Lot balonem nad Kapadocją. Wszystko, co musisz wiedzieć
Niewielki, okrągły wiklinowy kosz, błoga cisza i przepiękne widoki – tak wygląda stereotypowy lot balonem. Odbyłem taką podróż w tureckiej Kapadocji. Zdradzę wam, jak wygląda rzeczywistość.
Spis treści: Warto nabrać dystansu Lot balonem w Kapadocji Droga do przestworzy – moje balonowe doświadczenie W przestworzach Kapadocji Porady dotyczące lotu balonem w Kapadocji Kapadocja to kraina usytuowana w środkowej Anatolii. Mimo że nie posiada dostępu do morza, to co roku przybywają tu miliony turystów z całego świata. Powód? Bajkowe krajobrazy, wspaniała kuchnia i bogata historia. Warto nabrać dystansu Kapadocja jest górzystą krainą. Uwagę zwracają niezwykłe formacje skalne, powstałe pod wpływem erozji. Są one określane mianem bajkowych kominów. Przyroda wyrzeźbiła w miękkim tufie wulkanicznym na przestrzeni ostatnich milionów lat. Ludzie szybko zaczęli wykorzystywać miękkość skał. Już 4 tysiące lat temu Hetyci, zamieszkujący dzisiejszą środkową Turcję, zaczęli drążyć podziemne tunele, a nawet miasta. Prawdziwy renesans jeśli chodzi o wykuwanie domostw w skałach związany jest z chrześcijaństwem. Prześladowani wyznawcy Chrystusa od IV wieku n.e. zaczęli chronić się w Kapadocji. Wówczas powstały setki pustelni, a później nawet i kościołów wykutych w skałach. Sporo tej starożytnej i średniowiecznej działalności budowlanej widać z lotu ptaka. Jedną ze sztandarowych atrakcji turystycznych Kapadocji jest przelot balonem. Z kosza tego statku powietrznego można podziwiać zarówno cuda natury – piękne góry – ale też doskonale rysujące się wejścia do pustelni wykutych w tufie wulkanicznym. Lot balonem w Kapadocji W zasadzie wszystkie loty balonem w Kapadocji odbywają się wczesnym porankiem. Celem jest podziwianie pięknych landszaftów o wschodzie słońca. Wówczas też są najlepsze warunki do lotu balonem. Mój lot odbył się na samym początku sezonu turystycznego w Kapadocji, czyli w kwietniu. W tym roku pogoda sprawiła jednak figla. W czasie mojego pobytu temperatura spadła nawet poniżej zera i prószył śnieg. Pierwszego dnia zaplanowany lot balonem został przełożony ze względów bezpieczeństwa. Było spore zachmurzenie, trochę porywistego wiatru i padał śnieg. Kolejny dzień – lot ponownie został wstrzymany. Była już chwila niepewności, czy w ogóle do niego dojdzie. Na szczęście trzeciego dnia warunki były niemal idealne. Było tylko jedno „ale” – należało wstać po 4 rano… Droga do przestworzy – moje balonowe doświadczenie Turyści odbierani są przez organizatorów lotów balonem spod hoteli. Jednak dzieje się to bardzo wcześnie rano. Moja grupa została odebrana o godz. 4.45. Ale w komfortowym busiku, gdy do niego wsiadałem, było już kilkoro turystów. Oznacza to, że z innych hoteli szczęśliwcy byli odebrani już o 4.30. Ta pora może być wyzwaniem dla śpiochów. Ku naszemu zaskoczeniu, nie jedziemy wcale na miejsce startu balonu, ale do siedziby firmy. Po kilkunastu minutach jazdy z Çavuşin jesteśmy na przedmieściach Avanos. Jest tu kilka hal, których funkcja przypomina trochę bramki lotniskowe połączone z jadłodajniami. Kierowane są do nich osoby, które przyjechały busikami z wielu hotelu w okolicy. Obsługa podaje nam numer busika. On zawiezie nas na miejsce startu. Tymczasem mamy oczekiwać na resztę gości. Możemy posilić się tradycyjnym tureckim pieczywem, kawą i herbatą. Są też bardzo czyste toalety. Nie pozostaje nic innego, jak czekać. Wśród oczekujących słuchać różne języki: angielski, chiński, hiszpański czy rosyjski. Turystów tej ostatniej nacji jest w Turcji bardzo wielu – w tym roku spodziewanych jest ich aż 7 milionów. Oczekiwanie przeciąga się. A wschód słońca – nieubłaganie zbliża. W pewnym momencie na środek sali wychodzi pracownik firmy baloniarskiej i oznajmia: warunki pogodowe są niesprzyjające. Nie mamy zielonego światła na lot. Musimy czekać. Słychać pomruki niezadowolenia. Ale bezpieczeństwo jest najważniejsze. Gdy już byłem przekonany, że niewyspany wrócę do hotelu z wczesnego śniadania, obsługa zakomunikowała – lecimy! Teraz trzeba szybko przemieścić się do busików. W przestworzach Kapadocji Po kilkunastu minutach docieramy na pole startowe. Wkoło jest co najmniej kilka innych balonów, które są pompowane z pomocą wielkich dmuchaw. Na razie kosze są położone na boku, a czasze balonów półpełne – przypominają pomarszczone rodzynki. W końcu udaje się balony napełnić ciepłym powietrzem, a kosze stawiane są do pionu, co oznajmia silne tąpnięcie. Nasz balon ma podłużny kosz z ośmioma przedziałami dla pasażerów. Do każdego z nich wsiada kilkoro ludzi. Oznacza to, że na pokładzie jest około 30 osób z dwoma członkami załogi, znajdującymi się w środku. Nasz kosz przywodzi mi na myśl nieco szkatułę na biżuterię z licznymi przegródkami. Miejsca nie ma za wiele. Myślę, że bardzo komfortowo byłoby po maksymalnie 2–3 osoby w jednej przegrodzie. W mojej jesteśmy w czwórkę. Powoli wznosimy się w górę. Dopiero teraz widać, ile jest innych balonów. Są ich dziesiątki. Startują z wielu miejsc rozsianych w promieniu kilku, a może nawet kilkunastu kilometrów. Wstaje słońce. Ciepłe światło rozlewa się leniwie po bajkowym kapadockim krajobrazie. Wzgórza pokrywa cienka warstwa śniegu, co dodaje malowniczości. Wzbijamy się nieco na ponad kilometr. Pasażerowie bezustannie pstrykają fotki, kręcą filmy, a nawet łączą się na żywo ze swoimi bliskimi i robią im transmisję live. Gwar na pokładzie jest spory. Lot trwa około godziny. Na wieść o zbliżającym się lądowaniu, widzę lekkie zdenerwowanie na twarzach załogantów. Czy będzie miękkie? Jak przebiegnie? Ale dzień jest spokojny, a wiatr znikomy. Płynnie obniżamy się ku ziemi. I lądujemy niemal niezauważenie na… przyczepie samochodu. Teraz jesteśmy przewożeniu na polanę, gdzie wysiądziemy i będziemy celebrować udany lot. Od obsługi otrzymujemy imienne certyfikaty odbytego lotu oraz lampkę bezalkoholowego „szampana”, które smakuje nieco jak lemoniada. Stąd busiki odwożą wszystkich wprost do hotelu. Można iść wprost na śniadanie lub do łóżka. Z pewnością warto wznieść się balonem nad Kapadocją w Turcji. Widoki są zniewalające, a doświadczenie – jedyne w swoim rodzaju. Cały lot czułem się bezpiecznie, obsługa była profesjonalna, jednak miałem spore poczucie ciasnoty. Porady dotyczące lotu balonem w Kapadocji Ubierz się ciepło, ale w sportowe ciuchy, najlepiej „na cebulkę”, bo może być zimno; w czasie mojego lotu temperatura wynosiła koło zera stopni; Weź okulary przeciwsłoneczne i krem z filtrem – słońce bywa bardzo ostre; W balonie może być ciasno (takie było moje wrażenie) – nie bierz plecaka i większych toreb; Staraj się usiąść w przegródce kosza na jego krawędzi – będziesz mieć lepsze widoki; Wyzwaniem dla osób z ograniczoną mobilnością może być wejście i wyjście z balonu. Trzeba wspiąć się do kosza; Wybierz swój balon. Ceny lotów zaczynają się od ok. 250 euro. Im wyższa cena, tym mniej osób w koszu. Liczba załogantów jest ściśle określona w czasie zamówienia i można ją zweryfikować na miejscu. Jest też możliwość wynajęcia całego balonu dla siebie, ale to koszt nawet 6 tys. euro; W czasie lotu obsługa kręciła wideo. Nagranie można zakupić za 40 euro na pendrivie; Skorzystałem z usług firmy Voyager Balloons (procedury i etapy przygotowania do lotu i sam lot mogą się różnić w zależności od firm), nocowałem w Agarta Cave Hotel. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Pokochacie to austriackie miasteczko. To idealne miejsce nie tylko na narty
Filzmoos to urokliwa miejscowość położona w sercu Alp, oferująca bogaty wybór zimowych atrakcji. Oprócz doskonałych warunków do narciarstwa, można tu spróbować lotów balonem, zimowych wędrówek w rakietach śnieżnych i wielu innych form aktywnego wypoczynku. Dowiedz się, dlaczego Filzmoos warto odwiedzić zimą i jakie atrakcje czekają na turystów.
Spis treści: Narty i sporty zimowe Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to niewielkie, malownicze miasteczko położone w landzie salzburskim. To raj dla miłośników sportów zimowych i zapierających dech w piersiach widoków, zwłaszcza podczas zimy. Filzmoos jest idealnym miejscem zarówno dla rodzin, jak i dla osób szukających spokojniejszego ośrodka narciarskiego. W porównaniu z bardziej znanymi austriackimi kurortami, takimi jak Ischgl czy Kitzbühel, jest tu znacznie spokojniej. Bynajmniej jednak nie będziecie się w Filzmoos nudzić. Narty i sporty zimowe Jedną z głównych atrakcji zimowych Filzmoos są oczywiście doskonałe warunki narciarskie. Miasteczko jest częścią renomowanej austriackiej organizacji Ski amadé, która zrzesza ośrodki narciarskie. To oznacza, że turyści mogą korzystać z połączonych tras narciarskich w całym regionie. Filzmoos oferuje około 20 kilometrów nartostrad, które obsługiwane są przez 8 wyciągów narciarskich. Znajdziesz tu trasy o różnym stopniu trudności – od łatwych szlaków dla początkujących po bardziej wymagające trasy dla zaawansowanych narciarzy. Trasa FIS czyni Filzmoos miejscem atrakcyjnym dla narciarzy szukających wyzwań. Pomimo mniejszej liczby tras, w porównaniu z bardziej rozbudowanymi ośrodkami, na stokach Filzmoos nie ma tłumów, a do wyciągów rzadko ustawiają się kolejki. Dla miłośników nart biegowych Filzmoos jest rajem. High Alpine Trail, który biegnie przez zbocza szczytu Rossbrand na wysokości ponad 1700 m n.p.m., to wyjątkowa 16-kilometrowa trasa, która zachwyca zarówno doświadczonych biegaczy, jak i amatorów. Łącznie, w Filzmoos dostępnych jest 50 km oznakowanych tras do narciarstwa biegowego, co sprawia, że każdy znajdzie coś dla siebie. Zimowe loty balonem – wyjątkowe widoki na Alpy Filzmoos to jedno z niewielu miejsc w Austrii, gdzie można doświadczyć lotów balonem zimą. Widoki, jakie roztaczają się z balonu, zapierają dech w piersiach. W zimie stają się jeszcze bardziej spektakularne, gdy Alpy pokryte są magicznym białym puchem. View Ediplayer on the source website Co roku, w styczniu, Filzmoos organizuje Tydzień Balonów, który przyciąga ponad 50 zespołów z różnych krajów. To niezapomniane przeżycie, kiedy na niebie można zobaczyć dziesiątki balonów naraz. Loty balonem w tym regionie oferują możliwość podziwiania masywu Dachstein, który wznosi się na 2995 metrów n.p.m. Loty odbywają się zazwyczaj w godzinach porannych, gdy warunki atmosferyczne są najbardziej sprzyjające. Po wylądowaniu ekipa naziemna szybko zabezpiecza balon i zapewnia powrót na miejsce startu. Rakiety śnieżne – wędrówki wśród górskich szczytów Dla tych, którzy szukają mniej tradycyjnych form aktywności zimowych, Filzmoos oferuje możliwość wędrówek w rakietach śnieżnych. Rakiety śnieżne to idealne rozwiązanie dla osób, które chcą spacerować po głębokim śniegu i podziwiać piękno natury. Dzięki specjalnym wiązaniom nawet osoby bez wcześniejszego doświadczenia mogą cieszyć się spacerami wśród zimowych krajobrazów. Trasy są oznakowane i przystosowane zarówno dla początkujących, jak i dla bardziej zaawansowanych wędrowców. Przejście przez lasy porastające zbocza Rossbrand lub spacer po alpejskich dolinach to doskonały sposób na spędzenie dnia na świeżym powietrzu, z dala od zatłoczonych tras narciarskich. Kuchnia Alp – czego warto spróbować? Podczas zimowego pobytu w Filzmoos nie można zapomnieć o skosztowaniu lokalnych specjałów. Miasteczko słynie z doskonałej kuchni, a restauracje oferują dania, które zachwycają swoim smakiem i wielkością porcji. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dań jest Kaiserschmarrn, czyli omlet cesarski. Jak głosi legenda, potrawa ta powstała przez przypadek, kiedy kucharz cesarza Franciszka Józefa I nieudolnie przygotował omlet, który rozpadł się na kawałki. Dodał wówczas rodzynki, polał całość sosem jabłkowym, a omlet stał się jednym z ulubionych dań w regionie. Najlepsze Kaiserschmarrn w Filzmoos można zjeść w restauracji Unterhofalm, która mieści się u podnóża góry Bischofsmütze. Restauracja powstała w 1776 roku, co dodaje jej niepowtarzalnego klimatu i tradycji. Dlaczego warto odwiedzić Filzmoos zimą? Filzmoos to idealne miejsce na zimowy wypoczynek dla osób szukających spokoju, niesamowitych widoków oraz zróżnicowanej oferty sportów zimowych. Dzięki niewielkim tłumom, braku kolejek do wyciągów i szerokiej ofercie atrakcji, Filzmoos jest doskonałą alternatywą dla bardziej znanych ośrodków narciarskich. To świetny kierunek także dla rodzin, które chcą spędzić aktywne ferie zimowe w otoczeniu pięknych, alpejskich krajobrazów. Źródło: National Geographic Traveler. Nasza autorka Joanna Kopka Kartografka National Geographic Polska i National Geographic Traveler. Podróżuje konfrontując z rzeczywistością to co przeczyta i zobaczy na zdjęciach, a szczególnie zwierzęta oraz architekturę.
Wyjątkowe zawody balonowe w Grudziądzu – 6 dni świetnej zabawy i fascynującej rywalizacji
Widoki rodem z Kapadocji czekają na mieszkańców oraz gości tego urokliwego miasta w północnej Polsce. VI FAI Balonowe Mistrzostwa Świata Juniorów odbędą się w Grudziądzu w dniach 21-26 sierpnia. W zawodach weźmie udział kilkadziesiąt ekip z całego świata.
60 balonów, 45 uzdolnionych pilotów z całego świata i 6 dni świetnej zabawy – tak w skrócie można opisać imprezę, która pod koniec wakacji odbędzie się w województwie kujawsko-pomorskim. VI FAI Balonowe Mistrzostwa Świata Juniorów zorganizował Grudziądzki Klub Balonowy przy współpracy z Aeroklubem Polskim, Komisją Balonową Aeroklubu Polskiego oraz Międzynarodową Federacją Lotniczą (FAI). Wezmą w nich udział piloci z najróżniejszych zakątków świata — między innymi z Japonii, Kanady, USA, Brazylii oraz krajów Europy, jak Niemcy, Francja, Austria, Węgry itd. O tytuł Mistrza Świata Juniorów zawalczą także Polacy – Arkadiusz Sionkowski, Piotr Grajek, Kacper Borkowski, Jakub Dziedziak oraz Wojciech Nowakowski, który zdradził szczegóły przygotowań do zawodów: Na grudziądzkim niebie podziwiać będziemy niezwykłe show, przygotowane przez najlepszych w swojej dziedzinie. Zawodnicy pokażą, na czym polega precyzyjne latanie balonem, ale każdego dnia odbywać się będą także loty kilkunastu balonów towarzyszących w ramach tzw. balonowej fiesty. Co to oznacza tłumaczy Wiceprezydent Grudziądza: "Chcemy pokazywać, że balony są dla każdego. Podczas wydarzenia pojawimy się na konkretnych osiedlach, w ramach fiesty. Zapraszamy całe rodziny, by uczestniczyły w tym święcie. Zapraszamy na nią każdego, kto kiedykolwiek marzył o tym, by znaleźć się bliżej latającego balonu. Mamy dla widzów wiele atrakcji – będzie można wsiąść do kosza, wznieść się do góry w balonie na uwięzi, dowiedzieć się jak balon lata i dlaczego" – zapowiada Szymon Gurbin. Motto Grudziądzkiego Klubu Balonowego i równocześnie hasło tegorocznej imprezy, BALONY PRZYNOSZĄ SZCZĘŚCIE, to gwarancja świetnej zabawy bez względu na wiek. Widoki niczym ze słynnej tureckiej krainy zachwycą zarówno dużych, jak i małych. Partnerem Strategicznym wydarzenia jest województwo kujawsko-pomorskie, Partnerem Głównym Miasto Grudziądz. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Senator RP Ryszard Bober oraz Minister Sportu i Turystyki, Kamil Bortniczuk. Impreza współfinansowana jest ze środków gminy-miasta Grudziądz oraz dofinansowana ze środków budżetu państwa w części, której dysponentem jest Minister Sportu i Turystyki.
Pomysł na weekend: pociągiem przez trzy stolice Litwy
Hipsterska enklawa z Wilnie, modernistyczna architektura Kowna i średniowieczny zamek na jeziorze w Trokach. Litwę – i trzy stolice naszej sąsiadki – najlepiej zwiedzać na pokładzie pociągu lub... balonu.
W tym artykule: Co warto zobaczyć w Kownie? Co warto zobaczyć w Wilnie? Co warto zobaczyć w Trokach? Z Warszawy jest bliżej do Wilna niż do Szczecina. Do stolicy Litwy można się stosunkowo łatwo dostać ze środkowej Polski. Pociąg z Warszawy Centralnej do Kowna odjeżdża codziennie o godz. 7.40, a podróż trwa nieco ponad 7 godzin. W porównaniu z wciąż drogimi połączeniami lotniczymi i niezbyt komfortową podróżą autobusem, kolej wydaje się najdogodniejszą opcją. Poniżej propozycja 2-dniowej trasy, która pozwoli poznać trzy stolice Litwy. Zaczynamy w Kownie – międzywojennej siedzibie władz Republiki Litewskiej, by później przenieść się do Wilna. Na końcu odwiedzimy średniowieczną stolicę w Trokach. Geros kelionės! – czyli „dobrej podróży!", jak można usłyszeć w Litwie. Co warto zobaczyć w Kownie? Zielone Kowno jest położone nad dwoma największymi litewskimi rzekami – Niemnem i Wilią. To tutaj bije serce litewskiej kultury i sztuki. W latach 1920–1939 Kowno pełniło funkcję tymczasowej stolicy Litwy. Wilno – historyczna stolica tych ziem – znajdowało się w okresie międzywojennym w granicach II Rzeczpospolitej. Co ciekawe, określenie „tymczasowa stolica" jest do dziś w Litwie używane w odniesieniu do Kowna. W 2022 roku Kowno było jedną z Europejskich Stolic Kultury. I rzeczywiście, w mieście nietrudno trafić na liczne festiwale kulturalno-artystyczne. To tu w międzywojniu narodził się ruch artystyczny Fluxus, który wyróżniał się specyficznym humorem i dystansem do tradycyjnego myślenia o sztuce. O tym prądzie przypomina Plac Mačiūnasa, na który – oczywiście w nawiązaniu do Fluxusu – nie da się wejść. To właśnie Jurgisowi Mačiūnasowi, który w Kownie spędził dzieciństwo, zawdzięczamy powstanie tego artystycznego ruchu. O Kownie mówi się, że to miasto ludzi młodych. Taka etykieta wywodzi się prawdopodobnie jeszcze z czasów międzywojennych, kiedy do miasta zjechali młodzi architekci z całej Europy, by w modnym wówczas stylu art deco budować stolicę młodego państwa. W 2015 roku UNESCO uznało Kowno za jedno ze światowych Miast Dizajnu. To wówczas brytyjski dziennik „The Guardian" napisał, że „jeśli chodzi o art deco, Kowno ustępuje jedynie Paryżowi". Zainteresowani przedwojenną architekturą koniecznie powinni wybrać się do Muzeum Stylu Amsterdamskiego (Amsterdamo Mokyklos Muziejus), gdzie w pieczołowicie odnowionym budynku można spędzić czas w mieszkaniu urządzonym w stylu lat 20. XX wieku. Aby jednak zobaczyć cały modernistyczny rozmach miasta, warto wjechać kolejką linową na Zieloną Górę, skąd roztacza się niezwykła panorama na całe Kowno. Kowno najlepiej zwiedzać na własnych nogach. Miasto nie jest duże i bez większego problemu można się dostać do największych atrakcji. Świetną zabawą może być wycieczka trasą sztuki ulicznej. Zaczynamy od słynnego Różowego Słonia (świetnie się sprawdza na Instagramie), a kończymy na dadaistycznej Mona Lisie. Po drodze można zatrzymać się na oryginalny chłodnik litewski (šaltibarščiai). Szczególnie dobry podają w restauracji Višta puode (S. Daukanto g. 23). Co warto zobaczyć w Wilnie? Z Kowna do Wilna można dojechać pociągiem w zaledwie godzinę. Stolica Litwy to nowoczesna europejska metropolia, pełna młodych ludzi. To tu działa najstarszy uniwersytet w Europie Wschodniej. Samo miasto w tym roku obchodzi 700. urodziny. Wiele więc tu nawiązań do historii. Wilno zachwyca romantycznym barokiem. Wspólne z Polską dziedzictwo Rzeczpospolitej Obojga Narodów sprawia, że niektóre zakątki wileńskiej Starówki przypominają miasta na wschodzie naszego kraju. A kościołów jest tu przynajmniej tyle, co w Krakowie. W trzecią niedzielę maja ulice Starego Miasta wypełnia muzyka. Melodie klasyczne i jazzowe, reggae i folkowe, ballady, rock, rap, rave – każdy znajdzie swój własny styl. To Street Music Day – wydarzenie, które na stałe wpisało się w kulturalne tradycje Wilna. W czerwcu warto wypatrywać Nocy Kultury. Każdego roku w jedną noc można za darmo wziąć udział w ponad 150 wydarzeniach artystycznych, teatralnych, fotograficznych i tanecznych. W 1997 roku na drugim brzegu Wilejki powstała Republika Zarzecza (Užupis). Ten niezwykły dystrykt jest połączeniem kopenhaskiej Christianii z paryskim Montmartre. Pozornie niezależny obszar to republika artystów z własną konstytucją, prezydentem i tradycjami. Koniecznie warto wybrać się na Plac Tybetański, przeczytać treść konstytucji na ścianie miasta i spędzić czas nad rzeką. Co ciekawe, Wilejka nigdy nie zamarza. Aktywni turyści bez problemu wypożyczą tu kajak. Co warto zobaczyć w Trokach? Zaledwie 30 minut podróży pociągiem dzieli Wilno od Troków. Średniowieczna stolica państwa litewskiego słynie z imponującego zamku na środku jeziora. Okolica najlepiej wygląda z wysokości kilkuset metrów. Jak tam dotrzeć? Najlepiej balonem napełnionym gorącym powietrzem. Lot balonem to jedna z największych atrakcji Litwy i jeden z turystycznych hitów tego kraju. Odbywa się o świcie i trwa około 60 minut. Pozwala zobaczyć nie tylko Jezioro Trockie, ale też 32 inne pobliskie jeziora. Troki to niewielkie miasto, tradycyjnie zamieszkiwane przez ludność karaimską. To tu powstają słynne kibiny, czyli duże pierogi faszerowane mięsem. Tuż za Trokami znajduje się kolejna pobliska perła architektury – dwór w Zautrakach z romantycznym parkiem. Zimą park zdobią wysokie sosny, a latem kwitną tu róże. Widok na Jezioro Trockie i zamek na wyspie z tarasu dworu uznaje się za jeden z najpiękniejszych w Litwie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Kosmos dla wszystkich? Japońska firma chce zabierać turystów balonami na wysokość, z której widać krzywiznę Ziemi
Bez specjalistycznych przygotowań i za stosunkowo nieduże pieniądze. Tak mają wyglądać podróże balonem oferowane przez japoński start-up. Firma chce zabierać ludzi na wysokość, z której będzie można dostrzec krzywiznę Ziemi.
W tym artykule: Gdzie znajduje się granica kosmosu? Ile będzie kosztował lot balonem do stratosfery? Jak będzie wyglądał lot balonem do stratosfery? Jak wysoko można polecieć i za ile? Kapsuła, w której miałby odbywać się lot balonem w kosmos, ma tylko dwa miejsca. Ustawione obok siebie fotele z szerokimi pasami przypominają siedzenia w luksusowych samochodach. Znajdują się wewnątrz kabiny w kształcie bębna, która ma być przyczepiona do balonu. Jest z metalu, z przeszklonymi oknami na wprost foteli. Jej średnica wynosi tylko półtora metra. Kapsułę pokazała wczoraj firma Iwaya Giken podczas konferencji prasowej w Tokio. Start-up, z siedzibą w Sapporo, pracował nad nią od dziesięciu lat. Kapsuła ma być podczepiona do balonu, który wzniesie się dwa razy wyżej niż wynosi wysokość przelotowa samolotów pasażerskich. Pasażerowie opuszczą troposferę i dolecą do połowy stratosfery. Z wysokości ok. 25 km będą mogli przekonać się, że Ziemia jest kulista. Gdzie znajduje się granica kosmosu? – Podróż będzie bezpieczna, niedroga i przyjemna – zachwala pomysł Keisuke Iwaya, szef firmy. Dodał, że chce „zdemokratyzować przestrzeń kosmiczną”. Czyli uczynić turystykę kosmiczną dostępną dla wszystkich. Oświadczenie może budzić pewne zastrzeżenia. Najważniejsze dotyczy tego, co jest tutaj nazywane kosmosem. 25 kilometrów nad powierzchnią Ziemi to zaledwie jedna czwarta odległości do tzw. linii Karmana. Linia Karmana, czyli umowna granica między atmosferą Ziemi a przestrzenią kosmiczną, przebiega na wysokości 100 km. Trudno więc nazwać lot balonem do stratosfery podróżą w kosmos – choć niewątpliwie widok, jaki ma oferować, i na Ziemię, i na niebo powyżej, będzie wyjątkowy. Ile będzie kosztował lot balonem do stratosfery? Ile ma kosztować taka wycieczka? Początkowo będzie to 180 tys. dolarów. Później jednak cena ma spaść do kilkudziesięciu tysięcy dolarów. To ogromne kwoty – jednak daleko im do astronomicznych sum, za jakie na Międzynarodową Stację Kosmiczną wozi miliarderów SpaceX. W kwietniu zeszłego roku firma Elona Muska zabrała na orbitę trzech biznesmenów. Każdy z nich zapłacił za kilkudniową podróż kapsułą Crew Dragon 55 mln dolarów. Czym niżej, tym bardziej spadają koszty, jakie muszą ponieść kosmiczni turyści. W przeciwieństwie do lotów na orbitę, wymagających przezwyciężenia ziemskiej grawitacji, balony stratosferyczne nie potrzebują mocnego napędu i ogromnych ilości paliwa. Balony firmy Iwaya Giken mają być napełniane helem. Loty mają się odbywać nad terytorium Japonii. Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów Twórca rekonstrukcji szczątek przypuszcza, że chłopiec czekał na rodzinę i przyjaciół. Zmarł samotnie w jaskini, opierając się o ścianę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-odtworzyli-wyglad-nastolatka-sprzed-8-tys-lat-to-jeden-z-najstarszych-norweskich-szkieletow-d585d9c.jpg" width="938" height="528" alt="Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów" title="Naukowcy odtworzyli wygląd nastolatka sprzed 8 tys. lat. To jeden z najstarszych norweskich szkieletów" /> Jak będzie wyglądał lot balonem do stratosfery? Japończycy zapowiadają, że pierwszy lot odbędzie się jeszcze w tym roku. Weźmie w nim udział pilot oraz pasażer. Kapsuła wystartuje z portu balonowego w Hokkaido. Cała podróż potrwa 4 godziny. Najpierw przez dwie godziny balon będzie się wznosił. Potem przez godzinę ma utrzymywać stałą wysokość. Na koniec również przez godzinę będzie opadał z powrotem na Ziemię. Kto pierwszy skorzysta z tej oferty? Firma ogłosiła, że zgłoszenia zaczyna przyjmować już dzisiaj. W październiku poznamy pierwsze pięć osób, które zostaną zakwalifikowane na lot do stratosfery. W przeciwieństwie do osób chcących odwiedzić Międzynarodową Stację Kosmiczną nie będą musiały przechodzić specjalnych treningów ani wymagających przygotowań. Loty balonem mają odbywać się raz w tygodniu, w zależności od pogody. Jak wysoko można polecieć i za ile? Japoński start-up nie jest jedynym, który chce oferować loty balonem do stratosfery. W kwietniu zeszłego roku podobne plany ogłosiła firma Space Perspective. Pokazała również swoją kabinę, która – w porównaniu z ofertą japońską – jest superluksusowa. Ma półtorametrowe okna, bar i własne WiFi. Za 125 tys. dolarów będzie można nią odbyć sześciogodzinną podróż na wysokość 30 km. Space Perspective pierwsze loty planuje wykonać pod koniec 2024 r. Rok temu podała, że sprzedała już 600 biletów. A gdybyśmy chcieli polecieć jeszcze wyżej? W okolice Linii Karmana zabierze nas Virgin Galactic. Za 450 tys. dolarów jej klienci mogą doświadczyć stanu nieważkości na wysokości ok. 90 km. Podobne doświadczenia oferuje Blue Origin, nie podając jednak swoich cen. Jeszcze dalej można polecieć z firmą SpaceX. W tym roku japoński miliarder Yusaku Maezawa wraz z kilkoma innymi osobami ma oblecieć dookoła Księżyc statkiem Elona Muska. Japończyk ma już za sobą doświadczenia pobytu w kosmosie: w 2021 r. spędził dwanaście dni na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Według BBC kosztowało go to 88 mln dolarów – ułamek jego majątku szacowanego na ok. 2 mld dolarów. Źródło: phys.org, BBC, Virgin Galactic, fortune.com Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
5 miejsc na lot balonem. Przygotuj się na niesamowite widoki
Chcesz urozmaicić city break lub dłuższe wakacje? Zaplanuj lot balonem. Te miejsca słyną tego, że najlepiej ogląda się je właśnie z góry.
W tym artykule: Lot balonem w Wilnie Loty balonem w Bristolu Kapadocja balony. Lot nad księżycowym krajobrazem Loty balonem w Alpach Gdzie latać balonem w Polsce? Dlaczego lot balonem to dobry pomysł na zwiedzanie miasta? Lot balonem to atrakcja sama w sobie. Przygoda zaczyna się jeszcze przed startem. Rozstawienie balonu i przygotowanie do lotu może potrwać nawet pół godziny. W zależności od miejsca i organizatorów, uczestnicy również mogą brać czynny udział w procedurze. Jednym z najbardziej odpowiedzialnych zadań jest trzymanie nieprzepuszczalnej tkaniny, która napełnia się nagrzewanym powietrzem – przynajmniej do momentu aż napęcznieje, a kosz zostanie postawiony. Mimo gorącego powietrza w koszu, a właściwie ognia, przed lotem balonem warto pamiętać o zabraniu cieplejszej bluzy. Wznosimy w górę, a jak wiadomo, im wyżej, tym chłodniej. Widoki w trakcie loty prozą się o uwiecznienie na zdjęciach. Dla dobrego kadru nie ma co ryzykować utratą telefonu czy aparatu. Najlepiej nie wystawiać rąk poza obręcz kosza. Pomocne może być użycie szerokiego kąta w aparacie. Lot balonem w Wilnie Lot balonem to szansa, żeby zobaczyć miasto z nowej perspektywy, nierzadko całe. Dlatego właśnie loty balonem cieszą się taką popularnością w stolicy Litwy. – Wilno jest niewielkie. W którą stronę byśmy nie polecieli, i tak będziemy widzieć najważniejsze atrakcje i budynki – tłumaczył mi pilot. I rzeczywiście, w trakcie lotu trwającego nie dłużej niż godzinę, widziałem i kościół św. Anny i wieżę telewizyjną, i nawet osiedla, na których kręcono serial „Czarnobyl”. Wycieczki startują w parku Vingis. Kończą się tam, gdzie zawieje wiatr. Piloci w balonach nie mają wpływu na kierunek podróży. Mogą jedynie kontrolować wysokość. Niezależnie od tego, gdzie kończy się lot, na miejscu czeka bus, który zabiera załogę do miasta. Podniebną wycieczkę kończy lampka szampana i certyfikat. Teoretycznie dla osób, które leciały balonem po raz pierwszy, ale nikt tego nie sprawdza. Loty balonem w Bristolu Balony na ogrzewane powietrze są symbolem także Bristolu. Miasto położone nad Kanałem Bristolskim przyciąga miłośników sztuki, architektury i kuchni bezmięsnej. Do listy niszy śmiało można dopisać miłośników baloniarstwa. Najwięcej w Bristolu jest ich w sierpniu. Właśnie wtedy odbywa się Bristol International Balloon Fiesta. Uczestnicy są zgodni, że jednym z (dosłownie) najjaśniejszych elementów programu jest pokaz choreograficzny. Na wieczornym niebie balony, a właściwie mechanizmy do napełniania ich ogrzanym powietrzem współgrają z muzyką. Kapadocja balony. Lot nad księżycowym krajobrazem Położona w środkowej Turcji Kapadocja to jedno z najbardziej malowniczych miejsc w kraju. Jedną z obowiązkowych atrakcji turystycznych regionu jest lot balonem. Kolorowe balony na dobre wpisały się już w księżycowy krajobraz tej historycznej krainy. Wycieczkę najlepiej zaplanować na późne popołudnie. Wówczas formacje skalne, skąpane w promieniach zachodzącego słońca, wyglądają jeszcze bardziej bajkowo. Nie tylko Kapadocja poleca się na lot balonem. Równie ekscytujący będzie podniebny rejs na przykład nad ruinami starożytnego miasta Hierapolis. Jedynym ograniczeniem przy organizowaniu lotów balonem jest pogoda. W Turcji nie ma tego problemu – deszcze i mgły pojawiają się tam bardzo rzadko. Loty balonem w Alpach Zazwyczaj na szczyty górskie się wspinamy lub podziwiamy z daleka. Rzadko kiedy z góry, chyba że lecimy samolotem. Okno aeroplanu ogranicza jednak perspektywę. Co innego balon. Już od ponad 40 lat w Alpach organizowany jest festiwal baloniarstwa. W styczniu do szwajcarskiego miasteczka Château-d’Œx przyjeżdżają goście z całego świata. Uczestnicy festiwalu mogą brać udział biernie – obserwując kolorowe balony kontrastujące z ośnieżonymi graniami – lub latając. Z myślą o dzieciach przygotowano specjalny program atrakcji. Najbliższa edycja Festival International de Ballons została zaplanowana na 21–29 stycznia 2023 r. Gdzie latać balonem w Polsce? Nie trzeba podróżować za granicę, żeby poczuć się jak bracia Montgolfier (zbudowali pierwsze balony na ogrzewane powietrze). Widokowe loty balonem są organizowane również w Polsce. Gdzie? Najciekawszych widoków możemy spodziewać się w: Zakopanem, Krakowie, Kazimierzu Dolnym, Gdańsku Suwałkach.
Lot balonem, czyli przeżycie inne niż wszystkie. Rozmawiamy z Bazylim Dawidziukiem, wieloletnim pilotem instruktorem [WYWIAD]
O tym, czy balon jest ekologicznym środkiem transportu, jak na loty wpływa pogoda, a co stoi za rosnąca popularnością tego sportu rozmawiamy z Bazylim Dawidziukiem, wieloletnim pilotem instruktorem i członkiem Polskiej Balonowej Kadry Narodowej.
Lot balonem dla większości kojarzy się z romantycznym wręcz mistycznym przeżyciem. Dla pilota pewnie wygląda to zupełnie inaczej. Bazyli Dawidziuk: Dla pilota najważniejsze jest bezpieczeństwo i zadowolenie pasażera. Każdy lot jest inny i przygotowanie do lotu zajmuje dużo czasu, zaczynając od analizy meteorogramów po zgody i plany lotów. Loty balonem to doznania, które trudno porównać do jakichkolwiek przeżyć. To spokój, romantyka i poczucie wolności. Unosimy się ponad ziemią jak babie lato lub chmurką na niebie, obcujemy bezpośrednio z przestrzenią powietrzną, widzimy przepiękne pejzaże, które maluje natura. Warunki meteorologiczne to jeden z tych elementów, od których zależy decyzja odnośnie startu. Co oznacza dobra pogoda dla lotu balonem? B.D.: Najważniejszym czynnikiem pozwalającym wykonać lot są warunki pogodowe, a w szczególności siła wiatru i brak opadów. Najczęściej gdy widzimy słońce twierdzimy, że jest ładna pogoda. My patrzymy z jaką siłą wieje wiatr. Przepisy pozwalają na loty przy sile wiatru do 5m/s (18km/h). Jaki ślad węglowy zostawia balon? B.D.: Balony są praktycznie ekologicznym statkiem powietrzny, gdyż gaz spalany jest w 98% i nie pozostawia zanieczyszczeń. W czasie pandemii zainteresowanie lotami balonowymi znacznie się zwiększyło. Skąd takie zjawisko i gdzie w Polsce można latać balonem? B.D.: Zainteresowanie zwiększa się z roku na rok. W dobie pandemii wyjazdy turystyczne znacznie zostały ograniczone, a przez to zyskała turystyka krajowa. Loty odbywają się w miejscach turystycznych takich jak: Tatry, Kaszuby, Park Biebrzański, Mazury, Zalew Zegrzyński, Lubelszczyzna, Dolnośląskie (doliną Odry), Wielkopolska. Jesteś Mistrzem Polski 2015 r, brałeś udział w legendarnym Pucharze Gordona Bennetta, jesteś instruktorem i szkolisz młodych baloniarzy. Czy dla tak doświadczonego pilota loty są jeszcze wyzwaniem? B.D.: Brałem trzykrotnie udział w Pucharze Gordona Bennetta na balonach gazowych, gdzie wykorzystuje się gazy lżejsze od powietrza takie jak wodór czy hel. Balony gazowe to rzadkość. W Polsce jest tylko jeden taki balon. W Pucharze Gordona Bennetta startuje 20-25 balonów z całego świata, więc jest to bardzo niszowy sport. Ustanowiłem rekord Polski w długości lotu (prawie 2000 km) i czasu przebywania w przestrzeni powietrznej (69h i 04min). Jest to ekstremalne latanie na wysokościach 5 km, gdzie konieczne są maski tlenowe. Latanie balonem to moja pasja i twierdzę, że urodziłem się by latać. Latałem w wielu krajach od Japonii po USA, przeżyłem przygody, które nadają się na scenariusz do filmu. Czasami kładąc się spać zadaję sobie pytanie, czy te przygody przeżyłem naprawdę? Latam sportowo i wyczynowo, gdyż baloniarstwo to dyscyplina lotnicza, która jest najbardziej zawansowaną dyscypliną jeśli chodzi o konkurencje sportowe i elektronikę. A balony jako statek powietrzny są archaiczne. Czy lot balonem jest dla każdego? B.D.: Możemy powiedzieć, że balonem może polecieć każdy. Jest kilka przeciwskazania zdrowotnych takich jak: schizofrenia, padaczka, osoby w ciąży lub po poważniejszych operacjach, które odbyły się kilka miesięcy przed lotem oraz odradzam latanie 2-3 dni po nurkowaniu. Co dla Ciebie jest najpiękniejsze w tym sporcie? B.D.: Wolność i spokój. Widoki i pejzaże, które "maluje" natura. Wszystko widzimy z perspektywy 360 stopni, co daje ogromny efekt. Mam takie motto "nic nie oddaje smaku latania, jak lot balonem, więc unieś się ponad wszystko i lataj balonem". Kilka faktów z baloniarstwa: najwyższy lot balonem odbył się na wysokości 40 km piloci Bertrand Picard i Brian Jones na balonie Braitling Orbiter przelecieli 40 814 km w czasie 19 dni i 21h prędkość lotu zależy od prędkości wiatru. Rekord to około 300km/h waga balonu turystycznego średniej wielkości (4 pasażerów) wynosi około 700 kg Jeśli marzysz o niesamowitej przygodzie jakiej doświadczysz podczas lotu balonem, możliwości porozmawiania i wysłuchania niewiarygodnych opowieści pilota Bazylego Dawidziuka, zobacz koniecznie ofertę superprezenty.pl. Bazyli Dawidziuk Pilot instruktor, wieloletni i aktualny członek Polskiej Balonowej Kadry Narodowej, Mistrz Polski 2015. Uczestnik balonowych mistrzostw świata w Brazylii i Japonii, balonowych mistrzostw Europy na Węgrzech. Brał udział w zawodach w USA, Rosji, Arabii Saudyjskiej, Iranie, Francji, Włoszech, Szwajcarii, Litwie, Łotwie, Białorusi, Maroko. Dwukrotny uczestnik legendarnego Pucharu Gordona Bennetta balonów gazowych. Uczestnik American Challenge – Mistrzostw USA balonów gazowych. Współpracuje z superprezenty.pl
Świat z zupełnie nowej perspektywy. Jak wygląda lot balonem?
Zainteresowanie lotami balonem w czasie pandemii wyraźnie wzrosło. Czy to substytut podróżowania, kiedy wyjazdy stały się utrudnieniem? A może wzrost zainteresowania lokalnymi atrakcjami, jakie oferują polskie firmy czy chęć spróbowania czegoś nowego?
Lot balonem to coś więcej niż tylko wznoszenie się, spektakularne widoki i spełnienie marzeń, które – niczym po przeczytaniu powieści Juliusza Verne „W 80 dni dookoła świata” – narastały bez względu na upływ czasu. To przeżycie, które trudno porównać do czegokolwiek. Ale zanim poczujemy tę przygodę, czeka nas kilka nieuchronnych czynności. Trzeba przyznać, że nie mają one nie nic wspólnego z romantycznym doznaniem… fot. F11 Studio, @f11_studio Trzeba działać sprawnie, szybko i w określonej kolejności. Aby ustawić kosz w prawidłowej pozycji, potrzeba siły kilku osób. Butle z gazem, dzięki któremu się wzbijemy, swoje ważą. Teraz kolej na zamontowanie palnika, a następnie rozwinięcie czaszy balonu. Gorące powietrze dość szybko wypełnia materiał, który wcześniej bezwładnie leżał, a teraz zaczyna się poruszać, zupełnie jakby nabierał życia. Mimo że poranek jest chłodny, atmosfera robi się coraz gorętsza. Pilot krzyczy – wskakujcie, zaczynamy się wznosić! – I nie ma tu miejsca na marudzenie. To czas na szybki skok do kosza. Pilot Bazyli to doświadczony baloniarz. Współpracując z firmą Super Prezenty), pilotuje „różowym” balonem nad najpiękniejszymi zakątkami Polski. Oprócz ogromnej wiedzy na temat wiatru, meteorologii, nawigacji i historii baloniarstwa podczas podniebnej wędrówki opowie nam również wiele ciekawych anegdot z pogranicza ryzyka i przygody. fot. F11 Studio, @f11_studio Lot balonem to bardzo osobiste doznanie. Pomiędzy nami a otoczeniem nie ma żadnych ograniczeń. To bezpośrednie obcowanie z przestrzenią potęgują cisza i brak odczuwalnego wiatru podczas lotu. Dzieje się tak, gdyż balon leci z wiatrem, przyjmując jego prędkość. Przy odpowiedniej wysokości słychać budzące się gospodarstwa, szczekające psy, maszyny rolnicze oraz gwar ulicy – pęczniejący z każdą kolejną minutą... fot. F11 Studio, @f11_studio Tylko praca palników – raz na jakiś czas – wyrywa z tego mantrycznego stanu. Można bardzo silnie odczuć bliskość natury i potęgę przestrzeni. Doznanie warte polecenia każdemu!
Czy bez wirusów życie na Ziemi w ogóle byłoby możliwe? Raczej nie takie, jakie znamy – bez nich ewolucja potoczyłaby się zupełnie inaczej, a już na pewno na Błękitnej Planecie nie byłoby nas, ludzi. Niedawno odkryto, że to właśnie pewien retrowirus przyczynił się do powstania 100 mln lat temu łożyska, jednego z najgenialniejszych osiągnięć ewolucji. Dzięki niemu ssaki zapanowały na Ziemi. Ale to nie wszystko, co wirusy nam dały. Zawdzięczamy im też układ odpornościowy, rdzeń kręgowy, pamięć. Okazuje się, że 90 proc. ludzkiego DNA ma coś wspólnego z wirusami. A zatem możemy zaryzykować śmiałą tezę, że w pewnym sensie są one naszymi stwórcami. Tymczasem za sprawą choćby aktualnej pandemii COVID -19 te mikroskopijne formy uważamy za naszych największych wrogów. I w takim podejściu też jest sporo racji. Wystarczy przypomnieć inne wielkie epidemie wirusowe i ich żniwo: HIV, który do tej pory pochłonął 39 mln istnień, ospa – tylko w XX w. 300 mln ofiar, hiszpanka, która przez 2 lata uśmierciła od 40 do 100 mln ludzi. Szczególny strach budzi wirus ebola, jeden z najbardziej śmiercionośnych (60–90 proc. zakażonych umiera). Codziennie toczymy z wirusami nierówną walkę, bo przewaga jest po ich stronie. Wszak żyją na Ziemi niemal od zawsze; niektórzy naukowcy uważają, że pojawiły się jeszcze przed powstaniem pierwszych komórek. Że pływały w pierwotnej zupie, z której w wyniku procesów biochemicznych wyłoniły się pierwsze formy życia. Faktem jest, że teraz są wszędzie; w 1 mililitrze wody morskiej jest ich nawet 10 mln. Żyją z nami, obok nas i w nas. Są formą sytuującą się na granicy dwóch światów – żywego i martwego. Pozbawione jądra komórkowego, nie są żywe, dopóki nie dostaną się do organizmu gospodarza i nie zaczną czynić w nim spustoszenia. Ale to właśnie te infekcje wirusowe, choć groźne dla nas, są także motorem napędzającym ewolucję, powodują zmiany prowadzące do powstania nowych cech, a nawet gatunków. Nic więc w przypadku wirusów nie jest jednoznacznie ani złe, ani dobre. I o tym jest właśnie okładkowy artykuł tego wydania National Geographic. Dziękuję, że jesteście Państwo z nami.
Balony z helem uniosły go na wysokość 7 km. Bajkowy wyczyn amerykańskiego kaskadera
David Blaine – amerykański kaskader i iluzjonista – dokonał tego, co jeszcze do niedawno wydało się możliwe jedynie w bajkach. Wzniósł się w powietrze trzymają pęk balonów z helem. Gigantyczne balony pozwoliły mu wzlecieć na wysokość ponad siedmiu kilometrów.
Nie była to magiczna sztuczka, a wyczyn wymagający wielu przygotowań. Ale udało się i w środę 2 września David Blaine wzleciał nad pustynią w Arizonie dzięki 52 ogromnym balonom z helem. Mężczyzna był przypięty do balonów specjalną asekuracyjną uprzężą. Miał też ze sobą spadochron, dzięki któremu mógł odpiąć się od barwnych pomocników i bezpiecznie wrócić na ziemię. View oEmbed on the source website Całe przedsięwzięcie będące performancem zatytułowanym „Wniebowstąpienie”, było emitowane na żywo na platformie YouTube. Widzowie mogli obserwować nie tylko przygotowania, ale też lot – dzięki kamerze, którą kaskader miał ze sobą w trakcie wznoszenia. Jednym z najbardziej emocjonujących momentów jest ten, gdy Blaine pozostawia kamerę przyczepioną do balonów, a sam odpina się od uprzęży i spada w dół. – Każdy wyczyn, jakiego kiedykolwiek dokonałem, dotyczy wytrwałości i przekraczania tego, co uważałem za możliwe – mówił Blaine przed lotem. Chociaż jego początkowym celem było osiągnięcie wysokości około 5 km, dzięki sprzyjającym warunkom pogodowym udało mu się wzbić na wysokość ok. 7,5 km. Blain wrócił na ziemię dzięki spadochronowi. View oEmbed on the source website Pierwszy był Larry Choć loty z balonami wypełnionymi helem wydają nam się zjawiskiem obecnym jedynie w bajkach (patrz słynny „Odlot” / „Up” Pixara), to Blain nie jest pierwszym śmiałkiem, który odważył się przenieść je do prawdziwego życia. 2 lipca 1982 r. Larry Walters odbył 45-minutowy lot na domowej roboty sterowcu składającym się ze zwykłego krzesła ogrodowego i 45 balonów wypełnionych helem. Wzleciał wówczas na wysokość 4,6 km. Startując z San Pedro w Kalifornii, przeleciał przez kontrolowaną przestrzeń powietrzną w pobliżu lotniska w Los Angeles, a podczas lądowania zaplątał się w linie energetyczne. Na szczęście, bo inaczej być może leciałby nadal. W czasie lotu zgubił bowiem śrutówkę, która służyła mu do zestrzeliwania balonów, aby tracić wysokość. Lądowanie na linii energetycznej spowodowało 20-minutową awarię w okolicy, ale Waltersowi nic się nie stało. Choć przyznał, że miał problemy z kierowaniem prymitywnym „sterowcem”. Mimo trudności przeszedł do historii jako „Lawnchair Larry” – podaje serwis Popular Mechanics. Jak podaje Serwis Lawnchair Larry znalazł przez lata wielu naśladowców, a niejeden kaskader próbował wzbić się w powietrze dzierżąc w dłoni kolorowe balony. Istnieje nawet specjalny kalkulator, który na podstawie wzrostu i wagi danej osoby oblicza objętość helu niezbędnego do uniesienia jej w powietrze. Helium Balloons Calculator
Można nad nią kontemplować lub pływać po niej tratwami. Najlepiej jednak zobaczyć ją z lotu ptaka. Amazonka może się schować!
Nie wiadomo, w którą stronę poleci (i czy w ogóle), gdzie wyląduje i jak długo utrzyma się w powietrzu – informuje mnie dzień przed lotem instruktor, z którym mam wzbić się balonem w powietrze. Bardzo uspokajające. Spotykamy się o 4.30 rano w Goniądzu, na Podlasiu. Pierwsze zadanie: dmuchanie balonów. Takich małych, jak na przyjęcie urodzinowe. Przez chwilę myślę, że doszło do nieporozumienia. Ale nie. Okazują się kluczowe w ustaleniu kierunku wiatru. Dzięki nim wiemy, gdzie mamy pojechać, by wystartować balon i polecieć nim mniej więcej w kierunku Biebrzy. Zadanie drugie: znajdujemy puste pole. Prawdopodobnie jest czyjeś, dlatego lepiej się spieszyć. Bo o oficjalne pozwolenie o 5 rano nikt się nie stara. Rozkładamy czaszę i wypełniamy gorącym powietrzem. Balon wstaje i zaczyna powoli unosić się w powietrze. Na szczęście kosz jest obciążony na tyle, że zdążam do niego wskoczyć. Wiklinowy pojemnik, na którym stoimy, nagle przestaje się wydawać stabilny i porządny. Jest jakiś nieproporcjonalnie mały, a my coraz wyżej wisimy nad ziemią. Do tego ta podłoga – wydaje się, że może w każdej chwili spaść. Wiatr jest łaskawy. I dmucha tak, że dolatujemy nad Biebrzę. Jest lato, więc rzeka maluje zawiłe kreski na podlaskim krajobrazie. Na wiosnę te tereny są zalane i widać prawdziwe rozlewiska. Najpiękniejsze momenty lotu są wtedy, gdy nastaje zupełna cisza, balon leci z prędkością wiatru (tak że my nie odczuwamy chłodu), a krajobraz pod nami zmienia się na tyle powoli, że możemy spokojnie docenić wszystkie jego walory. Wypatruję łosia i doceniam urodę drzew z zupełnie innej perspektywy. Czas lotu to blisko dwie godziny. Ciężko jednak powiedzieć konkretnie, bo to zależy od humoru wiatru i możliwości lądowania. My wybieramy kawałek ogrodu za czyjąś chałupą we wsi Budne. Gdy nadlatujemy, właściciel domu wychodzi na podwórko. Pytamy, czy możemy, a on znacząco kiwa głową. Próbujemy spokojnie wymanewrować, by trafić na środek trawy. Trwa to z 10 min. Wystarczająco długo, by zbiegła się cała wieś. Najpierw jej mieszkańcy są nieufni. Myślą, że przylecieliśmy z daleka. Że to taka podróż w 80 dni dookoła świata. Gdy dowiadują się, skąd lecimy, podchodzą bliżej. – Oni z Goniądza – krzyczy jeden. – Nie bójcie się. Swoi przylecieli!
I Zimowy Międzynarodowy Mazurski Festiwal Balonowy
W dniach 24-27 luty 2011 r. Benkowski Team Poland www.benkowski.pl oraz Prezydent Miasta Ełku zapraszają na „I Zimowy Międzynarodowy Mazurski Festiwal Balonowy”. Będzie to jedyny zimowy festiwal balonowy w Europie Środkowo-Wschodniej.
Udział w imprezie weźmie 25 aerostatów z Polski, Litwy i Łotwy oraz 1 sterowiec. Zawody rozpoczną się 24 lutego br. popołudniowym lotem balonów. Planowany jest wspólny start. Organizator zapewnia, że jeśli warunki atmosferyczne będą sprzyjały, balony wystartują z zamarzniętego Jeziora Ełckiego, które jest położone w centrum miasta. Będzie to wspaniałe widowisko oraz okazja dla amatorów fotografii by utrwalić balony w obiektywie. Dnia 25 lutego br oprócz lotu rano i popołudniu o godzinie 18:00 odbędzie się Wielka Parada Baloniarzy, głównymi ulicami miasta. Dnia 26 lutego br. - oprócz lotów, które odbędą się rano i popołudniu - o godzinie 19.00 przewidziany jest nocny pokaz balonów oraz pokaz sztucznych ogni. Gościem Zawodów będzie Miss Polski Nastolatek Marta Białek, która uczestniczyć będzie w Gali wręczenia pucharów w sobote o godzinie 21.00. Wszelkie informacje o miejscach startu balonów będą przekazywane przez „Radio 5” oraz „Bayer FM”. Istnieje możliwość zakupu biletów na lot balonem w czasie zawodów, w promocyjnej cenie 400 zł od osoby. Bilety będą dostępne przed zawodami i w trakcie ich trwania. Liczba miejsc na loty jest ograniczona. Celem organizatorów jest wypromowanie lotów balonem na Mazurach oraz pokazanie odważnym mazurskiej ziemi z lotu ptaka z wysokości nawet 1500 m. Rezerwacja miejsc i terminu lotu- kontakt: Marcin Pruszyński – 603 70 23 23, m.pruszynski@benkowski.pl Informacje na temat zawodów można uzyskać na stronie www.mazurskiezawodybalonowe.pl i www.elk.pl, oraz pod telefonami: Dyrektor Generalny Zawodów Bernard Banaszuk – 609 727 272, Zastępca Dyrektora Generalnego Zawodów Marcin Pruszyński – 603 702 323, Specjalista ds. marketingu Rafał Kokoszka - 601 348 077 Zobacz również: www.mazurskiezawodybalonowe.pl www.elk.pl www.benkowski.pl PROGRAM ZAWODÓW 24.02.2011 Czwartek 10:00 - Show aktora cyrkowego Clowna Piotra - Kolorowy Nos (Ełckie Centrum Kultury - sala Zebra) wstęp wolny; do godz. 12:00 - Rejestracja załóg w Miejskim Centrum Edukacji Ekologicznej; 13:00 – Popołudniowa odprawa pilotów w Ełckim Centrum Kultury; 14:00 – Popołudniowy lot. 25.02.2011 Piątek 8:00 – Poranna odprawa pilotów w Ełckim Centrum Kultury; 9:00 – Poranny lot; 13:00 – Popołudniowa odprawa pilotów w Ełckim Centrum Kultury; 14:00 – Popołudniowy lot o Puchar Marszałka Województwa Warmińsko- Mazurskiego; 18:00 – „Wielka Parada Baloniarzy”. 26.02.2011 Sobota 8:00 – Poranna odprawa pilotów w Ełckim Centrum Kultury; 9:00 – Poranny lot; 13:00 – Popołudniowa odprawa pilotów w Ełckim Centrum Kultury; 14:00 – Popołudniowy lot; 18:00 - Koncert promujący płytę "Dźwięki Ełku" (Ełckie Centrum Kultury - sala Zebra) wstęp 7 zł (dochód z biletów przeznaczony będzie na leczenie małego Maksa Grzegorczyka); 19:00 – Nocny pokaz balonów wraz z pokazem sztucznych ogni. 27.02.2011 Niedziela 9:00 – Poranna odprawa pilotów; 10:00 – Poranny lot o Puchar Firmy „ADHD Energy Drink”; 19:00 - Występ Kieleckiego Teatru Tańca (Ełckie Centrum Kultury /sala widowiskowa) wstęp 15 zł. Program Zawodów jest uzależniony od warunków atmosferycznych.
Z konkursu sondażowego wynika, że najciekawszym działem na stronie National-Geographic.pl jest dział Foto.
Przedstawiamy listę laureatów konkursu Akcja balonowa. Oto oni: Anna Dorynek (nagroda: Bilet na przelot balonem) Elżbieta Zielińska (nagroda: Bilet na przelot balonem) Marcin Stjebal (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy oraz album "Narew") Irena Daniluk (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy oraz przewodnik "Puszcza Białowieska i okolice") Jan Markiewicz (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy oraz przewodnik "Puszcza Białowieska i okolice") Agnieszka Zadlewska (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy oraz przewodnik "Puszcza Białowieska i okolice") Michał Podolski (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy oraz przewodnik "Puszcza Białowieska i okolice") Joanna Szklarz (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy) Andrzej Różycki (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy) Jarosław Klej (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy) Ewa Turczyn (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy) Krzysztof Przybylski (nagroda: zestaw - kubek, koszulka t-shirt, numer startowy) Gratulujemy i zapraszamy do konkursów na stronie National-Geographic.pl Znajdziesz je tutaj
III Mazurskie Międzynarodowe Zawody Balonowe
W dniach 5-8 sierpnia 2010 r. Benkowski Team Poland www.benkowski.pl oraz Prezydent miasta Ełk zapraszają na kolejną edycję III Mazurskich Międzynarodowych Zawodów Balonowych o Puchar Prezydenta Ełku. Będzie to największy festiwal balonowy w Europie Środkowo-Wschodniej.
Na udział w imprezie zapowiedziało się ok. 50 aerostatów z Litwy, Białorusi, Rosji, Kuwejtu, Łotwy, Ukrainy i Polski (w tym balony o specjalnych kształtach) oraz 5 sterowców. Zawody rozpoczną się wieczornym lotem balonów w czwartek 5 sierpnia. Planowany jest wspólny start z centrum Ełku. Po locie ok. godziny 21:30 planowana jest Wielka Parada Baloniarzy, głównymi ulicami miasta przy akompaniamencie orkiestry Art Machina. Organizator zapewnia, że jeśli warunki atmosferyczne będą sprzyjały, balony poszybują nad Jeziorem Ełckim, które jest położone w centrum miasta. Będzie to wspaniałe widowisko oraz okazja dla amatorów fotografii by utrwalić balony i sterowce aparatem lub kamerą. Sobota, 7 sierpnia godz. ok. 21.00 koncert zespołu IRA, po nim ok. godz. 22.30 baloniarze odpalą palniki i ruszy nocny pokaz balonów, w czasie którego nastąpi rozdanie pucharów. Następnie występ Damiana Aleksandra. Więcej zdjęć znajdziesz tutaj Organizator przewiduje Konkurs Fotograficzny dla Publiczności z nagrodami. Przed zawodami i podczas ich trwania istnieje możliwość zakupu biletu na lot turystyczny balonem w promocyjnej cenie 400 zł od osoby. Loty będą odbywały się w trakcie oraz po zakończeniu zawodów począwszy od 5 sierpnia. (UWAGA!!! Liczba biletów na loty, które odbędą się podczas zawodów ograniczona. Loty po zawodach – nieograniczona liczba miejsc). Organizatorzy chcą w ten sposób wypromować loty balonem na Mazurach i pokazać śmiałkom mazurską ziemię z lotu ptaka, którą można zobaczyć nawet z 1500 metrów. W sprawie rezerwacji miejsc i terminu lotu prosimy o kontakt z Panem Marcinem Pruszyński – 603 70 23 23, m.pruszynski@benkowski.pl. Informacje na temat zawodów można uzyskać na stronie www.mazurskiezawodybalonowe.pl oraz Urzędu Miejskiego w Ełku www.elk.pl, w punkcie informacyjnym na bulwarach nad jeziorem Ełckim oraz pod telefonami: dyrektora generalnego zawodów Bernarda Banaszuka – 609727272 oraz zastępcy dyrektora generalnego zawodów Marcina Pruszyńskiego - 603702323 Zobacz też: www.mazurskiezawodybalonowe.pl www.elk.pl www.benkowski.pl
Kilkadziesiąt metrów nad ziemią, w małym koszu, bez silnika, turbin i zaawansowanej elektroniki. Oto plan doskonały romantycznej i ekscytującej podniebnej przygody
Trudno o bardziej finezyjny sposób podróżowania niż w koszu podpiętym do wielkiej kopuły balonu. Jak wziąć udział w takiej atrakcji? Wystarczy zadzwonić do aeroklubu, firmy organizującej loty lub poznać kogoś, kto ma własny balon, i się umówić. Jest w czym wybierać – w Polsce mamy około 100 balonów na ogrzane powietrze. Gdy już się zdecydujemy, warto sprawdzić licencję pilota i liczbę przelatanych godzin. Oferta z reguły zawiera paliwo na cztery godziny lotu, obsługę oraz samochód terenowy z kierowcą. Termin zwykle ustala się z wyprzedzeniem i lepiej trzymać kciuki, żeby pogoda dopisała. Gdy aura zawiedzie, lot trzeba odwołać – takie rozczarowania są nieodłącznym elementem baloniarstwa. Balon jest unoszony przez wiatr, dlatego w czasie lotu ze względów bezpieczeństwa nie może wiać szybciej niż 7–8 m/s (około 25–28 km/godz.). Wydaje się, że to niewiele, ale podczas zawodów balonowych, kiedy naraz startuje kilkadziesiąt, a nawet kilkaset, jednostek, ograniczenia te są jeszcze bardziej restrykcyjne. Dozwolona prędkość to zaledwie 3 m/s. Kolejne bariery: pułap chmur musi być powyżej 500 m i nie może padać deszcz. Chciałabym polecieć w lipcu, koniecznie w samo południe. Niestety, to niemożliwe. Marzenia przegrywają z warunkami aerodynamicznymi. Gdy w atmosferze pojawia tzw. termika, która sprawia, że powietrze jest niestabilne. W takich okolicznościach podróżowanie balonem staje się niebezpieczne. Najkorzystniejsze warunki panują zimą – przy dobrej pogodzie można wznosić się o dowolnej porze dnia. W cieplejsze pory roku na podniebny spacer baloniarze wybierają się o świcie lub przed zachodem słońca. Jeśli marzy się wam romantyczne nocne latanie, niestety musicie przyjąć do wiadomości, że zwykle się tego nie robi. W ciemności nie widać przeszkód i trudno wybrać miejsce do lądowania. Start Jeśli trasa ma przebiegać w pobliżu lotniska, czyli w tzw. strefie lotów kontrolowanych (CTR), pilot musi zgłosić to Służbie Kontroli Ruchu Lotniczego; powinien też powiadomić Służby Informacji Lotniczej FIS. Ma też obowiązek używania transpondera (dzięki temu urządzeniu balon będzie widoczny na radarze) oraz radia z dwustronną łącznością. Gdy lot ma się odbyć nad strefą nadgraniczną – dotyczy to również państw UE – trzeba zawiadomić służby graniczne. Wszelkie formalności znikają w strefie wolnych lotów (strefie G). Jedynym ograniczeniem jest wysokość – do 1000 m. Zwykle startuje się na polu albo łące – ekipa dojeżdża tam samochodem terenowym (ciągnącym sprzęt w przyczepce). Na miejscu szef wycieczki przeprowadza ostatni test meteo: puszcza balony próbne. Tę jakże ważną funkcję pełnią zwykłe nadmuchane helem baloniki weselno-urodzinowe. Pilot obserwuje, jak unoszą się do nieba, analizuje ich prędkość i kierunek. Jest dobrze, gdy poruszają się gładko i prawie pionowo. Jeśli wiatr nimi kręci na wszystkie strony, lepiej od razu wracać do domu. Lot w takich warunkach byłby zbyt ryzykowny. Najdynamiczniejszą częścią programu jest rozwijanie na ziemi 20-, 30-metrowego kolorowego pasa materiału i dmuchanie kopuły. Po wypełnieniu będzie miała 7–10 pięter wysokości! Pilot i jego pomocnik wchodzą do środka jak do tunelu, by przywiązać linki sterownicze. Gotowe! Z dwóch palników na propan-butan przymocowanych do kosza buchają płomienie. Robi się gorąco. Wypełniający się ciepłym powietrzem materiał przypomina gigantyczną larwę motyla budzącego się do życia. Załoga i pomocnicy łapią za linę zamocowaną na szczycie kopuły i przytrzymują, by równo wypełniła się powietrzem. Czasza ciągnie w górę z wielką siłą, na linie dosłownie wisi kilka osób. Wreszcie pilot daje sygnał, że można ją puścić. Kopuła majestatycznie ustawia się pionowo. Tymczasem pasażerowie muszą szybko wdrapać się do kosza. Ci, którzy zostają na ziemi, sprawnie odwiązują liny mocujące, bo balon zaraz podniesie samochód terenowy, do którego wcześniej został przyczepiony. Pierwsze chwile na pokładzie bywają stresujące. Zdarza się, że w momencie startu co bardziej strachliwi uczestnicy podniebnej podróży aż przysiadają z wrażenia. W chmurach W koszu nie ma miejsc siedzących. Lata się, stojąc. Duże, ośmioosobowe balony poruszają się majestatycznie. Gdy ktoś jest żądny silniejszych emocji, powinien wybrać kosz dla najwyżej trzech osób. Małe balony są lekkie i sterowne – szybko się wznoszą, szybko opadają, można w nich poczuć zmiany wysokości. Niesiony wiatrem statek porusza się w całkowitej ciszy. Co kilkanaście sekund pilot brutalnie ją przerywa, z hukiem włączając palniki podgrzewające powietrze. Lot zwykle zaczyna się od wzniesienia balonu na maksymalny pułap 1000 m, by pasażerowie z góry zobaczyli okolicę. Jednak przy tak niewielkiej prędkości względem ziemi panorama zmienia się bardzo wolno. Lepiej więc obniżyć lot do pułapu kilkudziesięciu metrów. Balon bezszelestnie przemyka nad dachami domów, mieszkańcy zaciekawieni wyglądają przez okna i wychodzą na podwórka. – Adrenalina pojawia się, gdy niemal dotykamy koron drzew albo przelatujemy wzdłuż pagórka. Takie baloniarstwo uzależnia – mówi Marek Machalec z firmy organizującej imprezę Niebo Otwartej Europy. Sterowanie to sztuka wykorzystywania ruchu mas powietrza na różnych wysokościach. Latanie jest bardzo bezpiecznym sportem. Wypadki zdarzają się rzadko, zwykle przez nieuwagę pilota lub nagły podmuch wiatru, gdy balon wpadnie na budynek, drzewo czy zderzy się z innym balonem. Największe niebezpieczeństwo stanowią przewody wysokiego napięcia: linie i słupy trudno dostrzec z lotu ptaka; na tradycyjnych planach terenu nie można polegać, ponieważ często są przestarzałe, zaś mapy GPS zwykle wcale nie uwzględniają takich informacji. Nietrudno zrozumieć, jak cenne są w tym sporcie doświadczenie pilota i dobra znajomość terenu. Powrót na ziemię To, gdzie wylądujemy, do ostatniej chwili jest wielką niewiadomą. Balonu nie sadza się ani na lotnisku, ani na żadnym precyzyjnie wcześniej wyznaczonym miejscu. Decyzję o wyborze przyziemienia pilot podejmuje podczas lotu. Liczą się refleks i szybka ocena sytuacji. Podstawowymi kryteriami są kierunek wiatru i brak przeszkód w terenie. Obowiązuje też ścisła zasada – na poszukiwanie lądowiska pilot powinien zostawić sobie zapas paliwa na blisko godzinę lotu. Zwykle balon sadza się na pustych polach i łąkach, lecz zdarzają się twarde lądowania, gdy niespodziewany podmuch wiatru skieruje nas w krzaki albo strumyk. Czasami prąd powietrza „przytrzyma” balon w górze i nie chce go wypuścić. – Zdarzyło mi się to, kiedy lataliśmy w okolicy Warszawy – wiatr niósł nas w kierunku centrum – wspomina Michalec. – Gdy od startu minęło 3,5 godziny, podjęliśmy decyzję, że trzeba lądować, bo kończy się paliwo. Zrobili to w centrum miasta, na środku ruchliwego skrzyżowania wywołując spore zamieszanie wśród kierowców samochodów. Zwykle jednak lot kończy się w szczerym polu, więc po wylądowaniu przydają się GPS i obsługa naziemna z autem. Wypuszczanie powietrza i składanie kopuły trwa około 40 minut. Sprzęt pakuje się na przyczepę i... zaczyna się planowanie kolejnego lotu. Latać samodzielnie Pilotem balonów wolnych na ogrzane powietrze może zostać każdy, kto skończył 16 lat, dostał pozytywną opinię lekarza, zdał egzamin teoretyczny, m.in. z prawa lotniczego, meteorologii i nawigacji oraz wykonał kilkanaście lotów. Sterowanie balonem jest łatwiejsze niż samolotem, ale ma inną specyfikę. Pilot nie obiera kursu, tylko leci z wiatrem, unosząc i opuszczając balon. Musi nieustannie kontrolować ukształtowanie terenu (od którego zależy ruch mas powietrza). Właśnie orientacja w terenie jest najtrudniejsza, ponieważ balon powoli bezwładnie obraca się wokół swojej osi. Doświadczenie zdobywa się po kilkudziesięciu godzinach pilotowania w terenie o coraz większym stopniu trudności. Gdy pilot wykona 50 udokumentowanych lotów, może się zgłosić jako uczestnik zawodów balonowych. Zanim uzyska się przywilej startowania w imprezach, warto pojechać na nie i podziwiać balony z ziemi. To niezwykle barwne widowisko.
Porwało go UFO, uciekł z kochanką, wpadł w tarapaty finansowe i ukrywa się, odkrył tajną akcję wojskową USA i musiał zginąć? Takie są przypuszczenia, bo bohaterowie nie znikają przecież tak po prostu, bez wieści.
15 lutego 2008 r. sąd w Chicago po 6 miesiącach poszukiwań uznał Steve’a Fossetta za zmarłego. Ten niezwykły człowiek zanim zaginął, pobił swoje dwa najważniejsze rekordy – odbył samotny lot dookoła Ziemi najpierw balonem, potem samolotem. Jednak na liście jego osiągnięć znajduje się aż 116 wyczynów, z których 60 nie zostało do dziś pobitych. Duże prędkości i dalekie dystanse – z tym mierzył się najchętniej – jachtem, samolotem, balonem, samochodem. Brał udział w 24-godz. wyścigu na torze w Le Mans, startował w wyścigach psich zaprzęgów na Alasce, wszedł na Matterhorn, a do tego był jeszcze słynnym milionerem. Majątek przyniosły mu inwestycje na giełdzie towarowej w Chicago, a sławę – jego pasja, lotnictwo. Rankiem 3 września 2007 r. w Nevadzie świeciło słońce. Był wymarzony dzień do latania, żadnych pustynnych wiatrów, bezchmurne niebo, stabilna pogoda. Fossett włożył biały podkoszulek, czarne spodnie dresowe i sportowe buty. Torbę z telefonem satelitarnym i komórkowym oraz GPSem zostawił na łóżku, w pokoju. Nie potrzebował ich. Spojrzał na zegarek marki Brentling z wmontowanym mikronadajnikiem, który lotnicy zawsze noszą na ręku, była 8.45. Na pasie startowym czekał sportowy, jednosilnikowy Super Decathlon. Fossett nie wypełnił planu lotu, zresztą takie formalności nie są wymagane przy lotach czysto rekreacyjnych, a milioner planował właśnie powietrzny, poranny spacer. Co dziwniejsze, nie powiedział nikomu, dokąd miał zamiar lecieć. Mógł przecież mimochodem zagadnąć mechanika, który dobrze znał te strony, albo wychodząc, szepnąć coś do ucha swojej żonie Peggy. Nic takiego nie zrobił. Wystartował i tylko tyle wiemy na pewno... Miejscem startu było ranczo słynnego magnata hotelowego Barrona Hiltona – mekka dla wyjątkowo bogatych amatorów lotnictwa i sławnych myśliwych, takich jak Sylvester Stallone czy Morgan Freeman. Ranczo Flying M leży pośrodku pustkowia, a złośliwi mówią, że trzeba być naprawdę ekstrawagancko bogatym, żeby spędzać tu czas. Fossett w tych okolicach szukał podobno dna wyschniętego jeziora, gdzie mógłby pobić kolejny rekord – tym razem prędkości. Akcja poszukiwawczo-ratunkowa zaczęła się już wczesnym popołudniem. Później osiągnęła rozmiary największej, jaką przeprowadzono na terenie Stanów Zjednoczonych. Pierwszy wyruszył helikopter Marynarki wojennej wyposażony w noktowizory. Przez następne dni połączone siły sześciu amerykańskich stanów, dziewięciu hrabstw z terenów Nevady, Marynarki wojennej i wielu prywatnych ochotników (wśród których znalazły się gwiazdy amerykańskiego lotnictwa), systematycznie przeczesywały wzgórze po wzgórzu, dolina po dolinie, kilometr po kilometrze bezludnych przestrzeni. Płetwonurkowie szukali wraku samolotu na dnie jeziora, a internauci na zdjęciach satelitarnych. Dzięki staraniom brytyjskiego multimilionera Sir Richarda Bransona, który przyjaźnił się ze Steve’em Fossettem i sponsorował jego ostatnie rekordy, w poszukiwania włączył się Google. Udostępnił on internautom platformę zwaną Mechanicznym Turkiem. W XIX w. była to machina do grania w szachy, a właściwie manekin w fezie, który w swoim wnętrzu ukrywał mistrza szachownicy. Mechaniczy Turek w XXI w. przesyłał zdjęcia satelitarne. Każdy, kto tylko się na nim zalogował, otrzymywał swój obszar poszukiwań on-line.Gdy ktoś natrafił na coś podejrzanego, oflagowane miejsce z odczytanymi współrzędnymi odsyłał do ekspertów. Zgłosiło się 20 tys. internautów. Nawet po kilkanaście godzin dziennie, wśród miliardów pikseli, szukali oni czegoś, co mogło przypominać kawałek samolotu. Ale crowdsourcing, czyli tłumne tworzenie czegoś, ujawniło swoją dobrą i złą stronę. Mechaniczny Turek nie obronił się przed internetową bandyterką, a słomiany zapał internautów wyrządził wiele szkód. Brak profesjonalizmu wolontariuszy odciągał od pracy zawodowców. Zamiast czytać zdjęcia, musieli czytać maile, korygować dane, sprawdzać. I tak być może przeoczono ostatnie ślady przymusowego lądowania lub katastrofy albo wręcz widoczny lecący biały samolot.Internauci odnaleźli jednak aż osiem wraków innych samolotów, co można chyba uznać za sukces przedsięwzięcia, choć nie takiego sukcesu się spodziewano. Fossett był drugą na świecie osobą poszukiwaną on-line. Johna Greya, informatyka Microsoftu, którego jacht przepadł w atlantyckich falach, też nie udało się maniakom sieci odnaleźć. Ale internetowy crowdsourcing w akcjach poszukiwawczych, ratowniczych i szpiegowskich dopiero nieśmiało raczkuje. W styczniu tego roku na granicy Meksyku ze stanem Teksas zamontowano 200 kamer. Wystarczy mieć komputer i łącze, żeby ochotniczo patrolować granicę i niczym szeryf łapać nielegalnych emigrantów. „Tropienie” Fossetta uznano za znakomity eksperyment z nowym narzędziem, który potwierdził wcześniejsze przypuszczenia. Świat wirtualny rządzi się podobnymi prawami co realny i ma podobne ograniczenia. Zarówno internauci, jak też uczestnicy realnej akcji wyposażeni w samoloty i samochody napotkali te same przeszkody. Ranczo Flying M zamieniło się w sztab dowodzenia akcją ratunkową. Wyznaczono obszar poszukiwań, 20 tys. mil kwadratowych. Tyle zakreślił promień długi na cztery godziny lotu od posiadłości. Dalej Fossett na zatankowanym paliwie nie mógł dolecieć. Z wodą i jedzeniem, w które zaopatrzony był samolot, doświadczony pilot znający się na metodach przetrwania w sytuacjach ekstremalnych mógł przeżyć kolejne dni. Codziennie wypatrywano więc Fossetta: pokrytego pustynnym pyłem Nevady, wycieńczonego, ale idącego o własnych siłach. Przecież tacy ludzie nie giną podczas spacerowych lotów! Steve Fossett nie był lotnikiem, który opyla pola środkiem owadobójczym, był wyczynowcem, jednym z najlepszych na świecie, miał wielkie doświadczenie i umiał oceniać ryzyko. A jednak według badań przeprowadzonych przez psychologów doświadczeni kajakarze giną cztery razy częściej niż początkujący. Mało tego, osoby, które kończą kurs szkolenia przeciwlawinowego, nie doceniają zagrożenia tak trafnie jak ci, którzy o lawinach nie mają żadnego pojęcia. Fossett nie popełniał błędów – mówili jego znajomi i przyjaciele. Być może jednak wystarczyły dwie, trzy sekundy, podczas których stracił czujność, zbytnio zaufał swoim zdolnościom i możliwościom znakomitej, bezpiecznej maszyny. Góry Nevady stały się grobowcem dla wielu pilotujących małe samoloty. Wiejące tu wiatry, które uderzają o zbocza pasm, po jednej stronie wynoszą masy powietrza (i z tego cieszą się piloci szybowców), ale po przeciwnej zapadają się one z wielką siłą, która potrafi wcisnąć lekki samolot w ziemię niczym bezbronny listek. W Nevadzie jest ponad 300 nazwanych pasm górskich, są też głębokie, zarośnięte gęstymi lasami kaniony o urwistych zboczach, pustynia, na której tylko pozornie widać wszystko jak na dłoni, bo wzniesienia i doliny zacieśniają horyzont. Aż 80 proc. powierzchni tego stanu należy do rządu federalnego, w tym również do wojska. Nie ma ludzi. Natura broni się tutaj swoją surowością. Jedynym orężem człowieka jest broń jądrowa, która pozostawiła w pejzażu ponad tysiąc kraterów po próbnych wybuchach nuklearnych. Właśnie Natura miała zadecydować o niepowodzeniu ogromnej, trwającej trzy tygodnie akcji ratowniczo-poszukiwawczej. Głęboka, leśna głusza, kaniony, których strome zbocza pokrywa bujna zieleń, okazały się równie niedostępne dla oka satelity czy oczu tysięcy internautów, jak i realnych uczestników akcji. I chociaż zastosowano supernowoczesny sprzęt, a w powietrzu przebywało nawet do 50 samolotów i helikopterów, to – przynajmniej takiego zdania są mieszkańcy tych nieprzyjaznych stron – w poszukiwania nie użyto dostatecznej liczby par butów, by móc dokładnie spenetrować niedostępne przestrzenie. Ludzka psychika nie pojmuje zniknięcia, pojmuje śmierć. Trumny bohaterów okrywa się flagą, orkiestra gra hymn, ważna osoba wygłasza pożegnalną mowę. Fossetta nie udało się pożegnać, dlatego wielu jest przekonanych, że Steve żyje. Tak jak Amelia Earhart, pierwsza kobieta, która samotnie przeleciała nad Atlantykiem, a zaginęła podczas lotu dookoła Ziemi, w 1937 r. Uważano, że mieszka na jednej z wysp Pacyfiku, że pod przybranym nazwiskiem wróciła do Stanów Zjednoczonych, albo wpadła w ręce Japończyków, którzy uznali ją za szpiega. Bohaterów tworzą niezwykłe czyny, dla innych nieosiągalne. Ich życie natomiast obrasta legendą taką, jaką inni wymarzą. Piękną, zakończoną cudownym happy endem, którego pozbawia nas rzeczywistość. Dlatego pozwalamy Amelii Earhart spędzić życie na rajskiej wyspie, a Fossettowi uciec z dziewczyną. Steve Fossett Urodzony: 22.IV.1944 Zaginiony: 3.IX. 2007 Dokonania: * 2006 - rekord długości lotu samolotem, 76 godz., 42 min. * 2005 - przelot samolotem dookoła świata, bez lądowania i tankowania, w 67 godz., 1 min. * 2004 - opłynięcie kuli ziemskiej na katamaranie Cheyenne w ciągu 58 dni, 9 godz., 32 min. * 2002 - samotne okrążenie balonem świata w 13 dni, 8 godz., 33 min. * 2002 - balonowy rekord prędkości. Pokonanie 5 128,65 km w ciągu 24 godz. * 2001 - przepłynięcie katamaranem Atlantyku w 4 dni, 17 godz., 28 min. * 1998 - przejazd na nartach z Aspen do Vail w 59 godz., 53 min. * 1995 - samotny przelot balonem nad Pacyfikiem w ciągu 5 dni. * 1985 - przepłynięcie wpław kanału La Manche.