National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-12T08:39:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: To nie topniejące lodowce są wszystkiemu winne. Za rosnący poziom mórz odpowiadają „puchnące” oceany
items: Indonezja właśnie traci ostatnie tropikalne lodowce całej Azji. Mało prawdopodobne, że przetrwają do końca dekady
items: Kurek z gorącą wodą odkręcony. Lodowce Antarktydy zagrożone jak nigdy dotąd
items: Epoka lodowcowa trwa od milionów lat. Obecne ocieplenie jest jedynie krótkim interglacjałem
items: Dlaczego Antarktyda „krwawi”? Wyjaśniono zagadkę czerwonych wodospadów
items: Alpy mogą stracić niemal wszystkie lodowce do końca stulecia. Naukowcy biją na alarm
items: Oto, co kryje się pod powierzchnią Grenlandii. Naukowcy zbadali to po raz pierwszy
items: Tajemnicza czarna góra lodowa zauważona u wybrzeży Kanady. Skąd się wzięła?
items: Katastrofa w szwajcarskich Alpach. Ta urokliwa wioska już nie istnieje
items: Woda z topniejących lodowców zapełniłaby 3 baseny olimpijskie w sekundę. Niepokojące badania
items: Perito Moreno jest jednym z największych lodowców na świecie. Wycieczka po nim to niezapomniane przeżycie
items: Naukowcy rozważają budowę ogromnych podwodnych „kurtyn” wokół lodowej pokrywy Antarktydy
items: Miliony lat temu Antarktyda była podmokła i panowały na niej umiarkowane temperatury. Kontynent przecinały potężne rzeki
items: Naukowcy odkryli gigantyczne wirusy na lodowcu w Grenlandii. Te organizmy są kluczowe dla naszej przyszłości
items: Od lodowca na Antarktydzie oderwała się wielka góra lodowa. Ma powierzchnię większą niż Kraków
items: Czy da się uratować „Lodowiec Zagłady”? Tak, ale trzeba by wydać aż 50 mld dolarów
items: Miejsce kultu czy zwykły kamień? W Zachodniopomorskiem odkryto zagadkowy głaz
items: Alpiniści na pomoc badaczom zmian klimatu. Spektakularna ekspedycja w Grenlandii
items: Dewon był epoką ryb. Poznaj ciekawostki o tym niezwykłym okresie Ziemi
items: Naukowcy dostrzegli nietypowy lodowiec na Marsie. Wiedzą też, jak szukać wody na odległych planetach
items: Czwartorzęd to okres zlodowaceń i powstania człowieka. Jak wyglądało ostatnie 2,6 miliona lat historii Ziemi?
items: Olbrzymia góra lodowa oderwała się od Antarktydy. Jest trzykrotnie większa niż powierzchnia Warszawy
items: Lodowce się rozpuszczają wskutek globalnego ocieplenia. Topniejące górskie szczyty mogą zabić tysiące osób. Co na to nauka?
items: Naukowcy się tego nie spodziewali. Pod antarktycznym lądolodem odkryto rzekę o długości 460 km
items: Lodowiec wielkości połowy Polski roztapia się w błyskawicznym tempie. Co to oznacza dla poziomu mórz?

To nie topniejące lodowce są wszystkiemu winne. Za rosnący poziom mórz odpowiadają „puchnące” oceany
type: item
date: 2026-06-12T08:38:10.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: lodowce
subject: morze
subject: oceany
subject: zmiany klimatyczne
description: Z każdym rokiem wszechocean pochłania coraz większe połacie lądów, zagrażając milionom ludzi zamieszkujących strefy przybrzeżne. Przez lata utarło się przekonanie, że za ten stan rzeczy odpowiedzialne są wyłącznie znikające w oczach lodowce. Chociaż to prawda, to najnowsza analiza ogromu danych naukowych udowadnia, że główny napęd tego niszczycielskiego procesu jest zupełnie niewidoczny dla oka. Coś nam przez lata umykało.
encoded: Musimy zrozumieć, dlaczego wody w oceanach przybywa – to kluczowe do opracowania skutecznych strategii obronnych. Aby jednak precyzyjnie spojrzeć na ten problem, najpierw należy obalić popularny, internetowy mit. Paradoks szklanki wody Sceptycy zmian klimatycznych często przytaczają argument oparty na prawie Archimedesa: „skoro kostka lodu pływająca w szklance z wodą po roztopieniu nie podnosi jej poziomu, to dlaczego topniejąca Arktyka miałaby zalać nam kontynenty?”. Z punktu widzenia fizyki ten argument jest poniekąd prawdziwy. Topniejący lód morski (np. ten unoszący się na Oceanie Arktycznym) faktycznie nie podnosi znacząco poziomu wód, ponieważ już wcześniej wypierał wodę o masie równej swojej własnej. Problem polega na tym, że gigantyczne czapy lodowe Grenlandii czy Antarktydy, a także lodowce górskie, spoczywają na stałym lądzie. Gdy ten lód topnieje, działa jak dolewanie do pełnej szklanki wody z zewnętrznego dzbanka – nowa masa wody trafia bezpośrednio do oceanów, nieubłaganie podnosząc ich poziom. Nie dostrzegaliśmy rozszerzalności cieplnej Choć woda ze stopionego lodu spływająca z lądów ma ogromne znaczenie, to międzynarodowy zespół naukowców udowodnił niedawno w czasopiśmie „Science Advances”, że za większość wzrostu poziomu morza odpowiada inne zjawisko. Jest nim rozszerzalność cieplna. Zasada jest prosta – woda, pod wpływem rosnącej temperatury, zwiększa swoją objętość i zaczyna zajmować więcej przestrzeni. Ponieważ ludzkość emituje gazy cieplarniane, oceany działają jak gigantyczny bufor, pochłaniając potężne ilości tego nadmiarowego ciepła. Potem stopniowo termicznie „pęcznieją”, co jest główną przyczyną podnoszenia się poziomu wód na świecie. Bilans w końcu się zgadza Przez lata naukowcy borykali się z frustrującą luką informacyjną – suma pomiarów topniejącego lodu i nagrzewania się wód nie do końca pokrywała się z faktycznym, obserwowanym wzrostem poziomu oceanów. Tę rozbieżność nazywano brakiem domknięcia „budżetu globalnego średniego poziomu morza…

FABRIC-KOLAZ-32-2026-06-11T142411.293-53a5ef2.jpg
width: 2700
height: 1800

Indonezja właśnie traci ostatnie tropikalne lodowce całej Azji. Mało prawdopodobne, że przetrwają do końca dekady
type: item
date: 2026-05-17T10:15:32.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dżungla
subject: indonezja
subject: lodowce
subject: szczyty
subject: tropiki
subject: zmiany klimatyczne
description: Indonezja kojarzy się z gęstą dżunglą, rajskimi plażami i wilgotnym upałem. Jednak wysoko nad linią palm, na szczycie Puncak Jaya w Papui, wciąż bieleją ostatnie tropikalne lodowce całej Azji. Dla rdzennych mieszkańców to „wieczny śnieg”, ale nazwa ta staje się bolesną ironią. Lodowce umierają i według badań najprawdopodobniej nie przetrwają nawet do końca obecnej dekady.
encoded: Według badań opublikowanych w czasopiśmie „Cold Regions Science and Technology”, proces degradacji lodu w Indonezji osiągnął punkt krytyczny. To, co jeszcze niedawno było potężną pokrywą lodową, dziś jest zaledwie cieniem dawnej wielkości. Majestatyczny i dziki Puncak Jaya, najwyższy szczyt Oceanii, zmienia się bezpowrotnie. A jest jednym z ostatnich miejsc, w którym można oglądać tropikalne lodowce. 3500 boisk zmieniło się w 40 Skala zniszczeń, jakiej doświadczył najwyższy szczyt Azji Południowo-Wschodniej, jest trudna do wyobrażenia. W ciągu ostatnich 44 lat Puncak Jaya (nie tak dawno zdobyty przez polskiego podróżnika-youtubera Jakuba Pateckiego) stracił aż 97% swojego lodu. Cztery z tamtejszych lodowców już przestały istnieć, a dwa pozostałe – Carstensz oraz East Northwall Firn – kurczą się w zastraszającym tempie. W 1850 roku powierzchnia tamtejszych lodowców wynosiła około 19,3 km2, co odpowiada powierzchni z grubsza 3500 boisk piłkarskich. Do okresu 2022–2024 obszar ten skurczył się do zaledwie 0,16–0,23 km2. Obecnie pozostałości lodu zajmują powierzchnię odpowiadającą zaledwie… 40 boiskom. El Niño może wydać wyrok już w 2026 roku To nie kolejna abstrakcyjna prognoza na koniec stulecia. Naukowcy, tacy jak dr Donaldi Permana z indonezyjskiej agencji meteorologicznej BMKG, alarmują, że śmierć lodowców przyspieszają zjawiska klimatyczne, które dzieją się tu i teraz. Kluczowym czynnikiem jest coraz bardziej gwałtowny El Niño, który w tym regionie przynosi suchą i gorącą aurę. Podczas silnego El Niño w latach 2015–2016 tempo pionowego topnienia lodu wzrosło niemal pięciokrotnie – z 1 metra do ponad 5 metrów rocznie. Zjawisko to powoduje, że granica zamarzania przesuwa się wyżej, przez co zamiast śniegu, który wzmacnia lodowiec, pada deszcz, który go rozpuszcza. – Z rosnącym prawdopodobieństwem wystąpienia silnego El Niño w drugiej połowie 2026 roku, zniknięcie indonezyjskich lodowców prawdopodobnie nastąpi w latach 2026–2027 – ostrzega dr Permana. Śmierć lodowca t…

shutterstock1895118763-5c61c6d.jpg
width: 5472
height: 3648

Kurek z gorącą wodą odkręcony. Lodowce Antarktydy zagrożone jak nigdy dotąd
type: item
date: 2026-05-09T10:15:53.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: lodowce
subject: oceany
subject: woda
subject: zmiany klimatyczne
description: Czy woda może roztopić lodowiec od spodu? Nowe analizy danych z ostatnich 40 lat pokazują, że ciepłe prądy głębinowe niebezpiecznie przybliżyły się do lodowców szelfowych Antarktydy. To może przyspieszyć podnoszenie się poziomu mórz na całym świecie. Konsekwencje byłyby katastrofalne.
encoded: Oceany nie są tylko statyczną masą wody. Kluczową rolę odgrywają prądy – część z nich wręcz reguluje klimat na Ziemi. To w rejonie Oceanu Południowego (Antarktycznego) tworzy się ekstremalnie zimna i gęsta woda, która, opadając na dno, uruchamia globalny „pas transmisyjny” prądów, takich jak Atlantycka Południkowa Cyrkulacja Wymienna. Proces ten pozwala na magazynowanie w głębinach ogromnych ilości węgla, składników odżywczych oraz ciepła. Szacuje się, że oceany magazynują ponad 90% nadmiaru ciepła wynikającego z globalnego ocieplenia, a Ocean Południowy pochłania jego największą część. Do niedawna lodowce Antarktydy były chronione przed tym ciepłem przez naturalną barierę z zimnej wody. Z nowego badania opublikowanego na łamach czasopisma „Communications Earth & Environment” wyłania się inny, groźniejszy obraz. Ciepłe wody w natarciu Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Cambridge we współpracy z badaczami z Kalifornii dostarcza dowodów na to, że głębinowe ciepło przesunęło się w stronę Antarktydy. Analiza danych oceanograficznych z ostatnich dekad wykazała, że masa wody znana jako Okołoantarktyczna Woda Głęboka rozszerzyła się i przemieściła w kierunku szelfu kontynentalnego w ciągu ostatnich 20 lat. – To niepokojące, ponieważ ta ciepła woda może wpływać pod antarktyczne lodowce szelfowe, topiąc je od spodu i destabilizując – mówi główny autor badania Joshua Lanham z Uniwersytetu w Cambridge. Kurek z gorącą wodą został odkręcony Lodowce szelfowe pełnią rolę ogromnych tam, które powstrzymują lądolody i lodowce przed spływaniem do oceanu. Całkowite stopienie tych zasobów słodkiej wody mogłoby podnieść globalny poziom morza o około 58 metrów. – Dawniej lądolody otoczone były masami zimnej wody, co chroniło je przed roztopami. Teraz cyrkulacja w oceanie zmieniła się i odnosi się wrażenie, że ktoś odkręcił kurek z gorącą wodą, przez co otoczenie lądolodów gwałtownie się nagrzewa – wyjaśnia prof. Sarah Purkey, współautorka publikacji. Średnie…

shutterstock2697649057-625fd58.jpg
width: 5824
height: 4160

Epoka lodowcowa trwa od milionów lat. Obecne ocieplenie jest jedynie krótkim interglacjałem
type: item
date: 2026-04-05T12:34:07.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: epoka lodowcowa
subject: geologia
subject: klimat
subject: lodowce
subject: zmiany klimatyczne
description: Epoka lodowcowa potocznie kojarzona jest z jedną długotrwałą zimą. W rzeczywistości termin ten odnosi się do skomplikowanego cyklu glacjałów i interglacjałów, w którym okresy arktycznego chłodu były przerywane fazami ocieplenia, nierzadko przewyższającymi temperaturami obecne optimum holoceńskie.
encoded: Spis treści: Ramy chronologiczne epoki lodowcowej Mechanizmy napędowe epoki lodowcowej Przebieg zlodowaceń na ziemiach polskich Epoka lodowcowa nie była jedynie okresem przetrwania w surowych warunkach, lecz czasem fundamentalnej przebudowy ziemskich ekosystemów i rzeźby terenu. Cykliczność zlodowaceń, sterowana przez mechanikę orbitalną Ziemi, stworzyła unikatowe warunki dla rozwoju specyficznej megafauny i wymusiła na wczesnych homininach rozwój technologii oraz struktur społecznych. Jej wpływ na współczesny świat jest wszechobecny, od ukształtowania granic, determinowanych przez pradoliny i systemy rzeczne, po globalny obieg węgla. Wieloletnia zmarzlina, która uformowała się w plejstocenie, wciąż zalega pod znaczną częścią Syberii, Alaski i Kanady, a w reliktowej formie – nawet pod Suwalszczyzną. Ramy chronologiczne epoki lodowcowej Współczesna nauka umieszcza początek epoki lodowcowej, utożsamianej z plejstocenem w punkcie zwrotnym historii geologicznej, około 2,53 do 2,58 miliona lat temu. To właśnie wtedy nastąpiło gwałtowne ochłodzenie klimatu na półkuli północnej, co zainicjowało trwający do dziś czwartorzędowy cykl zlodowaceń. Warto podkreślić, że planeta wciąż znajduje się w epoce lodowcowej, a obecny holocen, trwający od około 11 700 lat, jest jedynie kolejnym interglacjałem – krótką, ciepłą przerwą w zimnym świecie, naśladującą wcześniejsze optima klimatyczne, takie jak interglacjał eemski sprzed 130 000 lat. Plejstocen należy dzielić na kilka kluczowych faz, z których każda charakteryzowała się inną dynamiką zmian temperatury i zasięgiem lodu. Na początku tego okresu, aż do około miliona lat temu, cykle zlodowaceń powtarzały się co 41 000 lat, co było bezpośrednio powiązane ze zmianami nachylenia osi obrotu Ziemi. Jednak po tzw. przełomie środkowoplejstoceńskim, mechanizm ten uległ zmianie, a dominującym cyklem stał się okres 100-tysięczny, w którym lądolody narastają powoli przez około 90 000 lat, by następnie gwałtownie cofnąć się w ciągu zaledwie 10 …

epoka-lodowcowa-e021f60.jpg
width: 2047
height: 1200

Dlaczego Antarktyda „krwawi”? Wyjaśniono zagadkę czerwonych wodospadów
type: item
date: 2026-02-22T15:02:18.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: badania naukowe
subject: chemia
subject: geologia
subject: lodowce
description: Blood Falls, czyli „Krwawe Wodospady” na czole Lodowca Taylora na Antarktydzie, długo stanowiły zagadkę dla naukowców, ze względu na swój jaskrawoczerwony kolor i nieregularność. O ile kolor wyjaśniono już dawno, to najnowsze badania wreszcie wyjaśniły tę kapryśność.
encoded: Przełom nastąpił dzięki danym zebranym we wrześniu 2018 roku. Zespół badaczy pod kierunkiem Petera T. Dorana z Louisiana State University zarejestrował rzadki, spójny sygnał z trzech różnych systemów pomiarowych: czujników GPS na powierzchni lodowca, kamer poklatkowych oraz termistorów (czujników oporu) w pobliskim jeziorze Bonney. Wyniki tych badań, opublikowane w czasopiśmie „Antarctic Science”, udowadniają bezpośredni związek między nagłymi wypływami czerwonej solanki a fizycznymi zmianami w strukturze lodowca. Okazuje się, że Blood Falls nie jest tylko powierzchniową plamą, lecz widocznym sygnałem głębokich zmian ciśnienia i ruchu wody ukrytej pod lodem. Mechanizm wyrzutu i osiadanie lodowca Najważniejszym odkryciem dokonanym przez zespół Dorana jest powiązanie wypływu solanki z obniżeniem powierzchni lodowca. Dane z odbiornika GPS wykazały, że od 10 września do 22 października 2018 roku powierzchnia lodu obniżyła się o około 15 milimetrów. Ten spadek nastąpił dokładnie w momencie, gdy kamery zarejestrowały rozpoczęcie wypływu „krwawej” wody. Jednocześnie zaobserwowano spowolnienie ruchu lodowca o blisko 10%. Zjawisko to tłumaczy się tym, że wypływająca woda uwalnia ciśnienie nagromadzone u podstawy lodowca. A gdy ciśnienie spada, ciężki lód silniej naciska na skałę macierzystą, co zwiększa tarcie i spowalnia jego przesuwanie się. Proces ten sugeruje, że lodowiec działa jak gigantyczna prasa, która okresowo nie jest w stanie utrzymać uwięzionej pod nim wody. Chemia rdzy i życie w solance Charakterystyczny czerwony kolor wody, który po raz pierwszy odnotowali polarnicy w 1911 roku, jest wynikiem gwałtownej reakcji chemicznej. Woda wydostająca się spod lodowca Taylora jest bogata w żelazo. Gdy tylko zetknie się z powietrzem, następuje proces utleniania, zmieniający barwę cieczy na rdzawą w ciągu zaledwie kilku minut. Sama woda jest w rzeczywistości gęstą solanką, która nie zamarza nawet w ekstremalnie niskich temperaturach Antarktydy. Badania radarowe i elektromag…

krwawe-wodospady-antarktyda-c3cb5ad.jpg
width: 2968
height: 1740

Alpy mogą stracić niemal wszystkie lodowce do końca stulecia. Naukowcy biją na alarm
type: item
date: 2025-12-16T12:48:02.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Przyroda
subject: alpy
subject: lodowce
subject: NatGeoBN
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Nowe badanie ETH Zurich ujawnia niepokojące prognozy: przy ociepleniu o 4°C w Alpach może pozostać jedynie 20 lodowców do końca wieku. Apogeum rocznej utraty może nastąpić już w latach 2033–2041.
encoded: Międzynarodowy zespół naukowców, kierowany przez badaczy z ETH Zurich, opublikował 15 grudnia 2025 roku w czasopiśmie „Nature Climate Change” przełomowe badanie dotyczące przyszłości lodowców na świecie. Główny autor, Lander Van Tricht z ETH Zurich, wraz z zespołem obliczył, ile lodowców może przetrwać do końca XXI wieku w zależności od scenariuszy ocieplenia klimatu. Wyniki są alarmujące. Przy globalnym wzroście temperatury o 4°C do 2100 roku, na całym świecie przetrwa jedynie około 18 tys. lodowców. Dla porównania, scenariusz ograniczający ocieplenie do 1,5°C przewiduje pozostanie około 100 tys.lodowców. Szczególnie niepokojące są dane dla Alp, gdzie liczba lodowców może zmniejszyć się drastycznie już w ciągu nadchodzących dwóch dekad. Ile lodowców przetrwa w Alpach do 2100 roku? Badacze wykorzystali trzy globalne modele lodowcowe oraz kilka scenariuszy klimatycznych, aby prognozować przyszłość lodowców w Alpach. W 2025 roku w tych górach znajduje się około 3 tys. lodowców. W zależności od scenariusza ocieplenia: przy +1,5°C do 2100 roku przetrwa około 430 lodowców (12%), przy +2,0°C – około 270 lodowców (8%), przy +2,7°C – około 110 lodowców (3%), przy +4,0°C – zaledwie około 20 lodowców (1%). Tak dramatyczna redukcja liczby lodowców oznacza niemal całkowity zanik tych formacji w Alpach. Znane lodowce, takie jak Rhône czy Aletsch, mogą zredukować się do niewielkich fragmentów lub zniknąć całkowicie. Kiedy tempo zaniku lodowców osiągnie apogeum? Naukowcy z ETH Zurich wprowadzili nowy termin – „Peak Glacier Extinction” – oznaczający moment, w którym w ciągu jednego roku zniknie największa liczba lodowców. Zgodnie z badaniem: przy ociepleniu o +1,5°C, apogeum nastąpi około 2041 roku – zniknie wtedy około 2 tys. lodowców; w scenariuszu +4,0°C, szczyt nastąpi około 2055 roku – zniknie aż 4 tys. lodowców. W przypadku Alp szczyt rocznej utraty lodowców może wystąpić jeszcze wcześniej – między 2033 a 2041 rokiem. Tempo zaniku jest tak intensywne, że większość małych lodo…

AlpylodowiecjaskiniaMorteratsch-c46f99d.jpg
width: 1733
height: 1300

Oto, co kryje się pod powierzchnią Grenlandii. Naukowcy zbadali to po raz pierwszy
type: item
date: 2025-12-10T11:58:19.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: grenlandia
subject: lodowce
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowcy z Uniwersytetu w Ottawie przeprowadzili szczegółowe badania geologiczne struktury znajdującej się pod powierzchnią Grenlandii. Ich wyniki dostarczają nowych informacji, które mogą pomóc lepiej prognozować przyszłe zmiany klimatu.
encoded: Grenlandia to największa wyspa na świecie, położona między Oceanem Arktycznym a Atlantykiem. Formalnie należy do Królestwa Danii, ale w praktyce posiada szeroką autonomię. Wyróżnia ją surowy, arktyczny klimat oraz fakt, że niemal całą jej powierzchnię pokrywa ogromna pokrywa lodowa, która tworzy jeden z najbardziej spektakularnych krajobrazów na naszej planecie. Co kryje się pod lodem Grenlandii? Lodowa wyspa spoczywa na jednych z najstarszych skał na Ziemi. Ma fragmenty skorupy liczące nawet ponad 3,5 miliarda lat. To część tzw. tarczy kontynentalnej, zwanej również krystaliczną. Ziemia Grenlandii z kolei zawiera złoża m.in. żelaza, niklu, miedzi, uranu czy metali ziem rzadkich, dlatego obszar ten od dawna wzbudza zainteresowanie nie tylko geologów, ale także polityków. Pamiętamy przecież plany Donalda Trumpa, który otwarcie mówił o przejęciu wyspy. W wielu miejscach pod grenlandzkim lodem znajduje się również podwyższony strumień ciepła z wnętrza Ziemi, który wpływa na tempo topnienia lodowca od spodu. Od dłuższego czasu ta aktywność była obiektem zainteresowania części naukowców, którzy w końcu postanowili dokładnie przyjrzeć się tym zjawiskom. Badacze z Uniwersytetu w Ottawie opublikowali właśnie swoje badania na łamach czasopisma „Proceedings of the National Academy of Sciences”. „Grenlandia jest interesująca ze względu na jej oddziaływanie z islandzkim punktem aktywnym oraz ze względu na pokrywę lodową, która już teraz i w przyszłości będzie jednym z głównych czynników przyczyniających się do globalnego wzrostu poziomu mórz” – podkreślają autorzy. W badaniu wykorzystano różne zestawy danych satelitarnych i naziemnych oraz przeprowadzono setki tysięcy symulacji na zasobach obliczeniowych o wysokiej wydajności. Boczne wahania w strukturze termicznej Na podstawie analizy wyników tych obliczeń naukowcy doszli do wniosku, że w strukturze termicznej ziemi pod Grenlandią zachodzą znaczące „boczne wahania”. To miejscowe różnice temperatury w skałach na tej samej głębo…

grenlandia-541b4c8.jpg
width: 1950
height: 1300

Tajemnicza czarna góra lodowa zauważona u wybrzeży Kanady. Skąd się wzięła?
type: item
date: 2025-06-13T10:25:47.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: góra lodowa
subject: grenlandia
subject: kanada
subject: lodowce
subject: obserwacje
description: Kanadyjski rybak zauważył niezwykłą czarną górę lodową na Morzu Labradorskim. Jej równomierna barwa i kształt zaintrygowały nawet glacjologów.
encoded: Spis treści Lód rzadko kiedy jest naprawdę biały Hipotezy naukowców: skąd pochodzi czarna góra lodowa? W połowie maja u wybrzeży Kanady, na Morzu Labradorskim, rybak Hallur Antoniussen zauważył coś niezwykłego — całkowicie czarną górę lodową. Zaskoczony i zaintrygowany, uwiecznił to niezwykłe to zjawisko i opublikował zdjęcie w mediach społecznościowych. Jak sam stwierdził w rozmowie z CBC Radio, widział wcześniej góry lodowe z domieszką kamieni, jednak ta była zupełnie inna – niemal czarna, o charakterystycznym, diamentowym kształcie. Lód rzadko kiedy jest naprawdę biały Zazwyczaj góry lodowe kojarzą się z białymi bryłami lodu, czasem lekko niebieskimi lub zielonkawymi. Biały kolor wynika z obecności mikroskopijnych bąbelków powietrza, które rozpraszają światło. W miarę jak lód się starzeje i ulega kompresji, traci powietrze, staje się przezroczysty, a potem nabiera niebieskiego odcienia (czerwone fale świetlne są pochłaniane, a niebieskie rozpraszane). Czasem jednak góry lodowe przybierają inne kolory w wyniku domieszek. Zielone zawierają tlenki żelaza (żółtawe), które po zmieszaniu z niebieskim lodem dają kolor zielony. Czarne lub ciemnoszare góry lodowe są znacznie rzadsze i zazwyczaj powstają, gdy lód miesza się z ciemnym materiałem – np. osadem lub pyłem – często gdy przewraca się po ciemnym dnie morskim. Hipotezy naukowców: skąd pochodzi czarna góra lodowa? W przypadku lodowca zauważonego przez Antoniussena jego jednolita czarna barwa wskazuje, że jest czymś innym niż zwykłą mieszanką lodu z piaskiem czy kamieniami. Glacjolog Lev Tarasov z Memorial University w Kanadzie sugeruje, że może to być bardzo stary fragment lądowego lodowca, który odłamał się i trafił do oceanu. Lodowce są w ciągłym, choć powolnym ruchu i zabierają ze sobą dużo materiału skalnego. Jednolita czarna barwa „diamentowej góry” sugeruje, że zanieczyszczenia musiały mieszać się z lodem przez bardzo długi czas — nawet od 1000 do 100 000 lat. Inne hipotezy mówią że ciemna barwa to sprawa pyłu…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/06/499904135101716935635402453669317954953716206n-c238b5f.jpg
width: 2048
height: 1536

Katastrofa w szwajcarskich Alpach. Ta urokliwa wioska już nie istnieje
type: item
date: 2025-05-29T14:30:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: alpy
subject: katastrofy
subject: lodowce
subject: szwajcaria
subject: topnienie lodowców
description: Kolejny lodowiec w Alpach kończy swój żywot katastrofą. Szwajcarska miejscowość Blatten została niemal doszczętnie zniszczona przez masy lodu, które oderwały się od lodowca Birch. Kilka dni wcześniej mieszkańców na szczęście ewakuowano.
encoded: Spis treści Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę Co było przyczyną katastrofy? To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec To nie pierwsza i niestety zapewne nie ostatnia bardzo niebezpieczna katastrofa, której przyczyną jest topniejący lodowiec w Alpach. Wiele z nich kurczy się w szybkim tempie z powodu ocieplenia klimatu. Coraz więcej staje się przez to niestabilnych i grozi podobnymi incydentami. Bezprecedensowa katastrofa w Alpach zniszczyła całą wioskę W kantonie Valais w Szwajcarii doszło do katastrofy naturalnej, która wstrząsnęła całym regionem. Z lodowca Birch oderwała się ogromna masa lodu, skał i zmrożonego śniegu, szacowana na ponad 3,5 miliona metrów sześciennych. Fragmenty lodowca runęły na położoną poniżej wioskę Blatten, w dolinie Lötschental. Siła osuwiska była tak potężna, że fala błota i gruzu o długości 2 km zniszczyła około 90% zabudowy miejscowości. Zniszczyło ono nie tylko zabudowania – zablokowało też koryto rzeki Lonza, tworząc potencjalnie niebezpieczne, powiększające się rozlewisko. View oEmbed on the source website Na szczęście, dzięki wcześniejszym ostrzeżeniom geologów i władz, około 300 mieszkańców oraz ich zwierzęta zostało ewakuowanych kilka dni przed katastrofą. Jedna osoba – 64-letni mężczyzna – pozostaje zaginiona. Służby ratunkowe wspierane przez wojsko i drony z kamerami termowizyjnymi prowadzą poszukiwania. Burmistrz Blatten, Matthias Bellwald, zapowiada odbudowę wsi. Katastrofa ta jest jedną z największych w historii szwajcarskich Alp, a skala zniszczeń jest bezprecedensowa. Co było przyczyną katastrofy? Przyczyny katastrofy są badane. Christian Huggel z Uniwersytetu w Zurychu wskazuje, że najprawdopodobniej są one złożone. Niestabilność lodowca nie zaczęła się w nim samym, a w okolicznych skałach. Czy grało tu rolę tylko ocieplenie klimatu i topnienie fragmentów, które wcześniej zawsze były zamarznięte? Na razie nie ma pewności. To nie pierwszy raz, gdy rozpada się alpejski lodowiec 3 lipca 20…

Blattenkomprimiert-d452d3f.jpg
width: 3632
height: 2057

Woda z topniejących lodowców zapełniłaby 3 baseny olimpijskie w sekundę. Niepokojące badania
type: item
date: 2025-02-21T08:44:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: lodowce
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Francuscy naukowcy obliczyli, że każdego roku topnieje ok. 300 miliardów ton lodu na całym świecie. Nowe badanie wykazało, że od 2000 roku lodowce straciły 5% swojej pierwotnej objętości.
encoded: Spis treści: Dramatyczna sytuacja lodowców na świecie Od 2000 roku poziom mórz wzrósł o 18 mm Do 2100 roku zniknie połowa powierzchni lodowców na świecie Wyobraźcie sobie, że trzy baseny olimpijskie są po brzegi wypełnione wodą. Domyślacie się zapewne, że jest to bardzo dużo wody. A teraz wyobraźcie sobie, że woda z tych trzech basenów trafia do oceanów. Nie, nie jednorazowo. Co sekundę. Każdego dnia. Tak właśnie dzieje się od 25 lat według najnowszych badań naukowców z Francuskiego Centrum Badań Naukowych (CNRS). Dramatyczna sytuacja lodowców na świecie Badacze przeprowadzili analizę globalnej ewolucji lodowców (z wyłączeniem czap lodowych na Antarktydzie i Grenlandii) w latach 2000–2023. Uczeni podkreślają, że badanie po raz pierwszy oparte było o połączenie różnych metod pomiarów terenowych i obserwacji satelitarnych. Analizę przeprowadziła grupa składająca się w sumie z 35 zespołów badawczych, a wnioski opublikowano w prestiżowym czasopiśmie „Nature”. Wyniki wskazują, że od 2000 roku stopniało niemal 300 miliardów ton lodu ze wszystkich lodowców na naszej planecie. Oznacza to spadek o 5% objętości od początku tego tysiąclecia. To nie wszystko. Naukowcy zaobserwowali również rekordową utratę masy lodowców w latach 2022 i 2023, a więc wtedy, kiedy odnotowano wiele rekordów związanych z ociepleniem klimatu. Badanie wykazało, że w tym czasie europejskie lodowce w Alpach i Pirenejach straciły około 40% swojej objętości. To oznacza, że stopniały najbardziej spośród wszystkich lodowców świata. – Spodziewaliśmy się, że lodowce topnieją. Jednak ilość lodu utraconego w ciągu ostatnich kilku lat jest szokująca nawet dla nas, naukowców – powiedział główny autor badania Michael Zemp, profesor na Uniwersytecie w Zurychu i dyrektor World Glacier Monitoring Service. – Przez ostatnie 20 lat zyskaliśmy mnóstwo narzędzi do szacowania zmian masy lodowca – tłumaczy naukowiec. Od 2000 roku poziom mórz wzrósł o 18 mm W badaniu naukowcy podkreślili, że woda z topniejących lodowców spow…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/365ddf99c0f05f91a5f61def343d6928938076c7-d31b1e9.jpeg
width: 1280
height: 853

Perito Moreno jest jednym z największych lodowców na świecie. Wycieczka po nim to niezapomniane przeżycie
type: item
date: 2025-02-09T09:02:59.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ameryka południowa
subject: argentyna
subject: lodowce
subject: topnienie lodowców
subject: trekking
description: Argentyński lodowiec Perito Moreno przez wiele lat rósł. Teraz i on zaczyna się kurczyć. Takie są skutki globalnych zmian klimatu.
encoded: Spis treści: Marsz przez Perito Moreno Wycieczka po wschodniej stronie lodowca Perito Moreno – ciekawostki Dojazd do Perito Moreno Wbijam raki w lód i szukam słów potrafiących opisać ten chropowaty poszczerbiony cud, na którym stoję. Rozjarzony kolorami: akwamaryną, oślepiającą bielą, jasną szarością, grafitem i wreszcie nieziemskim, fluorescencyjnym błękitem. Argentyński lodowiec Perito Moreno. Zastygłe pole chłodu i migoczących barw. – Pamiętajcie o rękawiczkach – upomina Jorge, nasz przewodnik. – Jeżeli się potkniecie i oprzecie gołymi dłońmi o lód, nie wyjdziecie stąd bez pociętej skóry. Powierzchnia lodu wygląda gładko. Wystarczy jednak przesunąć po niej palcem, by przekonać się, że to złowroga tarka. Twarda i ostra jak szkło. Potęga jednego z najbardziej spektakularnych lodowców Ameryki Południowej wydaje się niezagrożona. Niewykluczone jednak, że jesteśmy ostatnim pokoleniem, które ma szansę zobaczyć Perito Moreno w pełnej okazałości. Marsz przez Perito Moreno Idziemy, rozstawiając nienaturalnie szeroko nogi. Raki założone na buty ułatwiają podejścia, ale spowalniają nasz marsz. Jorge kluczy, zmienia trasę, wybiera przejścia. Pomaga przy przekraczaniu wąskich szczelin. Jest skupiony. Perito Moreno nigdy nie zastyga. Wciąż się zmienia, lód napiera, cofa się. Każdego dnia trasy wycieczek trzeba wytyczać od nowa. Tam, gdzie wczoraj dało się przejść bez trudu, dziś jest już zbyt wielkie ryzyko. Tam, gdzie trzy dni temu ziała szczelina, dziś jest gładka powierzchnia. Brnę przed siebie, myśląc o tym, że jestem w miejscu, które jakimś cudem wymykało się globalnym procesom. Podczas gdy 95 proc. ziemskich lodowców cofało się, kurczyło w zatrważającym tempie, Perito Moreno, będący najjaśniejszą gwiazdą mającego ponad 7 tys. km kw. Parque Nacional Los Glaciares w Patagonii, był w doskonałej kondycji. Przybierał na masie. Każdej doby rósł o dwa metry – najszybciej z wszystkich lodowców świata. Spływa z Andów i ciągnie się 30-kilometrowym jęzorem po jeziorze Argentino. Za…

PeritoMoreno-46c842f.jpg
width: 2560
height: 1097

Naukowcy rozważają budowę ogromnych podwodnych „kurtyn” wokół lodowej pokrywy Antarktydy
type: item
date: 2024-11-28T12:01:44.000Z
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: Technologia
subject: antarktyda
subject: inżynieria
subject: lodowce
subject: ochrona przyrody
subject: polityka
subject: przyroda
description: Antarktyda zawiera największy rezerwuar lodu na Ziemi, liczący około 26,5 miliona kilometrów sześciennych. Każdej godziny kontynent traci około 17 milionów ton lodu – co odpowiada gigantycznej bryle o wymiarach 260 metrów sześciennych. Powstrzymanie topnienia lodowców jest niezbędne, jeśli chcemy żyć na naszej planecie przez kolejne setki lat. Czy umożliwi to nam podwodna kurtyna?
encoded: Spis treści: Krytyczny wzrost poziomu mórz i oceanów Polityczne zamrożenie Kontynent zdemobilizowany Między zyskiem a ekologią Antarktyda to jedyny kontynent na Ziemi, który nigdy nie doświadczył wojny – przynajmniej na razie. Jednak nowy pomysł ratowania lodowej pokrywy kontynentu może doprowadzić do eskalacji międzynarodowych konfliktów politycznych. Hipotetyczny plan geoinżynieryjnego ratowania Antarktydy zakłada – w uproszczeniu – budowę pływającej „kurtyny” o wysokości 100 metrów, przytwierdzonej do dna morskiego. Ma się ona rozciągać na 80 kilometrów wokół zagrożonych pokryw lodowych, takich jak zachodnia pokrywa lodowa Antarktydy. Kurtyna miałaby ograniczyć przepływu ciepłych prądów oceanicznych, które przyspieszają topnienie lodu. Pomysł pochodzi od interdyscyplinarnego zespołu badawczego, który zdaje sobie sprawę, że to rozwiązanie wymaga dalszych badań i wiąże się z licznymi wyzwaniami technologicznymi. Krytyczny wzrost poziomu mórz i oceanów Przy projektach na tak wielką skalę trudno o pewność, czy się sprawdzą. Mimo wszystko przy katastrofalnej utracie lodu – mówimy przecież o 17 milionach ton na godzinę – należy rozważyć wszelkie możliwości. Polarnicy, którzy niedawno spotkali się w Australii aby przedyskutować metody spowolnienia utraty lodu twierdzą, że sam lodowiec wschodnioantarktyczny zawiera wystarczającą ilość wody, aby podnieść światowy poziom mórz o około 50 metrów, jeśli całkowicie się stopi. Ale, jak się okazuje, problemem jest nie tylko technologia. Nowe badanie wskazuje, że taki megaprojekt geoinżynieryjny może uczynić z Antarktydy „przedmiot międzynarodowych sporów”. Dlaczego ratowanie lodowego kontynentu może wywołać międzynarodowy konflikt? Antarktyda to wyjątkowy przypadek w stosunkach międzynarodowych. Dziesiątki państw podpisały Układ Antarktyczny z 1959 roku, który zakazuje działań militarnych, testów nuklearnych i wydobycia surowców na tym obszarze. Polityczne zamrożenie Siedem krajów – Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zel…

GettyImages-1749579206-f1766f9.jpg
width: 1024
height: 683

Miliony lat temu Antarktyda była podmokła i panowały na niej umiarkowane temperatury. Kontynent przecinały potężne rzeki
type: item
date: 2024-06-21T12:15:37.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antarktyda
subject: lodowce
subject: morze
subject: odkrycia
subject: rzeki
subject: topnienie lodowców
subject: Wolny czas
description: Kolejne badania potwierdzają, że miliony lat temu przez Antarktydę płynęły rzeki. Naukowcy ogłosili znalezienie największego tamtejszego systemu rzecznego, który łączył dzisiejszą Antarktydę Zachodnią i Wschodnią.
encoded: W tym artykule: Co wiemy o rzekach na Antarktydzie Nowe wnioski o rzekach Antarktydy Góry i rzeki Antarktydy Zmiany klimatu a lodowce Antarktydy – Trudno sobie wyobrazić Antarktydę inaczej niż jako piekielnie zimny, pokryty lodem świat. Jednak miliony lat temu to było podmokłe środowisko o umiarkowanych temperaturach – opowiada Yani Najman z Uniwersytetu Lancaster. Najman jest współautorką najnowszej pracy o przeszłości Antarktydy. Artykuł został opublikowany w czasopiśmie „Science Advances”. Powstał dzięki polarnej ekspedycji do Zachodniej Antarktydy odbytej w 2017 r. na lodołamaczu „Polarstern”. Członkowie ekspedycji znaleźli dowody, że kiedyś Antarktydę przecinał potężny system rzeczny. Tamtejsze rzeki mogły mieć ponad tysiąc kilometrów. Co wiemy o rzekach na Antarktydzie Samo stwierdzenie, że na szóstym kontynencie płynęły kiedyś rzeki, nie jest niczym nowym. W zeszłym roku wykazał to zespół badaczy kierowany przez Stewarta Jamiesona z Uniwersytetu w Durham. Naukowcy opracowali wówczas mapę obszaru o powierzchni 32 tys. km kw, znajdującego się pod Wschodnim Lądolodem Antarktycznym. Pomogły w tym zdjęcia satelitarne, na których uchwycono niewielkie pofałdowania pokrywy lodowej. Na tej podstawie odtworzono, co znajduje się pod spodem, a wnioski potwierdzono dzięki radarowi. Badania prof. Jamiesona wykazały, że kilkanaście milionów lat temu przez badany teren przepływały trzy rzeki. Rejon składał się z wyżyn pociętych głębokimi rzecznymi korytarzami. Dopiero później na wiele milionów lat przykrył go dobrze znany lód. Który – nota bene – topiąc się, sam jest dzisiaj źródłem rzek. Rok temu okazało się, że pod lądolodem w zachodniej części Antarktydy płynie rzeka długości 460 km. Nowe wnioski o rzekach Antarktydy Co nowego dodają do tego obrazu najnowsze badania? Przede wszystkim członkowie ekspedycji na „Polarsternie” pozyskali nowe dane do analizy. Dotarli na Morze Amundsena i pobrali próbki osadów z jego dna. Pochodziły z okresu, gdy Antarktyda ciągle jeszcze stano…

miliony-lat-temu-antarktyda-byla-podmokla-i-panowaly-na-niej-umiarkowane-temperatury-kontynent-przecinaly-potezne-rzeki-0ce6cdd.jpg
width: 1024
height: 768

Naukowcy odkryli gigantyczne wirusy na lodowcu w Grenlandii. Te organizmy są kluczowe dla naszej przyszłości
type: item
date: 2024-06-06T08:25:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: globalne ocieplenie
subject: grenlandia
subject: klimat
subject: lodowce
subject: ocieplenie klimatu
subject: topnienie lodowców
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Od lat naukowcy alarmują: lodowiec na Grenlandii topi się coraz szybciej. Jest to związane z rosnącymi temperaturami. Tempo topnienia wzmagają glony. A te są zainfekowane – jak się właśnie okazało – przez gigantyczne wirusy.
encoded: W tym artykule: Grenlandia: lód utracony Nadzieja w wirusie gigancie Niewidzialni giganci Jak wykorzystać gigantycznego wirusa? Grenlandia jest największą wyspą na świecie. Położona jest na oceanie Atlantyckim i staje się coraz częstszym celem wycieczek. Turyści doceniają przepiękną i dziewiczą przyrodę. Jednak krajobraz wyspy dramatycznie się zmienia. Grenlandia: lód utracony W ostatnich latach naukowcy sygnalizują, że tempo topnienia lądolodu na Grenlandii przyspieszyło. A warto pamiętać, że pokrywy lodowe Antarktydy i Grenlandii zawierają łącznie ponad 99% słodkowodnego lodu na Ziemi. Należy dbać o to, żeby nie zniknęły, bo gdyby tak się stało, poziom oceanów podniósłby się o ponad 67 metrów. Obecnie lód pokrywa około 80% Grenlandii. Lodowiec topi się pod wpływem zjawiska globalnego ocieplenia. Ten proces wzmagają glony, które rozpoczynają kwitnienia na wiosnę. Objawia się to zaczernieniem dużych połaci lodu. Kiedy lód ciemniej, zmniejsza się jego zdolność do odbijania promieni słonecznych. To z kolei przyspiesza topnienie lodu. Nadzieja w wirusie gigancie Naukowcy pod kierunkiem dr Laury Perini z Wydziału Nauk o Środowisku na Uniwersytecie w Aarhus w Danii pobrali próbki z lodowca w Grenlandii. Na zdjęciach dokumentujących to wydarzenie widać ciemnobrunatną wodę w worku foliowym. Następnie w laboratorium przeanalizowano skład cieczy. – Zarówno w ciemnym lodzie, jak i czerwonym śniegu (barwa ta to świadectwo pobytu specyficznego gatunku alg – przyp. red.) znaleźliśmy sygnatury aktywnych gigantycznych wirusów. Po raz pierwszy znaleziono je na powierzchni lodu i śniegu zawierającego dużą ilość pigmentowanych mikroalg – mówi dr Perini. Wielkie wirusy odkryto w 1981 roku w oceanie – infekowały w nim algi. Później okazało się, że są obecne nawet w glebie na lądzie, a nawet – wśród ludzi. Wirusy są z reguły znacznie mniejsze niż bakterie. Zwykłe wirusy mierzą 20–200 nanometrów, podczas gdy typowa bakteria ma 2–3 mikrometry. Innymi słowy, normalny wirus jest około 1000 …

naukowcy-odkryli-gigantyczne-wirusy-na-lodowcu-w-grenlandii-te-organizmy-sa-kluczowe-dla-naszej-przyszlosci-28cde90.png
width: 1200
height: 630

Od lodowca na Antarktydzie oderwała się wielka góra lodowa. Ma powierzchnię większą niż Kraków
type: item
date: 2024-05-27T08:59:11.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: klimat
subject: lód
subject: lodowce
subject: ocieplenie klimatu
subject: Społeczeństwo
subject: zmiany klimatyczne
description: Europejskie i amerykańskie satelity obserwacyjne uchwyciły moment „cielenia się” lodowca na Antarktydzie. Fragment o powierzchni około 380 kilometrów kwadratowych oderwał od lodowca szelfowego Brunt. Jest to trzecia tego typu sytuacja na przestrzeni ostatnich czterech lat.
encoded: W tym artykule: Trzecie cielenie lodowca Monitorowanie lodowców Kurczenie się lodowców Dwa satelity obserwacyjne Ziemi – europejski Copernicus Sentinel-1 i Landsat 8 NASA – zaobserwowały moment, w którym doszło do oddzielenia się góry lodowej od lodowca. Taki proces określa się mianem cielenia. Do oderwania się góry lodowej doszło po tym, jak kilka tygodni temu w lodowcu szelfowym nagle pojawiło się pęknięcie. Trzecie cielenie lodowca Góra lodowa oderwała się wzdłuż 14-kilometrowej przepaści, utworzonej pod kątem dziewięćdziesięciu stopni do istniejącego już pęknięcia zwanego Halloween. Nastąpiło to po długim okresie osłabienia lodu w McDonald Ice Rumples. Jest to trzecie duże cielenie się góry lodowej w tym obszarze w ciągu ostatnich czterech lat. Doszło do niego około dekady po tym, jak naukowcy z British Antarctic Survey (BAS) po raz pierwszy wykryli wzrost rozległych pęknięć w lodzie na lodowcu Brunt. Nowa góra lodowa została oficjalnie oznaczona przez amerykańskie Narodowe Centrum Lodowe jako A-83. Centrum nadaje nazwy na podstawie części Antarktydy, w którym góra lodowa została po raz pierwszy zaobserwowana. Ponieważ Brunt znajduje się we wschodniej części Morza Weddella, jego góry otrzymują oznaczenie „A”, podczas gdy numery są przydzielane sekwencyjnie. Monitorowanie lodowców Nieustanne monitorowanie szelfów lodowych przez satelity pozwala naukowcom śledzić skutki zmian klimatycznych w odległych regionach, takich jak Antarktyda. Przede wszystkim satelity pozwalają monitorować, w jaki sposób szelfy lodowe zachowują swoją integralność strukturalną w odpowiedzi na zmieniającą się dynamikę lodu oraz wzrost temperatury atmosfery i oceanów. Lodowiec szelfowy Brunt jest też miejscem, w którym znajduje się stacja badawcza Halleya prowadzona przez British Antarctic Survey (BAS). Glacjolodzy z BAS od lat monitorują zachowanie lodowca szelfowego. – To cielenie było spodziewane od czasu pojawienia się pęknięcia Halloween osiem lat temu. Wydarzenie to sprawiło, że lodowi…

od-lodowca-na-antarktydzie-oderwala-sie-wielka-gora-lodowa-ma-powierzchnie-wieksza-niz-krakow-fot-esa-usgs-cc-by-sa-3-0-igo-22127c6.jpg
width: 1920
height: 961

Czy da się uratować „Lodowiec Zagłady”? Tak, ale trzeba by wydać aż 50 mld dolarów
type: item
date: 2024-03-06T11:24:22.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: lodowce
subject: oceany
subject: topnienie lodowców
subject: Wolny czas
subject: zmiany klimatyczne
description: Naukowiec wpadł na radykalny pomysł, jak uratować słynny Lodowiec Zagłady. Chce umieścić pod wodą długie na sto kilometrów kurtyny.
encoded: W tym artykule: Wzrost poziomu morza Co to jest „Lodowiec Zagłady”? Czy „Lodowiec Zagłady” da się uratować? Ile będzie kosztować ratowanie „Lodowca Zagłady”? John Moore, glacjolog i geoinżynier z University of Lapland, wymyślił, jak powstrzymać rozpadanie się „Lodowica Zagłady”. To gigantyczny fragment lądolodu Antarktydy, który rozpada się w niebezpiecznie szybkim tempie. Jak powstrzymać ten proces? Moore proponuje radykalne rozwiązanie. Chce przyczepić do dna Morza Amundsena bardzo długie kurtyny. Miałyby one uniemożliwić podmywanie dolnych części lodowca przez ciepłą oceaniczną wodę. Kosztowałoby to jednak niebagatelną kwotę. Całe przedsięwzięcie wymagałoby wyłożenia aż 50 mld dolarów. To tyle samo, ile wynosi ok. 1/3 rocznego budżetu Polski (w 2023 r. dochody naszego kraju wyniosły, w przeliczeniu na dolary, 140 mld). Wzrost poziomu morza Z powodu zmian klimatu poziom oceanów podnosi się coraz szybciej. Na podstawie pomiarów satelitarnych NASA wyliczyła, że obecnie jest to 3,4 mm na rok. WMO – czyli Światowa Organizacja Meteorologiczna – podaje nieco wyższą wartość dla lat 2013–2022: 4,6 mm rocznie. W dekadzie 1993–2002 było to 2,27 mm. Na pozór takie wielkości nie wydają się groźne. Jednak stopniowe podnoszenie się poziomu morza może mieć fatalne skutki. Gdyby poziom morza wzrósł o 60 cm, dotknęłoby to aż 100 mln ludzi na całym świecie. Życie w dzisiejszych miastach na wybrzeżach albo stałoby się niemożliwe, albo byłoby drastycznie trudne. 60 cm to całkiem sporo, biorąc pod uwagę, jak ogromna jest Ziemia. Jednak o tyle podniósłby się poziom morza, gdyby zniknął tylko jeden lodowiec. To Lodowiec Thwaites, nazywany chwytliwie „Lodowcem Zagłady”. Co to jest „Lodowiec Zagłady”? Lodowiec Thwaites to ogromny fragment lądolodu Zachodniej Antarktydy. Przezwisko „Lodowiec Zagłady” zawdzięcza swoim gigantycznym rozmiarom, niestabilności oraz coraz szybszemu topnieniu. Powierzchnia tego lodowca wynosi ok. 190 tys. km2. To odpowiada połowie powierzchni naszego kraju. Lodow…

czy-da-sie-uratowac-lodowiec-zaglady-tak-ale-trzeba-by-wydac-az-50-mld-dolarow-a2fa0a3.jpg
width: 1280
height: 719

Miejsce kultu czy zwykły kamień? W Zachodniopomorskiem odkryto zagadkowy głaz
type: item
date: 2024-02-20T10:48:15.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: epoka lodowcowa
subject: lodowce
subject: odkrycia archeologiczne
subject: przyroda
subject: religie
subject: Wolny czas
description: Waży kilkadziesiąt ton, nosi ślady obróbki, a jego górna część jest płaska – na polu pod Kamieniem Pomorskim odkryto zagadkowy głaz. Czy było to starożytne miejsce kultu?
encoded: W tym artykule: Zwykły głaz, miejsce kultu, diabelski kamień? Wygląd głazu Badania głazu. Co dalej? Przez bardzo dużą część pradziejów obszar Polski niemal w całości był skuty lodem. Lodowiec ostatecznie wycofał się z naszych terenów zaledwie kilkanaście tysięcy lat temu. Świadectwem jego działalności są liczne głazy narzutowe, które lądolód ze sobą przyniósł. W okolicach Kamienia Pomorskiego, w rejonie wsi Grabowo, Dariusz Jarosik, jeden z jej mieszkańców, natknął się w czasie prac polowych na taki kamień. Ten jednak jest inny niż wszystkie. Zwykły głaz, miejsce kultu, diabelski kamień? Informacja o odkryciu za pośrednictwem ks. Dariusza Żarkowskiego, proboszcza z parafii pw. św. Ottona w Kamieniu Pomorskim, trafiła do pracowników pobliskiego Muzeum Historii Ziemi Kamieńskiej. Kapłan od lat wspiera projekty dotyczące dziedzictwa historycznego organizowane przez lokalne muzeum. O interwencji w terenie poinformowali w mediach społecznościowych muzealnicy. – Na płaskim szczerym polu taki gigant musiał się wyróżniać i dla ludności pradziejowej mógł stanowi jakieś miejsce szczególne. To są oczywiście tylko nasze domysły, ale po kształcie kamienia, jego wielkości i obrobionych bokach można przypuszczać, ze mógł służyć jako miejsce kultowe – informują muzealnicy. I sami się głowią: – Zwykły głaz, miejsce kultu, czarci głaz, diabelski kamień, a może jeszcze coś innego? Wygląd głazu Granitowy głaz jest olbrzymi. Według wstępnych szacunków waży kilkadziesiąt ton. – Po przybyciu na miejsce i zobaczeniu go zdumiała nas jego wielkość i kształt, przypominający rodzaj wielkiego kamiennego ołtarza – mówią muzealnicy. W planie głaz ma dość regularny, trapezoidalny kształt. Dłuższe krawędzie są równoległe i mają ok. 3,2 m długości. Te krótsze są mniej regularne i mają ok. 2,8 długości. Eksperci stwierdzili, że jest to z pewnością głaz narzutowy, który osiadł w tym miejscu po wycofaniu się lodowca około 11-10 tysięcy lat temu. Badania głazu. Co dalej? To od Wojewódzkiego Konserwatora…

miejsce-kultu-czy-zwykly-kamien-w-zachodniopomorskim-odkryto-zagadkowy-glaz1-0774f76.jpg
width: 2048
height: 1536

Alpiniści na pomoc badaczom zmian klimatu. Spektakularna ekspedycja w Grenlandii
type: item
date: 2024-02-06T09:03:42.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: alpiniści
subject: alpinizm
subject: klimat
subject: lodowce
subject: przyroda
subject: topnienie lodowców
subject: Wolny czas
subject: wspinaczka
subject: wspinaczka górska
subject: zmiany klimatyczne
description: Widoki zapierające dech w piersiach. Dziewicze góry, surowa aura i majestatyczne lodowce. A wśród nich ekspedycja badawcza, której pomaga światowej sławy wspinacz. Poznajcie spektakularną ekspedycję do Grenlandii.
encoded: W tym artykule: Odpowiedzi zaklęte w skałach Ekspedycja na szklanym ekranie Naukowe dane uzyskane dzięki ekspedycji Naukowcy nie mają wątpliwości, że do obecnie obserwowanych gwałtownych zmian klimatu przyczynia się człowiek. Jednak nadal potrzebują odpowiedzi na mnóstwo pytań. Jak szybko temperatury będą rosły? Jakie jest tempo topnienia lodowców? Kiedy trzeba będzie ewakuować miasta położone nad oceanami? Odpowiedzi zaklęte w skałach Naukowcy co prawdą dysponują modelami, które dają nam wgląd w procesy związane z kryzysem klimatycznym. Jednak wiele pytań pozostaje otwartych. Potrzebne są dane, które można uzyskać tylko w terenie, czasem na obszarach niedostępnych i nietkniętych ręką człowieka. Glacjolożka dr Heidi Sevestre postanowiła pozyskać próbki skał z bardzo niegościnnych obszarów wschodniej Grenlandii. Grenlandia uznawana jest bowiem za „punkt zero” kryzysu klimatycznego, gdzie kumulują się jego negatywne skutki. Badaczka nie byłaby w stanie dotrzeć tam bez wsparcia alpinistów. Na czele ekspedycji stanął więc światowej słynny amerykański wspinacz – Alex Honnold. Zyskał sławę dzięki przejściom bez asekuracji w najtrudniejszych miejscach na świecie. Film „Free Solo”, opowiadający o jego solowym wejściu bez liny na El Capitan, czyli formację skalną o ponad kilometrowej wysokości położoną w dolinie Yosemite, w środkowej Kalifornii w USA, został nagrodzony Oscarem w 2018 r. Ekspedycja na szklanym ekranie Zmagania członków ekspedycji można prześledzić w trzyodcinkowym miniserialu „Alex Honnold: misja na Grenlandii”. Premiera odbędzie w niedzielę 11 lutego o godz. 21:00 na kanale National Geographic. Czego się spodziewać? Przede wszystkim zapierających dech w piersiach landszaftów. Surowe, ale przepiękne widoki są absolutnie spektakularne. Na potrzeby produkcji wykorzystano również drony, dlatego ujęcia są naprawdę przepiękne. Członkowie ekspedycji – jak w każdym dobrym filmie przygodowym – walczą z przeciwnościami losu: marznącym deszczem w czasie wspinaczki po n…

alpinisci-na-pomoc-badaczom-zmian-klimatu-spektakularna-ekspedycja-w-grenlandii-24d2822.jpg
width: 3000
height: 1688

Dewon był epoką ryb. Poznaj ciekawostki o tym niezwykłym okresie Ziemi
type: item
date: 2023-07-06T13:31:59.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: lodowce
subject: paleontologia
subject: rekiny
subject: ryby
description: Dewon był czwartym okresem ery paleozoicznej. Nazywany jest epoką ryb, ponieważ to właśnie te stworzenia rządziły wówczas naszą planetą. Niektóre gatunki z tego okresu można nawet dziś spotkać na Ziemi w praktycznie niezmienionym kształcie.
encoded: W tym artykule: Dewon nazywany jest epoką ryb Jakie zwierzęta żyły w Dewonie? Rośliny, które powstały w okresie dewonu Jaki klimat panował w dewonie? Dewon to czwarty okres ery paleozoicznej. Trwał około 60 milionów lat. Uważa się, że rozpoczął się ok. 419 mln lat temu, a zakończył 358 mln lat temu. Dzieli się go na trzy epoki: wczesny, środkowy i późny. Zawdzięcza swoją nazwę czerwonym osadom utworzonym w wyniku zderzenia się Ameryki Północnej z Europą. Te charakterystyczne skały zostały po raz pierwszy zbadane w hrabstwie Devon w południowo-zachodniej Anglii. Dewon nazywany jest epoką ryb Kiedy rozpoczął się dewon, około 416 milionów lat temu, Ziemia przechodziła kompletną reorganizację. Wielki superkontynent Gondwana kierował się na północ, z dala od bieguna południowego. W tym samym czasie na równiku zaczął się tworzyć drugi superkontynent, znany jako Euroameryka lub Laurosja. Składały się na niego części Ameryki Północnej, północnej Europy, Rosji i Grenlandii. Dewon jest również zwany epoką ryb, ponieważ okres ten cechowała ich niezwykła różnorodność. Za najbardziej wyjątkowe można uznać ryby pancerne (łac. placodermi), grupę, która po raz pierwszy pojawiła się w sylurze. Charakteryzowały je potężne szczęki pełne ostrych płytek, które pełniły rolę zębów. Wczesne ryby pancerne żywiły się mięczakami i innymi bezkręgowcami, ale później rozwinęły się z nich gatunki groźnych, rozrywających inne ryby potworów mierzących do 10 metrów długości. Inne rodzaje ryb z tej grupy, pozbawione szczęk, przekształciły się w liczne nietypowe formy. Wśród skamienielin znajdują się gatunki o głowach w kształcie podkowy i inne, które wyglądały jak zaokrąglone tarcze. Jakie zwierzęta żyły w Dewonie? Dobra ochrona nie zapewniła jednak tym prymitywnym rybom długiego przetrwania. Dewońscy przodkowie żyjących dzisiaj ryb należeli do dwóch głównych, pozbawionych pancerza, grup. Ryby chrzęstnoszkieletowe, które zyskały tę nazwę dzięki złożonym z chrząstek szkieletom, dały później początek r…

dewon-d6b43a5.jpg
width: 4920
height: 2768

Naukowcy dostrzegli nietypowy lodowiec na Marsie. Wiedzą też, jak szukać wody na odległych planetach
type: item
date: 2023-03-22T13:41:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: lód
subject: lodowce
subject: mars
subject: woda
description: Naukowcy z Uniwersytetu w Cambridge opracowali model, który pozwala przewidzieć, ile bogatych w wodę minerałów znajduje się wewnątrz obserwowanej planety. Te minerały mogą „wchłaniać” wodę i przenosić ją z powrotem na powierzchnię, napełniając zbiorniki wodne opróżnione wcześniej w wyniku intensywnego promieniowania pobliskich gwiazd.
encoded: W tym artykule: Woda może się chować pod powierzchnią planet Krążenie wody na planecie sprzyja powstaniu życia Ślady lodowca na Marsie Astronauci na Marsie mogą czerpać wodę z lodu Myśląc o obecności wody na jakiejś planecie, zwykle wyobrażamy sobie rozległe oceany lub płynące rzeki. Innymi słowy, wody powierzchniowe. Ale znaczna ilość wody może być „zamknięta” w skałach i minerałach znajdujących się głęboko pod powierzchnią. Może to dotyczyć również planet, które z pozoru wydają się wyjałowionymi pustyniami. Takich, które krążą na tyle blisko macierzystych gwiazd, że oceany powierzchniowe mogły zagotować się i wyparować. Jest to szczególnie istotne w przypadku planet krążących wokół tzw. czerwonych karłów, czyli najpowszechniejszych gwiazd w Drodze Mlecznej, a także tzw. gwiazd typu M. Te ostatnie w okresie młodości emitują tak intensywne promieniowanie, że mogą wypalać wody powierzchniowe, a nawet niszczyć całe planety. Woda może się chować pod powierzchnią planet – Chcieliśmy zbadać, czy na planetach krążących w pobliżu tego typu gwiazd, osuszonych z wód powierzchniowych, mogą ponownie ukształtować się oceany – powiedziała Claire Guimond. To główna autorka nowego badania i doktorantka na Wydziale Nauk o Ziemi Uniwersytetu w Cambridge. Kierowany przez nią zespół wykazał, że woda uwięziona wewnątrz planety może uzupełniać wody powierzchniowe, gdy gwiazda, wokół której krążą planety dojrzeje i ochłodzi się. – Nasz model wskazuje górną granicę ilości wody, jaką planeta może przechować w wewnętrznych warstwach. Uwzględniliśmy konkretne minerały i ich zdolność do pobierania wody do swojej struktury – dodaje naukowczyni. Życie pozaziemskie istnieje niemal na pewno. Pozostaje pytanie – jak je znaleźć? Odkrycie, że w naszej galaktyce roi się od planet, ożywiło poszukiwania życia. A napływ funduszy prywatnych wytworzył atmosferę sprzyjającą śmiałym poczynaniom badawczym. NASA też inte... Zespół odkrył, że rozmiar planety jest bazą do wyliczeń, ile wody może przechowywać da…

naukowcy-dostrzegli-nietypowy-lodowiec-na-marsie-wiedza-tez-jak-szukac-wody-na-odleglych-planetach-fot-nasa-mro-hirise-and-crism-false-color-composite-lee-et-al-2023-1c18992.jpg
width: 1200
height: 675

Czwartorzęd to okres zlodowaceń i powstania człowieka. Jak wyglądało ostatnie 2,6 miliona lat historii Ziemi?
type: item
date: 2023-03-15T06:59:57.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: człowiek
subject: Edukacja
subject: epoka lodowcowa
subject: ewolucja
subject: geologia
subject: lodowce
subject: zwierzęta
description: Czwartorzęd to najmłodszy okres ery kenozoicznej. Jest określany jako wiek ludzi, zlodowaceń i mamutów. To wtedy ukształtowała się współczesna rzeźba terenu, dzięki przesuwającym się lądolodom.
encoded: W tym artykule: Czwartorzęd to czas zlodowaceń Poziom mórz obniżył się, tworząc przejścia lądowe Zwierzęta w okresie czwartorzędu Nadejście człowieka Czwartorzęd jest częścią ery kenozoicznej, obejmującą ostatnie 2,6 miliona lat historii Ziemi. Zmiany klimatyczne oraz ich konsekwencje zdominowały przebieg tego okresu. Lodowce przesunęły się z biegunów i ponownie na nie wycofały, rzeźbiąc i formując tereny z każdym ruchem. Poziom mórz opadał i podnosił się wraz z kolejnymi okresami lodowacenia i rozmarzania. Niektóre ssaki osiągnęły masywne rozmiary, wykształciły futro, a następnie wyginęły. Ludzie wyewoluowali do aktualnej formy, wędrowali po świecie i odciskali swoje piętno na prawie każdym ekosystemie na Ziemi, a także na klimacie. Czwartorzęd to czas zlodowaceń Na początku czwartorzędu kontynenty zajmowały już podobne pozycje do obecnych. Czasem tylko poruszały się bardzo wolno pod wpływem przemieszczania się płyt tektonicznych. Przez cały czas jednak planeta obiegała Słońce. Niewielkie zmiany ruchu orbitalnego powodowały, że zlodowacenia pojawiały się i wycofywały. Naukowcy przeanalizowali dzieje naszych przodków. Tak poradzili sobie z epoką lodowcową Naukowcy przeprowadzili analizę genomów prehistorycznych łowców-zbieraczy, którzy żyli w Europie w okresie 35 000–5000 lat temu. Badacze odkryli, jak udało im się przetrwać ostatnią ep... Około 800 tys. lat temu zmiany klimatyczne następowały według cyklicznego wzoru. Zlodowacenia trwały około 100 tys. lat, a rozdzielały je trwające od 10 do 15 tys. lat interglacjały. Ostatnia epoka lodowa zakończyła się około 10 tys. lat temu. Poziom mórz gwałtownie wzrósł, a kontynenty przyjęły swoje aktualne kształty. Poziom mórz obniżył się, tworząc przejścia lądowe Wraz ze spadkiem temperatury, pokrywy lodowe na biegunach rozrastały się i pokryły dużą część Ameryki Północnej oraz Europy, części Azji i Ameryki Południowej, a także całą Antarktydę. Przy tak dużej ilości wody zamkniętej w lodzie poziom mórz zaczął opadać. Między …

czwartorzed-to-okres-zlodowacen-i-powstania-czlowieka-jak-wygladalo-ostatnie-2-6-miliona-lat-historii-ziemi-fot-getty-images-b830cdd.jpg
width: 2127
height: 1409

Olbrzymia góra lodowa oderwała się od Antarktydy. Jest trzykrotnie większa niż powierzchnia Warszawy
type: item
date: 2023-01-26T07:53:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: Edukacja
subject: góra lodowa
subject: lodowce
subject: Społeczeństwo
subject: topnienie lodowców
description: Góra lodowa o powierzchni ok. 1550 km kw. oderwała się od szelfu lodowego Brunt na Antarktydzie. Naukowcy twierdzą jednak, że to wydarzenie nie ma związku z topnieniem lodowców i zmianami klimatycznymi. Co zatem się stało?
encoded: W tym artykule: Od szelfu Antarktydy oderwała się góra lodowa wielkości Londynu To już druga góra lodowa, która oderwała się w tym regionie Antarktydy Gdzie powstają góry lodowe? Antarktyda, kontynent wiecznej zimy oraz bezkresnego śniegu i lodu, już od kilku lat przykuwa uwagę całego świata. To dlatego, że ten region położony prawie w całości na południe od koła podbiegunowego i otoczony przez Ocean Południowy, topnieje w historycznie szybkim tempie. Według badaczy, jeśli proces ten się nie zatrzyma, poziom oceanów może podnieść się niedługo nawet o kilkadziesiąt centymetrów. Już teraz topniejące lodowce Antarktydy odpowiadają za kilka procent globalnego wzrostu poziomu mórz. Od szelfu Antarktydy oderwała się góra lodowa wielkości Londynu Pod koniec ubiegłego roku naukowcy odkryli, że pod antarktycznym lądolodem znajduje się rzeka o długości 460 km. Płynie pod powierzchnią lądolodu w zachodniej części kontynentu, a uczeni sugerują, że jej obecność znacznie przyspiesza topnienie pokrywy lodowej. W tym tygodniu z kolei British Antarctic Survey poinformowało, że od szelfu Antarktydy oderwała się wielka góra lodowa. Zwierzęta Antarktydy - jakie gatunki tam żyją? Antarktyda - najdalej wysunięty na południe kontynent - to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc na Ziemi. Południowy biegun zimna jest jedynym kontynentem nieeksploatowanym gospodarczo i niez... Nowa góra lodowa jest większa niż Londyn i ponad trzykrotnie większa niż Warszawa. Ma powierzchnię ok. 1550 km2. Jednak w przeciwieństwie do ostatnich zmian na Antarktydzie, oderwanie zwartej bryły lodu nie ma związku z ocieplaniem klimatu. – Wydarzenie cielenia od lodowca jest częścią naturalnego zachowania szelfu lodowego Brunt i nie jest związane ze zmianami klimatu – twierdzi Dominic Hodgson, glacjolog z British Antarctic Survey. To już druga góra lodowa, która oderwała się w tym regionie Antarktydy Badacze, którzy monitorowali Brunt, od lat wiedzieli już, że wkrótce może dojść do oderwania się bryły. Już 35 lat …

gora-lodowa-a5ca8e3.jpg
width: 1003
height: 600

Lodowce się rozpuszczają wskutek globalnego ocieplenia. Topniejące górskie szczyty mogą zabić tysiące osób. Co na to nauka?
type: item
date: 2022-12-11T10:08:06.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: góry
subject: lodowce
subject: natura
subject: topnienie lodowców
subject: Travel
subject: wspinaczka górska
subject: wspinaczka lodowa
description: W Alpach naukowcy starają się wprowadzić systemy ostrzegające ludzi i informujące o osuwiskach i powodziach spowodowanymi rozpadaniem się lodowców przez zmiany klimatyczne.
encoded: W tym artykule: Nadciągająca katastrofa Niewidzialne zagrożenie Na najbardziej śmiercionośnej górze Europy Nawet najbardziej doświadczeni wspinacze mieli problemy Ludzie ciągle są nieświadomi Na majestatycznej Marmoladzie, królowej włoskich Dolomitów, pierwsza niedziela lipca była pięknym dniem dla turystów. Niebo prawie bezchmurne i ciepłe 27 stopni Celsjusza. Wtedy z lodowca, największego w paśmie górskim, oderwał się odcinek wielkości dwóch boisk piłkarskich. Lód i gruz pędził z siłą zapadającego się wieżowca. Jedenaście osób, w tym dwóch doświadczonych przewodników górskich, już nie wróciło do domów. – Widziałem zdjęcia tego, jak to wyglądało przed upadkiem i zabrałbym tam tego dnia własnego syna – mówi Alberto Silvestri, włoski przewodnik. Dla alpinistów i mieszkańców tragedia była przerażającym przypomnieniem tego, jak bardzo piękno gór maskuje związane z nimi ryzyko. Pasma górskie obejmują jedną czwartą całej Ziemi. Miliony ludzi, którzy nazywają je domem, zawsze żyły z poczuciem zagrożenia. Teraz to zagrożenie jest większe przez zmiany klimatyczne. Temperatura rejonów górskich wzrosła o 50% szybciej niż temperatura na świecie. Przez to podczas zdobywania szczytów Himalajów alpiniści porzucają teraz kombinezony ekspedycyjne na rzecz lżejszych kurtek. Takie kurtki jednak nie posiadają odpowiedniego zabezpieczenia, co dla alpinistów stanowi niebezpieczeństwo. Naukowcy obliczający ryzyko klęsk żywiołowych w górach, tacy jak Perry Bartlet z Federalnego Instytutu Badań nad Lasami, Śniegiem i Krajobrazem w Szwajcarii, musieli zaktualizować swoje modele. – Skala tego, co obliczamy, zmieniła się całkowicie. Wydarzenia są znacznie większe – mówi badacz. Na początku października kolejny lodowiec zawalił się w Patagonii, a w Kirgistanie w lipcu. Gdy wieczna zmarzlina się rozmraża, skała i gleba, przyzwyczajone kiedyś do temperatur poniżej zera, osuwają się. Wędrowcy na wysokości i mieszkańcy u podnóża zmagają się z istotnym pytaniem: Jak mogą nadal być bezpieczni, kiedy…

masyw-mont-blanc-64140c7.jpg
width: 3000
height: 2000

Naukowcy się tego nie spodziewali. Pod antarktycznym lądolodem odkryto rzekę o długości 460 km
type: item
date: 2022-10-28T12:58:27.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: antarktyda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: lodowce
subject: rzeki
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Rzeka płynie pod powierzchnią lądolodu w zachodniej części Antarktydy. Naukowcy twierdzą, że w jej obecność przyspiesza topnienie pokrywy lodowej.
encoded: W tym artykule: Dlaczego Antarktyda topnieje w tak szybkim tempie? Rzeki subglacjalne mają duży wpływ na lądolody i lodowce Wzrost poziomu mórz nawet o ponad 4 metry Od wielu lat naukowcy z całego świata biją na alarm. Antarktyda topnieje w zatrważającym tempie. Badania wykazują, że jeśli proces ten się nie zatrzyma, poziom mórz na Ziemi może podnieść się wkrótce nawet o kilkadziesiąt centymetrów. Eksperci twierdzą, że na zmiany klimatyczne i topnienie szczególnie narażone są lodowce Pine Island i Thwaites. Proces ablacji tego drugiego już dziś odpowiada za ok. 4% globalnego wzrostu poziomu mórz. Dlaczego Antarktyda topnieje w tak szybkim tempie? Topnienie Antarktydy to jednak problem bardzo złożony. Szczególnie narażona na ten proces jest jej zachodnia część. Eksperci zwracają uwagę na to, że w przeciwieństwie do wschodu, gdzie lądolód opiera się na górach, zachód za oparcie ma jedynie dno morskie. Oznacza to, że topnieje o wiele szybciej, ponieważ pod zachodni lądolód wpływa ciepła woda. A tej, wraz ze zmianami klimatu, jest coraz więcej. Teraz naukowcy z uniwersytetów w Wielkiej Brytanii, Belgii, Malezji oraz Kanady odkryli kolejny problem, który zagraża stabilności kontynentu, nazywanego czasem pustynią lodową. Badacze zidentyfikowali rzekę subglacjalną o długości 460 km. Uczeni twierdzą, że obecność rzeki sprawia, iż ta część Antarktydy może być dużo bardziej podatna na zmiany klimatu. Odkrycie zostało opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Nature Geoscience”. Rzeki subglacjalne mają duży wpływ na lądolody i lodowce – Gdy po raz pierwszy odkryliśmy jeziora subglacjalne pod lądolodem Antarktyki, sądziliśmy, że są od siebie odizolowane. Teraz dopiero zaczynamy rozumieć, że pod powierzchnią tego kontynentu znajdują się całe systemy, które połączone są ze sobą rozległymi sieciami rzecznymi – twierdzi Marti Siegert, profesor z Instytutu Grantham w Imperial College London, który jest współautorem badania. Topnienie lodowców postępuje w rekordowym tempie. Spełni…

rzeka-subglacjalna-pod-ladolodem-antarktydy-9c8f9b6.jpg
width: 2121
height: 1414

Lodowiec wielkości połowy Polski roztapia się w błyskawicznym tempie. Co to oznacza dla poziomu mórz?
type: item
date: 2022-09-08T11:51:15.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antarktyda
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: lodowce
subject: topnienie lodowców
subject: zmiany klimatyczne
description: Lodowiec zagłady, bo tak również jest nazywany, roztapia się w znacznie szybszym tempie, niż przewidywali to naukowcy. Nowe badania wykazały, że wkrótce może całkowicie zsunąć się do oceanu. Czy mamy się czego obawiać?
encoded: W tym artykule: Thwaites cofa się w zaskakująco szybkim tempie Lodowiec zagłady jest bacznie monitorowany od kilkudziesięciu lat Thwaites utrzymuje się jedynie na „paznokciach” Lodowiec Thwaites to jeden z największych lodowców Antarktydy. Jego długość wynosi 120 kilometrów, a powierzchnia to ok. 170 tysięcy km2. To oznacza, że odpowiada niemalże połowie naszego kraju. Od wielu lat lodowiec jest czujnie monitorowany przez naukowców, ponieważ jego potencjalne roztopienie może doprowadzić do znacznego wzrostu poziomu mórz na świecie. Thwaites cofa się w zaskakująco szybkim tempie Najnowsze badania wykazały, że w ciągu ostatnich trzech dekad tempo zsuwania się lodowca Thwaites do oceanu jest dwukrotnie większe, niż dotychczas przewidywano. Co ważne, już teraz topnienie lodowca odpowiada za 4-procentowy wzrost poziomu mórz na całym świecie. Co to zatem oznacza? W tym tygodniu na łamach czasopisma naukowego „Nature Geoscience” ukazał się artykuł, w którym naukowcy szczegółowo opisali proces topnienia lodowca. Badacze przeanalizowali historię Thwaites z ostatnich dwustu lat i odkryli, że pewnym momencie nastąpił bardzo szybki proces regresji, czyli cofania się lodowca. Lodowiec zagłady jest bacznie monitorowany od kilkudziesięciu lat Czoło lodowca oderwało się od grzbietu dna morskiego i obecnie tempo regresji jest dwukrotnie większe, niż wynikało to z badań z lat 2011–2019. W tym momencie wynosi on ponad 2 kilometry rocznie. – Nasze badania sugerują, że impulsy bardzo szybkiego cofania się pojawiły się w prawdopodobnie jeszcze w połowie XX wieku – twierdzi główny autor badania Alastair Graham z Uniwersytetu Południowej Florydy. Topniejące lodowce to nasz wspólny problem. Jakie są powody i skutki topnienia lodowców? Topniejące lodowce to jedna z oznak postępującego globalnego ocieplenia. Jak wygląda skala problemu? W latach 80. naukowcy odkryli, że skoro lodowiec jest osadzony na dnie morza, a nie na suchym lądzie, ciepłe prądy oceaniczne mogą topić go także od spodu. Dop…

thwaites-lodowiec-555fe36.jpg
width: 3648
height: 2048