„Cętki lamparta” to na razie najmocniejszy dowód, że na Marsie istniało życie. Odnalazł go łazik Perseverance
Nietypowo wyglądające skały sfotografował łazik Perseverance, badający Czerwoną Planetę od czterech lat. Kamienie z jasnymi cętkami, które przypominają lamparcie futro, to nie tylko ciekawostka. Naukowcy NASA wskazują je jako najmocniejszy na razie dowód, że na Marsie istniało kiedyś mikrobiologiczne życie.
W tym artykule: Dwa rodzaje plam na marsjańskich kamieniach Życie na Marsie? To dopiero początek dowodu Kiedy próbki z Marsa przylecą na Ziemię? „Nasiona maku” i „cętki lamparta” – tak naukowcy nazwali nietypowe plamki na marsjańskich skałach leżących na dnie krateru Jezero. Skały te sfotografował łazik Perseverance. Gdy zdjęcia zostały przesłane na Ziemię, od razu zwróciły uwagę geochemików i geobiologów z NASA. Ich zdaniem możliwe jest, że są to ślady powstałe, gdy na Czerwonej Planecie istniały mikroorganizmy. Takie wnioski zostały przedstawione wczoraj na Lunar and Planetary Science Conference, która odbywa się w Teksasie. NASA zapowiadała to odkrycie już w lipcu zeszłego roku. Teraz jednak naukowcy opowiedzieli o nim ze szczegółami. Dwa rodzaje plam na marsjańskich kamieniach Krater Jezero był kiedyś wypełniony wodą. Nieistniejące od dawna jezioro zasilała wpadająca do niego potężna rzeka. Obecność ciekłej wody stwarzała idealne warunki do rozwoju mikroorganizmów. Zdaniem Joela Hurowitza, geochemika z nowojorskiego Stony Brook University, to właśnie dawne marsjańskie mikroorganizmy przyczyniły się do powstania plamek na skałach leżących obecnie na dnie krateru. Marsjańskie kamienie są nakrapiane na dwa sposoby. Są na nich niewielkie czarne kropki, przypominające pieprz albo nasiona maku. Obok nich pojawiają się „cętki lamparta” – koła z czarną obwódką i nieco jaśniejszym środkiem. Analizy chemiczne wykonane przez instrumenty łazika wykazały, że zarówno „nasiona”, jak i obwódki „cętek” są bogate w żelazo i fosfor. Z kolei jasne wypełnienia „cętek” zawierają dużo żelaza i siarki. – Te chemiczne wzbogacenia sugerują, że „nasiona maku” i „cętki lamparta” powstały, gdy związki zawierające węgiel zareagowały z minerałami, w których skład wchodzą żelazo i siarczany. Na Ziemi takie reakcje są inicjowane przez mikroby – może przeczytać na nature.com. Życie na Marsie? To dopiero początek dowodu Jim Green to były główny naukowiec NASA. Green opracował wyjątkowo przydatną skalę, pozwalającą „zmierzyć” wartość dowodu o odkryciu pozaziemskiego życia. Skala liczy siedem stopni. 1 to np. odkrycie nietypowego sygnału z kosmosu. 7 to niepodważalne potwierdzenie, że mamy do czynienia z obcą formą życia. Na tej skali wnioski płynące z badań „nasion maku” i „cętek lamparta” to dopiero jeden. Na Ziemi takie plamy powstają w wyniki działania żywych organizmów. Na Marsie jednak mogłyby powstać bez ich udziału. Przynajmniej teoretycznie. Hurowitz nie uważa tego za prawdopodobne. Mimo to jest równie ostrożny jak pozostali badacze. – Powinniśmy czuć się zobowiązani do przeprowadzenia ogromnej liczby badań laboratoryjnych, terenowych i modelowych, aby spróbować zbadać takie cechy bardziej szczegółowo – powiedział podczas na konferencji. – Ostatecznie zaś powinniśmy przywieźć te próbki z powrotem do domu. Tylko tak upewnimy się, czy zostały one, czy też nie, utworzone przez życie. Kiedy próbki z Marsa przylecą na Ziemię? Perseverance wylądował w kraterze Jezero w lutym 2021 roku. Od tego czasu bada krater, zbierając próbki marsjańskich skał. Wszystkie trafiają do specjalnych pojemników, których w sierpniu zeszłego roku było już ponad 40. Będą one czekać na Marsie na misję, która przywiezie je na Ziemię. Kiedy to nastąpi? Jeszcze nie wiadomo. Pierwotnie mówiło się o pierwszej połowie lat 30. tego wieku. Jednak ten termin może się przesunąć, ponieważ koszty takiej misji już na etapie planowania NASA szacuje na gigantyczne 11 mld dolarów. Jednak presja ze strony naukowców jest olbrzymia. I w pełni zrozumiała: dopiero w laboratoriach na Ziemi są oni w stanie przeprowadzić skomplikowane badania analityczne, które być może raz na zawsze wyjaśniłyby zagadkę życia na Marsie. Źródło: nature.com, space.com Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”.
NASA planuje uderzenie w Marsa. Sonda SHIELD ma wykonać bardzo twarde lądowanie na Czerwonej Planecie
Amerykanie do perfekcji dopracowali lądowanie na Czerwonej Planecie. Wykorzystując nowoczesne spadochrony, masywne poduszki powietrzne i retrorakiety, aż 9 razy posadzili roboty na powierzchni Marsa. Teraz inżynierowie sprawdzają, czy najłatwiejszym sposobem dotarcia do powierzchni Marsa nie jest przypadkiem kontrolowana katastrofa.
W tym artykule: Twarde lądowanie jest możliwe w wielu miejscach Testy zderzeniowe podobne do tych w motoryzacji Elektronika przetrwała symulowane zderzenie Co by się stało, gdybyśmy nie spowalniali szybkiego opadania statku kosmicznego? Zamiast tego można tak skonstruować lądownik, by jego podstawa zadziałała jak strefa zgniotu samochodu i pochłonęła energię silnego uderzenia. Właśnie ten pomysł legł u podstaw eksperymentalnego lądownika o nazwie SHIELD (Simplified High Impact Energy Landing Device). Pracują nad nim inżynierowie z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL/NASA). Jeśli pomysł okaże się skuteczny, może drastycznie obniżyć koszty lądowania na Marsie, upraszczając operację wejścia w atmosferę i lądowania. Nie bez znaczenie jest fakt, że pozwoli to znacznie poszerzyć obszar, na jakim można posadzić statek kosmiczny. Bo skoro założeniem projektu jest kontrolowane rozbicie się, nie trzeba do tego wybierać możliwie płaskiego i bezpiecznego terenu, tak jak do tej pory. Twarde lądowanie jest możliwe w wielu miejscach – Uważamy, że możemy udać się w trudniejsze, bardziej zdradzieckie obszary. Tam, gdzie nie chcielibyśmy ryzykować próby umieszczenia łazika wartego miliard dolarów, używając do tego aktualnie wykorzystywanych systemów lądowania – powiedział kierownik projektu SHIELD, Lou Giersch z JPL/NASA. – Może moglibyśmy nawet posadzić kilka robotów w różnych trudno dostępnych lokalizacjach, aby zbudować współpracującą ze sobą sieć urządzeń badawczych. Mars ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? Rdzawo-czerwony Mars to czwarta planeta skalista w Układzie Słonecznym. I jednocześnie ta, z którą mieszkańcy Ziemi wiążą największe nadzieje na kolonizację. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mars-ciekawostki-czy-uda-nam-sie-go-zasiedlic-i-zmienic-w-swiat-przyjazny-ziemskiemu-zyciu-fot-getty-images-72950f6.jpeg" width="814" height="429" alt="Mars – ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? (fot. Getty Images)" title="Mars – ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? (fot. Getty Images)" /> Projekt SHIELD czerpie garściami z rozwiązań tworzonych na rzecz misji NASA Mars Sample Return. Czyli pobrania i przewiezienia na Ziemię próbek marsjańskiej gleby. Pierwszy krok tego programu to łazik Perseverance, który zbiera próbki skał i zamyka je hermetycznych metalowych rurach. Kapsuły będą następnie przetransportowane przez sam łazik lub wysłane na pomoc mu helikoptery. Trafią w ten sposób do miejsca, w którym osiądzie lądownik z rakietą. Ta z kolei ma wynieść ładunek na orbitę. Tam zaś będzie czekał statek kosmiczny, który dostarczy próbki na Ziemię w małej kapsule i bezpiecznie rozbije się w odludnym miejscu. – Jeśli możemy wylądować czymś twardym na Ziemi, dlaczego nie moglibyśmy tego zrobić również na Marsie? – mówi Velibor Ćormarković, członek zespołu SHIELD w JPL. – A jeśli uda nam się wykonać twarde lądowanie na Marsie, będziemy mieć pewność, że lądownik SHIELD będzie mógł pracować na planetach lub księżycach o gęstszych atmosferach. Testy zderzeniowe podobne do tych w motoryzacji Aby przetestować tę teorię, inżynierowie musieli udowodnić, że SHIELD może ochronić wrażliwą elektronikę podczas lądowania. Zespół wykorzystał do tego wieżę zrzutową w JPL w Pasadenie. Postanowił sprawdzić, w jaki sposób hermetyczne kapsuły, analogiczne do tych, w jakich Perseverance umieszcza próbki marsjańskiej gleby, wytrzymają twarde lądowanie na Ziemi. Niemal 27 metrowa platforma, zwana systemem startu dziobowego, może wyrzucić obiekt na powierzchnię z taką samą prędkością, jaką osiąga się podczas lądowania na Marsie. Jak przywieźć z Marsa próbki i nie zanieczyścić Ziemi? NASA zdradza szczegóły misji Mars Sample Return Próbki marsjańskiej gleby i atmosfery mają przylecieć na Ziemię w 2033 r. Misja Mars Sample Return wzbudza jednak wiele niepokoju. Według jej krytyków pandemia pokazała, że sprowadzenie z ... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-przywiezc-z-marsa-probki-i-nie-zanieczyscic-ziemi-nasa-zdradza-szczegoly-misji-mars-sample-return-fot-getty-images-5e018b0.jpeg" width="938" height="528" alt="Jak przywieźć z Marsa próbki i nie zanieczyścić Ziemi? NASA zdradza szczegóły misji Mars Sample Return (Fot. Getty Images)" title="Jak przywieźć z Marsa próbki i nie zanieczyścić Ziemi? NASA zdradza szczegóły misji Mars Sample Return (Fot. Getty Images)" /> Ćormarković wcześniej pracował dla przemysłu samochodowego, gdzie testował samochody. W czasie niektórych z tych testów samochody są przyspieszane do dużych prędkości i uderzają w ścianę lub odkształcalną barierę. Istnieje wiele sposobów na osiągnięcie przyspieszenia. Niektóre podobne są do systemu startu dziobowego. – Testy, które przeprowadziliśmy dla SHIELD, są czymś w rodzaju pionowej wersji testów, jakie wykonuje się w przemyśle samochodowym – powiedział Ćormarković. – Ale zamiast ściany, nagłe zatrzymanie jest wywołane uderzeniem w ziemię. Elektronika przetrwała symulowane zderzenie 12 sierpnia zespół inżynierski zebrał się przy stanowisku wieży zrzutowej i rozpoczął testy pełnowymiarowego prototypu składanego tłumika SHIELD. Przypomina on wyglądem odwróconą piramidę z metalowych pierścieni. To właśnie one mają pochłonąć energię uderzenia. Wewnątrz lądownika umieszczono smartfon, radio i akcelerometr. To miało symulować elektronikę, w jaką wyposaża się statek kosmiczny. Upadek trwał zaledwie dwie sekundy. Wyrzutnia dziobowa uderzyła lądownikiem SHIELD w ziemię z prędkością około 177 kilometrów na godzinę. Czyli taką, jaką lądownik marsjański osiąga blisko powierzchni, po spowolnieniu w wyniku oporu atmosfery. Wbudowany akcelerometr ujawnił później, że SHIELD uderzył w podłoże z siłą około 1 miliona niutonów. To tak, jakby z powierzchnią zderzył się przedmiot o masie 112 ton. Po otwarciu prototypu i odzyskaniu symulowanego ładunku elektronicznego zespół stwierdził, że urządzenia pokładowe – nawet smartfon – przetrwały. – Jedynym sprzętem, który został uszkodzony, były elementy z tworzywa sztucznego, ale one nie były cennym ładunkiem – powiedział Giersch. – Ogólnie rzecz biorąc, ten test zakończył się sukcesem! Źródło: JPL. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Helikoptery odbiorą marsjańskie próbki gromadzone przez Perseverance. Zmiany w misji Mars Sample Return
Wraz z rakietą programu Mars Sample Return trafią na Czerwoną Planetę dwa helikoptery podobne do Ingenuity. Mają pomóc łazikowi Perseverance w przewiezieniu na stanowisko startowe zabezpieczanych właśnie próbek marsjańskiej gleby. Będzie to najbardziej złożona robotyczna misja w historii dotychczasowej eksploracji kosmosu.
W tym artykule: Z projektu Mars Sample Return odpadła Rosja Dwa helikoptery zamiast łazika na Marsie Helikoptery będą mogły zebrać dodatkowe dane Niedawno informowaliśmy o tym, że Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), współpracująca z NASA przy programie sprowadzenia na Ziemię próbek marsjańskiej gleby, będzie budowała specjalnego łazika, którzy zbierze pobierane przez Perseverance próbki. Dzięki temu miały one trafić do zasobnika rakiety. Ta z kolei miała je wynieść na orbitę, gdzie przechwyciłby je statek kosmiczny. Statek dostarczyć miał próbki na orbitę Ziemi, skąd w specjalnej kapsule opadłyby na powierzchnię naszej planety. Z projektu Mars Sample Return odpadła Rosja Jednak pierwotny plan musiał ulec zmianie. W budowie łazika „aportującego” – jak określają go naukowcy – miał partycypować Roskosmos, czyli rosyjska agencja kosmiczna. Ze względu na wojnę w Ukrainie i sankcje nałożone na Rosję, ESA zawiesiła wszelką współpracę z Roskosmosem, co wywołało różnorodne perturbacje. W tym problemy z pierwotnymi założeniami misji Mars Sample Return. – Ale NASA ma zawsze jakiś plan w zapasie. Skoro nie uda się skonstruować łazika aportującego, będziemy chcieli, aby to sam Perseverance dowiózł próbki do stanowiska rakiety Mars Ascent Vehicle (MAV). Bierzemy jednak pod uwagę, że do czasu wysłania na Marsa MAV-a, łazik może przestać działać. Może zakopać się w grząskim piasku lub ulec awarii – wyjaśnia Artur Chmielewski z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL/NASA), pracujący przy misji. Dwa helikoptery zamiast łazika na Marsie – Dlatego dodatkowo wyślemy na Marsa dwa małe helikoptery, analogiczne do świetnie spisującego się Ingenuity. Każdy z helikopterów będzie wyposażony w prosty manipulator zdolny podnieść namierzoną próbkę i przetransportować ją na wyznaczone miejsce – dodaje inżynier. Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... W 2028 powinien wystartować z Ziemi lądownik, który posadzi na Marsie rakietę MAV oraz dwa mini-śmigłowce. Projekt ma nawiązywać do lądowania Perseverance z 2021. Wówczas pierwszy pozaziemski helikopter był ukryty w zasobniku łazika. Dwa planowane śmigłowce będą nieco cięższe od Ingenuity oraz wyposażone w koła, aby móc poruszać się po powierzchni Marsa. Jednak głównym nowym wyposażeniem będzie prosty manipulator. Czyli ramię zdolne zacisnąć się na zbiorniku z próbką. Helikoptery będą mogły zebrać dodatkowe dane – Liczymy jednak na to, że to sam Perseverance dowiezie próbki na stanowisko. Co oznacza, że musimy mieć też plan zapasowy dla helikopterów. Właśnie toczymy rozmowy z naukowcami, którzy, mamy nadzieję, zasugerują nam, w jakie instrumenty badawcze powinniśmy wyposażyć nasze helikoptery. Chodzi o to, by zebrać interesujące naukowo dane – wyjaśnia Artur Chmielewski. – Poza wartością naukową istotnym kryterium będzie waga urządzeń. Helikoptery, chociaż będą nieco cięższe od ważącego niespełna dwa kilogramy Ingenuity, będą miały niewielki udźwig. W związku z tym, że ich głównym zadaniem ma być przetransportowanie próbek, nie możemy ich dodatkowo zbytnio dociążać. Dlatego każda dodatkowa kamera lub próbnik będą musiały być ultralekkie – dodaje inżynier. Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? Ważący ponad tonę łazik od czterech miesięcy wozi ze sobą dodatkowy ładunek. To kamień, który wpadł do jednego z jego kół. Na razie pokonał wraz z Perseverance ponad 8,5 kilometra. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/marsjanski-lazik-perseverance-od-120-dni-ma-pasazera-na-gape-co-nim-jest-fot-nasa-jpl-caltech-a244ff0.jpeg" width="931" height="700" alt="Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? (fot. NASA/JPL-Caltech)" title="Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? (fot. NASA/JPL-Caltech)" /> Jak wyjaśnia, sama misja jest bardzo wielkim wyzwaniem inżynieryjnym. M.in. dlatego, że zakłada współdziałanie wielu różnych robotów. W dodatku współdziałanie na innej planecie, bez możliwości bezpośredniego sterowania „na żywo”. Jeśli wszystko pójdzie pomyślnie, orbiter z marsjańskimi próbkami miałby powrócić na Ziemię w 2033 roku i wylądować na pustyni w Utah. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Łazik Perseverance badał skały osadowe Zaczarowanego Jeziora. Czy natrafił tam na ślady marsjańskiego życia?
Ponoć główną misją NASA jest szukanie życia. Skonstruowany przez Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA łazik Perseverance bada deltę dawnej rzeki w kraterze Jezero. Właśnie przesłał zdjęcia skał osadowych, które zdaniem naukowców mogą zawierać ślady pradawnego marsjańskiego życia.
W tym artykule: Na zdjęciach z Perseverance widać skały osadowe Łazik Perseverance odkrył wyschnięte błoto Obecnie Perseverance bada „pasek bekonu” Badana przez robota delta powstała na zbiegu marsjańskiej rzeki i jeziora kraterowego miliardy lat temu. Eksploracja tego obszaru była życzeniem geolożki dr Stack Morgan i reszty zespołu naukowego Perseverance. Uznali oni, że lokalizacja ta stanowi jedną z najlepszych okazji do znalezienia skał, które mogłyby zachować pozostałości starożytnego życia mikrobiologicznego. W środę 29 czerwca zespół dr Morgan zaprezentował zdjęcia oraz krótki film nagrany przez kamery HazCam umieszczone na wysokości podwozia łazika. – Obrazy z kamer HazCam są wykorzystywane głównie przez inżynierów misji do pomocy w prowadzeniu i umieszczaniu ramienia łazika – powiedziała Stack Morgan. Na zdjęciach z Perseverance widać skały osadowe – Ale uchwycone przez HazCam obrazy Zaczarowanego Jeziora całkowicie mnie zauroczyły. To zdjęcie dostarczyło nam pierwszego spojrzenia z bliska na skały osadowe. Czyli te, które najbardziej chciałem zbadać, odkąd Jezero zostało nazwane miejscem lądowania dla Perseverance prawie cztery lata temu – dodała uczona. View oEmbed on the source website To właśnie w skałach osadowych mogły pozostać ślady po prostym życiu. Mogło ono rozwinąć się na tej planecie, gdy na Marsie występowała jeszcze woda w stanie ciekłym. Perseverance operuje w tej chwili mniej więcej w połowie delty, na polu skał osadowych, które zespół naukowy nazywa „Hogwallow Flats”. W ciągu najbliższych kilku tygodni łazik przeanalizuje skały w okolicy i być może pobierze tam jedną lub więcej próbek. Następnie zespół zdecyduje, czy wrócić do Zaczarowanego Jeziora, czy zbadać inne ekscytujące wychodnie delty Jezero. Natomiast próbki powrócą na Ziemię wraz z przygotowywaną właśnie misją Mars Sample Return. Łazik Perseverance odkrył wyschnięte błoto Ale Zaczarowane Jezioro to nie jedyne miejsce w kraterze Jezero, które wzbudza zainteresowanie geologów. W drodze do jeziora łazik trafił również na formacje przypominające zaschnięte błoto. – Łazik Perseverance natrafił w kraterze na materiał zwierający bardzo drobne cząstki mineralne. Po zbadaniu zestawem przyrządów SuperCam okazało się, że materiał ten składa się z minerałów ilastych oraz cząstek zwierających węgiel wodór i tlen. To wskazywałoby na pochodzenie organiczne. Jednakże nie zawsze cząstki uznawane za organiczne powstają w sposób organiczny i to jest wielka zagadka dla naukowców – wyjaśnia dr Natalia Zalewska, geolożka z Centrum Badań Kosmicznych PAN. Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? Ważący ponad tonę łazik od czterech miesięcy wozi ze sobą dodatkowy ładunek. To kamień, który wpadł do jednego z jego kół. Na razie pokonał wraz z Perseverance ponad 8,5 kilometra. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/marsjanski-lazik-perseverance-od-120-dni-ma-pasazera-na-gape-co-nim-jest-fot-nasa-jpl-caltech-a244ff0.jpeg" width="931" height="700" alt="Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? (fot. NASA/JPL-Caltech)" title="Marsjański łazik Perseverance od 120 dni ma „pasażera na gapę”. Co nim jest? (fot. NASA/JPL-Caltech)" /> Uczona dodaje, że zdjęcia z masztowej kamery MastCam ujawniają powierzchnię spękaną w charakterystyczny sposób dla zaschniętego błota. Czyli materiału składającego się w większości z minerałów ilastych. Minerały ilaste, dzięki swojej budowie warstwowej, mogą przyłączać do swojej struktury cząsteczki wody, jak i związki organiczne. Te ostatnie w takich skałach mają dużą szansę na przetrwanie. Obecnie Perseverance bada „pasek bekonu” Obszar po którym obecnie jeździ łazik, przypomina pasek bekonu. Z powodu jasnych, pasiastych skał został więc nazwany „The Bacon Strip”. To właśnie na tym obszarze łazik znalazł drobny materiał charakterystyczny dla wysychającej wody. Na potwierdzenie tego łazik wcześniej zbadał już pozostałości delty. Tam okazało się że, posiada ona typowe warstwowanie charakterystyczne dla płynącej wody niosącej drobnoziarnisty materiał. – Z tego miejsca łazik pobierze próbki które, za kilka lat, miejmy nadzieję, będzie można przebadać laboratoryjnie. Jeśli istnieją dowody na istnienie życia w kraterze Jezero, może minąć jeszcze trochę czasu, zanim zostaną potwierdzone – podsumowuje dr Natalia Zalewska. Źródła: NASA, AS. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Helikopter marsjański Ingenuity stracił kontakt z łazikiem Perseverance. Czy to koniec przełomowej misji NASA?
Niewielki marsjański dron, który udowodnił, że można latać w rozrzedzonej atmosferze naszej sąsiedniej planety, zamilkł na dwa długie dni. Specjalistom z Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL) NASA udało się już odzyskać łączność z Ingenuity. Jednak projektanci kolejnych misji helikopterów marsjańskich będą musieli znaleźć sposób na zasilanie dronów nawet w sytuacji okresowego zaciemnienia na planecie.
W tym artykule: Ingenuity stracił kontakt z Ziemią, ale udało się go odzyskać Problem z zasilaniem, którego doświadczył Ingenuity, nie jest nowy Misja Ingenuity to wyjątkowe osiągnięcie NASA Do utraty łączności między maleńkim wiropłatem a łazikiem-laboratorium Perseverance doszło 3 maja. Na łaziku znajduje się stacja przesyłowa odbierająca dane zbierane przez Ingenuity i przekazująca je dalej, poprzez Mars Relay Network, a następnie Deep Space Network, na Ziemię. Było to najlepsze rozwiązanie, ponieważ helikopterek jest niewielki i bardzo lekki. Waży niespełna dwa kilogramy i przy obecnych parametrach ta waga nie powinna być wyższa. Dlatego to ciężki łazik wziął na siebie dodatkowe zadanie. Ingenuity stracił kontakt z Ziemią, ale udało się go odzyskać Jednak do zerwania komunikacji nie doszło w wyniku usterki wewnętrznej czy błędu oprogramowania. Winny był sam Mars. W tym okresie roku dochodzi na Czerwonej Planecie do sezonowego wzrostu ilości pyłu w atmosferze. Jest to oznaka zbliżającej się marsjańskiej zimy. To nagromadzenie pyłu uniemożliwiło panelom słonecznym Ingenuity pełne naładowanie akumulatorów. Podczas marsjańskiej nocy jeden z instrumentów śmigłowca wszedł w stan tzw. niskiej mocy i zresetował zegary. Pierwsze zdjęcia z Marsa w kolorze. Helikopter Ingenuity zaczyna eksplorację Czerwonej Planety Fotografia przedstawia dno marsjańskiego krateru Jezero i część dwóch kół łazika Perseverance - podają przedstawiciele NASA w opisie fotografii. „Gdy następnego dnia wzeszło słońce i zaczęło ładować baterie helikoptera, zegar Ingenuity nie był już zsynchronizowany z tym znajdującym się na pokładzie Perseverance. Dlatego gdy dron próbował skontaktować się ze stacją bazową na łaziku, jego sygnał nie był odbierany” – można przeczytać w oficjalnym oświadczeniu NASA. Na szczęście utrata komunikacji była krótkotrwała. Gdy inżynierowie NASA zrozumieli, gdzie leży problem, wydali Perseverance komendę nieustannego nasłuchu. Dzięki temu po dwóch dniach łączność powróciła. „Zawsze wiedzieliśmy, że marsjańska zima i sezon burz piaskowych będą poważnym wyzwania dla Ingenuity” – napisał w oświadczeniu Teddy Tzanetos z NASA Jet Propulsion Laboratory. „Naszym najwyższym priorytetem jest utrzymanie komunikacji z Ingenuity w ciągu najbliższych kilku solów” – dodał. Sol to marsjańska doba. Problem z zasilaniem, którego doświadczył Ingenuity, nie jest nowy Podobne problemy miały wcześniej łaziki marsjańskie. Słynny Opportunity, który działał na Marsie od 2003 roku i ostatecznie zamilkł w 2019 roku, kilkukrotnie przerywał nadawanie ze względu na burze piaskowe, które zasypywały jego panele słoneczne. Jednak wracał do pracy i naukowcy przez długi czas nie wiedzieli, jak do tego dochodziło. Okazało się, że na Marsie, poza burzami piaskowymi, występują też mikro-trąby powietrzne. Zmiatały one piach z paneli, co pozwalało na ponowne naładowanie akumulatorów. Atmosfera Marsa. Jaki ma skład i dlaczego Mars niemal całkowicie ją utracił? Mars był niegdyś wodnym światem. Planetą, której skorupę przecinały koryta rzek, pokrywały morza. Widać to wciąż po ukształtowaniu terenu. Jak doszło do tego, że planeta niegdyś podo... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/atmosfera-marsa-jaki-ma-sklad-i-dlaczego-mars-niemal-calkowicie-ja-utracil-fot-getty-images-3170bc9.jpeg" width="938" height="528" alt="Atmosfera Marsa. Jaki ma skład i dlaczego Mars niemal całkowicie ją utracił? (fot. Getty Images)" title="Atmosfera Marsa. Jaki ma skład i dlaczego Mars niemal całkowicie ją utracił? (fot. Getty Images)" /> Jednak w przyszłych misjach helikopterów marsjańskich, a wiemy, że plany ich są już dość zaawansowane, nie można liczyć na łut szczęścia. Problem będzie musiał zostać rozwiązany. Szczególnie, że wiropłaty mają służyć jako zwiadowcy. Mają wlecieć tam, gdzie człowiek lub maszyna naziemna nie zdoła. Również do jaskiń i rozpadlin. A tam będzie panowała ciemność i wyjątkowo niskie temperatury. Przypomnijmy, że średnia temperatura na Marsie wynosi około minus 80 stopni Celsjusza. W rozpadlinach może być znacznie niższa. Misja Ingenuity to wyjątkowe osiągnięcie NASA Jednak na razie cieszmy się tym, że dron Ingenuity działa nieprzerwanie od czasu uruchomienia. Warto pamiętać, że w założeniu miał być tylko demonstracją technologii. Wykonałby swoją misję nawet wtedy, gdyby tylko raz wzleciał w powietrze i wylądował. Tymczasem do tej pory wykonał 28 lotów o łącznej długości niemal siedmiu kilometrów. Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... Niedawno Ingenuity przesłał na Ziemię zdjęcie starożytnego marsjańskiego krateru Jezero. 23 kwietnia, w trakcie 27. lotu drona, udało się uchwycić linię grzbietu Fortuna. Stanowi on granicę między dwiema wulkanicznymi formacjami na dnie krateru. Wcześniej Ingenuity wykonał z powietrza zdjęcie lądownika, dzięki któremu półtora roku temu wylądował na Marsie.
Łazik marsjański. Jak działał Opportunity i inni kosmiczni zwiadowcy?
Łaziki są naszymi pozaziemskimi oczami i uszami, zwiadowcami przemierzającymi inne ciała niebieskie. Chociaż łazik marsjański porusza się wolniej niż żółw, to na razie jedyny sposób na namacalne poznanie innej planety.
W tym artykule: Łazik księżycowy. Pierwszy był Łunochod Łazik marsjański – co robi Perseverance? Łazik marsjański – początki eksploracji Marsa Łazik marsjański – Sojourner, Spirit i Opportunity Łazik marsjański – jak jest sterowany? Łazik planetarny, lub z angielskiego rover, to poruszające się urządzenie służące do eksploracji księżyców i planet Układu Słonecznego. Ta szumna nazwa odnosi się w tej chwili tak naprawdę do eksploracji jednego Księżyca oraz jednej planety – Marsa. Tylko w tych pozaziemskich lokalizacjach działały i wciąż działają łaziki. Każdy łazik wyposażony jest w szereg sensorów i kamer. Niektóre mogą też pobierać próbki gleby i poddawać je wstępnej analizie. Łaziki są jeżdżącymi, pozaziemskimi laboratoriami. Ich historia sięga 1969 roku, tego samego, w którym załoga Apollo 11 wylądowała na Księżycu. Łazik księżycowy. Pierwszy był Łunochod Pierwszym robotem, który miał wylądować na Księżycu, był radziecki Łunochod, teraz określany jako „łazik zero”. Niestety, nie dotarł na miejsce, ponieważ uległ zniszczeniu podczas nieudanego startu, do którego doszło 19 lutego 1969 roku. Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA? Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański... Przed łazikami na Księżyc dotarli ludzie. Jednak już w listopadzie 1970 roku na Srebrny Glob trafił Łunochod 1, który przez 30 lat dzierżył tytuł najdłużej działającego łazika planetarnego. Pracował aż przez 11 miesięcy, co jest bardzo dobrym wynikiem. Szczególnie, jeśli weźmie się pod uwagę, że wszechobecny na Księżycu pył zmienia się pod wpływem promieniowania kosmicznego w plazmę, która wpływa destrukcyjnie na części mechaniczne. Łunochod był stosunkowo dużą i bardzo masywną konstrukcją. Ważył ponad 750 kilogramów i przypominał balię na metalowych kołach. Jednak był ewidentnym przełomem w historii robotycznej eksploracji kosmosu. Jego misja miała trwać zaledwie trzy dni, trwała 11 miesięcy. Po wylądowaniu na terenie tzw. Morza Deszczów przejechał niespełna 200 metrów. Jednak to wystarczyło, by wysłać na Ziemię 26 zdjęć i dokonać analizy pobranych próbek księżycowego regolitu. Jego kolejna wersja – Łunochod 2 – przejechał po Księżycu aż 39 kilometrów. Innym typem księżycowego łazika był LRV, czyli Lunar Roving Vehicle używany w trakcie trzech ostatnich misji programu Apollo do transportowania sprzętu oraz samych astronautów. Ten łazik nie był jeżdżącym laboratorium, lecz sprawnym czterokołowym pojazdem typu „buggy”. Podczas swojej ostatniej misji – Apollo 17 – pobił on rekord prędkości na Księżycu, osiągają 18 km/godz. Co ważne, za projektem rovera stał inżynier Mieczysław Bekker. To absolwent Politechniki Warszawskiej i żołnierz, który w 1942 roku przyjął propozycję Kanadyjczyków i przeniósł się do Ottawy, by opracowywać pojazdy opancerzone. Łazik marsjański – co robi Perseverance? Współczesna robotyczna eksploracja kosmosu to zaawansowane technologicznie misje i naszpikowane sensorami ruchome laboratoria, jak Perseverance („Wytrwałość”). Ten ogromny, porównywalny wielkością do SUV-a (wymiary 2,9x2,7x2,2 m), ciężki (1025 kg) łazik ma skupić się na życiu. Zarówno tym przeszłym, jeśli takowe na Marsie istniało, jak i przyszłym. Łazik bada Krater Jezero, bogate geologicznie środowisko, dawną deltę rzeki. To właśnie w takim miejscu najłatwiej natrafić na ślady ewentualnego życia. Pierwsza panorama 360° z Marsa, do tego z dźwiękiem. Teraz możesz poczuć się, jak byś tam był Łazik Perseverance NASA uchwycił zupełnie nową panoramę powierzchni Marsa. Tym razem w 360° i dźwiękiem świszczącego na Czerwonej Planecie wiatru. W ten sposób powstało nagranie pozwala... Perseverance pobiera również próbki gleby, które mają zostać w przyszłości przetransportowane na Ziemię w ramach opracowywanej właśnie misji Mars Sample Return. Prowadzi również eksperymenty, których wyniki posłużą przyszłym marsonautom. Jednym z nich jest „MOXIE”. To eksperyment mający sprawdzić, czy z marsjańskiego dwutlenku węgla można wyprodukować tlen. Eksperyment poszedł pomyślnie, w kwietniu 2021 roku MOXIE wytworzył tlen. Projekt urządzenia oparty jest o wcześniej skonstruowany tzw. MIP, czyli Mars In-situ propellant production Precursor. Został on stworzony dla odwołanej misji lądownika Mars Surveyor 2001. I tutaj dotykamy istotnej kwestii: rozróżnienia pomiędzy łazikami i lądownikami. Łazik marsjański – początki eksploracji Marsa Robotyczna eksploracja Marsa rozpoczęła się wraz radzieckim lądownikiem Mars 2, który w sierpniu 1972 roku rozbił się o powierzchnię Czerwonej Planety. Musiało minąć jeszcze kilka lat, nim na Marsie osiadły bezpiecznie lądowniki NASA Viking 1 i Viking 2. I chociaż przez wiele lat były to najbardziej udane misje marsjańskie, a sam program oceniono bardzo wysoko, to Vikingom brakowało jednego – możliwości poruszania się po Marsie. Bo lądownik, jak sama nazwa wskazuje, ma wylądować i na tym kończy się jego ruch. Bada otoczenie, analizuje próbki, przekazuje dane z sensorów i to byłoby na tyle. Czy zdołamy przekształcić kiedyś Marsa w drugą Ziemię? Obecnie istnieje kilka planów umieszczenia astronautów i osadników na Marsie. Ale jeśli naprawdę chcemy tam kiedyś zamieszkać, będziemy musieli przeprowadzić gruntowną transformację plan... Lądownikiem była też sonda InSight, która osiadła na Marsie w listopadzie 2018 roku. To na potrzeby tej misji został wykonany tzw. kret, czyli penetrator mający wbić się pod powierzchnię planety. Niestety ,lądownik osiadł na warstwie regolitu nienadającej się do tego typu badań. Kret nie mógł wbić się na odpowiednią głębokość, a sam lądownik nie miał jak się przemieścić. Łazik marsjański – Sojourner, Spirit i Opportunity Dlatego optymalnym rozwiązaniem jest jednak łazik. Historycznie pierwszym łazikiem marsjańskim był niewielki, sześciokołowy Sojourner misji Pathfinder. Łazik miał wymiary 65x50x40 cm, ważył nieco ponad 10 kg i zasilany był panelami słonecznymi. Oddalał się od lądownika na zaledwie kilkanaście metrów, mimo to wykonał kilkanaście analiz chemicznych i przesłał ponad 550 zdjęć. Posłuchajcie jak brzmi Mars! Nie chodzi tu o znanego artystę o nazwisku Bruno Mars, a o nagrania wykonane przez łazika NASA Perseverance na powierzchni Marsa. Dzięki niemu było już wiadomo, że aby poznać Marsa, należy badać go przy użyciu ruchomych robotów. Jednak na kolejne łaziki trzeba było zaczekać prawie 10 lat. W 2003 roku na Marsie wylądowały bliźniaki Spirit i Opportunity. Były znacznie większe niż Sojourner. Ich wymiary to 1,6x2,3x1,5 m a masa – 185 kg. Zaprojektowane i wykonane w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL), miały pracować na Marsie zaledwie 90 dni. Jednak pracowały odpowiednio 3 i 15 lat. Dzięki nim poznaliśmy warunki panujące na Marsie, dowiedzieliśmy się dużo o procesach chemicznych i geologicznych panujących na planecie i uzyskaliśmy ogromną bazę zdjęciową. Bliźniaki, a szczególnie najdzielniejszy łazik marsjański w historii, czyli Oppy (skrót od Opportunity) rozpoczęły też istną światową łazikomanię. Podstrona NASA, na której publikowano informacje przekazywane przez Oppy’ego, była najczęściej odwiedzaną podstroną agencji. A gdy panele łazika zostały przysypane piaskiem, co w konsekwencji doprowadziło do zakończenia misji w 2018 roku, tysiące ludzi z całego świata wysłało łazikowi wirtualne kartki z życzeniami powrotu do zdrowia. Łazik marsjański – jak jest sterowany? Wspomniane JPL jest głównym miejscem projektowania, wykonywania i dowodzenia misjami łazików NASA. Funkcjonuje w nim tzw. Mars Yard, czyli magazyn i tor marsjański, gdzie przechowywane są bliźniacze wersje łazików marsjańskich. Służą do rozwiązywania na Ziemi problemów, z jakimi stykają się łaziki na Marsie. Dzięki tym testom naukowcy wiedzą, jakie komendy wprowadzić, by rozwiązać problemy urządzeń pracujących na odległej planecie. Chiński łazik przesłał pierwsze zdjęcie z Marsa i selfie z momentu lądowaniu Panele słoneczne, robotyczne ramiona i anteny, a w tle rdzawy skalisty krajobraz. Tak wygląda pierwsza fotografia, jaką łazik Zhurong przesłał do centrum kosmicznego w Chinach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/149fc779c1586ce3f2aca127b453c36f007f31b7-bce0c99.jpeg" width="938" height="528" alt="Łazik Zhurong, nazwany tak na cześć mitycznego chińskiego boga ognia, wylądował na Marsie 15 maja (fot. Twitter/@MarsZhurong)" title="Łazik Zhurong, nazwany tak na cześć mitycznego chińskiego boga ognia, wylądował na Marsie 15 maja (fot. Twitter/@MarsZhurong)" /> Wszystkie łaziki marsjańskie, łącznie z nowoczesnym Perseverance, są sterowane z Ziemi. Właśnie dlatego poruszają się wyjątkowo wolno przemierzając dziennie po kilkanaście–kilkadziesiąt metrów. Jest to związane z czasem niezbędnym na przesłanie sygnału. W optymalnym ustawieniu Ziemi i Marsa, czas pomiędzy wysłaniem informacji z Marsa, a odebraniem przez łazika komendy z Ziemi, to minimum 15 minut. I to jeśli wszystko działa sprawnie. Gdy układ planet się zmienia, ten czas może się wydłużyć do kilkudziesięciu minut, a nawet godziny. Gdyby łazik jechał szybko, operator nie miałby możliwości zareagowania w sytuacji, gdy na ścieżce robota znalazłaby się niebezpieczna rozpadlina lub kamień. W JPL opracowywane są jednak algorytmy sztucznej inteligencji, które, współpracując z ziemskim operatorem, miałyby pomóc w lepszym wytyczaniu trasy łazikom. Innymi pomocnikami będą kolejne wersje helikopterów marsjańskich, takich jak Ingenuity, które również będą mogły pomagać w wyborze optymalnej ścieżki. Bo wiele wskazuje na to, że zanim człowiek postawi nogę na Marsie, będzie to jeszcze przez długi czas jedyna planeta Układu Słonecznego zamieszkała wyłącznie przez roboty.
Perseverance: rok na Marsie. Co udało się odkryć marsjańskiemu łazikowi NASA?
Od udanego lądowania na Czerwonej Planecie najnowszego łazika – laboratorium NASA, czyli Perseverance – mija rok. Przez ten czas robot wielkości SUV-a i jego przyjaciel, pierwszy marsjański helikopter Ingenuity, biją kolejne rekordy.
Minął rok, odkąd łazik Perseverance przebił się przez marsjańską atmosferę i bezpiecznie wylądował na terenie krateru Jezero, na północ od równika marsjańskiego. To napędzany energią jądrową, jednoręki, sześciokołowy robot. Jego celem jest szukanie śladów życia, które kiedyś mogło istnieć na Marsie. Wart 2,7 miliardów dolarów łazik-laboratorium szuka tych śladów w delcie rzeki, która niegdyś wpływała do krateru. Zgromadzone tam osady i skały były bogatym chemicznie i geologicznie środowiskiem, znakomitym do podtrzymywania życia. Próbki zebrane przez Perseverance mają trafić na Ziemię Chociaż łazik jeszcze nie odnalazł śladów marsjańskich organizmów, to udało mu się pobrać i zabezpieczyć już sześć interesujących próbek marsjańskich skał i gleby. Dzięki misji Mars Sample Return mają one zostać przetransportowane do ziemskich laboratoriów. Posłuchajcie jak brzmi Mars! Nie chodzi tu o znanego artystę o nazwisku Bruno Mars, a o nagrania wykonane przez łazika NASA Perseverance na powierzchni Marsa. Próbki trafią na Ziemię najwcześniej w 2030 roku, ale już teraz Perseverance dokonał kilku interesujących odkryć. Ustalił m.in., że dno krateru Jezero jest zbudowane ze skał magmowych. Powstały one w wyniku przetopienia minerałów, a następnie ich krystalizacji i ochłodzenia miliardy lat temu. Niektórzy badacze sądzili, że dno krateru będzie zbudowane ze skał osadowych, powstałych w wyniku działania wiatru lub wody. Ale łazik odkrył inną historię tego miejsca. Skały magmowe można analizować poprzez badanie rozpadu radioaktywnych pierwiastków, co pozwoli dość precyzyjnie określić ich wiek. Jeśli próbki skał magmowych uda się przetransportować na Ziemię, po raz pierwszy w historii naukowcy będą datować skały pochodzące z określonych miejsc na powierzchni Marsa. Badania meteorytów marsjańskich, choć dużo wnoszą, nie dawały szansy na określenie geograficznego pochodzenia próbek. Łazik pobił rekord prędkości jazdy po powierzchni Marsa Na początku tego miesiąca łazik ustanowił rekord prędkości jazdy po Marsie, pokonując jednego dnia ponad 240 metrów. Nam, przyzwyczajonym do ziemskich pojazdów, tempo jazdy Perseverance może wydawać się żółwie. Pamiętajmy jednak, że ze względu na konieczność sterowania robotami z Ziemi, łaziki dla swojego bezpieczeństwa muszą poruszać się bardzo powoli. Mimo tego „zawrotnego” tempa wynoszącego średnio nieco ponad 200 metrów dziennie, łazik prawdopodobnie nie dotrze do delty rzeki przed kwietniem 2022 r. Życie na Marsie mogło istnieć pod powierzchnią. Sugerują to nowe badania Organizmy potrzebują stabilnych warunków, źródła energii i ciekłej wody. Kiedy zatem mogło powstać życie na Marsie? Tę kwestię wyjaśniamy poniżej. Czas jest tu najważniejszy. Perseverance ma tylko około jednego roku ziemskiego, aby dotrzymać harmonogramu realizacji głównej listy zadań. Musi dostać się do delty, zebrać tam próbki i podjechać na krawędź krateru, aby umieścić je w miejscu, z którego zostaną odebrane przez kolejny marsjański łazik. Perseverance obecnie cofa się w kierunku miejsca lądowania. Po drodze zbierze kolejną parę rdzeni z rejonu zwanego Maaz. Następnie objedzie region wypełniony wydmami, aby dotrzeć do delty. Perseverance działa w znacznie szybszym tempie niż poprzedni łazik marsjański NASA, Curiosity. Ten robot bada krater Gale od czasu lądowania w 2012 roku. Helikopter Ingenuity wykonał 19 lotów na Marsie Nie zapomnijmy o Ingenuity. To mały helikopter, który przybył na Marsa schowany pod brzuchem łazika Perseverance. W trakcie minionych 12 miesięcy ten marsjański dron wykonał aż 19 udanych lotów. Miała to być przede wszystkim demonstracja działania technologii. Pierwsze zdjęcia z Marsa w kolorze. Helikopter Ingenuity zaczyna eksplorację Czerwonej Planety Fotografia przedstawia dno marsjańskiego krateru Jezero i część dwóch kół łazika Perseverance - podają przedstawiciele NASA w opisie fotografii. Ingenuity miał pokazać, że inżynierowie są w stanie zaprojektować statek powietrzny zdolny do lotu w cienkiej atmosferze Marsa. Poszło mu to jednak tak dobrze, że teraz regularnie pomaga łazikowi znajdywać nowe miejsca do badania. Ingenuity pomaga też Perseverance dotrzeć do kluczowego celu misji. To bogata geologicznie delta rzeki, w której może się kryć historia Marsa. Helikopter będzie dokonywał krótkich skoków, mających ocenić ścieżkę przejazdu dla ciężkiego pojazdu. Łazik Perseverance zbada deltę wyschniętej marsjańskiej rzeki – Perseverance zmierza w kierunku delty, będzie tam pobierać próbki. Jesteśmy bardzo ciekawi, co kryje się w próbkach z tego miejsca. Po analizie zdjęć z sond marsjańskich, szczególnie obrazów z kamery HiRISE zainstalowanej na pokładzie sondy Mars Reconnaissance Orbiter, ustalono, że w kraterze Jezero znajduje się delta po dawnej rzece. Ostatnie badania łazika Perseverance dowiodły, że w kraterze Jezero rzeczywiście mamy do czynienia z deltą – mówi dr Natalia Zalewska, geolożka z Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk. Uśmiechnięta twarz na Marsie. Wygląd krateru się zmienił, a to ważna wskazówka Krater „Happy Face” na Marsie znacznie urósł w ciągu minionej dekady – wynika z obserwacji NASA. Zmiana uśmiechniętej buźki na większą i bardziej grymaśną to skutek erozji termiczne... Jest to typowy przykład tzw. delty Gilberta, nazwanej imieniem badacza który pierwszy w 1885 roku opisał zespół tzw. facji związanych z deltą w jeziorze Bonneville w Utah. Łazik, przybliżając się do osadów, sfotografował charakterystyczne sigmoidalne warstwowanie typowe dla delt oraz leżące powyżej warstwy osadów w położeniu horyzontalnym. Wysokość skarpy waha się od 15 do 20 m. – Te warstwowania, odzwierciedlające epizody przepływów, przerywane są wkładkami dużych okruchów skalnych. To sugerowałoby zjawiska katastroficzne porywające ze sobą kawałki skalne. Jeżeli są to rzeczywiście osady wodne, to mamy dużą szansę na znalezienie tam mikroorganizmów. A w najgorszej wersji – mikroskamieniałości. Łazik wyposażony jest w laser ultrafioletowy i rentgenowski spektrometr do wykrywania biosygnatur, czyli związków organicznych typowych dla organizmów żywych. Gdyby za pomocą tych przyrządów nie udało się potwierdzić życia, to musimy poczekać około osiem lat. Dopiero wtedy próbki z Marsa trafią w ręce naukowców. Stanie się to pierwszy raz w historii badania Czerwonej Planety – podsumowuje badaczka.
Nie chodzi tu o znanego artystę o nazwisku Bruno Mars, a o nagrania wykonane przez łazika NASA Perseverance na powierzchni Marsa.
W tym artykule: Marsjański wiatr Pierwsze nagranie NASA Łazik „Perseverance” jest pierwszym pojazdem na powierzchni Marsa, który posiada na pokładzie specjalne, dedykowane mikrofony służące do nagrywania marsjańskich odgłosów. Marsjański wiatr Do tej pory, pojazd NASA zdążył nagrać już pięć godzin szumów marsjańskiego wiatru. Na nagraniach można też usłyszeć dźwięk silników łazika, dźwięk kół, które poruszają się po marsjańskim gruncie oraz odgłos jaki wydaje napęd ruchomego ramienia pojazdu. Największą ekscytację wzbudzają jednak u naukowców z NASA dźwięki marsjańskiego helikoptera, który dotarł tam na pokładzie „Perseverance”, „Ingenuity”. Nagrania nie służą żadnemu konkretnemu naukowemu celowi. Mikrofony umieszczono na pokładzie pojazdu „przy okazji”. Skoro „Perseverance” już tam jest i prowadzi pionierskie badania naukowe (np. pobiera próbki gruntu, które analizuje w mini–laboratorium na swoim pokładzie poszukując śladów życia), dlaczego by nie posłuchać tego, jak brzmi inna planeta? Naukowcy z NASA przyznają, że akurat ten element misji służy po prostu zaspokojeniu ciekawości i pozwala na doświadczenie Marsa w zupełnie nowy sposób. Mikrofony, które poleciały na Marsa nie są też żadną specjalistyczną aparaturą. Są dość przeciętnymi urządzeniami: to dwa mikrofony dookólne o oznaczeniu DPA 4006. Można je kupić w Internecie za cenę około 2 400 dolarów. W tym momencie czuję się jednak zobowiązany dodać, że określenie „przeciętne urządzenie” pasuje do nich tylko w porównaniu z innymi, super–zaawansowanymi technologiami NASA. Tak czy owak, w porównaniu z tym, co ma na pokładzie „Perseverance”, którego misja kosztuje 2,7 miliarda dolarów, to naprawdę niewiele. View oEmbed on the source website Materiał opublikowany przez NASA. Nagranie z powierzchni Marsa zaczyna się w 1:32. Pierwsze nagranie NASA To nie pierwsza misja kosmiczna, która obejmuje zamiary nagrania dźwięków z innych planet. Ludzkość po raz pierwszy mogła usłyszeć brzmienie innego świata w 1981 roku, kiedy to radziecka sonda kosmiczna „Venera 13” zarejestrowała dźwięki w atmosferze Wenus, na powierzchni której wylądowała i przetrwała nieco ponad dwie godziny (warunki na tej planecie są naprawdę niesprzyjające!). Dzięki Europejskiej Agencji Kosmicznej z kolei, ludzkość mogła przekonać się jak brzmi Tytan–księżyc Saturna. Europejski lądownik „Huygens”, będący częścią słynnej amerykańskiej sondy „Cassini” badającej Saturna, przesłał na Ziemię dźwięki z Tytana podczas opadania na jego powierzchnię w styczniu 2005 roku. Jeśli chodzi o amerykańskie nagrania z innych planet, choć może trudno w to uwierzyć, Perseverance jest dopiero pierwszym przedsięwzięciem NASA, które zakończyło się sukcesem pod tym względem. Pierwszą próbę NASA podjęła przy okazji misji „Mars Global Surveyor” w 1998 roku, kiedy to lądownik o nazwie „Mars Polar Lander”, niestety rozbił się przy lądowaniu w grudniu 1999 roku. Po raz drugi, amerykańska agencja kosmiczna planowała wysłać mikrofon na pokładzie lądownika „Phoenix” (tym razem lądowanie się powiodło), ale ostatecznie zrezygnowała z tego pomysłu w obawie przed ewentualnymi komplikacjami technicznymi, które mógłby spowodować, a które mogłyby zagrozić sprawnemu działaniu całego lądownika. Helikopter ”Ingenuity", w tle łazik „Perseverance" (getty images) Tym razem, wszystko się na szczęście powiodło, i choć nagranie nie powala na kolana jakością, warto je sprawdzić (najlepiej w słuchawkach, tak by nie zakłócały go inne dźwięki). Jak mówi, cytowany przez NASA, naukowiec zajmujący się analizowaniem nagrań z mikrofonów „Perseverance” we francuskim Instytucie Badań Astrofizycznych i Paleontologicznych w Tuluzie: „Słuchając tych nagrań, człowiek czuje się jakby naprawdę tam stał! Marsjańskie dźwięki są pełne basowych wibracji, więc w słuchawkach, można je naprawdę poczuć. Myślę, że w przyszłości mikrofony będą ważnymi elementami przyszłych misji badających Marsa i inne obiekty w Układzie Słonecznym.” Trudno się z nim nie zgodzić. Nawet jeśli nagrania te nie mają żadnego, konkretnego naukowego celu, pozwalają nam doświadczyć przy pomocy jednego z naszych zmysłów, jakie warunki panują na oddalonej o miliony kilometrów planecie. Jeśli chcecie posłuchać innych kosmicznych dźwięków, NASA prowadzi całą stronę internetową z, jak sama je nazywa „upiornie" brzmiącymi nagraniami pochodzącymi z różnych miejsc w naszym Układzie Słonecznym. Tak naprawdę są to efekty rejestracji np. pola magnetycznego Jowisza, emisji fal radiowych przez Saturna czy wiatru słonecznego, przekonwertowane na częstotliwości słyszalne dla ludzkiego ucha.
NASA wyprodukowała tlen na Marsie. Wystarcza na 10 minut oddychania
NASA ogłosiła, że sześciokołowy robot zmienił dwutlenek węgla z marsjańskiej atmosfery w tlen. Pierwszy raz coś takiego udało się zrobić na innej planecie niż Ziemia. Dokonano tego przy użyciu aparatu wielkości akumulatora do samochodu o nazwie MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) umieszczonego w przedniej części łazika po jego prawej stronie.
Piękne zdjęcia, czy nawet pierwszy lot drona na Czerwonej Planecie nie robią takiego wrażenia (no, może dron trochę robi), jak wyprodukowanie tlenu. Zdjęcia i autonomiczny lot „zwiadowcy”, którego łazik Perseverance miał na „grzbiecie” nie niosą za sobą takich skutków, jak stworzenie elementu krytycznego dla sukcesu załogowej misji. NASA ogłosiła, że sześciokołowy robot zmienił dwutlenek węgla z marsjańskiej atmosfery w tlen. Pierwszy raz coś takiego udało się zrobić na innej planecie niż Ziemia. Dokonano tego przy użyciu aparatu wielkości akumulatora do samochodu o nazwie MOXIE (Mars Oxygen In-Situ Resource Utilization Experiment) umieszczonego w przedniej części łazika po jego prawej stronie. Przed MOXIE jeszcze wiele pracy, ale udana demonstracja tej technologii faktycznie "przybliża ludzi do Marsa". O2 nie jest tam tylko potrzebne do oddychania, bez niego nie może działać paliwo rakietowe. Jeżeli nie chcemy, by pierwsza załogowa misja na Marsa była wycieczką w jedną stronę, eksploratorzy Czerwonej Planety muszą mieć możliwość wyprodukowania tlenu na miejscu. Według wyliczeń NASA, żeby zespół 4 astronautów zdołał opuścić powierzchnię Marsa i wrócić na Ziemię konieczne będzie około 7 ton paliwa rakietowego i 25 ton tlenu. Co ciekawe, pracując przez rok na Marsie ta sama czwórka zużyłaby oddychając jedną tonę metryczną tlenu, czytamy w informacji prasowej. Wysłanie na Marsa 25 ton tlenu jest koszmarnie skomplikowanym zadaniem. Bardziej opłaca się wysłać ważący jedną tonę konwerter 100 razy większy od MOXIE. Biorąc pod uwagę, że atmosfera Marsa to w 96 proc. dwutlenek węgla, jest z czego czerpać. A MOXIE rozdziela atomy tlenu od atomów węgla tak jak robi to drzewo., Pozostaje tlen i tlenek węgla. Potrzeba do tego sporo ciepła, bo temperatury rzędu 800 stopni Celsjusza. Dlatego instrument zbudowano z wytrzymałych na rozgrzewanie komponentów m.in. ze stopów niklu czy aerożelu. View oEmbed on the source website Złota warstwa pokrywająca MOXIE z zewnątrz zatrzymuje promieniowanie podczerwone w środku. Gdyby wydostało się na zewnątrz, mogłoby uszkodzić łazik. Podczas eksperymentu konwerter wytworzył 5 gram tlenu, czyli mniej więcej ilość pozwalającą na 10 minut oddychania przez jednego astronautę. Docelowo urządzenie tej skali powinno móc nieprzerwanie produkować 10 gramów tlenu na godzinę. Przed upływem marsjańskiego roku (dwóch ziemskich) NASA planuje przeprowadzenie przynajmniej 9 dalszych testów z produkcją tlenu. Sprawdzana będzie wydajność urządzenia, także podczas zmiennych warunków atmosferycznych i pór roku.