National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-01T11:48:16.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: „Zielone płuca” Afryki nie działają – lasy deszczowe Konga zaczęły emitować dwutlenek węgla. Jak to możliwe?
items: Szwedzka miłość do kawy niszczy środowisko bardziej niż wołowina. Co się dzieje w Skandynawii?
items: Same drzewa nie wystarczą – tylko lasy pełne zwierząt pochłaniają CO2. Pojawiły się nowe badania
items: 115 okruchów raju. Seszele to esencja tropikalnych wakacji
items: Niezwykła „czarna ziemia” z Amazonii ma prawie 3 tys. lat. Wiemy już, jak powstała
items: Robi się tak gorąco, że tropikalne lasy obumrą? Naukowcy ostrzegają, że w taki scenariusz jest możliwy
items: Nowe badania wykazały, że znaczna część Amazonii już nigdy się nie zregeneruje. Co czeka „płuca Ziemi”?
items: Trwa największa wycinka drzew w brazylijskiej Amazonii
items: Amazońskie ptaki są coraz mniejsze. To skutek zmian klimatycznych
items: Amazonia ginie. Wylesianie postępuje najszybciej od 12 lat
items: Lasy równikowe – niepowtarzalne bogactwo zwierząt i roślinności. Dlaczego są zagrożone i jak je chronić?
items: Zachwycające zdjęcie „złotych rzek” Amazonii. NASA wyjaśnia, co naprawdę się za nim kryje
items: Do 2050 roku lasy z pochłaniaczy CO2 zmienią się w trucicieli. Ziemia straci „zielone płuca”
items: Tak wyglądają płonące lasy deszczowe Amazonii. Zdjęcia Greenpeace
items: Płoną lasy Amazonii. Zielone płuca planety trawi ponad 72 tysiące pożarów
items: Foja: deszczowy las jak z bajki. Reportaż z Nowej Gwinei
items: Architekci z Dubaju znów działają na wyobraźnię. Zbudują hotel, we wnętrzu którego powstanie... dżungla [GALERIA]
items: Do 2050 roku stracimy lasy deszczowe o powierzchni Indii
items: Odrodzenie Gorongosy
items: 8/2013
items: 8/2010
items: Madagaskar. Nie tylko lemury
items: Kolej australijska. Wielbłąd stukający kołami

„Zielone płuca” Afryki nie działają – lasy deszczowe Konga zaczęły emitować dwutlenek węgla. Jak to możliwe?
type: item
date: 2025-12-01T13:17:40.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: dwutlenek węgla
subject: kongo
subject: lasy deszczowe
subject: madagaskar
subject: zmiany klimatyczne
description: Nowe analizy satelitarne i terenowe ujawniają, że lasy deszczowe w Afryce – szczególnie te w dorzeczu Konga – nie pełnią już roli „zielonych płuc” świata. Utrata biomasy, wypalanie gruntów i działalność przemysłowa sprawiają, że zamiast pochłaniać dwutlenek węgla, stają się jego źródłem.
encoded: Masowe wylesianie oraz szkody powodowane m.in. przez działalność górniczą sprawiły, że w latach 2010–2017 lasy deszczowe w dorzeczu Konga przestały pełnić funkcję kluczowego pochłaniacza dwutlenku węgla. Teraz emitują go więcej, niż pochłaniają – wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie „Scientific Reports”. Lasy i sawanny Afryki odpowiadały za około 20% globalnego pochłaniania CO2 przez roślinność. Lasy Afryki: od pochłaniania do emisji CO₂ Zespół prof. Heiko Balztera z Uniwersytetu w Leicester (Wielka Brytania) oszacował zmiany biomasy dzięki satelitarnym pomiarom koloru, wilgotności i wysokości koron drzew, zestawiając je z pomiarami terenowymi. Badacze wykazali, że po okresie wzrostu biomasy w latach 2007–2010, w kolejnych siedmiu latach (2011–2017) afrykańskie lasy – w tym kluczowe obszary Madagaskaru i Afryki Zachodniej – traciły średnio 106 mln ton biomasy rocznie. Odpowiada to emisji około 200 mln ton CO2 każdego roku. Niewielki wzrost biomasy na sawannach nie był w stanie zrównoważyć tych strat. Rola dorzecza Konga Największą rolę odgrywały lasy Konga, które co roku absorbowały blisko 600 mln ton CO2, ustępując skalą jedynie Amazonii. Postępujące wycinki, nielegalne pozyskiwanie drewna oraz degradacja środowiska przez przemysł wydobywczy doprowadziły do dramatycznego spadku tej zdolności. Badanie nie uwzględniło jednak rozległych, wciąż słabo zbadanych torfowisk pod lasami Konga, które pochłaniają niewielkie ilości CO2, lecz przechowują aż 30 mld ton węgla. Ich rola wciąż wymaga zbadania. Jak działa cykl węglowy? Ekosystemy Afryki odgrywają kluczową rolę w globalnym cyklu węglowym. Biorąc pod uwagę całą roślinność świata, lasy w Afryce pochłaniają około 20% obecnego w atmosferze Ziemi węgla. Ale odpowiadają już za 40% światowych emisji węgla ze spalania biomasy oraz 20% emisji wynikających z wylesiania i degradacji lasów. Jak to możliwe? Pochłanianie węgla w lasach i na sawannach zachodzi poprzez fotosyntezę, a jego emisja – przez pożary, których przyczy…

lasy-kongo-emisja-co2-fe5eb81.jpg
width: 5100
height: 3403

Szwedzka miłość do kawy niszczy środowisko bardziej niż wołowina. Co się dzieje w Skandynawii?
type: item
date: 2025-11-29T14:18:20.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: amazonia
subject: certyfikat
subject: ekologia
subject: kawa
subject: lasy deszczowe
subject: lasy tropikalne
subject: puszcza amazońska
subject: szwecja
description: Szwedzi przoduja w konsumpcji kawy na świecie. Średnio każdy z nich zużywa nawet 9 kg ziaren rocznie, co daje 3 kawy dziennie… to ponad trzykrotność tego, co pije przeciętny Polak. Wynika to ze skandynawskiej kultury fika, czyli rytualnej przerwy na kawę i przekąskę. Jednak raport WWF donosi, że ma ona większy wpływ na środowisko niż jedzenie wołowiny.
encoded: Kawa w Szwecji leje się litrami. W Sztokholmie na każdym kroku znajdziemy przytulną knajpkę zapraszającą ciepłym światłem, z której unosi się charakterystyczny zapach cynamonu i palonych ziaren. Okazuje się, że miłość Skandynawów do kawy wywiera ogromny, negatywny wpływ na lasy Amazonii, który do tej pory był pomijany. Szwedzi piją ogromne ilości kawy Mieszkańcy Sztokholmu słyną ze swojej kultury fika – przerw na kawę z ciastkiem, która jest ważnym elementem codziennego życia. Za tą sympatyczną tradycją kryje się jednak wyzwanie środowiskowe, bo większość kawy pochodzi z plantacji w Ameryce Południowej, gdzie ekspansja upraw stanowi jedno z największych zagrożeń dla ekosystemów leśnych. A Szwedzi wypijają dużo kawy. Tradycja ich przerwy kawowej wywodzi się ze szwedzkiej kultury pracy rolniczej – tamtejsi rolnicy mieli wyznaczone godziny, w których mogli odpoczywać od obowiązków, a wspólne celebrowanie tych przerw doprowadziło fikę do jej dzisiejszej formy. W spożyciu kawy Szwedów wyprzedzają jednak… inne skandynawskie nacje, np. Finlandia, gdzie spożycie wynosi 12 kg na osobę (przypomnijmy, że w Szwecji jest to około 8–9 kg). To jednak dane ze Szwecji pozwalają nam poznać dokładny wpływ spożycia kawy na środowisko. To także bardziej ludny kraj, więc ich sumaryczny wpływ jest większy. Kawa największym zagrożeniem dla Amazonii według raportu WWF Nowy raport WWF opracowany we współpracy z Chalmers University of Technology oraz Stockholm Environment Insitute ujawnił niepokojące dane: szwedzka konsupcja kawy wyprzedziła import wołowiny jako główny czynnik wpływający na wylesianie Amazonii. Dokument „Amazon Footprint Report 2025” został opublikowany w związku ze szczytem klimatycznym COP30 i prezentuje najdokładniejszą do tej pory analizę przyczyń niszczenia lasów tropikalnych. W raporcie podkreślono, że chociaż głównym czynnikiem wylesiania w regionie Amazonii jest lokalna hodowla bydła i uprawa soi, w przypadku Szwecji prym wiedzie importowana kawa. Jej konsumpcja przyc…

szwecja-fika-kawa-889bf65.jpg
width: 2121
height: 1414

Same drzewa nie wystarczą – tylko lasy pełne zwierząt pochłaniają CO2. Pojawiły się nowe badania
type: item
date: 2025-08-06T13:41:42.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: klimat
subject: lasy
subject: lasy deszczowe
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Za pochłanianie CO2 odpowiedzialne nie są wyłącznie drzewa. Badacze udowodnili, że bez zamieszkujących je zwierząt ich wydajność znacząco spada: nawet dwukrotnie. Jak to działa, skoro same zwierzęta nie magazynują dwutlenku węgla?
encoded: Spis treści: Bioróżnorodność na ratunek atmosfery Jak las radzi sobie bez zwierząt? Czy lasy tropikalne oczyszczają powietrze? Mówi się, że lasy tropikalne to zielone płuca całej Ziemi. Chociaż jest to prawda, to postępująca wycinka sprawia, że coraz gorzej radzą sobie one z oczyszczaniem atmosfery i niwelowaniem naszych cywilizacyjnych „grzeszków”. Niemniej jednak to wciąż niezwykłe tereny, które pomagają dbać o atmosferę. Okazuje się jednak, że kluczowe są nie same drzewa a… żyjące wśród nich zwierzęta. Bioróżnorodność na ratunek atmosfery Evan Fricke i jego współpracownicy z Massachusetts Institute of Technology (MIT) przeanalizowali ponad 3000 działek mieszczących się w lasach tropikalnych, w których odrastające drzewa i podział terenu w różnym stopniu zakłócały swobodne przemieszczanie się zwierząt – szczególnie małp, ptaków czy gryzoni. Swoje badania upublicznili w czasopiśmie naukowym „Proceedings of the National Academy of Sciences”. Oszacowali oni skalę tych zakłóceń i wzięli pod uwagę stopień fragmentaryzacji lasu czy różnorodność zwierząt. Naukowcy przypuszczali, że niektóre gatunki pomagają zachować bioróżnorodność terenu, czyli po prostu rozsiewać po nim w naturalny sposób nasiona drzew. Okazało się, że to głównie dzięki ich pracy ekosystem kształtuje się w sposób, który pozwala pochłaniać więcej CO2. Jak las radzi sobie bez zwierząt? Wyniki były jasne: zakłócenia w swobodnym przemieszczaniu się zwierząt czy ich różnorodności (np. powodowane przez okoliczną wycinkę lasów deszczowych) zmniejszały ilość dwutlenku węgla, którą tereny mogły zgromadzić, nawet o połowę. Z badań wynikało więc, że brak wsparcia dla zwierząt miał nawet bardziej negatywny wpływ na absorpcję CO2 niż pożary czy wypas bydła. Ważną informacją okazało się również to, że naturalnie rozwijające się lasy, w których zwierzęta mogą swobodnie się przemieszczać, gromadzą dwutlenek węgla znacznie szybciej niż specjalnie nasadzane, monokulturowe plantacje drzew. – Zadbanie o potrzeby zwierząt …

GettyImages-614928296-7a47496.jpg
width: 6746
height: 4502

115 okruchów raju. Seszele to esencja tropikalnych wakacji
type: item
date: 2024-07-03T08:24:49.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: lasy deszczowe
subject: lasy tropikalne
subject: Lifestyle
subject: plaże
subject: pomysł na wakacje
subject: seszele
subject: Travel
subject: tropiki
subject: wakacje
subject: Wolny czas
subject: wyspy
description: Choć wydaje się kierunkiem wyłącznie luksusowym, archipelag Seszeli można odkrywać na różne sposoby - także z mniej zasobnym portfelem. Oto kilka możliwości.
encoded: W tym artykule: Seszele – podstawowe informacje Seszele - co zobaczyć? Seszele w wersji luksusowej Seszele - Informacje praktyczne Niezależnie od tego czy wybierzemy się na Seszele na własną rękę, czy z pośrednictwem biura podróży, to kierunek wbrew pozorom całkiem dostępny. Na archipelagu nie brakuje luksusowych ośrodków, zajmujących często całe wyspy. Ale i podróż bardziej "budżetowa" i zorganizowana od A do Z samodzielnie, jest całkiem realna. Seszele – podstawowe informacje Szeszele to archipelag 115 wysp leżący na Oceanie Indyjskim, około 1600 km od wschodniego wybrzeża Afryki. Najbliższy stały ląd to wybrzeża Somalii i Kenii. Najbliższe wyspy - Madagaskar i archipelag Komorów. Archipelag jest także państwem, które formalnie nazywa się Republika Seszeli. Największe atrakcje Seszeli to tropikalny klimat (24-30 st. C. przez cały rok), wspaniałe plaże, rafy koralowe i niemal nieskażona natura. Większość wysp, nawet najgęściej zaludnioną i największą Mahe, wciąż porastają połacie wilgotnego lasu równikowego. Tylko 33 spośród 115 wysp są zamieszkane. Ale większość życia skupia się na zaledwie 4 wyspach: Mahe, oraz Praslin, La Digue i Silhouette. Seszele, poza Mahe o powierzchni 144 kilometrów kwadratowych, są bardzo niewielkie. Na La Digue, która ma tylko 10 kilometrów kwadratowych nawet nie wolno poruszać się samochodem. Na Mahe mieszka ponad 80% całej ludności Seszeli, tam też znajduje się stolica – Victoria. Niedaleko niej znajduje się główne lotnisko. To właśnie ono jest punktem, gdzie dolatują wszystkie międzynarodowe loty rejsowe. Oto 5 powodów, dlaczego warto porwać się na Seszele Tanio nie jest, a skoro mamy wydać sporą sumę, potrzebujemy żelaznych argumentów. Seszele - co zobaczyć? Największą atrakcją archipelagu są bajecznie piękne plaże, niektóre przyozdobione granitowymi skałami i głazami o fantazyjnych kształtach. Warto zobaczyć ich kilka, odwiedzając kilka wysp. Najbardziej znana i najczęściej fotografowana plaża na Seszelach to Anse Source d’Argent na…

plaza-anse-source-d-argent-na-seszelach-a20da05.jpg
width: 2500
height: 1070

Niezwykła „czarna ziemia” z Amazonii ma prawie 3 tys. lat. Wiemy już, jak powstała
type: item
date: 2023-09-22T08:31:39.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: chemia
subject: lasy
subject: lasy deszczowe
subject: przyroda
subject: Travel
subject: ziemia
description: Jak sprawić, by karczowane lasy odrosły jak najszybciej? Odpowiedź może kryć się w terra preta. To superżyzna gleba pochodząca z dorzecza Amazonii. Ta fantastyczna „czarna ziemia” powstawała przez tysiące lat dzięki działalności ludzi.
encoded: W tym artykule: Jak powstała najżyźniejsza gleba Amazonii Terra preta pomysłem na zalesienie Ziemi Hodowla drzew Sposób na zalesienie Ziemi Amazonia znika w błyskawicznym tempie. Od lat 70. poprzedniego wieku utraciliśmy aż 18 proc. tamtejszych lasów deszczowych. To teren o powierzchni 800 tys. km kw. Czyli prawie trzy razy tyle, ile wynosi terytorium Polski. Większość tych ziem została przekształcona w pastwiska. Co z robić, by na wylesionym obszarze z powrotem szybko wyrosły drzewa? To pytanie dotyczy nie tylko Ameryki Południowej, ale i całego świata. Ciekawą odpowiedź opracowali naukowcy z brazylijskiego Uniwersytetu São Paulo. Ich zdaniem, cudowną bronią w walce z wylesianiem jest gleba o nazwie terra preta. Terra preta, zwana też czarną ziemią, to niezwykle żyzny rodzaj gleby występujący w dorzeczu Amazonki. Jej istnienie zawdzięczamy rdzennym mieszkańcom regionu: Indianom zamieszkującym Amazonię w okresie prekolumbijskim. To oni posiedli sekret użyźniania gleby. Choć pochodzi on sprzed kilku tysięcy lat, może być bardzo przydatny w teraźniejszości. Jak powstała najżyźniejsza gleba Amazonii Gleby Amazonii są ubogie. Co gorsza, po wylesieniu szybko się wyjaławiają. Ludzie, którzy żyli na tych terenach kilka tysięcy lat temu, musieli znaleźć sposób na rozwijanie rolnictwa. I znaleźli. Nauczyli się użyźniać ziemię, którą uprawiali. Wykorzystywali do tego nawóz zwierzęcy, odpady, kompost, kości ryb, potłuczone gliniane naczynia. A przede wszystkim – węgiel drzewny. Nie tylko Amazonia ginie. Tracimy coraz więcej lasów na całym świecie, także przez górnictwo Nowe badania wykazały, że górnictwo ma bardzo duży wpływ na wycinkę lasów. Naukowcy ostrzegają, że ta dziedzina przemysłu w pośredni sposób zagraża bioróżnorodności i ekosystemom w ... Praca powtarzana przez kolejne pokolenia zaowocowała powstaniem w dorzeczu Amazonki ziemi terra preta. Jej charakterystyczną cechą jest bardzo ciemna, prawie czarna barwa. Gleba ta powstawała mniej więcej między 450 rokiem przed n…

niezwykla-czarna-ziemia-z-amazonii-ma-prawie-3-tys-lat-wiemy-juz-jak-powstala-fot-associacao-indigena-kuikuro-do-alto-xingu-aikax-c3f925b.jpg
width: 900
height: 599

Robi się tak gorąco, że tropikalne lasy obumrą? Naukowcy ostrzegają, że w taki scenariusz jest możliwy
type: item
date: 2023-08-24T12:02:51.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: klimat
subject: lasy
subject: lasy deszczowe
subject: przyroda
subject: rośliny
subject: zmiany klimatyczne
description: Tropikalne drzewa powyżej pewnej temperatury nie są w stanie przeprowadzać fotosyntezy. Naukowcy ustalili, że ten punkt krytyczny jest bliżej niż sądziliśmy. Jednak zostanie przekroczony tylko w wypadku, gdy sprawy przybiorą obrót najgorszy z możliwych.
encoded: W tym artykule: Fotosynteza to najważniejszy proces na Ziemi Pomiar temperatury liści z orbity Potwierdzenie badaniami na ziemi Lasy tropikalne na całym świecie nagrzewają się tak, że mogą mieć coraz większy problem z przeprowadzeniem fotosyntezy. Co więcej, istnieje granica, po przekroczeniu której robi się tak gorąco, że liście tropikalnych roślin obumierają. Naukowcy wyliczyli, że dla lasów tropikalnych wynosi ona 46,7 st. C. – Wydaje się, że to sporo – mówi Martjin Slot, jeden z członków międzynarodowej grupy badawczej, dla „New Scientist”. – Jednak temperatura liści może być znacznie wyższa niż temperatura powietrza – dodaje. Dotychczas wydawało się, że liście w lasach tropikalnych nie zbliżają się jeszcze do granicy ciepła, które mogą znieść. Jednak opublikowany wczoraj w prestiżowym czasopiśmie naukowym „Nature” artykuł wskazuje, że nie jest to do końca prawda. Niewielki odsetek liści w tropikach osiągnął już próg, powyżej którego fotosynteza przestaje być możliwa – ostrzegają naukowcy. Fotosynteza to najważniejszy proces na Ziemi Fotosynteza to jeden z najważniejszych naturalnych procesów, jakie zachodzą na Ziemi. Dzięki niej wszystkie rośliny żyją i rozwijają się. Podczas fotosyntezy wykorzystują wodę, dwutlenek węgla i energię słoneczną, by wyprodukować cukry i tlen. Cukry są im niezbędne do życia, tlen zaś oddają do atmosfery. Dzięki ziemskiej roślinności tlenu jest w powietrzu odpowiednio dużo dla wszystkich oddychających nim organizmów – w tym również dla nas. A pokarm roślinny jest niezbędny ogromnej części zwierząt. Amazońskie lasy deszczowe emitują obecnie więcej CO2 niż pochłaniają Naukowcy twierdzą, że ograniczenie emisji jest pilniejsze niż kiedykolwiek, ponieważ lasy tropikalne produkują ponad miliard ton dwutlenku węgla rocznie. Proces fotosyntezy może jednak przebiegać tylko w określonych temperaturach. Jak piszą autorzy pracy w „Nature”, ponad 150 lat temu po raz pierwszy zauważono, że liście „działają” do około 50 st. C. Gdy zrobi się goręcej…

robi-sie-tak-goraco-ze-tropikalne-lasy-obumra-naukowcy-ostrzegaja-ze-w-taki-scenariusz-jest-mozliwy-fot-jon-g-fuller-vwpics-universal-images-group-via-getty-images-43e3eec.jpg
width: 1024
height: 683

Nowe badania wykazały, że znaczna część Amazonii już nigdy się nie zregeneruje. Co czeka „płuca Ziemi”?
type: item
date: 2022-09-07T09:02:23.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: ameryka południowa
subject: brazylia
subject: Edukacja
subject: lasy
subject: lasy deszczowe
subject: puszcza amazońska
subject: Społeczeństwo
description: Naukowcy odkryli, że zniszczenia dużej części obszarów Amazonii, które są spowodowane wylesianiem i wypalaniem, osiągnęły punkt krytyczny. Oznacza to, że te lasy mogą się już nigdy nie odbudować. Co teraz?
encoded: W tym artykule: 74% pierwotnych lasów Amazonii przetrwało wylesianie Bardzo zła sytuacja jest w większości krajów, gdzie rosną amazońskie lasy Największym zagrożeniem dla Amazonii jest rolnictwo i... populizm W ubiegłym roku na łamach National Geographic pisaliśmy o rekordowym poziomie wycinki lasów Amazonii w Brazylii, który od sierpnia 2020 do lipca 2021 osiągnął 22%. Oznacza to, że wycięto ok. 13 235 km2 lasów. Był to najwyższy współczynnik wylesiania od 2006 roku. Pierwsza połowa 2022 roku nie przyniosła żadnej poprawy. Co więcej – te 6 miesięcy pokazało, że harwestery i piły nie zwalniały tempa. Od stycznia do czerwca wycięto kolejne 3988 km2 amazońskich lasów. Eksperci zgodnie wskazują winowajcę za te zbrodnie przeciwko przyrodzie. To Jair Bolsonaro, były wojskowy, prawicowy polityk i obecny prezydent Brazylii. 74% pierwotnych lasów Amazonii przetrwało wylesianie Międzynarodowy zespół naukowców we współpracy z koordynatorem rdzennych organizacji Amazonii (COICA, ang. Coordinator of Indigenous Organizations of the Amazon River Basin) przeprowadzili obszerne badania na temat skali zniszczeń lasów amazońskich w całym regionie. Wnioski badaczy są porażające. Puszcza znalazła się w punkcie krytycznym, a na wielu obszarach Amazonia zamienia się w sawannę. Amazonia ginie. Wylesianie postępuje najszybciej od 12 lat Utrata amazońskich lasów deszczowych w Brazylii osiągnęła najwyższy poziom od 2008 roku – informuje tamtejsza krajowa agencja kosmiczna INPE. W ciągu roku wycięto i wypalono powierzchnię... – Brazylia i Boliwia odpowiadają za 90% wylesiania i niszczenia Amazonii. W tych dwóch krajach już widać, że lasy zamieniają się w sawannę. Niestety, to już nie jest tylko czarny scenariusz na przyszłość. To rzeczywistość, która jest widoczna w wielu miejscach Ameryki Południowej – informują naukowcy. Bardzo zła sytuacja jest w większości krajów, gdzie rosną amazońskie lasy Uczeni dokładnie przeanalizowali sytuację dziewięciu państw, na obszarze których znajduje się Amaz…

wycinka-amazonii-239e06c.jpg
width: 4000
height: 2656

Trwa największa wycinka drzew w brazylijskiej Amazonii
type: item
date: 2021-11-19T11:47:09.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: ameryka południowa
subject: brazylia
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: lasy deszczowe
subject: onz
subject: Społeczeństwo
description: W ciągu ostatnich dwunastu miesięcy poziom wycinki Amazonii w Brazylii osiągnął 22 procent. Tak źle nie było od 2006 roku.
encoded: W tym artykule: Puste obietnice Walka z wiatrakami Według National Institute for Space Research (INPE) od sierpnia 2020 do lipca 2021 r. wycięto 13 235 km2 lasów. Dla zobrazowania skali wycinki - to obszar 17 razy większy niż Nowy Jork. Dane zostały wyliczone na podstawie programu satelitarnego PRODES, który służy do monitorowania Amazonii. Eksperci ostrzegają - to olbrzymie i postępujące zagrożenie dla naszej planety. Puste obietnice Od momentu objęcia urzędu prezydenta Brazylii przez Jaira Bolsonaro w 2019 roku, wycinka lasów deszczowych Amazonii nabrała zatrważającego tempa. Skrajnie prawicowy polityk, były wojskowy, w swojej kampanii wyborczej obiecywał, że jednym z jego celów będzie wzmocnienie brazylijskiej gospodarki. Niestety jednym z czynników, które miały ją napędzać miała być postępująca eksploatacja Amazonii. Światowi przywódcy przy każdej możliwej okazji upominają prezydenta i domagają się od niego jasnych deklaracji. Bolsonaro obiecywał, że do 2030 roku odniesie sukces w walce z nielegalna wycinką drzew. Podczas ostatniego Cop26 liderzy zobowiązali się, aby w następnej dekadzie powstrzymać wylesiania na skale globalną. Eksperci przyznają jednak, że są to tylko puste obietnice. Brazylia musiałaby przeznaczyć miliardy na ochronę środowiska i nie wiadomo na razie skąd weźmie na to pieniądze. Symboliczna była również nieobecność Jaira Bolsonaro na tegorocznym COP26. Paulino de Carvalho Neto, brazylijski dyplomata ds klimatu, powiedział w rozmowie ze Sky News, że prezydent „ma inne rzeczy na głowie”. Z kolei administracja prezydenta zapewniała, że skróci czas na powstrzymanie destrukcji Amazonii o 2 lata, czyli do 2028 roku… Walka z wiatrakami Politycy rządu Bolsonaro zapewniają, że najnowsze dane o wycinaniu Amazonii nie odzwierciedlają starań na rzecz zaprzestania nielegalnej wycinki. Przyznają jednak, że rząd powinien być jeszcze bardziej zdeterminowany w swoich działaniach. Trudno jednak brać te słowa na poważnie. Brazylisjka grupa The Climate Observato…

amazonia1-4577729.jpeg
width: 3500
height: 2334

Amazońskie ptaki są coraz mniejsze. To skutek zmian klimatycznych
type: item
date: 2021-11-15T11:59:40.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: globalne ocieplenie
subject: lasy deszczowe
subject: ptaki
subject: zmiany klimatyczne
description: Zmiany klimatyczne postępują, a ludzie coraz bardziej przyczyniają się do globalnego ocieplenia. Są jednak na Ziemi stworzenia, które nie czekają aż człowiek przestanie niszczyć planetę i próbują obronić się przed skutkami nadchodzącej katastrofy. Tak dzieje się w przypadku ptaków żyjących w Amazonii, które w odpowiedzi na ocieplanie klimatu zaczęły ewoluować.
encoded: W tym artykule: 40 lat zmian Nadchodzące zmiany Bogactwo Amazonii Ornitolodzy zbadali 77 tropikalnych gatunków ptaków (łącznie ok. 15 000 osobników) w lasach deszczowych Amazonii na przestrzeni ostatnich 4 dekad. Okazało się, że wszystkie zmniejszyły się, a jedna trzecia rozwinęła dłuższe skrzydła. Eksperci przyznają, że zwierzęta te zaczęły przystosowywać się do nowych warunków życia. Badania sugerują, że co 10 lat ich masa spadała o nawet 2 procent. Piłodziób wspaniały „schudł” ze 133 gramów do ok 127 g... 40 lat zmian W ciągu 40 lat, w regionie, w którym przeprowadzano badania średnia, temperatura wzrosła o 1 stopień Celsjusza, a w porze suchej o 1,65 stopnia. Natomiast w porze deszczowej opady wzrosły o 13 procent, jednak spadły aż o 15 w porze suchej. Naukowcy przyznają, że to bezpośrednio przyczyniło się do zmian warunków fizycznych ptaków. -Zmiany klimatyczne to nie są jakieś mrzonki o przyszłości. To się dzieje tu i teraz, na naszych oczach. I często niosą za sobą skutki, ktorych się nawet nie spodziewaliśmy. - mówi ornitolog Ben Winger z Uniwersytetu Michigan, który nie był zaangażowany w te badania, ale dokumentował podobne zmiany u ptaków wędrownych. - widząc podobne schematy zmniejszania się rozmiarów tych zwierząt, możemy nazwać to zjawisko uniwersalnym. - dodaje. Nadchodzące zmiany Z badań z 2020 roku wynika, że ptaki wędrowne są narażone na zmiany temperatur i w rezultacie stają się coraz drobniejsze. Według autorów, odpowiedzialne za to są zmiany klimatyczne, ponieważ ptaki muszą mierzyć się z różnymi warunkami pogodowymi w trakcie swoich migracji, a ich siedliska często ulegają zniszczeniu. To sprawia, że muszą przystosowywać się do nowej rzeczywistości. Z kolei autorzy badań „czterdziestoletnich”, chcieli sprawdzić, czy globalne ocieplenie ma wpływ również na ptaki, które nie wędrują, ale spędzają swoje życie w środowisku, które nie jest bezpośrednio narażone na degradacje siedlisk, czy destrukcyjny wpływ człowieka. Wyniki były nieco zaskakujące, p…

motmot-4459fda.jpeg
width: 2138
height: 1403

Amazonia ginie. Wylesianie postępuje najszybciej od 12 lat
type: item
date: 2021-04-05T08:53:56.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: brazylia
subject: ekologia
subject: globalne ocieplenie
subject: lasy deszczowe
subject: Lifestyle
subject: ochrona przyrody
subject: pożary
subject: Travel
description: Utrata amazońskich lasów deszczowych w Brazylii osiągnęła najwyższy poziom od 2008 roku – informuje tamtejsza krajowa agencja kosmiczna INPE. W ciągu roku wycięto i wypalono powierzchnię o prawie 10 proc. większą niż w roku poprzednim. Komentujący o postępującą degradację lasów Amazonii obwiniają prezydenta Jaira Bolsonaro.
encoded: Jak podaje brazylijska agencja Instituto Nacional de Pesquisas Espaciais (INPE) w okresie od sierpnia 2019 roku do lipca 2020 roku zniszczonych zostało około 11 088 kilometrów kwadratowych lasów deszczowych. To o 9,5 procent więcej w porównaniu z obszarem dotkniętym wylesieniem w analogicznym okresie w poprzednim roku. W 2018 roku – rok przed objęciem przez Jaira Bolsonaro urzędu prezydenta – INPE mówiła o 7,536 km2 lasów utraconych w ciągu roku. Wzrost, jaki nastąpił od tamtej pory, jest ogromny. Nic dziwnego, że naukowcy i komentatorzy zagraniczni twierdzą, że za tragiczny los Amazonii odpowiada właśnie Bolsonaro. Został on prezydentem Brazylii w styczniu 2019 roku. Otwarcie też zachęcał do uprawiania rolnictwa i prac wydobywczych na terenach lasów deszczowych, uznając te tereny za niewykorzystane obszary mogące służyć inwestycjom. View oEmbed on the source website Nowe dane prezydent skomentował jako zadowalające, bowiem – jak uważa – chociaż wylesiono większy obszar Amazonii niż w latach wcześniejszych, to sama wycinka była bardziej rozłożona w czasie i nie była tak gwałtowna jak wcześniej – broni się polityk. Także wiceprezydent Hamilton Mourao stwierdził, że „choć nie jest to powód do świętowania, to polityka, którą przyjęliśmy na początku naszych rządów, zaczyna przynosić efekty. Idziemy w dobrym kierunku” – cytuje tygodnik „Polityka”. Zezwalając na wycinkę i kolejne inwestycje na obszarze lasów deszczowych, Brazylia też narusza własne regulacje, na mocy których rząd zobowiązywał się do spowolnienia wylesiania na poziomie do 3900 km2 rocznie do 2020. Co więcej rząd Bolsonaro wyjątkowo surowo obchodzi się z aktywistami i działaczami proekologicznymi. Nie tylko ograniczono wsparcie finansowe dla organizacji zajmujących się ochroną środowiska, ale nawet doprowadzono do aresztowań kilku aktywistów. Amazonia jest domem dla około 3 milionów gatunków roślin i zwierząt oraz miliona rdzennych mieszkańców. To także ekosystem wyjątkowo ważny dla całej Ziemi. Tamtejsze l…

sytuacje-dodatkowo-pogarszaja-pozary-photo-by-ernesto-carrico-nurphoto-via-getty-images-fbb01a4.jpeg
width: 1920
height: 1080

Lasy równikowe – niepowtarzalne bogactwo zwierząt i roślinności. Dlaczego są zagrożone i jak je chronić?
type: item
date: 2021-04-01T08:41:38.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: lasy deszczowe
subject: ochrona środowiska
description: Lasy równikowe nazywane są Zielonymi Płucami Ziemi. Odgrywają nieocenioną rolę dla klimatu naszej planety i żyjących na niej stworzeń. W ostatnich dziesięcioleciach te cenne tereny znikają z mapy świata. Co warto o nich wiedzieć i jak można je chronić?
encoded: W tym artykule: Co warto wiedzieć o lasach równikowych? Lasy równikowe: zwierzęta Lasy równikowe: rośliny Lasy równikowe: ciekawostki Wycinanie lasów równikowych Dlaczego i jak należy chronić lasy równikowe? Co warto wiedzieć o lasach równikowych? Strefa lasów równikowych rozciąga się w centralnym pasie obszaru międzyzwrotnikowego. Obejmuje głównie Kotlinę Konga w Afryce, dorzecze Amazonki w Ameryce Południowej oraz Archipelag Malajski położony w Azji Południowo-Wschodniej. Częściowo sięga także do Ameryki Środkowej, Afryki Zachodniej, Madagaskaru i północno-wschodniej Australii. Wilgotne lasy równikowe niekiedy nazywane są lasami deszczowymi, puszczą tropikalną lub dżunglą. Każde z tych określeń trafnie oddaje cechy tego wyjątkowego środowiska. Warunki panujące w lesie równikowym rzeczywiście mają wiele wspólnego z deszczem. Ich charakterystyczną cechą są bowiem codzienne popołudniowe opady, które trwają krótko, lecz są bardzo intensywne. Roczna suma opadów w puszczy tropikalnej wynosi ponad 2000 mm. Dla porównania - w Polsce średnia to około 600 mm. Klimat lasów równikowych wyróżnia się brakiem następujących po sobie pór roku. Ze względu na dużą wilgotność powietrza i stałą temperaturę utrzymującą się w przedziale 25–28 °C każdy dzień wygląda niemal identycznie. Podobne warunki utrzymują się również w nocy. View oEmbed on the source website Lasy równikowe: zwierzęta Zwierzęta wilgotnych lasów równikowych są niesamowicie zróżnicowane. Dziewicze tropikalne puszcze gromadzą połowę istniejących gatunków fauny. Wiele jest wśród nich ptaków, ssaków i gadów, lecz najliczniejszą grupę mieszkańców lasu deszczowego stanowią bezkręgowce. Do często spotykanych widoków należą siedliska termitów, czyli niewielkich, społecznych owadów odżywiających się drewnem. Zdecydowanie bardziej spektakularne są tropikalne motyle o barwnych skrzydłach osiągających nawet 25 cm rozpiętości. Las równikowy jest również siedliskiem jadowitych pajęczaków, takich jak ptaszniki i skorpiony. Bujna ro…

lasy-rownikowe-niepowtarzalne-bogactwo-zwierzat-i-roslinnosci-dlaczego-sa-zagrozone-i-jak-je-chronic-fot-getty-images-bento-fotography-c19713c.jpeg
width: 2121
height: 1414

Zachwycające zdjęcie „złotych rzek” Amazonii. NASA wyjaśnia, co naprawdę się za nim kryje
type: item
date: 2021-03-22T12:50:17.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: kopalnie
subject: lasy deszczowe
subject: peru
subject: zagrożone gatunki
subject: złoto
description: Mieniące się złotem rzeki biegnące przez amazoński las deszczowy w Peru można podziwiać na zdjęciu opublikowanym przez NASA. Niestety za piękną fotografią kryję brudna historia. „Rzeki złota” to w rzeczywistości doły wykopane przy nielegalnym wydobyciu złota.
encoded: Zdjęcie zrobiono z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) dokładnie 24 grudnia 2020 roku. Niezwykła fotografia mimo swojej malowniczości jest kolejnym dowodem na skalę niszczycielskiego wydobycia złota w regionie Madre de Dios w południowo-wschodnim Peru. NASA wyjaśnia, że to, co na zdjęciu wygląda jak rzeki płynnego złota to w rzeczywistości błotniste doły, w których górnicy poszukiwali lub nadal poszukują cennego metalu. Setki basenów, z których usunięto roślinność, wypełnionych wodą i otoczonych błotem dzięki odbitemu światłu słonecznemu z perspektywy ISS mogło zmienić się w tak ujmujący obraz. Doły, w których prowadzono wykopaliska, układają się w rzeczny szlak, bowiem górnicy podążają szlakami starych rzek, w których przez setki lat odkładały się cenne minerały – wyjaśniają eksperci NASA. Peru jest wiodącym eksporterem złota, a Madre de Dios kluczową lokalizacją dla ogromnego nieuregulowanego przemysłu, w którym tysiące górników próbuje zarobić na życie. Większość wydobycia odbywa się „poza rządową administracją”. Przemysł wydobywczy doprowadził do intensywnego wylesiania i niszczenia ważnych siedlisk dzikich zwierząt na obszarze, który jeszcze do niedawna był oazą bioróżnorodności. W częściach regionu będącego domem dla wielu dzikich gatunków - w tym małp, jaguarów i motyli - górnictwo jest główną przyczyną wylesiania – uważają naukowcy. Badanie z 2019 roku wykazało, że wylesianie związane z wydobyciem złota tylko w 2018 roku zniszczyło niemal 10 000 hektarów peruwiańskiej Amazonii. Nielegalne kopalnie złota nie pozostają też bez wpływu na zdrowie mieszkających w pobliżu ludzi. Górnicy mieszają osady z gotowaną rtęcią, aby oddzielić złoto od innych minerałów. W rezultacie co roku do rzek lub atmosfery trafia do 55 ton (50 ton metrycznych) rtęci. Według badania PLOS One z 2012 r., mieszkańcy, którzy jedzą dużo ryb z tych zanieczyszczonych rzek, są ponad trzy razy bardziej narażeni na zatrucie rtęcią niż osoby nie jedzące ryb. Wydobycie złota jest napęd…

zdjecie-zrobiono-z-pokladu-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-fot-nasa-d177aec.jpeg
width: 970
height: 647

Do 2050 roku lasy z pochłaniaczy CO2 zmienią się w trucicieli. Ziemia straci „zielone płuca”
type: item
date: 2021-02-22T13:11:42.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: dwutlenek węgla
subject: Edukacja
subject: ekologia
subject: ekosystem
subject: globalne ocieplenie
subject: lasy deszczowe
subject: lasy tropikalne
subject: Travel
description: Jeśli nie zatrzymamy postępu globalnego ocieplenia i tempa wylesiania do 2050 roku lasy zmienią się z „pochłaniaczy” dwutlenku węgla w jego „źródła”. Już teraz ekosystemy lądowe są w stanie wchłonąć zaledwie 30 proc. globalnej emisji CO2.
encoded: Najnowsze badanie, opublikowane w Science Advances, pokazuje, że wraz ze wzrostem temperatury powietrza zdolność roślin do pochłaniania CO2 spada. Ten krytyczny próg temperatury nie jest jednakowy na całym świecie. Różni się w zależności od regionu występowania i gatunku roślin. Przy obecnych trendach, kiedy emisja gazów cieplarnianych stale wzrasta, rośliny z połowy lądowych ekosystemu na całym świecie mogą zacząć uwalniać dwutlenek węgla do atmosfery zamiast go pochłaniać do końca tego stulecia. A ekosystemy, które magazynują najwięcej CO2, zwłaszcza lasy tropikalne i borealne, mogą stracić ponad 45 procent swojej pojemności do 2050 roku – szacuje zespół pod kierunkiem Katharyn Duffy z Uniwersytetu Północnej Arizony. „Przewidywane wyższe temperatury związane z podwyższonym poziomem CO2 mogą obniżyć pochłanianie węgla” - stwierdzono w badaniu. Szacunki oparte są nie na modelowaniu, ale na danych zebranych w okresie ostatnich 25 lat. Autorzy alarmują, że nieuwzględnienie tych danych prowadzi do „rażącego przeszacowania” roli, jaką roślinność może odgrywać w ograniczaniu globalnego ocieplenia . „Punkt krytyczny temperatury biosfery lądowej nie przypada na koniec wieku lub okres późniejszy, ale nastąpi w ciągu następnych 20-30 lat” - czytamy. Fotosynteza kontra oddychanie Jak to możliwe, że rośliny stopniowo tracą swoją zdolność pochłaniania i „filtrowania” CO2? Kluczem jest zrozumienie różnicy między fotosyntezą a oddychaniem, dwoma procesami chemicznymi niezbędnymi dla życia roślin, które inaczej reagują na rosnące temperatury – wyjaśnia Science Alert. Rośliny pobierają energię ze światła słonecznego, absorbują dwutlenek węgla z powietrza przez liście, oraz pobierając wodę z gleby. Produkują zaś cukier (który pobudza ich wzrost) i tlen, który jest uwalniany z powrotem do atmosfery. To właśnie proces fotosyntezy, który zachodzi w ciągu dnia, gdyż niezbędne jest do niego światło. Natomiast oddychanie, czyli przekazywanie energii do wszystkich komórek, to proces trwają…

nieuwzglednienie-tych-analiz-w-miedzynarodowej-polityce-klimatycznej-to-kolosalne-nieodszacowanie-twierdza-autorzy-fot-getty-images-9f68a48.jpeg
width: 2122
height: 1194

Tak wyglądają płonące lasy deszczowe Amazonii. Zdjęcia Greenpeace
type: item
date: 2019-08-26T13:02:40.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: lasy deszczowe
subject: Travel
description: Międzynarodowa ekologiczna organizacja pozarządowa udostępniła właśnie obrazy, które pokazują skalę tragedii rozgrywającej się w Ameryce Południowej.
encoded: "To jeden z największych pożarów w Amazonii w ostatnich latach" - piszą aktywiście z Greenpeace - "Ogień zagraża różnorodności biologicznej, społecznościom tubylczym i klimatowi na całym świecie. Od stycznia do sierpnia 2019 r. liczba pożarów w regionie była o 145% wyższa niż w tym samym okresie w 2018 roku." Organizacja oskarża brazylijskiego prezydenta o odpowiedzialność za skalę zjawiska. Jair Bolsonaro zapowiadał wcześniej, że chętnie wpuści do Amazonii hodowców bydła i farmerów w zamian za poparcie, którego te grupy udzieliły mu w wyborach prezydenckich. - Mniejszości muszą się nagiąć do większości (…) Albo się dostosują, albo po prostu znikną - powiedział na wiecu 8 lutego 2017 roku. rezydent Brazylii wspierał także Donalda Trumpa, gdy ten wyprowadzał USA z porozumień klimatycznych mających na celu zatrzymanie ocieplenia klimatu. Odnośnie mniejszości etnicznych i rdzennych plemion zamieszkujących Amazonię ma zdecydowane poglądy. - Konieczne jest jak najszybsze zakończenie tego błędnego koła, póki jeszcze mamy czas - mówi Danicley Aguiar z Greenpeace Brazil - Podczas przelotu w ubiegły piątek (23 sierpnia), mogliśmy zobaczyć konsekwencje antyekologicznej polityki rządu prezydenta Brazylii Jaira Bolsonaro: widzieliśmy rozległe, wylesione obszary, otoczone dymem, a także rozrastające się na tereny leśne rolnictwo przemysłowe. Wbrew temu, co twierdzi rząd Bolsonaro, fala pożarów ogarniająca Amazonię, jest powiązana ze wzrostem wylesiania w tym regionie. Jak podaje organizacja z 23 006 punktów zapalnych, zarejestrowanych w Amazonii w ciągu pierwszych 20 dni miesiąca, 15 749 to tereny leśne lub niedawno wylesione, 5445 to pastwiska, 832 to obszary naturalne, a 602 obszary rolnicze. Z 6 295 obszarów, na których temperatura przekracza 47 stopni Celsjusza (heat sources) zarejestrowanych w tygodniu od 16 sierpnia do 22 sierpnia, 1 201 (19%) znajdowało się na terenach chronionych, a 364 z nich (6%) na ziemiach rdzennej ludności. Wszystkie zdjęcia w galerii pochodzą od Gr…

tak-wygladaja-plonace-lasy-deszczowe-amazonii-zdjecia-greenpeace-cdb7b76.jpeg
width: 1200
height: 800

Płoną lasy Amazonii. Zielone płuca planety trawi ponad 72 tysiące pożarów
type: item
date: 2019-08-23T10:52:51.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: Kuchnia
subject: Kultura
subject: lasy deszczowe
subject: puszcza amazońska
subject: Travel
description: Nie można tego zrzucić na czynniki atmosferyczne, przypadek czy zabłąkaną iskrę - choć tak niedawno jeszcze przekonywał brazylijski minister środowiska. „Większość tych pożarów została rozpalona przez ludzi” - mówi otwarcie Christian Poirier z organizacji Amazon Watch.
encoded: Brazylijskie lasy deszczowe nie są suche jak australijski busz i nie wystarczy malutka iskra by je podpalić. W wilgotnym klimacie dżungli ktoś musi się o ogień postarać. Problem w tym, że nie brakuje osób, dla których ten ogień jest wstępem do zysku. Najwidoczniej dłuższa perspektywa uduszenia się smogiem własnej cywilizacji im nie przeszkadza, albo wierzą, że dolary lepiej napędzą ludzki organizm niż tlen. Poirier przekonuje, że pożary są w interesie właścicieli lokalnych rancz i rolników, którzy od lat używają ognia by powiększać swoje hektary użytkowe. Zdjęcie satelitarne Brazylii z zaznaczonymi pożarami w ciągu ostatnich 7 dni. Źródło: NASA Pożary w Brazylii w tym roku są o 84% większe pod względem powierzchni niż w ubiegłym roku – to dane z brazylijskiego Instytutu Badań Kosmicznych (INPE) podlegającemu tamtejszemu Ministerstwu Technologii, Innowacji, Komunikacji i Nauki. Ponad połowa ognia trawi zielone płuca Ziemi (produkują 20% tlenu całej planety), czyli amazońskie lasy deszczowe. CNN cytuje Alberto Setzera z INPE, który mówi, że 99% z tych pożarów jest dziełem ludzkich rąk. View oEmbed on the source website Prezydent Brazylii Jair Bolsonaro przyznał niedawno, że w budżecie nie ma już środków na walkę z ogniem w Amazonii.

plonie-amazonia-5dfdace.jpeg
width: 1177
height: 1014

Foja: deszczowy las jak z bajki. Reportaż z Nowej Gwinei
type: item
date: 2018-11-19T08:30:00.000Z
creator: Mel White
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: Kultura
subject: lasy deszczowe
subject: lasy tropikalne
subject: plaże
subject: praca
subject: ptaki
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: W dzikich ostępach Nowej Gwinei wyprawa biologów bada świat dziwacznych, ale pięknych stworzeń, takich jak kolconosa żaba drzewna z rodzaju Litoria, ogrodnik złotoczuby czy maleńka ćma z rodziny miernikowców. Wyglądają wprost niewiarygodnie – jak komputerowo generowane stwory.
encoded: W dzikich ostępach Nowej Gwinei wyprawa biologów bada świat dziwacznych, ale pięknych stworzeń, takich jak kolconosa żaba drzewna z rodzaju Litoria, ogrodnik złotoczuby czy maleńka ćma z rodziny miernikowców. Wyglądają wprost niewiarygodnie – jak komputerowo generowane stwory. Brat Henk do utraty dobytku podchodzi spokojnie. Przed paroma godzinami wysiadł z helikoptera na wysokogórskiej polanie w nowogwinejskich górach Foja. Ledwie ucichł warkot maszyny, Henk zauważył brak swego marynarskiego worka. Okazało się, że to, co ma na sobie – płócienny kapelusz, różowa koszula, dżinsy i gumowe buty – to cała jego garderoba na najbliższe trzy tygodnie. Mimo to Henk van Mastrigt jest szczęśliwy. Z siatką w dłoni biega po bagnie, próbując złapać któregoś ze śmigających wokół, lśniących jak klejnoty motyli. Czasami mu się udaje. – Chodź tutaj, chodź do mnie, nie bój się – woła. Przystaje, żeby wysikać się w błoto, bo minerały z powstałej tak kałuży przywabią motyle. W końcu złapał okaz średniej wielkości. Pęsetą o stępionych końcach rozpościera jego skrzydełka w kolorze głębokiej czerni, z połyskującymi bielą plamami w kształcie litery „J”. – Och, wspaniale, wspaniale – zachwyca się. – To z pewnością nowy, nieopisany gatunek. Chociaż brat Henk jest franciszkańskim konwersem, a nie wykształconym biologiem, na badaniu motyli z zachodniej części Nowej Gwinei spędził kilkadziesiąt lat. Jeśli on nigdy dotąd nie widział tego owada, to nie widział go nikt. To jak obecność przy akcie stworzenia, a w pewnym sensie nawet przed tym aktem, bo zgodnie z zasadami nauki gatunek nie istnieje, dopóki nie zostanie przekazany do muzealnej kolekcji, a brat Henk nie opublikuje jego opisu w naukowym czasopiśmie. – Patrz, tam jest ten nowy dziwoliczek – mówi Henk, wskazując skraj bagna. Średniej wielkości ptak z prawie czarnymi piórami i pomarańczowymi fałdami nagiej skóry na głowie skacze przez zarośla, dziobiąc owoce. To gatunek spotykany tylko w górach Foja. Druga co do wielkości wyspa świata od …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/d96c68752acf6e690d0b9f2db0950e5b0c277781-93d880a.jpeg
width: 714
height: 475

Architekci z Dubaju znów działają na wyobraźnię. Zbudują hotel, we wnętrzu którego powstanie... dżungla [GALERIA]
type: item
date: 2016-09-26T10:59:10.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dubaj
subject: dżungla
subject: hotele
subject: lasy deszczowe
subject: luksus
subject: zjednoczone emiraty arabskie
description: Las deszczowy na pustyni? To możliwe w Dubaju. Zobacz wizualizacje.
encoded: ZOBACZ GALERIĘ >>> Dubaj jest naj. Tu ma być najwięcej, najwyżej, najbardziej fantazyjnie... Cena nie gra roli. Nikogo już nie dziwi wyspa w kształcie palmy albo sztucznie naśnieżane stoki, gdy temperatura za oknem sięga nawet 50 stopni. Tym razem projektanci z Dubaju postanowili zaskoczyć nas jeszcze bardziej. We wnętrzu położonego na pustyni hotelu zamierzają posadzić… las deszczowy. Bujny i tropikalny. Wśród egzotycznych zarośli powstanie specjalna strefa wypoczynku, tak by goście hotelu mogli poczuć się, jak podczas wyprawy do Amazonii. Efekt mają potęgować fontanny, dźwięki i animacje. Szczyt wyobraźni Rosemont Five Star Hotel & Residences będą tworzyć dwie 53-piętrowe, szklane wieże. W jednej z nich zaaranżowanych zostanie 448 pokoi, w drugiej - 280 luksusowych apartamentów. We wnętrzach hotelu powstanie również planetarium oraz wizualizacje przedstawiające podwodny świat. Celem projektantów jest połączenie nowoczesnego designu i cyfrowej technologii ze światem przyrody. „Kto bogatemu…” Hotel powstanie w stolicy Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Planowany termin ukończenia prac? Rok 2018. Koszt inwestycji to, bagatela, 550 mln dolarów. Autorami tego projektu są architekci z pracowni ZAS Architects. Trzeba przyznać - fantazji im nie brakuje.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/a1b6ae66146f2d515f4aca898592cb5cfaf471d9-5c1a5a0.jpeg
width: 1024
height: 1024

Do 2050 roku stracimy lasy deszczowe o powierzchni Indii
type: item
date: 2015-08-26T08:30:22.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: lasy deszczowe
description: Taki wniosek wynika z raportu amerykańskiego think tanku Centrum dla Globalnego Rozwoju.
encoded: Dokument powstał na podstawie m.in. analizy zdjęć satelitarnych. Mający siedzibę w Waszyngtonie think-tank zebrał też dane ze 100 państw. Analiza pokazała, że w ciągu najbliższych 35 lat zostanie zniszczonych i wyciętych 289 mln hektarów lasów deszczowych. To obszar zbliżony do powierzchni Indii. Centrum ostrzega, że będzie mieć to bardzo poważny wpływ na światowy klimat i może przyspieszyć proces globalnego ocieplenia. (Czytaj też: Tropikalna dżungla daje w kość) W raporcie obliczono, że jeżeli utrzyma się dynamika niszczenia lasów tropikalnych, to do 2050 roku do atmosfery dostanie się 169 mld ton dwutlenku węgla, co jest odpowiednikiem rocznej emisji 44 tys. elektrowni węglowych. – Ograniczenie niszczenia lasów deszczowych jest tanim sposobem na walkę ze zmianami klimatycznymi – podkreślił ekonomista środowiskowy Jonah Busch. Zaproponował też, aby walcząc z globalnym ociepleniem światowe rządy zaczęły wprowadzać specjalne podatki na emisję dwutlenku węgla. (Czytaj też: Najstarszy las deszczowy świata) Źródło: PAP Nauka w Polsce

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b981043c5b3382c685fbc98edf2b779c7e78ad4e-f2ff731.jpeg
width: 1000
height: 667

Odrodzenie Gorongosy
type: item
date: 2013-08-04T13:21:00.000Z
creator: Edward O. Wilson
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: afryka
subject: lasy deszczowe
subject: mozambik
subject: parki narodowe
subject: święta góra
subject: zagrożone gatunki
description: Biolog E.O. Wilson penetruje słynny park narodowy w Mozambiku. Odradzający się po wojnie domowej obszar staje przed nowym zagrożeniem: osadnikami, którzy wycinają w pień lasy porastające świętą górę.
encoded: W porze letnich monsunów, przypadającej między końcem listopada a połową marca, deszczowe chmury gnają z pasatami na wschód, przez Ocean Indyjski, do Mozambiku. Przekraczając linię wybrzeża, skrapiają ożywczą wilgocią lasy płaskowyżu Cheringoma zwane miombo, później przetaczają się nad trawiastymi równinami Wielkiego Rowu Zachodniego. Na koniec docierają do stoków góry Gorongosa, gdzie spadają ulewnym deszczem. Na sięgający 1863 m masyw Gorongosa co roku spada niemal 2 m wody. To wystarcza do zasilenia wspaniałego lasu deszczowego na szczytach, a na wschodzie, w rowie tektonicznym, do utrzymania parku, który był kiedyś jedną z najbogatszych w gatunki ostoi dzikich zwierząt na świecie. Zanim spustoszyła go wojna domowa, Park Narodowy Gorongosa przemierzały słonie, bawoły afrykańskie, hipopotamy, lwy, guźce i kilkanaście gatunków antylop. Dziś niektóre z nich wracają, głównie dzięki wysiłkom Grega Carra, amerykańskiego filantropa, który szefuje projektowi odnowy parku. W roku 2010 odnotowano sukces: rząd Mozambiku naprawił błąd popełniony przy tworzeniu ostoi i włączył w granice parku górę Gorongosa, źródło zasilających go życiodajnych rzek. Latem 2011 pojechałem do Gorongosy, by wspomóc wysiłki Carra i pracować nad swoim nowym podręcznikiem biologii dla szkół średnich. Park to świetne miejsce, pozwalające połączyć wyzwania współczesnej nauki z radosnym podnieceniem płynącym z odkrywania dzikiej przyrody. Zajmujący 75 km2 wokół szczytu deszczowy las Gorongosa wyróżnia się niczym wyspa na oceanie traw sawanny. Trudno tu dotrzeć, więc pozostał dotąd dla biologów niemal czystą kartą. Zanim się tu pojawiłem, nic nie wiedziano np. o mrówkach, w których się specjalizuję. Dla badacza przyrody nie ma zaś nic równie magnetycznego jak nieznany ląd. Gdy podczas mojej pierwszej wyprawy do Afryki odwiedziłem górę Gorongosa, od razu urzekła mnie obietnicą niespodzianek i potencjalnych odkryć. Podczas pobytu w parku towarzyszył mi Tonga Torcida – młody człowiek, który właśnie tu się…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/2f9f2ff1bc02d5fdb9d1c70891a70ff324da7724-2ae69c8.jpeg
width: 2128
height: 1416

8/2013
type: item
date: 2013-07-29T20:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: australia
subject: kolej
subject: lasy deszczowe
subject: orient express
subject: podróże
description: W tym miesiącu aż 4 okładki do wyboru! O nieistnieniu niemożliwego Martyna Wojciechowska: Strzeliłeś cztery bramki Realowi Madryt w jednym meczu, i to w Lidze Mistrzów. Czy to dowód, że niemożliwe nie istnieje? Robert Lewandowski: Nie ma rzeczy niemożliwych. Trzeba tylko wierzyć i dążyć do wyznaczonego sobie celu. Bo tak naprawdę nikt nie wie, gdzie leży granica ludzkich możliwości. Dopóki stąpamy po ziemi, te granice pozostaną zagadką, niezależnie od sfery życia. Trzeba walczyć, robić swoje, a na kolejnych etapach kolejne granice, kolejne bariery będą po prostu padały. Oglądałam ten mecz w Dżubie w Sudanie Południowym, a ludzie wokół gratulowali mi wyczynu rodaka – to tak, jakby granice, także w sensie geograficznym, na chwilę przestały istnieć. Choć akurat my Polacy mamy chyba skłonność do koncentrowania się na własnym podwórku. Rzeczywiście są ludzie, którym wystarcza niewielki krąg dookoła nich, ale wielu potrafi i lubi odkrywać nowe, poszerzać swoją wiedzę, rozwijać zainteresowania. To pomaga w życiu, w relacjach z innymi ludźmi. A czy dla Ciebie odkrywanie świata jest tematem zajmującym? Na pewno. Dużo czasu spędzam w podróżach. Boiska, na których gram, to jedno, ale widzę też i poznaję wiele miejsc poza nimi. Podróże przecież edukują, zmieniają, rozwijają. Kiedy myślisz o National Geographic, co przychodzi Ci do głowy? Pierwsza myśl to liceum, bo to był czas, gdy interesowałem się geografią i magazyn NG regularnie czytałem. Zawsze lubiłem podróżować, odkrywać i o takich tematach czytać. Gdy jadę w nowe miejsce, próbuję się o nim czegoś dowiedzieć. Na przykład o Hawanie – to miasto, które szczególnie mnie urzekło. Wiele ich już zwiedziłem, ale właśnie Hawanę zapamiętałem jako wyjątkową i do dziś miło wspominam
encoded: W tym miesiącu aż 4 okładki do wyboru! Spis treści: Pod flagą NG Ryzykanci Odkrywcy Skaner Grzyby Bez dwóch zdań – Polak ma duszę grzybiarza. Wielka namiętność do grzybów nie zawsze jednak idzie w parze ze znajomością tematu. Fotoreportaż Statek pod pełnymi żaglami to samo piękno, a więc dla fotografa temat wdzięczny, choć trudny zarazem. Jak można się z nim zmierzyć? Biskupin: Kto i jak go zbudował, w jaki sposób funkcjonował i dlaczego upadł? Ikoniczne stanowisko polskiej archeologii pod lupą. Król lew: Można by powiedzieć, że przed nim kroczy śmierć. Okazuje się jednak, że nieustannie kroczy również za nim, bo władca sawanny żyje w ciągłym zagrożeniu ze strony pobratymców. Lwy i ludzie: Życie w pobliżu siedlisk wielkich kotów do łatwych nie należy. Atak lwa – jeśli uda się go przeżyć – jest doświadczeniem traumatycznym. Cenoty Majów: Krasowe studnie Jukatanu były dla tamtejszych ludów czymś więcej niż tylko zbiornikami deszczówki, dlatego dziś archeolodzy szukają w nich rozwiązania naukowych zagadek. Piękno ciałaŁ Człowiek w naszym kręgu kulturowym ma kłopot z ciałem i definiowaniem jego piękna, a problem ten zyskał na znaczeniu wraz z opracowaniem procesu produkcji... tanich luster. Plemiona pierwotne nie estetyzowały przesadnie – piękne było dla nich przede wszystkim to, co użyteczne. Tylko dla prenumeratorów Romskie pałace: Wizyta w rumuńskim miasteczku, przy ulicach którego wyrosła ponad setka fantazyjnych rezydencji romskich bogaczy. Rzeka Klamath: Zburzyć cztery tamy, żeby chronić środowisko? Całkiem możliwe, że do tego dojdzie i kalifornijska rzeka Klamath odzyska pierwotne oblicze.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4728b11fb2fd7e8d489f3bea883651ab36629bfa-94ad8a5.jpeg
width: 2116
height: 3075

8/2010
type: item
date: 2010-08-01T20:00:00.000Z
creator: redakcja
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: Kultura
subject: lasy deszczowe
subject: madagaskar
subject: natura
subject: zwierzęta
description: Naukowcy obliczyli, że na świecie żyje dziś ok. 5 tys. plemion i grup etnicznych. Po barwnej kulturze i rytuałach wielu innych do dziś zostały już tylko notatki badaczy i eksponaty w muzeach etnograficznych. A po ilu nie zostało nic? Żal, że ten świat odchodzi do przeszłości. I nie sądzę, żebyśmy byli w stanie ten proces powstrzymać. W końcu większość plemion ucywilizowała się za sprawą mobilności i ciekawości białego człowieka. Do spopularyzowania turystyki paradoksalnie przyczynił się sam magazyn National Geographic. Przecież to właśnie nasze wspaniałe zdjęcia i artykuły inspirowały i inspirują do poznawania świata. Docierania tam, gdzie teoretycznie jeszcze nikogo nie było. Ale ile zostało takich miejsc? Ostatnie ostoje dzikości: Amazonia, Papua-Nowa Gwinea, dziewicze lasy Borneo – nawet one nie oparły się globalizacji. Krańce świata zaczynają wyglądać zwyczajnie – ludzie w T-shirtach, McDonaldy, stacje Shella. Z drugiej strony, przewrotnie, turystyka pomaga w ocaleniu przynajmniej niektórych tradycji. Często to dla nas, przyjezdnych, ludność Ameryki Południowej ubiera się w przepaski biodrowe, w dolinie Omo kobiety wkładają ogromne gliniane kółka w dolną wargę, młodzi mężczyźni na Vanuatu wykonują niebezpieczne skoki na lianach, prężą torsy, urządzają rytualne tańce, starają się mówić dawnym językiem.Zachęcam do lektury tego wydania magazynu National Geographic. Poświęciliśmy go światu, którego już niedługo nie będzie. Zostanie tylko to, co uwieczniamy na zdjęciach i filmach. Żeby ocalić dla kolejnych pokoleń.
encoded: Spis treści: Wywiad z podróżnikiem Januszem Kaszą, który podglądał życie amazońskich Indian Yanomami. Świat plemion. Mapa ludów pierwotnych Hadza. Nie mają domów, nie uprawiają ziemi, nie hodują zwierząt, nie chodzą do pracy. Żyją z tego, co zbiorą i upolują w tanzańskim buszu. Czy wiodą życie szczęśliwe? Aborygeni. Ich niezwykła sztuka ma korzenie sięgające... kilkudziesięciu tysięcy lat wstecz. Indyjscy nomadzi. Kiedyś wykuwali broń, dziś – z konieczności – łyżki. A dotrzymując obietnicy sprzed wieków, wywracają posłania na drugą stronę. Romowie. Surowe zasady romanipen strzegące cygańskich tajemnic pomogły im zachować tożsamość. Rom nie może choćby ot tak wybrać sobie zawodu. Nieńcy. Skolonizowali tundrę dzięki reniferom. A opis życia w tych ekstremalnych warunkach budzi mimowolne dreszcze. Szamani. Dzierżąc klucze do świata duchów, byli lekarzami, terapeutami i kapłanami w jednym. Etiopia. Wojownicy z doliny Omo wyglądają i mszczą się jak przed wiekami. Ale ogromnej zaporze rady nie dadzą. Tylko dla prenumeratorów: Górale z Wietnamu. Domowe ołtarzyki poświęcone przodkom, animistyczne rytuały, negocjacje z duchami – oto świat wietnamskich mniejszości.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/0cd4fa279461bc34f5b1593d75feffe1b28f87f7-49745b3.jpeg
width: 1044
height: 1506

Madagaskar. Nie tylko lemury
type: item
date: 2009-03-21T10:26:58.000Z
creator: Barbara Żukowska
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Kultura
subject: lasy deszczowe
subject: madagaskar
subject: natura
subject: zwierzęta
description: Wiele razy słyszałam pytanie: po co jechać dwa razy na Madagaskar, skoro można wybrać się w nowe miejsce? Otóż wróciłam tam, by znowu poczuć smaki i zapachy wyspy, zobaczyć pomarańczowe chaty plemienia Betsileo, lasy deszczowe, palmy pod Isalo, znajomych we Fianie
encoded: Na Madagaskarze ciekawe jest to, że tak naprawdę nie da się zaplanować podróży. Drogi i mosty zaznaczone na mapie często już nie istnieją z powodu cyklonów. Taxi-brousse odjeżdża z 8-godzinnym opóźnieniem, piroga płynie dwa dni zamiast kilku godzin, bo na morzu drze się żagiel. Mora mora – powtarzają wtedy Malgasze i śmieją się ze spieszących się białych. Duże wrażenie zrobiło na mnie południe Madagaskaru – bardzo suche i odizolowane z powodu słabych dróg. Mimo że w kraj-obraz wdzierają się tam obce elementy – opuncje i kozy sprowadzone przez Francuzów – ciągle można podziwiać busz, którego widok wprawia w osłupienie. Baobaby, drzewa butelkowe, kaktusopodobne didiery o nieprawdopodobnych kształtach, wśród których uważny obserwator zobaczy wangi, kuje (perełki dla ornitologów) i lemury katta. Można by pomyśleć, że Bóg podczas tworzenia świata torbacze przeznaczył Australii, a pozostałe dziwolągi umieścił na Madagaskarze. To na południu spotkałam się z fady, które zabrania... podawania bezpośrednio kurzych jaj – trzeba je położyć na ziemi, by mogła je wziąć druga osoba. Takich fady jest na Madagaskarze mnóstwo, są nie mniej fascynujące niż przyroda i krajobrazy. Wystarczy porzucić turystyczne szlaki, by je odkryć. W buszu dzieci na widok białych uciekają z krzykiem, kobiety ubijają ryż w stępach, na matach suszy się szarańcza. Onieśmielała mnie gościnność Malgaszy, zwłaszcza w obliczu ich biedy, i zdumiewała radość życia ludzi, którzy nie mając prawie nic, często mają więcej niż my. Wyspa jednak się zmienia, wkracza tam cywilizacja – na półkach w sklepie obok nowiutkich żelazek z duszą, jakich używały nasze babcie, stoją odtwarzacze DVD!

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7616eaec0861625815253f34c7d57f75c38d28b1-636e9e0.jpeg
width: 423
height: 640

Kolej australijska. Wielbłąd stukający kołami
type: item
date: 2009-03-18T09:42:05.000Z
creator: Marek Tomalik
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: australia
subject: kolej
subject: lasy deszczowe
subject: orient express
subject: podróże
description: Podróżowanie koleją po Australii to dziś niemal... fanaberia. Połączenia są rzadkie, bilety drogie, a sieć linii kolejowych ustępuje sieci autokarowej, a nawet lotniczej. A jednak...
encoded: Kolej ma swój niepowtarzalny urok i znajduje amatorów, szczególnie na dłuższych trasach, choć najlepszym i najczęściej wybieranym środkiem lokomocji od lat pozostaje w Australii samochód. Podobnie jak w Europie, koszty wielokrotnych przejazdów pociągiem można ograniczyć, kupując jedną z wieloprzejazdówek. Na przykład Austrail Flexi-Pass umożliwia podróżowanie po całym kontynencie w ramach karnetów 15- i 22-dniowych ważnych pół roku. East Coast Discovery Pass kusi 50-proc. zniżką na przejazd po najbardziej turystycznym wschodnim wybrzeżu. Aby spróbować przygody na kolejowym szlaku, najlepiej wybrać się w podróż jednym z trzech kultowych pociągów. Pierwszy z nich – The Ghan – to prawdziwa legenda. Nazwa pochodzi od wielbłądów afgańskich, przez lata niezastąpionych przy penetrowaniu pustynnego centrum kraju. Od 1929 r. do lat 80. XX w. stara, wąskotorowa linia znana dziś jako The Old Ghan wciągała romantyków, rzezimieszków i rozmaite niespokojne duchy do przygody w sercu Australii. Dziś The Old Ghan jest wspomnieniem, a niektóre odcinki z imponującymi mostami urosły do rangi zabytków. Większość torowisk jednak zdemontowano lub pochłonęła je pustynia. Wzdłuż dawnej kolei przebiega szlak Oodnadatta, którym przejechałem wozem terenowym w ramach wyprawy śladami Pawła Edmunda Strzeleckiego. Niewiarygodne krajobrazy poszarpanej słońcem pustyni i oddalenie od cywilizacji mocno poruszają wyobraźnię… Kiedy położono tory do Alice Springs, dalsza nitka do Darwin wydawała się kwestią kilku lat. Upłynęło ich jednak 70, nim pociąg z południa mógł wjechać do Darwin. Tak długo trwały negocjacje z aborygenami, mającymi tu wiele świętych miejsc. Dziś luksusowa kolej The Ghan łączy Adelajdę na południu kraju z Darwin na północy. Dwa dni i dwie noce pięknych krajobrazów pustynnego interioru na odcinku 2 070 km to prawdziwa przygoda. Ze wszech miar godna polecenia – jeśli tylko kogoś na to stać. Od 1998 do 2003 roku sunął po szynach wschodniego wybrzeża Great South Pacific Express – odpowi…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9556dc995b26657665559f0ad420a4a2f9d3506c-ebe7815.jpeg
width: 640
height: 426