National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-08T11:30:36.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Taniec może być skuteczniejszy niż leki przeciwdepresyjne? Badania pokazują zaskakujący wpływ na mózg
items: Lekarze przez dekady się mylili? Prawdziwa przyczyna odrzucania przeszczepów ukrywała się poza układem odpornościowym
items: Insulina bez bólu i bez igły. To odkrycie może zmienić życie milionów
items: Jak zarazić się grypą? Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali, w jaki sposób jej wirusy atakują nasze komórki
items: Grzyby kochają psychodelę. Niezależnie od siebie wykształciły substancję oddziałującą na ludzki mózg
items: Paracetamol w ciąży nie powoduje autyzmu – badanie obejmujące 2,5 miliona dzieci to potwierdza
items: Jedyny polski reaktor jądrowy wraca do pracy. Maria pomaga chorym
items: Leki ze stonóg to przyszłość? Mają pomóc w walce z bólem
items: Skaleczenie na szlaku albo ukąszenie na plaży? Pomoże dobrze wyposażona wakacyjna apteczka
items: Dlaczego nietoperze nie chorują na raka? „Supermoce” w genach i układzie odpornościowym
items: Ryby na psychotropach. Związki zawarte w lekach antydepresyjnych szkodzą dzikim zwierzętom
items: Ludzie po raz pierwszy przetestują lek, dzięki któremu rosną zęby. To może być przełom w medycynie
items: Polscy naukowcy odtworzyli recepturę starożytnego lekarstwa. Driakiew była „antidotum na wszystko”
items: Pigułka zamiast ćwiczeń? To możliwe – mówią naukowcy – ale wskazane tylko dla części z nas
items: W Turcji odkryto starożytny region produkcji lekarstw. Leki tworzono tu 2800 lat temu
items: Alexander Fleming odkrył penicylinę. Jednak pierwszy antybiotyk opracowali dwaj inni, mało znani uczeni
items: Zarejestrowano najdroższy lek świata. Dla kogo jest przeznaczony i ile kosztuje jedna dawka?
items: Ile jest ważna e-recepta na lek robiony?
items: Prawdopodobnie połykasz pigułki w nieprawidłowy sposób. Jak to robić, by leki szybciej się wchłaniały?
items: Nowy, eksperymentalny lek na otyłość. Pomaga zrzucić nawet 20% masy ciała. Czy jest bezpieczny?
items: Testowanie na zwierzętach - co robić, by temu zapobiec?
items: Lek odrobaczający dla zwierząt miał chronić przed COVID. Medyczny fakenews zbiera żniwo
items: 1000-letnia mikstura odtworzona w laboratorium. Niszczy lekooporne bakterie
items: "Superpatogen" na rajskiej plaży wyspy pośrodku oceanu. Co to oznacza?
items: Rak może “zapadać w sen”, żeby ochronić się przed chemioterapią. Przełomowe badanie

Taniec może być skuteczniejszy niż leki przeciwdepresyjne? Badania pokazują zaskakujący wpływ na mózg
type: item
date: 2026-03-05T12:39:27.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Nauka
subject: depresja
subject: leki
subject: mózg
subject: nauka
subject: taniec
subject: Zdrowie
description: Ile z tańczących osób zdaje sobie sprawę, że robi coś dobrego nie tylko dla swojego ciała, lecz także dla mózgu? Ruch w rytm muzyki od dawna kojarzy się z przyjemnością i formą ekspresji, jednak coraz częściej mówi się o nim w kontekście zdrowia. Taniec wykorzystywany jest już m.in. w terapii osób z chorobą Parkinsona, ponieważ wspiera koordynację ruchową i pracę mózgu. Coraz więcej badań wskazuje również, że może on pomagać osobom zmagającym się z depresją.
encoded: Taniec od wieków pełnił w różnych kulturach funkcję znacznie szerszą niż tylko rozrywka. W wielu społecznościach był elementem rytuałów, sposobem budowania więzi, a także praktyką o znaczeniu terapeutycznym. Na długo przed tym, jak naukowcy zaczęli analizować fale mózgowe czy poziom neuroprzekaźników, ludzie intuicyjnie dostrzegali, że wspólny ruch i rytm mogą wpływać na samopoczucie i stan psychiczny. Współczesne badania zaczynają potwierdzać te obserwacje. Metaanaliza z 2024 roku opublikowana w czasopiśmie „The BMJ”, obejmująca 218 badań klinicznych, wykazała, że taniec może łagodzić objawy depresji skuteczniej niż spacery, joga, trening siłowy, a nawet standardowe leki przeciwdepresyjne. Jak to możliwe? Dlaczego taniec wpływa na mózg? Naukowcy wyjaśniają jego działanie Choć taniec towarzyszy ludziom od tysięcy lat, jego wpływ na funkcjonowanie mózgu naukowcy zaczęli badać stosunkowo niedawno. Dopiero w ostatnich latach zwrócono większą uwagę na złożoną koordynację procesów poznawczych i ruchowych, jakiej wymaga poruszanie się w rytm muzyki. Neurobiolodzy wskazują, że połączenie muzyki i ruchu działa na mózg szczególnie intensywnie. W artykule opublikowanym w 2008 roku w „Scientific American” badacz z Uniwersytetu Columbia określił to zjawisko mianem „podwójnej przyjemności”. Muzyka pobudza bowiem ośrodki nagrody w mózgu, podczas gdy sam taniec aktywuje jednocześnie układy sensoryczne i motoryczne odpowiedzialne za ruch oraz koordynację ciała. Zdaniem specjalistów nasz mózg jest naturalnie wrażliwy na rytm, dlatego taniec angażuje niemal cały układ nerwowy. W trakcie takiej aktywności dochodzi do szeregu reakcji neurochemicznych – oczekiwanie na melodię może wywoływać wyrzut dopaminy, ruch fizyczny zwiększa poziom endorfin, a wspólne tańczenie sprzyja uwalnianiu oksytocyny. To właśnie ta kombinacja substancji odpowiada za poprawę nastroju, redukcję stresu i wzmacnianie więzi społecznych. Jak podkreśla Julia F. Christensen, neurobiolog z Instytutu Estetyki Empirycz…

taniec-fb5b9cf.jpg
width: 5107
height: 3398

Lekarze przez dekady się mylili? Prawdziwa przyczyna odrzucania przeszczepów ukrywała się poza układem odpornościowym
type: item
date: 2026-02-27T07:00:11.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: leki
subject: medycyna
subject: odkrycia
subject: przeszczep
description: W transplantologii od dekad panuje dogmat, że głównym zagrożeniem dla przeszczepionego narządu jest układ odpornościowy biorcy. Odrzucanie przeszczepu, występujące czasem nawet wiele lat po operacji, leczy się lekami immunosupresyjnymi. Jednak często jest to nieskuteczne. Nowe badania przynoszą sensacyjne wyniki: okazuje się, że to nie układ odpornościowy odrzuca przeszczep.
encoded: Najnowsze badanie opublikowane w „Science Translational Medicine”, przez naukowców z Washington University School of Medicine w St. Louis rzuca zupełnie nowe światło na ten problem. Okazuje się, że za degradację przeszczepionego narządu wcale nie odpowiada „agresja” układu odpornościowego. Przyczyna może leżeć w mechanicznych uszkodzeniach układu drenażu, czyli naczyń limfatycznych. Dochodzi do niego już podczas pobierania narządu od dawcy. Układ limfatyczny – brakujące ogniwo W przeciwieństwie do naczyń krwionośnych, które chirurdzy precyzyjnie łączą podczas transplantacji, naczynia limfatyczne pozostają niezespolone. Są zbyt małe, by dostrzec je gołym okiem, a lekarze zakładali dotąd, że następuje ich samoistna regeneracja w ciągu kilku tygodni od zabiegu. Dr Hailey Shepherd odkryła jednak, że ten krótki okres bezczynności limfy jest krytyczny. To wtedy uruchamiają się nieodwracalne procesy niszczące narząd. Analizując próbki ludzkich tkanek oraz badając myszy, naukowcy zauważyli, że miejsca włóknienia tkanek pokrywają się niemal idealnie z przebiegiem uszkodzonej sieci limfatycznej. To właśnie zastój limfy, a nie atak przeciwciał, inicjuje proces zamiany zdrowej tkanki w niefunkcjonalną „bliznę”. Cukier, który niszczy narządy Kluczowym winowajcą okazał się hialuronian – specyficzna cząsteczka cukru, która przy braku sprawnego drenażu limfatycznego zaczyna kumulować się w przeszczepionym narządzie. Nadmiar hialuronianu wysyła sygnał do komórek, by te produkowały tzw. tkankę włóknistą. Naukowcy udowodnili tę zależność, przeprowadzając przeszczepy między genetycznie identycznymi myszami. Między nimi nigdy nie powinno dojść do odrzucenia narządu – a jednak się to zdarzało. To ostateczny dowód na to, że to zakłócenie przepływu chłonki jest przyczyną odrzucenia. Nareszcie wiemy, dlaczego tradycyjna immunosupresja bywała bezradna wobec postępującego włóknienia płuc czy serca. Trzy pomysły na rewolucję w medycynie Odkrycie otwiera drogę do rewolucyjnych metod leczenia, k…

przesczepy-odrzucanie-abbef06.jpeg
width: 3072
height: 2280

Insulina bez bólu i bez igły. To odkrycie może zmienić życie milionów
type: item
date: 2026-02-13T10:00:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: cukrzyca
subject: leczenie
subject: leki
description: Czy wreszcie nastąpił przełom w leczeniu cukrzycy? Chociaż w kwestii zdrowia nigdy nie możemy być hurraoptymistami, to wiele na to wskazuje. Naukowcy opracowali żel, który umożliwia bezbolesne i wygodne podanie insuliny przez skórę. Nawet ich zaskoczył swoją skutecznością.
encoded: Zastrzyki insulinowe są bolączką wszystkich chorujących na cukrzycę i często jedynym ratunkiem przed groźnym schorzeniem. Ich wykonanie to duża trudność – nie mówiąc już o nieprzyjemności – więc coraz więcej badaczy pracuje nad lepszymi rozwiązaniami. Jednym z najbardziej obiecujących jest specjalny pH-wrażliwy żel, który umożliwia przenikanie insuliny przez skórę bez konieczności użycia igieł. Insulina zaś, dopóki nie zostanie wynaleziony lek na cukrzycę, jest niezbędna chorym do życia. Jak działa żel dostarczający insulinę przez skórę? Skóra człowieka jest skuteczną barierą przed większością substancji chemicznych i biologicznych. Jej zewnętrzna warstwa ma grubość zaledwie 10–15 mikrometrów, ale świetnie chroni organizm przed wnikaniem dużych cząsteczek. Taką, niestety dla cukrzyków, je insulina. Badacze pod kierunkiem prof. Youqinga Shena z Zheijang University w Chinach znaleźli na to rozwiązanie. Kluczem do ich sukcesu okazał się wrażliwy na pH skóry specjalny polimer OP. Zmienia on swój ładunek elektryczny zależności od kwasowości. Na powierzchni skóry, gdzie pH wynosi około 5, polimer jest dodatnio naładowany, co pozwala mu „przyciągać” kwasy tłuszczowe i, jak rasowy szpieg, przenikać wraz z nimi przez czujną barierę naskórkową. W głębszych warstwach skóry, w których pH jest bliższe neutralnemu (ok. 7), staje się on neutralny i umożliwia transport insuliny, która w normalnych warunkach nie byłaby w stanie pokonać bariery naskórkowej. Insulina jest chemicznie związana z polimerem, co pozwala jej przenikać przez kolejne warstwy skóry – aż do krwiobiegu. Insulina przenika przez warstwy skóry i daje znakomite efekty Badania laboratoryjne potwierdziły, że żel OP z insuliną skutecznie przenika przez wszystkie warstwy skóry myszy i świń, podczas gdy pozbawiona go insulina aplikowana na skórę pozostaje na jej powierzchni. Efektywność tej metody została sprawdzona na zwierzętach, u których po jednorazowym nałożeniu żelu poziom glukozy we krwi normalizował się w ciągu 1…

insulina-445e54f.jpeg
width: 4608
height: 3072

Jak zarazić się grypą? Naukowcy po raz pierwszy zaobserwowali, w jaki sposób jej wirusy atakują nasze komórki
type: item
date: 2025-12-05T11:45:36.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: grypa
subject: leki
subject: medycyna
subject: szczepionki
subject: wirusy
description: Grypa prawdopodobnie męczy nas od tysięcy lat, jednak do tej pory nie wiedzieliśmy, jak właściwie się nią zarażamy. Jasne, znamy mechanizmy rozprzestrzeniania się wirusa, wszyscy wiemy, że przenosi się on drogą kropelką. Pierwszy raz w historii naukowcy zaobserwowali jednak jak dokładnie grypa wnika w komórki naszego ciała. Okazuje się, że mamy tam „sabotażystów”.
encoded: Każdego roku miliony osób na całym świecie zapada na grypę – w Polsce szczególnie w okresie jesienno-zimowym. To jedna z najczęstszych chorób zakaźnych, jednak do tej pory brakowało nam konkretnych informacji na temat przenoszenia się wirusa i dokładnych sposobów, w jaki infekuje nasze ciała. Dzięki odkryciom naukowców z Zurychu i ich nowej metodzie badawczej udało się poznać ten specyficzny mechanizm. To przełom w walce z chorobą. Jak zarażamy się grypą? Wirus grypy wnika do organizmu na dwa główne sposoby: drogą kropelkową oraz poprzez kontakt z powierzchniami lub przedmiotami skażonymi wydzieliną osoby chorej. Podczas kaszlu, kichania czy nawet mówienia osoba chora uwalnia do powietrza mikroskopijne kropelki śliny, które zawierają cząsteczki wirusa. Te mogą być wdychane przez osoby w pobliżu: np. w tramwaju, w pracy czy w kolejce do lekarza. Wirus grypy może także przetrwać na powierzchniach codziennego użytku – klamkach, poręczach, telefonach czy blatach – nawet do 48 godzin. Po dotknięciu zakażonej powierzchni a następnie ust, oczu czy nosa można wprowadzić wirusa do organizmu. Naukowcy odkryli, że nasze własne komórki „kolaborują” z wirusem Badacze ze Szwajcarii i Japonii zbadali wirusa grypy z naprawdę bliska. Wykorzystali oni opracowaną przez siebie technikę mikroskopową (nazwaną ViViD-AFM) , dzięki której byli w stanie znacząco powiększyć powierzchnię ludzkich komórek na szalce Petriego. Po raz pierwszy umożliwiło to obserwację na żywo i w wysokiej rozdzielczości jak wirusy grypy wnikają do żywej komórki. Naukowców szczególnie zaskoczył jeden mechanizm: komórki nie są bierne i nie pozwalają wirusowi na inwazję na szeroką skalę. Aktywnie próbują go złapać, jednak on, jak koń trojański, przenika do ich wnętrza. – Zakażenie komórek naszego ciała przypomina taniec wirusa i komórki – mówi Yohei Yamauchi, profesor medycyny molekularnej na ETH Zurich. Jak wirus przenika do komórki? Wirus grypy wykorzystuje naturalne mechanizmy komórki służące do transportu substan…

shutterstock2393198045-fba8c11.jpg
width: 6500
height: 3350

Grzyby kochają psychodelę. Niezależnie od siebie wykształciły substancję oddziałującą na ludzki mózg
type: item
date: 2025-10-04T13:15:57.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: depresja
subject: grzyby
subject: leki
subject: narkotyki
subject: psylocybina
description: Chociaż grzyby halucynogenne były wykorzystywane przez wiele cywilizacji od tysięcy lat – zarówno podczas religijnych ceremonii, jak i rekreacyjnie – wciąż podchodzimy do nich z rezerwą. Teraz okazuje się, że niezależnie od siebie wykształciły zdolność wytwarzania tej samej substancji psychoaktywnej. Naukowcy są zaskoczeni, ale rodzi to wiele możliwości.
encoded: Grzyby halucynogenne mogą wytwarzać psylocybinę – znaną substancję o właściwościach psychodelicznych, która od wieków była wykorzystywana przez ludzi. Badacze udowodnili jednak, że w zależności od gatunku robią to na dwa zupełnie różne sposoby, a mimo to osiągają taki sam efekt. Odkrycie to może pomóc łatwiej wytwarzać substancje psychoaktywne w laboratorium, np. do produkcji leków. Czym jest psylocybina? Psylocybina jest substancją, którą organizm po spożyciu przekształca w aktywną formę psylocyny. Zyskała ona popularność w latach 60. XX wieku, w czasie rewolucji kulturalnej i epoki ruchu hipisowskiego. Ostatecznie sklasyfikowano ją jako narkotyk, co na dziesięciolecia wstrzymało badania nad jej medycznym zastosowaniem. Ostatnio zaobserwowano jednak, że psylocybina może łagodzić depresję, przewlekły lęk czy wspomagać zwalczanie myśli samobójczych. Odżyło więc zainteresowanie zrozumieniem, jak można wykorzystać ją dla dobra ludzkiego umysłu i jak moglibyśmy wydajniej produkować ją w laboratoriach. W końcu starożytne cywilizacje stosowały halucynogenne grzyby od tysięcy lat. Grzyby są zdeterminowane, by wpływać na ludzki mózg Naukowcy zaczęli ponownie zgłębiać sposób, w jaki grzyby produkują ten halucynogenny związek. Okazało się, że musi im na tym bardzo na tym zależeć – poszczególne gatunki wyewoluowały niezależnie od siebie i podążały różnymi drogami, by stworzyć dokładnie tę samą substancję. To tzw. ewolucja konwergentna. Badacze pod przewodnictwem Dirka Hoffmeistera z Uniwersytetu Friedricha Schillera w Jenie wykazali, że grzyby wykorzystują różne rodzaje enzymów, ale z ich pracy zawsze powstaje psylocybina. Zgłębienie tego procesu pomogło odkryć nową metodę wytwarzania tego psychodelicznego związku w laboratorium. Czemu grzyby wytwarzają substancje psychoaktywne? Oczywiście grzybom, nawet magicznym, nie chodzi o to, by wpływać na działanie ludzkie mózgu. Według naukowców psylocybina może być ich sposobem na odstraszanie drapieżników, np. owadów, które mogłyby s…

GettyImages-1576472024-4c1608a.jpg
width: 6000
height: 4500

Paracetamol w ciąży nie powoduje autyzmu – badanie obejmujące 2,5 miliona dzieci to potwierdza
type: item
date: 2025-09-26T13:27:14.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: ból
subject: ciąża
subject: donald trump
subject: dzieci
subject: leki
description: Wbrew temu, co z największych mównic świata głoszą niektórzy, paracetamol przyjmowany w ciąży nie powoduje zwiększenia ryzyka wystąpienia autyzmu u dzieci. Badania obejmujące miliony ciąż udowadniają, że nawet prezydent Stanów Zjednoczonych może się mylić.
encoded: Donald Trump zasugerował ostatnio, że acetaminofen (w Polsce znany szerzej jako paracetamol, a w Stanach Zjednoczonych jako Tylenol) stosowany przez kobiety w ciąży ma przyczyniać się wzrostu ilości diagnoz autyzmu. Zaproponował, by zamiast ulżyć sobie w bólu, matki „przeczekały” trudny czas gorączki. Wywołało to ostry sprzeciw środowiska naukowego, według którego nie ma twardych dowodów naukowych na temat powiązań paracetamolu z rozwojem neurologicznym dzieci. Są za to odwrotne. Największe badanie nad środkami przeciwbólowymi Badanie opublikowane w 2024 roku w prestiżowym czasopiśmie „Journal of the American Medical Association” objęło niemal 2,5 miliona urodzeń w latach 1995–2019 w Szwecji. Nie wykazało dowodów na to, że stosowanie paracetamolu w ciąży zwiększa ryzyko wystąpienia autyzmu u dziecka. To największe analizy naukowe przeprowadzone w tym temacie. 7,5% matek przyznało się do stosowania paracetamolu w ciąży. Naukowcy przeanalizowali dodatkowo wszystkie zmienne, które mogły wpłynąć na wyniki analizy statystycznej – uwzględnili między innymi czynniki zdrowotne, takie jak gorączkę czy ból, które mogły wpływać na to, czy zażywane były środki przeciwbólowe. Przyjrzeli się następnie wynikom rozwoju neurologicznego urodzonych dzieci: sprawdzano, czy częściej diagnozowano u nich ADHD, autyzm czy niepełnosprawność intelektualną. Stosowanie paracetamolu a rozwój rodzeństwa Długi czas trwania badania pozwolił porównywać ze sobą nawet rodzeństwa: dzieci urodzone przez tę samą matkę, u której paracetamol był stosowany w jednej ciąży, a w drugiej nie. To bardzo ważne, ponieważ rodzeństwo dzieli ze sobą bardzo wiele – od wspólnych genów, po środowisko, w którym się wychowuje. Dzięki temu łatwiej było oszacować, czy na zwiększone ryzyko rozwoju neurologicznego miał wpływ sam lek, czy cechy rodzinne lub stan zdrowia. Czy paracetamol powoduje autyzm? Pierwsze wyniki badań przykuły uwagę naukowców. Okazało się, że u dzieci, których matki przyznały się do stosowania paraceta…

GettyImages-1197693392-282b763.jpg
width: 6720
height: 4480

Jedyny polski reaktor jądrowy wraca do pracy. Maria pomaga chorym
type: item
date: 2025-08-04T10:45:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: leki
subject: nowotwory
description: Na początku kwietnia 2025 roku wyłączono jedyny działający w Polsce reaktor jądrowy. Po kilku miesiącach przerwy wraca do pracy. To dobra wiadomość dla osób cierpiących na nowotwory – urządzenie nie produkuje prądu, ale radioizotopy do diagnozowania nowotworów oraz do radioterapii.
encoded: Spis treści: Maria wraca do gry Po co nam Maria? Reaktor Maria ma już 50 lat. Nosi imię Maria na cześć dwukrotnej noblistki – Marii Skłodowskiej-Curie i znajduje się na terenie Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), w podwarszawskim Otwocku – Świerku. Reaktor znajduje pod charakterystyczną, okrągłą betonową kopułą, otoczoną kominami wentylatorni. Jest to jedno z największych urządzeń badawczych w Polsce. Zaprojektowali i skonstruowali go polscy specjaliści. Jednak w kwietniu Maria musiała zostać wyłączona – urządzenie nie uzyskało zgody na eksploatację z Państwowej Agencji Atomistyki (PAA). Maria wraca do gry Na początku sierpnia Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) otrzymało zezwolenie PAA na ponowne uruchomienie reaktora badawczego. Zgoda została wydana bezterminowo i umożliwia kontynuację pracy reaktora – podało NCBJ. – Dla nas to bardzo dobra wiadomość i wręcz ulga. Reaktor pełni bardzo ważną rolę, ale wymogi bezpieczeństwa jądrowego zawsze muszą być spełnione. Teraz, kiedy wszystkie niezbędne analizy i procedury zostały odpowiednio przygotowane i zaakceptowane, Maria może wrócić do pracy a priorytetem jest realizacja programu modernizacji, który pozwoli jej pracować kolejne 20 lat – przekazał szef resortu energii, Miłosz Motyka. Procedura trwała kilka miesięcy. Obejmowała przygotowanie dokumentacji zawierającej analizy bezpieczeństwa, procedury eksploatacyjne, plany awaryjne oraz szczegółowe informacje dotyczące ochrony fizycznej i radiologicznej obiektu. Po co nam Maria? Reaktor Maria to jedyny czynny obiekt jądrowy tego typu w Polsce. Ma istotne znaczenie dla krajowych i międzynarodowych sektorów: naukowego oraz medycznego. Od wielu lat odgrywa kluczową rolę w produkcji radioizotopów medycznych – w tym molibdenu 99 (stosowany w diagnostyce i terapii onkologicznej) i jodu-131 (to izotop stosowany w diagnozie i leczeniu chorób tarczycy). Jeden tydzień pracy reaktora to pomoc dla 100 tys. pacjentów na całym świecie. Ponadto Maria stanowi ważne zaplecze dl…

thumbnailReaktor-Maria-PL3-c35563f.jpg
width: 1920
height: 1080

Leki ze stonóg to przyszłość? Mają pomóc w walce z bólem
type: item
date: 2025-07-29T05:59:14.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: leki
subject: medycyna
description: Liczne odnóża stonóg odstraszają ludzi i budzą wstręt. Jednak wydzieliny tych stawonogów mogą być kluczem do odkrycia nowych leków stosowanych w leczeniu chorób neurologicznych i bólu – wynika z najnowszych badań amerykańskich naukowców.
encoded: Spis treści: Z lasu do laboratorium i do… apteki? Inne stonogi – inne możliwości Stonogi występują powszechnie w środowisku. Ich nazwa jest jednak dość myląca, bo nie mają tylu odnóży. Wiele aspektów dotyczących ich życia pozostaje tajemnicą — w tym ich konkretne siedliska, liczebność, dieta czy zachowania. Ale też chemia. Wcześniej inne zespoły badaczy zwróciły uwagę na nadzwyczajnie wysoką zdolność akumulacji metali ciężkich w tkankach ciała stonóg. Teraz chemicy z Virginia Polytechnic Institute and State University w USA postanowili przyjrzeć się wydzielinom jednego z gatunków stonóg pod kątem ich właściwości leczniczych dla ludzi. Z lasu do laboratorium i do… apteki? Amerykańscy chemicy najpierw wybrali się do lasu w Stadium Woods w stanie Virginia. Tam zebrali blisko 40 stonóg spod ściółki i opadłych gałęzi. Kolejny etap analiz odbył się w laboratorium uczelni. Eksperci wykorzystali różne narzędzia analityczne do zidentyfikowania związków zawartych w gruczołach obronnych stonóg. Dowiedzieli się również, że stonogi uwalniają te związki, aby odstraszyć drapieżniki, a jednocześnie informują o swojej lokalizacji swoich ziomków. Wydzieliny powodują dezorientację u mrówek, które są naturalnymi drapieżnikami, ale są to też jednocześnie feromony, kierujące informację do osobników tego samego gatunku. Nowo zidentyfikowane alkaloidy pochodzą od stonogi Andrognathus corticarius. Być może te substancje uda się wykorzystać w tworzeniu leków w chorobach neurologicznych i psychicznych. Inne stonogi – inne możliwości W zależności od gatunki stonogi wydzielają inne substancje. Ci sami badacze wcześniej zbadali stawonoga występującego w północno-zachodniej części Stanów Zjednoczonych, Ishcnocybe plicata. Odkryli, że pokrewne alkaloidy silnie i selektywnie oddziałują z pojedynczym neuroreceptorem zwanym Sigma-1. Oddziaływanie to sugerowało, że ta rodzina związków może mieć potencjał farmakologiczny przydatny w leczeniu bólu i innych zaburzeń neurologicznych. Co ciekawe stonogi st…

stonogi-2f92908.png
width: 900
height: 600

Skaleczenie na szlaku albo ukąszenie na plaży? Pomoże dobrze wyposażona wakacyjna apteczka
type: item
creator: Hanna Zakrzewska
subject: Lifestyle
subject: Współpraca reklamowa
subject: leki
subject: Zdrowie
description: Góry, morze, jeziora – lato zachęca do aktywności, ale też wymaga przygotowania na niespodziewane sytuacje. Otarcie, skaleczenie czy drobne oparzenie mogą się przytrafić każdemu. Dlatego warto wcześniej spakować zestaw najpotrzebniejszych środków medycznych. Wśród produktów, które mogą okazać się przydatne, jest octenisept®.
encoded: Wakacje to czas swobody, aktywności i bliskości z naturą. Wędrujemy po górach, kąpiemy się w morzu, odkrywamy leśne szlaki. W takich momentach łatwo zapomnieć o codziennych troskach, ale nie można zapominać o… zdrowym rozsądku. Nawet drobny uraz może zepsuć radość z podróży, dlatego warto zadbać o to, by w plecaku czy torbie mieć pod ręką podręczną apteczkę, a w nim m.in. środek z oktenidyną. Apteczka podróżna – co do niej włożyć Słoneczny dzień na szlaku albo spacer po dzikiej plaży sprzyjają relaksowi, ale i drobnym wypadkom. Otarcia, skaleczenia, ukąszenia owadów, a czasem także niestrawność czy nagły ból głowy mogą przydarzyć się w najmniej oczekiwanym momencie. Dlatego kompletując apteczkę na wyjazd, warto pomyśleć nie tylko o lekach codziennego użytku, ale też o tych, które mogą przydać się nagle. Na liście rzeczy do spakowania powinny znaleźć się m.in. leki przepisane przez lekarza, środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, coś na biegunkę, preparat łagodzący ukąszenia oraz sól fizjologiczna, pomocna przy przemywaniu oczu lub ran. Niezastąpione będą również opatrunki – plastry, gaza, bandaż, a także rękawiczki jednorazowe. W apteczce nie może też zabraknąć preparatu do dezynfekcji skóry, który pomoże szybko oczyścić ranę i zapobiec ewentualnym komplikacjom. Dezynfekowanie drobnych ran Otarcie przy wspinaczce, niewielkie skaleczenie od muszli na plaży czy ukąszenie przez kleszcza podczas biwakowania mogą wydawać się niegroźne, ale zawsze wymagają odpowiedniego odkarzenia. Pierwszym krokiem jest dezynfekcja – najlepiej środkiem, który działa delikatnie, a jednocześnie skutecznie. Choć alkohol bywa popularnym wyborem, może powodować ból i podrażnienia, a nawet spowalniać proces gojenia. Dlatego warto sięgnąć po specjalistyczne preparaty przeznaczone do skóry i błon śluzowych. Powinny one działać na bakterie, wirusy i grzyby, nie powodując przy tym uczucia pieczenia, szczypania ani podrażnień. Dodatkowym atutem jest to, że nie barwi skóry ani tkanin. Wakacyjna pi…

AdobeStock1171250367-e0672bf.jpeg
width: 2560
height: 1792

Dlaczego nietoperze nie chorują na raka? „Supermoce” w genach i układzie odpornościowym
type: item
date: 2025-06-11T05:57:55.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania naukowe
subject: leki
subject: nietoperze
subject: nowotwory
description: Cztery gatunki nietoperzy mają niezwykłe zdolności do zwalczania nowotworów. Dzięki temu mogą w zdrowiu żyć do późnej starości. Naukowcy właśnie rozwikłali zagadkę ich „supermocy”.
encoded: Spis treści Jakie gatunki nietoperzy są odporne na raka? Trzy „supermoce” nietoperzy chronią je przed rakiem Czy wiedza o nietoperzach pomoże ludziom? Zespół naukowców z Uniwersytetu w Rochester przebadał długowieczne nietoperze z czterech gatunków. Mogą one żyć wyjątkowo długo i nie zapadają na nowotwory. Przyczynę odnaleziono w genach i układzie odpornościowym, a wyniki badania mogą potencjalnie pomóc w walce z nowotworami u ludzi. Opublikowano je w artykule w czasopiśmie Nature Communications. Jakie gatunki nietoperzy są odporne na raka? Cztery powszechnie występujące gatunki nietoperzy posiadają „supermoce”, które pozwalają im żyć nawet 35 lat — co odpowiada około 180 latom w ludzkiej skali. A są to: nocek amerykański, mroczek brunatny, jutrzenkowiec jaskiniowy i owocowiec liścionosy. Naukowcy pod kierunkiem dr Very Gorbunovej i dr Andreia Seluanova z Wydziału Biologii i Instytutu Onkologii Wilmot w USA przebadali niezwykłe predyspozycje zwierzaków do zwalczania raka. Odkryli, że nietoperze kontrolują rozrost komórek nowotworowych na trzy sposoby. Trzy „supermoce” nietoperzy chronią je przed rakiem Pierwszy to gen o nazwie p53, który pełni funkcję supresora nowotworów. Gen ten może „wyłączać” raka. Mutacje p53, które ograniczają jego działanie, występują w połowie wszystkich przypadków nowotworów u ludzi. U nocka amerykańskiego naukowcy wykryli dwie kopie tego genu, obie z wyższą aktywnością niż u ludzi. Wysoka aktywność p53 może eliminować komórki nowotworowe poprzez apoptozę – kontrolowane niszczenie komórek, obecne u wszystkich organizmów wielokomórkowych. P53 to jednak miecz obosieczny - zbyt wysoka aktywność tego genu zabija za dużo zdrowych komórek. Nietoperze potrafią jednak skutecznie równoważyć ten proces. Druga „supermoc” nietoperzy to telomeraza – enzym pełniący kluczową rolę w starzeniu się organizmów. Pozwala komórkom dzielić się bez ograniczeń. W kontekście starzenia się to zaleta, bo wspiera regenerację tkanek. Gdyby jednak komórki dzieliły się w …

GettyImages-521025772-225e2b0.jpg
width: 3581
height: 2334

Ryby na psychotropach. Związki zawarte w lekach antydepresyjnych szkodzą dzikim zwierzętom
type: item
date: 2024-08-28T12:14:25.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: depresja
subject: Edukacja
subject: leki
subject: przyroda
subject: ryby
subject: zwierzęta
description: Leki przeciwdepresyjne pomagają milionom ludzi na całym świecie od ponad 70 lat. Ale czy kiedykolwiek zastanawialiście się, co się z nimi dzieje, gdy opuszczą nasze ciała? W ostatnich dziesięcioleciach leki przeciwdepresyjne zostały wykryte w rzekach, jeziorach i strumieniach na całym świecie. A skąpane w nich ryby być może są szczęśliwsze, za to zdecydowanie mniej płodne.
encoded: W tym artykule: Miliony opakowań antydepresantów Ryby na psychotropach Gupiki pod wpływem leków Ogłupianie przyrody Fluoksetyna jest związkiem chemicznym stosowany w całym długim szeregu leków SSRI, czyli selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny. Ta sama substancja, która pozwala leczyć depresję, zaburzenia obsesyjno-kompulsywne, zaburzenia lękowe itp. stała się jednym z najczęstszych farmaceutyków występujących w zbiornikach wodnych na całym świecie. Miliony opakowań antydepresantów Wszystko dlatego, że spożycie antydepresantów rośnie. Według danych Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) z 2020 roku, w Polsce przepisywano około 20 milionów opakowań leków przeciwdepresyjnych rocznie. W Stanach Zjednoczonych, według raportów z 2021 roku, liczba przepisywanych antydepresantów wynosiła około 337 milionów recept rocznie. W Wielkiej Brytanii liczba ta w 2021 roku przekroczyła 70 milionów recept rocznie. A to dane z zaledwie kilku państw. Organizm ludzki nie pobiera całej zawartości związków chemicznych ani z leków psychiatrycznych, ani z żadnych innych. Oznacza to, że część tego, co przyjmujemy, przekazujemy wraz z moczem do kanalizacji. Potem leki trafiają do oczyszczalni i do wód powierzchniowych. Ludzie w depresji częściej mówią w pierwszej osobie. Eksperci: Ich stan da się "wyczytać" Wystarczy posłuchać by dowiedzieć się co w duszy gra lub dolega. Psychiatrzy i psycholodzy zwracają uwagę na fakt, że depresja zmienia postrzeganie całego świata u człowieka. Zmienia się... Oczyszczalnie ścieków nie zostały zaprojektowane do usuwania pozostałości leków. Tak więc ogromne ilości stosowanych w lekach związków chemicznych są uwalniane do środowiska wraz z oczyszczonymi ściekami na całym świecie. Oznacza to, że w ciekach wodnych poniżej oczyszczalni ścieków ryby i inne stworzenia mogą dosłownie się kąpać w koktajlu ludzkich leków. Ryby na psychotropach Wraz ze wzrostem naszej zależności od leków, rośnie również obciążenie, jakie nakładamy na ekosystemy. Jeśli nie zro…

ryby-na-psychotropach-zwiazki-zawarte-w-lekach-antydepresyjnych-szkodza-dzikim-zwierzetom-01579e7.jpg
width: 1000
height: 614

Ludzie po raz pierwszy przetestują lek, dzięki któremu rosną zęby. To może być przełom w medycynie
type: item
date: 2024-06-25T11:35:03.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: leki
subject: nauka
subject: Wolny czas
subject: zęby
description: Naukowcy z Japonii przetestują na ludziach lek, który może być przełomem w medycynie i stomatologii. Dzięki preparatowi ludziom mają odrastać brakujące zęby. Badawcza grupa pacjentów rozpocznie leczenie jeszcze w tym roku.
encoded: W tym artykule: Pierwszy taki lek na bezzębie Przełom w medycynie? Dlaczego ludziom wypadają zęby? Mówi się, że zęby to wizytówka człowieka. Dbamy więc o nie od najmłodszych lat, czy to poprzez codzienną higienę, czy regularne wizyty u stomatologa lub ortodonty. Bywa jednak, że tracimy zęby – czasem z powodu choroby, innym razem przez uszkodzenia mechaniczne. Niestety, złamane zęby w przeciwieństwie do kości nie zrastają się same. Sposobów na uzupełnienie brakującego uzębienia jest kilka. Najczęściej pacjenci wstawiają sobie pojedyncze implanty lub korony. Cena jednego zęba waha się od kilkuset złotych do nawet dwóch tysięcy. Pierwszy taki lek na bezzębie Przełomem w leczeniu ma być nowy lek podawany dożylnie. Preparat został opracowany przez badaczy z Uniwersytetu w Kioto w Japonii. Pierwsi pacjenci otrzymają go we wrześniu tego roku. Najpierw lek będzie zastosowany u 30 mężczyzn w wieku 30–64 lat. Każdemu z nich brakuje co najmniej jednego zęba trzonowego. Następnie do badania dołączą pacjenci z częściowym bezzębiem lub osoby, którym brakuje do pięciu zębów stałych. Jeżeli testy na ludziach dadzą pozytywne wyniki, lek ma być dostępny w leczeniu wszystkich form bezzębia od około 2030 roku. Pigułka zamiast ćwiczeń? To możliwe – mówią naukowcy – ale wskazane tylko dla części z nas Zamiast biegania czy treningu na siłowni wystarczy pigułka? Teoretycznie to możliwe. Jednak większość z nas nie powinna rezygnować z ćwiczeń fizycznych. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pigulka-zamiast-cwiczen-to-mozliwe-mowia-naukowcy-ale-tylko-dla-czesci-z-nas-fot-shutterstock-ea1bad2.jpg" width="938" height="626" alt="Pigułka zamiast ćwiczeń? To możliwe – mówią naukowcy – ale tylko dla części z nas (fot. Shutterstock)" title="Pigułka zamiast ćwiczeń? To możliwe – mówią naukowcy – ale tylko dla części z nas (fot. Shutterstock)" /> Przełom w medycynie? Opracowanie leku na bezzębie to owoc kilkuletnich badań nad przeciwciałem USAG-1, które hamuje…

dzieki-temu-lekowi-ludziom-maja-odrastac-zeby-164480f.jpg
width: 2121
height: 1414

Polscy naukowcy odtworzyli recepturę starożytnego lekarstwa. Driakiew była „antidotum na wszystko”
type: item
date: 2024-04-18T07:53:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: farmakoterapia
subject: historia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Teriak, zwany również jako driakiew i tyriak, był „cudownym” lekiem stosowanym przez paranoicznych władców, od Nerona po Elżbietę I. Wytwarzano go z takich składników, jak opium i mięso żmii. Czy lek rzeczywiście działał?
encoded: W tym artykule: Jakich lekarstw używano w starożytności? Driakiew – antyczne lekarstwo na wszystko Polscy naukowcy odtworzyli 400-letni teriak Zapach lekarstwa przypominał whisky Czym jest placebo? Przez niemal 2000 lat mieszkańcy zarówno Bliskiego Wschodu, jak i Europy polegali na jednym „cudownym” leku. Chronił ich przed truciznami, dżumą i wieloma innymi groźnymi chorobami. To magiczne lekarstwo było znane jako teriak. To czarna, lepka substancja wytworzona z całej gamy różnych składników, w tym czarnego pieprzu, chleba, opium, a nawet mięsa żmii. Teriak w Polsce znany był również jako driakiew i tyriak. Odszedł w zapomnienie wraz z rozwojem współczesnej medycyny. Jednak zespół polskich badaczy postanowił odtworzyć lek na podstawie XVII-wiecznego przepisu, aby sprawdzić, czy medykament rzeczywiście był tak cudowny, jak go opisywano w dawnych źródłach. Jakich lekarstw używano w starożytności? Driakiew była swoistym hitem w XVII-wiecznej Polsce. Jednak jej popularność i zasięg wykraczały daleko poza Europę Wschodnią, a idea „uniwersalnego antidotum” sięga czasów starożytnych. Antyczni pisarze, tacy jak Galen i Pliniusz, sugerują, że najwcześniejsze rodzaje teriaku istniały co najmniej od II wieku p.n.e. Ich popularność szybko wzrosła w kręgach możnych i elit. 1000-letnia mikstura odtworzona w laboratorium. Niszczy lekooporne bakterie „Antyczbiotyczna” warzywna pasta przyrządzona według 1000-letniej receptury dała radę tam, gdzie współczesne antybiotyki nie mogły już pomóc. „Maść wzrok naprawiającą” odkryto ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/cyfrowa-wersje-medicinale-anglicum-mozna-znalezc-na-stronach-british-library-fot-the-british-library-board-royal-12-d-xvii-8fa5bee.jpeg" width="938" height="677" alt="Cyfrową wersję Medicinale Anglicum można znaleźć na stronach British Library (fot. The British Library Board (Royal 12 D xvii))" title="Cyfrową wersję Medicinale Anglicum można znaleźć na stronach British Library (fot.…

polscy-naukowcy-odtworzyli-recepture-starozytnego-lekarstwa-driakiew-byla-antidotum-na-wszystko-fot-archives-charmet-bridgeman-images-2e64a7c.jpg
width: 1260
height: 630

Pigułka zamiast ćwiczeń? To możliwe – mówią naukowcy – ale wskazane tylko dla części z nas
type: item
date: 2024-03-30T09:04:11.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: aktywność fizyczna
subject: ćwiczenia wytrzymałościowe
subject: leki
subject: medycyna
subject: Sport
description: Zamiast biegania czy treningu na siłowni wystarczy pigułka? Teoretycznie to możliwe. Jednak większość z nas nie powinna rezygnować z ćwiczeń fizycznych.
encoded: W tym artykule: Czy SLU-PP-332 to trening w pigułce? W jaki sposób leki imitują wysiłek fizyczny? Czy tabletka zastąpi ćwiczenia? Aktywność fizyczna to coś, do czego przygotowała nas ewolucja. Nic więc dziwnego, że wywiera dobroczynny wpływ na działanie organizmu. Regularne ćwiczenia wydłużają życie (zwłaszcza kobietom), usprawniają działanie serca i mózgu. Poprawiają nawet jakość snu. Jednak te korzystne zmiany wynikają przede wszystkim z tego, jak wysiłek wpływa na biochemię naszych komórek. A to oznacza, że można „oszukać” nasz organizm. Wystarczy podać mu substancję, która imituje zmiany zachodzące po aktywności fizycznej. Taka idea stoi za pomysłami na pigułkę zamiast ćwiczeń. Sposobów na to jest wiele. Pojawia się natomiast pytanie, czy pigułka zamiast ćwiczeń fizycznych to na pewno dobre rozwiązanie w czasach, kiedy nasza aktywność spada. Mało kto dziś tak naprawdę osiąga nawet minimalną zalecaną liczbę kroków rekomendowaną przez WHO, czyli 10 tys. dziennie. Czy SLU-PP-332 to trening w pigułce? Zmiany w naszym metabolizmie związane z ćwiczeniami zachodzą między innymi przy pomocy wyspecjalizowanych białek. Chodzi o receptory, które łączą się z estrogenami (ERR). Mają one związek z adaptacją do stresu, który wywołują właśnie ćwiczenia fizyczne. Chcesz schudnąć w tym roku? Według badań najlepszym sposobem będzie... taniec Tradycyjne sporty, takie jak bieganie czy jazda na rowerze, mogą być dla wielu osób monotonne. Czym je zastąpić? Naukowcy odkryli, że taniec bardziej sprzyja kształtowaniu nawyków. Receptory ERR występują w trzech odmianach. Substancja o nazwie SLU-PP-332 aktywuje je wszystkie. Badania na szczurach dowiodły że zwiększa ona odporność na zmęczenie włókien mięśniowych, poprawiając jednocześnie wytrzymałość zwierząt biegających na bieżni. Innymi słowy, związek ten działa tak, jakby przekazywał informacje mięśniom, by zachowały się jak po ciężkim treningu wytrzymałościowym. W jaki sposób leki imitują wysiłek fizyczny? Trwają też badania nad pigułką…

pigulka-zamiast-cwiczen-to-mozliwe-mowia-naukowcy-ale-tylko-dla-czesci-z-nas-fot-shutterstock-e93f83b.jpg
width: 1000
height: 667

W Turcji odkryto starożytny region produkcji lekarstw. Leki tworzono tu 2800 lat temu
type: item
date: 2024-01-19T12:00:45.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: leki
subject: odkrycia archeologiczne
subject: turcja
subject: Zdrowie
description: Naukowcy odkryli, że na terenie starożytnej Tracji, a dzisiejszej Turcji, znajdował się obszar produkcji leków. Archeolodzy twierdzą, że dawna „fabryka” była zasilana źródłem wody.
encoded: W tym artykule: Wykopaliska w jedynym w Turcji trackim mieście Archeolodzy odkryli obszar produkcji leków Hipoteza zakłada, że Trakowie tworzyli lekarstwa ok. 2800 lat temu Historia farmacji sięga czasów prehistorycznych. Pierwotnie przyrządzaniem leków w mniejszych społecznościach zajmowały się kobiety. Z czasem rolę tę przejęli szamani i znachorzy, którzy przygotowywali medykamenty z roślin i ziół. W cywilizacjach starożytnych, takich jak Egipt, Chiny i Babilon, medycyną zaczęli zajmować się kapłani. To właśnie ze starożytności pochodzą najwcześniejsze teksty, przepisy i receptury, które instruowały, jak zrobić odpowiednie lekarstwo. Wykopaliska w jedynym w Turcji trackim mieście Dopiero w świecie hellenistycznym i imperium rzymskim pojawiły się cechy i ludzie, którzy wyspecjalizowali techniki farmaceutyczne, a medycyna i farmacja przestały być domeną wyłącznie duchownych. W północno-zachodniej Turcji, w prowincji Tekirdağ w ostatnich miesiącach odbywały się wykopaliska archeologiczne. Badacze prowadzili badania w starożytnym mieście Heraion Teikhos należącym historycznie do Traków. To lud, który zamieszkiwał te tereny. Wspominał o nich nawet Homer w swoich poematach. Pisał, że to „lud sprzymierzony z Trojanami i im pokrewny”. Herodot z kolei uważał ich za drugi w liczebności lud po mieszkańcach Indii. Starożytni historycy szacowali, że ich liczebność mogła wynosić nawet dwa miliony. Archeolodzy odkryli obszar produkcji leków Na terytorium Tracji w IV wieku p.n.e. mogła być znana produkcja jedwabiu, chociaż, jak zaznaczają eksperci, jej poważny rozwój nastąpił dopiero w okresie Bizancjum. Nowe badanie rzuca jednak nowe światło na technologię starożytnych Traków. Archeolodzy twierdzą bowiem, że odkryli miejsce, w którym odbywała się produkcja wyrobów farmaceutycznych. Wykopaliska są prowadzone przez Uniwersytet Rumeli w Stambule. W Turcji dokonano niezwykłego odkrycia. Odnaleziono olbrzymią rzymską mozaikę Podczas najnowszych wykopalisk w południowo-wschodniej Turc…

heraion-teikhos-edfd0db.png
width: 1024
height: 576

Alexander Fleming odkrył penicylinę. Jednak pierwszy antybiotyk opracowali dwaj inni, mało znani uczeni
type: item
date: 2023-09-18T08:16:15.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: antybiotyki
subject: bakterie
subject: farmakoterapia
subject: historia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Alexander Fleming zapisał się w historii ludzkości jako odkrywca penicyliny. Jednak warto pamiętać, że pierwszy antybiotyk nie powstałby bez pracy innych naukowców.
encoded: W tym artykule: Kim był Alexander Fleming? Alexander Fleming i odkrycie penicyliny Florey i Chain stosują penicylinę w leczeniu Nobel dla trzech odkrywców penicyliny Dalsze losy Alexandra Fleminga Hasło „Alexander Fleming” od razu budzi skojarzenia z odkryciem penicyliny. Badacz dostał za to Nagrodę Nobla. Nic dziwnego – pierwszy antybiotyk zapoczątkował nową erę w medycynie. To jeden z najważniejszych wynalazków XX wieku. Dzięki skutecznym lekom bakteriobójczym uratowano niezliczoną rzeszę ludzi. Jaką jednak rolę odegrał w tym szkocki uczony? Kim był Alexander Fleming? Alexander Fleming urodził się w 1881 r. w rolniczej, szkockiej rodzinie. Zdobył wykształcenie i rozpoczął studia medyczne. Jednak nie od razu zajął się medycyną. Najpierw przez cztery lata pracował w biurze spedycyjnym. Potem odziedziczył spadek, który umożliwił mu powrót na uczelnię. Początkowo zamierzał zająć się chirurgią, ale znajomi namówili go, by przyjął pracę w grupie badawczej Almrotha Wrighta. Tam po raz pierwszy zainteresował się bakteriologią. Służył też na froncie I wojny światowej. Wówczas zwrócił uwagę na problem zakażeń ran u żołnierzy. To wtedy odkrył, że odkażanie ran nie zawsze pomaga pacjentom. LSD, płatki kukurydziane. Wynalazki, które powstały przypadkiem Niektóre wynalazki i odkrycia poprzedzają lata badań, eksperymenty i analizy właśnie tego konkretnego zjawiska czy dziedziny. Czasem jednak odkrywa się coś przypadkiem. Poznajcie kilka z naj... Kolejnego ważnego odkrycia dokonał w 1922 r. Pracował wówczas w Szpitalu Świętej Marii. Zaobserwował, że w tkankach i wydzielinach ludzkiego ciała znajduje się substancja zdolna do rozpuszczania ściany komórkowej niektórych bakterii. Substancję tę nazwał lizozymem. Później mówił o niej nawet jako o pierwszym antybiotyku. Jednak to miano przylgnęło przede wszystkim do penicyliny. Alexander Fleming i odkrycie penicyliny Głównym obiektem badań Alexandra Fleminga były bakterie zwane gronkowcami. Pobierał je z czyraków pacjentów i hodował w l…

alexander-fleming-odkryl-penicyline-jednak-pierwszy-antybiotyk-opracowali-dwaj-inni-malo-znani-uczeni-fot-navy-medicine-wikimedia-commons-public-domain-e2983e9.jpg
width: 4628
height: 2313

Zarejestrowano najdroższy lek świata. Dla kogo jest przeznaczony i ile kosztuje jedna dawka?
type: item
date: 2022-11-24T15:04:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: genetyka
subject: krew
subject: leki
subject: medycyna
subject: terapia
subject: Zdrowie
description: Amerykańska Agencja Żywności i Leków dopuściła do użycia lek przeznaczony dla cierpiących na rzadką chorobę genetyczną. Jest rekordowo drogi. Jedna dawka przełomowego medykamentu kosztuje miliony dolarów.
encoded: W tym artykule: Przyczyny hemofilii Hemofilia B, czyli choroba Świąt Bożego Narodzenia Następny etap leczenia hemofilii Rekordowa cena leku Leki sieroce – co to jest? Częste i uporczywe krwawienia, siniaki pojawiające się na różnych częściach ciała, opuchnięcie i bóle stawów. Takie są objawy hemofilii, nazywanej skazą krwotoczną. Krew chorych na nią ludzi krzepnie o wiele wolniej niż u zdrowych. To oznacza, że każde przerwanie naczynia krwionośnego może u nich zamienić się w groźny krwotok. Przyczyny hemofilii Pod jedną nazwą kryją się trzy choroby, mające wspólną etiologię. Przyczyną hemofilii A, hemofilii B i hemofilii C jest niedobór czynników krzepnięcia. To białka inicjujące powstanie skrzepu w miejscu uszkodzenia naczynia krwionośnego. Dla każdego z rodzajów hemofilii chodzi o inne białko. W każdym przypadku jednak jest ono kodowane tylko przez jeden gen. Dlatego hemofilię zalicza się do chorób jednogenowych. Geny kodujące czynniki krzepnięcia znajdują się na chromosomie płciowym X. Dlatego zdecydowana większość chorych to mężczyźni, którzy mają tylko jeden chromosom X. Kobiety, mające dwa chromosomy X, najczęściej są jedynie nosicielkami choroby, którą przekazują potomstwu. Hemofilia B, czyli choroba Świąt Bożego Narodzenia W 1952 r. w świątecznym wydaniu czasopisma naukowego „British Medical Journal” znalazł się opis choroby, na którą cierpiał pięciolatek Stephen Christmas. Od jego nazwiska – a także daty wydania czasopisma – powstało określenie choroba Christmasa. Tak nazywa się hemofilię B, wywoływaną przez niedobór czynnika krzepnięcia IX. Medycyna precyzyjna – terapia rodem z science-fiction. Czy badania DNA doprowadzą do przełomu w leczeniu? Medycyna precyzyjna to podejście, oparte na postępie w badaniach genetycznych i analizie danych. Niesie przełomowe możliwości w leczeniu chorób i może obalić tradycyjne metody praktykowania... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/medycyna-precyzyjna-na-czym-polega-terapia-spe…

zarejestrowano-najdrozszy-lek-swiata-dla-kogo-jest-przeznaczony-i-ile-kosztuje-jedna-dawka-fot-getty-images-2e10468.jpg
width: 2099
height: 1428

Ile jest ważna e-recepta na lek robiony?
type: item
date: 2022-09-15T09:57:48.000Z
subject: Lifestyle
subject: National Geographic Site
subject: Współpraca reklamowa
subject: leki
subject: służba zdrowia
subject: Zdrowie
description: E-recepta online może zostać wystawiona przez Internet w zaledwie kilka minut, wystarczy wypełnić odpowiedni formularz oraz uiścić opłatę za prywatną wizytę u lekarza. Jak sprawdzić, co zawiera e-recepta przed jej realizacją w aptece? Ile jest ważna e-recepta na lek robiony? Rozwiewamy wątpliwości w niniejszym artykule.
encoded: Czym jest i jak działa e-recepta online? E-recepta online to świetne rozwiązanie, kiedy nie ma fizycznej możliwości, aby udać się na stacjonarną wizytę do lekarza. Dokument ten działa podobnie jak klasyczna recepta, z tym że jest on wystawiany podczas konsultacji zdalnej, np. przez telefon lub czat. Jego wygląd również jest podobny - do wglądu dla pacjenta jest kod kreskowy, 4-cyfrowy kod dostępu, data wystawienia e-recepty, data realizacji, nazwa leku oraz zalecane dawkowanie. E-recepta może zostać wystawiona przez lekarza dowolnej specjalności, upoważnionego asystenta medycznego, pielęgniarkę, położną lub felczera. Wiele podmiotów medycznych oferuje taką usługę, wystarczy spojrzeć np. na portal Nasza Recepta. Platforma umożliwia uzyskanie potrzebnej e-recepty w ciągu kilku minut, w tym celu wystarczy jedynie wypełnić formularz zamieszczony na stronie internetowej oraz opłacić koszt prywatnej wizyty u lekarza. E-recepty — instrukcja zamawiania Jak zamówić e-recepty? wejdź na stronę internetową wybranego podmiotu medycznego oraz wypełnij znajdujący się na niej formularz, uiść opłatę za prywatną konsultację z lekarzem, kliknij przycisk zamów receptę online lub o podobnej nazwie, oczekuj na kontakt ze strony podmiotu medycznego. Do wystawienia e-recepty online niezbędne jest podanie informacji takich jak np.: nazwy wnioskowanych leków wraz z ilością opakowań, stan fizjologiczny (ciąża), operacje przebyte w przeszłości, zaobserwowane objawy, zdiagnozowane choroby przewlekłe. Jeśli pacjent ma wskazania medyczne do stosowania danego leku i brak przeciwwskazań związanych z jego przyjmowaniem, lekarz wystawia e-receptę online. E-recepty — instrukcja dotycząca realizacji Wystawiona przez lekarza e-recepta online jest przesyłana pocztą e-mail oraz na Internetowe Konto Pacjenta. Dodatkowo 4-cyfrowy kod recepty jest rozsyłany także SMS-em. Realizacja jest możliwa w dowolnej aptece, zarówno stacjonarnej, jak i zajmującej się sprzedażą przez Internet. W przypadku tej drugiej opc…

e-recepta-7e94d06.jpg
width: 1167
height: 854

Prawdopodobnie połykasz pigułki w nieprawidłowy sposób. Jak to robić, by leki szybciej się wchłaniały?
type: item
date: 2022-08-20T09:02:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: farmakoterapia
subject: leki
subject: medycyna
subject: Zdrowie
description: Na to, jak szybko wchłaniają się leki przyjmowane doustnie, wpływa postawa ciała, dowodzą naukowcy. Połykanie pigułek, stojąc prosto, wcale nie jest najlepszym rozwiązaniem.
encoded: W tym artykule: W jakiej pozycji połykać pigułki? Symulacja komputerowa żołądka Dwa razy szybciej i pięć razy szybciej Ograniczenia badań Czy umiesz prawidłowo połykać pigułki? Wydaje się, że to banalne pytanie, na które niemal każdy udzieliłby twierdzącej odpowiedzi. Z lekami podawanymi w postaci tabletek mamy do czynienia od dzieciństwa. I chociaż nie wszyscy za nimi przepadają – zwłaszcza gdy tabletki są duże – najczęściej wolimy je od zastrzyków czy innych inwazyjnych form przyjmowania medykamentów. Jak się jednak okazuje, możemy mieć wpływ na to, w jakim tempie nasz organizm będzie przyswajał leki podane w formie pigułek. Wszystko zależy od postawy, jaką przyjmujemy w trakcie ich połykania. Jeśli nie będzie prawidłowa, potrzeba będzie nawet godziny więcej na to, żeby leki zaczęły przedostawać się do krwioobiegu. Wykazały to badania naukowców z Uniwersytetu Johna Hopkinsa, których wyniki zostały opublikowane w najnowszym numerze czasopisma naukowego „Physics in Fluids”. W jakiej pozycji połykać pigułki? Jeśli łykamy witaminy, nie ma znaczenia, w jakim tempie nasz organizm je przyswoi. Jednak jeśli sięgamy po środek przeciwbólowy, chcielibyśmy, aby substancja czynna zaczęła działać jak najszybciej. To samo dotyczy np. leków stabilizujących ciśnienie krwi. Tymczasem medykament w postaci pigułki ma do przebycia długą drogę, zanim może zacząć wywierać na nas dobroczynny wpływ. Wpierw trafia do żołądka, gdzie jest rozkładany, a następnie przez odźwiernik przedostaje się do dwunastnicy. Dopiero stamtąd może trafić do krwioobiegu. Drogie placebo działają lepiej niż tanie. "A szpitale to istne teatry wiary" [FOTOREPORTAŻ] Nie jesteś tylko tym, co jesz, robisz lub myślisz. Jesteś tym, w co wierzysz. Czy możemy wpłynąć na to, by stało się to jak najszybciej? Tak, twierdzą naukowcy. Zamiast siedzieć albo stać prosto, w trakcie połykania tabletek pochylmy się w prawo. Możemy też położyć się na prawym boku, podpowiadają. Symulacja komputerowa żołądka Rajat Mittal, jeden z au…

prawdopodobnie-polykasz-pigulki-w-nieprawidlowy-sposob-jak-to-robic-by-leki-szybciej-sie-wchlanialy-fot-getty-images-f73d6b4.jpeg
width: 2119
height: 1414

Nowy, eksperymentalny lek na otyłość. Pomaga zrzucić nawet 20% masy ciała. Czy jest bezpieczny?
type: item
date: 2022-05-09T12:42:08.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: lekarze
subject: leki
subject: medycyna
subject: Społeczeństwo
subject: światowa organizacja zdrowia who
subject: Zdrowie
description: Tirzepatyd jest na razie w fazie badań klinicznych, ale naukowcy twierdzą, że jest niezwykle skuteczny w walce z nadwagą. Specyfik nie został jeszcze zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków. Co wiemy o nowym lekarstwie?
encoded: W tym artykule: Substancja zawarta w tirzepatydzie sprawia, że odczywamy uczucie sytości Tirzepatyd powodował średnio 20% redukcję masy ciała Jeżeli lekarstwo zostanie oficjalnie zatwierdzone, może być najskuteczniejszym specyfikiem na rynku Otyłość to niebezpieczna choroba przewlekła, którą należy leczyć Za produkcję tirzepatydu odpowiada powstałe w 1876 roku amerykańskie przedsiębiorstwo farmaceutyczne Eli Lilly. Trzecia faza badań klinicznych SURMOUNT-1, w której udział wzięło ponad 2500 osób, wykazała, że ten lek na otyłość jest naprawdę skuteczny. Przy podaniu najwyżej dawki (15 mg), lek powodował utratę masy ciała nawet do 22,5%. Substancja zawarta w tirzepatydzie sprawia, że odczywamy uczucie sytości Tirzepatyd to lek, który podaje się w postaci cotygodniowego zastrzyku. Preparat zawiera syntetyczne substancje, które naśladują tzw. inkretyny GLP-1 i GIP. To hormony jelitowe, które zmniejszają poziom cukru we krwi zaraz po posiłku, a także regulują procesy metaboliczne związane z trawieniem. Dzięki takim substancjom po jedzeniu odczuwamy sytość. Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów Tradycyjna medycyna od dawna stanowi inspirację dla badaczy. Najnowsze odkrycie może zwiększyć skuteczność terapii onkologicznych. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nowy-lek-na-raka-naukowcy-znalezli-go-w-ziolowym-lekarstwie-australijskich-aborygenow-fot-geoff-derrin-wikimedia-commons-cc-by-sa-4-0-757fde6.jpeg" width="933" height="700" alt="Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów (fot. Geoff Derrin, Wikimedia Commons CC-BY-SA-4.0)" title="Nowy lek na raka? Naukowcy znaleźli go w ziołowym lekarstwie australijskich Aborygenów (fot. Geoff Derrin, Wikimedia Commons CC-BY-SA-4.0)" /> GLP-1 jest podstawowym składnikiem semaglutydu. To przeciwcukrzycowy lek, który w ubiegłym roku został zatwierdzony przez Agencję Żywności i Leków. Już wtedy mówiło się…

tirzepatyd-7907d60.jpeg
width: 2140
height: 1401

Testowanie na zwierzętach - co robić, by temu zapobiec?
type: item
date: 2022-03-21T07:21:04.000Z
creator: Michał Janowski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: badania
subject: Kosmetyki
subject: leki
subject: testy
subject: Uroda
subject: zwierzęta
description: Testowanie na zwierzętach ma służyć wyższym celom, jednak w praktyce oznacza cierpienie i śmierć wielu gatunków, hodowanych i trzymanych w laboratoryjnej niewoli. Co można zrobić, by powstrzymać takie praktyki?
encoded: W tym artykule: Testy na zwierzętach Jak wygląda testowanie na zwierzętach? Zakaz testowania na zwierzętach Jak zapobiegać testom na zwierzętach? To zaskakujące, ale niektóre kraje wciąż dopuszczają, a nawet nakazują prawnie testowanie na zwierzętach, mimo że dziś już wiadomo, że badania przeprowadzane na zwierzętach nie przynoszą praktycznie żadnego pożytku. Czy w dobie rozwiniętej nauki i stale rosnącej świadomości społecznej, testy na zwierzętach wciąż są konieczne? Czy "wyższe cele" mogą usprawiedliwić okrucieństwo wobec zwierząt? Testy na zwierzętach Testowanie na zwierzętach ma dać odpowiedź na pytanie o szkodliwość określonych substancji dla ludzkiego organizmu. W praktyce laboratoryjnej, na żywych organizmach testowano (a w wielu przypadkach robi się to nadal) niemal wszystko - od kosmetyków, przez środki higieny, substancje czyszczące i przemysłowe, broń chemiczną, aż po leki. Obecnie, trudno jest znaleźć substancję chemiczną (naturalną lub syntetyczną), która nigdy nie byłaby testowana na zwierzętach. Wbrew powszechnej opinii, testy na zwierzętach nie są domeną czasów współczesnych. Takimi eksperymentami interesował się już Arystoteles, a rzymski lekarz Galen przeprowadził pierwsze wiwisekcje (wykonywane na żywych zwierzętach). Najbardziej inteligentne zwierzęta, które zaskoczyły niejednego naukowca. Sprawdź, jak wiele potrafią Potrafią dopasowywać elementy kolorami, otworzyć butelkę, a nawet grać w gry. Oto najbardziej inteligentne zwierzęta na świecie. Wraz z postępem cywilizacji, rola takich badań rosła. W XX wieku zaczęto je wykonywać na masową skalę, co było rezultatem nie tylko rozkwitu nauki, ale i wprowadzania na rynek kolejnych produktów, które należało przebadać pod kątem skuteczności i bezpieczeństwa. Na żywych zwierzętach zaczęto testować dosłownie wszystko, nawet płyny hamulcowe i środki do czyszczenia felg aluminiowych. W praktyce oznacza to, że w imię tzw. "wyższego celu", zwierzęta poddawane są okrutnym torturom. Jak wygląda testowanie na z…

testowanie-na-zwierzetach-co-robic-by-temu-zapobiec-fot-andrew-skowron-otwarte-klatki-cc-by-sa-2-0-9811029.jpeg
width: 2560
height: 1707

Lek odrobaczający dla zwierząt miał chronić przed COVID. Medyczny fakenews zbiera żniwo
type: item
date: 2021-04-09T12:50:27.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: koronawirusy
subject: leki
subject: medycyna
subject: pandemia
subject: Zdrowie
description: FDA ostrzega, że przyjmowanie środków niezatwierdzonych do zastosowania może być niebezpieczne. A także, że ludzie nigdy nie powinni przyjmować leków przeznaczonych dla zwierząt.
encoded: W ostatnim czasie pojawiły się przypadki osób, które w obawie przed zakażeniem koronawirusem, sięgają po leki odrobaczające dla zwierząt. Wszystko dlatego, że środki te zawierają iwermektynę – substancję, która w badaniach australijskich naukowców wykazała potencjał w zwalczaniu SARS-CoV-2. Przed stosowaniem iwermektyny na własną rękę – szczególnie weterynaryjnej! – ostrzegają eksperci ds. ochrony zdrowia w Australii i Stanach Zjednoczonych. Niektórzy zdecydowali się sięgnąć po ten lek po tym, jak do sieci trafiły błędne informacje na temat badań nad iwermektyną jako leku potencjalnie skutecznego w zapobieganiu COVID-19. Jak podaje amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA), lek ten jest najczęściej stosowany w leczeniu lub zapobieganiu chorobom pasożytniczym u zwierząt, takim jak dirofilarioza. Niektóre formy leku są też stosowane u ludzi, głównie w leczeniu chorób pasożytniczych. Bywa też stosowany miejscowo w leczeniu wszawicy i trądziku. Ale nie jest zatwierdzony do stosowania przy COVID. Pytony z Florydy posłużą do produkcji szczepionek na COVID? Chodzi o ważny węglowodór Pewien amerykański naukowiec, wraz z łowcą węży, stwierdził, że do produkcji szczepionek przeciwko COVID-19 można wykorzystać pytony żyjące na mokradłach Everglades na Florydzie. Dlacze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4525bee944057f43763486437ff22c110f442301-502bc43.jpeg" width="938" height="528" alt="Skwalen pozyskany od jednego węża wystarczy na 3500 dawek szczepionki - uważają pomysłodawcy badań (fot. Getty Images)" title="Skwalen pozyskany od jednego węża wystarczy na 3500 dawek szczepionki - uważają pomysłodawcy badań (fot. Getty Images)" /> Badania na ludziach pod znakiem zapytania Pomysł zastosowania iwermektyny w leczeniu COVID-19 pojawił się w zeszłym roku, kiedy badanie przeprowadzone przez naukowców z Australii wykazało, że duże dawki leku wykazały skuteczność przeciwko nowemu koronawirusowi w badaniach laboratoryjnych – wyjaśnia The …

leki-weterynaryjne-moga-zawierac-skladniki-nieprzebadane-na-ludziach-fot-getty-images-0e6fdaf.jpeg
width: 2121
height: 1414

1000-letnia mikstura odtworzona w laboratorium. Niszczy lekooporne bakterie
type: item
date: 2021-04-02T06:12:58.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: historia
subject: leki
subject: medycyna
subject: medycyna naturalna
subject: nauka
subject: starożytność
subject: zdjęcia
subject: Zdrowie
description: „Antyczbiotyczna” warzywna pasta przyrządzona według 1000-letniej receptury dała radę tam, gdzie współczesne antybiotyki nie mogły już pomóc. „Maść wzrok naprawiającą” odkryto w spisanym w IX wieku staroangielskim poradniku medycznym Medicinale Anglicum (ang. Bald's Leechbook).
encoded: Użyte w lekarstwie składniki – czosnek i cebula – są w pełni naturalne, mają silne antyseptyczne działanie i wydają się skutecznie zwalczać szczepy bakterii które uzyskały odporność na współcześnie stosowane farmaceutyki. W przepisie wymieniono w odpowiednich proporcjach: czosnek, cebulę (ew. pora, naukowcy mieli problem z tłumaczeniem – red.), krowią żółć i wino. Naukowcy przygotowali w laboratorium 75 partii tej „maści” (na wszelki wypadek część z cebulą a część z porem) i poddali ją różnym eksperymentom. Z wcześniejszych doświadczeń ze średniowieczną miksturą wiedziano, że jest skuteczną bronią na gronkowca złocistego (S. aureus). Teraz eksperyment rozszerzono o inne szczepy i przedstawiono całość w formie naukowej publikacji. View oEmbed on the source website Jessica Furner-Pardoe z Uniwersytetu w Warwick pokazała jak silna to broń, szczególnie wobec bakterii tworzących trwałe struktury zwane biofilmami. Gdy drobnoustroje atakujące organizm tworzą taką tarczę ochronną, zwiększa się ich odporność na terapie lekowe a tym samym zjadliwość infekcji. S. aureus należą właśnie do tej kategorii bakterii. Żeby przebić się przez „tarczę” biofilmu z środkiem przeciwbakteryjnym wymaga antybiotyków skoncentrowanych setki do tysięcy razy mocniej niż gdy walczy się ze swobodnie poruszającym się przeciwnikiem. W najtrudniejszych przypadkach lekarze próbując powstrzymać zakażenie krwi decydują się na amputację kończyny. Tymczasem coś w 1000-letniej czosnkowo-cebulowej maści na oczy sprawia, że biofilm rozpada się. Nie tylko ten produkowany przez bakterie gronkowca złocistego, ale i inne infekujące rany i tworzące biofilm, jak typowo szpitalna bakteria Acinetobacter baumanii czy lekooporne Stenotrophomonas maltophilia albo wywołujące sepsę gronkowiec S. epidermidis i prowadzący m.in. do anginy paciorkowiec S. pyogenes. – Mamy nadzieję, że ta receptura może pomóc w leczeniu m.in. infekcji stóp u diabetyków. To skrajnie trudne do leczenia przypadki, często wymagające amputacji – mi…

cyfrowa-wersje-medicinale-anglicum-mozna-znalezc-na-stronach-british-library-fot-the-british-library-board-royal-12-d-xvii-f645c87.jpeg
width: 2078
height: 1500

"Superpatogen" na rajskiej plaży wyspy pośrodku oceanu. Co to oznacza?
type: item
date: 2021-03-17T12:16:50.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: bakterie
subject: epidemia
subject: grzyby
subject: indie
subject: leki
subject: plaże
subject: Zdrowie
description: Znalezienie jakiegokolwiek grzyba na plaży na jakiejś wyspie na Oceanie Indyjskim nie byłoby pewnie tak szokujące, gdyby nie chodziło o Candida auris. Ta odporna na większość leków zmorę szpitalnych oddziałów dla przewlekle chorych wywołuje prawdziwe epidemie.
encoded: Wywołujący epidemie w placówkach szpitalnych organizm dotarł w najdalsze zakątki globu. C. auris potrafi przetrwać na różnych powierzchniach, jest odporny na wysokie temperatury i w zależności od odmiany, oporny na leki przeciwgrzybiczne jednej, dwóch lub wszystkich trzech dostępnych klas. Supergrzyb, jak nazywa go amerykańskie Centrum Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC), z łatwością przenosi się z człowieka na człowieka. W Stanach Zjednoczonych odnotowano już ponad 1600 przypadków. Organizm ten jest najgroźniejszy dla osób z osłabionym układem odporności, i to niezależnie od wieku. Infekcje roznoszą się zwykle w placówkach opieki osób starszych i oddziałach intensywnej opieki. Pierwsze symptomy C. auris to gorączka, ból i ogólne zmęczenie ciała. Jeżeli dostanie się do krwi, może zaatakować mózg albo/i serce. Jest zabójczy. Pierwszy raz na tego grzyba trafiono w 2009 roku w wydzielinie z ucha pacjenta w Japonii. Po wyizolowaniu organizmu i weryfikacji archiwalnych próbek za pierwszą potwierdzoną infekcję uznano przypadek z Korei Południowej z 1996 roku. View oEmbed on the source website - To potwór z czarnej laguny. Wyszedł z bagna i teraz jest wszędzie – tak o grzybie mówił Tom Chiller, szef wydziału organizmów grzybiczych CDC w wywiadzie dla „New York Times” sprzed dwóch lat. Jego słowa okazały się prorocze. Grupa indyjskich naukowców z Uniwersytetu w Delhi szukając obecności C. auris „w dziczy” pobrała 48 próbek z 8 różnych miejsc w Indiach. Dwa dały niepokojące rezultaty: piaszczyste plaże i słone mokradła pływowe wokół Wysp Andamańskich. „Potwór” faktycznie wyszedł z bagna, choć słonego. 22 kultury (izolaty) C. auris z próbki z plaży często odwiedzanej przez ludzi były oporne na większość leków przeciwgrzybiczych. Próbka z bagna, gdzie ludzie się nie zapuszczali („środowisko charakteryzujące się niską aktywnością człowieka”), pozwoliła uzyskać dwa izolaty, w tym jeden podatny na większość leków. Co to oznacza? Indyjscy autorzy analizy z czasopisma „mBio” zwr…

candida-auris-3ddc43f.jpeg
width: 2309
height: 1299

Rak może “zapadać w sen”, żeby ochronić się przed chemioterapią. Przełomowe badanie
type: item
date: 2021-02-23T14:05:08.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: biologia
subject: choroby
subject: leki
subject: medycyna
subject: nowotwory
subject: rak
subject: Społeczeństwo
subject: Zdrowie
description: O tym, że nowotwory często nawracają nawet po intensywnym leczeniu, wiadomo od dawna. Naukowcy z ośrodka badawczego Princess Margaret Cancer Centre w Kanadzie postanowili sprawdzić, jak to możliwe, że komórki rakowe powracają po długim uśpieniu lub pozornie znikają na lata.
encoded: Komórki rakowe są w stanie wprowadzać się w stan hibernacji w reakcji na zagrożenie, takie jak chemioterapia – wynika z nowych badań. Zrozumienie, dlaczego tak się dzieje, może być kluczowe dla przyszłych badań nad leczeniem nowotworów. Opublikowane w czasopiśmie Cell przedkliniczne badania nad ludzkimi komórkami raka jelita grubego ujawniły, że komórki nowotworowe są w stanie spowolnić swoje procesy do stanu zwanego DTP, czyli z ang. drug-tolerant persister, co można tłumaczyć jako stan “odporności na leki”. Takie zachowanie komórek rakowych mogłoby wyjaśniać niektóre niepowodzenia terapii i nawroty guza. – Guz zachowuje się jak organizm zdolny do przejścia w stan powolnego podziału, oszczędzając energię, co pomaga mu przetrwać – mówi badaczka Catherine O'Brien z Princess Margaret Cancer Centre. – Istnieją przykłady zwierząt wchodzących w podobny odwracalny stan, aby wytrzymać trudne warunki. Wygląda na to, że komórki rakowe sprytnie przejęły ten sam mechanizm, aby zapewnić sobie gwarancję przeżycia – dodaje O’Brien. Celowy mechanizm Zbierając ludzkie komórki raka jelita grubego na płytce laboratoryjnej i wystawiając je na działanie chemioterapii, naukowcy zaobserwowali, że komórki raka wchodzą w stan hibernacji w skoordynowany sposób, gdy doświadczają obecności leków. Badane komórki przestały się rozszerzać, co oznacza, że potrzebowały bardzo mało składników odżywczych do życia. Obserwacje te „pasują również do modelu matematycznego, w którym wszystkie komórki rakowe, a nie niewielka subpopulacja, mają równie silną zdolność do stania się DTP”, co sugeruje, że te strategie przetrwania można było zaobserwować we wszystkich komórkach rakowych. Badacze użyli również heteroprzeszczepów komórek raka jelita grubego w badaniach na myszach. Gdy u myszy rozwinęły się guzy o określonej wielkości, naukowcy leczyli je z pomocą standardowej chemioterapii. Naukowcy zaobserwowali znikomy wzrost guza u myszy poddawanych leczeniu w okresie ośmiu tygodni. Po zaprzestaniu leczenia, p…

komorka-raka-jelita-grubego-fdd493a.jpeg
width: 1655
height: 1812