National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-21T13:29:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ragnar Lothbrok, czyli Kosmate Portki. Czy legendarny wikiński władca istniał naprawdę?
items: Legendarna osada odkryta dzięki rowerowi Huragan. „To mało znana perła polskiej archeologii”
items: Badacze zapowiadają przełom w sprawie złotego pociągu. Rozwiązanie zagadki coraz bliżej?
items: Na pograniczu województwa mazowieckiego leży Cud Polski. To spokojne, urocze miasteczko z legendą o miłości
items: Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki – jakie tajemnice kryją podziemia Warszawy
items: To jezioro miało skrywać El Dorado. Prawdziwa historia mitycznego miasta ze złota
items: Trybecz to góry owiane mroczną legendą. Podobno ludzie znikają tam bez śladu
items: Biała dama z Kórnika to duch hrabiny Teofili Działyńskiej. Zjawa każdej nocy wychodzi z obrazu
items: W Japonii pękł legendarny „kamień śmierci”. To nie zwiastuje nic dobrego, o ile wierzyć mitom
items: Prawdziwa historia Robinsona Crusoe. Inne miejsce, inny człowiek - jeszcze ciekawiej
items: Smoki równe ludziom. Legenda, która ocaliła życie smokom z Wyspy Komodo
items: 12/2015
items: Miasto Szczurołapa
items: Kopiec Krakusa

Ragnar Lothbrok, czyli Kosmate Portki. Czy legendarny wikiński władca istniał naprawdę?
type: item
date: 2026-02-21T13:28:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: dania
subject: legenda
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Miał być postrachem Anglii i Francji, bezpośrednim powodem powołania Wielkiej Armii Pogańskiej i kochankiem mitycznej królowej Aslaug. Legenda Ragnara Lothbroka fascynuje miłośników historii od niemal tysiąca lat. Ten mityczny nordycki dowódca został główną postacią bijącego rekordy popularności serialu „Wikingowie”. Niestety, wciąż nie wiadomo, czy Wiking Ragnar Lothbrok naprawdę istniał.
encoded: Spis treści: Wojownik nienarodzony Ragnar, ojciec wojowników Trzy żony Ragnara Zabijał mityczne stworzenia, grabił na niewyobrażalną skalę, śmiał się śmierci w twarz – a czyniąc to wszystko pomógł ukształtować istniejący do dziś archetyp wikińskiego wojownika. Ragnar Lothbrok (Lodbrok) – którego przydomek wbrew temu, jak opisano go w serialu „Wikingowie” nie oznacza „łamiącego prawa”, lecz „kosmate spodnie” – prawdopodobnie nie istniał naprawdę, a na jego historię składają się opowieści o przynajmniej kilku wikińskich wodzach z IX wieku. Co ciekawe, chociaż badacze powątpiewają w istnienie Ragnara, to już jego synowie są postaciami historycznymi, których życie jest dobrze udokumentowane. Jak to możliwe? Wojownik nienarodzony Nic, co wiemy o Ragnarze Kosmatych Portkach (Kosmatoportym?), nie jest pewne. Według legend żył w IX wieku, czyli w środkowym okresie tak zwanej epoki wikingów. Uznaje się, że poniósł śmierć przed 865 rokiem naszej ery. Miał umrzeć w dole pełnym jadowitych węży, do którego wrzucił go anglosaski władca Northumbrii Ella lub Ælle. Dowiedziawszy się o śmierci ojca, synowie Ragnara zwołali tzw. Wielką Armię Pogan i ruszyli na wysypy. Jednym z kandydatów na pierwowzór Ragnara jest wikiński przywódca Danii o imieniu Reginheri, który w 845 roku zaatakował Paryż. Współczesne źródła opisują ten najazd jako wyjątkowo brutalny, wspominając o licznych jeńcach i ponad stu straconych osobach. Wkrótce potem Reginheri wrócił do Danii, gdzie zmarł. Nic więcej o nim nie wiemy. Lothbrok mógł pierwotnie być postacią odrębną od Ragnara, a pochodzenie samego imienia było przedmiotem intensywnych debat. Islandzki uczony Ari Þorgilsson, piszący w latach 1120–1133, jako pierwszy połączył imiona „Ragnar” i „Lothbrok”, twierdząc, że to „Ivar, syn Ragnara Lothbroka” zabił Edmunda z Anglii Wschodniej. Bo tak naprawdę Ragnar Lothbrok pojawił się w historiografii poprzez swoich domniemanych synów. Ragnar, ojciec wojowników Ivar Ragnarsson, zwany też Ivarem Bez Kości, Halfdan i…

ragnar-lothbrok-shutterstock2674063541-267ff89.jpg
width: 4096
height: 2236

Legendarna osada odkryta dzięki rowerowi Huragan. „To mało znana perła polskiej archeologii”
type: item
date: 2026-02-13T09:15:24.000Z
creator: Jakub Jagodziński
subject: Historia
subject: archeologia
subject: legenda
subject: średniowiecze
subject: wikingowie
description: Truso – krótka i enigmatyczna nazwa, odnotowana we wczesnośredniowiecznym dokumencie rozpaliła wyobraźnię kilku pokoleń archeologów. Wiedzeni intuicją badawczą, uwierzyli w możliwość odkrycia legendarnego portu. Wyniki badań przeszły najśmielsze oczekiwania. Co wikingowie robili na terenie dzisiejszej Polski?
encoded: Spis treści: Tajemniczy Wulfstan Poszukiwania Truso i narodziny legendy Odkrycie na miarę Troi i Schliemanna Wikingowie z Truso Różdżka i inne artefakty W tej historii jest wszystko, czego oczekujemy od najlepszych powieści przygodowych: tajemniczy dokument, legenda zaginionego miejsca, młody, ambitny archeolog i… wikingowie. Najlepsze jest jednak to, że ta historia wydarzyła się naprawdę. Skandynawską osadę Truso odkryto w okolicach dzisiejszego Elbląga. Truso było typowym emporium okresu wikińskiego, ośrodkiem charakterystycznym dla skandynawskich kupców i rzemieślników, dla których było to miejsce do pracy i życia od końca VIII do schyłku X wieku. Mieszkały tu całe rodziny, tworząc miejsce podobne do szwedzkiej Birki czy duńskiego Hedeby. Tajemniczy Wulfstan Nikt nie wpadłby na pomysł poszukiwań osady Truso, gdyby w końcu IX wieku Alfred Wielki, król Wesseksu, nie zlecił wyprawy badawczej na ziemie Prusów. W podróż z duńskiego Hedeby do położonego gdzieś w delcie Wisły Truso wyruszył niejaki Wulfstan. Rysuje się on jako postać niezwykle zagadkowa, przysparzająca historykom problemów interpretacyjnych. Przykładowo prof. Przemysław Urbańczyk puentował swój wywód na jego temat w uderzająco ogólny sposób: „trzeba uznać, iż faktycznie istniał jakiś Wulfstan”. O ile uczeni zgadzają się więc co do jego historyczności, o tyle nie są już zgodni co do tego, kim właściwie był. Najczęściej przedstawia się go jako anglosaskiego żeglarza, podróżnika, kupca lub misjonarza. Z pewnością musiał być ważną osobistością na dworze króla Alfreda. Relacja z jego wyprawy ukazała się w wydanej przez wspomnianego władcę „Chorografii” Orozjusza. W dokumencie tym Wulfstan nie napisał jednak nic o samym Truso, bowiem celem jego podróży było opisanie społeczności pruskich zamieszkujących okoliczne ziemie. Skąd więc wiedza o Truso? Otóż relacja zawiera dość szczegółowy opis podróży, a fragment mówiący: „Od wschodu spływa tutaj do Zalewu Estyjskiego rzeka Ilfing – z tego jeziora, nad którego brz…

Cyfrowa-wizualizacja-Truso-fot.-Archiwum-MAH-0093329.jpg
width: 6000
height: 3600

Badacze zapowiadają przełom w sprawie złotego pociągu. Rozwiązanie zagadki coraz bliżej?
type: item
date: 2025-12-08T15:53:46.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: legenda
subject: Naziści
subject: pociągi
subject: wałbrzych
description: Saga poszukiwań słynnego „złotego pociągu” trwa już od dekady. Dolnośląska tajemnica wciąż rozpala wyobraźnię, a jednocześnie podsyca konflikty między odkrywcami. Obie strony zapewniają, że finał jest bliski – pozostaje tylko pytanie, czy zakończy się on sukcesem
encoded: W ostatnich dniach doszło do przedstawienia tożsamości głównego inicjatora badań nad kosztownym pociągiem III Rzeszy – Michała Motaka. W filmie opublikowanym na YouTube’ie radiesteta nie tylko wita się ze swoimi widzami oznajmiając, że to on stoi za projektem „Złoty Pociąg 2025”, ale również rzuca wyzwanie osobom podważającym istnienie lokomotywy zakopanej pod ziemią. Na odpowiedź drugiej strony nie trzeba było długo czekać, gdyż ta po kilku dniach odniosła się do słów Motaka nakręcając kolejną falę zamieszania medialnego wokół tematu złotego pociągu spod Wałbrzycha. Czym jest „złoty pociąg”? Legenda opowiadającą o złotym pociągu, który ponoć skrywa kosztowności pozostawione przez wycofujących się w 1945 roku Niemców, krąży po Polsce od wielu lat. Według licznych przekazów wagony wypełnione złotem miały zostać schowane pod powierzchnią Wałbrzycha, nieopodal zamku Książ. Teoria dotycząca schowanej, mitycznej lokomotywy ma swoich zwolenników i wrogów. Ci pierwsi, na czele których stoi Michał Motaka z projektu „Złoty Pociąg 2025”, twierdzą, że znają dokładną lokalizację ukrycia skarbu. Mniej optymistycznie nastawiona grupa, w skład której zaliczają się m.in. badacze z Grupy Eksploracyjnej Miesięcznika „Odkrywca” podkreśla, że historia o pociągu od zawsze stanowiła mit, a nie prawdę historyczną potwierdzoną jakimikolwiek dowodami. Ujawniona tożsamość poszukiwacza Film ujawniający tożsamość inicjatora najnowszych badań nad „złotym pociągiem” ukazał się 4 grudnia 2025 roku na kanale „Underground Hunter – Łowca podziemi”. W nagraniu Michał Motak przedstawia nie tylko plany dalszych poszukiwań, lecz także rzuca wyzwanie przedstawicielom miesięcznika „Odkrywca”, którzy konsekwentnie podważają istnienie dolnośląskiego skarbu. Radiesteta przekonuje, że tunel, w którym ma znajdować się pociąg, został już przez jego zespół zlokalizowany, a do rozpoczęcia prac brakuje jedynie ostatecznej zgody konserwatora zabytków. Według Motaki to właśnie wtedy cała Polska wreszcie pozna prawdę…

shutterstock2551118529-f515ebf.jpg
width: 6000
height: 4000

Na pograniczu województwa mazowieckiego leży Cud Polski. To spokojne, urocze miasteczko z legendą o miłości
type: item
date: 2025-12-07T08:17:49.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: cuda polski
subject: legenda
subject: mazowsze
subject: weekend
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Szydłowiec leży na skraju Mazowsza: w zasadzie bliżej mu do Kielc niż do Warszawy. Z tego powodu zostaje niekiedy pomijany przez turystów, a to wielki błąd – to miejsce z ogromnym potencjałem, którego serce stanowi piękny, XV-wieczny zamek. Teraz został Cudem Polski, więc ma szansę dowiedzieć się o nim więcej osób. A odwiedzić go z pewnością warto.
encoded: Niewielkie miasteczko z południowego skraju województwa mazowieckiego zostało wybrane „Cudem Polski 2025” w trakcie prestiżowego plebiscytu organizowanego rokrocznie przez „National Geographic Traveler”. Zabytki z pewnością przyczyniły się do sukcesu Szydłowca, ale szalę przechylił chyba… wyjątkowy, spokojny klimat miasta. Dlaczego warto odwiedzić Szydłowiec? Renesansowy zamek Szydłowieckich i Radziwiłłów Serce miasta stanowi uroczy, renesansowy zamek z XV wieku wzniesiony przez Stanisława Szydłowieckiego. Jest położony na sztucznej wyspie, otoczony parkiem i był niegdyś siedzibą rodów Szydłowieckich i Radziwiłłów, a później Anny z Zamoyskich Sapieżyny. Dla niego samego warto odwiedzić Szydłowiec. Budowla, wykonana z lokalnego szydłowieckiego piaskowca, przez wieki przeszła wiele przebudów i stała się świadkiem licznych legend, jak choćby tej o Białej Damie pojawiającej się nocą w zamkowych murach. Dziś mieści Szydłowieckie Centrum Kultury „Zamek” oraz unikatowe Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. Kościół św. Zygmunta z legendą o szczęściu w miłości Późnogotycki kościół św. Zygmunta, perła lokalnej architektury sakralnej, kryje w sobie cenne dzieła sztuki oraz tajemniczą legendę. Według miejscowej opowieści, każdy kto odwiedzi kościół i dotknie marmurowej rzeźby śpiącej niewiasty, będzie mieć zapewnione szczęście w miłości. Jeśli to na zakochaniu wam zależy to… już wiecie, gdzie jechać. To miejsce niezwykłe nie tylko dla pasjonatów historii, ale i dla romantyków. Kamieniołom Podkowiński Jedną z najnowszych atrakcji jest Kamieniołom Podkowiński, otwarty w 2025 roku. Miejsce to łączy funkcje edukacyjne i rekreacyjne – powstały tu ścieżki wspinaczkowe (via ferrata), tyrolka nad wodą, altany grillowe oraz wystawa poświęcona słynnemu szydłowieckiemu piaskowcowi, z którego powstały m.in. elementy elewacji Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Kamieniołom stał się ważnym punktem dla miłośników adrenaliny, ale także edukacji geologicznej. Po pełnej emocji wspinaczce wart…

projekt-13-8d934af.jpg
width: 3240
height: 2160

Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki – jakie tajemnice kryją podziemia Warszawy
type: item
date: 2025-10-26T11:15:08.000Z
creator: Martyna Szczepanik
subject: Lifestyle
subject: historia
subject: legenda
subject: pałac kultury i nauki
subject: podziemia
subject: warszawa
description: Tunele pod Pałacem Kultury i Nauki w Warszawie od lat rozpalają wyobraźnię mieszkańców stolicy. Tajemnice, zamurowane przejścia i niedostępne drzwi to tylko część miejskich opowieści, które wciąż żyją mimo braku twardych dowodów.
encoded: Spis treści: Pałac Kultury i jego tajemnica Historia o niewyjaśnionym zaginięciu i zamurowanym przejściu Co mówią źródła historyczne? Funkcje techniczne i magazynowe podziemnych struktur Pałacu Kultury Fakty kontra legendy – co pozostaje z miejskich opowieści? Pałac Kultury i Nauki, który w tym roku skończył 70 lat, to nie tylko monumentalna bryła dominująca nad panoramą Warszawy, ale i architektoniczna tajemnica, która od dziesięcioleci rozpala wyobraźnię warszawiaków. Czy w jego wnętrzu kryje się coś więcej niż tylko marmurowe korytarze i biurowe pokoje? Temat tajemniczych tuneli pod Pałacem Kultury nieustająco powraca – w rozmowach mieszkańców, w relacjach przewodników i w licznych miejskich legendach. Pałac Kultury i jego tajemnica W świecie, w którym miasto skrywa coraz mniej sekretów, pałacowe podziemia wciąż opierają się pełnemu poznaniu. Plotki o labiryncie podziemnych korytarzy zaczęły krążyć niemal od dnia, gdy radzieccy i polscy budowniczowie ukończyli budowę tej imponującej konstrukcji. Nie bez powodu – PKiN powstał w czasach, kiedy wszelka tajemnica, a zwłaszcza ta państwowa, miała szczególne znaczenie. Jedna z najpopularniejszych historii sięga lat 70. – czasu, gdy w centrum Warszawy powstawał Dworzec Centralny. Ówczesna prasa donosiła o ogromnych wykopach i robotach ziemnych prowadzonych tuż obok Pałacu. Wśród robotników, a potem mieszkańców, rozeszła się pogłoska, że to właśnie wtedy odkryto wejście do jednego z tajnych tuneli. Cytując relację z tamtych lat, zachowaną w archiwach Muzeum Warszawy: „Mówiło się, że podziemny korytarz prowadził wprost z pałacu do dworca – i że korzystali z niego tylko wybrani”. Opowieści podsycał także panujący w PRL klimat nieufności i domysłów. Socrealistyczna architektura PKiN oraz fakt, że był to „dar narodu radzieckiego”, sprawiały, że każda tajemnica wydawała się jeszcze bardziej prawdopodobna. W badaniach prowadzonych na Uniwersytecie Śląskim podkreśla się: „Kiedy pałac budowano, nie istniał pełny dostęp do dokume…

MasterclassNG30-c23ec66.jpg
width: 2000
height: 1333

To jezioro miało skrywać El Dorado. Prawdziwa historia mitycznego miasta ze złota
type: item
date: 2025-10-22T08:50:37.000Z
creator: Willie Drye
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: historia
subject: legenda
subject: złoto
description: El Dorado przez wieki rozpalało wyobraźnię jako zaginione miasto ze złota. Opowieść o pozłacanym władcy i skarbach ukrytych w górach Ameryki Południowej przyczyniła się do tragicznych wypraw i wielu śmierci. Ale co naprawdę kryje się za tą legendą?
encoded: Spis treści: Złoty człowiek i rytuał nad jeziorem Wyprawy po złote miasto Legenda, która nie przemija El Dorado od wieków rozpalało wyobraźnię – dla wielu było celem życia, dla innych przyczyną śmierci. To legendarne „zaginione miasto ze złota” zajmuje wyjątkowe miejsce w mitologii i kulturze. Inspirowało niezliczone wyprawy, książki i filmy. Ale czy naprawdę istniało? Żądza złota przenika wszystkie epoki, rasy i narodowości. Posiadanie choćby niewielkiej ilości złota wydaje się rozbudzać nienasycone pragnienie zdobycia go więcej. Przez stulecia ta pasja dała początek opowieści o miejscu niezmierzonego bogactwa, rządzonym przez władcę skąpanego w złocie. W XVI i XVII wieku Europejczycy wierzyli, że to pozłacane miasto istnieje gdzieś w Nowym Świecie. W pogoni za El Dorado i jego skarbami wielu ludzi straciło życie, jeden odebrał je sobie sam, inny został stracony przez kata. Jednak mitycznego miasta nigdy nie odnaleziono. – El Dorado zmieniało swoje położenie na mapie, aż w końcu po prostu zaczęło oznaczać źródło niewyobrażalnych bogactw gdzieś w obu Amerykach – mówi Jim Griffith, folklorysta z Tucson w Arizonie. Złoty człowiek i rytuał nad jeziorem Początki El Dorado sięgają daleko w przeszłość Ameryki Południowej. I jak wszystkie trwałe mity, legenda o tym mieście zawiera w sobie ziarno prawdy. Kiedy hiszpańscy odkrywcy dotarli do Ameryki Południowej na początku XVI wieku, usłyszeli historie o plemieniu mieszkającym wysoko w Andach, na terenie dzisiejszej Kolumbii. Kiedy nowy wódz obejmował władzę, jego panowanie rozpoczynało się ceremonią nad jeziorem Guatavita. Opisy ceremonii różnią się szczegółami, ale zawsze pojawia się w nich motyw nowego przywódcy pokrytego złotym pyłem, a także złota i drogocennych kamieni wrzucanych do jeziora, by przebłagać boga mieszkającego pod wodą. Hiszpanie zaczęli nazywać tego pozłacanego wodza Eldorado – „złotym człowiekiem”. Ceremonia pozłacanego człowieka prawdopodobnie zakończyła się pod koniec XV wieku, gdy Eldorado i jego lud…

2025-10-21-134740-El-Dorado-legendary-city-of-gold-facts-and-history--National-Geographic-i-jes-69c22bd.png
width: 1324
height: 887

Trybecz to góry owiane mroczną legendą. Podobno ludzie znikają tam bez śladu
type: item
date: 2025-10-05T12:35:28.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: góry
subject: karpaty
subject: legenda
subject: słowacja
description: Trybecz pozornie nie wyróżnia się niczym szczególnym. Niewysokie, gęsto porośnięte lasem pasmo górskie jest dosłownie usiane szlakami, także tymi łatwo dostępnymi. To czyni je niezwykle popularnym celem górskich wyzwań. Miejsce w sam raz na weekendową wycieczkę? Tak, jednak nie można nie wspomnieć, że słowackie góry skrywają mroczną legendę, która, paradoksalnie, zamiast odstraszać, przyciąga wszystkich spragnionych dreszczyku emocji.
encoded: Spis treści: Niewysokie pasmo w zachodniej Słowacji Walory przyrodnicze Trybecza Ludzie znikają tam bez śladu? Słowackie Karpaty kojarzą się nam przede wszystkim z Tatrami i nic w tym dziwnego. Ze względu na niewielką odległość od granicy z Polską, tamtejsze szczyty i doliny są tłumnie oblegane przez przyjezdnych z kraju nad Wisłą. Nie można jednak nie wspomnieć, że od kilku lat popularnym celem wycieczek jest jeszcze jedno słowackie pasmo w łańcuchu Karpat – Trybecz. Góry te nie są tak wysokie i spektakularne jak Tatry, a wierzchołki ich szczytów nie stanowią dużego wyzwania, nawet dla niedoświadczonych górołazów. Trybecz, nazywany „słowackim trójkątem bermudzkim”, przyciąga czymś innym – mroczną reputacją. Niewysokie pasmo w zachodniej Słowacji Pasmo Trybecz, zaliczane do Łańcucha Wielkofatrzańskiego w Centralnych Karpatach Zachodnich, rozciąga się w zachodniej Słowacji, wzdłuż doliny Nitry na osi południowy zachód – północny wschód. Mierzy około 50 km długości i około 18 km szerokości. Przecina trzy jednostki administracyjne: kraj trenczyński, nitrzański i bańskobystrzycki. Na południowym zachodzie graniczy z rozległą Niziną Naddunajską, która sięga aż do jego podnóża. Z tej strony pasmo wznosi się stromo, a jego najwyższe wzniesienia są doskonale widoczne z równin. Na północnym zachodzie opada w kierunku Kotliny Górnonitrzańskiej, która oddziela je od Gór Strażowskich. W swojej północno-wschodniej części, Trybecz łączy się z pasmem Ptacznika za pośrednictwem grzbietu, stanowiącego jego naturalne przedłużenie. Najwyższe szczyty Trybecza Najwyższym szczytem pasma jest Wielki Trybecz. Góra osiąga wysokość 829,6 m n.p.m. Jest zlokalizowana w obszarze głównego grzbietu, w połowie drogi między miastami Topoľčany i Zlaté Moravce. Wielki Trybecz jest gęsto zalesiony, ale sam wierzchołek pozostaje częściowo „czysty”. Jednak o spektakularnych widokach można zapomnieć. Polana z każdej strony otoczona jest drzewami. Większymi walorami krajobrazowymi cechują się polany, któr…

trybecz-f82c38b.jpg
width: 1000
height: 512

Biała dama z Kórnika to duch hrabiny Teofili Działyńskiej. Zjawa każdej nocy wychodzi z obrazu
type: item
date: 2025-08-03T09:28:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: duchy
subject: legenda
subject: zamki
subject: zamki w Polsce
description: Biała dama to postać, która od lat jest obecna w folklorze. Wiele osób zna przynajmniej jedną opowieść o odzianej w białe szaty zjawie, przechadzającej się po swoich dawnych włościach. Bezsprzecznie, najbardziej znanym straszydłem jest to, które nawiedza zamek w Kórniku. Kim była tamtejsza biała dama? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: Spis treści: Biała dama to nie jeden duch Kim była biała dama z Kórnika? Legenda o białej damie z Kórnika Legendy o duchach i upiorach towarzyszą wielu polskim zamkom i pałacom. Opowieści z dreszczykiem przyciągają turystów jak magnes opiłki żelaza i nic dziwnego. W końcu kto nie chciałby przeżyć przygody życia i na własne oczy zobaczyć „prawdziwą” istotę nie z tego świata? Widmowi rycerze, czarne psy, upiory okrutnych rządców – większość zamków ma swoją własną marę. Wśród opowieści o straszydłach szczególnie wyróżnia się postać białej zjawy, błąkającej się wśród zamkowych ruin lub po pałacowych komnatach. To właśnie ona – słynna biała dama. Biała dama to nie jeden duch O czym właściwie mowa? Wbrew pozorom, nie chodzi tu o jedną zjawę. Tym terminem określa się duchy kobiet, najczęściej pochodzących z arystokratycznych rodów. W legendach polskich widmowe postaci w białych sukniach najczęściej nawiedzają miejsca związane z ich życiem, w których wydarzyła się straszna historia. To właśnie tragiczna śmierć nie pozwala im zaznać spokoju i opuścić ziemskiego padołu. Białe damy nawiedzają między innymi: zamek w Bobolicach, gdzie zjawa w białej szacie – bratanica Krezów – pojawia się na kamiennym balkonie, zamek w Niedzicy, na którego dziedzińcu i w kaplicy pojawia się duch inkaskiej księżniczki Uminy, zamek w Chęcinach, w którym biała dama szuka ukrytego skarbu, zamek w Ogrodzieńcu, gdzie Olimpia, córka Seweryna Bonera, rzuciła się z wieży, gdy ojciec sprzeciwił się jej związkowi z ubogim rycerzem. Każda z tych opowieści może wywołać gęsią skórkę, jednak najstraszniejsza towarzyszy dawnej rodowej rezydencji Górków i Działyńskich, która wznosi się na niewielkiej wyspie w Kórniku. Kim była biała dama z Kórnika? Zamek ten rzekomo nawiedza duch hrabiny Teofili z Działyńskich, pierwszej wybitnej zarządczyni na kórnickich włościach. Córka Teresy Tarłówny i Zygmunta Działyńskiego urodziła się 28 grudnia 1714 lub 1715 roku. W 1732 roku poślubiła starostę łęczyckiego Stefana Szołdr…

BialaDama0-1817fc9.jpg
width: 1332
height: 886

W Japonii pękł legendarny „kamień śmierci”. To nie zwiastuje nic dobrego, o ile wierzyć mitom
type: item
date: 2022-04-01T12:31:27.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: japonia
subject: legenda
subject: mity
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Od kilku tygodni „kamień śmierci” jest na ustach wielu Japończyków. Dlaczego? Ze skałą wiąże się pewna legenda.
encoded: W tym artykule: „Kamień śmierci” pękł na pół. Co nas czeka? Historia o „kamieniu śmierci” i złym duchu Tamamo-no-Mae na miarę czasów Mity greckie znają chyba wszyscy – przynajmniej te najpopularniejsze. Pamiętam, że jeszcze na początku lat dwutysięcznych o Zeusie, Prometeuszu czy Dedalu i Ikarze czytało się w szkole podstawowej. Dwie dekady później mity to nadal lektury obowiązkowe. Gorzej u nas ze znajomością mitologii słowiańskiej, a co dopiero japońskiej. Tymczasem w ostatnich tygodniach to właśnie legenda z Azji elektryzuje internautów. Nie bez znaczenia jest tu też kontekst wydarzeń na świecie. O co chodzi? „Kamień śmierci” pękł na pół. Co nas czeka? O mitach z Japonii zrobiło się ostatnio głośno po tym, jak „kamień śmierci”, czyli sessho-seki, pękł na pół. Nikt nie wie dokładnie, co spowodowało jego pęknięcie. Bardzo możliwe, że skała nie wytrzymała ostatnich niskich temperatur. Nie tylko przyczyna jest zastanawiająca. Japończycy gdybają też, co się teraz wydarzy. Zgodnie z mitologią, w „kamieniu śmierci” był uwięziony zły duch lisa. Jego uwolnienie nie wróży dobrze. Jako pierwsza pęknięty kamień zauważyła i sfotografowała użytkowniczka Twittera @Lily0727K. Jej wpis zaniepokoił innych internautów. View oEmbed on the source website Wiele osób uznało to wydarzenie za zły omen, biorąc pod uwagę pandemię i napaść Rosji na Ukrainę. Nie brakuje też głosów, jakoby zły duch został uwolniony, aby powstrzymać Władimira Putina. Przez to, że pęknięcie legendarnego kamienia zbiegło się z wojną, legendą zainteresowały się media z całego świata. Przerażająca mumia syreny odnaleziona w Japonii. Czy stworzenie było prawdziwe? Mumia tego makabrycznego stworzenia ma już ponad 300 lat. Naukowcy od wielu miesięcy próbowali dowiedzieć się, czy była to hybryda zwierzęcia lub zwykłe oszustwo? Najnowsze badania w końcu... Historia o „kamieniu śmierci” i złym duchu Żeby zrozumieć obawy Japończyków, oczywiście nie wszystkich, warto najpierw poznać historię sessho-seki. Wersji jest kilka…

w-japonii-pekl-legendarny-kamien-smierci-to-nie-zwiastuje-nic-dobrego-39a23de.jpeg
width: 2121
height: 1414

Prawdziwa historia Robinsona Crusoe. Inne miejsce, inny człowiek - jeszcze ciekawiej
type: item
date: 2021-04-26T06:54:03.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: Kultura
subject: legenda
subject: ludzie
subject: Sport
subject: Travel
description: Piękna wyspa, rozbitek i dzikus: dzieło Daniela Defoe to wytwór fantazji. Samotny żeglarz na odosobnionej wyspie istniał jednak naprawdę – tylko zupełnie gdzie indziej.
encoded: Był bankrutem w podeszłym wieku, a potrzebował pieniędzy. Jego córka chciała wyjść za mąż, ale kolejne firmy, które zakładał, bankrutowały. Poniósł porażkę jako producent pończoch i cegieł, perfumiarz, wydawca prasy, tajny agent i poborca podatkowy. Defoe, pobożny syn londyńskiego wytwórcy świec, często narzekał, że w swoim irytującym życiu był „13-krotnie bogaty, a potem znowu biedny”. Na jednej rzeczy jednak znał się naprawdę dobrze: pisarstwie. Posiadał nieprzeciętną fantazję i zwinne pióro, potrafił zręcznie łączyć ze sobą odrobinę faktów i wątków prawdziwych i mnóstwo zmyślonych. A przede wszystkim miał niewiarygodne wyczucie tego, co chcieli czytać ludzie. Ten czołowy felietonista swoich czasów napisał kilkaset pamfletów i traktatów religijnych, paszkwili i satyr politycznych, tworząc pod jednym ze 198 pseudonimów. W jego dorobku nie było jednak powieści, gdy w dojrzałym wieku 59 lat zaczął pisać przygodową opowieść, jakiej jeszcze Anglia, ba, cała Europa wcześniej nie czytała. Przesłanie jego książki było krótkie: „Pomóż sobie sam, potem pomoże ci Bóg!”. Tytuł, dla odmiany, był długi: Życie i osobliwe przypadki Robinsona Crusoe z miasta York, żeglarza: Który przez dwadzieścia osiem lat zamieszkiwał na bezludnej wyspie na wybrzeżu amerykańskim, w pobliżu ujścia rzeki Orinoko, na której wybrzeże został wyrzucony przez morze po rozbiciu się statku, z którego tylko on jeden z całej załogi uszedł z życiem. Wraz z relacją jego cudownego uratowania przez piratów. Spisaną przez niego samego. Zobacz galerię! Rzecz jasna nie istniał żaden Robinson, który mógłby coś takiego spisać – Defoe wymyślił swojego bohatera. Nie istniała także wyspa, na której nadzy kanibale pożerali swoich wrogów, i nie było Piętaszka, posłusznego dzikusa, którego Robinson mógłby wychować na bogobojnego protestanta. Naprawdę jednak istniał szkocki marynarz Alexander Selkirk, który okres od 1704 do 1709 r. przeżył samotnie na odległej wyspie Más a Tierra na Pacyfiku. Wróciwszy do Londynu w 1711 r…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/853780dbfc056489189378c6192f3c21db39908b-087a730.jpeg
width: 1516
height: 1006

Smoki równe ludziom. Legenda, która ocaliła życie smokom z Wyspy Komodo
type: item
date: 2019-01-10T04:29:50.000Z
creator: redakcja
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: legenda
subject: Travel
subject: warany
subject: Wolny czas
description: Jedno ugryzienie warana może przynieść pewną śmierć zwierzęciu nawet tak potężnemu jak bawół. Któż chciałby się do takiego zbliżać?
encoded: Warany z Komodo to największe żyjące na świecie jaszczurki. Słyną z siły, wagi i śmiercionośnego uśmiechu wysłanego dziesiątkami ostrych, zakrzywionych zębów. Do Parku Narodowego Komodo przyjeżdżają setki turystów dziennie. Większość odbywa 4-godzinną podróż statkiem z pobliskiego portu Labuan Bajo, która sama w sobie jest ekscytująca ze względu na obecność jednej z najpiękniejszych na świecie raf koralowych. Nie trudno spotkać na swojej drodze grupy delfinów, gigantycznych płaszczek, meduz. Przeprawa potrafi być niebezpieczna ze względu na wystające rafy i zdradzieckie prądy, ponieważ to tutaj styka się Morze Flores i Ocean Indyjski i w wielu miejscach można zauważyć nurt tak silny, że niemal widać linię podziału między morzem a oceanem. Zobacz galerię zdjęć z Komodo Warany z Komodo nie mają w środowisku konkurencji, znajdują się na samym szczycie łańcucha pokarmowego a jedynym zagrożeniem dla nich są ludzie i one same. (Czy wspominałam już, że są kanibalami?). Rozmawiając z miejscowymi usłyszałam, że ich znajomi z pobliskich wysp nie przejmują się przepisami o ochronie i kiedy zobaczą wielkiego warana natychmiast zabijają go z obawy o swoje gospodarstwo i dzieci, które nie miałyby szans w przypadku starcia z gadem. Większe zagrożenie dla waranów związane jest jednak ze zmianami w środowisku jakie generuje działalność człowieka. Do Indonezji pojechałam na stypendium Rządu Indonezyjskiego. Już wtedy od dawna pasjonowałam się jaszczurkami, a wizyta na Wyspie Komodo była jednym z moich największych marzeń. Po kilku miesiącach, gdy przestały mi przeszkadzać różnice kulturowe, a zaczęłam doceniać walory indonezyjskiego stylu życia, postanowiłam wyruszyć w swoją pierwszą „dziką” podróż. Kiedy nasz statek zacumował w wiosce na Wyspie Komodo byłam zdumiona. Dookoła nas biegały roześmiane dzieci, a matki zrelaksowane siedziały na gankach lub powoli przechadzały się po chodniczkach. Nigdy wcześniej nie słyszałam, aby na Wyspie Komodo żyli ludzie. Wydawało mi się to szaleństw…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8b53407952beea8e09cf35b8396c1f1aa752f204-c764403.jpeg
width: 5184
height: 3456

12/2015
type: item
date: 2015-11-26T23:01:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: kraków
subject: legenda
subject: mity
description: Maryja ponad podziałami Żona Józefa z Nazaretu. Matka Jezusa Chrystusa. Mimo że od Jej śmierci minęło prawie 2 tys. lat, wciąż jest najbardziej wpływową kobietą świata, rozbudza wyobraźnię tłumów, jest czczona i wielbiona, szczególnie w Polsce. Tylko że wciąż tak niewiele o Niej wiemy. Maria to bez wątpienia kobieta silna, a zarazem niezwykle delikatna, subtelna, eteryczna. Kobieta enigma, o której w ewangeliach znajdujemy ledwie zdawkowe wzmianki. Przyciąga miliony pielgrzymów na świecie, którzy żarliwie wierzą w Jej objawienia. Ale przede wszystkim to kobieta, która łączy religie, jest ponad podziałami. Wielbią ją przecież i chrześcijanie, i muzułmanie. Przy czym w Koranie przedstawiana jest jako wzór muzułmanki, a jej imię pojawia się częściej niż w Biblii. Postać Maryi pokazuje, że tak naprawdę, niezależnie od wyznania, mamy ze sobą wiele wspólnego. Uświadomienie sobie tego jest ważne szczególnie teraz, gdy tak dużo słyszymy o tym, ile nas od innych religii dzieli, i gdy zaczynamy bać się tej inności. A przecież strach spowodowany jest głównie niewiedzą. Właśnie teraz, w grudniu, podczas nadchodzących świąt Bożego Narodzenia, otwórzmy się na inność, zobaczmy w obcym człowieka. Takiego samego jak my. Człowieka, który potrzebuje pomocy, zrozumienia, a czasem tylko życzliwości i dobrego słowa. I zamiast różnic i granic spróbujmy dostrzegać podobieństwa. Świat wtedy na pewno stanie się lepszym miejscem. Dla wszystkich. Martyna Wojciechowska
encoded: EDYTORIAL INDEKS INSTYNKT PIERWOTNY TWOJE ZDJĘCIE SKANER Konflikty a zwierzęta, Japońska ceramika, Pochówek wampira, Nowy park narodowy, Kopalne megagryzonie, Moda na chię, Żubry w Europie, Tańczące żaby, Tadź Mahal w kąpieli MATKA BOSKA Choć wiadomo o niej niewiele – w ewangeliach poza małymi wyjątkami niemal nie dochodzi do głosu – Matka Jezusa cieszy się na świecie powszechnym kultem, od Polski, przez Rwandę, po Meksyk. Czasem nawet gorętszym niż ten, jaki otacza jej syna. Pielgrzymki ciągną do miejsc, gdzie ponoć się objawiła. Z czego wynika ten stan rzeczy i co to mówi o naturze człowieka? (Tekst Maureen Orth, zdjęcia Diana Markosian) WYWIAD Z prof. Zbigniewem Mikołejką o socjologiczno-psychologicznych fundamentach kultu Maryi (Rozmawia Dorota Kowalska) KWESTIA SMAKU Myliłby się ten, kto by sądził, że smak to sprawa kubków smakowych. Rzecz jest znacznie bardziej złożona, bo rozkosze podniebienia są polifonią wielu zmysłów. Weźmy taką słodycz truskawek: w istocie jest ona małym oszustwem. Oto roślina uwalnia związki sugerujące, że ma większą niż w rzeczywistości „zawartość cukru w cukrze”. I jak tu nie posmakować? (Tekst David Oven, zdjęcia Brian Finke) LAMPARTY Oczyma wyobraźni te wielkie i dzikie koty widzimy w scenerii dżungli lub sawanny. Kto to słyszał, żeby matecznikiem lamparta była plantacja trzciny cukrowej? Albo żeby polował on na psy na przedmieściach wielomilionowej metropolii. Tak się jednak dzieje. I dzięki Bogu, bo „prawdziwych” siedlisk jest coraz mniej. (Tekst Richard Conniff, zdjęcia Steve Winter) NOWY JORK Kiedyś zachwycał drapaczami chmur, ale oprócz Manhattanu były tam też rejony w ludzkiej skali. Dziś coraz więcej dzielnic pnie się w górę, przyciągając pieniądze superbogaczy z całego świata. Jaki zatem jest nowy Nowy Jork? Proponujemy wycieczkę po metropolii z pisarzem, rodowitym nowojorczykiem, który zna ją od czasów powojennego dzieciństwa. (Tekst Pete Hamill, zdjęcia George Steinmetz) WĘGIEL INDYJSKICH REBELIANTÓW (Tylko w Klubie Prenume…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1fde8e0c18074b0cf68777087c3ea59f94a3e21d-1f8c8e9.png
width: 505
height: 724

Miasto Szczurołapa
type: item
date: 2010-03-20T17:45:05.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: legenda
subject: miasta
subject: szczury
description: W 1284 r. miasto Hameln w Dolnej Saksonii nawiedziła plaga szczurów. Przerażonym mieszkańcom pomógł pewien grajek, który wygrywając na flecie melodię, wyprowadził zahipnotyzowane gryzonie z miasta i utopił w Wezerze.
encoded: Obiecanej zapłaty się jednak nie doczekał. W zemście, w czasie gdy wszyscy dorośli mieszkańcy byli w kościele, młodzian wyprowadził 130 dzieci z miasta i zniknął z nimi w czeluściach pobliskiej góry. Spisana przez braci Grimm legenda o Szczurołapie z Hameln rozsławiła miasto, stając się jego wizytówką. Szczurołapa (niem. Rattenfänger) można tam spotkać wszędzie, nawet na pomnikach i kościelnym witrażu. Do najciekawszych miejsc prowadzi szlak, który wyznaczają, a jakże, namalowane na chodniku szczury. W witrynach sklepowych, na wielu pamiątkach i towarach widnieją sympatyczne szczurze mordki. Sercem miasta jest starówka z XVI- i XVII-wiecznymi domami z muru pruskiego. Kamienice mają typowe dla renesansu znad Wezery bogato zdobione szczyty dachowe i wykuszowe okna. Do najcenniejszych zabytków należą: Hochzeitshaus (dom weselny), wznoszący się przy rynku głównym kościół św. Mikołaja i Leisthaus (siedziba muzeum miejskiego). Najciekawszy ze wszystkich jest dom Szczurołapa przy ulicy Bungelos. Na ścianie Hochzeitshaus znajdują się małe drzwi. Kiedy się otwierają (trzy razy dziennie), ukryte za nimi figurki odtwarzają historię pogromcy gryzoni. Dziś w domu Szczurołapa mieści się restauracja serwująca „szczurze ogony”. W lecie na rynku odbywają się przedstawienia: o Szczurołapie (w niedzielę o 12.00) oraz musical Rats (w środy o 16:30). Hameln leży w malowniczym regionie Weserbergland, słynącym m.in. z 500-kilometrowego rowerowego szlaku wzdłuż Wezery. Dojazd samochodem: przez Słubice/Frankfurt autostradą E30 do Hanoweru, stamtąd drogą 217 do Hameln.

ng2-5b1a9be.jpg
width: 600
height: 400

Kopiec Krakusa
type: item
date: 2009-03-22T18:41:00.000Z
creator: Ewa Cieślik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kraków
subject: legenda
subject: mity
description: Mit to prawdziwa historia, która kiedyś zdarzyła się naprawdę. Wierząc w to, Schliemann odnalazł słynną Troję.
encoded: Niemiecki archeolog uwierzył pieśniom Homera i odnalazł starożytne miasto. Kiedy więc w 1934 r. rozpoczęto długo oczekiwane i śledzone z zainteresowaniem badania archeologiczne kopca Krakusa, nadzieje były ogromne. Prace zakończyły się jednak rozczarowaniem. Nie znaleziono szczątków władcy ani żadnego innego pochówku. Czyżby w legendzie o Kraku nie było ziarna prawdy? Funkcje Kopca próbowano wyjaśniać na różne sposoby. Niektórzy uważali, że był strażnicą do obserwacji wroga, inni, że oznaczał bród albo że był miejscem sądów. Widziano w nim ołtarz słońca, uroczysko boga Heraklesa lub dzieło Celtów. Jednak ostatnio tezę o grobowym charakterze kopca wsparły nowe argumenty. Analizując XVIII-wieczne mapy Krakowa, historyk Leszek Słupecki odnalazł w pobliżu skupisko innych kopców. Czyżby więc kopiec Krakusa był elementem wielkiego cmentarzyska kurhanowego? Słupecki uważa, że tak. Najprawdopodobniej stanowił nekropolię władców rządzących w Krakowie w VIII–X w. i pochowanych przy nich przedstawicieli elit. Dlaczego więc nie znaleziono grobu? Przyczyny mogą być różne. Nie przebadano całości kopca, a groby często nie były umieszczane centralnie, m.in. z obawy przed rabusiami. Może to tylko symboliczny nasyp na pamiątkę bohatera, którego zwłok nie udało się odzyskać? Poza tym pogańscy mieszkańcy Małopolski palili zmarłych na stosie, a ich szczątki wkładali do glinianych popielnic stawianych na szczycie kurhanu. Znalezienie ich po wiekach może być trudne. Za grobowym charakterem kopca może także przemawiać tzw. święto Rękawki obchodzone przez krakowian. We wtorek po Wielkanocy gromadzą się oni w okolicach kościółka św. Benedykta (kiedyś, przed zaborem pruskim, na Kopcu Krakusa). Kramy odpustowe pełne słodyczy i tandetnych zabawek, strzelnice i karuzele to odległe echo starodawnego obyczaju związanego z kultem zmarłych. No to w drogę – Kopiec Krakusa Znajduje się na prawym brzegu Wisły, w dzielnicy Pogórze (okolice ul. Wielickiej). Dojazd spod Dworca Głównego tramwajami nr 3, 13…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b80f0358f0a73a6a3b155559d407ff240c5b5d07-554f49f.jpeg
width: 500
height: 334