National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-30T11:54:16.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Zimowe Igrzyska Olimpijskie to święto nie tylko dla kibiców. Mediolan udostępnia ukryte dzieło Leonarda da Vinci
items: Czy to DNA mistrza renesansu Leonarda da Vinci? Oto co odkryto na listach i rysunkach
items: Dentysta rozwiązał geometryczną zagadkę „Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci
items: Potomkowie Leonarda wciąż żyją w okolicach Vinci. I mają podobne zdolności
items: Leonardo da Vinci – wynalazki i konstrukcje. Które z nich naprawdę mogły działać?
items: „Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
items: Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
items: Naukowcy odkryli tajemnicę obrazów Leonarda da Vinci. Mistrz używał składnika, który masz w lodówce
items: Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
items: To on jako pierwszy zrozumiał prawo grawitacji. Wiele lat przed Newtonem i Galileuszem
items: „Ostatnia wieczerza” w megarozdzielczości. Google zaprasza na spacer po Royal Academy
items: Odwiedź Damę z gronostajem na Wawelu
items: Dama z tajemnicą
items: Damy nie oddamy
items: Marzenia o lataniu. Gdybyśmy mieli skrzydła...

Zimowe Igrzyska Olimpijskie to święto nie tylko dla kibiców. Mediolan udostępnia ukryte dzieło Leonarda da Vinci
type: item
date: 2026-01-30T11:44:32.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: dzieła sztuki
subject: igrzyska olimpijskie
subject: leonardo da vinci
subject: mediolan
subject: włochy
description: Mediolan przygotował na czas zimowych Igrzysk coś wyjątkowego. Nie udostępniany zwiedzającym od wielu lat fresk autorstwa Leonarda da Vinci, będzie można zobaczyć aż przez 7 tygodni. Zwiedzający będą mieli unikatową szansę podziwiania malowidła dostępnego wyłącznie konserwatorom.
encoded: Podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich Mediolan–Cortina 2026, wyjątkowe dzieło Leonarda da Vinci zostanie na krótko udostępnione publiczności. Przez pięć tygodni, od 7 lutego do 14 marca, zwiedzający będą mogli zobaczyć rzadko dostępny mural autorstwa Leonarda, w komnacie zwanej „Salla delle Asse” w Castello Sforzesco (Zamku Sforzów) w Mediolanie. To miejsce na codzień pozostaje zamknięte z powodu trwających od wielu lat prac konserwatorskich. Fresk Leonarda ukryty na zamku w Mediolanie Monumentalne malowidło z końca XV wieku pokrywa sufit i ściany sali, niegdyś reprezentacyjnego pomieszczenia książęcej rezydencji, a dziś części muzealnego kompleksu. Włoska nazwa „Salla delle Asse” ozancza dosłownie „salę desek” i odnosi się do dawnego wystroju pomieszczenia, które było wyłożone drewnianymi panelami. Leonardo da Vinci rozpoczął pracę nad muralem w 1498 roku. Przedstawia on splątane pnie, gałęzie, korzenie i skały, tworzące iluzję naturalności na sklepieniu. Projekt nigdy nie został ukończony – już rok później Mediolan został zajęty przez wojska francuskie, a artysta musiał uciekać z miasta. Przez kolejne stulecia malowidło popadło w zapomnienie, przykryte warstwami tynku. Dzieło odkryto ponownie dopiero na przełomie XIX i XX wieku, gdy historycy i archeolodzy zaczęli usuwać tynk. Wczesne prace konserwatorskie polegały na uzupełnianiu wyblakłych fragmentów, co z czasem wzbudziło kontrowersje. Niektórzy badacze uznali, że przez przemalowania mural przestał być w pełni autentycznym dziełem Leonarda i stał się raczej jego późniejszą interpretacją. Dzieło Leonarda będzie można zobaczyć z rusztowań konserwatorskich W ramach specjalnych, zorganizowanych wizyt goście wejdą na około sześciometrowe rusztowania i będą mogli oglądać dzieło z bardzo bliskiej odległości – kilku centymetrów. Każda wizyta potrwa 30 minut, a uczestnicy będą musieli nosić kaski ochronne. Zwiedzający będą mogli też podglądać pracę konserwatorów. Odnawianie fresku odbywa się z użyciem specjalnego, japoń…

leonardo-igrzyska-mediolan-6e65dbf.jpg
width: 1463
height: 975

Czy to DNA mistrza renesansu Leonarda da Vinci? Oto co odkryto na listach i rysunkach
type: item
date: 2026-01-07T09:57:41.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: genetyka
subject: leonardo da vinci
subject: renesans
subject: sztuka
subject: włochy
description: DNA Leonarda da Vinci może wciąż istnieć – i to nie tylko w jego grobie, lecz na... papierze. Naukowcy znaleźli genetyczny ślad na jednym z przypuszczalnych rysunków mistrza oraz w listach rodzinnych z XV wieku. Co geny mówią o wybitnym mistrzu renesansu?
encoded: Od lat międzynarodowy zespół działający w ramach Leonardo da Vinci DNA Project (LDVP) próbuje pozyskać materiał genetyczny jednego z najsłynniejszych artystów wszech czasów – Leonarda da Vinci. Celem takiego działania jest potwierdzenie autorstwa spornych dzieł, a nawet zrozumienie biologicznych podstaw geniuszu renesansowego mistrza. Badacze opublikowali właśnie swoje najnowsze ustalenia na platformie bioRxiv w formie preprintu, czyli wstępnej wersji artykułu naukowego, zanim przeszła pełny proces recenzji. Skąd czerpać DNA mistrza? Najprostszym sposobem pobrania materiału genetycznego Leonarda byłoby sięgnięcie do jego grobu. To wydaj się oczywiste. Jednak jego domniemane miejsce pochówku w Amboise we Francji zostało naruszone na początku XIX wieku. A to znacznie utrudnia, a nawet uniemożliwia pozyskanie wiarygodnych próbek jego DNA z kości, jeśli w ogóle jakiekolwiek przetrwały. Poza tym urzędnicy odpowiedzialni za grobowiec poinformowali zespół LDVP, że ewentualny dostęp do grobowca będzie im udzielony dopiero po wcześniejszym wyizolowaniu przypuszczalnego DNA Leonarda z innych źródeł. Dlatego badacze postawili na próby pozyskania DNA mistrza z przedmiotów, z którymi miał do czynienia za życia. DNA z obrazu i listu Leonardo da Vinci nie pozostawił po sobie potomków. Dlatego naukowcy postanowili spróbować swoich sił w pozyskaniu śladów genetycznych mistrza z kilku obiektów. Były to: rysunek „Holy Child” („Święte Dziecię”). ). Jest to szkic czerwoną kredą na papierze, datowany na około 1472–1476 r., którego autorstwo jest przedmiotem sporu. Mógł go wykonać Leonardo lub jego uczeń. DNA pobrano z powierzchni rysunku (zarówno z przodu, jak i z tyłu) za pomocą minimalnie inwazyjnej metody podobnej do tej używanej w testach na COVID-19; listy napisane w XV wieku przez Frosino di ser Giovanni da Vinci, krewnego dziadka Leonarda. Jeden z listów zawierał dużą ilość ludzkiego DNA osadzonego w woskowej pieczęci. Listy zbadano metodą wymazu na sucho. Ich analiza miała na cel…

leonardo-8c7d56f.png
width: 1575
height: 1050

Dentysta rozwiązał geometryczną zagadkę „Człowieka witruwiańskiego" Leonarda da Vinci
type: item
date: 2025-07-04T15:15:37.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: leonardo da vinci
subject: matematyka
subject: sztuka
description: Dzięki swej wiedzy stomatologicznej dentysta z Londynu rozgryzł geometrię słynnego dzieła, nad którą matematycy łamali sobie głowy przez 500 lat. Według nowej analizy kluczem jest ukryty między nogami postaci tzw. trójkąt Bonwilla.
encoded: Spis treści Jak powstał „Człowiek witruwiański”? Ukryta geometria arcydzieła Leonarda Dlaczego to właśnie dentysta znalazł rozwiązanie? Dentysta z Londynu być może rozwikłał zagadkę matematyczną sprzed wieków, ukrytą w jednym z najsłynniejszych rysunków anatomicznych świata — „Człowieku witruwiańskim” autorstwa Leonarda da Vinci. Odkrycie sugeruje, że ikoniczny rysunek odzwierciedla geometryczny porządek, który często występuje w naturze. Jak powstał „Człowiek witruwiański”? Rysunek tuszem przedstawia nagą postać mężczyzny w dwóch nałożonych na siebie pozach, z ramionami i nogami wpisanymi w okrąg i kwadrat. Powstał około 1490 roku jako studium idealnych proporcji ludzkiego ciała. Inspirowany był poglądami rzymskiego architekta Witruwiusza, który uważał, że ciało ludzkie ma harmonijne proporcje — podobnie jak dobrze zaprojektowana świątynia. Witruwiusz sugerował, że proporcje ludzkiej sylwetki pozwalają idealnie wpisać ją w okrąg i kwadrat – nie podał jednak żadnych podstaw matematycznych dla tego twierdzenia. Zafascynowany geometrią Da Vinci rozwiązał tę zagadkę, lecz nie pozostał żaden ślad, jak tego dokonał. Ukryta geometria arcydzieła Leonarda Przez ponad 500 lat rysunek Leonarda analizowano i mierzono pod każdym kątem, nie znajdując konkretnego wzoru proporcji. Pojawiały się różne teorie, m.in. o wykorzystaniu tzw. boskiej proporcji (złotego podziału), czyli stosunku 1:618, często stosowanego w architekturze i znanego od starożytności. Złotego podziału doszukiwano się także w formach natury – kształtach roślin, zwierząt czy kryształów. Jednak pomiary rysunku tego nie potwierdziły. Nowy artykuł dentysty z Londynu, Rory'ego Mac Sweeneya, opublikowany w czasopiśmie Journal of Mathematics and the Arts, wreszcie rzuca światło na geometrię Leonarda. Mac Sweeney sądzi, że kluczem do zrozumienia geometrii rysunku Leonarda jest trójkąt równoboczny – tzw. trójkąt Bonwilla. Dentyście było on znany z anatomii stomatologicznej. Trójkąt Bonwilla łączy punkt styczny przyśrodk…

DaVinciVitruveLucViatour-4facbea.jpg
width: 2258
height: 1902

Potomkowie Leonarda wciąż żyją w okolicach Vinci. I mają podobne zdolności
type: item
date: 2025-06-02T12:25:16.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: genetyka
subject: leonardo da vinci
subject: toskania
description: Leonardo da Vinci nie miał dzieci, ale jego bezpośredni krewni wciąż żyją i wykazują zaskakujące podobieństwa do geniusza renesansu. Dzięki genealogom i genetykom coraz lepiej poznajemy historię rodziny Vinci.
encoded: Spis treści Badania DNA Leonarda – co udało się potwierdzić? Żyjący potomkowie Leonarda i ich zdolności Leonardo da Vinci, uznawany od ponad 500 lat za genialnego artystę, naukowca i wynalazcę, stał się przedmiotem przełomowego projektu badawczego – Leonardo DNA Project. Międzynarodowy zespół ekspertów przeanalizował historię rodziny Vinci oraz geny pobrane ze szczątków w grobowcu rodzinnym Leonarda. Okazuje się, że jego potomkowie wciąż żyją we Włoszech, niedaleko jego rodzinnego miasta. Badania DNA Leonarda – co udało się potwierdzić? W książce „Genìa Da Vinci. Genealogy and Genetics for Leonardo’s DNA”, autorzy Alessandro Vezzosi i Agnese Sabato z Leonardo Da Vinci Heritage Association prezentują wyniki 30 lat badań genealogicznych i genetycznych nad historią i życiem Leonarda da Vinci. Leonardo da Vinci zmarł w 1519 roku. Urodził się w miasteczku Vinci pod Florencją w Toskanii. Nie miał dzieci, ale uważa się, że miał 22 przyrodnich braci i sióstr. Naukowcom udało się odtworzyć drzewo genealogiczne geniusza sięgające 1331 roku, obejmujące 21 pokoleń i ponad 400 osób. Najważniejszym osiągnięciem jest zidentyfikowanie 15 męskich potomków da Vinci w linii ojcowskiej, pochodzących od ojca Leonarda i jego przyrodniego brata Domenica Benedetto. Dalsze badania poprowadzili genetycy z Uniwersytetu Florenckiego, w tym David Caramelli i Elena Pilli, analizując szczątki z grobowca rodziny da Vinci w kościele Santa Croce w Vinci. Sześciu z tych potomków poddano testom DNA, które wykazały zgodność fragmentów chromosomu Y, potwierdzając ciągłość linii męskiej od co najmniej 15. pokolenia. Żyjący potomkowie Leonarda i ich zdolności Pięciu żyjących męskich potomków rodziny Leonarda to Bruno, Mauro, Dalmazio, Milko i Giovanni. Wszyscy noszą nazwisko Vinci. 89-letni Dalmazio uwielbia latać i ma licencję pilota. Milko Vinci, podobnie jak Leonardo jest leworęczny. Giovanni jest zdolnym inżynierem i konstruktorem, Bruno – mechanikiem, a Mauro artystą. Wygląda na to, że w rodzinie Vin…

AdobeStock143883056-25cef63.jpeg
width: 5184
height: 3456

Leonardo da Vinci – wynalazki i konstrukcje. Które z nich naprawdę mogły działać?
type: item
date: 2023-08-14T06:49:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: leonardo da vinci
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
subject: technika
subject: wynalazki
description: Oto, co poza sztuką stworzył Leonardo da Vinci – wynalazki wykraczające poza jego czasy. Niektóre jego pomysły budzą grozę.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci – wynalazki Machiny latające i spadochron Most samonośny Machiny wojenne Broń palna Światłocień Wszystko, czego w życiu dokonał, zrobił z ciekawości i potrzeby obserwowania natury. Dlatego dopracowywał do perfekcji użycie perspektywy, by obraz jak najbardziej odpowiadał temu, co widzą oczy. Obserwacje ptaków, szczególnie jaskółek, wykorzystał, tworząc niezwykłe dekoracje dla nadwornego teatru Sforzów w Mediolanie. Bo wynalazków Leonarda da Vinci nie można oddzielić od sytuacji polityczno-kulturowej renesansowej Italii. Właśnie dlatego było w nich równie dużo piękna i niezwykłości, co wojny i rozlewu krwi. Leonardo da Vinci – wynalazki Chociaż współcześni widzą w da Vincim przede wszystkim artystę, to on sam przez wiele lat postrzegał się jako inżyniera. Gdy opuszczał Florencję, aby wstąpić na służbę księcia Mediolanu, nie chciał wcale malować. Przedstawił się księciu jako inżynier i twórca machin wojennych. W liście do Ludovico Il Moro Sforzy, napisał: „Najdostojniejszy Panie, przestudiowawszy wnikliwie wynalazki tych wszystkich, którzy mienią się mistrzami w sztuce projektowania machin wojennych, doszedłem do wniosku, że nie różnią się one od obecnie używanych. Dlatego też, nie czyniąc nikomu ujmy, ośmielam się zaoferować Waszej Ekscelencji dostęp do moich własnych sekretów w tej dziedzinie (...) (...) opracowałem skuteczne metody zburzenia dowolnej fortecy, choćby nawet stała na litej skale. Potrafię też skonstruować przenośne działa zasypujące wroga gradem małych kamieni, buchające dymem, na którego widok nieprzyjaciela ogarniają popłoch i zamieszanie. Posiadam też gotowe projekty machin przydatnych w bitwach morskich, sprawdzają się zarówno w ataku, jak i w obronie, a także koncepty okrętów odpornych na ogień ciężkich dział, na proch strzelniczy i na trujące wyziewy. (...) Zbuduję niezwyciężone wozy opancerzone wyposażone w działa i zdolne uczynić wyłom w każdej, choćby najsilniejszej linii wojsk nieprzyjaciela. (...) Ponadto um…

leonardo-da-vinci-wynalazki-i-konstrukcje-ktore-z-nich-naprawde-mogly-dzialac-fot-leemage-corbis-via-getty-images-fe91257.jpg
width: 1024
height: 702

„Dama z gronostajem” Leonarda da Vinci skrywa pewną tajemnicę. Jak obraz trafił do naszego kraju?
type: item
date: 2023-05-26T15:00:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: kraków
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: muzeum
subject: obrazy
subject: renesans
description: „Dama z gronostajem” to jedyny obraz Leonarda da Vinci, który znajduje się w polskich zbiorach. Dzieło wystawione w Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie jest jednym z najcenniejszych portretów, które wyszły spod pędzla włoskiego mistrza renesansu.
encoded: W tym artykule: Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Gdzie obecnie znajduje się „Dama z gronostajem”? Leonardo da Vinci to jeden z najsłynniejszych artystów wszech czasów. Włoski malarz zostawił po sobie wiele wyjątkowych obrazów, które do dziś przyciągają tłumy zwiedzających w muzeach, a niektóre z nich pobiły wszystkie możliwe rekordy cen dzieł sztuki na aukcjach. Jest jednak jeden portret, który włoski mistrz namalował prawdopodobnie ok. 1489 roku, wyjątkowy z zupełnie innego powodu. „Dama z gronostajem”, bo o niej mowa, to jedyny obraz Leonarda, który znajduje się w polskich zbiorach. Kim jest kobieta z obrazu „Dama z gronostajem”? Portret przedstawia Cecylię Gallerani. Chociaż pochodziła z nieszlacheckiej rodziny ze Sieny, odebrała gruntowne wykształcenie. Była przy tym piękna i inteligentna. Nic zatem dziwnego, że wodziła za nią oczami cała śmietanka intelektualna i szlachecka Mediolanu, do którego wyjechała z rodzicami. Cecylia uwielbiała filozofię i poezję. Sama też pisała wiersze, które niestety się nie zachowały. Biegle władała łaciną i greką. W 1489 roku poznała księcia Ludwika Sforzę, zamierzającego wkrótce wziąć ślub z Beatrice d’Este, księżną Bari. Mimo to niedługo Cecylia miała urodzić Ludwikowi syna Cesare'a. Gdy Gallerani była jeszcze brzemienna, Ludwik polecił, aby do czasu rozwiązania pozostała na dworze. Kilka miesięcy obecności kochanki Sforzy stało się tematem plotek i rodzinnych napięć. Władca Mediolanu nie mógł jednak zostawić swojej przyszłej żony. Dlatego przekazał Cecylii ziemię w Saronno i postanowił wydać ją za Ludwika Carminati de Brambilla, hrabiego Bergamino. Młody Cesare natomiast otrzymał od ojca pałac Carmagnola w Mediolanie, w którym zamieszkał wraz z matką i ojczymem. Cecylia do końca życia pisała wiersze i publikowała swoje teksty po włosku i po łacinie. Zmarła w Cremonie w 1536 roku. Zwierzę na obrazie to gronostaj czy łasiczką? Ludwik prawdopodobnie do samego końca darzy…

dama-z-gronostajem-53659b1.jpg
width: 3059
height: 2568

Na bezcennym manuskrypcie Leonarda da Vinci pojawiło się coś dziwnego. Okazało się, że to nanocząsteczki
type: item
date: 2023-04-19T10:42:28.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: historia
subject: leonardo da vinci
subject: manuskrypt
subject: renesans
subject: Społeczeństwo
description: Skąd się wzięły czarne plamy na papierze passe-partout zabezpieczającym bezcenny Kodeks Atlantycki Leonarda da Vinci? Naukowcy podejrzewają, że mogą mieć one związek ze współczesnym zanieczyszczeniem powietrza w Mediolanie.
encoded: W tym artykule: Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Tajemnicze nanocząsteczki na Kodeksie Atlantyckim Jednym ze skarbów, jakie pozostawił po sobie Leonardo da Vinci, renesansowy malarz, pisarz i wizjoner, był ogromny zbiór notatek. Zwierały one rysunki i szkice Leonarda, przedstawiające wymyślone przez niego urządzenia i budowle – np. projekty maszyn latających albo oblężniczych. Ten bezcenny zestaw, dowodzący niezwykłej wyobraźni i pomysłowości artysty, obejmuje 1750 rysunków powstałych w drugiej połowie XV w. Często się zdarza, że tego typu notatki po śmierci autora przepadają. Rysunki Leonarda miały jednak szczęście. Ponad tysiąc sto kart zapełnionych jego rękami przechował Pompeo Leoni, renesansowy rzeźbiarz. Leoni zebrał je w ogromny kodeks. Ponieważ miał on format atlasu, wkrótce zaczęto go nazywać atlantyckim. Unikatowy zabytek znajduje się dzisiaj w Bibliotece Ambrozjańskiej w Mediolanie. W latach 70. XX wieku karty z rysunkami Leonarda w ramach prac konserwatorskich zostały zabezpieczone z pomocą passe-partout. Jednak wkrótce z tym zabezpieczeniem zaczęło dziać się coś dziwnego. Naukowcy opiekujący się Kodeksem spostrzegli, że pojawiły się na nim czarne plamy. Jak przechowywany jest Kodeks Atlantycki Kodeks Atlantycki trafił w ręce konserwatorów w 1962 roku. Przez dziesięć lat pracowicie zabezpieczali każdą kartę z pomocą passe-partout. Od 1997 r. notatki Leonarda da Vinci były przechowywane zgodnie z nowoczesnymi standardami: w stabilnym mikroklimacie gwarantującym ustaloną temperaturę i wilgotność. W 2006 roku zauważono, że na passe-partout zaczynają pojawiać się niewielkie czarne plamki. Dotyczyło to ponad dwustu stron Kodeksu, od sześćsetnej karty począwszy. Zjawisko zaniepokoiło naukowców i kuratorów opiekujących się Kodeksem. Zabytek ponownie zabezpieczono, jednak zagadka czarnych plam pozostała. Dlaczego na Kodeksie Atlantyckim pojawiły się czarne plamy? Jej rozwiązaniem zajął się zespó…

na-bezcennym-manuskrypcie-leonarda-da-vinci-pojawilo-sie-cos-dziwnego-okazalo-sie-ze-to-nanoczasteczki-fot-codex-atlanticus-veneranda-biblioteca-ambrosiana-milan-bb2d201.jpg
width: 2880
height: 2160

Naukowcy odkryli tajemnicę obrazów Leonarda da Vinci. Mistrz używał składnika, który masz w lodówce
type: item
date: 2023-04-03T06:56:36.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: dzieła sztuki
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: obrazy
subject: odkrycia
subject: renesans
description: Najnowsze badania wykazały, że dawni mistrzowie malarstwa używali pewnego składnika, malując swoje obrazy olejne. Robili tak m.in. Leonardo da Vinci, Rembrandt i Sandro Botticelli.
encoded: W tym artykule: Renesansowi i barokowi artyści dodawali do swoich farb żółtka jaj Białko miało duży wpływ na właściwości farb olejnych Odkrycie rzuca nowe światło na historię sztuki Naukowcy już wielokrotnie udowadniali, że sztuka może być kluczem do zrozumienia przeszłości, a w malarstwie zapisana jest historia, często niewidoczna gołym okiem. Badania z 2021 roku wykazały, że na podstawie składu chemicznego białej farby, można dowiedzieć się wiele o życiu holenderskich artystów z tak zwanej złotej ery. Uczeni dokonali analizy kilkudziesięciu dzieł i odkryli, że niektórzy malarze byli zmuszeni podróżować po całej Europie w poszukiwaniu idealnych farb. Dlaczego? Okazuje się, że wydarzenia i konflikty z XVII wieku miały wpływ na dostawy rud ołowiu. Był to pierwiastek niezbędny do produkcji pigmentu białej farby. Renesansowi i barokowi artyści dodawali do swoich farb żółtka jaj Naukowcy od dziesięcioleci badają dzieła sztuki wielkich mistrzów. Szukają w nich odpowiedzi na pytania dotyczące życia twórców, które zostały ukryte wraz z ostatnim pociągnięciem pędzla. Jednak nie tylko skład chemiczny może być cenną wskazówką, ale również wszelkie uszkodzenia lub rysy widoczne na płótnie, lub ramie. Co ciekawe, na wielu obrazach artystów z epoki renesansu i baroku odkryto drobne ilości białka. Dotychczas uważano, że był to efekt niedbalstwa lub zanieczyszczeń, które pokryły obrazy po latach. Najnowsze badania niemieckich i francuskich naukowców wykazały jednak, że składniki te nie znalazły się tam przez przypadek. Białko miało duży wpływ na właściwości farb olejnych Badania zostały opublikowane na łamach czasopisma naukowego „Nature Communications”. Autorzy twierdzą, że malarze z XVI, XVII, a nawet z początku XVIII wieku celowo wykorzystywali jajka do przygotowywania swoich farb olejnych. – Istnieje bardzo mało źródeł na temat przygotowywania farb kilkaset lat temu. Dotychczas nie powstała również praca naukowa, która dokładnie zbadałaby ten proces – twierdzi Ophélie Ranquet,…

madonna-z-gozdzikiem-0cc437c.jpg
width: 802
height: 660

Naukowcy odkryli pochodzenie matki Leonarda da Vinci? „Była czerkieską niewolnicą”
type: item
date: 2023-03-16T14:30:28.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: artyści
subject: historia
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: matka
subject: renesans
subject: rodzina
subject: Społeczeństwo
subject: wynalazki
description: Analiza dokumentów sprzed prawie 600 lat wykazała prawdopodobne pochodzenie matki Leonarda da Vinci. Włoski historyk twierdzi, że Caterina Buti del Vacca była księżniczką z Kaukazu, którą porwali Tatarzy, a następnie sprzedali ją Wenecjanom.
encoded: W tym artykule: Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków Kim była matka Leonarda da Vinci? Włoski badacz potwierdza, że Caterina była niewolnicą z Kaukazu Leonardo da Vinci to postać, która wciąż nie przestaje zaskakiwać. Włoski artysta z okresu renesansu był nie tylko malarzem, którego arcydzieła wiszą w największych muzeach na świecie. To również wybitny rzeźbiarz, architekt i inżynier, którego pomysły i innowacje wyprzedzały swoją epokę. Tysiące notatek Włocha potwierdzają jego zainteresowanie mechaniką, matematyką, biologią, a nawet grawitacją. Leonardo da Vinci był autorem wielu arcydzieł i innowacyjnych wynalazków W tym roku naukowcy z California Institute of Technology przeanalizowali zaginione zapiski renesansowego uczonego i odkryli, że Leonardo da Vinci analizował zjawisko swobodnego spadania wiele lat przed Galileuszem. Już wcześniej wiadomo było, że uczony interesował się badaniami ruchu i sił działających na ciała. Badacze twierdzą jednak, że na podstawie matematycznego przykładu i serii szkiców próbował udowodnić to, co dziś rozumiemy jako teorię grawitacji. Palmanova: włoskie miasto epoki renesansu, które nie przestaje zachwycać Włochy są pełne niezwykłych skarbów światowej kultury pod niemal każdym względem. Można długo wymieniać znane wszystkim miejsca, które mają trwałe miejsce w ludzkiej świadomości. Ni... Naukowców fascynują jednak nie tylko wynalazki i odkrycia Włocha. Równie ciekawe i zarazem tajemnicze jest jego życie prywatne i pochodzenie. Od dziesiątek lat badacze z całego świata próbują dowiedzieć się, kim była jego matka, Caterina Buti del Vacca. Najnowsze odkrycie włoskiego badacza prof. Carlo Vecce, profesora literatury włoskiej na Uniwersytecie L'Orientale w Neapolu, rzuca nowe światło na historię rodziny da Vinci. Kim była matka Leonarda da Vinci? Wokół postaci Cateriny pojawiało się już wiele teorii. Antonimo Gaddiano pisał ok. 1540 roku, że matka renesansowego artysty pochodziła z wysokiego stanu społ…

ginevra-de-benci-e9fd24b.jpg
width: 2043
height: 892

To on jako pierwszy zrozumiał prawo grawitacji. Wiele lat przed Newtonem i Galileuszem
type: item
date: 2023-02-16T12:21:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: albert einstein
subject: Edukacja
subject: leonardo da vinci
subject: nauka
subject: odkrycia
description: Zaginione zapiski Leonarda da Vinci zawierają przemyślenia artysty na temat grawitacji. Naukowcy twierdzą, że renesansowy uczony jako pierwszy zrozumiał zjawisko powszechnego ciążenia.
encoded: W tym artykule: Dopiero Albert Einstein dokładnie opisał, jak działa grawitacja Leonardo da Vinci mógł jako pierwszy odkryć działanie grawitacji Da Vinci przedstawił ruch na jednej z zaginionych notatek Legenda głosi, że Isaac Newton w 1687 r. zrozumiał, czym jest grawitacja po tym, jak na głowę spadło mu jabłko. 5 lipca napisał dzieło „Matematyczne zasady filozofii naturalnej”, w którym opisał prawo powszechnego ciążenia. Brzmi ono następująco: „Między dowolną parą ciał posiadających masy pojawia się siła przyciągająca, która działa na linii łączącej ich środki, a jej wartość jest wprost proporcjonalna do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między ich środkami ciężkości”. Dopiero Albert Einstein dokładnie opisał, jak działa grawitacja Newton nie wiedział jednak, jak w praktyce wyjaśnić zjawisko i prawo grawitacji. Dopiero w latach 1906–1915 niemiecki uczony Albert Einstein opracował ogólną teorię względności, która połączyła przemyślenia angielskiego naukowca z nową mechaniką. Einstein stwierdził, że siła grawitacji wynika z lokalnej geometrii czasoprzestrzeni. Koncepcja, która głosi, że wszystkie obiekty posiadające masę lub energię wzajemnie przyciągają się, zrewolucjonizowała współczesną naukę. Albert Einstein: 15 rzeczy, których nie wiedzieliście o tym wybitnym fizyku Znamy go jako twórcę ogólnej teorii względności. Tymczasem Albert Einstein prowadził fascynujące życie. Oto 15 mniej znanych faktów z życia genialnego naukowca. Dotychczas uważano jednak, że pierwszym człowiekiem, który poruszył kwestię zasad grawitacji, był Galileusz. W 1602 roku odkrył, że w jednorodnym polu grawitacyjnym przy braku innych sił, wszystkie ciała spadają z jednakowym przyspieszeniem. Zasada ta nie odnosiła się oczywiście bezpośrednio do samej grawitacji, lecz do ruchu. Leonardo da Vinci mógł jako pierwszy odkryć działanie grawitacji Okazuje się jednak, że pewne aspekty grawitacji zrozumiał inny uczony, wiele lat przed Newtonem i Galileuszem. Naukowcy …

szkice-leonarda-da-vinci-ef01bbc.jpg
width: 850
height: 513

„Ostatnia wieczerza” w megarozdzielczości. Google zaprasza na spacer po Royal Academy
type: item
date: 2020-06-19T09:51:53.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: malarstwo
subject: sztuka
description: Ponad 230 wyselekcjonowanych zdjęć i filmów dostępnych online całkowicie za darmo, a także wycieczki po alejkach galerii składają się na cyfrową kolekcję sztuki, jaka powstała w ramach projektu Google Arts & Culture. Teraz do inicjatywy dołączyła Royal Academy – brytyjska Królewska Akademia Sztuk Pięknych.
encoded: W nowej odsłonie przedsięwzięcia Google zdigitalizował w bardzo wysokiej rozdzielczości 24 dzieła z Royal Academy – w tym kopię „Ostatniej wieczerzy” Leonarda da Vinci. Oryginalny fresk znajduje się w refektarzu klasztoru Dominikanów przy bazylice Santa Maria delle Grazie w Mediolanie. Jednak upływ czasu odcisnął na nim wyraźny ślad. Olejna kopia, autorstwa Giampietrino i Giovanniego Antonio Boltfraffio, nie jest idealnie wiernym odwzorowaniem oryginału, ale różnice są niewielkie. Dzięki narzędziu zwanemu Art Camera, które potrafi wyłapać nawet najdrobniejsze szczegóły, możemy teraz podziwiać „Ostatnią wieczerzę” tak dokładnie, jak nigdy wcześniej. Kamera uchwyciła detale, które trudno dostrzec gołym okiem. Na przykład wyraźnie widać zarówno symbolizujący zwątpienie podniesiony palec Tomasza – zwiastujący jego niedowierzanie w związku ze Zmartwychwstaniem Jezusa, jak i sól rozsypaną przez Judasza, jako zapowiedź zbliżającej się zdrady. Można również zobaczyć stopy Jezusa – szczegół utracony z oryginalnego muralu, gdy w 1652 roku w ścianie refektarza wycięto fragment, aby zrobić miejsce na drzwi. Wirtualne spacery i multimedialne opowieści Celem projektu Google Arts & Culture jest przeniesienie części największych i najważniejszych arcydzieł sztuki do cyfrowej galerii. Chociaż program powstał w związku z blokadą wywołaną epidemią koronawirusa, niewykluczone, że będzie kontynuowany w przyszłości. Dzieła z Royal Academy z siedzibą w Londynie są najnowszym nabytkiem platformy Google. Na stronie internetowej artsandculture.google.com możemy podziwiać cyfrowe reprodukcje obrazów w możliwie najwyższej rozdzielczości. Ponadto interaktywne narzędzia pozwalają dokładnie obejrzeć obraz, a poszczególne jego fragmenty dodatkowo opatrzone są komentarzami i objaśnieniami dotyczącymi pracy – m.in. różnic między oryginalnym freskiem a kopią, czy symboliki elementów dzieła. Royal Academy słynie z innowacyjności, gościnności i chęci do eksperymentów, dzięki czemu może być uważana za j…

na-cyfrowej-reprodukcji-widac-wszystkie-szczegoly-fot-google-arts-culture-0bfe196.jpeg
width: 1531
height: 747

Odwiedź Damę z gronostajem na Wawelu
type: item
date: 2013-04-22T06:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kraków
subject: leonardo da vinci
subject: polska
subject: renesans
subject: wawel
subject: zamki w Polsce
description: Kto ją ujrzy, choć będzie za późno, by ujrzeć ją żywą, powie; to wystarczy, aby zrozumieć, czym jest natura i sztuka – pisał o Damie z gronostajem nadworny poeta księcia Mediolanu Ludovica Sforzy. 21. z 50 podróży, które trzeba w życiu odbyć
encoded: To na zamówienie tego arystokraty ok. 1490 r. Leonardo da Vinci namalował swe słynne dzieło. Dziś to najcenniejszy obraz, jaki znajduje się w polskich zbiorach. W ostatnich latach Dama sporo podróżowała: była w Budapeszcie, potem w Madrycie, Berlinie i Londynie. Co jak na obraz tej klasy jest światowym ewenementem. Dodajmy, że ze względów bezpieczeństwa mocno kontrowersyjnym. Dlatego ustalono, że przez 10 lat dzieło nie opuści Krakowa. Przez cały 2013 r. można je oglądać na Wawelu. To niezwykła gratka, tym bardziej że na zamku Dama zajęła apartament Królowej Bony uważany za najpiękniejszą salę renesansową w Polsce. Smaczku całej sprawie dodaje fakt, że druga żona króla Zygmunta Starego była spokrewniona z fundatorem obrazu i być może nawet znała osobiście kobietę uwiecznioną na obrazie. (MAD) NO TO W DROGĘ: KIEDY ■ Wystawa otwarta: IV–X (wtorek–piątek 9.30–17; sob., niedz. 10–17); XI–III (wtorek–sobota 9.30-16 niedziela, poniedziałek – nieczynna). WWW ■ www.wawel.krakow.pl

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b955db7f79643de5ee490aa6319297d4ed769e62-2371fe9.jpeg
width: 800
height: 600

Dama z tajemnicą
type: item
date: 2012-10-30T07:00:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: Kultura
subject: leonardo da vinci
subject: mona lisa
subject: sztuka
description: Portret wykonany kredą i tuszem może okazać się wartym 100 mln dolarów dziełem Leonarda da Vinci.
encoded: Niewielu znawców piękna zwróciło uwagę na Biankę Sforzę, gdy 30 stycznia 1998 r. wprowadzono ją na salony świata sztuki. Dla tłumów zebranych w domu aukcyjnym Christie’s w Nowym Jorku była jedynie anonimową ładną buzią w ramie. Nikt nie znał jej imienia ani nazwiska autora dzieła. W katalogu portret wykonany kolorową kredą i tuszem na welinie – pergaminie z cielęcej skóry – opisany był jako wczesnodziewiętnastowieczny niemiecki rysunek w stylu renesansu. Nowojorska marszand Kate Ganz kupiła go za 21 850 dolarów. Przez dziesięć lat cena nie drgnęła – kanadyjski kolekcjoner Peter Silverman nabył profil Bianki za zbliżoną kwotę. Pomyślał, że obraz może jednak pochodzić z okresu renesansu. Ganz sama wspomniała o da Vinci jako źródle inspiracji dla malarza. Silverman zaś zaczął się zastanawiać, czy autorem nie był aby włoski geniusz. Fakt czy miejska legenda? Opowieść o tym, że ktoś wchodzi do galerii i kupuje rysunek, który okazuje się dziełem Leonarda wartym być może 100 mln dolarów, brzmi jak miejska legenda. Kiedy Silverman kupił obraz, od ostatniego udowodnienia autentyczności nieznanego dzieła mistrza minęło 75 lat. Nie było wzmianek o tym, jakoby autor Mony Lizy kiedykolwiek tworzył na welinie – nie znaleziono żadnych kopii ani szkiców wykonanych na tym materiale. Jeżeli rysunek rzeczywiście był dziełem Leonarda, gdzie się podziewał przez ostatnie 500 lat? Silverman przesłał cyfrowe zdjęcie Bianki do Martina Kempa, emerytowanego profesora historii sztuki na Uniwersytecie Oksfordzkim i wybitnego znawcy dzieł Da Vinci. Kemp często otrzymywał zdjęcia obrazów od ludzi, których nazywa „leonardowymi świrami”, przekonanych o odnalezieniu nieznanego dzieła mistrza. – Instynktownie chciałem zaprzeczyć autentyczności rysunku, ale „osobliwa witalność” widoczna na twarzy młodej kobiety kazała mi się przyjrzeć zdjęciu uważniej. Gdy w końcu zobaczyłem oryginał, przeszył mnie dreszcz – opowiada Kemp. Ten dreszcz emocji zachęcił go do przeprowadzenia własnych badań. Poddał więc a…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ffd4545b9e3f7fd00cd6ef2f33cf06745ef7baab-2043bf8.jpeg
width: 615
height: 410

Damy nie oddamy
type: item
date: 2012-09-12T08:30:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: kraków
subject: leonardo da vinci
subject: muzeum narodowe w krakowie
subject: obrazy
subject: sztuka
description: "Dama z gronostajem" Leonarda da Vinci wróciła już do Krakowa. Najnowsze badania pozwoliły uzyskać kilka nowych informacji o obrazie
encoded: Olejny portret od jesieni 2009 roku był wypożyczony na potrzeby zagranicznych ekspozycji. W tym czasie pokazywano go m.in. w Budapeszcie, Madrycie, Berlinie i Londynie. Podróże dzieła Leonarda da Vinci wzbudziły wiele kontrowersji w środowisku konserwatorów zabytków, którzy obawiali się pogorszenia stanu wiekowego obrazu. Przewożony był on zarówno drogą lotniczą, jak i lądową, umieszczony w podwójnej skrzyni wyposażonej w system antywstrząsowy i czujniki monitorujące wilgotność i temperaturę powietrza. Specjalna komisja konserwatorska oceniła, że obraz wrócił do Krakowa w stanie niepogorszonym. Badania, które miały na celu wykazanie, czy "Dama" uległa jakimkolwiek uszkodzeniom pozwoliły uzyskać kilku nowych informacji na jej temat, takich jak waga 65 dekagramów. Stwierdzono także, że oryginalne tło obrazu jest szare, a nie jak pierwotnie sądzono szaro-niebieskie. Dziś "Dama" ma jednolite tło. Oryginalne sprawiało najprawdopodobniej wrażenie niedokończonego rysunku, dlatego zostało zamalowane. Muzealnicy nie wykluczają, że w przyszłości, po odpowiednim zabezpieczeniu dzieła i dokładnym jego zbadaniu, można będzie zastanowić się nad odsłonięciem pierwotnego szarego tła. Na razie konieczne jest jednak wykonanie dokładnej konserwatorskiej monografii "Damy". W raporcie komisji konserwatorów znajduje się sugestia, że ze względu na zaawansowany wiek i ryzyko uszkodzeń należy ograniczyć dalsze podróże obrazu. Od początku istnienia Fundacji Książąt Czartoryskich w 1991 roku, której jest własnością, "Dana z gronostajem" odbyła dziewięć zagranicznych podróży: do USA, Szwecji, Włoch, Japonii, ponownie do USA, na Węgry, do Hiszpanii, Niemiec i Wielkiej Brytanii.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4defae78c817ecf4e25d08131207966d1294705e-e3ac930.jpeg
width: 733
height: 1000

Marzenia o lataniu. Gdybyśmy mieli skrzydła...
type: item
date: 2011-11-14T13:49:25.000Z
creator: shuteauthor
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Technologia
subject: leonardo da vinci
description: Stojąc na szczycie smaganej lodowatym wiatrem piaszczystej wydmy w Karolinie Północnej, z ekscytacją przygotowuję się do spełnienia marzenia, które łączy mnie z Leonardem da Vinci: będę latać. Renesansowy geniusz poświęcił wiele lat na rozszyfrowanie zagadki ptasiego lotu i projektowanie maszyn zdolnych unieść w powietrze człowieka. Gdy w 1519 r. spoczął na łożu śmierci, stwierdził, że jedną z nielicznych rzeczy, jakich żałuje, jest to, że nigdy nie uniósł się w przestworza. Po 500 latach nieustających prób, odkryć i wynikającego z nich postępu mogę trzymać nad głową lotnię na tyle prostą i bezpieczną, że służy jako atrakcja dla turystów.
encoded: Stojąc na szczycie smaganej lodowatym wiatrem piaszczystej wydmy w Karolinie Północnej, z ekscytacją przygotowuję się do spełnienia marzenia, które łączy mnie z Leonardem da Vinci: będę latać. Renesansowy geniusz poświęcił wiele lat na rozszyfrowanie zagadki ptasiego lotu i projektowanie maszyn zdolnych unieść w powietrze człowieka. Gdy w 1519 r. spoczął na łożu śmierci, stwierdził, że jedną z nielicznych rzeczy, jakich żałuje, jest to, że nigdy nie uniósł się w przestworza. Po 500 latach nieustających prób, odkryć i wynikającego z nich postępu mogę trzymać nad głową lotnię na tyle prostą i bezpieczną, że służy jako atrakcja dla turystów. Pomimo stuleci pełnych przygód i eksperymentów loty indywidualne – umiejętność oderwania się od ziemi na podobieństwo skowronka, nurkowania niczym jastrząb i zawisania w powietrzu jak koliber – wciąż pozostają poza naszym zasięgiem. Oczywiście nie z braku prób. W pościgu za marzeniem o lataniu wielu ludzi traciło majątek lub życie i nawet dzisiaj naukowcy, wynalazcy oraz poszukiwacze przygód nie ustają w kolejnych wysiłkach. Próbując rozwikłać tajemnicę lotu, Leonardo pozostawił po sobie setki szkiców przedstawiających ptasie skrzydła, rysował też szczegółowe plany machin latających przypominających dzisiejsze lotnie i helikoptery. Musiało jednak minąć kolejne 300 lat wysiłków, by brytyjski inżynier George Cayley ustalił, że lot wymaga siły nośnej, napędu oraz kontroli. W celu uzyskania siły nośnej stworzył lotnię z zakrzywionymi skrzydłami. Potem poprosił swego stangreta o wystąpienie w roli pilota, a robotnicy pociągnęli urządzenie w dół zbocza, co pozwoliło nabrać prędkości i wzbić się w powietrze. Kontrola pozostawiała jednak wiele do życzenia, lot zakończył się więc rozbiciem sprzętu kilkaset metrów dalej. Stangret wyszedł z tego cało, ale – jak donoszą świadkowie – nie był tą próbą podboju przestworzy zachwycony. Lotnia, którą trzymam w ręku, nie jest o wiele bardziej skomplikowana niż wynalazek Cayleya i chociaż wiem, że pot…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/bf5c321a269388a637a32e3b2e9e8fecf2c541b8-c24c051.jpeg
width: 670
height: 479