mistrza Yody, słynne maszyny kroczące AT-AT oraz rekwizyty z nadchodzącego filmu „Mandalorian i Grogu”. Po raz pierwszy na lotnisku pojawi się również figura Hana Solo zamrożonego w karbonicie, znana z V części sagi. Wystawom eksponatów towarzyszą minikoncerty, które mają przenieść pasażerów w galaktyczny świat. Pytanie tylko, czy lotniskowa kapela zagra lepiej niż zespół z kantyny na Tatooine? Gwiezdne Wojny lokalnie Dzień Gwiezdnych Wojen to przede wszystkim święto fanów kultowej sagi. Nic więc dziwnego, że to właśnie miłośnicy galaktycznych przygód organizują tego dnia mnóstwo oddolnych inicjatyw celebrujących datę 4 maja. Na ulicach warto wypatrywać nietypowych przechodniów wyposażonych w charakterystyczne miecze świetlne – klasyczny oręż Jedi i Sithów. Na warszawskiej Starówce o godz. 18:15 ma dojść m.in. do pokazowego starcia, organizowanego przez szkoły trudniące się szermierką mieczami świetlnymi. Podobne wydarzenia będą mieć miejsce również w Krakowie. Dla sympatyków Zakonu Jedi prawdziwą gratką może okazać się wyprawa do wsi Grabowiec pod Toruniem. Jedna z tamtejszych ulic została nazwana na cześć słynnego rycerza jasnej strony Mocy – Obi-Wana Kenobiego. Adres ten zyskał na tyle dużą popularność, że do Grabowca zawitali aktorzy znani z filmowej sagi. Po ulicy tej przechadzali się m.in. Gerald Home, wcielający się w rolę Tesseka, oraz Paul Blake, znany jako łowca nagród Greedo. Słynne plany filmowe W różnych zakątkach globu możemy odnaleźć miejsca, które w kultowej sadze „zagrały” planety z odległej galaktyki. Pustynna Tunezja od dekad pełni rolę planety Tatooine, gdzie do dziś można zwiedzać domostwo Larsów oraz uliczki Mos Espa. Natomiast włoski pałac w Casercie oraz brzegi jeziora Como stworzyły eleganckie i romantyczne tło dla królewskiej planety Naboo. W odległej Gwatemali ruiny Majów w parku Tikal wyłaniają się z dżungli, tworząc bazę rebeliantów na księżycu Yavin 4, a norweski lodowiec Hardangerjøkulen stał się mroźną planetą Hoth. Wiele z tych miejsc funkcjonuje dzisiaj jako atrakcje turystyczne, goszczące fanów Gwiezdnych Wojen z całego świata. Jaki miłośnik bowiem nie będzie chciał zrobić sobie pamiątkowego zdjęcia nad Jeziorem Como – w miejscu, gdzie Anakin Skywalker oświadczył się Padme? Źródło: AntyWeb Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Chaos na lotniskach w Hiszpanii. Strajki zakłócają wielkanocne podróże
Osoby planujące wielkanocny wyjazd do Hiszpanii powinny przygotować się na poważne utrudnienia. Popularny wśród turystów kierunek został objęty strajkami, które mogą wpłynąć na transport i organizację pobytu, wprowadzając chaos już na miejscu.
Świąteczne wyjazdy z roku na rok zyskują na popularności, a dla wielu osób Wielkanoc staje się okazją do pierwszej wiosennej podróży. Z danych internetowego biura podróży eSky.pl wynika, że zainteresowanie wyjazdami w tym okresie wzrosło o ponad 90% w porównaniu z ubiegłym rokiem, co wyraźnie pokazuje zmianę w podejściu do spędzania świąt. Wśród najczęściej wybieranych kierunków niezmiennie znajduje się Hiszpania, przyciągająca łagodnym klimatem i bogatą ofertą turystyczną. W tym sezonie podróżni muszą jednak liczyć się z dodatkowymi komplikacjami, które mogą znacząco wpłynąć na komfort wyjazdu. Strajki na lotniskach w Hiszpanii. Kiedy wystąpią największe utrudnienia? Podróżujący do Hiszpanii w okresie wielkanocnym muszą przygotować się na poważne zakłócenia związane ze strajkiem pracowników obsługi naziemnej, który rozpoczął się 30 marca i obejmuje najważniejsze porty lotnicze w kraju. Utrudnienia wystąpią m.in. na lotniskach: Madryt-Barajas, Barcelona-El Prat, Alicante, Walencja, Malaga, Bilbao, Palma de Mallorca, Ibiza, Las Palmas, Teneryfa, Lanzarote oraz Fuerteventura. Protest został ogłoszony przez trzy główne związki zawodowe (CC OO, UGT i USO) i dotyczy pracowników firmy Groundforce, należącej do grupy Globalia, obsługującej m.in. Air Europa oraz wielu innych przewoźników. W akcję zaangażowanych jest ponad 5000 osób odpowiedzialnych za obsługę bagażu, operacje rampowe i cargo, co bezpośrednio wpływa na sprawność funkcjonowania lotnisk w jednym z najbardziej intensywnych okresów podróży. Strajk ma trwać także w kluczowych dniach wzmożonego ruchu – w środę (1 kwietnia) oraz w Wielki Piątek (3 kwietnia) – z możliwością jego przedłużenia na czas nieokreślony. Wiadomo, że akcja odbywa się w trzech kluczowych przedziałach czasowych: od godziny 5:00 do 7:00, następnie od 11:00 do 17:00 oraz od 22:00 do północy. Choć nie oznacza ona całkowitego wstrzymania operacji lotniczych, jej skutki są już odczuwalne na największych lotniskach. W praktyce oznacza to poważne zakłócenia w obsłudze bagażu – część samolotów startuje bez załadowanych walizek, przez co pasażerowie docierają do miejsca docelowego bez swoich rzeczy. W efekcie podróżni muszą liczyć się nie tylko z opóźnieniami, ale także z dodatkowymi komplikacjami po przylocie, takimi jak konieczność oczekiwania na bagaż lub jego późniejszy transport. Do tego dochodzą wydłużone kolejki do odprawy i problemy organizacyjne na lotniskach, które w okresie świątecznym i tak działają na granicy przepustowości. Przyczyny strajku na hiszpańskich lotniskach Przyczyną protestu jest spór płacowy – związki zawodowe zarzucają pracodawcy stosowanie restrykcyjnej interpretacji zapisów układu zbiorowego, co w praktyce blokuje podwyżki wynagrodzeń, które miały rekompensować inflację narastającą od 2022 roku. Konflikt nabiera dodatkowego znaczenia, ponieważ Groundforce niedawno przejęło część kontraktów po Iberia Airport Services, stając się jednym z kluczowych operatorów obsługi naziemnej w Hiszpanii. Choć firma odpowiada za około 10% operacji na objętych strajkiem lotniskach, jej rola jest strategiczna – szczególnie w przypadku lotów Air Europa oraz połączeń międzykontynentalnych. W warunkach ograniczonej liczby pracowników zastępczych i dużego natężenia ruchu nawet częściowe przestoje mogą wywołać efekt domina, wpływając na kolejne rejsy i całą organizację podróży. Opóźniony lub odwołany lot do Hiszpanii. Jakie prawa przysługują pasażerom? W obliczu planowanych strajków wielu podróżnych zastanawia się, czy w przypadku zakłóceń mogą liczyć na zwrot kosztów lub odszkodowanie. Warto podkreślić, że zasady obowiązujące w Polsce są zgodne z przepisami Unii Europejskiej, w tym z rozporządzeniem EU261, które reguluje prawa pasażerów lotniczych. Jeśli lot zostanie odwołany lub znacząco opóźniony, linia lotnicza ma obowiązek zapewnić opiekę – w tym posiłki, napoje, a w razie potrzeby także nocleg oraz transport między lotniskiem a miejscem zakwaterowania. Pasażer może również wybrać między zwrotem kosztów biletu a zmianą planu podróży na alternatywny termin. Kwestia dodatkowego odszkodowania jest jednak bardziej złożona. Strajki – zwłaszcza te organizowane przez podmioty zewnętrzne, takie jak obsługa naziemna – są zazwyczaj uznawane za tzw. „nadzwyczajne okoliczności”. Oznacza to, że linie lotnicze w wielu przypadkach nie są zobowiązane do wypłaty rekompensaty finansowej, nawet jeśli podróż została zakłócona. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku strajków własnego personelu przewoźnika, np. pilotów lub załogi pokładowej – wtedy odszkodowanie może przysługiwać, o ile pasażer został poinformowany o zmianach mniej niż 14 dni przed planowanym wylotem. Istotną rolę odgrywa również ubezpieczenie turystyczne. Jeśli informacja o strajku pojawiła się już po wykupieniu polisy, istnieje szansa na odzyskanie części kosztów, np. za niewykorzystany nocleg, dodatkowy transport czy inne wydatki poniesione w wyniku opóźnienia. Trzeba jednak pamiętać, że zakres ochrony różni się w zależności od ubezpieczyciela, a nie każda polisa obejmuje zakłócenia spowodowane strajkami. Dlatego przed wyjazdem warto dokładnie sprawdzić warunki umowy i w razie problemów jak najszybciej skontaktować się z ubezpieczycielem, aby ustalić możliwe formy rekompensaty. Źródła: Daily Mail, VisaHQ, Echo Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Polscy turyści utknęli na Bliskim Wschodzie. Zamknięte niebo i chaos na lotniskach – Komentarz z lotniska w Katarze
Setki Polaków utknęły w Dubaju, Szardży i innych miastach Bliskiego Wschodu po zamknięciu przestrzeni powietrznej w związku z wydarzeniami w Iranie. Władze ZEA pokrywają koszty przymusowych noclegów, a biura podróży organizują powrót. Sytuacja jest dynamiczna.
W wyniku gwałtownej eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie po ataku Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran (w jego wyniku zginął przywódca kraju Ali Khamenei) oraz odwetowych działaniach Iranu, ruch lotniczy w regionie został niemal całkowicie sparaliżowany. Zamknięcie przestrzeni powietrznej objęło: Izrael, Iran, Irak, Bahrajn, Kuwejt, Jordanię, Katar oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Decyzja ta natychmiast odbiła się na życiu tysięcy pasażerów, w tym setek Polaków, którzy utknęli w portach przesiadkowych takich jak Dubaj, Abu Zabi czy Szardża. Na lotniskach zapanował chaos. Tablice przylotów i odlotów w Dubaju, największym lotnisku międzynarodowym na świecie, początkowo wskazywały opóźnienia, które szybko przerodziły się w całkowite zawieszenie lotów. Linie lotnicze Emirates, Qatar Airways oraz Etihad Airways wstrzymały swoje operacje, a sytuacja rozlała się na inne porty w regionie. Jak wygląda sytuacja w Katarze? Komentarz z Bliskiego Wschodu – W Katarze panuje duży spokój – mówi National-Geographic.pl Marek Stus, redaktor Pasazer.com i tłumaczy – Pasażerowie linii Qatar Airways szybko otrzymali wsparcie, w tym zakwaterowanie w hotelach oraz dzienny kredyt na posiłki w wysokości 250 zł, który w pełni wystarcza. Rezerwacje pokoi są automatycznie przedłużane każdego ranka od soboty. Doceniam, że wszystko przebiega sprawnie, bez konieczności uciążliwego kontaktowania się z liniami czy dopraszania się o pomoc. Obsługa w hotelu jest kompetentna i życzliwa. Życie na ulicach toczy się normalnie - ruch samochodowy jest spory, a w związku z trwającym Ramadanem wieczorami restauracje wypełniają się mieszkańcami miasta. Obecnie nie wiadomo, kiedy wznowione zostaną loty. Przestrzeń powietrzna nad Katarem pozostaje zamknięta co najmniej do jutra do godziny 9:00, jednak sytuacja jest dynamiczna. W przypadku mojej rezerwacji katarski przewoźnik zaproponował lot w najbliższą środę, choć zdaje sobie sprawę, że jest to jedynie wstępny plan. Zamknięta przestrzeń powietrzna, odwołane loty i działania służb W obliczu zamknięcia przestrzeni powietrznej podróżni byli zmuszeni do poszukiwania alternatywnych rozwiązań. W wielu przypadkach jedyną możliwością opuszczenia krajów objętych blokadą stała się droga lądowa, na przykład przez Egipt. Jednak nawet to nie zawsze jest wykonalne dla wszystkich. Władze Zjednoczonych Emiratów Arabskich zareagowały, deklarując pokrycie kosztów przymusowych noclegów dla turystów, którzy z powodu zamknięcia nieba utknęli w Dubaju, Abu Zabi czy Szardży. Departament Kultury i Turystyki Abu Zabi wydał oficjalne zalecenie dla hoteli, by przedłużyły pobyt gości, a wszystkie związane z tym wydatki zostaną pokryte przez administrację emiratu. Osoby, które wracały z wakacji w Azji – na przykład z Wietnamu – i miały międzylądowanie w Dubaju, zostały skierowane do hoteli. Całe grupy klientów biur podróży takich jak Rainbow Tours i Nekera znalazły się pod opieką swoich operatorów oraz służb kryzysowych. Z relacji turystów wynika, że na lotniskach panowała dezorganizacja, w nocy byli ewakuowani do autobusów i następnie przewożeni do hoteli. Jak biura podróży i MSZ pomagają Polakom w regionie? Polskie biura podróży stanęły przed bezprecedensowym wyzwaniem logistycznym. Klienci otrzymali wsparcie – uruchomiono infolinie alarmowe i powołano sztaby kryzysowe, które monitorują sytuację przez całą dobę. Rainbow Tours oraz Nekera zapewniają przedłużenie pobytu w hotelach na własny koszt, pokrywają wydatki związane z ewentualnym zakupem nowych biletów lotniczych i automatycznie przedłużają polisy ubezpieczeniowe na czas przymusowego pobytu. Ważna informacja: żaden z polskich turystów nie został poszkodowany w wyniku ataków i nikt nie przebywa bezpośrednio w strefach zagrożenia. Biura podróży wydają swoim klientom jasne instrukcje – nie wolno samodzielnie korzystać z transportu publicznego ani opuszczać hoteli bez wiedzy i koordynacji rezydentów. MSZ i polskie placówki dyplomatyczne zalecają Polakom przebywającym na Bliskim Wschodzie niezwłoczną rejestrację w systemie Odyseusz oraz gotowość do szybkiej ewakuacji. Polskie służby przypominają także o zabezpieczeniu środków finansowych, posiadaniu ważnego paszportu, naładowanego telefonu oraz leków na wypadek konieczności nagłego opuszczenia regionu. Gdzie Polacy mogą szukać schronienia i jakie są dalsze kroki? Osoby, które utknęły w portach przesiadkowych, mogą liczyć na schronienie w hotelach opłacanych przez władze ZEA lub przez polskie biura podróży. W Abu Zabi, Dubaju i Szardży przygotowano specjalne instrukcje dla hoteli i obsługi, aby zapewnić komfort i bezpieczeństwo turystom czekającym na rozwój sytuacji. Dla osób, które próbują opuścić region, ewakuacja możliwa jest w niektórych przypadkach tylko drogą lądową – na przykład przez przejście graniczne z Egiptem. W przypadku podróży do samego Egiptu – kraju nieobjętego konfliktem – biura podróży informują, że ewentualna rezygnacja wiąże się ze standardowymi warunkami anulacji. MSZ ostrzega, że sytuacja na Bliskim Wschodzie pozostaje dynamiczna i niestabilna. Zaleca ścisłe stosowanie się do komunikatów lokalnych służb, monitorowanie bieżących informacji oraz utrzymywanie kontaktu z polskimi placówkami dyplomatycznymi. Źródła: TVN24, Onet, Interia, Vietnam.vn
Powstaje kontrowersyjne lotnisko w Świętej Dolinie. Miało ułatwić podróże, wywołało protesty
Dotarcie do Machu Picchu nigdy nie było łatwe – i właśnie o to chodziło. Inkowie celowo umieścili swoją kamienną cytadelę wysoko w górach, na styku Andów i amazońskiego lasu mgielnego, by pozostała ukryta i odizolowana od świata. Ten naturalny filtr przez stulecia chronił miejsce przed nadmierną ingerencją człowieka. Teraz jednak planowana inwestycja infrastrukturalna może diametralnie zmienić sposób, w jaki podróżni docierają do świętej doliny – i wywołuje to gorącą debatę.
Podróż do Machu Picchu od zawsze była częścią doświadczenia. Tysiące osób każdego dnia dociera do Świętej Doliny Inków, aby zobaczyć jedno z najbardziej rozpoznawalnych stanowisk archeologicznych Ameryki Południowej. Jedni wybierają kilkudniowy trekking przez Andy, inni łączą przejazd samochodem z podróżą pociągiem i krótkim transferem autobusem serpentynami górskimi. Ten wieloetapowy dojazd dotąd ograniczał skalę ruchu turystycznego. Plan budowy nowego lotniska w regionie ma jednak skrócić drogę do zabytku i – według prognoz – zwiększyć liczbę odwiedzających nawet o 200%, co budzi sprzeciw części mieszkańców i ekspertów zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego. Port lotniczy Chinchero – skrócenie drogi do Machu Picchu czy początek sporów? Wyprawa do najsłynniejszego, starożytnego cudu Ameryki Południowej wymaga czasu, dobrej kondycji i sprawnej logistyki, dlatego dla wielu podróżnych pozostaje trudna do zrealizowania. W odpowiedzi na te ograniczenia peruwiański rząd rozwija projekt międzynarodowego lotniska w Chinchero – andyjskiej miejscowości położonej na obrzeżach Świętej Doliny, znanej z silnie zakorzenionej społeczności tkackiej i ciągłości tradycji rzemieślniczych. Plan zakłada, że nowy port lotniczy pozwoli turystom ominąć Limę, a często również Cuzco, skracając drogę do rejonu inkaskiej cytadeli o wiele godzin, a w niektórych przypadkach nawet o kilka dni. Ta inwestycja od dziewięciu lat funkcjonuje jako rozległy plac budowy – pierwotne terminy były już kilkakrotnie przesuwane, a obecnie zakończenie prac prognozowane jest na koniec 2027 roku. Władze przedstawiają projekt jako narzędzie rozwoju dla rozległego, słabiej uprzemysłowionego regionu. Według Ministerstwa Transportu i Komunikacji koszt inwestycji szacowany jest na około 2,3 mld soli peruwiańskich (około 2,4 mld zł), a sama budowa wygenerowała ponad 5000 miejsc pracy. Docelowo korzyści ma odczuć blisko milion osób związanych bezpośrednio lub pośrednio z turystyką. Port zaprojektowano tak, by obsługiwał do ośmiu milionów pasażerów rocznie, co w ocenie rządu może zwiększyć napływ odwiedzających nawet o 200%. Ta skala wzrostu, choć atrakcyjna dla hoteli i operatorów wycieczek, budzi jednak poważne obawy. Święta Dolina, wyrzeźbiona przez rzekę Urubambę i otoczona stromymi szczytami Andów, była duchowym i administracyjnym centrum imperium Inków. Do dziś funkcjonują tu dawne drogi, systemy irygacyjne, tarasy uprawne i stanowiska wydobycia soli, używane nieprzerwanie od stuleci. Przeciwnicy inwestycji (w tym społeczności rdzenne, archeolodzy i obrońcy przyrody) wskazują, że rozbudowa infrastruktury lotniczej może zaburzyć zasoby wodne, naruszyć siedliska dzikiej przyrody i osłabić integralność krajobrazu kulturowego, w którym dziedzictwo przedinkaskie i inkaskie pozostaje częścią codziennego życia mieszkańców, a nie wyłącznie atrakcją turystyczną. Głosy sprzeciwu wobec lotniska w Peru Wraz z postępem inwestycji coraz wyraźniej słychać głosy mieszkańców i przewodników, którzy obserwują zmiany zachodzące w peruwiańskiej dolinie na długo przed lądowaniem pierwszego samolotu. Luis Flores, związany z regionem od dzieciństwa przewodnik, podkreśla, że zagrożone jest przede wszystkim rolnicze dziedzictwo okolic Chinchero, czyli miejscowości Urquillos, nazywanej lokalnie „światową stolicą kukurydzy”. Uprawiana tu od stuleci kukurydza, występująca w dziesiątkach odmian i kolorów, rośnie na tarasach wzmacnianych oryginalnymi inkaskimi murami, które nie tylko kształtują krajobraz, lecz także chronią żyzną glebę przed erozją i utratą wilgoci. Od momentu ogłoszenia budowy portu lotniczego wiele rodzin zaczęło jednak sprzedawać ziemię, widząc w tym szybszy zysk niż w wielopokoleniowej pracy na roli. W efekcie dawne pola ziemniaków, fasoli czy komosy coraz częściej ustępują miejsca zabudowie mieszkaniowej i inwestycjom komercyjnym, co zapowiada trwałe przekształcenie charakteru doliny. Zmiana nie dotyczy wyłącznie widoku: oznacza też osłabienie lokalnej samowystarczalności żywnościowej i zerwanie ciągłości tradycji rolniczych sięgających czasów prekolumbijskich. Podobne obawy w rozmowie z BBC wyraża Lizbeth Lopez Becerra, przewodniczka z Cusco, która dostrzega potencjalne korzyści ekonomiczne, lecz zaznacza, że rozwój nie powinien wyprzedzać rzetelnej analizy skutków. Region już teraz zmaga się z przeciążeniem infrastruktury: jedyna główna droga bywa zakorkowana, część społeczności doświadcza niedoborów wody, a system gospodarowania odpadami działa na granicy wydolności. Wraz z napływem kolejnych inwestorów hotelowych presja na zasoby naturalne będzie rosnąć, co może pogłębić problemy sanitarne i środowiskowe. Co więcej, wieloletni mieszkańcy doliny zwracają uwagę na postępującą, chaotyczną urbanizację – szybkie wznoszenie hoteli i budynków usługowych odbywa się często bez spójnej wizji przestrzennej, przez co krajobraz kulturowy zaczyna tracić swoją historyczną czytelność. Dodatkową warstwę niepokoju stanowi status Machu Picchu jako obiektu światowego dziedzictwa. UNESCO od lat monitoruje sposób zarządzania ruchem turystycznym w regionie, a obowiązujące limity wejść mają chronić delikatne struktury stanowiska. Przewodnik Efrain Valles Morales podkreśla jednak, że kluczowy problem nie sprowadza się wyłącznie do liczby odwiedzających, lecz do sposobu organizacji turystyki w całej dolinie. Wskazuje na potrzebę rozproszenia ruchu na mniej znane, lecz wartościowe miejsca – takie jak kanion Chonta, stanowisko astronomiczne Killa Rumiyoq czy tarasy w Surite – oraz inwestowania w szkolenia dla lokalnych przewodników. Tylko wtedy dochody z podróży będą mogły realnie wspierać społeczności, a presja na najbardziej wrażliwe obszary nie przekroczy granic, po których zmiany staną się nieodwracalne. Źródła: BBC, El Pais Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ryanair i Wizz Air nie przepuszczą wypchanych plecaków. Ten trik powinien znać każdy podróżny
Podróżowanie tanimi liniami lotniczymi od lat wiąże się z coraz bardziej restrykcyjnymi zasadami dotyczącymi bagażu podręcznego. Ryanair i Wizz Air należą do przewoźników, którzy szczególnie skrupulatnie sprawdzają wymiary plecaków i toreb już na etapie boardingu. Wystarczy, że bagaż jest zbyt mocno wypchany, aby zamiast na pokład trafił do luku – oczywiście za dodatkową opłatą. Sprawdzamy, jak wyglądają aktualne zasady, co w artykułach bywa pomijane i które „triki” faktycznie mają sens.
Spis treści: Kontrola bagażu podręcznego to standard, a nie wyjątek Aktualne wymiary małego bagażu osobistego – na to trzeba uważać Duży bagaż podręczny? Tylko z dopłatą Dlaczego linie lotnicze tak rygorystycznie pilnują wymiarów? Plecak kompresyjny i worki próżniowe – hit czy mit? Najczęstsze błędy pasażerów przy pakowaniu Sprawdzone sposoby, by uniknąć dopłaty Dlaczego „trik” to nie magiczne rozwiązanie Podróżowanie tanimi liniami lotniczymi od dawna przestało oznaczać pełną swobodę w kwestii pakowania. Ryanair i Wizz Air coraz częściej rygorystycznie kontrolują bagaż podręczny, zwracając uwagę nie tylko na jego wagę, ale przede wszystkim na rzeczywiste wymiary plecaków i toreb. Nawet miękki plecak, który teoretycznie spełnia normy, może zostać uznany za zbyt duży, jeśli jest nadmiernie wypchany i nie mieści się w ramce pomiarowej przy bramce. W praktyce oznacza to, że każdy centymetr i sposób pakowania mają znaczenie, a nieznajomość aktualnych zasad może skończyć się wysoką dopłatą tuż przed wejściem na pokład. Kontrola bagażu podręcznego to standard, a nie wyjątek Jeszcze kilka lat temu kontrola wymiarów plecaków była raczej sporadyczna i często zależała od dobrej woli obsługi. Dziś jest to rutynowa procedura stosowana przez tanie linie lotnicze, szczególnie na popularnych trasach europejskich, w sezonie wakacyjnym oraz na lotniskach o dużym natężeniu ruchu. Pracownicy linii lotniczych regularnie proszą pasażerów o umieszczenie bagażu w metalowej ramce pomiarowej, która bezpośrednio odzwierciedla dopuszczalne wymiary torby osobistej. Kluczowa zasada jest prosta i niepodlegająca interpretacji: liczy się realny rozmiar bagażu w momencie kontroli, a nie deklaracje producenta, opis w sklepie internetowym ani fakt, że plecak „zwykle się mieści”. Znaczenie ma każdy wystający element, w tym wypchane kieszenie boczne, zaokrąglony przód plecaka czy twarde przedmioty powodujące jego usztywnienie. Warto pamiętać! Wypchany plecak, który wystaje poza ramkę choćby o kilka centymetrów, może zostać natychmiast uznany za nadbagaż i skierowany do luku, co w praktyce oznacza obowiązek uiszczenia dodatkowej opłaty przy bramce. Aktualne wymiary małego bagażu osobistego – na to trzeba uważać Najczęstszym błędem pasażerów jest przekonanie, że „mały plecak zawsze się zmieści”, niezależnie od stopnia jego wypełnienia. Tymczasem różnice w dopuszczalnych wymiarach są niewielkie, ale w praktyce mają kluczowe znaczenie podczas kontroli. Nawet miękki plecak, który po pusty spełnia normy, po zapakowaniu może przekroczyć dopuszczalny obrys. Mały bagaż osobisty (bez dopłaty): musi zmieścić się całkowicie pod fotelem przed pasażerem, dotyczy zarówno plecaków, toreb podróżnych, jak i miękkich walizek. Ryanair Darmowy bagaż osobisty: 40 × 30 × 20 cm Opcjonalny drugi bagaż podręczny (po dopłacie): 55 × 40 × 20 cm Wizz Air Darmowy bagaż podręczny: 40 × 30 × 20 cm, maks. 10 kg Opcjonalny drugi bagaż podręczny (po dopłacie): 55 × 40 × 23 cm Warto pamiętać! Starsze informacje mówiące o innych proporcjach mogą dziś wprowadzać w błąd. Obecnie znaczenie ma przede wszystkim objętość oraz faktyczny kształt bagażu, a nie wyłącznie liczby zapisane w regulaminie. Obsługa ocenia, czy torba bez problemu mieści się w przeznaczonej przestrzeni, a nie to, czy teoretycznie spełnia normy producenta. Duży bagaż podręczny? Tylko z dopłatą Wielu pasażerów nadal wychodzi z założenia, że klasyczna walizka kabinowa jest „w cenie biletu”, jednak w przypadku tanich linii lotniczych nie ma to już od dawna zastosowania. Podstawowy bilet obejmuje wyłącznie mały bagaż osobisty, a wniesienie większej walizki na pokład wymaga wykupienia dodatkowej usługi jeszcze na etapie rezerwacji lub później – zazwyczaj za wyższą kwotę. Bagaż kabinowy o wymiarach 55 × 40 × 20 cm: jest dostępny wyłącznie po wykupieniu usługi Priority, musi zostać umieszczony w schowku nad głową, objęty jest limitem wagowym, który w praktyce zwykle wynosi do 10 kg. Bez wykupionej opcji Priority pasażer nie ma prawa wnieść walizki kabinowej na pokład, nawet jeśli samolot nie jest w pełni zapełniony. Co istotne, decyzja zapada bezpośrednio przy bramce, a brak wcześniejszego wykupienia usługi oznacza konieczność nadania walizki do luku za znacznie wyższą opłatą. Warto pamiętać! To jeden z najczęstszych powodów dopłat przy bramce, który zaskakuje osoby podróżujące okazjonalnie. Dlaczego linie lotnicze tak rygorystycznie pilnują wymiarów? Powód jest prosty: czas i pieniądze. Każdy zbyt duży bagaż wpływa bezpośrednio na organizację boardingu i punktualność lotu. Nadmiar walizek w kabinie: opóźnia proces wejścia na pokład, zabiera miejsce innym pasażerom, którzy wykupili odpowiednie usługi, zwiększa chaos w kabinie i utrudnia pracę załogi. Z tego względu personel pokładowy i obsługa naziemna nie negocjują wymiarów bagażu i coraz rzadziej przymykają oko na tzw. „minimalne przekroczenia”. W praktyce oznacza to, że nawet niewielkie odstępstwo od zasad może skutkować dodatkową opłatą, niezależnie od sytuacji na pokładzie czy liczby wolnych miejsc w schowkach. Plecak kompresyjny i worki próżniowe – hit czy mit? Coraz częściej polecanym rozwiązaniem wśród podróżujących tanimi liniami są plecaki z systemem kompresji oraz worki próżniowe na ubrania, które mają pomóc zmieścić więcej rzeczy w ograniczonych wymiarach. W praktyce mogą one rzeczywiście ułatwić pakowanie, jednak nie są magicznym sposobem na obejście zasad bagażowych. Linie lotnicze nie oceniają metody pakowania, lecz faktyczny rozmiar bagażu w chwili kontroli. Co faktycznie działa: zmniejszenie objętości miękkich rzeczy, takich jak odzież, bielizna czy ręczniki, lepsze rozłożenie ciężaru wewnątrz plecaka, co ułatwia jego dociśnięcie do ramki pomiarowej, możliwość chwilowego „dopasowania” plecaka do ramki, jeśli nie jest przeładowany twardymi elementami. Czego nie gwarantują: nie omijają kontroli wymiarów przy bramce, nie dają żadnych „oficjalnych ulg” ani wyjątków w regulaminie, po wyjęciu plecaka z ramki mogą się ponownie rozszerzyć, zwłaszcza jeśli materiał nie jest wystarczająco elastyczny. Warto pamiętać! Jeśli plecak po kompresji nadal nie mieści się w dopuszczalnym limicie, zostanie potraktowany jako nadbagaż – niezależnie od zastosowanych rozwiązań. Najczęstsze błędy pasażerów przy pakowaniu O tym, jak sprytnie spakować plecak, pisał już Michał Cessanis. Wielu podróżnych, szczególnie tych lecących tanimi liniami sporadycznie, popełnia te same powtarzalne błędy, które niemal automatycznie zwracają uwagę obsługi przy bramce. Do najczęstszych należą: pakowanie twardych przedmiotów na zewnątrz plecaka, co uniemożliwia jego dociśnięcie do ramki, przeładowanie kieszeni frontowych i bocznych, które najbardziej zaburzają obrys bagażu, doczepiane karabińczyki, poduszki, bluzy czy saszetki, zwiększające realne wymiary, przekonanie, że „nikt nie sprawdzi”, zwłaszcza na krótkich lub mniej obleganych trasach. W praktyce wystające elementy są pierwszym sygnałem do kontroli, a nawet drobne dodatki mogą przesądzić o decyzji obsługi i konieczności poniesienia dodatkowej opłaty. Sprawdzone sposoby, by uniknąć dopłaty Zamiast liczyć na szczęście, warto zastosować kilka sprawdzonych zasad, które realnie zwiększają szanse na bezproblemowe przejście kontroli przy bramce. Kluczowe jest nie tylko to, co pakujemy, ale również jak rozmieszczamy rzeczy wewnątrz plecaka. Najlepiej: wybierać miękkie plecaki bez stelaża, które łatwiej dopasować do ramki, pakować ciężkie rzeczy bliżej pleców, co zmniejsza wybrzuszenie przodu, zostawić 2–3 cm zapasu w każdym wymiarze, zamiast pakować plecak „na styk”, przed lotem przymierzyć plecak do domowej miarki lub prowizorycznej ramki, założyć na siebie najcięższe ubrania, takie jak kurtka, bluza czy buty trekkingowe. To pozornie drobne decyzje, które realnie zmniejszają ryzyko opłat przy bramce i pozwalają uniknąć stresu tuż przed wejściem na pokład. Dlaczego „trik” to nie magiczne rozwiązanie W sieci krąży wiele poradników obiecujących „sposób na Ryanaira i Wizz Aira”, jednak w praktyce nie istnieje uniwersalny trik, który gwarantuje przejście kontroli. Linie lotnicze opierają swoje decyzje na jasnych zasadach, a ich egzekwowanie zależy od sytuacji na lotnisku. Warto pamiętać, że: ostateczna decyzja zawsze należy do obsługi, regulamin jest interpretowany na miejscu, bez możliwości odwołania przy bramce, liczy się faktyczny rozmiar bagażu w danej chwili, a nie intencje pasażera ani zastosowane rozwiązania. Warto pamiętać! Najlepszym „trikiem” pozostaje świadome pakowanie zgodne z aktualnymi zasadami, które eliminuje ryzyko dopłat i niepotrzebnych nerwów przed lotem. Źródło: National Geographic Traveler
Powstają lotnicze giganty. Te porty zmienią sposób podróżowania, także w Polsce
Nadchodzące lata mogą całkowicie zmienić mapę światowego lotnictwa. W różnych częściach globu powstają gigantyczne porty lotnicze projektowane jako nowe międzynarodowe węzły przesiadkowe, które mają przejąć część ruchu od aktualnie dominujących hubów.
Nawet osoby, które latają sporadycznie, prawdopodobnie choć raz znalazły się na lotniskach takich jak Londyn Heathrow, Stambuł czy Dubai International. To właśnie tego typu porty pełnią rolę globalnych węzłów komunikacyjnych, przez które każdego roku przewijają się dziesiątki milionów pasażerów. Jednak układ sił w światowym lotnictwie nie jest stały. W najbliższych latach do tej elitarnej grupy dołączą nowe megaprojekty – budowane od podstaw lotniska i rozbudowywane porty, które mają nie tylko odciążyć istniejącą infrastrukturę, lecz także zmienić sposób planowania tras, przesiadek i całych podróży międzykontynentalnych. Największe przyszłe węzły lotnicze w Europie i w Afryce Nowe porty lotnicze mają potencjał, by w nadchodzącej dekadzie znacząco przestawić mapę globalnych połączeń lotniczych. W Europie jednym z najbardziej ambitnych projektów jest Port Polska – wcześniej znany jako Centralny Port Komunikacyjny (CPK). Planowany na lata 2030–2032, ma powstać między Warszawą a Łodzią i stać się nie tylko lotniskiem, ale także kluczowym węzłem multimodalnym dla całego kontynentu. Serce inwestycji stanowić będą dwa pasy startowe, które umożliwią obsługę około 40 milionów pasażerów rocznie, co z miejsca uplasuje Port Polska wśród największych lotnisk Europy. Projekt obejmuje również rozbudowaną infrastrukturę kolejową: nowoczesny dworzec połączy port lotniczy z największymi miastami (w tym Krakowem, Gdańskiem czy Wrocławiem) za sprawą szybkich połączeń kolejowych. Brytyjskie studio architektoniczne Foster + Partners odpowiada za koncepcję wizualną i funkcjonalną całego kompleksu, który ma stać się nową wizytówką transportową Polski i regionu środkowoeuropejskiego. Równolegle na innym kontynencie realizowany jest równie spektakularny projekt: Międzynarodowy port lotniczy Bishoftu w Etiopii, położony około 40 km na południe od Addis Abeby. To jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Afryce, a jej pierwszy etap ma być ukończony już do 2030 roku. Lotnisko, zaprojektowane przez cenione studio Zaha Hadid Architects, ma obsłużyć 60 milionów pasażerów rocznie, z możliwościami rozbudowy do nawet 110 milionów w kolejnych fazach realizacji. Podobnie jak Port Polska, port w Bishoftu stanie się węzłem multimodalnym: planowane są połączenia szybkiej kolei, które zintegrują nowy port z stolicą i funkcjonującym obecnie lotniskiem w Addis Abebie, znacznie usprawniając przepływ pasażerów i towarów. W efekcie oba projekty – choć realizowane w zupełnie innych częściach świata – pokazują, jak dynamicznie zmienia się globalna infrastruktura lotnicza. Nowe huby nie tylko zwiększą przepustowość i komfort podróży, ale także wzmocnią pozycję swoich krajów jako kluczowych punktów przesiadkowych na międzynarodowej siatce połączeń. Nowe lotnicze huby w regionie Zatoki Perskiej i Bliskiego Wschodu W najbliższej dekadzie region Bliskiego Wschodu ma szansę całkowicie przedefiniować swoją rolę w globalnej siatce połączeń lotniczych, dzięki kilku ogromnym inwestycjom infrastrukturalnym. Obecnie Dubaj jest jednym z najbardziej ruchliwych lotnisk na świecie – według danych OAG międzynarodowy port lotniczy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich zajmuje drugie miejsce pod względem liczby pasażerów. Jednak już wkrótce jego dominację mogą przejąć nowe ogromne węzły komunikacyjne. Jednym z najważniejszych jest Dubai World Central Al Maktoum (DWC) – port, który dziś obsługuje nieco ponad milion pasażerów rocznie, ale w ramach planów rozbudowy ma stać się największym lotniskiem na świecie. Projekt zakłada budowę pięciu pasów startowych i możliwość obsługi nawet 150 milionów pasażerów rocznie, co już teraz czyni go jednym z najbardziej ambitnych projektów lotniskowych na świecie. Podczas Dubai Airshow 2024 dyrektor generalny Dubai Airports, Paul Griffiths, potwierdził, że transformacja DWC ma zostać sfinalizowana około 2032 roku, co przesunie główny węzeł komunikacyjny z obecnego lotniska w Dubaju właśnie do Al Maktoum. Rywalizacja o pozycję globalnego hubu nie ogranicza się jednak tylko do ZEA. W sąsiedniej Arabii Saudyjskiej również powstają gigantyczne lotnicze projekty, które mogą znacząco wpłynąć na przyszłość podróży lotniczych międzykontynentalnych. Obecny port lotniczy im. Króla Fahda w Rijadzie jest największym lotniskiem świata pod względem powierzchni – jego kompleks zajmuje około 780 km², a w 2024 roku obsłużył blisko 12,8 miliona pasażerów. Plany ekspansji są jednak o wiele większe: władze kraju liczą, że liczba pasażerów wzrośnie niemal dziesięciokrotnie do 120 milionów rocznie już do 2030 roku, dzięki budowie nowego Międzynarodowego portu lotniczego im. Króla Salmana. Ten ambitny projekt przewiduje sześć równoległych pasów startowych i docelową przepustowość aż 185 milionów pasażerów rocznie do 2050 roku. Razem te inwestycje – zarówno w Dubaju, jak i Rijadzie – pokazują, że Bliski Wschód inwestuje gigantyczne środki w przekształcenie swojego lotniczego potencjału, kreując konkurencję dla dzisiejszych największych europejskich oraz azjatyckich hubów i przyciągając globalny ruch tranzytowy z całego świata. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Miasto przyszłości powstaje na naszych oczach. W miejscu dawnego lotniska rusza przełomowa inwestycja
Opuszczone lotniska są jednym z największych wyzwań współczesnej urbanistyki. Rozległe, wybetonowane przestrzenie trudno wpisać w tkankę miejską, a ich ponowne zagospodarowanie wymaga ogromnych nakładów i długofalowej wizji. Okazuje się jednak, że takie tereny nie muszą pozostawać martwymi punktami na mapie. Jedno z nieczynnych lotnisk ma wkrótce stać się fundamentem zupełnie nowego miasta, a prace budowlane mają ruszyć jeszcze w tym roku.
Dawniej strategiczny ośrodek przemysłowy i lotniczy w czasie II wojny światowej, dziś zamknięta przestrzeń czekająca na nowe życie. Lotnisko Downsview zakończyło działalność w 2024 roku, zamykając wieloletni rozdział w historii północnej części miasta. Teraz teren o ogromnym znaczeniu historycznym i logistycznym ma zostać przekształcony w nową dzielnicę o skali porównywalnej z pełnoprawnym miastem. Inwestorzy zapowiadają projekt wart ponad 21 miliardów dolarów, który ma połączyć funkcje mieszkaniowe, społeczne i środowiskowe, redefiniując sposób myślenia o przyszłości terenów poprzemysłowych. Historia lotniska, które przez dekady napędzało kanadyjskie lotnictwo Lotnisko Downsview przez niemal cały XX wiek odgrywało kluczową rolę w historii kanadyjskiego lotnictwa i przemysłu obronnego. Obiekt został otwarty w 1929 roku na północno-zachodnich obrzeżach Toronto i szybko stał się jedną z najważniejszych baz lotniczych w kraju. W czasie II wojny światowej pełnił strategiczną funkcję zaplecza szkoleniowego i produkcyjnego dla Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych, a na jego terenie powstawały i były testowane samoloty wykorzystywane przez aliantów. Po zakończeniu wojny Downsview nie straciło znaczenia – przeciwnie, jego rola ewoluowała wraz z rozwojem nowoczesnego lotnictwa. W kolejnych dekadach lotnisko stało się zapleczem badawczo-technicznym dla przemysłu lotniczego, a szczególnie dla firmy Bombardier, która wykorzystywała ten teren jako centrum testowe i montażowe swoich maszyn. Przez lata Downsview było miejscem premier nowych modeli samolotów, prób w locie i prac inżynieryjnych, pozostając jednocześnie zamkniętą przestrzenią o ograniczonym dostępie publicznym. Zmiany w globalnym przemyśle lotniczym, restrukturyzacja sektora oraz rosnące potrzeby urbanistyczne Toronto sprawiły jednak, że dalsze funkcjonowanie lotniska przestało być opłacalne. W 2024 roku obiekt został oficjalnie zamknięty, a jego teren przejęła spółka Northcrest Developments. Jak informował m.in. CNN, decyzja ta otworzyła drogę do jednego z najbardziej ambitnych projektów urbanistycznych w historii Kanady. W maju 2024 roku rada miasta Toronto zatwierdziła bowiem plan przekształcenia dawnego lotniska w nowe, wielofunkcyjne miasto, kończąc tym samym niemal stuletni rozdział lotniczej historii Downsview i rozpoczynając zupełnie nowy etap w dziejach tego miejsca. Miasto przyszłości na terenie dawnego lotniska Plany zagospodarowania terenu po dawnym lotnisku Downsview zakładają stworzenie zupełnie nowej, wielofunkcyjnej dzielnicy miejskiej, która w praktyce będzie funkcjonować jak samodzielne miasto w granicach Toronto. Inwestycja, roboczo nazwana YZD, obejmie obszar blisko 150 hektarów i ma docelowo zapewnić przestrzeń do życia dla blisko 83,5 tys. mieszkańców oraz około 41,5 tys. miejsc pracy. Projekt podzielono na siedem zróżnicowanych dzielnic, z których każda ma pełnić odmienną funkcję – od mieszkaniowej, przez biurową i usługową, po kulturalną i rekreacyjną. Kluczowym elementem koncepcji jest zachowanie tożsamości miejsca i włączenie jego lotniczej przeszłości w nową tkankę miejską. Zamiast całkowitej likwidacji infrastruktury, deweloper planuje ochronić 11 historycznych hangarów (adaptowanych dziś na cele komercyjne) oraz blisko 2 kilometry dawnego pasa startowego, który stanie się centralną osią miasta. Przekształcony w park liniowy dostępny dla pieszych i rowerzystów, ma on połączyć wszystkie dzielnice i pełnić funkcję „zielonego kręgosłupa” całego założenia urbanistycznego. Jak podkreślił Derek Goring, dyrektor generalny Northcrest Developments, projekt ma „z szacunkiem uczcić dziedzictwo lotnicze tego miejsca, jednocześnie budując nową społeczność od podstaw”. Na stronie inwestora można przeczytać, że tak kompleksowa możliwość zaprojektowania „miasta w mieście” zdarza się raz na pokolenie i może trwale zmienić sposób funkcjonowania Toronto. Duży nacisk położono na zrównoważony rozwój: zachowanie istniejących budynków ma ograniczyć emisję dwutlenku węgla związaną z rozbiórkami i nową zabudową. Jak zauważył Goring w rozmowie z CNN, wykorzystanie tego, co już znajduje się na miejscu, to nie tylko gest w stronę historii, lecz także realna korzyść środowiskowa. W efekcie YZD ma stać się przykładem nowoczesnej urbanistyki, łączącej pamięć miejsca, zieloną infrastrukturę i potrzeby szybko rosnącej metropolii. Źródła: CNN, Daily Mail, YZD Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Które linie lotnicze i lotniska spóźniają się najrzadziej? Powstał globalny ranking
Choć samoloty uchodzą za najszybszy i najwygodniejszy środek transportu na długich dystansach, punktualność wciąż pozostaje jednym z największych wyzwań współczesnego lotnictwa. Opóźnienia i odwołania lotów (nawet jeśli nie są codziennością) potrafią skutecznie zaburzyć plany podróżnych, generując stres i dodatkowe koszty. Które linie lotnicze oraz lotniska w 2025 roku zatem najlepiej radziły sobie z tym problemem i szanowały czas pasażerów? Odpowiedź przynosi najnowszy globalny ranking punktualności.
Na terminowość operacji lotniczych wpływa dziś znacznie więcej czynników niż jeszcze kilka lat temu – od braków kadrowych i przeciążonej infrastruktury, przez ekstremalne zjawiska pogodowe, aż po ograniczenia w przestrzeni powietrznej wynikające z napiętej sytuacji geopolitycznej. Przy szacowanej liczbie 38,9 mln międzynarodowych lotów wykonanych w 2025 roku, utrzymanie regularności stało się jednym z największych wyzwań branży. Teraz firma analityczna Cirium w swoim raporcie On-Time Performance Review 2025 podkreśliła, że problemy strukturalne przestały być chwilowym kryzysem i stały się trwałym elementem rzeczywistości lotniczej. W zestawieniu wskazała 12 linii lotniczych i portów lotniczych z różnych regionów świata, które mimo tych trudności wyróżniły się punktualnością – a tym samym zyskały realną przewagę w oczach pasażerów. Najbardziej punktualne linie lotnicze świata w 2025 roku Z najnowszego raportu Cirium On-Time Performance Review 2025 wynika, że w minionym roku to konsekwencja operacyjna i odporność na kryzysy decydowały o realnej punktualności przewoźników. Po raz drugi z rzędu globalnym liderem rankingu została linia Aeroméxico, która potwierdziła, że niezawodność może być trwałym elementem strategii, a nie jednorazowym sukcesem. Spośród blisko 189 tys. wykonanych lotów aż 90,02% operacji tego przewoźnika dotarło na czas (w standardzie do 15 minut opóźnienia), a wynik ten utrzymywał się na podobnym poziomie przez wszystkie miesiące roku. Analitycy Cirium podkreślili, że Aeroméxico skutecznie przekształciło stabilność operacyjną w jedną ze swoich największych przewag konkurencyjnych. Drugą pozycję w światowym zestawieniu zajęły linie Saudia, osiągając punktualność na poziomie 86,53%. Trzecie miejsce przypadło skandynawskiemu przewoźnikowi SAS Scandinavian Airlines z wynikiem 86,09%. W Europie szczególną uwagę zwrócił sukces Iberia Express, która trzeci rok z rzędu została najbardziej punktualną linią regionalną kontynentu. Hiszpański przewoźnik osiągnął 88,94% terminowych operacji na ponad 37 tysiącach lotów, mimo wyjątkowo trudnego roku dla europejskiego lotnictwa, naznaczonego m.in. awariami infrastruktury energetycznej na Półwyspie Iberyjskim oraz globalnymi problemami technicznymi dotyczących samolotów Airbus A320, stanowiących całą flotę linii. Co istotne, regionalne zestawienia pokazują, że wysoka punktualność nie jest domeną jednego kontynentu. W regionie Azji i Pacyfiku pierwsze miejsce zajęły Philippine Airlines z wynikiem 83,12%, w Ameryce Północnej najlepiej wypadła Delta Air Lines (80,90%), natomiast w Ameryce Łacińskiej bezkonkurencyjna okazała się Copa Airlines, osiągając imponujące 90,75% punktualnych lotów. W regionie Bliskiego Wschodu i Afryki najwyższy wynik zanotowała natomiast FlySafair – 91,06%. Na uwagę zasługuje również Qatar Airways, która – oprócz tytułu najlepszej linii lotniczej świata 2025 roku przyznanego przez Skytrax – zdobyła w raporcie Cirium status Platinum Winner. Przewoźnik poprawił swój wskaźnik punktualności do 84,42% przy niemal 200 tys. lotów, skutecznie radząc sobie z zakłóceniami wynikającymi z napięć geopolitycznych, zmiennych warunków pogodowych i ograniczonej dostępności floty. Jak podkreślają analitycy, to właśnie umiejętne zarządzanie danymi operacyjnymi i szybkie modyfikowanie tras pozwoliły Qatar Airways utrzymać ciągłość połączeń i zminimalizować skutki nieregularnych operacji, ku realnej korzyści pasażerów. Gdzie samoloty startują i lądują na czas? Ranking lotnisk Analiza Cirium objęła również lotniska, które w 2025 roku najlepiej radziły sobie z opóźnieniami i odwołaniami w coraz bardziej przeciążonym globalnym systemie lotniczym. W kategorii dużych portów lotniczych (obsługujących 25–50 mln miejsc rocznie) bezkonkurencyjny okazał się Międzynarodowy Port Lotniczy Arturo Merino Beníteza w Santiago. To główna brama lotnicza Chile, która mimo dynamicznej rozbudowy infrastruktury (w tym uruchomienia nowego terminalu 2) nie tylko utrzymała płynność operacyjną, ale wręcz poprawiła punktualność. W 2025 roku aż 87,04% z ponad 153 tys. lotów odbyło się tam zgodnie z rozkładem, co Cirium uznało za wyjątkowe osiągnięcie przy takiej skali ruchu. W europejskim zestawieniu dużych lotnisk najwyżej uplasował się Port lotniczy Oslo-Gardermoen, który znalazł się w pierwszej piątce globalnego rankingu, potwierdzając reputację Skandynawii jako regionu sprawnej logistyki lotniczej. Wśród lotnisk średniej wielkości liderem zostało z kolei Panama City Tocumen International, wyróżniające się imponującą punktualnością na poziomie ponad 93%, natomiast w Europie najlepiej w tej kategorii wypadło Helsinki-Vantaa, cenione za stabilność operacyjną mimo trudnych warunków pogodowych. Z kolei wśród małych lotnisk pierwsze miejsce zajęło José Joaquín de Olmedo International, a tuż za czołówką uplasował się norweski Stavanger Sola. Osobne wyróżnienie (Platinum Winner 2025) trafiło do portu lotniczego w Stambule. Choć jego punktualność nie plasuje się w ścisłej czołówce, Cirium doceniło ogromną skalę operacji, zdolność do zarządzania ruchem na skrzyżowaniu czterech regionów świata oraz wprowadzenie potrójnych, niezależnych pasów startowych. To przykład lotniska, które pokazuje, że nawet przy obsłudze dziesiątek milionów pasażerów rocznie możliwe jest utrzymanie kontroli operacyjnej i względnej przewidywalności. Źródła: CNN, Euronews, Cirium Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Które lotniska sprzyjają podróżnym? Ranking najlepszych miejsc na przesiadkę. Polskie miasto zostało wyróżnione
Długodystansowe podróże często wiążą się z nieuniknioną przesiadką, jednak najnowsze badania pokazują, że nie wszędzie oznacza to uciążliwe godziny spędzone na lotnisku. W niektórych miastach przesiadka staje się przygodą i okazją do odkrycia lokalnej kultury, a nawet krótkiej eksploracji. Które lotniska potrafią zatem zamienić czekanie w przyjemność?
Niektóre lotniska od pierwszych chwil zachęcają, by wyjść poza terminal i poznać miasto, inne zaś pozostają jedynie punktami tranzytowymi, które trzeba po prostu przeczekać. Aby ocenić, w których częściach świata przesiadka może stać się inspirującym doświadczeniem, firma AllClear Travel Insurance przeanalizowała 25 najbardziej ruchliwych węzłów komunikacyjnych na świecie. W badaniu uwzględniła zestaw czynników realnie wpływających na komfort krótkiego pobytu: łatwość i szybkość dotarcia do centrum, koszt noclegu, możliwość poruszania się pieszo, średnie dzienne wydatki, a także bliskość najważniejszych atrakcji, które można odwiedzić nawet podczas kilkugodzinnej przerwy w podróży. Wyniki okazały się zaskakujące, a Warszawa znalazła się wśród miast, które wyróżniają się na globalnej mapie przesiadek. Najlepsze na świecie miasta na przesiadkę W najnowszym zestawieniu najlepszych miast na przesiadkę dominują miejsca, które potrafią dobrze wykorzystać krótki czas podróżnych, oferując szybki dostęp do centrum, spójny układ urbanistyczny i przestrzeń, którą da się poznać nawet podczas kilkugodzinnej przerwy. W związku z tym na szczycie rankingu znalazł się Frankfurt, który zawdzięcza swoją pozycję 15-minutowemu transferowi z lotniska, a także zwartej zabudowie historycznego centrum, pozwalającej w kilka chwil dotrzeć do jego najważniejszych punktów. Dzięki temu krótki spacer z okolic Hauptwache może przerodzić się w realną mini-wycieczkę – od przejścia przez Römerberg po moment odpoczynku przy kieliszku Apfelweina. Drugie miejsce zajęła Doha, gdzie luksusowe lotnisko Hamad International i niewielka odległość od kluczowych atrakcji (od Souq Waqif po Muzeum Sztuki Islamskiej) umożliwiają podróżnym szybkie zanurzenie się w lokalnej kulturze. Trzecia w zestawieniu Atlanta zaskakuje z kolei ogromem połączeń i rekordową przepustowością, dzięki którym nawet krótka przerwa staje się okazją do odwiedzenia rozpoznawalnych miejsc, na przykład Centennial Olympic Park. Wysoko oceniana Kopenhaga przyciąga krótkimi dystansami między atrakcjami oraz 13-minutowym dojazdem do centrum, natomiast Warszawa (sklasyfikowana na piątym miejscu) zdobyła uznanie przystępnymi cenami, możliwością poruszania się pieszo i niewielkimi odległościami między punktami, które można zobaczyć podczas przesiadki. W pierwszej dziesiątce znalazły się również Dublin, Wiedeń, Baltimore i Amsterdam – miasta, które potrafią zamienić zwykły stopover w krótkie, lecz bogate w wrażenia doświadczenie. Gdzie przesiadka staje się wyzwaniem? Najgorzej oceniane miasta dla podróżnych Choć wiele metropolii potrafi zamienić przesiadkę w krótką, inspirującą podróż, zestawienie wskazało także miejsca, w których postój staje się wyzwaniem. Najniżej oceniono Los Angeles, przede wszystkim z powodu wyjątkowo długiego, blisko godzinnego dojazdu z lotniska do centrum oraz rozproszenia atrakcji w obrębie ogromnej aglomeracji. Podróżni tracą tu czas nie tylko na pokonanie dystansu, lecz także na logistykę, co sprawia, że krótki stopover w praktyce nie daje szans na zwiedzanie. Podobne problemy dotyczą Houston, Limy czy San Diego, gdzie duże wysokościowe różnice terenu, wysokie ceny hoteli lub znaczne odległości między kluczowymi punktami miasta skutecznie ograniczają możliwości wykorzystania przesiadki. Tę sytuację podsumowała Sarah Collinson, dyrektor ds. międzynarodowych w AllClear. „Zbyt często podróżni lądują w popularnych miastach i spędzają cały czas na lotnisku, tracąc możliwość doświadczenia choćby krótkiego, 24-godzinnego pobytu w nowym miejscu” – zauważyła. Podkreśliła również, że jednym z głównych celów raportu było wskazanie lokalizacji, które realnie sprzyjają wartościowemu postojowi: „Chcieliśmy wyróżnić miasta najlepiej nadające się na przystanek, dlatego powstała ta lista”. Wśród najniżej ocenionych znalazły się także Bombaj, Abu Zabi i Hongkong, które łączą wysokie koszty pobytu, znaczne odległości między atrakcjami oraz układ przestrzenny utrudniający szybkie poruszanie się. W efekcie nawet kilkugodzinna przerwa w podróży staje się tam koniecznością do przeczekania, a nie okazją do choćby krótkiej eksploracji miasta. Źródła: AllClear Travel Insurance, Today's Traveller Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kto ma większe szanse w zderzeniu ptaka z samolotem? Takie kolizje nie są rzadkością
Człowiek od zawsze marzył o lataniu, patrząc na ptaki unoszące się nad ziemią. Dziś samoloty przecinają niebo na całym świecie, a ptaki wciąż dzielą z nimi te same przestworza. To opowieść o inspiracji i zderzeniach, które ukształtowały lotnictwo.
Spis treści Od ptaków do aeronautyki – narodziny lotnictwa Dlaczego lotniska przyciągają ptaki? Ptaki jako wyzwanie dla lotnictwa Najpoważniejsze zderzenia samolotów z ptakami Nowoczesne systemy zapobiegania kolizjom Od wieków ptaki inspirowały człowieka do latania, stając się wzorem dla pierwszych konstrukcji maszyn lotniczych. Od szkiców Leonarda da Vinci, po loty braci Wright, obserwacja ptasiego lotu dała początek aeronautyce. Dziś ptaki i samoloty wciąż dzielą te same przestworza, a każde ich spotkanie może stanowić zagrożenie. Współczesne lotniska stosują zaawansowane systemy – od radarów po sztuczną inteligencję – aby zminimalizować ryzyko kolizji. To niezwykły wyścig natury i technologii, który trwa nieprzerwanie. Od ptaków do aeronautyki – narodziny lotnictwa Od zarania dziejów człowiek marzył o lataniu, a inspiracją do tego dążenia były przede wszystkim ptaki. 17 grudnia 1903 r., w wietrzny dzień w Karolinie Północnej, bracia Orville i Wilbur Wright przeszli do historii, dokonując pierwszego lotu płatowcem wyposażonym w silnik. Sukces Wrightów nie był dziełem przypadku – wynikał z wnikliwej obserwacji natury. To właśnie ptaki dostarczyły im klucza do opracowania systemu sterowania, który odróżnił ich konstrukcję od wszystkich wcześniejszych prób. Choć bracia Wright są uważani za pionierów lotnictwa początku XX w., ich fascynacja ptasim lotem miała swoich poprzedników setki lat wcześniej. Najbardziej znaną postacią badającą aerodynamikę skrzydeł był Leonardo da Vinci – florencki uczony i malarz. Około 1486 r. naszkicował w swoim notatniku projekt ornitoptera – maszyny o rozpiętości skrzydeł ponad 10 m, skonstruowanej z sosnowych belek pokrytych jedwabiem. Leonardo wskazywał ptaki, nietoperze oraz latawce jako główne źródła inspiracji dla swoich koncepcji. Choć jego urządzenie mogło teoretycznie latać, nie generowało wystarczającej mocy, aby unieść się z ziemi. Kolejny kluczowy krok w rozwoju aeronautyki wykonał Otto Lilienthal – niemiecki pilot i pionier lotów. Był konstruktorem pierwszych praktycznych szybowców. Powszechnie nazywany „ojcem lotnictwa”, prowadził systematyczne badania nad ptasimi skrzydłami. Jego prace z końca XIX w. stworzyły fundament pod późniejsze osiągnięcia braci Wrightów. Lilienthal zginął jednak tragicznie w 1896 r. w wyniku obrażeń po rozbiciu szybowca. Pierwszy lot trwał zaledwie 12 sekund, a jego trasa wyniosła 36 metrów. Podczas czwartego lotu w tym samym dniu maszyna utrzymała się w powietrzu już 59 sekund i pokonała 256 m., torując drogę dla całej współczesnej aeronautyki. Dlaczego lotniska przyciągają ptaki? Lotniska przyciągają ptaki z powodu ograniczonej presji drapieżniczej – wysokie ogrodzenia uniemożliwiają wejście dzikim zwierzętom, takim jak lisy, dziki czy psy. Ptaki znajdują tam dogodne warunki do odpoczynku, żerowania, a nawet gniazdowania. Sprzyja temu większa dostępność potencjalnych ofiar (drobne ssaki, owady) oraz regularna pielęgnacją terenów zielonych, np. częste koszenie terenów trawiastych. W otoczeniu portów lotniczych występują różnorodne siedliska – od lasów i mokradeł, przez zbiorniki wodne i pola uprawne, po wysypiska śmieci. Takie zróżnicowanie przyciąga zarówno małe ptaki wróblowate (skowronki, pliszki, szpaki), jak i większe gatunki, np. krukowate, mewy, ptaki szponiaste czy gęsi. Z danych opublikowanych przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), Federalną Administrację Lotnictwa (FAA) oraz Światowe Stowarzyszenie ds. Zderzeń z Ptakami (WBA) wynika, że do ponad 70% kolizji statków powietrznych ze zwierzętami dochodzi w pobliżu lotnisk – na ich terenach, w strefach przyległych oraz w przestrzeni powietrznej do 150 m nad ziemią. W Polsce liczba kolizji z ptakami rośnie proporcjonalnie do liczby operacji lotniczych. Dla przykładu, w ciągu ośmiu lat liczba takich zdarzeń zgłaszanych do Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) niemal się podwoiła – z niespełna 200 incydentów w 2009 r. do ponad 400 w 2017. Wśród nich 244 przypadki dotyczyły potwierdzonych kolizji z ptakami, pozostałe 157 stanowiły inne incydenty z udziałem zwierząt, w tym niepotwierdzone zderzenia. Ptaki jako wyzwanie dla lotnictwa Kolizje statków powietrznych z ptakami stanowią jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa operacji lotniczych. W opracowaniu „Zarządzanie Zagrożeniami Środowiskowymi na lotniskach” dr Michał Skakuj – ornitolog i były wiceprzewodniczący Komitetu ds. Zderzeń Statków Powietrznych ze Zwierzętami – podkreśla, że na polskich lotniskach stwierdzono występowanie ok. 200 gatunków ptaków. Choć większość z nich to gatunki drobne, o masie nieprzekraczającej 100 g, które zwykle nie powodują poważnych uszkodzeń (z wyjątkiem sytuacji, gdy dochodzi do zderzenia ze stadem ptaków), to największe ryzyko stwarzają ptaki o dużej biomasie. Do tej grupy należą m.in. żuraw zwyczajny (Grus grus), bielik (Haliaeetus albicilla), bocian biały (Ciconia ciconia), duże gęsi, kaczki oraz szpaki, które często poruszają się w licznych stadach. Ryzyko zderzeń gwałtownie rośnie: wiosną, podczas przelotów na lęgowiska, jesienią, gdy ptaki wędrują na zimowiska oraz latem, gdy młode osobniki uczą się latać i często popełniają błędy na trasach przelotu. Dodatkowym czynnikiem ryzyka jest pora dnia. Z badań wynika, że podczas wędrówek migracyjnych zdecydowana większość drobnych ptaków migruje nocą, co sprawia, że zagrożenie nie ogranicza się do godzin dziennych. Z kolei gatunki szybujące na prądach powietrza – takie jak bociany, orły czy myszołowy oraz ptaki o silnym, aktywnym locie, np. gęsi, kaczki czy ptaki siewkowe, latają zarówno w dzień, jak i w nocy. To sprawia, że ryzyko kolizji utrzymuje się praktycznie przez całą dobę. Najpoważniejsze zderzenia samolotów z ptakami Pierwszy udokumentowany przypadek zderzenia statku powietrznego z ptakiem pochodzi już z 1905 roku. Podczas lotu testowego w Dayton (Ohio, USA), samolot Orville’a Wrighta wpadł w stado kosów (Turdus merula). To symboliczne wydarzenie pokazało, że z problemem „bird strike” lotnictwo będzie musiało mierzyć się od samego początku swoje istnienia. Pierwsza odnotowana ofiara śmiertelna z powodu kolizji z ptakami pojawiła się siedem lat później. W 1912 r. pionier lotnictwa Calbraith Perry Rogers zginął podczas pokazów lotniczych w Kalifornii, kiedy jego maszyna wleciała w stado ptaków i runęła do oceanu. Jednym z najtragiczniejszych wypadków w historii aeronautyki spowodowanych zderzeniem z ptakami była katastrofa z 4 października 1960 roku. Samolot pasażerski Lockheed L-188 Electra (Eastern Air Lines), tuż po starcie z lotniska w Bostonie, uderzył w liczne stado szpaków (Sturnus vulgaris). Wskutek zasysania ptaków, trzy z czterech silników utraciły moc, co doprowadziło do utraty kontroli nad maszyną i jej upadku do Zatoki Winthrop. Zginęło 62 z 72 osób na pokładzie – tylko dziesięciu pasażerów przeżyło katastrofę. Najbardziej znanym współczesnym przypadkiem bird strike była sytuacja z lotem US Airways 1549 w 2009 r., powszechnie określana jako „Cud nad Hudson”. Zaledwie sześć minut po wystartowaniu samolot Airbus A320-214 zderzył się ze stadem dzikich gęsi, co doprowadziło do całkowitej utraty mocy obu silników. Dzięki doświadczeniu kapitana Chesleya „Sully’ego” Sullenbergera i perfekcyjnemu awaryjnemu lądowaniu na rzece Hudson – wszyscy pasażerowie i członkowie załogi przeżyli. Nowoczesne systemy zapobiegania kolizjom Współczesne lotniska i linie lotnicze korzystają z zaawansowanych technologii, które chronią pilotów przed kolizjami z ptakami. Jednym z najskuteczniejszych narzędzi są specjalistyczne radary, takie jak systemy „avian radar”, umożliwiające monitorowanie przestrzeni wokół lotniska i wykrywanie obecności ptaków. Dzięki nim można przewidzieć kierunek lotu ptaków i ostrzec załogi samolotów przed startem lub lądowaniem. Coraz częściej stosuje się systemy wizyjne oparte na sztucznej inteligencji, zdolne do rozpoznawania gatunków ptaków i oceniania poziomu zagrożenia w czasie rzeczywistym. W wielu portach lotniczych testowane są drony, które płoszą ptaki w sposób bardziej precyzyjny niż tradycyjne metody. Jednocześnie jedną z najbardziej naturalnych i skutecznych form odstraszania dużych ptaków pozostaje sokolnictwo, które mimo rozwoju technologii wciąż odgrywa istotną rolę w ochronie lotnisk. Lotniska prowadzą również zarządzanie środowiskowe, ograniczając atrakcyjne miejsca dla ptaków poprzez modyfikację roślinności, usuwanie źródeł wody i kontrolę odpadów. Analiza danych po każdym incydencie pozwala szybciej wprowadzać korekty w procedurach bezpieczeństwa. Dzięki połączeniu technologii i przemyślanego zarządzania, coraz więcej lotnisk notuje spadek poważnych kolizji, a ruch lotniczy jest dzisiaj bezpieczniejszy niż kiedykolwiek, nawet w obliczu naturalnych zachowań ptaków, których nie da się w pełni kontrolować. Źródła: kolizjezptakami.pl, neel.com.pl, zbiam.pl Nasz autor Aleksander Kusznir Pasjonat ptaków, fotograf i edukator przyrodniczy. Dziennikarz współpracujący z National-Geographic.pl. Najczęściej z pasją opisuje naturę – zarówno naszą polską, jak i z odległych zakątków świata. Inspirują go podróże, nowe doświadczenia i pyszna kawa.
Otwarto indyjskie megalotnisko. Ten futurystyczny port ma obsługiwać 90 mln pasażerów rocznie
Po niemal 20 latach Indie otworzyły jedno z najbardziej ambitnych lotnisk świata. Międzynarodowy Port Lotniczy Navi Mumbai ma w najbliższych latach stać się jednym z największych centrów komunikacyjnych w Azji. To projekt, który łączy nowoczesną architekturę, zaawansowaną technologię i ekologiczne rozwiązania.
Spis treści: Nowe lotnisko w Mumbaju oficjalnie otwarte Drugie lotnisko Mumbaju ma obsługiwać 90 mln pasażerów rocznie Biuro Zaha Hadid Architects zaprojektowało futurystyczny terminal Po latach planowania, przesunięć i wyzwań logistycznych, Mumbaj wkracza w nową erę transportu lotniczego. Nowy Międzynarodowy Port Lotniczy Navi Mumbai obiecuje podróżnym krótsze kolejki, więcej lotów i znacznie płynniejszą obsługę niż dotychczasowe lotnisko. Dla miasta, które od dekad zmaga się z przeciążeniem ruchem i ograniczoną przepustowością, otwarcie drugiego portu to nie tylko ulga dla pasażerów, lecz także symbol postępu technologicznego i inżynieryjnego Indii. Nowe lotnisko w Mumbaju oficjalnie otwarte Po blisko dwóch dekadach planowania, opóźnień i wyzwań logistycznych, 8 października 2025 roku premier Narendra Modi uroczyście otworzył Międzynarodowe Lotnisko Navi Mumbai (NMIA) – inwestycję, która ma całkowicie odmienić system transportu lotniczego w Indiach. Projekt, realizowany w ramach koncepcji Viksit Bharat (czyli wizji nowoczesnych, rozwiniętych Indii), powstał jako odpowiedź na przeciążenie głównego portu Chhatrapati Shivaji Maharaj w Mumbaju, który w 2024 roku obsłużył ponad 54 miliony pasażerów i stał się jednym z najbardziej zatłoczonych lotnisk Azji. Dynamiczny rozwój gospodarczy, rosnąca liczba podróżnych i szybkie powiększanie się klasy średniej sprawiły, że dotychczasowa infrastruktura przestała wystarczać. Właśnie te czynniki doprowadziły do rozpoczęcia budowy drugiego portu, który dziś symbolizuje nie tylko odciążenie dla miasta, ale także postęp technologiczny całego kraju. Podczas ceremonii otwarcia premier Modi przypomniał też, że w 2014 roku Indie miały zaledwie 74 lotniska, a dziś jest ich już ponad 160, co czyni kraj trzecim co do wielkości rynkiem lotnictwa krajowego na świecie. Nowy port Navi Mumbai ma być kolejnym krokiem w tej transformacji – nie tylko zwiększając przepustowość, ale także wprowadzając nowy standard podróżowania dzięki w pełni cyfrowemu systemowi odprawy z wykorzystaniem danych biometrycznych. Drugie lotnisko Mumbaju ma obsługiwać 90 mln pasażerów rocznie Pierwsza faza projektu pozwoli na obsługę około 20 milionów pasażerów rocznie, co już teraz znacząco odciąży główny port lotniczy Mumbaju. W kolejnych etapach, do 2032 roku, lotnisko ma zostać rozbudowane o cztery terminale o łącznej przepustowości 90 milionów podróżnych rocznie. Tak duża inwestycja nie tylko zmieni układ komunikacyjny metropolii, ale również wzmocni pozycję Indii w globalnym sektorze lotniczym. Władze podkreślają, że NMIA ma stać się impulsem dla rozwoju regionu, ponieważ dzięki nowym połączeniom eksportowym rolnicy i rybacy zyskają możliwość szybszego dostarczania swoich produktów na rynki w Europie i na Bliskim Wschodzie. W ten sposób port Navi Mumbai stanie się nie tylko węzłem transportowym, lecz także narzędziem rozwoju społeczno-gospodarczego, łącząc ambicje kraju z realnymi korzyściami dla mieszkańców. Biuro Zaha Hadid Architects zaprojektowało futurystyczny terminal Nowy terminal Międzynarodowego Lotniska Navi Mumbai, zaprojektowany przez londyńską pracownię Zaha Hadid Architects, przyciąga uwagę futurystyczną formą i śmiałą konstrukcją. Jego bryła inspirowana jest lotosem (narodowym kwiatem Indii), którego kształt wykorzystano do stworzenia charakterystycznego dachu z nakładających się na siebie „płatków”. Architekci połączyli w ten sposób symbolikę z praktycznym podejściem: każdy segment zadaszenia zaprojektowano tak, by optymalnie wykorzystywał światło dzienne, regulował cyrkulację powietrza i odprowadzał wodę w czasie monsunu. Centralne atrium, przypominające „staw lotosu”, pełni funkcję otwartej przestrzeni publicznej i naturalnego punktu orientacyjnego. Projekt przyznany w 2018 roku jest największym zleceniem Zaha Hadid Architects w Indiach i jednym z najbardziej ambitnych przedsięwzięć lotniskowych na świecie. Warto dodać, że październikowa inauguracja miała charakter symboliczny, gdyż pełne uruchomienie lotniska nastąpi dopiero po zakończeniu testów operacyjnych, przeszkoleniu personelu i przydzieleniu slotów liniom lotniczym. Pierwsze loty komercyjne zaplanowano na grudzień 2025 roku, kiedy terminal będzie w pełni gotowy do przyjmowania pasażerów. Władze podkreślają, że dzięki połączeniu nowoczesnej architektury, technologii i rozwiązań proekologicznych NMIA stanie się jednym z najbardziej zaawansowanych i zrównoważonych portów lotniczych w Azji. Źródła: CNN, Architectural Digest, Construction World Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Paraliż w Kopenhadze. Drony zmusiły lotnisko do wstrzymania lotów
Wieczorne loty z i do Kopenhagi zostały niespodziewanie zakłócone przez obecność dronów w rejonie lotniska. W efekcie tysiące pasażerów musiało liczyć się z opóźnieniami i zmianami w podróży, a władze portu lotniczego stanęły przed poważnym wyzwaniem związanym z bezpieczeństwem ruchu powietrznego.
Niecodzienny incydent sparaliżował w poniedziałkowy wieczór największe lotnisko w Danii. Port w Kopenhadze musiał na kilka godzin wstrzymać ruch, gdy w jego pobliżu zauważono kilka dronów. Maszyny pojawiły się w przestrzeni powietrznej wykorzystywanej przez samoloty pasażerskie, co zmusiło służby do natychmiastowej reakcji. Choć operacje lotnicze zostały już wznowione, wielu podróżnych musiało zmierzyć się z poważnymi opóźnieniami i odwołaniami rejsów. Drony sparaliżowały ruch lotniczy w Kopenhadze W poniedziałek wieczorem na lotnisku w Kopenhadze, największym porcie lotniczym w Danii, doszło do poważnego incydentu, który sparaliżował ruch powietrzny na kilka godzin. Około godziny 20:26 czasu lokalnego w pobliżu obiektu zauważono od dwóch do czterech dużych, niezidentyfikowanych dronów, co zmusiło władze lotniska do natychmiastowego zawieszenia wszystkich startów i lądowań. Samoloty, które zmierzały do Kopenhagi, przekierowywano na inne lotniska w regionie – przede wszystkim do Malmö w Szwecji, a także do Billund, Aarhus i Göteborga. Według danych serwisu FlightRadar do godziny 22 ponad 35 lotów musiało zmienić swoje trasy, a finalnie zakłócenia dotknęły aż ok. 100 rejsów. Sytuacja wywołała duże poruszenie wśród pasażerów, którzy utknęli w terminalach bez informacji, kiedy ich loty będą mogły się odbyć. Duńska policja potwierdziła, że prowadzi intensywne dochodzenie, a wokół lotniska wciąż obserwowano aktywność dronów jeszcze późnym wieczorem. Na miejsce skierowano liczne jednostki, w tym wozy strażackie, które pojawiły się m.in. w strefie VIP terminalu. Rzeczniczka portu lotniczego w rozmowie z lokalnymi mediami przyznała, że decyzja o zamknięciu była konieczna z uwagi na bezpieczeństwo i nie wiadomo było, jak długo potrwa blokada. Po północy przekazano, że lotnisko stopniowo wznawia działalność, jednak operator ostrzegł, że utrudnienia mogą utrzymywać się jeszcze wiele godzin, a pasażerowie powinni pozostawać w kontakcie ze swoimi liniami lotniczymi. Kto stał za dronami nad Kopenhagą? Policja bada możliwości Kwestia pochodzenia dronów pozostaje jedną z największych zagadek całego incydentu. Duńska policja potwierdziła, że wieczorem 22 września nad lotniskiem Kastrup zaobserwowano bezzałogowe obiekty dużych rozmiarów, które – jak przekazano – „zniknęły same”. Jakob Hansen z kopenhaskiej policji przyznał podczas konferencji prasowej, że funkcjonariusze nie są w stanie określić ani miejsca startu dronów, ani tego, dokąd się oddaliły. Z kolei Jens Jespersen, inny przedstawiciel służb, podkreślił, że za lotami musiał stać „kompetentny sprawca”, dysponujący zarówno technicznymi możliwościami, jak i wolą przeprowadzenia takiej akcji. Policja zwróciła uwagę, że obiekty nadleciały z różnych kierunków, a światła zamontowane na dronach włączały się i wyłączały, co może świadczyć o celowym działaniu operatora. Nie wykluczono również, że maszyny mogły wystartować ze statku poruszającego się po cieśninie Sund, co znaczyłoby że pokonały wiele kilometrów bez wykrycia. W związku z wydarzeniem wszczęto śledztwo z udziałem służb specjalnych PET oraz duńskich sił zbrojnych. Policja poinformowała, że pozostanie na lotnisku do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy. Podobny incydent w Norwegii Co istotne, niemal równocześnie podobny incydent odnotowano w Norwegii – w rejonie lotniska Gardermoen w Oslo również zauważono drony, które doprowadziły do czasowego wstrzymania ruchu lotniczego. Oba zdarzenia są badane pod kątem możliwego powiązania, co może wskazywać na skoordynowaną akcję. „Na ten moment nie ma żadnych powiązań między tym incydentem a incydentem z dronami w Norwegii, ale badamy tę sprawę” – czytamy w komunikacie. Źródła: Onet, Polsat News, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Strajki we Włoszech uderzą w turystów. Loty i kolej zostaną sparaliżowane
Wrześniowe podróże do Włoch mogą okazać się wyjątkowo trudne. Zapowiedziane przez związki zawodowe strajki sparaliżują transport w całym kraju – od lotnisk po kolej, co oznacza chaos dla turystów i mieszkańców.
Planujesz podróż do Włoch we wrześniu? Możesz napotkać poważne utrudnienia. Kraj pizzy i makaronu szykuje się na falę strajków obejmujących lotniska oraz połączenia kolejowe. To konsekwencja wcześniejszych protestów regionalnych i ogólnokrajowych, które nie przyniosły porozumienia z władzami. Ogólnokrajowe protesty we Włoszech Po zakończeniu obowiązującego od końca lipca do początku września zakazu strajków (franchigia estiva), związki zawodowe ponownie wróciły na ulice. Wakacyjna przerwa miała na celu ochronę ruchu turystycznego, dlatego na kilka tygodni wstrzymano protesty dotyczące podstawowych usług publicznych. Teraz, gdy ten okres dobiegł końca, Ministerstwo Infrastruktury i Transportu potwierdziło ponad 20 akcji strajkowych zaplanowanych na wrzesień, obejmujących lotnictwo, kolej i transport lokalny. Największe utrudnienia przewidywane są w dwa weekendy. Problemy mogą wystąpić m.in. na lotniskach w Mediolanie oraz w krajowych połączeniach kolejowych, co oznacza poważne wyzwania dla podróżnych. 26 września we Włoszech bez podróży? Strajki obejmą cały kraj Najpoważniejsze utrudnienia będą miały miejsce 26 września, kiedy równocześnie zaplanowano kilka ogólnokrajowych strajków w sektorze lotniczym. Na 24 godziny pracę wstrzymają pracownicy obsługi bagażu, personel naziemny oraz załogi linii Volotea. Tak szeroka akcja niemal na pewno przełoży się na długie kolejki, liczne opóźnienia i odwołania lotów w całych Włoszech. Protesty wynikają ze sporów o warunki zatrudnienia, płace i poziom obsady w transporcie. Ponieważ poszczególne grupy zawodowe – od bagażowych po maszynistów – reprezentowane są przez różne związki, strajki mają charakter rozproszony. Ich skutki są jednak szczególnie dotkliwe, gdy obejmują cały kraj, jak ma to nastąpić w ostatnią sobotę miesiąca. Podróżni powinni przed wyjazdem sprawdzać komunikaty linii lotniczych i przewoźników kolejowych. Aktualny wykaz wszystkich zaplanowanych akcji publikowany jest w oficjalnym kalendarzu strajków Ministerstwa Infrastruktury i Transportu. Ponieważ weekendy protestacyjne odbędą się w krótkim odstępie czasu, warto liczyć się z wydłużonymi podróżami i planować je z wyprzedzeniem. Źródło: Euronews Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
O psie, co pracował na lotnisku. Falco z Łodzi przechodzi na emeryturę
Po 13 latach pracy teren łódzkiego lotniska opuścił Falco – niezwykły pies rasy border collie, bez którego trudno wyobrazić sobie popularny „Lublinek”. Żegnano go z honorami i nie obyło się bez prezentów. Teraz pierwszego w Polsce psa lotniskowego czeka zasłużona emerytura.
Border collie Falco był pierwszym w Polsce psem lotniskowym – do jego zadań należało między innymi płoszenie ptactwa. Teraz opuszcza Port Lotniczy w Łodzi im. Władysława Reymonta, budząc wiele wzruszeń i zjadając wiele smaczków. Pies pracujący żadnej pracy się nie boi Psy lotniskowe pełnią bardzo ważną rolę: wykorzystuje się je do płoszenia ptaków i małych ssaków z terenów drogi startowej. Falco i sokolnicy dbali o to bezpieczeństwo wszystkich pasażerów, którzy korzystali z łódzkiego lotniska. Futrzasty pracownik był uwielbiany za swój profesjonalizm – charakteryzował się ogromną inteligencją, był świetnie wyszkolony i codziennie upewniał się, że samoloty mogą startować i lądować bez zakłóceń. Dzięki jego niezauważalnej i bezbłędnej pracy więcej lotnisk i obiektów wojskowych w Polsce zdecydowało się na pomoc psów w celu ochrony swoich terenów przed ptactwem. O psie, co pracował na lotnisku O wyszkolenie psa, który pojawił się na łódzkim lotnisku w lutym 2012 roku, zadbał sokolnik Andrzej Fijałkowski. Border collie był pierwszym futrzakiem pracującym tak blisko pasa startowego w Polsce, więc bano się, że może na nie wtargnąć podczas startu czy lądowania samolotu. Przez 13 lat swojej pracy sympatyczny Falco nie zrobił tego ani razu. Pies już wcześniej zachwycił Polaków. Był bohaterem cyklu książek „Psy na medal” Barbary Gawryluk o futrzakach, które pracują dla dobra ludzi, ratując ich w górach, w wodzie czy służąc jako przewodnicy. Odejście z honorami Podczas uroczystego pożegnania Falco obecni byli wszyscy pracownicy lotniska. Oprócz smaczków i porządnej porcji głaskania pies otrzymał prezenty od swoich przełożonych: dyrektora generalnego Portu Artura Fraja i Jana Chmiela, kierownika Działu Służby Operacyjnej – to w nim służył Falco. Zmiana psiej warty Odejście Falco pozostawia w oczach łzy wzruszenia, ale nie porzucił on swoich współpracowników na pastwę losu. W ostatnich miesiącach towarzyszyła mu młoda suczka, również rasy border collie, która podpatrywała jego pracę. Urocza, brązowa Falcia – nazwana na cześć swojego poprzednika – nabyła już niezbędnych umiejętności i jest gotowa do pracy, by dalej dbać o bezpieczeństwo korzystających z łódzkiego lotniska pasażerów. Życzymy jej powodzenia! Źródło: Urząd Miasta Łodzi Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Rewolucja na polskim lotnisku. Koniec z wyjmowaniem laptopów i płynów z bagażu podręcznego
Podróż samolotem wkrótce może stać się znacznie wygodniejsza. Na warszawskim Lotnisku Chopina planowane są zmiany, które mają usprawnić kontrolę bezpieczeństwa i skrócić kolejki do bramek. Co dokładnie się zmieni?
Spis treści: Koniec z restrykcjami dotyczącymi płynów w bagażu podręcznym? Nowoczesne skanery na lotniskach w Polsce Dla wielu podróżnych jednym z najbardziej stresujących etapów lotu jest kontrola bezpieczeństwa na lotnisku. Konieczność wykładania na taśmę elektroniki i płynów, często w pośpiechu, potrafi być wyjątkowo uciążliwa. Już wkrótce może się to jednak zmienić. Media obiegła bowiem informacja, że warszawskie Lotnisko Chopina planuje zakup nowoczesnych skanerów, które umożliwią m.in. przeprowadzanie kontroli bez wyjmowania urządzeń z bagażu podręcznego oraz zniesienie obecnych ograniczeń dotyczących przewozu płynów. Koniec z restrykcjami dotyczącymi płynów w bagażu podręcznym? Od dłuższego czasu zapowiadano zniesienie limitu 100 ml na płyny przewożone w bagażu podręcznym. Pierwsza zdecydowała się na to Wielka Brytania, wprowadzając nowe zasady m.in. na lotniskach w Birmingham i Edynburgu. Wkrótce podobne rozwiązania zaczęły wdrażać Stany Zjednoczone, co wywarło dodatkową presję na Unię Europejską. W efekcie zaledwie kilka dni temu Komisja Europejska zatwierdziła przepisy, które umożliwią przewożenie większych ilości płynów oraz rezygnację z obowiązku ich wyjmowania podczas kontroli bezpieczeństwa. KE podkreśla jednak, że zmiany będą wprowadzane stopniowo. Ich wdrożenie wymaga instalacji nowoczesnych skanerów CT do kontroli bagażu podręcznego oraz uzyskania odpowiednich certyfikatów. Dopiero wtedy pasażerowie będą mogli przewozić nawet do dwóch litrów płynów w jednej torbie. Część europejskich portów lotniczych jest już przygotowana na tę rewolucję – takie urządzenia działają m.in. w Berlinie, Rzymie, Amsterdamie czy Mediolanie. Łącznie w Unii Europejskiej funkcjonuje obecnie około 700 skanerów CT w 21 państwach członkowskich, a ich liczba stale rośnie. Nowoczesne skanery na lotniskach w Polsce W Polsce nowoczesne linie kontroli bezpieczeństwa z wykorzystaniem skanerów CT działają już na lotniskach w Lublinie oraz na poznańskiej Ławicy. Instalacja tego typu urządzeń rozpoczęła się również w krakowskich Balicach. Teraz wiadomo, że podobna modernizacja obejmie największy port lotniczy w kraju, czyli warszawskie lotnisko im. Fryderyka Chopina, co dla wielu podróżnych oznacza znaczące ułatwienie podczas odprawy. Jak poinformowała Anna Dermont, rzeczniczka prasowa Polskich Portów Lotniczych i lotniska Chopina, obecnie trwa postępowanie przetargowe na zakup nowoczesnych skanerów, w którym uczestniczą dwa konsorcja. – Chcemy, by proces instalacji nowych urządzeń rozpoczął się jak najszybciej, zaraz po zakończeniu sezonu lato 2025. Postępowanie obejmuje 15 linii kontroli bezpieczeństwa. W przyszłości podobne skanery planujemy wprowadzić także na lotniskach w Radomiu oraz Zielonej Górze – przekazała w rozmowie z Business Insider. Decyzja Komisji Europejskiej musi jeszcze zostać zatwierdzona przez Europejską Konferencję Lotnictwa Cywilnego. Przedstawiciele unijnych instytucji, na których powołuje się portal Fly4Free, podkreślają jednak, że uzyskanie tej zgody to już wyłącznie formalność. Jeśli procedura przebiegnie zgodnie z planem, nowe przepisy mogą wejść w życie w ciągu najbliższych tygodni. Źródła: Business Insider, TVN24, Fly4Free Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie rób tego z kartą pokładową. Hakerzy mogą wykraść twoje dane
W dobie cyfryzacji ochrona tożsamości nie kończy się na fizycznym bezpieczeństwie dokumentów. Odpowiedzialne zarządzanie danymi może zdecydować nie tylko o spokoju w podróży, lecz także o tym, czy do niej w ogóle dojdzie.
Spis treści: Co naprawdę kryje karta pokładowa? Karta pokładowa jako źródło wycieku danych Cyberataki po publikacji i realne zagrożenie dla pasażerów Robienie zdjęć kart pokładowych i publikowanie ich w mediach społecznościowych stało się powszechną praktyką – to prosty sposób na podzielenie się informacją o swojej przygodzie z innymi. Jednak eksperci ds. cyberbezpieczeństwa od lat ostrzegają, że taki gest może nieść poważne konsekwencje. Karta pokładowa, choć wydaje się niegroźnym dokumentem, zawiera więcej danych, niż mogłoby się wydawać. Udostępnienie jej w sieci może otworzyć drogę do kradzieży tożsamości i zakłócenia planów podróży. Co naprawdę kryje karta pokładowa? W ostatnich latach wielokrotnie dochodziło do sytuacji, w których przestępcy wykorzystywali informacje zawarte na kartach pokładowych publikowanych przez podróżnych w mediach społecznościowych. Choć na pierwszy rzut oka dokument ten zawiera jedynie podstawowe dane (czyli imię i nazwisko pasażera, numer lotu czy przypisane miejsce), to znacznie więcej wrażliwych informacji ukrytych jest w kodzie kreskowym lub QR. Jak zaznaczył Bill Fitzgerald, specjalista ds. prywatności, dane zawarte w tych kodach różnią się w zależności od linii lotniczej, ale zazwyczaj obejmują numer programu lojalnościowego, dane kontaktowe oraz informacje przekazane podczas odprawy, takie jak dane z paszportu lub dowodu osobistego. Udostępnienie karty pokładowej w sieci może więc – nawet nieświadomie – narazić podróżnego na kradzież tożsamości lub inne nadużycia. – Zawsze należy zakładać, że skanowany kod zawiera informacje o Tobie, Twoim bagażu i miejscu docelowym. (...) Jeśli obawiasz się naruszenia prywatności, nie udostępniaj kodu kreskowego w żadnej formie – ostrzegał Fitzgerald. Karta pokładowa jako źródło wycieku danych Z tego powodu eksperci przestrzegają nie tylko przed publikowaniem zdjęć kart pokładowych w mediach społecznościowych, ale również przed ich beztroskim pozostawianiem w hotelach, samolotach czy na lotniskowych ławkach. Jak wskazuje brytyjska kancelaria prawna HD Claims, każda karta pokładowa zawierająca kod kreskowy powinna być bezwzględnie niszczona po zakończeniu podróży. Pozostawienie jej w miejscach publicznych, nawet jeśli nie zawiera wyraźnie widocznych danych osobowych, może otworzyć drogę do poważnych nadużyć. – To nie tylko kwestia nieostrożności, ale realne zagrożenie dla ochrony danych osobowych. Przejęcie konta lojalnościowego czy kradzież tożsamości może skutkować nie tylko stratami finansowymi, ale nawet unieważnieniem rezerwacji lub całkowitą utratą możliwości odbycia podróży – wyjaśnił Adam Douglas, prawnik HD Claims. Specjaliści ds. prywatności podkreślają również, że ostrożność powinna obejmować wszystkie elementy podróżnego bagażu informacyjnego – w tym etykiety bagażowe. Choć wydają się niepozorne, zawierają dane wystarczające do identyfikacji właściciela. W połączeniu z nawet częściowo widocznymi informacjami z karty pokładowej mogą umożliwić dostęp do kont pasażerów, a w konsekwencji – przejęcie kontroli nad rezerwacjami lub danymi logowania. Cyberataki po publikacji i realne zagrożenie dla pasażerów W maju 2025 roku głośnym echem odbił się przypadek rodziny z Hongkongu, która po opublikowaniu zdjęcia kart pokładowych w mediach społecznościowych padła ofiarą cyberataku. Nieznana osoba trzecia, korzystając z zakodowanych danych, uzyskała dostęp do ich rezerwacji. W wyniku manipulacji systemem dzieci zostały przypisane do miejsc oddalonych od rodziców, a zamówione wcześniej posiłki zostały zmienione bez zgody pasażerów. Jak ustalono, źródłem naruszenia była fotografia z widocznym kodem QR, umożliwiającym przejęcie danych logowania. Nie był to odosobniony przypadek. Już w 2020 roku były premier Australii, Tony Abbott, opublikował zdjęcie swojej karty pokładowej w mediach społecznościowych. Jak wyjaśnił Mark Scrano, ekspert ds. bezpieczeństwa informacji w firmie Cobalt, takie dane, jak numer paszportu i telefon kontaktowy można było z łatwością odczytać z kodu QR. Wprawdzie w tym przypadku osoba, która przejęła dane, działała w dobrej wierze i próbowała ostrzec zespół byłego premiera, jednak sytuacja ujawniła skalę zagrożenia, jaką stwarzają publicznie udostępniane dokumenty podróży. W obliczu rosnącej liczby tego typu incydentów specjaliści zalecają wdrożenie konkretnych środków ostrożności. Korzystanie z mobilnych kart pokładowych i portfeli cyfrowych, częsta zmiana haseł do kont lojalnościowych, powściągliwość w dzieleniu się planami podróży w mediach społecznościowych oraz unikanie przechowywania zdjęć dokumentów na smartfonach – to działania, które realnie zmniejszają ryzyko kradzieży tożsamości i manipulacji rezerwacją. W dzisiejszych czasach ostrożność nie kończy się na kontroli bezpieczeństwa – powinna towarzyszyć nam przez całą podróż. Źródła: Travel + Leisure, Condé Nast Traveler Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ranking najlepszych lotnisk w 2025 roku. Polski port wyprzedził popularne kierunki
Nowy międzynarodowy ranking lotnisk uwzględnia nie tylko punktualność, ale też jakość obsługi i zadowolenie podróżnych. Wyniki mogą zaskakiwać – jedno z polskich lotnisk uplasowało się wyżej niż popularne porty w turystycznych regionach południa Europy.
Spis treści: Najlepsze lotniska na świecie i w Europie Polskie lotniska w globalnym zestawieniu Latem miliony Europejczyków wyruszają w podróże, jednak nie każde lotnisko potrafi zapewnić im komfortowy początek wakacji. W opublikowanym niedawno rankingu AirHelp Score – przygotowanym przez organizację zajmującą się ochroną praw pasażerów – przeanalizowano 250 portów lotniczych z 68 krajów. Pod uwagę brano punktualność, poziom zadowolenia podróżnych oraz jakość świadczonych usług. Wyniki ujawniły zarówno światowych liderów branży, jak i porty, których standardy mogą wystawić cierpliwość pasażerów na ciężką próbę. Wśród ocenionych znalazły się również lotniska z Polski. Najlepsze lotniska na świecie i w Europie. Skandynawia i RPA w czołówce Pierwsze miejsce w globalnym rankingu AirHelp Score zajął Międzynarodowy Port Lotniczy w Kapsztadzie w RPA, uzyskując łączny wynik 8,57 punktów w AirHelp Score – w tym 8,6 za punktualność, 8,7 za satysfakcję pasażerów oraz 8,3 za ofertę gastronomiczną i handlową. To najwyższy łączny wynik spośród 250 analizowanych lotnisk z 68 krajów. Najlepiej ocenianym europejskim portem okazało się z kolei lotnisko Bergen Flesland w Norwegii, zajmując 9. miejsce na świecie. Wyróżniło się wyjątkową punktualnością i sprawnością operacyjną. W pierwszej trzydziestce rankingu uplasowały się także porty w Bilbao (Hiszpania), Bodø (Norwegia), Oslo Gardermoen (Norwegia) oraz Reykjavik Keflavík (Islandia). Na uwagę zasługuje również port lotniczy w Luksemburgu – choć uplasował się dopiero na 130. miejscu w klasyfikacji ogólnej, otrzymał najwyższą ocenę w Europie w kategorii ogólnego doświadczenia pasażerów – aż 9,0 pkt. Z kolei lotnisko Amsterdam Schiphol, sklasyfikowane na 111. pozycji, osiągnęło najlepszy wynik w Europie pod względem jakości oferty gastronomiczno-handlowej, zdobywając 8,3 pkt. Polskie lotniska w globalnym zestawieniu Wśród polskich portów najlepiej wypadło lotnisko im. Lecha Wałęsy w Gdańsku, które zajęło 57. miejsce w globalnym zestawieniu. Uzyskało łącznie 7,87 pkt – 7,9 za punktualność, 8,2 za zadowolenie pasażerów oraz 7,6 za ofertę gastronomiczno-handlową. To rezultat lepszy niż w przypadku wielu popularnych lotnisk południowej Europy, takich jak Walencja, Malaga czy Alicante. Gdańsk został doceniony za sprawną obsługę i wysoki poziom wygody, co potwierdza, że mniejsze porty regionalne mogą skutecznie konkurować z większymi europejskimi lotniskami. Lotnisko Chopina w Warszawie uplasowało się na 95. miejscu, zdobywając 7,67 pkt (punktualność 7,6, ocena pasażerów 8,0, gastronomia i sklepy 7,6). To stabilna pozycja w środku zestawienia, choć wyniki sugerują konieczność dalszych usprawnień, zwłaszcza w zakresie terminowości i rozszerzenia oferty usługowej. Lotnisko we Wrocławiu zajęło 140. miejsce z wynikiem 7,47 pkt (punktualność 7,2, ocena pasażerów 8,5, gastronomia 7,1), natomiast port lotniczy w Krakowie znalazł się na 155. pozycji z wynikiem 7,42 pkt (punktualność 7,4, satysfakcja pasażerów 8,0, gastronomia 6,8). Oba porty uzyskały stosunkowo wysokie noty za jakość obsługi podróżnych, lecz ich wyniki w zakresie punktualności pozostają niższe, co wskazuje na konieczność optymalizacji organizacji operacji lotniczych. Źródła: EuroNews, Air Help Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nie tylko bagaż. Ten objaw może sprawić, że zostaniesz skierowany do dodatkowej kontroli na lotnisku
Pasażerowie często nie zdają sobie sprawy, że pewne reakcje organizmu mogą wzbudzić czujność służb bezpieczeństwa. Na wielu lotniskach na świecie uwagę funkcjonariuszy przyciąga bowiem nie tylko zawartość bagażu, lecz także zachowanie i oznaki napięcia.
Spis treści: Kiedy pot staje się powodem do niepokoju Nie tylko pot. Co jeszcze przykuwa uwagę służb? Podróżowanie samo w sobie bywa stresujące: długie kolejki, problemy z bagażem i napięte harmonogramy potrafią wyprowadzić z równowagi nawet najbardziej doświadczonych podróżnych. Okazuje się jednak, że objawy stresu – takie jak nadmierne pocenie się – mogą nie tylko pogorszyć samopoczucie, lecz także zwrócić uwagę służb bezpieczeństwa na lotnisku i skutkować dodatkowymi kontrolami. Kiedy pot staje się powodem do niepokoju Na wielu międzynarodowych lotniskach – w tym w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii oraz niektórych częściach Europy i Azji – funkcjonariusze kontroli bezpieczeństwa są szkoleni do rozpoznawania potencjalnych zagrożeń nie tylko na podstawie zawartości bagażu, ale także zachowań pasażerów. Obserwują oni mowę ciała oraz reakcje fizjologiczne, a także zwracają uwagę na wszelkie symptomy odbiegające od normy. Jednym z nich jest właśnie nadmierne pocenie się. Jak wyjaśnił przedstawiciel amerykańskiej Administracji Bezpieczeństwa Transportu (TSA) w rozmowie z CNN, pot może mieć wpływ na działanie urządzeń z zaawansowaną technologią obrazowania (ADI). – Obecność wilgoci na ciele może wpłynąć na gęstość odzieży. W takich sytuacjach może dojść do wzbudzenia alarmu przez nasze urządzenia. Wówczas pasażer podlega dodatkowej kontroli, obejmującej przeszukanie konkretnego obszaru, aby wykluczyć potencjalne zagrożenie – zaznaczył. To jednak nie wszystko. W niektórych krajach nadal stosowane są metody profilowania behawioralnego. Choć amerykański program SPOT (Screening Passengers by Observation Techniques) został już formalnie wycofany, jego założenia wciąż znajdują zastosowanie w różnych formach na lotniskach na całym świecie. Według byłych funkcjonariuszy TSA, pocenie się może być postrzegane jako niewerbalna wskazówka świadcząca o silnym napięciu – potencjalnie związanym z próbą przemytu nielegalnych substancji, fałszywych dokumentów lub innych niedozwolonych materiałów. Nie tylko pot. Co jeszcze przykuwa uwagę służb? Równocześnie eksperci zwracają uwagę, że reakcje fizjologiczne – takie jak intensywne pocenie się – są zawsze interpretowane w szerszym kontekście. Jak wyjaśnił Jeff Price, ekspert ds. bezpieczeństwa lotniczego z ponad 30-letnim doświadczeniem, podczas szkoleń funkcjonariusze uczą się rozpoznawać grupy zachowań i analizować je jako całość. – Nigdy nie chodzi o jedno konkretne zachowanie, ale o zestaw czynników, które razem mogą wskazywać na ryzyko – powiedział Price w rozmowie z Fox News. Poza poceniem się, uwagę funkcjonariuszy mogą zwracać również inne symptomy, takie jak częste ziewanie, nerwowe ruchy oraz nieadekwatny ubiór (np. noszenie zimowej kurtki podczas letnich upałów). – Przesadne ziewanie może przyciągnąć uwagę. Kiedy ludzie są zestresowani, mają tendencję do łaknienia większej ilości tlenu – tłumaczył Price. Dodał, że niepokój może wzbudzić również występowanie kilku objawów jednocześnie, np. intensywnego pocenia się, ubioru niepasującego do pogody oraz napiętej postawy ciała. To może prowadzić do zatrzymania podróżnego i przeprowadzenia szczegółowej kontroli. Źródła: CNN, Fox News, travel.nine.com.au Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najmniejsze lotnisko na świecie uratowało tysiące ludzi przed izolacją
Najmniejsze lotnisko na świecie – Juancho E. Yrausquin Airport – znajduje się na karaibskiej wyspie Saba. Ma krótki, 400-metrowy pas startowy STOL, otoczony klifami i oceanem. To strategczny punkt transportowy i medyczny dla społeczności wyspy.
Spis treści: Jak powstało najmniejsze lotnisko na świecie Wyjątkowa konstrukcja Bezpieczeństwo i wymagania szkoleniowe pilotów Znaczenie dla mieszkańców i gospodarki wyspy Inne ekstremalne lotniska na świecie Saba to jedna z najmniejszych zamieszkanych wysp Holenderskich Antyli. Zajmuje zaledwie 13 km kw., a większość jej powierzchni to wulkaniczny, stromy teren. Wyjątek stanowi Flat Point. Jest to jedyna płaska przestrzeń, wykorzystywana pod najmniejsze lotnisko na świecie. To strategiczne miejsca dla mieszkańców wyspy. Brak promów i portów sprawia, że Saba bez samolotów pozostałaby odcięta od świata. Wyspę zamieszkuje ok. 1 900 osób. Lokalna gospodarka opiera się głównie na usługach turystycznych i wsparciu rządowym. Brak połączeń promowych o stałym rozkładzie sprawia, że regularne loty są jedynym szybkim i pewnym sposobem dostania się na kontynent. Dodatkowo, ze względu na ograniczoną infrastrukturę medyczną, lotnisko stanowi krytyczny punkt ewakuacyjny dla pacjentów wymagających hospitalizacji. Jak powstało najmniejsze lotnisko na świecie W 1946 roku pionier lotnictwa karaibskiego, Remy de Haenen, jako pierwszy wylądował na wyspie przy użyciu hydroplanu. Prawdziwy przełom nastąpił jednak dopiero w 1959 roku. Wówczas ten sam pilot przeprowadził udane lądowanie na prowizorycznym pasie w Flat Point. Świadkami tego wydarzenia była niemal cała ludność wyspy. Dla społeczności Saby była to zapowiedź możliwej zmiany losu i wyjścia z izolacji. W kolejnych latach politycy, w szczególności Juancho Irausquin z Aruby, rozpoczęli starania o sfinansowanie projektu budowy lotniska. Dzięki poparciu ministra Clauda Watheya z Sint Maarten, rząd Holenderskich Antyli przeznaczył 600 000 guldenów na inwestycję infrastrukturalną. Lotnisko zostało oficjalnie otwarte 24 lipca 1963 roku. Nazwano je imieniem Juancho E. Yrausquina – polityka, który zmarł tragicznie kilka miesięcy wcześniej. Nazwa zawiera literówkę, jednak z czasem „Yrausquin” stało się oficjalnym zapisem, widniejącym również w dokumentach. Wyjątkowa konstrukcja Pas startowy Juancho E. Yrausquin Airport ma długość 400 metrów i szerokość około 18–20 metrów. Na obu jego końcach znajdują się skaliste klify, które opadają pionowo do oceanu. Brak strefy wyhamowania oznacza, że jakiekolwiek przekroczenie długości lądowania kończy się w wodzie. Dodatkowo, jedna z krawędzi pasa graniczy z wyniesieniem terenu, co wyklucza podejście z tej strony. Z tego powodu lotnisko obsługuje wyłącznie samoloty krótkiego startu i lądowania (STOL), takie jak DHC-6 Twin Otter i Britten-Norman Islander. Odrzutowce są surowo zakazane, z wyjątkiem sytuacji awaryjnych wymagających zgody specjalnych organów lotniczych. Start i lądowanie wymagają wyjątkowej precyzji. Piloci muszą osiągnąć maksymalną moc silnika jeszcze przed rozpoczęciem startu, a po przyziemieniu natychmiast zainicjować pełne hamowanie. Pas jest wyłożony betonem, a jego utrzymanie należy do lokalnych służb. Najmniejsze lotnisko na świecie nie posiada hangarów technicznych ani stacji paliw, co oznacza konieczność tankowania samolotów w pobliskim Sint Maarten. Również wieża kontroli lotów ma charakter doradczy, a nie pełnej kontroli ruchu – decyzje o podejściu należą w całości do pilotów. Bezpieczeństwo i wymagania szkoleniowe pilotów Mimo skrajnie trudnych warunków, lotnisko Juancho E. Yrausquin może pochwalić się niezwykle wysokim poziomem bezpieczeństwa. Od czasu jego otwarcia nie doszło do żadnej katastrofy lotniczej ze skutkiem śmiertelnym. Ten sukces to efekt rygorystycznych procedur, jakie muszą spełniać piloci operujący na wyspie Saba. Każdy z nich przechodzi specjalistyczne szkolenie certyfikacyjne i uzyskuje tzw. Saba endorsement. To uprawnienie do wykonywania operacji na tym konkretnym lotnisku. Trening obejmuje loty w symulatorach, praktyczne podejścia w zmiennych warunkach atmosferycznych oraz szczegółowe zapoznanie się z topografią wyspy. Operatorzy tacy jak WINAIR ściśle przestrzegają procedur podejścia, komunikacji i minimalnych warunków pogodowych. Dodatkowym elementem zabezpieczenia są restrykcyjne ograniczenia dotyczące masy startowej i liczby pasażerów. W ekstremalnych przypadkach loty są odwoływane lub przesuwane w czasie, jeśli prędkość wiatru przekracza normy bezpieczeństwa. Znaczenie dla mieszkańców i gospodarki wyspy Lotnisko Juancho E. Yrausquin to nie tylko ciekawostka lotnicza, ale przede wszystkim strategiczna infrastruktura dla całej wyspy. Dzięki niemu możliwe jest szybkie przetransportowanie pacjentów wymagających opieki specjalistycznej do szpitali w Sint Maarten. Codziennie odbywa się kilka lotów obsługiwanych przez linię WINAIR, zapewniając stałe połączenie ze światem zewnętrznym. Rocznie lotnisko obsługuje około 20 000 pasażerów, w tym około 9 000 turystów. Te liczby nie są może szczególnie imponujące na tle międzynarodowych portów, ale dla mieszkańców wyspy to kluczowe źródło dochodów. Turyści korzystają z lokalnych hoteli, restauracji, centrów nurkowych i pieszych szlaków górskich, przyczyniając się do rozwoju lokalnej przedsiębiorczości. Dla mieszkańców wyspy Saba lotnisko oznacza również możliwość dostępu do wyższej edukacji poza wyspą, udziału w wydarzeniach międzynarodowych, a także szybki kontakt z rodziną i przyjaciółmi mieszkającymi na innych wyspach Antyli Holenderskich. Inne ekstremalne lotniska na świecie Port lotniczy Juancho E. Yrausquin uchodzi za najmniejsze komercyjne lotnisko świata, jednak inne obiekty rywalizują z nim pod względem trudności operacyjnych i unikalnego położenia. Oto one: Barra Airport (Szkocja). Jedyny port lotniczy na świecie, gdzie operacje odbywają się na naturalnej plaży. Pas startowy wyznaczany jest podczas odpływu i znika pod wodą podczas przypływu. Samoloty lądują na piasku, a pasażerowie często wysiadają bezpośrednio na plażę. Tenzing Hillary Airport (Lukla, Nepal). Położony na wysokości 2 860 metrów n.p.m., otoczony przez Himalaje. Pas startowy ma 527 metrów długości i kończy się przepaścią. Uchodzi za jedno z najbardziej niebezpiecznych lotnisk na świecie i służy jako baza wypadowa dla wypraw na Mount Everest. Westray Airport (Orkady, Szkocja). Obsługuje najkrótszy lot komercyjny świata – z Westray do Papa Westray (ok. 2 minuty). Pas ma zaledwie 270 metrów, a loty wykonywane są lekkimi maszynami STOL.
Mężczyzna kopnął psa tropiącego na lotnisku. Został wydalony z kraju
Podczas kontroli bagażu na lotnisku w USA pies celny Freddie wywęszył niedozwolone produkty. Gdy funkcjonariusze przystąpili do dalszych działań, pasażer z Egiptu brutalnie kopnął zwierzę. Mężczyzna został zatrzymany i tego samego dnia deportowany z kraju.
Spis treści: Agresja wobec psa służbowego na lotnisku Atak go nie zatrzymał. Freddie znów tropi zakazane produkty w bagażach Od lat na lotniskach na całym świecie służby graniczne dokładają wszelkich starań, by zapewnić bezpieczeństwo podróżnym i ochronę przed zagrożeniami z zewnątrz. Przeszukują bagaże, monitorują ruch pasażerów, a w wielu przypadkach korzystają również z pomocy psów tropiących. Niedawno jeden z nich – pracujący na lotnisku w Waszyngtonie pies celny o imieniu Freddie – wyczuł w walizce niedozwolone produkty spożywcze. Reakcja jednego z pasażerów była brutalna: mężczyzna kopnął zwierzę z taką siłą, że uniosło się nad ziemię. Agresja wobec psa służbowego na lotnisku 26 czerwca pies Freddie, należący do amerykańskiej Służby Celnej i Ochrony Granic (CBP), wyczuł niezadeklarowane produkty rolne w torbie pasażera na lotnisku Dulles w Waszyngtonie. Zgodnie z procedurą, Freddie zasygnalizował znalezisko swojej opiekunce, specjalistce ds. rolnictwa w CBP, Melissie Snyder. Gdy kobieta zapytała przylatującą z Egiptu parę o zawartość bagażu, 70-letni Hamed Aly Marie zareagował agresją. Jak wynika z relacji świadków, mężczyzna kopnął psa „tak mocno, że ten uniósł się w powietrze”. Freddie został natychmiast zabrany do weterynarza, gdzie zdiagnozowano u niego stłuczenia klatki piersiowej. W tym czasie CBP zabezpieczyło torbę, w której znajdowało się ponad 45 kilogramów niedozwolonej żywności (w tym wołowina, ryż, bakłażan, ogórki i kukurydza). 70-latek został zatrzymany i oskarżony o napaść na zwierzę służbowe. Mężczyzna został zobowiązany do pokrycia kosztów leczenia psa w wysokości 840 dolarów, a jeszcze tego samego dnia deportowano go z powrotem do Egiptu. Atak go nie zatrzymał. Freddie znów tropi zakazane produkty w bagażach Psy służbowe, takie jak Freddie, odgrywają istotną rolę w zabezpieczaniu granic Stanów Zjednoczonych przed zagrożeniami biologicznymi. Współpracując z funkcjonariuszami CBP, specjalizują się w wykrywaniu niezgłoszonych produktów rolnych, które mogą stanowić źródło chorób roślin, zagrożeń dla zwierząt gospodarskich lub sprzyjać rozprzestrzenianiu się inwazyjnych gatunków. W ciągu niespełna dwóch lat służby Freddie wykrył łącznie 2040 kilogramów produktów roślinnych i 1680 kilogramów mięsa, skutecznie wspierając działania ochronne na amerykańskich lotniskach. – W dużym stopniu polegamy na naszych psich współpracownikach, a Freddie po prostu wykonywał swoje obowiązki – zaznaczyła Christine Waugh, dyrektorka portu lotniczego CBP w Waszyngtonie. – Każdy akt agresji wobec jednego z naszych funkcjonariuszy, również czworonożnych, traktujemy jako atak na cały zespół. CBP będzie stanowczo współpracować z organami ścigania, aby sprawcy takich czynów ponosili konsekwencje – dodała. Po krótkiej rekonwalescencji Freddie całkowicie wrócił do zdrowia i został ponownie dopuszczony do służby. Jego opiekunka, Melissa Snyder, podkreśliła, że pies nie tylko z zaangażowaniem tropi zakazane towary, ale również sprawia mu to prawdziwą radość. – Dla Freddiego to jak zabawa w chowanego, którą uwielbia. A na koniec zawsze czeka go nagroda w postaci smakołyku – powiedziała w rozmowie z CBS News. Źródła: Fox News, BBC, CBS News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Jaki typ walizki jest najmniej narażony na uszkodzenia podczas podróży? Porady eksperta
Czy zdarzyło ci się, że po długim locie, zmęczony i spragniony prysznica, czekałeś przy karuzeli bagażowej, aż nagle zauważyłeś swoją walizkę – z wyłamanym kółkiem, rozerwanym zamkiem albo sporym wgnieceniem? Takie obrazki to koszmar każdego podróżnika. A okazuje się, że wystarczy detal, żeby znacznie zwiększyć szanse na to, by bagaż dotarł w jednym kawałku.
Spis treści: Chcesz, żeby twój bagaż nie był rzucany? Zadbaj o... kółka Na co jeszcze zwrócić uwagę? Rady dla podróżników Odpowiedzią na to, jak zminimalizować ryzyko uszkodzenia walizki, może być relacja anonimowego pracownika brytyjskiej obsługi bagażu. Na internetowym forum opisał on kulisy pracy na lotnisku. Z jego perspektywy kluczowe znaczenie ma jeden szczegół. Te słowa mogą zaskoczyć. Chcesz, żeby twój bagaż nie był rzucany? Zadbaj o... kółka Pewien bagażowy – czyli osoba, która na co dzień obsługuje setki, jeśli nie tysiące sztuk bagażu – niedawno zdradził na forum Reddit zaskakujący, lecz bardzo prosty sekret. W swoim wpisie wyjaśnił, że to, czy torba zostanie przeniesiona ostrożnie czy rzucona do luku bagażowego, zależy często od jej mobilności. Podkreślił, że to walizki z czterema sprawnymi kółkami są najlepsze, gdyż można szybko i łatwo je przetoczyć. Nie wymagają one podnoszenia ani siłowania się z uchwytem. „Walizki z dwoma, a najlepiej czterema sprawnymi kółkami można łatwo przetoczyć do luku bagażowego. Te bez kółek lub z zablokowanymi kółkami musimy… po prostu rzucić. I tego nikt nie lubi – ani my, ani pasażerowie, którzy później odbierają uszkodzony bagaż” – wyznał. W kontynuacji wpisu pracownik obsługi naziemnej podkreślił, że najgorszą opcją są walizki ze zniszczonymi, zablokowanymi kółkami, a także torby zepsute, niewyważone lub przeciążone, których nie sposób szybko przemieścić. Trzeba je ciągnąć, pchać, podnosić. A kiedy czas goni, kończy się to zazwyczaj rzuceniem. Podobny los spotyka także torby bez kółek – nawet, jeśli są drogie i wyglądają stylowo. Z czego to wynika? Otóż proces załadunku bagażu do samolotu to operacja przeprowadzana pod presją czasu, często przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych i z użyciem wózków oraz taśm transportowych. Torby, które nie przemieszczają się płynnie po różnych nawierzchniach, nie tylko utrudniają pracę, ale zwiększają ryzyko uszkodzeń – zarówno ich samych, jak i innych bagaży w luku. Na co jeszcze zwrócić uwagę? Rady dla podróżników Warto wybierać walizki, które są nie tylko mobilne, ale też odporne na tarcia i uderzenia. Poliwęglan, ABS i tworzywa kompozytowe to materiały, które zapewniają większą trwałość. Co więcej, aby bagaż trafił na czas na pokład samolotu, nie należy używać wstążek do jego oznaczania. W rozmowie z RSVP Live pracownik lotniska w Dublinie ujawnił, że taki zabieg może powodować opóźnienia. „Wstążki, które ludzie przywiązują do swoich walizek, aby pomóc je zidentyfikować, mogą powodować problemy ze skanowaniem bagażu w hali bagażowej. Jeśli walizki nie można zeskanować automatycznie, może ona trafić do ręcznego skanowania, co oznacza, że bagaż może nie dotrzeć na czas na pokład samolotu. Warto też pamiętać o zdjęciu z torby starych naklejek z poprzednich lotów – mogą one utrudniać skanowanie” – podpowiadał. Ciekawostką jest fakt, że rzeczą, która może powodować problemy z bagażem jest także… marcepan. Możesz zostać zatrzymany przez ochronę, jeśli zabierzesz go na wakacje. „Nigdy nie pakuj marcepanu do bagażu. Ma on taką samą gęstość, jak niektóre materiały wybuchowe, więc twoja torba zostanie zabrana, a ty zostaniesz wezwany na przeszukanie bagażu” – dodał pracownik lotniska w Dublinie. Źródło: Express.co.uk
Nie strażnik, nie kontroler, a… Falcia. Suczka border collie dostała pracę na lotnisku
W czasie gdy technologia rozwija się w zawrotnym tempie, lotnisko w Łodzi postawiło na... naturę. Trzymiesięczna Falcia rozpoczęła szkolenie, które ma uczynić ją strażniczką nieba.
Spis treści: Dlaczego ptaki są zagrożeniem? Falcia to nieprzypadkowy wybór Szkolenie pod okiem eksperta Nowoczesna ochrona biologiczna to przyszłość lotnisk Pracownicy lotniska to nie tylko strażnicy graniczni czy kontrolerzy ruchu. W niektórych portach lotniczych można też spotkać psy. Przykładów nie trzeba szukać daleko. W ostatnim czasie łódzkie lotnisko im. Władysława Reymonta również zyskało nowego, nietypowego pracownika. Falcia to trzymiesięczna suczka rasy border collie. Czeka ją odpowiedzialne zadanie. Zadba o to, żeby dzikie ptaki nie zagrażały bezpieczeństwu operacji lotniczych. Dlaczego ptaki są zagrożeniem? Ptaki nie są pożądanym towarzystwem w rejonie lotnisk. Ich obecność może utrudniać starty i lądowanie. Zderzenie maszyny rozpędzonej do 250 km/godz. z kilkukilogramowym ptakiem generuje energię kinetyczną porównywalną do uderzenia półtonowego ciężaru spadającego z wysokości trzech metrów. W skrajnych przypadkach może dojść do uszkodzenia silnika lub utraty kontroli nad samolotem. Obok klasycznych środków odstraszania, takich jak sygnały dźwiękowe czy świetlne, coraz częściej wykorzystuje się właśnie zwierzęta. Falcia to nieprzypadkowy wybór Falcia została wybrana na drodze selekcji. Wymagania były wysokie. Kandydat musiał mieć odpowiednie pochodzenie, stabilną psychikę, umiejętność pracy w trudnych warunkach oraz instynkt pasterski. Border collie to rasa uznawana za jedną z najbardziej inteligentnych. Dzięki tym predyspozycjom szybko się uczą i potrafią reagować na złożone polecenia. Suczka spełniła wszystkie oczekiwania i to właśnie ona zastąpi zasłużonego psa Falco. Senior przez lata służył na lotnisku w Łodzi, ale zbliża się do emerytury. To on, wspólnie ze swoim opiekunem, szkoli teraz młodą Falcię i wprowadza ją w tajniki zawodu. Szkolenie pod okiem eksperta Opiekunem i trenerem Falci jest Andrzej Fijałkowski. To doświadczony sokolnik i specjalista ds. ochrony biologicznej. Na co dzień pracuje nie tylko z psami, ale również z drapieżnymi ptakami. One również są częścią lotniskowego systemu odstraszania ptactwa. Suczka rozpoczęła szkolenie od oswajania się z terenem lotniska, a to aż 240 hektarów. Musi także przyzwyczaić się do hałasu startujących i lądujących samolotów, do ruchu pojazdów oraz pracy w zespole ludzi i zwierząt. Kolejnym etapem szkolenia będzie nauka komend operacyjnych wykorzystywanych podczas codziennej pracy. Warto tu jednak zaznaczyć, że Falcia nie stanowi zagrożenia dla ptaków. Zadaniem psów na lotniskach nie jest polowanie, lecz płoszenie potencjalnego zagrożenia. – Border collie to psy, które nie gonią zwierząt, aby je upolować, ale żeby je zagonić. Nie wyrządzają ptakom żadnej krzywdy. Ich zachowanie opiera się na instynkcie i komunikacji – wyjaśnia Łukasz Całka, safety manager Portu Lotniczego Łódź. Nowoczesna ochrona biologiczna to przyszłość lotnisk Zamiast polegać wyłącznie na technologii, Port Lotniczy Łódź łączy rozwiązania naturalne i techniczne. Tak powstaje zrównoważony system ochrony biologicznej. Działania te mają też charakter edukacyjny dowodząc, że odpowiedzialna obecność zwierząt w przestrzeni publicznej może nie tylko wspierać ludzi, ale i zwiększać bezpieczeństwo. Psy już są wykorzystywane do ochrony biologicznej na wielu lotniskach na świecie. W Vancouver w Kanadzie specjalnie szkolone czworonogi pomagają w odstraszaniu ptaków z pasów startowych. Podobne działania prowadzi lotnisko Schiphol w Amsterdamie. Z kolei w Australii na lotnisku w Melbourne psy pasterskie zniechęcają ptaki do zbliżania się do terenów operacyjnych. Źródło: Tu Łódź Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Pluskwy, bezdomni i co dalej? Madryckie lotnisko ma problemy
Lotnisko Adolfo Suárez Madrid-Barajas jeszcze niedawno kojarzyło się z nowoczesnością i luksusem. Dziś pojawia się w mediach z zupełnie innego powodu – coraz więcej bezdomnych śpi w terminalach, a pasażerowie skarżą się na pluskwy.
Spis treści: Zagrożenie sanitarne Problem bezdomności narasta od lat Jest reakcja władz Główny port lotniczy Hiszpanii i jeden z największych w Europie od kilku tygodni coraz częściej gości na nagłówkach. Chodzi o Lotnisko Adolfo Suárez Madrid-Barajas. Nagła sława nie jest jednak powodem do dumy. Nie chodzi o rekordy w liczbie turystów czy nowe połączenia lotnicze. Media informują o rosnącej liczbie bezdomnych przebywających w terminalach oraz o przypadkach występowania pluskiew. To poważnie wpływa nie tylko na komfort podróży, ale i na wizerunek Madrytu uważanego za jedno z najpiękniejszych europejskich miast. Zagrożenie sanitarne Kilka tygodni temu zaniepokojenie wzbudziły doniesienia o pojawieniu się pluskiew na terenie lotniska. Pasażerowie oraz personel skarżyli się na ugryzienia i ślady po insektach. Problem dotyczy głównie obszarów odpoczynku i wykładzin w poczekalniach. Na miejscu interweniowały już służby porządkowe oraz ekipy dezynsekcyjne. Według firmy zajmującej się dezynsekcją, incydent był jednorazowy i niezwiązany z infrastrukturą lotniska, lecz z intensywnym ruchem pasażerskim. Mimo tych zapewnień pojawiły się uzasadnione obawy o standardy higieny. Pluskwy potrafią przetrwać w bagażu, co stanowi potencjalne zagrożenie także po zakończeniu podróży. Eksperci zalecają zachowanie ostrożności i dokładne sprawdzanie walizek po przylocie. Problem bezdomności narasta od lat Drugim, coraz bardziej zauważalnym problemem, jest obecność dużej liczby osób bezdomnych w terminalach lotniska. Według szacunków, tylko w Terminalu 4 przebywa obecnie ponad 400 osób. W porównaniu do sytuacji sprzed dekady oznacza to wzrost o ponad 1000 procent. Co istotne, wiele z nich to osoby posiadające zatrudnienie, które nie są w stanie opłacić mieszkania w Madrycie, jednym z najdroższych miast Hiszpanii. Brak stałego miejsca zamieszkania zmusza ich do szukania schronienia w przestrzeniach publicznych, a lotnisko – z całodobowym dostępem i infrastrukturą – stało się jednym z takich miejsc. Niestety, wiąże się to z zatłoczeniem, pogorszeniem warunków sanitarnych i wzrostem napięcia między bezdomnymi a podróżnymi. Jest reakcja władz Władze lotniska wprowadziły ograniczenia, które mają poprawić sytuację. Od kilku dni dostęp do terminali w godzinach nocnych został ograniczony. Wejść mogą jedynie pasażerowie z aktualnym biletem, ich osoby towarzyszące oraz pracownicy lotniska. Ma to zapobiec wykorzystywaniu terminali jako miejsc noclegowych. AENA, spółka zarządzająca portem lotniczym, wezwała też lokalne władze do podjęcia natychmiastowych działań i zorganizowania wsparcia dla osób bezdomnych. Do tej pory nie udało się jednak wypracować wspólnego rozwiązania. Brakuje skoordynowanych działań między samorządem Madrytu, rządem a organizacjami pomocowymi. Pamiętaj przed lotem Jeśli planujesz podróż do Hiszpanii z przesiadką w Madrycie lub lądujesz bezpośrednio na Barajas, warto być świadomym obecnej sytuacji. Możesz napotkać dodatkowe kontrole, ograniczony dostęp do terminali w nocy, a także większy ruch pieszych w halach przylotów i odlotów. Zaleca się, by podróżni unikali kładzenia bagażu na wykładzinach i siedzeniach, regularnie sprawdzali swoje rzeczy, a także korzystali z publicznych łazienek z rozwagą. Choć władze zapewniają, że sytuacja jest pod kontrolą, lepiej zachować ostrożność. Źródła: The Sun, Mirror Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.