„Mają prawo być częścią rodziny”. Tak papież Franciszek zmienił ton Kościoła
Papież Franciszek zmarł w wieku 88 lat. Wspominając jego pontyfikat, trudno pominąć momenty, które wywołały gorące dyskusje. Nie tylko wśród wiernych, ale i wewnątrz samego Watykanu.
W tym artykule: Papież Franciszek o związkach partnerskich Nie żyje papież Franciszek. Kto zostanie następcą Ojca Świętego? Śmierć papieża Franciszka zamyka rozdział pełen zmian i wyzwań w historii Kościoła. Jego pontyfikat charakteryzowały gesty solidarności wobec wykluczonych, ale też wypowiedzi, które burzyły schematy. W jednym z dokumentów publicznie opowiedział się za prawną ochroną związków jednopłciowych, co spotkało się z mieszanymi reakcjami. Od wyrazów poparcia po głosy oburzenia ze strony konserwatywnych środowisk. Papież Franciszek o związkach partnerskich – Osoby homoseksualne mają prawo być częścią rodziny – powiedział papież Franciszek w dokumencie z 2020 r., który odbił się szerokim echem na całym świecie. W filmie „Francesco” reżysera Evgeny’ego Afineevsky’ego, poświęconym prawom człowieka, papież został zapytany o miejsce osób homoseksualnych w Kościele. – Są dziećmi Bożymi – odpowiedział. – Nikt nie powinien być odrzucany ani prześladowany z tego powodu – dodał. Po raz pierwszy podczas swojego pontyfikatu Franciszek otwarcie wyraził poparcie dla prawnej ochrony związków jednopłciowych. Wezwał również wspólnotę Kościoła do zmiany postawy wobec osób LGBT, podobnie jak podczas wcześniejszego spotkania z rodzicami dzieci homoseksualnych, które odbyło się na kilka tygodni przed premierą wspominanego dokumentu. – Kościół kocha wasze dzieci takimi, jakimi są, gdyż są dziećmi Bożymi – mówił wówczas. W tym samym filmie papież odniósł się również do polityki migracyjnej administracji Donalda Trumpa, polegającej na rozdzielaniu rodzin nielegalnie przekraczających granicę USA i Meksyku. Nazwał ją „najwyższą formą okrucieństwa”. – Rozdzielanie dziecka od rodziców przeczy ludzkiej naturze – podkreślił. – Czegoś takiego chrześcijanin nie mógłby się dopuścić – zaznaczył. Wypowiedzi te padły na kilka tygodni przed wyborami prezydenckimi w Stanach Zjednoczonych, w których ostatecznie zwyciężył Joe Biden, pokonując ubiegającego się o reelekcję Donalda Trumpa. Nie żyje papież Franciszek. Kto zostanie następcą Ojca Świętego? Papież Franciszek zmarł 21 kwietnia 2025 roku w swojej rezydencji w watykańskim Domu Santa Marta. Informację o śmierci Ojca Świętego przekazał oficjalnie w Wielkanocny Poniedziałek kard. Kevin Farrell. – Dziś rano o godz. 7:35 Biskup Rzymu Franciszek powrócił do Domu Ojca. Całe jego życie było poświęcone służbie Panu i Jego Kościołowi – brzmiała treść komunikatu. Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej ujawniło, że bezpośrednimi przyczynami jego śmierci był udar mózgu, śpiączka i nieodwracalna zapaść kardiologiczna. Pogrzeb papieża Franciszka odbędzie się w najbliższą sobotę, 26 kwietnia. Uroczystości żałobne zaplanowano na godz. 10:00. Tego dnia w Polsce, zgodnie z decyzją prezydenta Andrzeja Dudy, będzie obowiązywać żałoba narodowa. Następca papieża Franciszka zostanie wybrany podczas ogólnego zgromadzenia kardynałów-elektorów, czyli konklawe (według nieoficjalnych doniesień rozpocznie się między 5 a 10 maja). Najczęściej wymienianymi kandydatami są: Włosi – Matteo Zuppi i Pietro Parolin, Fridolin Ambongo Besungu z Demokratycznej Republiki Konga, Willem Jacobus Eijk z Holandii, Peter Erdo z Węgier, Luis Antonio Tagle z Filipin, Raymond Burke z USA, oraz Mario Grech z Malty. Przypomnijmy, że w głosowaniu udział weźmie czterech polskich kardynałów – Stanisław Ryłko, Kazimierz Nycz, Konrad Krajewski i Grzegorz Ryś. Źródło: National Geographic Polska
Henryk Walezy nie był jedyny. Polscy królowie spod znaku LGBTQ
Homoseksualizm polskich królów przez lata stanowił temat tabu, choć źródła historyczne wyraźnie sugerują, że nie wszyscy polscy władcy byli heteronormatywni. Współcześni badacze szukają więc śladów homoerotycznych relacji monarchów w przekazach źródłowych i dokonują interesujących odkryć.
Spis treści: „Grzechy sodomskie” Szczodrego Polskie ikony LGBTQ „Włoszkuś” Wiśniowiecki Młodzieńcze przygody królewicza Przyjaźń czy kochanie? W historiografii nie brakuje publikacji opisujących heteroseksualne romanse władców, a niektóre z królewskich kochanek, jak legendarna Esterka czy słynna hrabina Cosel, trwale zapisały się w pamięci Polaków. Kiedy zaś myślimy o nieheteronormatywnych polskich monarchach, najczęściej jako pierwszy przychodzi nam do głowy król Polski i Francji Henryk Walezy. Miał przekłute uszy, przesadnie dbał o wygląd i otaczał się gronem przystojnych dworzan zwanych mignonami. Z kolei w ostatnim czasie za sprawą serialu „Królowie” znów zrobiło się głośno na temat domniemanego homoseksualizmu Władysława Warneńczyka. Okazuje się, że władców Polski, którym kronikarze i historycy przypisywali intymne relacje z mężczyznami, było więcej. Niektórzy z nich znani byli również ze swoich licznych heteroseksualnych podbojów. Chociaż wiarygodność i interpretacja części tych doniesień jest co najmniej dyskusyjna, warto przyjrzeć im się bliżej bez zbędnych emocji i uprzedzeń. „Grzechy sodomskie” Szczodrego Pierwszym polskim monarchą, który zdaniem części badaczy mógł utrzymywać kontakty homoseksualne, był panujący w latach 1058–1079 (od 1076 r. jako król) Bolesław Szczodry, czyli Śmiały. Już w pochodzącym z połowy XIII wieku „Żywocie większym świętego Stanisława” pióra Wincentego z Kielczy pojawiła się informacja, że piastowski władca „porzuciwszy zamiłowanie do cnót, pogrążył się we wszelkich występkach, a ulegając niecnym skłonnościom, jak koń i muł, który nie ma rozumu, ogarnięty złością i niegodziwością, idąc za pożądliwością ciała, zamienił chwałę swą na hańbę, a naturalny sposób życia na taki, który sprzeczny jest z naturą”. Korzystający z tego źródła Jan Długosz w pisanych w latach 1455–1480 „Rocznikach czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego” poszedł o krok dalej. Stwierdził wręcz, iż władca „pogrążył się w budzącym odrazę, nie dającym się wypowiedzieć, bagnie grzechu sodomskiego”. Życie w „grzechu sodomskim” miał zapoczątkować w czasie wyprawy na Ruś Kijowską, „naśladując godne potępienia zwyczaje Rusinów, u których to zboczenie było pospolite”. W ten sposób „uwikłał wszystkich swych potomków, królestwo i ród swój w wielką i długotrwałą hańbę, którą mogło zmazać jedynie miłosierdzie Boże”. Chociaż w średniowieczu przez „grzech sodomski” rozumiano przede wszystkim homoseksualizm, według przekazu „Kroniki wielkopolskiej” z końca XIII wieku Szczodrego posądzano wręcz o zoofilię. Pisano w niej o królu: „Brzydził się kobietami tak dalece, że zawsze w podróży kazał za sobą wodzić klacz pokrytą purpurą i najcieńszymi tkaninami zamiast żony. Powiadają nawet niektórzy, że zbestwioną zmyślnością używał jej, czego inne pisma, którym wierzyć należy, dowodnie zaprzeczają”. Sam Długosz wspominał zresztą w swym „Żywocie świętego Stanisława biskupa krakowskiego”, iż Szczodry „przez najszpetniejszy występek zaczął się łączyć z bydlętami”. Zdaniem historyka Pawła Fijałkowskiego oskarżenia o współżycie króla ze zwierzętami miały się opierać na błędnej interpretacji przekazu Wincentego z Kielczy. Ten wspominał jedynie, że władca żył w sposób „sprzeczny z naturą”, czyli w zawoalowany sposób sugerował jego kontakty homoseksualne. Nawet do doniesień o domniemanym homoseksualizmie czy raczej biseksualizmie monarchy (Długosz wspominał też o jego romansach z kobietami) trzeba jednak podchodzić z dużym dystansem. Pochodzą one z późnych źródeł, propagujących kult św. Stanisława i zohydzających postać jego zabójcy. Polskie ikony LGBTQ Wśród polskich królów, których społeczność LGBTQ uznaje za „swoich”, prym wiodą Władysław Warneńczyk i Henryk Walezy. W przypadku Warneńczyka źródłem informacji o jego domniemanych homoseksualnych relacjach jest przekaz kroniki Jana Długosza: „On, skłonny do rozkoszy męskich, ani w czasie pierwszej wyprawy przeciw Turkom, ani w czasie tej drugiej, którą wtedy prowadził, gdy szalała wojna, gdy naokoło panował strach i było mnóstwo wrogów przy garstce jego wojska, kiedy należało przebłagać miłosierdzie Boże i pozyskać je sobie, on, nie zważając zupełnie na własne niebezpieczeństwo i na zagrożenie całego wojska, nie porzucał swych przeciwnych czystości, wstrętnych rozkoszy”. Jerzy Besala w publikacji popularnonaukowej „Małżeństwa królewskie. Jagiellonowie” czy wspomniany już Fijałkowski uznali, że Długosz uważał za „rozkosze męskie” kontakty męsko-męskie. Jednak inni badacze, jak choćby mediewista Stanisław A. Sroka, sądzą, iż mogło chodzić po prostu o rozwiązły tryb życia. Przypominają, że w tłumaczeniu kroniki Długosza z 1869 r. zamiast zwrotu „skłonny do rozkoszy męskich” można odnaleźć mniej kontrowersyjne określenie „zbyt chuciom cielesnym podległy”. Znacznie więcej źródeł zachowało się natomiast na temat homoerotyzmu Henryka Walezego. Wybrany na pierwszej wolnej elekcji w 1573 r. monarcha zwracał powszechną uwagę swoim nietypowym wizerunkiem. Ambasador Wenecji pisał o nim: „Sposób ubierania się i wyszukane stroje sprawiają, że zdaje się on delikatnym i zniewieściałym; gdyż poza bogatymi sukniami, które nosi, pokrytymi całkowicie złocistym haftem, drogimi kamieniami i perłami najwyższej ceny, okazuje jeszcze nadzwyczajną dbałość o swą bieliznę i ułożenie włosów. Ma zwykle na szyi podwójną kolię z oprawionej w złoto ambry; chwieje się ona na jego piersi i wydaje słodki zapach. Lecz to, co najwięcej, moim zdaniem, odbiera mu dostojeństwa, to fakt, iż uszy ma przekłute jak kobieta [...] i to jeszcze nie zadowala się jednym kolczykiem w każdym uchu, lecz nosi po dwa ozdobione zwisającymi z nich drogimi kamieniami i perłami”. Nowy polski król otaczał się też grupą młodych mężczyzn zwanych mignonami, czyli pieszczochami lub pięknisiami. Choć zwani byli złośliwie przez jego siostrę Małgorzatę „mignonami łóżkowymi”, stanowili przede wszystkim gwardię przyboczną Henryka i jego stronnictwo polityczne. Nie może zatem dziwić, że zachowanie króla uważane było przez polską szlachtę za nietypowe i świadczące o jego słabości. „Henryk nie tylko do berła niezdatny, ale nawet do tronu, gdyż miał cienkie nóżki i cały zdawał się słaby” – pisał o nim wojewoda sieradzki Olbracht Łaski. Chociaż w listach monarcha zapewniał swego kanclerza Nicolasa de Neufville’a, markiza de Villeroy, o swojej bezgranicznej miłości, i całował martwe ciało jednego ze swoich mignonów Jacquesa de Lévisa, kiedy zginął w „bitwie mignonów”, zachowały się również opisy jego namiętnych uczuć do kobiet. Listy do Marii de Clèves, księżnej de Condé, w której był nieszczęśliwie zakochany, Walezjusz podpisywał podobno własną krwią. Po jej przedwczesnej śmierci nosił zaś strój żałobny pokryty trupimi czaszkami i własnoręcznie wykonał różaniec z trupich główek symbolizujący jej odejście. Z kolei na pamiątkę upojnej nocy spędzonej z królem w sierpniu 1574 r. w Wenecji kurtyzana i poetka Veronica Franco napisała sonet porównujący go do Jowisza. Żona Ludwika Lotaryńska nazywała go swoim „przystojnym i dobrym mężem” i ubolewała, że nie mogła urodzić mu upragnionego potomka (kilkakrotnie poroniła). Kiedy zaś 2 sierpnia 1589 r. Henryk został zamordowany, monarchini pogrążyła się w rozpaczy i do końca życia nosiła po nim żałobę. „Włoszkuś” Wiśniowiecki Królem, któremu przypisywano „włoskie nałogi” czy „włoskie obyczaje”, jak nazywano w dawnych wiekach stosunki homoseksualne, był również Michał Korybut Wiśniowiecki. Wybrany na polu elekcyjnym w czerwcu 1669 r. monarcha uważany jest powszechnie za jednego z najgorszych polskich władców. Uchodził za osobę powolną i niezbyt inteligentną, nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu przypłacił otyłością, a postępującą łysinę ukrywał, nosząc potężne peruki. 27 lutego 1670 r. na Jasnej Górze ożenił się z córką cesarza rzymsko-niemieckiego oraz króla Czech i Węgier Ferdynanda III Eleonorą Marią Józefą, z którą tworzył udane, lecz bezpotomne małżeństwo. Monarchini dwukrotnie poroniła. Złośliwi twierdzili, że cały czas pozostawała dziewicą, a Wiśniowiecki kazał jej udawać owe poronienia, aby uciszyć plotki o swojej impotencji lub homoseksualizmie. Cenne źródło informacji na temat opinii, jaką cieszył się władca, stanowią krążące na królewskim dworze utwory literackie. W prześmiewczym „Trenie królowi Michałowi” anonimowy dworzanin pisał o nim: „Oddaj żonę, wróć berło, a sam pod Wiśniowcem, U którego z dłużników mieszkaj sobie z chłopcem Albo się też ucz w szkole. Wszak Fabrycy żyje, Niech cię o to najbardziej, żeś był królem, bije. Nie bierz czasu tej damie, czeka jej kto godny, I królować nie umiesz, i włoszkuś niepłodny”. Jak zauważył Paweł Fijałkowski, słowo „włoszkuś” oznaczało „włoskie nałogi”, a „chłopiec” najprawdopodobniej królewskiego służącego i jednocześnie kochanka. Z kolei na ogłoszonej przez przeciwników Wiśniowieckiego 1 lipca 1672 r. liście pięćdziesięciu zarzutów przeciw królowi pojawiły się m.in. „zabawy i delicje ze swoimi ganimedami”. Określenie to nawiązywało do pięknego królewicza trojańskiego Ganimeda, którego według mitologii zakochany Zeus uprowadził na Olimp i uczynił swoim kochankiem. Trzeba jednak pamiętać, że opowieści o homoerotycznych miłosnych podbojach Wiśniowieckiego pochodziły od jego przeciwników, którzy zresztą sami gubili się w zeznaniach. Innym razem przypisywali bowiem królowi romans z niejaką Konarzowską, co z kolei stało w sprzeczności z pogłoską o jego impotencji. Młodzieńcze przygody królewicza Władysław IV Waza i Stanisław August Poniatowski – zwłaszcza drugi z wymienionych – to królowie, którzy znani byli ze swoich licznych romansów z kobietami. Jedna z kochanek Władysława IV Jadwiga Łuszkowska zamieszkała nawet na Zamku Królewskim w Warszawie. Syn jej i króla Władysław Konstanty był uważany za członka rodu Wazów, choć sam wolał tytułować się hrabią de Waseneu. O miłosnych podbojach Poniatowskiego krążyły z kolei legendy, a do jego najsłynniejszych kochanek należały caryca Rosji Katarzyna II (jeszcze jako wielka księżna Katarzyna Aleksiejewna), Elżbieta Grabowska czy Izabela Czartoryska. Obydwaj utrzymywali jednak w młodości dość niejednoznaczne relacje męsko-męskie, które sugerują, iż mogli być biseksualistami lub odkrywali swoją seksualność, podejmując relacje o homoerotycznym charakterze. Kanclerz wielki koronny Jerzy Ossoliński pisał w swoim „Pamiętniku” o królewiczu Władysławie Wazie, że bardzo bliska relacja łączyła go ze Stanisławem Kazanowskim, synem jego nauczyciela Zygmunta Kazanowskiego. Oddajmy mu głos: „Więc, że się w łożnicy swojej ze mną i z Kazanowskim najczęściej królewicz bawił, rozkazawszy odźwiernemu, aby nikogo nie puszczali, wzięli sobie suspicję komisarze i insi dworzanie, że na wszeteczeństwie ten czas królewicz trawi, a że my przez one sekretne drogi jemu do takowej zabawy posługujemy. Co, aczkolwiek niewinnie, i on, i my cierpieliśmy, ja jednak wiedząc, jako pieszczona rzecz jest uczciwe, abym i w podejrzeniu nieprzystojnego na urodzenie moje urzędu nie był, począłem z wolna umykać się i schadzać onej sekretnej konwersacji”. Historycy nie są zgodni, czy owe „wszeteczeństwa”, o które podejrzewano młodych arystokratów, to orgie z udziałem kochanek czy też może ich homoerotyczny trójkąt. W innym miejscu Ossoliński dodawał bowiem, że kiedy w listopadzie 1618 r. Kazanowski ciężko zachorował w obozie pod Moskwą, królewicz Władysław „jako żona męża pilnował, mało nie po całym dniu i nocy przy nim siedząc w onym smrodzie brzydkim”. Przyjaźń królewicza ze Stanisławem Kazanowskim zakończyła się, kiedy w czasie bójki na szable Stanisława i jego brata Adama stanął w obronie tego drugiego. Od tego czasu to właśnie Adam Kazanowski stał się ulubieńcem przyszłego polskiego monarchy. Kiedy w 1632 r. Władysław IV objął królewski tron, podarował Kazanowskiemu pałac na Przedmieściu Krakowskim i przywrócił dla niego urząd stolnika koronnego, a w 1642 r. mianował go marszałkiem nadwornym koronnym. Trudno dziś rozstrzygnąć, jakie dokładnie relacje łączyły Władysława z braćmi Kazanowskimi, ale nie ulega wątpliwości, że byli oni sobie bardzo bliscy. Przyjaźń czy kochanie? Wyjątkowa relacja łączyła również kasztelanica krakowskiego Stanisława Antoniego Poniatowskiego (późniejszego króla Stanisława Augusta) z angielskim poetą, satyrykiem i dyplomatą Charlesem Hanburym Williamsem. Ich znajomość narodziła się w lipcu 1750 r., kiedy Poniatowski miał osiemnaście lat, a Williams czterdzieści dwa. Przez kolejnych siedem lat ich drogi kilkakrotnie się ze sobą splatały i przez cały czas utrzymywali oni ze sobą kontakt korespondencyjny. W listach Williams zwracał się do polskiego młodzieńca per „mój kasztelaniczku najdroższy”, „mój kochany wojewodzicu” czy „mój kochany Stasieńku”. Chociaż wśród historyków dominuje przekonanie, że zwroty te świadczą jedynie o quasi-ojcowskiej czułości ze strony Anglika, część autorów (m.in. Paweł Fijałkowski) sugeruje, iż ich relacja mogła na pewnym etapie przybrać seksualny charakter. Sam Poniatowski pisał w swoich „Pamiętnikach” o pobycie w Saksonii w 1751 r. w towarzystwie Williamsa: „Wolny od wszelkiej troski żyłem w rozkosznej okolicy, w pięknej porze roku, w dobranym towarzystwie, byłem prawie zakochany, a nie rozpustny bynajmniej”. Jeśli zaś chodzi o relacje damsko-męskie, podkreślał, że przez długi czas nie czuł się pewnie w kontaktach z kobietami. Dopiero wielkiej księżnej Katarzynie Aleksiejewnie, z którą nawiązał romans w Petersburgu jako 23-latek, „mógł złożyć w ofierze to, czego nikt nie posiadał”. Niezależnie od tego, czy Williams i Poniatowski byli tylko przyjaciółmi, czy też faktycznie zostali kochankami, nie ulega wątpliwości, że angielski dyplomata odegrał w życiu przyszłego monarchy niebagatelną rolę. „Był mi przewodnikiem, nauczycielem, opiekunem; [...] kochał mnie tak długo i tak tkliwie” – pisał o nim Stanisław August w swoich „Pamiętnikach”. Tajemnicę swojej relacji obydwaj panowie zabrali ze sobą do grobu, pozostawiając kolejnym pokoleniom historyków pole do interpretacji źródeł i wzajemnych polemik. Nasz ekspert Marek Teler Dziennikarz, pisarz, popularyzator historii. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor m.in. książek „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego”, „Zagadka Iny Benity. AK-torzy kontra kolaboranci” (Nagroda Klio III stopnia w kategorii varsaviana), „Upadły amant. Historia Igo Syma” i „Fałszywi arystokraci”. Publikował na łamach magazynów „Focus Historia” i „Skarpa Warszawska” oraz na portalu historycznym Histmag.org. Interesuje się genealogią dynastyczną, historią kobiet i przedwojenną kinematografią. Więcej o autorze na pl.m.wikipedia.org/wiki/Marek_Teler
Fryzjerzy faraona: geje czy bracia syjamscy? Zagadka Ni-anch-chnuma i Chnum-hotepa
Czy wizażyści egipskiego władcy Niuserre, żyjący 4400 lat temu, to pierwsza historycznie poświadczona para jednopłciowa? Oto, co wiemy na temat Ni-anch-chnuma i Chnum-hotepa.
Spis treści: Kochanek z kwiatem lotosu? Uwaga na stereotypy Nowa hipoteza: bliźniacy syjamscy Nazywali się Ni-anch-chnum (Niankhkhnum) i Chnum-hotep (Khnumhotep). Żyli około XXV wieku p.n.e. Pochowano ich wspólnie w grobowcu, na którego ścianach ukazano mężczyzn w scenach emocjonalnej bliskości. Trzymają się za ręce i obejmują. Ich nosy wydają się dotykać, co w Egipcie było równoznaczne z pocałunkiem. A wszystko na oczach rodziny. Czy stanowili homoseksualną parę, pierwszą historycznie poświadczoną, na malowidłach sprzed tysięcy lat? Na dodatek społecznie akceptowalną, skoro w taki sposób ją utrwalono? Kochanek z kwiatem lotosu? Ich mastabę odkryto niedaleko piramidy Unasa w Sakkarze w 1964 roku. Opisywano ją początkowo jako „grób dwóch przyjaciół” czy też „grób dwóch braci”. Szybko okazało się jednak, że nie da się sprawy Ni-anch-chnuma i Chnum-hotepa tak łatwo zaszufladkować. Od czasu odkrycia mastaby, natura związku obu dworzan była szeroko dyskutowana przez naukowców. Budziło to kontrowersje, ponieważ wedle wszelkiej wiedzy homoseksualizmu w starożytnym Egipcie nie akceptowano. W mitach znad Nilu akt homoseksualny kojarzył się z gwałtem, z dominacją jednego mężczyzny nad drugim. „W życiu codziennym akty homoseksualne postrzegano jako czyny niemoralne. W jednym z tekstów pojawia się wzmianka o intymnych stosunkach króla Neferkare z generałem Sisenetem jako przykład zachowania godnego potępienia” – pisze w książce „Miłość w starożytnym Egipcie” archeolożka Agnieszka Krzemińska. „Dane na temat stosunku starożytnych Egipcjan do relacji homoseksualnych są co najmniej ambiwalentne. Niewątpliwie były one społecznie postrzegane jako niewłaściwe, ale nie były penalizowane” – zwraca uwagę dr Andrzej Ćwiek z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w artykule naukowym „Homoseksualizm w starożytnym Egipcie”. Tymczasem sceny z grobowca Ni-anch-chnuma oraz Chnum-hotepa wskazują na głęboki, intymny związek. Nie znamy ze sztuki egipskiej żadnej innej sceny, ukazującej w ten sposób dwóch mężczyzn. Ba, nawet rzadko zdarza się, by ujmowano tak męża z żoną czy matkę z córką. Na dodatek Ni-anch-chnum i Chnum-hotep obejmują się nawzajem w obecności swych żon i dzieci. Małżonki są zresztą zmarginalizowane: pojawiają się z mężami tylko kilkakrotnie, podczas gdy obaj mężczyźni są ukazani razem ponad trzydzieści razy. Na dodatek Chnum-hotep jest ujęty w pozach tradycyjnie uważanych za kobiece, na przykład wącha kwiat lotosu. Czy możliwe jest inne wytłumaczenie niż takie, że obaj mężczyźni byli parą? Uwaga na stereotypy Bogata sztuka egipska daje pole do spekulacji, nawet dotyczących faraonów. Trzeba jednak zachować ostrożność. „Znane jest przedstawienie Echnatona i Smenchkare głaszczących się pod brodą, co niektórzy egiptolodzy interpretują jako dowód skłonności homoseksualnych tych dwóch mężczyzn. Niewykluczone jednak, że była to tylko konwencja wyrażająca wzajemną bliskość członków rodziny królewskiej. Echnaton w podobny sposób głaszcze swoje córki” – pisze Agnieszka Krzemińska. Ni-anch-chnum oraz Chnum-hotep nie byli członkami rodziny królewskiej, lecz głównymi manikiurzystami i fryzjerami faraona. Jak wskazują naukowcy, to podsyciło obecne spekulacje dotyczące ich relacji, ponieważ nałożyły się na to współczesne stereotypy – mówiące np., że męscy manikiurzyści to częstokroć geje. Tymczasem Ni-anch-chnum oraz Chnum-hotep byli dworzanami, urzędnikami państwowymi. Ich funkcja była wręcz kapłańska: mogli dotykać ciała żywego boga, za którego uważano faraona. Nowa hipoteza: bliźniacy syjamscy Wiedząc o stosunku Egipcjan do homoseksualizmu i starając się uniknąć stereotypów, naukowcy szukali alternatywnego rozwiązania. Niektórzy uważali, że Ni-anch-chnum oraz Chnum-hotep to bracia lub wręcz bliźniacy. To miałoby tłumaczyć ich tak demonstracyjną bliskość i przedstawianie naprzeciw siebie, wręcz „nos w nos”. Wedle tej hipotezy, artyści pokazywali bliźniaków obok siebie, ponieważ traktowano ich niemal jak jedność. Natomiast żony wokół nich zostały zmarginalizowane, bo po prostu takie były w tamtej epoce trendy w sztuce. Rozwinięciem tej hipotezy była nowa, jakoby Ni-anch-chnum oraz Chnum-hotep stanowili rzadki przypadek bliźniaków syjamskich. To tłumaczyłoby ich nierozłączność. Dodatkowym argumentem za tą hipotezą byłyby imiona obu mężczyzn, w których pojawia się nazwa boga Chnuma – stwórcy ludzi – w odwrotnych miejscach. Jednak zdaniem części badaczy wiele wskazuje na to, że Chnum-hotep zmarł pierwszy, zaś Ni-anch-chnum zlecił budowę grobowca. Trudno sobie wyobrazić, by w starożytności ktoś mógł skutecznie i bezpiecznie przeprowadzić operację rozdzielenia bliźniąt syjamskich. Zagadkę mogłoby rozwiązać przebadanie mumii Ni-anch-chnuma i Chnum-hotepa. Niestety, nigdy ich nie odnaleziono, przepadły przed wiekami. Być może nigdy nie dowiemy się więc, czy byli bliźniakami, dobrymi przyjaciółmi czy parą kochanków. Jak zwraca uwagę w swoim artykule dr Ćwiek, nawet jeśli byli gejowską parą, to nie jedyną w starożytnym Egipcie. „Znanych jest kilka innych przypadków relacji dwóch mężczyzn, które mogły mieć charakter związku homoseksualnego: Ra-mes i Upi-mes (lub Upuaut-mes) ze steli Salakhana CM004 oraz Suti i Hor ze steli BM EA 826. Być może o takiej relacji mówi też tekst aramejskiej inskrypcji w grobowcu w Szejch Fadl z VI lub V w. p.n.e., w której jeden z partnerów pisze o drugim: »nie mogę go opuścić, pozostanę z nim, bardzo kocham Lekii«” – wymienia badacz. Źródła: Charlotte Booth, „In Bed with the Ancient Egyptians”, Amberley Publishing 2015 Andrzej Ćwiek, „Homoseksualizm w starożytnym Egipcie”, w: „Verbum vitae” nr 1/2021 Agnieszka Krzemińska, „Miłość w starożytnym Egipcie”, Państwowy Instytut Wydawniczy 2004 Michael Rice, „Who’s Who in Ancient Egypt”, Psychology Press 2002 Thomas Schneider, „Ancient Egypt Investigated: 101 Important Questions and Intriguing Answers”, I.B. Tauris 2013 Nasz ekspert Adam Węgłowski Adam Węgłowski – dziennikarz i pisarz. Były redaktor naczelny magazynu „Focus Historia”, autor artykułów m.in. do „Przekroju”, „Ciekawostek historycznych”. Wydał serię kryminałów retro o detektywie Kamilu Kordzie, a także książki popularyzujące historię, w tym „Bardzo polską historię wszystkiego” oraz „Wieki bezwstydu”. Napisał też powieść „Czas mocy” oraz audioserial grozy „Pastor” – rozgrywający się na przełomie wieków XVII i XVIII w Prusach. W swoich rodzinnych stronach, na Mazurach, autor umiejscowił także powieści „Pruski lód ” oraz „Upierz”.
„Męskie rozkosze” Władysława Warneńczyka. Czy syn Jagiełły był gejem?
Niemal sześćset lat po śmierci król Polski i Węgier Władysław Warneńczyk nadal cieszy się dużą popularnością. Jednym z częściej dyskutowanych tematów jest jego orientacja seksualna. Już w kronice Jana Długosza można znaleźć wzmiankę o „męskich rozkoszach” monarchy, choć historycy nie są zgodni, o jakie „rozkosze” mogło chodzić.
Spis treści: Warneńczyk w sidłach „haniebnej namiętności” Partner Warneńczyka Spór o króla W 21. odcinku serialu historycznego TVP „Królowie”, kontynuacji „Korony królów”, widzowie zobaczyli zmysłową scenę. Sługa Fedko wyciera króla Władysława Warneńczyka ręcznikiem, po czym zawstydzeni mężczyźni odsuwają się od siebie, kiedy w drzwiach pojawia się rycerz Jan Hincza. Króciutki fragment wystarczył, aby w sieci rozgorzała żywa dyskusja na temat orientacji seksualnej polskiego monarchy. Wbrew niektórym internetowym komentarzom homoseksualizm Warneńczyka nie stanowi efektu bujnej wyobraźni scenarzystów. Opiera się na jednej z możliwych interpretacji fragmentu „Roczników czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego” pióra Jana Długosza. a więc dzieła pisanego na dworze królewskiego brata Kazimierza Jagiellończyka. Warneńczyk w sidłach „haniebnej namiętności” Władysław Warneńczyk przyszedł na świat 31 października 1424 r. w Krakowie jako syn króla Polski Władysława II Jagiełły i Zofii Holszańskiej. Wstąpił na tron jako niespełna dziesięcioletni chłopiec po śmierci ojca, zmarłego 1 czerwca 1434 r. w Grodnie. Przez kolejne pięć lat rządy regencyjne w jego imieniu sprawował biskup krakowski Zbigniew Oleśnicki wraz z Radą Opiekuńczą. W 1440 r. szlachta węgierska obrała go królem Węgier, licząc na to, iż pomoże ich państwu poradzić sobie z rosnącą potęgą Turków. Pragnąc wywiązać się z pokładanych w nim nadziei, jesienią 1443 r. Władysław rozpoczął zbrojną wyprawę przeciw sułtanowi Muradowi II, która w początkowej fazie stanowiła pasmo sukcesów. 12 czerwca 1444 r. sułtan podpisał z Władysławem dziesięcioletni rozejm, lecz już we wrześniu 1444 r. król Polski i Węgier zaatakował go ponownie przy wsparciu hospodara wołoskiego Vlada II Diabła (ojca słynnego Vlada Palownika zwanego Drakulą). Skłonności polskiego króla To właśnie opisując królewskie wyprawy na Turków, Jan Długosz zamieścił kontrowersyjną informację na temat życia seksualnego władcy, której interpretacja podzieliła historyków. W opisie kampanii tureckiej Władysława Warneńczyka Jan Długosz tak przedstawiał charakter młodego monarchy: „On, skłonny do rozkoszy męskich, ani w czasie pierwszej wyprawy przeciw Turkom, ani w czasie tej drugiej, którą wtedy prowadził, gdy szalała wojna, gdy naokoło panował strach i było mnóstwo wrogów przy garstce jego wojska, kiedy należało przebłagać miłosierdzie Boże i pozyskać je sobie, on, nie zważając zupełnie na własne niebezpieczeństwo i na zagrożenie całego wojska, nie porzucał swych przeciwnych czystości, wstrętnych rozkoszy”. Rycerze Chrząstowski i Nekanda przekonywali usilnie króla, że „łatwo odniesie chwalebne i wspaniałe zwycięstwo nad silnym, licznym i walecznym wrogiem [...] jeżeli tylko z sercem pokornym, skruszonym i doskonałym złoży ślub Bogu niebieskiemu, że porzuci te cuchnące nieczystości”. Ostatecznie monarcha postanowił posłuchać rady starszych doradców i „lejąc obficie deszcze łez wobec wspomnianych dwóch rycerzy, uroczyście ślubował, że oddali od siebie haniebne namiętności i odrzuci wszelki ich odór”. Śmierć Warneńczyka Jak dalej informował na kartach swojej kroniki krakowski dziejopis, skrucha monarchy została wysłuchana, co przełożyło się na jego powodzenie w walkach z Turkami. „Boska łaskawość do tego stopnia została przejednana tym ślubem, tą pokorą i uległością, że i wówczas rozbił mnóstwo wrogów” – czytamy w „Rocznikach, czyli kronikach sławnego Królestwa Polskiego”. Okazało się jednak, że Warneńczyk nie był w stanie całkowicie wyzbyć się swoich „haniebnych namiętności” i już po krótkim czasie znów oddawał się „męskim rozkoszom”. „Nie pamiętając o dobrodziejstwie Bożym i swej przysiędze, dopuścił się niegodziwej zbrodni jeszcze w czasie powrotu z tej wyprawy” – dodawał Długosz. Monarsze grzechy miały zresztą przyczynić się do tragicznego końca jego krótkiego życia. Król Polski i Węgier zginął bowiem 10 listopada 1444 r. w bitwie pod Warną nad Morzem Czarnym, w której jego wojska zostały rozgromione przez siły tureckie. Partner Warneńczyka „Męskie rozkosze”, „haniebne namiętności” czy wreszcie „niegodziwa zbrodnia” – określenia te sprawiły, że część historyków zaczęła dopatrywać się w słowach Długosza czegoś więcej niż tylko potępienia rozwiązłego życia monarchy. Historyk Paweł Fijałkowski, autor m.in. książki „Homoseksualizm. Wykluczenie – transgresja – akceptacja”, uważa, że za zwrotem „męskie rozkosze” kryje się późnośredniowieczny odpowiednik popularnego w czasach starożytnych pojęcia „miłość męska”, czyli homoseksualizm. Jego zdaniem czyny Warneńczyka musiały być postrzegane jako wyjątkowo odrażające, skoro przypisywano im klęskę władcy, a kronikarz użył tak mocnych słów na ich określenie. Podobną interpretację fragmentu „Roczników czyli kronik sławnego Królestwa Polskiego” przyjmowali również m.in. Jerzy Besala w publikacji popularnonaukowej „Małżeństwa królewskie. Jagiellonowie” czy Elwira Watała w pisanej w sensacyjnym i gawędziarskim tonie książce „Sodomici”. „Nader drogi” sekretarz Fijałkowski przypuszcza wręcz, iż Jan Długosz w zawoalowany sposób wspomniał w swojej kronice o jednej z homoerotycznych relacji monarchy. Partnerem władcy mógł być jego zdaniem starszy od niego o kilkanaście lat sekretarz Jan, syn kasztelana lwowskiego Sienka (Seńka) z Siennowa, który utonął 10 maja 1440 r. w czasie podróży Władysława z orszakiem na Węgry. „Kiedy tam Jego Najjaśniejszy Majestat oddawał się pod wieczór polowaniu na dzikie kaczki z sokołami, jego nader drogi sekretarz Jan, syn Seńka z Senniowa, z domu Korczak utopił się przypadkiem w rzece Arnath. Ten wypadek zaniepokoił serca wielu, którzy mówili, że taka śmierć sekretarza wróży zło i przeciwności królowi Władysławowi na Węgrzech” – relacjonował zdarzenie Długosz. Ów „nader drogi” monarsze Jan był wykształconym mężczyzną, absolwentem Akademii Krakowskiej. Mógł więc imponować władcy swoim wykształceniem i elokwencją. Czy jednak to właśnie on wprowadził młodego króla w arkana homoseksualnych rozkoszy (zakładając, że Władysław faktycznie był gejem)? Po latach pozostają nam w tej materii wyłącznie spekulacje. Kontrowersje wokół kroniki Część współczesnych badaczy uważa jednak, że traktowanie przekazu Jana Długosza jako dowodu na homoseksualizm Warneńczyka jest nadinterpretacją źródeł i poszukiwaniem sensacji tam, gdzie jej nie ma. Mediewista Stanisław A. Sroka, znawca stosunków polsko-węgierskich w średniowieczu, ironizował nawet w artykule „Sława, chwała i plotka. Władysław Warneńczyk jako król Węgier”, opublikowanym w 2016 r. na łamach „Przeglądu Nauk Historycznych”, że monarcha ten został okrzyknięty „nieformalnym patronem gejów w Europie Środkowej”. Przypomniał zarazem, iż w tłumaczeniu kroniki Długosza z 1869 r. zamiast zwrotu „skłonny do rozkoszy męskich” pojawia się określenie „zbyt chuciom cielesnym podległy”, które nie wskazuje w najmniejszym stopniu na homoseksualizm. Dziejopis znany był zresztą z wyolbrzymiania rzekomych grzechów polskich monarchów. Pisał choćby w skrajnie antysemickim tonie o „cuchnącym odorze” przywilejów, jakie król Kazimierz III Wielki nadał społeczności żydowskiej. Spór o króla Po latach nie sposób rozstrzygnąć, która ze stron „sporu o orientację Warneńczyka” ma rację. Trzeba bowiem uczciwie przyznać, że nie zachowały się żadne jednoznaczne przekazy o heteroseksualnych związkach monarchy. Jego matrymonialne plany należy zaś postrzegać wyłącznie w charakterze politycznych układów. Plany matrymonialne Warneńczyka Niedługo po wstąpieniu Władysława na tron projektowano jego małżeństwo z wnuczką cesarza Zygmunta Luksemburskiego Anną Habsburżanką, mającą wówczas zaledwie dwa lata. Pomysł ten nie spodobał się jej babci, cesarzowej Barbarze Cylejskiej, która wymyśliła sobie, że po owdowieniu sama poślubi młodziutkiego monarchę. Nigdy nie udało jej się jednak zrealizować tego osobliwego pomysłu. Z kolei kiedy w styczniu 1440 r. Warneńczyk został królem Węgier, sejm węgierski zaznaczył, że warunkiem objęcia przez niego władzy jest poślubienie królowej wdowy Elżbiety Luksemburskiej, córki Barbary Cylejskiej i matki Anny Habsburżanki. Ostatecznie i z tego małżeństwa nic nie wyszło, podobnie jak z ponownego swatania Władysława z Anną. W chwili śmierci króla jego młodziutka narzeczona miała bowiem dopiero dwanaście lat. Ikona LGBT Społeczność LGBTQ ma jednak dosyć jasne zdanie na temat Warneńczyka i od lat traktuje go jak „swojego”. Już w latach 80., a więc zanim jeszcze sprawa orientacji króla stała się głośna, nazwę Warneńczyk nosiła jedna z działających w Warszawie grup gejowskich. W październiku 2008 r. media obiegła wiadomość o organizowanych w Krakowie urodzinach monarchy, w czasie których miał zostać zaprezentowany spektakl o ostatnich dniach jego życia zatytułowany „Gejowskie miłostki króla”. Miasto nie wydało jednak zgody na organizację imprezy, ponieważ w tym samym czasie odbywały się obchody rocznicy wyzwolenia Krakowa spod władzy zaborczej. Rok później od Bramy Floriańskiej do grobu Władysława Warneńczyka w katedrze wawelskiej przeszedł z kolei Marsz Tęczowej Tradycji i Kultury, aby podkreślić w ten sposób, że król jest częścią queerowej historii. W 2022 r. dwumiesięcznik społeczno-kulturalny LGBTQIA „Replika” umieścił zaś postać króla na magnesie z kolekcji „polskie ikony LGBTIA”. Nasz ekspert Marek Teler Dziennikarz, popularyzator historii, bloger. Absolwent Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii Uniwersytetu Warszawskiego. Autor książek „Kobiety króla Kazimierza III Wielkiego", „Zapomniani artyści II Rzeczypospolitej", „Zagadka Iny Benity". „ AK-torzy kontra kolaboranci" (Nagroda Klio III stopnia w kategorii varsaviana) i „Upadły amant. Historia Igo Syma". Publikował na łamach magazynów „Focus Historia” i „Skarpa Warszawska” oraz na portalu historycznym Histmag.org.
#MiesiącDumy: 6 najbardziej przyjaznych LGBTQ+ miast w Europie
Chociaż lista krajów, które przyznają równouprawnienie parom tej samej płci, regularnie się powiększa, Polska znajduje się w czołówce… najbardziej homofobicznych miejsc w Europie.
W tym artykule: 1. Kopenhaga, Dania 2. Sitges, Hiszpania 3. Berlin, Niemcy 4. Mykonos, Grecja 5. Reykjavik, Islandia 6. Brighton, Wielka Brytania Jeśli zatem marzą się Wam wakacje w oazie tolerancji, warto poszukać czegoś poza granicami naszego kraju. I tu przychodzimy z pomocą: oto 6 najlepszych europejskich destynacji na tęczową wycieczkę. 1. Kopenhaga, Dania Dania kojarzy się głównie z ojczyzną klocków LEGO i kuchni łączącej nowoczesność z nordyckimi przysmakami, ale w 1989 roku kraj ten zapisał się w historii jako pierwszy na świecie, który zalegalizował związki partnerskie osób tej samej płci. Tęczowym sercem Danii jest spokojne piękno jej kompaktowej stolicy o brukowanych ulicach. Poza kultowym „Tęczowym Placem", w Kopenhadze znajduje się między innymi najstarszy w Europie otwarty bar gejowski Centralhjørnet, który w 2017 roku obchodził swoje setne urodziny, a także supermodna dzielnica Vesterbro, która jednocześnie jest też obszarem czerwonych latarni. Dodajcie do tego mnóstwo świetnych cocktail-barów, wydarzeń organizowanych przez środowiska LBGTQ+, oryginalną scenę modową, tęczowe hostele oraz bardzo tolerancyjną, otwartą społeczność i przepis na wakacje marzeń gotowy! 2. Sitges, Hiszpania Nadmorskie miasto Sitges leży ok. 35 km na południowy zachód od Barcelony i jest jednym z największych europejskich miejsc, które z otwartymi ramionami zaprasza do siebie przedstawicieli społeczności LGBT. Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Radzą seniorzy LGBTQ Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne. Piękne piaszczyste plaże (część z nich to plaże nudystów) i kalendarz pełen wydarzeń kulturalnych to tylko niektóre z atrakcji – każdy znajdzie tam coś dla siebie. Sitges może być też świetną bazą wypadową do innych miejsc na szlaku LGBT, np. Greckich wysp Mykonos i Skiathos. 3. Berlin, Niemcy Berlin od lat szczyci się tętniącym życiem queerowym duchem, który sięga złotego wieku lat 20. XX wieku. Szczególnie przyjaznymi społeczności LGBTQ+ są dzielnice Schöneberg, Kreuzberg i Prenzlauerberg, które oferują szeroki wachlarz tęczowych klubów, barów i restauracji. 4. Mykonos, Grecja Odkąd w latach 70. Jackie Onassis zaczęła odwiedzać grecką wyspę Mykonos, społeczność LGBT z całego świata zaczęła zjeżdżać na tę wyspę bielonych domów i dziedzińców pełnych kwiatów w poszukiwaniu przepychu i słynnego śródziemnomorskiego słońca. Kilkadziesiąt lat później, za sprawą takich hitów filmowych jak „Mamma Mia!”, związek między kulturą queer i greckimi wyspami nabrał całkiem nowej mocy. Znajdziecie tu nie tylko miejsca noclegowe tylko dla społeczności LGBTQ+, przejrzystą wodę, kojące krajobrazy i tętniące nocnym życiem kamienne uliczki, ale przede wszystkim przyjazną i otwartą społeczność. 5. Reykjavik, Islandia Reykjavik, który zalegalizował jednopłciowe związki w 2006 roku, opisuje się jako jedno z najbardziej przyjaznych i inkluzywnych miejsc na Ziemi. Odbywający się tam corocznie Marsz Dumy jest jedną z najstarszych parad LGB w Europie, ale nie jedynym tęczowym wydarzeniem, na które warto zwrócić uwagę – w islandzkim tęczowym kalendarzu ważne miejsce zajmuje też pokaz „Bears On Ice”. Ta mapa pokazuje gdzie homoseksualizm nikogo nie razi, a gdzie karany jest więzieniem, a nawet śmiercią - National Geographic W co najmniej 73 krajach kontakty homoseksualne uznawane są za nielegalne. Po masakrze w Orlando warto przyjrzeć się jak w różnych częściach świata wyglądają prawa osób LGBT. Nie brakuje tu też miejsc do aktywnego spędzania czasu – wycieczki do uśpionych wulkanów, kąpiele w geotermalnych lagunach i zwiedzanie bezludnych obszarów Islandii na pewno zadowoli wszystkich poszukiwaczy przygód i pięknych kadrów. 6. Brighton, Wielka Brytania Statystyki pokazują, że Brighton jest nie tylko jednym z najbardziej przyjaznych gejom miast w Wielkiej Brytanii, ale posiada też jedną z najbardziej skoncentrowanych populacji LGBT w kraju. Od XIX wieku miasto było miejscem schronienia dla gejowskich par, jako, że pełniło rolę garnizonu dla wojsk podczas wojen napoleońskich, aż do I Wojny Światowej. Gejowskie bary i inne działalności prowadzone przez nieheteronormatywne osoby zaczęły bardziej otwarcie funkcjonować w latach 30., podobnie jak w Berlinie okresu weimarskiego i innych miastach z bogatą historią queerowej kultury. Po II wojnie światowej Brighton stało się rajem dla osób LGBT, które szukały poczucia wspólnoty – podobnie jak San Francisco w Stanach Zjednoczonych. Dziś znajdziecie tu wszystko, o czym tylko zamarzycie – od miejscówek karaoke, barów, hoteli, restauracji i klubów, aż po galerie, butiki, kina i teatry.
Putin oficjalnie zakazuje małżeństw jednopłciowych w Rosji
Nowe poprawki do konstytucji oznaczają, że pary tej samej płci nie będą mogły legalnie zawrzeć związku małżeńskiego w Rosji, ponieważ obowiązująca konstytucja kraju mówi, że małżeństwo może istnieć tylko i wyłącznie między mężczyzną a kobietą. Oznacza to również, że transseksualni członkowie społeczeństwa nie będą mogli adoptować dzieci.
W tym artykule: Prawa dla LGBTQ+? Na pewno nie w Rosji Putin: najlepszy prezydent i najprzystojniejszy obywatel Rosji Prawa dla LGBTQ+? Na pewno nie w Rosji Niedawno Putin oficjalnie zmienił konstytucję kraju w wielu kwestiach, w tym w kwestii przyznania praw dla nieheteronormatywnych mieszkańców Rosji. Teoretycznie miało wynikać to z referendum, które odbyło się w lipcu 2020 roku i którego wyniki pokazały, że 77 proc. Rosjan głosowało za zakazem małżeństw między osobami tej samej płci. “Teoretycznie”, bo w przypadku Putina i Rosji nic nie jest pewne, a już na pewno nie wyniki powszechnych referendów. Nowe poprawki oznaczają, że pary tej samej płci nie będą mogły legalnie zawrzeć związku małżeńskiego w Rosji, ponieważ obowiązująca konstytucja kraju mówi, że małżeństwo może istnieć tylko i wyłącznie między mężczyzną a kobietą. Oznacza to również, że transseksualni członkowie społeczeństwa nie będą mogli adoptować dzieci. Putinowskie poprawki anty-LGBTQ+ są zakorzenione w "wierze w Boga" w kraju, w którym wiele nieheteronormatywnych osób decyduje się ukrywać swoją prawdziwą tożsamość dla bezpieczeństwa swojego i najbliższych. Mimo że homoseksualizm po raz pierwszy został zdekryminalizowany w Rosji w 1917 r., a następnie ponownie zalegalizowany w 1933 r. i w 1993 r., to jednak homofobia nadal jest ekstremalnie powszechna w tym kraju. Jeden z polityków, którzy poparli ostatnie zmiany w konstytucji, Piotr Tołstoj, opisał swoją ojczyznę jako "twierdzę tradycjonalizmu", mówiąc w rozmowie z “Associated Press”, że Rosja nie będzie "powtarzać błędów, które istnieją na Zachodzie". – dodał. Putin: najlepszy prezydent i najprzystojniejszy obywatel Rosji Każdy, kto choć trochę obserwuje poczynania prezydenta Putina, wie, że gość lubi być na topie, co odbiło się również w nowych zmianach rosyjskiej konstytucji – udało mu również się przeforsować w niej zniesienie limitów własnej kadencji prezydenckiej, co oznacza, że teraz może on pełnić jeszcze dwie dodatkowe sześcioletnie kadencje, mimo że jego obecna kadencja kończy się dopiero w 2024 roku. Tutaj pojawia się pytanie: “po co?” – wszak i tak wszyscy wiedzą, że jedyną siłą, która będzie w stanie pozbawić go władzy, jest śmierć. Ciekawostką, która jest wisienką na torcie, idealnie podsumowującą podejście Putina do Putina jest to, że za sprawą jednego sondaży portalu Superjob.ru został niedawno ogłoszony “najseksowniejszym mężczyzną w Rosji”. Miało na niego głosować 18 proc. mężczyzn i 17 proc. ankietowanych kobiet. Ten 68-letni kawaler jest jedyną osobą, która uzyskała dwucyfrową liczbę punktów w otwartym kwestionariuszu. "Rosjanie nadal nazywają Władimira Putina najbardziej atrakcyjnym znanym mężczyzną w kraju’ – oświadczył portal Superjob.ru –"Ani aktorzy, ani sportowcy, ani inni politycy nie mogą dziś z nim konkurować.” Ankietę przeprowadzono wśród 1000 mężczyzn i 1000 kobiet w ponad 300 rosyjskich miastach w okresie od 22 marca do 1 kwietnia, a jej wyniki opublikowano kilka dni po tym, gdy w konstytucji pojawiła się zmiana, która pozwoli Putinowi pozostać na prezydenckim stołku przynajmniej do 2036 roku, kiedy to największa miłość Rosjan skończy 83 lata.
Hiszpania: zmiana płci "na życzenie". Nowe prawo miałoby objąć już 12-latków
Gdyby Ustawa o Rzeczywistej i Efektywnej Równości Osób Transpłciowych weszła w życie, Hiszpanie i Hiszpanki mieliby możliwość samostanowienia płci.
W tym artykule: Koniec kontrowersyjnych terapii Aktywiści i sojusznicy LGBT+ w Hiszpanii opowiadają się za wprowadzeniem nowego prawa o samookreśleniu płci. Od początku marca w stolicy kraju odbywały się manifestacje zwolenników nowego rozwiązania, a grupa aktywistów mniejszości osób transpłciowych podjęła nawet strajk głodowy twierdząc, że nie zostanie przerwany dopóki rządząca lewicowa koalicja nie przedstawi projektu ustawy umożliwiającej samostanowienie płci. Przed kilkoma dniami projekt takiej ustawy złożyły w Kongresie Deputowanych cztery partie: Republikańska Lewica Katalonii (ERC), radykalna Kandydatura Jedności Ludowej (CUP), populistyczna Junts per Catalunya (JxCat) oraz ogólnokrajowa lewicowa Mas Pais. Projekt został opracowany przez hiszpańskie ministerstwo równości pod auspicjami koalicjanta rządowego, radykalnie lewicowej Unidas Podemos. Gdyby Ustawa o Rzeczywistej i Efektywnej Równości Osób Transpłciowych weszła w życie, Hiszpanie i Hiszpanki mieliby możliwość samostanowienia płci. Oznacza to, że do dokonania oficjalnej korekty płci wystarczyłaby deklaracja danej osoby, która – bez względu na biologiczną płeć urodzenia – mogłaby określić swoją płeć jako kobieta lub mężczyzna. Co więcej ustawa pozwoliłaby także osobom binarnym (które nie czują się ani kobietą ani mężczyzną) na wykluczenie określenia płci w ich dokumentach. Dwie płcie to za mało [REPORTAŻ] Tożsamość płciowa, nieograniczona już binarnym podziałem na dziewczyny i chłopców, to stosunkowo nowe zagadnienie. Czy nauka może pomóc nam się w nim odnaleźć? Obecnie oficjalna korekta płci jest możliwa po przeprowadzenia badań lekarskich i uzyskaniu orzeczenia o „dysforii płciowej” (określenie zaburzenia tożsamości płciowej). Osoba chcąca skorygować płeć w swoich dokumentach musi też udokumentować, że od co najmniej dwóch lat przyjmuje terapię hormonalną. Z nowego prawa mogłyby skorzystać już młodzi nastolatkowie. Projekt ustawy zakłada, że 12-latkowie mogliby samostanowić o swojej płci, jeśli uzyskają zgodę rodziców lub opiekunów prawnych. Za to dla osób powyżej 16. roku życia taka zgoda nie byłaby już wymagana. Przeciwnicy nowego prawa podnoszą, że wiek pozwalający na samookreślenie płci jest zbyt niski, a ponadto znosi możliwość wyrażenia sprzeciwu wobec korekty płci przez rodziców dziecka, gdy to skończy 16 lat. Koniec kontrowersyjnych terapii Projekt ustawy trafił do hiszpańskiego parlamentu po strajkach i manifestacjach działaczy na rzecz praw osób transpłciowych. Wcześniej aktywiści LGBT+ zarzucili premierowi Pedro Sánchezowi, że zablokował projekt zaproponowany przez mniejszościowego partnera koalicyjnego, skrajnie lewicową partię Unidas Podemos. Przedstawiciele partii, które złożyły projekt jako własny, aby wymusić debatę nad dokumentem, argumentują, że prawa osób transpłciowych są prawami człowieka i powinny być jako takie uznane i zagwarantowane jak najszybciej - podaje dziennik „El Mundo”. Wicepremier hiszpańskiego rządu, socjalistka Carmen Calvo, stwierdziła, że umożliwienie swobodnego wyboru zarejestrowanej płci, bez diagnozy i leczenia dysforii płciowej, może naruszyć prawa innych osób, zwłaszcza kobiet. Zamiast przedstawionej ustawy Calvo zaproponowała wprowadzenie innego nowego prawa, które miałoby poprawić ochronę wszystkich osób LGBT+. Wlk. Brytania: blisko połowa młodych osób odczuwa pociąg seksualny do obu płci Według sondażu przeprowadzonego w grupie Brytyjczyków między 18 a 24 rokiem życia, blisko połowa młodych odczuwa pociąg seksualny do przedstawicieli obu płci. W badaniu wzięło udział 11... Na takie przedstawienie sprawy nie zgadzają się osoby transpłciowe i ich bliscy. – Oznaczałoby to zaprzeczenie, że sami jesteśmy podmiotem politycznym i uczynienie niewidocznymi strukturalnych przyczyn, które powodują dyskryminację. Geje i lesbijki nie muszą zmieniać swoich imion, geje i lesbijki nie muszą przyjmować hormonów – skomentowała słowa premier Mar Cambrollé, aktywistka z organizacji Plataforma Trans. Projekt nowej ustawy odnosi się także do wspomnianego przez premier „leczenia dysforii płciowej”, które często odbywa się poprzez tzw. terapie konwersyjne, polegające na próbach zmiany orientacji na heteroseksualną. Proponowane prawo zakazywałoby tego typu „leczenia” jako potencjalnie szkodliwego, nawet w sytuacji, gdy sam zainteresowany wyraziłby na nie zgodę. Co więcej, ustawa przewiduje kary finansowe za prowadzenie bezprawnych praktyk, w wysokości do 150 tys. euro. Zgodnie z tekstem projektu, leczenie hormonalne, terapia głosowa, chirurgia narządów płciowych, mamoplastia, mastektomia i materiały protetyczne niezbędne w procesie tranzycji miałyby być pokrywane przez ubezpieczenie społeczne.
Zacierają się granice między płciami, także w modzie. "Kto nosi te spodnie?"
W erze płynności płci, wszystko jest możliwe. W miarę jak binarność męskie/damskie powoli zaczyna upadać, moda również idzie za tym przykładem i robi to co jakiś czas od 1507-1458 r. p.n.e., kiedy to egipska królowa Hatszepsut rządziła Egiptem jako faraon, nosząc męskie insygnia i sztuczną brodę.
Ta wiadomość jest nam przekazywana od urodzenia. Dziewczynki są opatulane w różowy kolor. Chłopcy w niebieski. Dziewczynki noszą spódnice. Chłopcy spodnie. Frazesy z łatwością wypływają z naszych ust. "Jak cię widzą, tak cię piszą" mawiamy. "Kto nosi spodnie", wypowiadamy pytanie oznaczające dominację. "Podstawowym celem kostiumu jest odróżnienie mężczyzn od kobiet" - pisze Alison Lurie w "The Language of Clothes". Zgodnie tradycją, ubiór to karta członkowska płci. W erze płynności płci, wszystko jest możliwe. W miarę jak binarność męskie/damskie powoli zaczyna upadać, moda również idzie za tym przykładem i robi to co jakiś czas od 1507-1458 r. p.n.e., kiedy to egipska królowa Hatszepsut rządziła Egiptem jako faraon, nosząc męskie insygnia i sztuczną brodę. Nie tak dawno z kolei włoski projektant Alessandro Trincone stworzył elegancką sukienkę z falbanami, która tak urzekła rapera Young Thuga, że założył podczas sesji fotograficznej na okładkę swojego albumu z 2016 roku, zatytułowanego "No, My Name is Jeffery". Temat płci i mody staje się szczególnie aktualny w obecnej atmosferze walki o prawa LGBTQIA+ i wpływu mediów społecznościowych na budowanie społeczności i samoidentyfikację. Na wystawie "Gender Bending Fashion" w Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie zwiedzający przechodzą przez "stulecie haute couture i mody gotowej do noszenia, która zakwestionowała sztywne, binarne definicje ubioru". (PHOTOGRAPH BY DINA LITOVSKY) W ramach wystawy "Gender Bending Fashion", trwającej od 21 marca do 25 sierpnia, Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie badało związek pomiędzy modą a płcią. Jest to pierwszy raz, kiedy duże muzeum zajmuje się tym tematem (suknia stworzona przez Trincone jest jednym z wystawianych kostiumów). Cathy Newman rozmawiała z kuratorką wystawy, Michelle Finamore, z działu muzeum zajmującego się tekstyliami i sztukami mody. Wspomniana granica rozgraniczająca ubiór ze względu na płeć zatarła się. Jak donosi gazeta "The Wall Street Journal", sklep Target usunął etykiety dotyczące płci z oznaczeń sklepowych. Chłopcy i dziewczyny przeglądają wzajemnie swoje szafy. Porozmawiajmy więc o społecznym duchu czasu, który doprowadził do powstania tej wystawy. Początkowo obserwowałam, co dzieje się ze współczesną odzieżą męską, ale potem zdałam sobie sprawę, że ma miejsce coś rewolucyjnego. Trzeba było spojrzeć na pełniejszy obraz. Projektanci reagują na ten moment. Odpowiadają na ulicę, na Millenialsów i Pokolenie Z... a więc reagują na nową energię wypływającą z odmiennego sposobu wyrażania płci poprzez ubrania i braku zgody na zaszufladkowanie do konkretnej płci. Widzimy to stapianie i zacieranie często w momentach młodzieńczej rebelii, jak w latach 20., 60., 70. ubiegłego wieku i teraz. Po lewej: Nowy eksponat honoruje wczesnych trendsetterów, którzy zakwestionowali status quo w modzie, takich jak Marlene Dietrich, David Bowie, Jimi Hendrix i Young Thug. Po prawej: Jeden z gości bierze udział w podglądzie wystawy w Muzeum Sztuk Pięknych.(PHOTOGRAPH BY DINA LITOVSKY) Zacznijmy od przysłowiowego pytania: "Kto nosi te spodnie?" Zdarzało się już w naszej historii, że kobiety próbowały nosić spodnie i poniosły porażkę lub nie były w stanie zmienić tego paradygmatu. W 1851 roku działaczka na rzecz praw kobiet Amelia Bloomer (która propagowała noszenie spodni dla kobiet inspirowanych strojem tureckim i stąd też nazwa tego typu spodni "bloomers") próbowała zaproponować bardziej sensowny strój dla kobiet i nie udało jej się to. Kiedy kobiety zaczęły jeździć na rowerze, grać w tenisa i golfa, stroje przeznaczone do tych sportów wpłynęły na akceptowalność spodni. Dr Mary Edwards Walker, chirurg podczas wojny secesyjnej, nosiła spodnie pomimo tego, że była ośmiokrotnie aresztowana za "nieodpowiedni ubiór". W 1993 roku, Carol Moseley-Braun (jak również Barbara Mikulski) nosiła spodnie na mównicy w Senacie. "Dopóki nie przeszłam przez drzwi, nie miałem pojęcia, że istnieje ta niepisana zasada" - powiedział Moseley-Braun. A teraz możemy podziwiać biały kostium Hillary Clinton, który jest symbolem politycznym. Ta niepisana zasada przetrwała. W 1968 roku nowojorska socjalistka Nan Kempner pojawiła się w Le Cirque w spodniach. Kiedy odmówiono jej wstępu, zdjęła spodnie i nosiła swoją długą marynarkę jako sukienkę mini. Na początku lat 80-tych ubiegłego wieku, kiedy zaczynałam pracę w National Geographic, spódnica i pończochy były wymogiem etykiety. Niedawno podeszła do mnie jakaś kobieta i powiedziała: "Pracowałam na Wall Street w latach 90-tych i nosiło się tam tylko sukienki i spódnice". Niektórzy sędziowie wciąż nie pozwalają kobietom adwokatkom nosić spodni na sali sądowej. Wystawa koncentruje się na modzie współczesnej z XX i XXI wieku (na takich projektantach jak między innymi Rei Kawakubo, Ikiré Jones i Freddie Burretti, który ubierał Davida Bowiego w jego epoce Ziggy'ego Stardusta), ale uwzględnia także kontekst historyczny. Przykładem może być cylinder i frak, które Marlene Dietrich nosiła w filmie "Maroko" z 1930 roku. Sukienka z kolekcji "Annodami" Alessandro Trincone na sezon wiosna/lato 2017 znalazła się na okładce albumu Young Thuga z 2016, zatytułowanego "No, My Name is Jeffery". (PHOTOGRAPH BY DINA LITOVSKY) Reżyser Josef von Sternberg musiał walczyć ze studiem o to, by Dietrich mogła zagrać w takim właśnie stroju. Studio uznawało taki pomysł za zbyt radykalny. Marlena Dietrich nie była jednak pierwszą, która odważyła się na to w filmie. Jest wiele gwiazd niemego kina, które nosiły taki sam strój w latach nastoletnich i po dwudziestce, kiedy przeciętne kobiece ciało przybierało bardziej chłopięcą sylwetkę i krótko przystrzyżone włosy. Motorem tego było młodsze pokolenie, rzucające wyzwanie konwenansom oraz kobiety, które weszły na rynek pracy, uzyskując prawo do głosowania. Jest to związane ze zmianami społecznymi i kulturowymi. W stroju Marleny Dietrich pojawia się erotyczny ładunek. Czyż Calvin Klein nie powiedział: "Jest coś niesamowicie seksownego w kobiecie noszącej T-shirt i bieliznę swojego chłopaka"? To trochę transgresywne - ubieranie się w garnitur jak mężczyzna. Ale on jest dopasowany do jej figury, a ona nadal ma ułożone włosy i makijaż. Było to tego typu połączenie, które stało się wyjątkowo seksowne. Widzowie mają okazję wcześniej zapoznać się z wystawą, która honoruje projektantów i influencerów, którzy zakwestionowali status quo. (PHOTOGRAPH BY DINA LITOVSKY) Mężczyźni nosili obcasy w XVIII wieku. Teraz nie robią już tego tak często. Elizabeth Semmelhack, historyk obuwia, sugeruje, że ze względu na implikacje dominacji, można by zapytać, dlaczego mężczyźni nie noszą obcasów częściej? To prawda. Ale przecież projektant Rad Hourani tworzy takie same buty na wysokich obcasach dla mężczyzn i kobiet. Wiele lat temu widziałem występ komika Eddiego Izzarda. Wchodzi na scenę w jeansach, makijażu i na obcasach. Jeden z moich ulubionych cytatów należy do niego. Przeprowadzający z nim wywiad dziennikarz zapytał: "Eddie, dlaczego nosisz kobiecy strój?". Na co on odpowiedział: "To nie jest kobiecy strój. To jest mój strój". Myślę, że na otwarciu wystawy można było zobaczyć wielu mężczyzn na obcasach. Na osi czasu wystawy pojawiła się również postać Joanny d'Arc. Jej męski ubiór był kontrowersyjny i przyczynił się do jej skazania za herezję oraz do jej egzekucji w 1431 roku. "W damskim stroju naruszono wiele moich praw" - powiedziała na swoim procesie. Kiedy to zobaczyłam, spojrzałam na jej ubranie z zupełnie innej perspektywy. Oczywistym było to, że męski ubiór stanowił dla niej lepszą ochronę. Aktor Billy Porter wziął udział w ceremonii rozdania nagród Akademii Filmowej w 2019 roku w stroju Christiana Siriano. "Moim celem jest to, by być chodzącym dziełem sztuki politycznej za każdym razem, gdy gdzieś się pojawiam" - napisał w Vogue. (PHOTO BY DAN MACMEDAN/GETTY IMAGES) Przeskakujemy do lutego 2019 roku i do Billy'ego Portera w jego smokingu-sukni na czerwonym dywanie podczas rozdania nagród Akademii Filmowej. "Jego tors wyglądał, jakby palił cygaro i popijał brandy... spódnica, gotowa na gotycką koronację z epoki wiktoriańskiej" - relacjonował New Yorker. Kreację tą zaprojektował Christian Siriano, który stworzył także strój Janelle Monáe, będący częścią wystawy. Porter jest aktorem, który stara się przekraczać kolejne granice poprzez ubiór. "Moim celem jest to, by być chodzącym dziełem sztuki politycznej za każdym razem, gdy gdzieś się pojawiam" - napisał w Vogue'u. "By rzucić wyzwanie oczekiwaniom. Czym jest męskość? Co to znaczy". To dla mnie fascynujące, że jest to, że wydarzenie to jest tak szeroko komentowane. Można by pomyśleć, że jesteśmy ponad to... ale nie jesteśmy, bo istnieje coś niezwykle głęboko zakorzenionego w odniesieniu do mężczyzny w spódnicy. Historia kobiet w spodniach jest dłuższa niż mężczyzn w spódnicach. Ciekawie będzie zobaczyć, gdzie znajdziemy się za dziesięć lat. Jakie ubrania naginające konwencje płci wiszą w twojej szafie? Mam mnóstwo szytych na miarę garniturów. W muzeum pojawił się tymczasowy sklepik z Phluid Project. Jest to jeden z pierwszych sklepów stacjonarnych, który sprzedaje ubrania określane jako neutralne płciowo. Kiedy pojechałam z nimi porozmawiać w Nowym Jorku, kupiłam koszulkę z napisem "gender bender" (określenie w języku angielskim na osobę aktywnie przeciwstawiającą się tradycyjnym rolom płci) i długą, wyszywaną cekinami spódnicę unisex. Próbowałam nakłonić mojego męża do tego, aby założył tę spódnicę na otwarcie wystawy. Adam Tessier, szef działu interpretacji w muzeum, mówi, że większość wystaw reprezentuje koniec konwersacji. Sugeruje, że ta wystawa będzie początkiem jednej z nich. Czy istnieją jakieś przesłanki, że tak się właśnie stanie? Mam kolegę, który przyprowadził młodego członka społeczności LBGTQ za kulisy wystawy w wczesnym etapie jej tworzenia. "Wiesz, czuję jakby w końcu mnie zauważono" - powiedział. Źródło: NationalGeographic.com: Gender-bending fashion rewrites the rules of who wears what
Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Radzą seniorzy LGBTQ
Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne.
Po okresie otwartego życia jako homoseksualista, Elliot Englebaum (73 lata), został zamknięty w swoim domu opieki w Hollywood na Florydzie. Z powodu śmiertelnej pandemii koronawirusa, Englebaum większość czasu spędza samotnie w swoim pokoju, gdzie wspomina cotygodniowe wyjścia do kina ze zmarłym mężem. Okazjonalnie odbywa zdystansowane społecznie spacery po okolicy, gdzie zachwyca się widokiem legwanów, które wygrzewają się na trawniku. Englebaum, były pracownik socjalny, który widział, jak wolność LGBTQ zwiększa się od czasu, gdy brał udział w zamieszkach w Stonewall latem 1969 roku, nigdy nie czuł się bardziej samotny. Mimo że wychodzi do swoich przyjaciół w ośrodku, jest tam jedyną osobą LGBTQ. "Nie ma tu nikogo dla mnie" – mówi Englebaum. Samotność, psychologicznie rzecz biorąc, różni się od zwykłego osamotnienia. Tego stanu psychicznego można doświadczyć zarówno w odosobnieniu od innych ludzi, jak i w tłumie i może on zaostrzyć problemy zdrowotne, w tym lęki, depresję, demencję, chorobę Alzheimera, nadciśnienie i choroby serca. Może to być szczególnie niepokojące w odniesieniu do starszych osób LGBTQ w Stanach Zjednoczonych, które są ponad dwa razy bardziej narażone na samotne życie i doświadczanie izolacji społecznej, niż osoby nie będące LGBTQ. Tak twierdzi SAGE, grupa działająca na rzecz osób starszych LGBTQ. Jak wynika z sondażu przeprowadzonego przez AARP, jeszcze przed pandemią około 50 procent seniorów LGBTQ odczuwało samotność lub izolację wraz z wiekiem. Oprócz typowych czynników, które przyczyniają się do samotności w starzejących się populacjach, w przypadku seniorów LGBTQ ryzyko jest większe, biorąc pod uwagę brak dzieci, wykluczenie z rodziny, ostracyzm rówieśników oraz utratę przyjaciół i partnerów w szczytowym okresie kryzysu AIDS w latach 80. i wczesnych latach 90. Samotność Englebauma wynika po części z działań izolacyjnych wprowadzonych przez jego placówkę oraz przez stan Floryda, w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się koronawirusa. Według danych Departamentu Zdrowia Florydy, mniej więcej połowa z 2 993 zgonów w słonecznym stanie dotyczyła mieszkańców lub pracowników placówek opieki długoterminowej. "Samotność już teraz jest problemem numer jeden, z którym borykają się mieszkańcy domów opieki" – mówi Steve Blay, współzałożyciel Friends Across the Ages, organizacji, która łączy mieszkańców domów opieki z wolontariuszami, mając na uwadze długotrwałą przyjaźń i zaangażowanie społeczne. "Wraz z pandemią gwałtownie wzrosła izolacja i poczucie samotności". SAGE szacuje, że w Stanach Zjednoczonych mieszka około 1,5 miliona seniorów LGBTQ, ale zakłada się, że mniej niż 5 procent z nich mieszka w domach opieki. Dokładne liczby są jednak trudne do oszacowania, biorąc pod uwagę fakt, że większość seniorów LGBTQ obawia się, że jeśli będą otwarcie mówić o swojej seksualności, będą musieli zmierzyć się z dyskryminacją ze strony pracowników domów opieki lub rówieśników. Jest jednak pewna zaleta bycia seniorem LGBTQ. Przed zamieszkami w Stonewall i powstaniem ruchu społecznego Gay Liberation, wiele osób LGBTQ w USA zjednoczyło się, by opiekować się sobą nawzajem, tworząc wspólnotę, która zastąpiła utracone przez wielu wsparcie rodzinne. Zdrowotne skutki samotności Samotność to stan odgórny, zaczynający się w mózgu i wpływający na resztę ciała. Przewlekła samotność i odczuwalna izolacja mogą mieć ogromny wpływ na samopoczucie ludzi w każdym wieku. Tak wynika z pracy Johna i Stephanie Cacioppo, męża i żony tworzących zespół neurobiologów odpowiedzialnych za wiele przełomowych odkryć w badaniach nad samotnością poznawczą, w ciągu ostatnich dwóch dekad. Ewolucyjna Teoria Samotności Cacioppo opisuje samotność jako stan sprzeczny z zachowaniami społecznymi, które ukształtowali ludzie, aby pozostać na tyle bezpiecznymi, by przekazać swoje geny. W przypadku braku tej socjalizacji, nasz mózg zaczyna się rozpadać, wpływając zarówno na nasze zdrowie psychiczne, jak i na nasze zachowanie. Ten stres może dosłownie zmieniać strukturę mózgu. Jak wykazały wczesne badania przeprowadzone przez Johna Cacioppo, odczuwana izolacja społeczna przyczynia się do szybszego spadku zdolności poznawczych u osób starszych. Samotność obniża również funkcjonowanie wykonawcze, czyli zdolność myślenia, która pozwala nam na szybkie podejmowanie decyzji i wykonywanie codziennych czynności przy minimalnym stresie. Co więcej, samotność może zmienić nasz sposób myślenia i reagowania, sprawiając, że jesteśmy bardziej podatni na występowanie objawów depresji, bardziej wrażliwi na zagrożenia społeczne, bardziej narażeni na doświadczanie myśli samobójczych i innych negatywnych procesów myślowych, które mogą utrudnić powrót do interakcji społecznych osobom, które już są samotne. "Ludzki mózg traktuje izolację jako formę zagrożenia" - mówi Steven Cole, badający genomikę na UCLA, który analizuje wpływ społeczny na zdrowie. "Kiedy jesteśmy samotni lub oddzieleni od innych, wyzwala to reakcje na zagrożenie, która aktywuje systemy zapalne i tłumi reakcje antywirusowe. A to z pewnością nie jest najlepsze w warunkach pandemii koronawirusa". Według badań Cole'a, samotność może osłabić układ odpornościowy i wywołać stan zapalny, czyniąc chorego bardziej podatnym na wiele rodzajów chorób przewlekłych. Na przykład samotność zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu, w takim samym stopniu jak lekkie palenie papierosów czy otyłość. W wielu stanach niedofinansowane i cierpiące na niedobór personelu placówki opieki nad osobami starszymi walczą o zniwelowanie skutków samotności, aby chronić swoich bezbronnych podopiecznych przed COVID-19. W placówkach takich jak ta, w której mieszka Englebaum, rezydenci mogą wychodzić na zewnątrz na spacery lub zakupy, pod warunkiem, że odizolują się na okres do dwóch tygodni po kontakcie z osobami spoza placówki. W innych domach opieki personel poinformował o bardziej rygorystycznych zasadach izolacji, które od marca ograniczyły pobyt mieszkańców niechodzących do ich pokoi, z niewielką dozą odstępstw od tej reguły lub kontaktu społecznego. "Niektórzy ludzie nie wstają z łóżka" - mówi Ana Rodriguez, technik medyczny w wielu ośrodkach opieki długoterminowej w Jacksonville na Florydzie. "Widzą tylko jedną osobę dziennie. Kiedy ja idę, tą osobą jestem ja". Sposób na samotność Chociaż statystyki wskazują, że seniorzy LGBTQ są najbardziej narażeni na samotność lub izolację, wielu z nich starzeje się z entuzjazmem i niezłomną radością, które towarzyszyły im przez całe życie. Niektórzy z nich stworzyli duże organizacje, takie jak SAGE lub opracowali programy w ośrodkach LGBTQ, aby utrzymać więzi między członkami społeczności w miarę ich starzenia się. Ich wytrwałość może być lekcją dla innych. Lillian Wolf (86 lat) przeniosła się z Maryland do domu spokojnej starości w Orlando na Florydzie na początku marca, tuż przed pandemią, która zamknęła ośrodki w tym stanie. Żywiołowa i towarzyska Wolf natychmiast skontaktowała się z Centrum LGBTQ+ w Orlando, gdzie stała się częścią programu Older Wiser Learning Program, łączącego seniorów LGBTQ ze sobą i społecznością LGBTQ w mieście. Mimo, że nie mogą brać udziału w zwykłych wycieczkach do lokalnych atrakcji, grupa OWL utrzymuje kontakt poprzez cotygodniowe wideokonferencje na Zoomie. Mimo, że Wolf tęskni za swoją zmarłą w 2015 roku partnerką, z którą tworzyła związek przez 40 lat, z determinacją i mądrością podejmuje każde nowe wyzwanie w swoim życiu. Nadal uwielbia rozmawiać przez telefon z rodziną. Nadal co tydzień gra w pokera i nie wstydzi się opowiadać żartów. Podobnie jak Englebaum, Wolf jest jedyną osobą LGBTQ w swojej placówce, o której jej wiadomo. Ale jej życie, w którym wykorzystywała to, co miała najlepszego i znajdowała radość w tych małych rzeczach, przygotowało ją do bycia niezłomną i pozytywną w środku pandemii. "Musisz być świadomy, że są rzeczy, na które nie mamy wpływu" - mówi Wolf, która służyła w marynarce i wojsku. "Moje życie w młodości było bardzo ciężkie. Ale nawet, gdy jest ci trudno, przetrwasz to. Może dlatego się nie martwię". Dzięki zaangażowaniu w społeczność LGBTQ, Wolf stworzył siatkę ludzi, którzy wspierają ją emocjonalnie w miarę starzenia się. Wykazano, że takie wysokiej jakości relacje społeczne zapobiegają spadkowi wydajności poznawczej, który zwykle towarzyszy starzeniu się i samotności. Ulgę może przynieść nam również szczerość dotycząca naszych problemów, nawet jeśli odbywa się to za pośrednictwem internetu. Choć badaczka Seydi Ahmet Satici ostrzega, że uzależnienie od mediów społecznościowych może mieć odwrotny skutek psychologiczny, jeśli ludzie nie będą ostrożni. Inni seniorzy zapomnieli o swojej samotności dzięki "poważnym", ukierunkowanym na cel rozrywkom, takim jak poszukiwanie idealnego przepisu na zakwas. Podobnie jak Wolf i Edlebaum, starsi ludzie w Chinach znaleźli wytchnienie od swojej samotności w cotygodniowych, zaplanowanych rozmowach telefonicznych z wolontariuszami, członkami rodziny i starymi przyjaciółmi. I nawet jeśli nie możesz iść na paradę równości, tańcząc samemu również możesz poprawić sobie humor i swoje funkcje poznawcze. Bez względu na to, jak krótkie jest to spotkanie, rozmowa z drugim człowiekiem w czasie rzeczywistym, cechująca się otwartością i zrozumieniem może wydobyć człowieka z głębin samotności. "Kiedy musisz ukryć integralną część tego, kim jesteś, ma to istotny wpływ na twoje zdrowie fizyczne i psychiczne" - mówi Charles Pitre Hoy-Ellis, wspominając chwile ze swojego życia jako młody homoseksualista, które zainspirowały go do badań i działań na rzecz zdrowia osób starszych LGBTQ. Hoy-Ellis jest obecnie adiunktem na wydziale pracy socjalnej Uniwersytetu w Utah, który specjalizuje się w równości zdrowotnej osób LGBTQ. Ponieważ pozytywne wsparcie społeczne nie jest czymś oczywistym, SAGE stworzyła programy, które pomagają starzejącym się członkom społeczności pozostać jednością. Jednym z tych programów jest South Florida Institute on Aging's Friendly Visitor Program, który łączy wolontariuszy (Friendly Visitors) z samotnymi i odizolowanymi starszymi osobami LGBTQ. Pandemia utrudnia kontynuację wielu normalnych działań w ramach programów. Ale dorosłe osoby LGBTQ, które wciąż świetnie się rozwijają, zdołały utrzymać kontakt twarzą w twarz z innymi, albo przez Zoom, albo żyjąc w grupie, która odizolowała się razem, jak Wolf. Edlebaum stara się rozmawiać przez telefon, kiedy tylko może. Znajduje również sposoby na zachowanie poczucia celu, które jest głównym czynnikiem wpływającym na zdrowe starzenie się. Hoy-Ellis podaje przykład organizacji o nazwie ACT UP, AIDS Coalition to Unleash Power, która działała w San Francisco podczas pandemii AIDS. "Ich credo polegało na tym, że milczenie równało się śmierci. Więc jeśli się nie odezwiesz, w rzeczywistości przyczyniasz się do śmierci" - mówi Hoy-Ellis. "W kręgu starszych osób LGBTQ doświadczających izolacji społecznej i samotności, mówienie, samo mówienie o sytuacji, robi różnicę". Źródło: NationalGeographic.com: How to beat loneliness during a pandemic? LGBTQ elders lend their wisdom
"Sytuacja w Polsce wpływa na prawa i bezpieczeństwo osób LGBT". Alarmujący raport
Obecna sytuacja w Polsce ma negatywny wpływ na życie osób LGBT, ich prawa i bezpieczeństwo– orzekł Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych Europy. Członkowie delegacji kongresu przyjrzeli się m.in. uchwałom przeciwko „ideologii LGBT”, które przyjęła część lokalnych samorządów.
Eksperci i członkowie delegacji, badając sytuację osób LGBT+, rozmawiali o potencjalnych zagrożeniach z działaczami organizacji pozarządowych, samorządowcami, Rzecznikiem Praw Obywatelskich, czy urzędnikami z ministerstwa rodziny. Rozmowy – z uwagi na trwającą pandemię koronawirusa odbywające się on-line – trwały przez kilka dni. Na podstawie oficjalnych doniesień oraz przeprowadzonych dyskusji powstał raport alarmujący o łamaniu praw mniejszości seksualnych w Polsce. W raporcie misji Rady Europy wskazano, że „kluczową rolę w zapewnieniu obywatelom ich praw, a także w promowaniu dialogu i porozumienia odgrywają samorządy”. Szczególną uwagę zwrócono na tzw. „uchwały o wolności od ideologii LGBT”, które zostały przyjęte przez część samorządów. "Dostrzegamy negatywny wpływ obecnej sytuacji w Polsce na życie członków tej społeczności (LGBT+ - przyp. red.), ich prawa i bezpieczeństwo" – napisano w raporcie. Przeczytaj także: Holenderskie miasto zrywa przyjaźń z Puławami. „Strefy wolne od LGBT są nie do przyjęcia” Pełen raport z prac delegacji ma być gotowy na początku 2021 roku. Rada Europy zajęła się łamaniem praw mniejszości seksualnych w Polsce na wniosek dwójki posłów: Hanny Gill-Piątek i Krzysztofa Śmiszka. Uchwały o tzw. „strefach wolnych od LGBT” nie po raz pierwszy stały się tematem europejskiej debaty i zaniepokojenia. Już w lipcu Komisja Europejska zdecydowała o cofnięciu europejskich dotacji dla gmin, które przyjęły tego typu zapisy. Po tej zapowiedzi część samorządów próbowała wyjaśniać, że zapis nie uderza w mniejszości seksualne, ani nie uderza w jakiekolwiek osoby. "Orientacja seksualna stała się polaryzującą kwestią w polskim społeczeństwie; w coraz większym stopniu znajduje to również odzwierciedlenie w działaniach władz lokalnych i regionalnych, z których część przyjęła rezolucje i deklaracje dotyczące tzw. »ideologii LGBT«, a także karty rodziny" – napisano w raporcie cytowanym przez portal thegayuk.com. Przeczytaj także: Tablice "Strefy wolne od LGBT" na Lubelszczyźnie. Bo właśnie tu uchwalono szokujące prawo Kongres Władz Lokalnych i Regionalnych to organ doradczy, reprezentujący władze lokalne i regionalne członków Rady Europy. Instytucja ta ma za zadanie zagwarantować rzeczywisty udział władz lokalnych i regionalnych w procesie jednoczenia Europy i pracach Rady Europy. Kongres prowadzi działania zmierzające do upowszechnienia demokracji lokalnej i regionalnej oraz wzmocnienia współpracy granicznej i międzyregionalnej.
Holenderskie miasto zrywa przyjaźń z Puławami. „Strefy wolne od LGBT są nie do przyjęcia”
Nieuwegein – miasto w Niderlandach (wcześniej Holandii), położone niedaleko Utrechtu, zerwało partnerstwo z Puławami. To reakcja na przyjęcie przez władze polskiego miasta deklaracji zatytułowanej „Samorząd wolny od ideologii LGBT”. Samorząd niderlandzkiego miasta chciał porozmawiać z partnerami z Polski, ale nie doczekał się odpowiedzi.
Nieuwegein, miasto w środkowych Niderlandach, wydało w środę oświadczenie o natychmiastowym zakończeniu partnerstwa z polskim miastem. Rada miasta Nieuwegein poinformowała, że decyzja zapadła po zapoznaniu się z ostatnimi doniesieniami na temat stosunku samorządowców z Puław do członków społeczności LGBT. „W Nieuwegein każdy może być tym, kim jest, bez względu na swoją orientację seksualną, płeć, religię czy pochodzenie etniczne, Strefy wolne od LGBT, takie jak Puławy, są dla nas naprawdę nie do przyjęcia” – powiedziała radna Nieuwegein, Marieke Schouten. Rada Nieuwegein została powiadomiona o przyjęciu przez Puławy deklaracji „wolności od ideologii LGBT” w styczniu. Wtedy zdecydowała się wysłać do polskich samorządowców list, w którym wyraziła zaniepokojenie takim krokiem. Holendrzy poprosili też o spotkanie, na którym mogliby wyjaśnić ewentualne niejasności związane z kontrowersyjną deklaracją. „Władze miasta będą musiały się zastanowić, czy współpraca z Puławami, które nie są przyjazne LGBT, wpisuje się w politykę gminy o tęczowej agendzie i w jaki sposób Nieuwegein może utrzymywać przyjaźń z gminą, która otwarcie dyskryminuje określoną grupę" – można było wówczas przeczytać na stronie rady miasta. Jednak władze Puław nie zdecydowały się odpowiedzieć. – Przyjaźń między miastami jest właśnie tym, co powinno dać pole do dialogu w tego typu sprawach. Szkoda, że Puławy nie chcą rozmowy. Cieszę się, że rada miasta wytyczyła wyraźną linię i tym samym wyraźnie opowiedziała się za wyłączeniem partnerstwa – stwierdziła Schouten. Symbolem zerwania współpracy między miastami jest zdjęcie, jakie znalazło się na oficjalnej stronie Nieuwegein. Widać na nim radną Marieke Schouten, która na tablicy witającej mieszkańców miasta, zakrywa nazwę „Puławy” – zaklejając ją tęczową flagą, symbolizującą społeczność LGBT+. „Żaden list nie dotarł” Łukasz Kołodziej z Wydział Kultury, Promocji i Komunikacji Społecznej puławskiego urzędu miasta, w oświadczeniu przesłanym „Gazecie Wyborczej” poinformował, że samorządowcy nie otrzymali żadnego listu od partnerskiego miasta. „Na dzień dzisiejszy nie otrzymaliśmy żadnego listu od burmistrza Nieuwegein. Po rozmowie z dziennikarzem ( z Holandii – przyp. red.) został wysłany e-mail do magistratu w Nieuwegein z zapytaniem, czy taki list faktycznie został wysłany do Puław, a jeśli tak, poproszono o ponowne przesłanie go drogą mailową pod wskazany adres e-mail" – napisano w oświadczeniu. Kołodziej wyjaśnia też, że formalna współpraca między miastami została wygaszona z końcem 2015 roku „ze względu na wyczerpanie się formuły współpracy”. „Formalna współpraca została oficjalnie podjęta przez zarząd Nieuwegein 24 maja 1994 r., a potwierdzona przez Radę Miasta Puławy 3 listopada 1994 r. Decyzja o rozwiązaniu formalnej współpracy między miastami uprawomocniła się z dniem 31 grudnia 2015 r.” – cytuje „Wyborcza”. Anty-LGBT niezgodne z Konstytucją Deklaracje o „samorządach wolnych od ideologii LGBT”, powszechnie zwane uchwałami „Anty-LGBT”, przyjęło od 2019 roku ponad 90 samorządów w całej Polsce. Jeszcze w grudniu ubiegłego roku uchwały tego typu zaskarżył Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar, jako naruszające prawo do równego i godnego traktowania. Na początku lipca tego roku dwie pierwsze skargi, które rozpatrywał krakowski sąd administracyjny, zostały odrzucone. Jednak 15 lipca Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że lokalna uchwała przeciwko „ideologii LGBT” narusza przepisy administracyjne oraz Konstytucję – podaje portal OKO.press. Sąd unieważnił dokument. „Nie chodzi o uchybienia formalne, ale złamanie przepisów Konstytucji w obszarach równego traktowania, godności, wolności słowa” – mówi Anna Błaszczak Banasiak z Biura RPO i liczy, że orzeczenie sądu okaże się przełomowe w innych podobnych sprawach.
Francja zrywa współpracę z polską gminą. Przez „strefę wolną od LGBT”
Radni Saint-Jean-de-Braye w centralnej Francji podjęli uchwałę o zakończeniu trwającej ćwierć wieku współpracy z gminą Tuchów w Małopolsce. Przyczyną jest inna uchwała, podjęta przez radnych Tuchowa i dotycząca wprowadzenia „strefy wolnej od LGBT”.
Francuscy radni uchwałę o zakończeniu współpracy z Polakami przyjęli jednogłośnie 14 lutego. Decyzję podjęli po tym, jak dowiedzieli się, że Tuchów przyjął rezolucję o „gminie wolnej od ideologii LGBT+”. To głosowanie miało miejsce w maju 2019 roku, a Tuchów był jedną z wielu polskich gmin, gdzie tego typu zapis został przyjęty. – Mimo że wiedzieliśmy, że polski rząd propaguje homofobię, byliśmy zdumieni, gdy odkryliśmy, że miasto Tuchów przegłosowało tę uchwałę – skomentowała całą sprawę Colette Martin-Chabbert, doradczyni mera gminy Saint-Jean-de-Braye ds. międzynarodowych w rozmowie z France Info. Francuzka powiedziała też, że Polacy byli „zaskoczeni i urażeni decyzją”. – Myślę, że nie rozumieją czemu nas to szokuje – podkreśliła. Władze francuskiej gminy podkreślliły , że kwestia homofobii jest dla nich bardzo istotna, bowiem właśnie w regionie Loiret znajdowały się obozy koncentracyjne, w których umieszczano m.in. homoseksualistów. – Nie możemy akceptować decyzji takich jak ta, podejmowanych z lekceważeniem praw człowieka – podkreśliła doradczyni mera Saint-Jean-de-Braye. Bart Staszewski prowadzi akcję piętnującą gminy "wolne od LGBT". Symboliczne tabliczki pojawiły się w niektórych miejscowościach (fot. Facebook.com/bartstaszewskiaktywista) "To stanowisko partyjne" Magdalena Marszałek, burmistrz Tuchowa, w rozmowie z Onet.pl tłumaczy, że Francuzi podjęli decyzję bez kontaktu z władzami małopolskiej gminy i nie czekając na wyjaśnienia. – Wyjaśnialiśmy osobom z Saint-Jean-de-Braye, że jest to stanowisko partyjne narzucone z góry, z którym się nie identyfikujemy. Nie byłam inicjatorem i nie popierałam tej uchwały. Nie jestem zwolennikiem radykalnych działań w samorządzie – przyznaje Marszałek. – Finansowo nie tracimy nic, ale jest to cios wizerunkowy, bo kończymy współpracę w bardzo złych okolicznościach – zaznacza burmistrz Tuchowa. Podkreśla, że najbardziej boli ją fakt, że wszyscy mieszkańcy gminy zostali pokazani w złym świetle i przedstawieni jako homofobowie. Burmistrz na razie nie widzi szans na odnowienie współpracy z francuską gminą w przyszłości. W Polsce już kilkadziesiąt gmin ogłosiło się wolnymi od LGBT. Ostatnio zrobiło się o nich znowu głośno, gdy Bart Stachowski – aktywista LGBT i reżyser – rozpoczął akcję, w której m.in. pozował na tle tablic z nazwami miast i napisem „LGBT – FREE ZONE”. Katarzyna Grzelak
Bici, poniżani, wyganiani. Homoseksualiści ze Wschodniej Afryki szukają swojego miejsca
Spojrzenie na społeczność LGBTQ w Afryce. Ludzie, których orientacja seksualna była powodem prześladowań tworzą własne wspólnoty oparte na wsparciu i bardzo ciasnych więzach.
W 2013 roku w Ugandzie weszła w życie ustawa wymierzona przeciwko homoseksualistom, nazywana także prawem “zabić gejów”. To z jednej strony sprawiło, że międzynarodowe organizacje LGBTQ zaczęły śmiała pomagać podobnym w Ugandzie, a z drugiej wyciągnęło większość aktywistów na środek sceny. To, w kraju gdzie przemoc jest coraz większym problemem, stawia ich w pozycji zagrożenia zdrowia, czasem i życia. Mimo, że prawo zniesiono w 2014 roku Uganda do dziś jest bardzo niebezpiecznym miejscem dla homoseksualistów. Fotograf Jake Naughton (sam będący gejem) postanowił dotrzeć i przyjrzeć się ich sytuacji w 2017 roku. Udało mi się poznać grupy wspierające osoby LGBTQ, posłuchać historii ludzi, których atakowano, prześladowano, zmuszano do ucieczki z powodu tożsamości płciowej. Trafił także do duchownych, którzy wbrew powszechnej niechęci starają się im pomagać. ZOBACZ GALERIĘ! Tekst: Sarah Stacke Zdjęcia: Jake Naughton Źródło: NG.com
Coming out na Igrzyskach Olimpijskich. Dlaczego sportowcy zdecydowali się otwarcie mówić o swojej orientacji?
Homoseksualni zawodnicy tworzyli historię igrzysk olimpijskich od czasów starożytnych Greków. Obecnie, otwarte przyznawanie się do swojej orientacji nie jest powszechne wśród sportowców. Jednak ostatnio zaczęło się to zmieniać.
Od kilku lat wśród olimpijczyków obserwujemy coraz więcej tzw. coming outów. Pierwszym gejem przyznającym się do swojej orientacji, który zdobył medal na Igrzyskach Olimpijskich jest łyżwiarz Adam Rippon. Eric Radford jest pierwszym gejem otwarcie mówiącym o swojej orientacji, który zdobył złoty medal na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich. Po zwycięstwie, na które zasłużył wraz ze swoją partnerką Meagan Duhamel powiedział, że może eksplodować z dumy. Homoseksualni sportowcy zaczęli otwarcie mówić o swojej orientacji po tym jak fala krytyki spadła na telewizję NBC. Materiały emitowane przez stację pokazywały sportowców bez względu na płeć czy pochodzenie etniczne. Jednak, jak twierdzą niektórzy komentatorzy nie uwzględniono w nich olimpijczyków, którzy otwarcie mówią o swojej orientacji. Część komentujących tę sprawę podkreśla, że samo mówienie o sportowcach należących do środowiska LBGT normalizuje reakcje społeczne na homoseksualistów i inspiruje tych, którzy nie mają na tyle odwagi, by przyznać się do bycia gejem czy lesbijką. Coś się zaczyna zmieniać Na tegorocznych Igrzyskach aż 14 sportowców otwarcie przyznało się do homoseksualizmu. To aż o 7 więcej niż na poprzednich, które odbyły się w 2014 r. w Soczi. Absolutnie rekordowe okazały się Letnie Igrzyska Olimpijskie w 2016 r., kiedy to aż 41 uczestników otwarcie mówiło o swoim homoseksualizmie. Warto dodać, że dane nie dotyczą wszystkich gejów i lesbijek walczących o olimpijskie medale, lecz tylko tych, którzy otwarcie o tym mówią. Kolejną optymistyczną informacją dla osób ze środowiska LGBT i ich zwolenników jest tworzenie specjalnych bezpiecznych przestrzeni dla osób LGBT we wioskach olimpijskich. Pierwsza taka przestrzeń powstała podczas Igrzysk Olimpijskich w Vancouver w 2010 r. Dlaczego tegoroczne Igrzyska są przełomowe? Adam Rippon powiedział, że wykorzysta swoje pięć minut by nadać łyżwiarstwu większy sens. - Nie przestanę mówić, kim naprawdę jestem - powiedział Rippon. - Otrzymuję mnóstwo wiadomości od dzieci z całego kraju. Podchodzę do tego bardzo emocjonalnie. Myślę, że dlatego moja misja jest tak ważna – dodaje. Liczba homoseksualnych sportowców, którzy nie boją się o tym mówić jest nadal stosunkowo niewielka, a ci, to robią, decydują się na ten krok dopiero po pierwszych dużych sukcesach. Brian Boitano, złoty medalista łyżwiarstwa figurowego z 1988 roku, ogłosił, że jest gejem w 2013 roku, po tym jak prezydent Obama mianował go członkiem oficjalnej delegacji USA na Igrzyskach Olimpijskich w 2014 roku w Soczi. Dwukrotny łyżwiarz figurowy olimpijski Johnny Weir, który startował w 2006 i 2010 roku, oficjalnie nie przyznawał się do homoseksualizmu aż do wydania autobiografii z 2011 roku. Sportowcy, którzy odważyli się na coming out wyjaśniają, dlaczego chcą nagłaśniać sprawę. -Powodem, dla którego chciałem publicznie ogłosić, że jestem gejem, była chęć niesienia pomocy ludziom, którzy zmagają się z tymi samymi problemami, z którymi ja mierzyłem się przez większość mojego życia – powiedział reprezentant USA w narciarstwie dowolnym Gus Kenworthy. - Ludzie ciągle podchodzą do mnie i przesyłają mi wiadomości. Mówią mi, jak bardzo moja historia pomogła im pogodzić się ze sobą - powiedział w publikacji. - I właśnie dlatego to była najlepsza decyzja, jaką kiedykolwiek podjąłem – dodaje. Opracowanie: Paweł Sadowski
Ta mapa pokazuje gdzie homoseksualizm nikogo nie razi, a gdzie karany jest więzieniem, a nawet śmiercią
W co najmniej 73 krajach kontakty homoseksualne uznawane są za nielegalne. Po masakrze w Orlando warto przyjrzeć się jak w różnych częściach świata wyglądają prawa osób LGBT.
Tragedia w gejowskim klubie nocnym w Orlando nie pozostawia wątpliwości: podstawowe prawa nie gwarantują bezpieczeństwa. W niektórych krajach przepisy prawne nawet nie próbują udawać, że chronią społeczności LGBT – mało tego, czynnie działają przeciwko nim. Jak wynika z obszernej analizy praw dotyczących orientacji seksualnej przeprowadzonej przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Lesbijek i Gejów (ang. International Lesbian and Gay Association, ILGA), siedemdziesiąt trzy kraje, czyli 37 procent członków ONZ, uznają fizyczne stosunki pomiędzy osobami tej samej płci za nielegalne. Z raportu wynika, że Sudan, Iran, Arabia Saudyjska i Jemen domagają się kary śmierci za kontakty homoseksualne na poziomie całego kraju, podczas gdy inne państwa mogą nakładać karę śmierci regionalnie, razem z grzywnami i wyrokami pozbawienia wolności. Choć kryminalizacja skupia się głównie wokół Afryki i Bliskiego Wschodu, jak pokazuje powyższa mapa, obecna jest też na Karaibach i w innych miejscach. Autor raportu Aengus Carroll twierdzi, że w trzech czwartych tych państw prawo jest pozostałością po czasach kolonializmu. Na przykład w Indiach Sekcja 377 kodeksu karnego, która zabrania „stosunku cielesnego niezgodnego z prawami natury”, powstała za czasów rządów brytyjskich w latach 60. XIX wieku. Obalono ją w 2009 roku, a następnie przywrócono w 2013. Alok Gupta pisze w raporcie Human Rights Watch z 2008 roku, że Sekcja 377 stała się modelem dla penalizacji kontaktów seksualnych. - Miała wpływ na prawa w Azji, na Wyspach Pacyfiku oraz w Afryce – prawie wszędzie tam, gdzie docierało Imperium Brytyjskie. W innych miejscach nowe prawa tłumią ekspresję seksualną, zabraniając „propagandy” i „promowania” ruchów LGBT. Rosja na przykład zalegalizowała stosunki tej samej płci w 2003 roku, ale w 2013 roku zabroniła publicznej afirmacji „nietradycyjnych związków seksualnych”. W zeszłym roku założycielka portalu internetowego dla nastolatków LGBT, Lena Klimowa, została skazana i ukarana grzywną za niestosowanie się do tego prawa. - To jest przykład usuwania prawa – twierdzi Carroll o prawach, które w zasadzie mogą dotyczyć tak prostych czynności, jak ustawienie tęczowej flagi na internetowym zdjęciu profilowym. – To sposób na wymazanie naszej rzeczywistości z publicznego dyskursu i z naszej przestrzeni publicznej. Statystyki nie przedstawiają się jednak najgorzej. Liczba krajów, które penalizują kontakty seksualne tej samej płci zmniejszyła się z 92 od 2006 roku, kiedy ILGA po raz pierwszy opublikowała roczny raport – z entuzjazmem podkreśla Carroll. Rzeczywiście oś chronologiczna ONZ od 1790 roku do teraz pokazuje rosnąca tendencję do depenalizacji. W niektórych krajach rozszerzono zakres praw – mówi Carroll. Kraje Ameryki Południowej, w tym Brazylia i Argentyna, poczyniły ogromne postępy i pozwoliły obywatelom legalnie deklarować swoją płeć. A ich krajowe instytucje zajmujące się prawami człowieka coraz częściej akceptują, że orientacja seksualna i tożsamość genderowa są sprawami dotyczącymi praw człowieka i zasługują na zrozumienie – dodaje. – To niezwykle pokrzepiające. W tym miesiącu w Genewie podczas spotkania Komisji Praw Człowieka ONZ zostanie zaproponowane powołanie specjalnego sprawozdawcy badającego pogwałcenia praw człowieka wśród społeczności LGBT. – Sam fakt istnienia takiego stanowiska byłby bardzo ważny w procesie instytucjonalizacji - powiedział amerykański dyplomata portalowi BuzzFeed. Mimo to nawet w Stanach Zjednoczonych, gdzie federalne prawo karne dotyczące nienawiści zostało rozszerzone, by włączyć do niego seksualność i gender, w tym roku na poziomie stanowym przygotowano blisko 200 projektów ustaw wymierzonych w społeczności LGBT, podaje Human Rights Campaign. Na Florydzie wprowadzono nowe prawo zwane „Pastor Protection Act” na mocy którego księża mogą odmówić udzielenia ślubu osobom tej samej płci. Z kolei prawo zabraniające dyskryminacji zawodowej ze względu na seksualność obowiązuje w mniej niż połowie stanów. Carroll zauważa, że Stany Zjednoczone również nie wprowadziły żadnych praw zapobiegających słownemu podżeganiu do nienawiści, które mogłyby być potężną restrykcją w świecie, w którym łatwo rozbuchać wiadomości wysyłane przez social media. Z raportu wynika, że 36 państw, w tym Irlandia, Republika Południowej Afryki i Norwegia, wprowadziły takie zakazy mowy nienawiści. Oczywiście to co jest zapisane to jedna sprawa. Codzienna rzeczywistość dla wielu osób LGBT pozostaje pełna napięcia bez względu na stronę prawną – podkreśla Carroll. - Gdziekolwiek na świecie byśmy nie byli, zawsze będziemy mniejszością – dodaje. – W żadnym kraju nie możemy czuć się bezpieczni. Tekst: Christina Nunez Źródło: National Geographic News Zobacz przygodę ekipy Traveler Adventure Team w Szwajcarii! Tym razem kamera towarzyszy im podczas zjazdu z góry First. View oEmbed on the source website