Inwestycja, która wywołała burzę. W świętym miejscu powstaje luksusowy kurort
Budowa ośrodka na górze Synaj pokazuje, jak trudne bywa pogodzenie rozwoju turystyki z ochroną miejsc o wyjątkowym znaczeniu duchowym. Władze Egiptu promują inwestycję jako krok ku modernizacji, jednak dla wielu to zagrożenie dla wielowiekowego dziedzictwa.
Święte miejsca od wieków przyciągają pielgrzymów i turystów, ale rzadko stają się areną wielkich inwestycji komercyjnych. Tym razem jednak sytuacja wygląda inaczej. Egipt ogłosił plany realizacji projektu „Wielkie Przemienienie”, którego centralnym punktem ma być góra Synaj, czyli miejsce o niezwykłym znaczeniu religijnym. Władze zapowiadają budowę luksusowych hoteli, centrów handlowych i willi, twierdząc, że inwestycja ma połączyć duchowość z nowoczesną turystyką. Pomysł ten wywołał jednak duże kontrowersje, gdyż dla wielu osób granica między sacrum a komercją została poważnie naruszona. Święta góra pod presją inwestycji Przez stulecia góra Synaj była celem pielgrzymek i duchowych wędrówek. Turyści i wierni wspinali się na jej szczyt z pomocą beduińskich przewodników, by podziwiać wschód słońca nad pustynnym krajobrazem. Szczególne znaczenie religijne sprawiło, że miejsce to uznawane jest za jedno z najświętszych w Egipcie – czczone zarówno przez Żydów, chrześcijan, jak i muzułmanów. To tutaj, według tradycji, Mojżesz miał otrzymać Dziesięć Przykazań, a Biblia i Koran wspominają o objawieniu Boga w płonącym krzewie. Dziś u stóp góry znajduje się klasztor św. Katarzyny z VI wieku, wpisany na listę UNESCO. Okolicę zamieszkuje plemię Dżebelja, znane jako Strażnicy Świętej Katarzyny, które od pokoleń opiekuje się tym miejscem. Jednak ich dotychczasowy świat ulega gwałtownej przemianie. W odizolowanej przestrzeni powstają luksusowe hotele, wille i bazary, co stopniowo przekształca charakter regionu. W ramach realizacji projektu „Wielkie Przemienienie” zburzono tradycyjne domy plemienia i ekologiczne obozowiska turystyczne, nie wypłacając odszkodowań. Co więcej, budowa parkingu doprowadziła do ekshumacji ciał z miejscowego cmentarza, co dla społeczności stało się szczególnie bolesnym doświadczeniem. Spór o klasztor św. Katarzyny. Religia kontra interesy polityczne Choć egipskie władze podkreślają, że nowe inwestycje na Synaju mają wspierać rozwój turystyki i wzmacniać gospodarkę, dla Grecji sprawa klasztoru św. Katarzyny od dawna wykracza poza kwestie ekonomiczne. Ateny traktują to miejsce jako duchową stolicę prawosławia, a sam klasztor jako niezachwiany symbol dziedzictwa chrześcijańskiego. Nic więc dziwnego, że majowy wyrok egipskiego sądu, uznający teren wokół klasztoru za własność państwową, wywołał prawdziwą burzę. Hierarchowie Kościoła greckiego określili tę decyzję mianem konfiskaty i zagrożenia dla samego istnienia wspólnoty mnichów. Arcybiskup Aten Hieronim II mówił wręcz o „wywłaszczeniu duchowej latarni hellenizmu”, a rezygnacja długoletniego arcybiskupa Damianosa – głęboko rozczarowanego i podzielonego tym wyrokiem – wstrząsnęła opinią publiczną. Równie zdecydowanie zareagował Grecki Prawosławny Patriarchat Jerozolimy, przypominając, że klasztor cieszył się szczególną ochroną już w VII wieku, kiedy to Mahomet nadał mu gwarancję bezpieczeństwa oraz nazwał miejscem pokoju i pojednania między chrześcijanami a muzułmanami. Finalnie wspólne oświadczenie Grecji i Egiptu miało na celu złagodzenie sporu i zapewnienie, że klasztor św. Katarzyny nie zostanie zburzony ani zamknięty, jednak nie rozwiało obaw, iż duchowe dziedzictwo tego miejsca zostanie podporządkowane komercyjnym projektom i politycznym interesom. Ben Hoffler, brytyjski pisarz podróżniczy współpracujący z plemionami Synaju, powiedział w rozmowie z BBC, że na ich oczach „powstaje świat miejski”, zupełnie obcy dla społeczności Dżabeleya. – To nie jest rozwój, jakiego chcą mieszkańcy, ale ten, który został im narzucony odgórnie, by służyć interesom zewnętrznych inwestorów kosztem lokalnej ludności. To świat, od którego zawsze pragnęli pozostać odizolowani, na którego powstanie nigdy nie wyrazili zgody i który na zawsze zmieni ich miejsce w ojczyźnie – podkreślił. Źródła: Fox News, New York Post, BBC Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Nadmorski kurort surowo karze turystów za nieodpowiedni ubiór. „To kwestia szacunku”
Coraz więcej europejskich kurortów mówi „dość” turystom, którzy ignorują lokalne zasady. W jednym z nadmorskich miast we Francji władze postanowiły wprowadzić surowy zakaz dotyczący stroju poza plażą. Nowe przepisy budzą skrajne emocje, a ich złamanie może sporo kosztować.
Spis treści: Nadmorskie miasto zakazuje spacerów w strojach kąpielowych Reakcje na zakaz w Les Sables-d'Olonne W ostatnich latach gwałtowny wzrost liczby turystów sprawił, że zjawisko dotąd postrzegane jako motor rozwoju gospodarczego i źródło lokalnych dochodów coraz częściej bywa odbierane jako obciążenie. W odpowiedzi na ten trend wiele europejskich kurortów zaczęło wprowadzać zakazy, stawiając na pierwszym miejscu ochronę lokalnej kultury i porządku publicznego. Najnowszym przykładem jest decyzja burmistrza jednego z francuskich nadmorskich miast, która wywołała szeroką dyskusję, i za złamanie której podróżni mogą słono zapłacić. Nadmorskie miasto zakazuje spacerów w strojach kąpielowych Miasteczko Les Sables d’Olonne położone jest bezpośrednio nad Oceanem Atlantyckim na zachodzie Francji. Miejscowość w sezonie odwiedza wielu turystów, którzy jednak teraz będą musieli się dostosować do nowego zakazu. Kilka dni temu burmistrz kurortu zamieścił w swoich mediach społecznościowych komunikat, który wzbudził niemałe emocje. Yannick Moreau ogłosił bowiem, że podczas spacerów po tym nadmorskim mieście „zabronione jest chodzenie topless lub w stroju kąpielowym”. Jak wyjaśnił, „to kwestia szacunku dla mieszkańców, którzy nie chcą, by ludzie poruszali się po ich mieście półnago”. – To również podstawowa zasada higieny obowiązująca na naszych targowiskach, w sklepach i na ulicach – dodał burmistrz, podkreślając, że przestrzeganie tej reguły traktuje jako element dbałości o porządek publiczny. W mieście rozpoczęto również kampanię pod hasłem „W Les Sables-d'Olonne szacunek nie ma wakacji”. Ulotki rozdawane turystom przypominają, że lokalne plaże ciągną się na długości około 11 kilometrów, co daje każdemu wystarczająco dużo przestrzeni, by swobodnie nosić stroje kąpielowe – ale wyłącznie na plaży, a nie w centrum miasta. Ci, którzy zignorują ten zakaz, muszą liczyć się z konsekwencjami. Policja ma bowiem prawo egzekwować przepisy, a za ich złamanie grozi grzywna w wysokości nawet 150 euro. Reakcje na zakaz w Les Sables-d'Olonne Wpis burmistrza spotkał się z szerokim odzewem internautów. W komentarzach pod jego postem można przeczytać: „Dziękuję, panie burmistrzu. Uważam, że to nie do zniesienia”, „Moi rodzice prowadzą sklep przy plaży i nieraz muszą prosić ludzi, by się ubrali”, „Powinien pan zobowiązać funkcjonariuszy do wystawiania mandatów, bo często tego nie robią – dowodem są tłumy półnagich spacerowiczów” czy „Popieram tę inicjatywę. Aby żyć szczęśliwie, trzeba żyć (nieco bardziej) ubranym”. Pojawiły się jednak również głosy krytyki wskazujące, że w mieście istnieją ważniejsze problemy niż mandaty za niewłaściwy ubiór turystów. Na koniec warto przypomnieć, że podobne przepisy obowiązują już w wielu europejskich kurortach. W La Grande-Motte na południu Francji za zbyt skąpy ubiór poza plażą i nadmorską promenadą grozi kara 150 euro. Mandaty za spacer w bikini po mieście wprowadzono również w portugalskiej Albufeirze i we włoskim Agropoli. Z kolei w hiszpańskiej Maladze za wyjście na ulice bez ubrania można zapłacić nawet 750 euro (ok. 3,2 tys. złotych). Źródła: Fox News, TVN24 Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kurort na miarę propagandy. Korea Północna otworzyła ośrodek wypoczynkowy
Wonsan-Kalma Beach Resort to pierwszy w Korei Północnej luksusowy kompleks wypoczynkowy, który ma pomieścić nawet 20 tysięcy osób. Oficjalna propaganda nazywa go „preludium nowej ery”, jednak dla wielu to pokaz siły, a nie realna otwartość na świat.
Spis treści: Luksusowy kurort w miejscu dawnej bazy wojskowej Dla kogo ten luksus? Północnokoreańska turystyka w cieniu kontroli Media na całym świecie obiegła wiadomość o otwarciu wielkiego kompleksu wypoczynkowego w Korei Północnej. Położony na wschodnim wybrzeżu kraju Wonsan-Kalma Beach Resort ma pomieścić nawet 20 tysięcy osób. Pierwotnie otwarcie planowano już w październiku 2019 roku, ale opóźnienia budowlane oraz pandemia COVID-19 przesunęły realizację projektu o kilka lat. Kurort – budowany z rozmachem rzadko spotykanym w tym izolowanym państwie – ma być początkiem „nowej ery” w północnokoreańskiej turystyce. Luksusowy kurort w miejscu dawnej bazy wojskowej Nowy ośrodek Wonsan-Kalma Beach Resort powstał na terenie dawnego lotniska wojskowego Kalma, w prowincji Kangwŏn, w pobliżu miasta Wŏnsan. Według Koreańskiej Centralnej Agencji Prasowej (KCNA), projekt ma znaczenie nie tylko wizerunkowe, ale też gospodarcze. Budowę rozpoczęto w 2018 roku z inicjatywy Kim Dzong Una, który – jak podkreślają północnokoreańskie media – osobiście nadzorował rozwój inwestycji. Prace prowadzono w szybkim tempie, lecz z powodu problemów logistycznych i międzynarodowych sankcji nie udało się dotrzymać pierwotnego terminu otwarcia. W skład kompleksu wchodzą nowoczesne hotele, wille, apartamenty, baseny, centra odnowy biologicznej, a także sklepy i punkty gastronomiczne. Całość ciągnie się wzdłuż wybrzeża Morza Japońskiego na długości ok. 4 kilometrów. Władze Korei Północnej podkreśliły, że Wonsan-Kalma ma być miejscem „rekreacji i regeneracji dla wszystkich obywateli” oraz symbolem postępu narodowego. KCNA opisała z kolei realizację inwestycji jako „wielkie, pomyślne wydarzenie dla całego kraju” i „preludium do nowej ery w turystyce”. Chociaż większość materiałów promocyjnych prezentuje nowoczesną architekturę i rozwiniętą infrastrukturę, niewiele wiadomo o rzeczywistym poziomie dostępnych usług. Eksperci podkreślają, że kurort może w rzeczywistości służyć przede wszystkim partyjnej elicie i celom propagandowym. Dla kogo ten luksus? Północnokoreańska turystyka w cieniu kontroli Choć kurort Wonsan-Kalma Beach Resort został przedstawiony jako projekt dostępny dla wszystkich, najprawdopodobniej skorzystają z niego przede wszystkim mieszkańcy stołecznego Pjongjangu, członkowie armii oraz partii. Dla większości społeczeństwa – zmagającego się z brakami w dostępie do podstawowych dóbr – pozostanie raczej niedostępnym symbolem „turystyki socjalistycznej”. Jednocześnie resort ma pełnić rolę reprezentacyjną wobec zagranicznych gości. Choć pandemia znacząco ograniczyła podróże do Korei Północnej, niektóre biura podróży nadal oferują możliwość wizyty. – To niszowe miejsce, ale właśnie dlatego przyciąga tych, którzy szukają niekonwencjonalnych doświadczeń podróżniczych. To fascynujące doświadczyć czegoś tak znajomego jak kurort nadmorski, który został ukształtowany w unikalnym kontekście kulturowym Korei Północnej – powiedział Elliott Davies, dyrektor biura podróży Uri Tours. Koreańska Centralna Agencja Prasowa podkreśliła, że rozwój Wonsan to element większej strategii modernizacji regionu oraz próby przyciągnięcia inwestycji – również w sektorze turystyki. Na razie jednak, jak zauważył „New York Times”, niewiele wskazuje na to, by masowy ruch turystyczny mógł się rozwinąć w kraju o tak rygorystycznej kontroli granicznej i informacyjnej. Eksperci również przypominają, że choć Korea Północna wielokrotnie deklarowała otwartość na współpracę turystyczną, rzeczywisty dostęp do kraju pozostaje ograniczony, a każda podróż odbywa się pod ścisłym nadzorem służb państwowych. W tym kontekście Wonsan-Kalma Beach Resort jawi się bardziej jako wewnętrzny projekt niż realna alternatywa dla międzynarodowej turystyki. Źródła: New York Times, BBC, CNN Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
„Polski Dubaj” istnieje naprawdę. To największa sztuczna plaża w Europie
Największa sztuczna plaża w Europie robi furorę nie tylko latem. Zyskała przydomek „polski Dubaj” i wciąż przyciąga coraz więcej odwiedzających. Gdzie dokładnie się znajduje i co warto o niej wiedzieć?
W tym artykule: Gdzie jest „polski Dubaj”? Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Z czego słynie Jarosławiec? Jak dojechać do Jarosławca? Dubaj od lat działa na wyobraźnię podróżników. Słynne wieżowce, lazurowa woda i złoty piasek przyciągają miliony urlopowiczów (tylko w 2024 roku było ich niemal 19 mln). Nie każdy jednak wie, że Polska ma swój „Dubaj”. Brzmi intrygująco? I słusznie, bo kryje się za tym niecodzienna atrakcja – największa sztuczna plaża w Europie. Gdzie jest „polski Dubaj”? „Polski Dubaj” mieści się w położonym między Ustką a Darłowem Jarosławcu, który w sezonie letnim cieszy się ogromną popularnością wśród turystów. To właśnie tu, w bezpośrednim sąsiedztwie Bałtyku, powstała największa sztuczna plaża w Europie o powierzchni 5 hektarów. Początkowo miała jedynie chronić wybrzeże, ale szybko stała się jedną z największych atrakcji w regionie. Po zakończeniu prac w 2018 roku plaża w Jarosławcu stała się turystycznym hitem, a sam kurort zaczęto porównywać do Dubaju. Dlaczego plaża w Jarosławcu nazywa się „Dubaj”? Określenie „polski Dubaj” nie wzięło się znikąd. Za spektakularnym wyglądem plaży w Jarosławcu stoi imponująca i kosztowna inwestycja hydrotechniczna. Jak czytamy na stronie Jaroslawiec.pl, w ramach zrealizowanego na zlecenie Urzędu Morskiego projektu w morzu utworzono pięć ogromnych, kamiennych ramion sięgających aż 180 metrów w głąb Bałtyku. Przez dwa lata, niemal bez przerwy, dziesiątki ciężarówek dostarczały granitowe bloki potrzebne do budowy tej masywnej konstrukcji. W kolejnym etapie przystąpiono do refulacji, czyli przepompowywania piasku z dna morskiego do specjalnie wyznaczonych „kwater” pomiędzy falochronami. Choć używa się tu terminu „refulacja”, warto zaznaczyć, że nie chodziło o odbudowę istniejącej plaży, lecz o stworzenie zupełnie nowej – od podstaw. Koszt całej inwestycji wyniósł aż 170 milionów złotych, co czyni ją największym projektem ochrony brzegu morskiego w historii Polski. Choć liczby mogą robić wrażenie, należy pamiętać, że plaża w Jarosławcu to nie tylko atrakcja turystyczna, ale przede wszystkim skuteczna ochrona najwyższego klifowego wybrzeża Pomorza Środkowego. „Polski Dubaj” przyciąga tłumy Po zakończeniu budowy plaża nie była od razu dostępna dla odwiedzających. Przez kilka miesięcy obowiązywał zakaz wstępu, a podziwiać ją można było jedynie z daleka. Dopiero po dokładnych testach Urząd Morski zezwolił na jej użytkowanie. Od tego momentu „polski Dubaj” każdego lata przyciąga tysiące plażowiczów. Na miejscu już dziś turyści mogą korzystać z przygotowanych stref rekreacyjnych, w tym boisk do siatkówki plażowej, szerokiej przestrzeni do plażowania czy wyznaczonych kąpielisk. Co ciekawe, samorząd planuje dalsze zagospodarowanie terenu. Jednym z pomysłów jest budowa platformy widokowej. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/shutterstock2029265807-b0321dd.jpg" width="2854" height="1900" alt="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej / fot. Kamil Zajaczkowski, Shutterstock" title="Jarosławiec słynie z największej sztucznej plaży w Europie, malowniczych klifów i latarni morskiej / fot. Kamil Zajaczkowski, Shutterstock" /> Z czego słynie Jarosławiec? Jarosławiec to niewielka, ale bardzo popularna nadmorska miejscowość. Choć głośno o niej głównie za sprawą największej sztucznej plaży w Europie, ma znacznie więcej do zaoferowania. Turyści doceniają malownicze klify – jedne z najwyższych na Pomorzu Środkowym – oraz zabytkową latarnię morską, z której można podziwiać rozległą panoramę Bałtyku. To idealne miejsce dla tych, którzy wypoczynek nad morzem chcą połączyć z ruchem. W okolicy wytyczono wiele tras rowerowych i pieszych szlaków z pięknymi widokami. Wśród lokalnych atrakcji warto wymienić także nowoczesne, interaktywne i bardzo lubiane przez rodziny z dziećmi Muzeum Bursztynu. Można tam zobaczyć m.in. największe bryły bursztynu bałtyckiego w Polsce, ciekawe inkluzje oraz rzadki okaz bursztynu o niebieskim zabarwieniu. Szacuje się, że rocznie w Jarosławcu urlop spędza od 120 do 170 tysięcy wczasowiczów. Jak dojechać do Jarosławca? Planując podróż do Jarosławca, warto postawić na samochód. To zdecydowanie najwygodniejsza opcja. Z Trójmiasta to ok. 2,5 godziny drogi, z Poznania – niecałe cztery. Jeśli wybierasz się koleją, najlepiej wysiąść w Sławnie lub Darłowie, skąd łatwo złapać lokalny transport. W sezonie kursują też autobusy z większych miast, więc każdy znajdzie dla siebie wygodne rozwiązanie. Źródła: jaroslawiec.pl; National Geographic Polska Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Wyspa Uznam należy do Polski i Niemiec. Co warto na niej zobaczyć i czego spróbować?
Po polskiej i niemieckiej stronie wyspy Uznam czeka na was sporo atrakcji. Są tu plaże, świeże ryby, architektura kurortowa i spokojne miasteczka.
W tym artykule: Świnoujście Wyspa Uznam Zinnowitz Plaże, jeziora i kanały Rankwitz Mellenthin Wyspa Uznam – informacje praktyczne Wspinam się po 308 stopniach na szczyt najwyższej latarni morskiej na polskim wybrzeżu. Ceglany budynek ma niemal 70 m wysokości i góruje nad Świnoujściem. Zbudowana w połowie XIX w. konstrukcja była z początku ośmiokątna, dopiero na początku minionego stulecia zamieniono ją na okrągłą, ponoć bardziej odporną na działanie morskiego wiatru i soli. Na jej czubek wchodzę, by spojrzeć na portowe doki, ogromne żurawie przeładunkowe i poruszające się dostojnym ruchem statki. Świnoujście Świnoujska latarnia stoi blisko morza, u ujścia przecinającej miasto rzeki Świny, na jej prawym brzegu. Szeroki nurt rozdziela wyspy Wolin i Uznam. Większość nadmorskiego miasta ciągnie się już po stronie Uznamu. To właśnie tam, na szczycie długiego, wychodzącego w morze falochronu znajduje się Stawa Młyny. Ten znak nawigacyjny ma kształt wiatraka i jest najczęściej fotografowanym i udostępnianym w sieci zdjęciem nie tylko ze Świnoujścia, ale i z całego polskiego wybrzeża. Po stronie Uznamu portowy, przemysłowy charakter Świnoujścia rozmywa się, zamieniając w przyjemny letni kurort. Czeka tu najszersza w Polsce plaża – pas delikatnego piasku mający nawet 200 m. Ten ogrom sprawia, że nawet w sezonie znalezienie wolnego miejsca w komfortowym dystansie od innych nie sprawia większego problemu. Po odejściu od głównych wejść na plażę staje się dziecinnie proste. Wzdłuż morza biegnie nowa promenada, a kilka miesięcy temu uruchomiono minitężnię. Po ułożonych na sobie cienkich gałązkach spływa solankowa woda, rozbijając się na miliony drobnych kropelek tworzących dobroczynny aerozol. Wdychanie powietrza w pobliżu tężni pomaga w leczeniu chorób układu oddechowego i wzmacnia odporność. Wystarczy tylko usiąść w pobliżu lub spacerować przez około pół godziny i oddychać pełną piersią. Wyspa Uznam Uznam jest wyspą niemiecko-polską. I choć granicę między państwami można pokonać bez żadnych formalności, trudno nie odczuć jej przekroczenia. Chwilę po opuszczeniu naszego kraju wszystko zmienia się niczym w sztuczce magika. W architekturze zaczynają przeważać XIX-wieczne wille. – Ahlbeck, Bansin i Heringsdorf mają rodowód cesarski – mówi Andreas z Niemieckiego Biura Promocji Turystyki, który oprowadza mnie po tej części wyspy. – Pojawiali się tu Wilhelm I, Fryderyk Wilhelm II i Franciszek Józef I. To typowy przykład bäderarchitektur, czyli architektury kurortowej. Idąc nabrzeżem lub przesiadując w plażowym koszu, można więc sycić wzrok willami, hotelami i pensjonatami o zupełnie niepowtarzalnym stylu. Budujący je zamożni właściciele traktowali posiadłości jako wyznacznik statusu. Prześcigali się w zdobieniach, inspirując się renesansem, barokiem i klasycyzmem. Mimo stylistycznego bogactwa ta architektura pozostaje jednak przyjemna dla oka. Kilkupiętrowe, malowane na biało wille zwrócone są zawsze frontem ku morzu, a ich kanciaste wieżyczki i ażurowe zdobienia czynią z nich domy niemal baśniowe. Budynki wkomponowują się w bałtycki krajobraz, zostały stworzone z myślą o morzu, plaży, sztormowym wietrze. Nie ma w nich żadnej ostentacji ani przesady. Wszystkie trzy miejscowości, które z biegiem lat zlały się niemal w jedną (od 2005 r. tworzą gminę Ostseebad/Seebad Heringsdorf), mają wcinające się w Bałtyk mola. Najdłuższe, ciągnące się na ponad pół kilometra, jest w Heringsdorfie. Niegdyś było najdłuższym pomostem w Europie, dziś pozostało liderem na Uznamie. Zabytkowe molo z 1893 r. spłonęło w latach 50. XX wieku, a nowe okazało się dużo nowocześniejsze w formie. Być może to właśnie dlatego bardziej podoba mi się prosty i dużo mniejszy pomost w Ahlbecku. Podczas spaceru zajadam się fischbrötchen – bułka z rybą wydaje się banalna, po dwóch kęsach jestem jednak w niebie. To wyśmienity matias (młody, nie starszy niż dwa lata śledź), tłusty i delikatny. Zestawiony z kiszonym ogórkiem, plastrem surowej cebuli i liściem sałaty zamienia się w poezję. – Uznam to ryby, latem nikt nie je tu nic innego – mówi Andreas. – Ale głównie są to gatunki pochodzące z pobliskich łowisk. A więc śledź, flądra, dorsz, a z ryb słodkowodnych – sandacz. Zinnowitz Okazję do spojrzenia im oczy w oczy mam w Zinnowitz, jednej ze starszych miejscowości na wyspie. Tuż obok długiego pomostu zbudowano stalową gondolę zanurzeniową. Mieści 25 osób i na 45 minut pozwala zniknąć w głębinach morskich. Głębiny to może za dużo powiedziane – urządzenie zanurza się bowiem na 3,5 m, zatrzymując się tuż przy dnie. Gondola opada powoli, poruszając się na nieruchomym trzpieniu. Przez szybę patrzę, jak poziom wody się podnosi, a molo i miasteczko w tle powoli znikają. Bałtyckie wody okazują się nieco zielonkawe, a zobaczenie mieszkańców morza wymaga nieco czasu i uwagi. To nie karaibskie rafy, gdzie życie aż tętni. Przylepiam się do okna, by słuchając opowieści przewodników o podmorskim świecie, zobaczyć unoszące się wraz z pływami płachty wodorostów, drobny plankton i kilka nieznanych mi rybek wielkości palca. W końcu nasza cierpliwość zostaje wynagrodzona. Tuż przy piaszczystym dnie pokazuje się sunąca w poszukiwaniu pożywienia całkiem spora flądra. Wokół niej tańczą hipnotycznymi ruchami meduzy. Bałtyk jest morzem o dość niskim zasoleniu. Tego typu akweny nie obfitują w bogactwo podwodnego życia, ale czasem można trafić na ich spore zagęszczenie. – Nigdy nie wiesz, co zobaczysz – mówi przewodnik. – Kiedyś pojawiła się cała ławica szprotek i przez chwilę opływała gondolę. To było zachwycające. Plaże, jeziora i kanały Ponad 40 km piaszczystych plaż ciągnących się wzdłuż północnego brzegu Uznamu sprawia, że od Bałtyku odkleić się trudno. Gdy jednak w końcu wsiadam do auta i kieruję się w głąb wyspy, odkrywam, że znajduje się tu zupełnie inna, ale nie mniej atrakcyjna kraina. Samochód toczy się opustoszałymi, ale idealnie gładkimi ulicami. Druga co do wielkości wyspa Niemiec kryje sporo jezior, małych akwenów, ukrytych w gęstej zieleni potoków i równych jak od linijki kanałów nawadniających. Rozrzucone pomiędzy nimi miejscowości lub pojedyncze zabudowania wkomponowują się w krajobraz gładko, bez żadnego zgrzytu, jakby były po prostu jednym z elementów natury. Wszystkie domy są zbliżone w stylu, nie kryją się za parkanami i wysokimi płotami, często przykryte są strzechą. Nawet te postawione zaledwie kilka lat temu nie silą się na nowoczesność i swobodnie odnaleźliby się w nich mieszkańcy sprzed 100 czy 150 lat. Rankwitz – Zależy nam na tym, by zachować pierwotny urok miasteczka – mówi Arno Volkwardt, burmistrz Rankwitz. – Mamy sporo zabytkowych domów rybackich, ale nawet nowe budynki stawiane są z wykorzystaniem dawnych technologii. Nie chcemy dużych zmian. Rankwitz leży u nasady półwyspu Lieper wcinającego się w Achterwasser. Nawet jak na standardy tej wyspy, wydaje się wyjątkowo kameralne. To nie jest miejsce, które tętni życiem i bawi się do rana. Jest raczej oazą spokoju. Ciszy, w której słychać brzęczenie kręcących się nad łąkami owadów, a szczekanie psa niesie się całymi kilometrami. Mellenthin Zostaję tu na noc, by rankiem wypożyczyć rower i ruszyć przed siebie. Teren jest płaski, a drogi puste, czyniąc tę przejażdżkę aktywnością czysto rekreacyjną. Przecinając pola i gęste lasy, docieram do Mellenthin. To jedna z nielicznych większych miejscowości na wyspie, które nie mają dostępu do morza ani do Zalewu Szczecińskiego. Historia tego miejsca sięga przynajmniej średniowiecza. Główny punkt Mellenthin – tzw. zamek Na Wodzie, powstał jednak w 1575 r. Otacza go wstęga szerokiej, wypełnionej fosy, przez co budynek sprawa wrażenie, jakby unosił się na wodzie. Zamek to dziś hotel, jego zwiedzanie jest więc możliwe tylko w ograniczonym wymiarze. Mnie jednak w zupełności wystarcza spacer zadrzewioną alejką wokół budynku. A później krzesło w ogródku kawiarni i kilka chwil spędzonych nad tutejszym specjałem – kawą z tłustą gęstą śmietanką. Wyspa Uznam – informacje praktyczne Dojazd Przyjechanie autem od polskiej strony wymaga pokonania Świny promem. Trzeba dotrzeć do przeprawy promowej Karsibór-Świnoujście. Prom jest bezpłatny, ale w sezonie czas oczekiwania w kolejce może zająć kilka godzin. Od strony niemieckiej Uznam połączony jest z lądem dwoma mostami samochodowymi. Może się okazać, że podróż od tej strony będzie szybsza. Transport Uznam najlepiej przemierzać autem. Do mniejszych miejscowości dojazd komunikacją publiczną może okazać się czasochłonny. W miastach nadmorskich trzeba się liczyć z koniecznością opłat za parking – są one zbliżone do tych obowiązujących w polskich dużych miastach. Dobrym pomysłem jest też rower. Na wyspie jest cała sieć dróg dla jednośladów. Wypożyczenie roweru to koszt od 4 euro za godzinę do 10 euro za dzień. Nocleg Seetelhotel Ahlbecker Hof to pięciogwiazdkowy hotel w Ahlbecku, w przepięknym starym budynku tuż przy plaży. Można tu idealnie wypocząć, pod warunkiem że zapomnimy na chwilę o rachunku. Jeżeli szukacie czegoś tańszego, rozejrzyjcie się po apartamentach i pensjonatach. Najtaniej jest w polskiej części wyspy. Warto wiedzieć Trzy cesarskie kurorty na Uznamie cieszą się też statusem uzdrowiska. Solanki wydobywane są ze źródła nieopodal mola w Heringsdorfie. Wodę taką można nabrać do butelek albo skorzystać z zabiegów sanatoryjnych. Nasz ekspert Michał Głombiowski dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler".
Miejsce z dala od tłumów i hałasu. Ten nadmorski kurort przyciąga turystów jak magnes
Litewska część Mierzei Kurońskiej udowadnia, że nadmorski kurort nie musi przytłaczać hałasem i tłumami. Jeżeli jeszcze nie masz pomysłu na wakacje, powinieneś rozważyć właśnie ten kierunek.
W tym artykule: Nadmorski kurort z rybołówstwem we krwi Alkohol do dwudziestej Zapasy z wydmami Zdrowie w bursztynie Szukam domu oznaczonego napisem rūkyta žuvis. To drogowskaz prowadzący do kulinarnego edenu. „Ryby wędzone”. W Nidzie budynki są niskie, drewniane, zazwyczaj niebieskie lub czerwone. Zanim dostanę upragniony specjał z wędzarni, muszę przebić się przez jaśminy, róże i malwy, którym pozwolono przejąć władanie w przydomowych ogródkach. Wiem, gdzie iść – niemal wszystkie domy mają tu na podwórzu drewniany stół z ławami. I zwykle można się przy nim natknąć na gospodarzy. – Tu chodzi o czas – mówi gospodyni. – Pozwalamy, by ryby wędziły się nawet przez kilka tygodni. W sklepach takich nie dostaniesz – zapewnia i zaprasza do stołu. Nadmorski kurort z rybołówstwem we krwi Mieszkańcy Mierzei Kurońskiej – podzielonego między Litwę i Rosję wąskiego pasa piachu oddzielającego ląd od Bałtyku – rybołówstwo mają we krwi. Zajmują się nim od setek lat. Wyłowione z morza śledzie, flądry czy stynki przygotowują tradycyjnymi metodami w malutkich wędzarniach ustawionych nad brzegiem Bałtyku lub w przydomowych podwórkach. Sprzedają je zaraz na miejscu, wystarczy się tylko rozejrzeć za odpowiednimi tabliczkami. Zakochałem się w smaku tych tłustych bałtyckich ryb. Każdego dnia szukałem więc kolejnego punktu, gdzie mogłem je kupić. – Mierzeja jest wąska, nie ma tu miejsca na wielkie pola, ziemia jest zresztą piaszczysta i niezbyt urodzajna – opowiada kobieta. – Nie mogliśmy zostać rolnikami, więc od zawsze żyliśmy z tego, co daje morze. Pod tym względem niewiele się zmieniło, może poza tym, że dziś pieniądze płyną też z turystyki. I tym, że nie jada się już wron. Ten nieco osobliwy kulinarny zwyczaj wziął się z potrzeby urozmaicenia rybnego jadłospisu i utrzymał się przynajmniej do połowy XIX w. Ptaki łapane, a jakże, sieciami rybackimi, jadano gotowane, pieczone, solone. Ponoć były całkiem smaczne. Ich pióra trafiały do poduszek, na których wysypiali się w hotelach ściągający tu na wakacje letnicy. Dziś na mierzei sklepów z jedzeniem nie brakuje, więc wrony mogą żyć spokojnie. Od innych nadbałtyckich kurortów odróżnia ją styl. Ustka na weekend Podczas gdy w wielu miejscach na polskim wybrzeżu wciąż króluje stylistyka bazaru, na którym kupić można setki ton chińskiej tandety, tu można poczuć klimat zadbanego kurortu w starym st... Alkohol do dwudziestej Turystów tu nie brakuje, ale pomimo tego Mierzei Kurońskiej udało się zachować kameralny charakter. Temu usypanemu z piachu i obsadzonemu sosnami światu wciąż bliżej do idylliczności niż szaleństwa głośnej zabawy, tak częstej w wakacyjnych kurortach. Litewski sierp przecinający morze jest alternatywną wersją naszego Półwyspu Helskiego – geograficznie podobny, ale pozbawiony modnych butików, drogich kempingów i hałaśliwych dyskotek. Bliżej tu do Skandynawii niż Słowiańszczyzny – przestrzeń jest uporządkowana, domy schludne i drewniane, a zasady jasno określone. Jedną z nich jest zakaz sprzedaży alkoholu po godzinie 20 (w niedzielę – 15), który pokazuje priorytety miejscowych. Jeżeli chcesz się zabawić przez całą noc, jedź do nieodległej Połągi. Tu, na mierzeję tulącą zaledwie kilka bliźniaczo do siebie podobnych miejscowości – Juodkrantė, Pervalka, Preila i Nida – przybywa się po spokój i morskie powietrze wypełniające płuca. To właśnie dla tej ciszy już na początku ubiegłego wieku ściągali na Mierzeję Kurońską letnicy, głównie z Niemiec, do których wówczas należały te ziemie. Najsłynniejszym z nich był Tomasz Mann. Zachwycony ruchomymi wydmami, gajami brzozowo-sosnowymi i dzikością plaż kupił tu letni dom. Przyszły noblista przyjeżdżał do niego trzy lata z rzędu, oddając się w niewielkiej rezydencji wypoczynkowi, ale też pracy. Pomiędzy spacerami, słuchaniem z gramofonu Wagnera i popijaniem na tarasie herbaty znalazł czas, by opisać Józefa i jego braci. Idylla skończyła się, gdy Hitler przejął władzę, a rodzina Mannów uciekła do Stanów Zjednoczonych. Na Mierzeję Kurońską nigdy już nie powrócili. W dawnym domu pisarza w Nidzie urządzono muzeum odwiedzane co roku przez blisko 50 tys. gości. Przechadzam się po pokojach powoli, próbując sobie wyobrazić odległe chwile beztroski, którymi cieszyli się tu Mannowie. Oryginalne meble zaginęły podczas wojny, w willi zgromadzono jedynie skromny zbiór zdjęć i dokumentów, niezmienny został jednak widok z okna pracowni Manna. Przystaję przy nim, patrząc na wodę, piasek i rząd sosen. Zapasy z wydmami Wydmowy krajobraz Mierzei Kurońskiej, który tak urzekł pisarza, paradoksalnie nie jest dziełem wyłącznie przyrody. Przylądek zaczął powstawać jakieś 5 tys. lat temu, gdy woda cierpliwie nanosiła drobinki piachu na przybrzeżną mieliznę. Z czasem wydmy – zgodnie z naturalnym cyklem – porosły drzewa i coraz gęstsza roślinność. Ciągnące się kilometrami pofalowane góry piachu były zasłonięte lasem aż do czasu, gdy Rosjanie w trakcie wojny siedmioletniej wykarczowali teren. Naruszyli w ten sposób równowagę – niezatrzymywany drzewami piach zaczął się przemieszczać, zasypując kolejne rybackie osady. W ciągu 300 lat piasek pogrzebał aż 14 osad, zmuszając mieszkańców do kolejnych przenosin. Dopiero gdy pojawili się tu Prusacy – uzbrojeni w analityczne umysły i inżynierski zmysł – przeprowadzili szeroko zakrojoną akcję zatrzymania wydm. Zasadzono na nowo drzewa, spowalniając pustynnienie terenu, wzniesiono kilometry płotków faszynowych. Natura została okiełznana, a może raczej przywrócono po prostu zachwiany wcześniej przez człowieka balans. Dziś lasy porastają trzy czwarte mierzei. Ruchome wydmy ostały się głównie przy granicy z Rosją, choć i tam powoli zarastają roślinnością. Paradoksalnie tony piachu, będące źródłem tylu kłopotów, są też największą atrakcją turystyczną mierzei. Docieram do nich rowerem, sunąc ścieżkami będącymi marzeniem każdego miłośnika jednośladów – bezpiecznie odseparowanymi od aut, o asfaltowej lub szutrowej nawierzchni, z licznymi parkingami dla rowerów. Na najwyższą wydmę – Parnidžio – prowadzą schody, które psują nieco obraz Litwinów preferujących naturalne warunki. Zaraz za nią zaczynają się jednak ścieżki ciągnące się aż nad zalew i Bałtyk. Gdy schodzę ze szczytu zapewniającego szeroką panoramę na okolicę, perspektywa momentalnie się zmienia. Otaczają mnie piaskowe góry, pośród których czuję się mały, przestrzeń nagle się kurczy do labiryntów wąskich dróżek i nielicznych roślin. Tracę orientację i błąkam się nieskładnie, aż natrafiam na siatkę oddzielającą teren rezerwatu przyrody Grobšto. Idąc wzdłuż niej, dochodzę do wody zalewu. Gdybym wybrał przeciwny kierunek, trafiłbym znów nad morze. Zdrowie w bursztynie O bliskości Bałtyku nie da się tu zapomnieć, nie tylko ze względu na słyszany niemal z każdego miejsca na mierzei szum fal oraz słoną wilgoć oblepiającą skórę, ale też ze względu na drobinki zastygłej żywicy. Bursztyn zajmuje stałe miejsce w witrynach tutejszych sklepików, najcenniejsze okazy nie trafiają jednak do turystów, lecz sprzedawane są za granicę bogatym jubilerom ceniącym wysoką jakość tutejszego materiału. Mierzeja Kurońska uchodzi za najbogatsze zagłębie bursztynu na całym Bałtyku. W drugiej połowie XIX w. w okolicach Juodkrantė wydobywano go średnio 75 ton rocznie. Te zasoby wciąż nie są wyczerpane, nie dziwi więc, że wielu miejscowych skupiło się na poszukiwaniu wyrzucanego przez fale skarbu. Są i tacy, którzy dzięki zbiorom mogli porzucić rybołówstwo czy obsługę turystów i żyją teraz w spokoju i względnym dostatku. Przechadzam się więc po szerokiej, niemal opustoszałej plaży w okolicy Pervalki – najmniejszej miejscowości na mierzei, zamieszkiwanej przez zaledwie 40 osób – ze wzrokiem wbitym w piach, mając nadzieję na jakieś odmieniające moje życie znalezisko. Niestety nie jestem tu w odpowiednim czasie. Najwięcej bursztynu pojawia się na plażach podczas jesiennych i zimowych sztormów, latem mogę liczyć co najwyżej na popękane muszle omułków i trochę świeżych glonów. Lub kilka łyków bursztynowej nalewki, miejscowego specjału, którym raczę się wieczorem w jednej z restauracji w Nidzie. Litewskie alkohole są mocne, niemal wytrawne, nieprzytłaczające zawartością cukru. Bursztynowy eliksir nie tylko dobrze smakuje, ale ponoć zapewnia lepsze zdrowie, a już na pewno dobre samopoczucie. Popijam go, zagryzając plastrami sera džiugas i ząbkami wędzonego czosnku, który trzyma się w tutejszych wędzarniach przez 40 dni, aż zrobi się czarny i słodkawy. I rzeczywiście czuję się dobrze, choć pewnie nie potrzebowałbym do tego nalewki – wystarczy widok na morze, szerokie plaże oraz dźwięcząca w uszach wieczorna cisza. Nasz ekspert Michał Głombiowski dziennikarz, podróżnik, autor książek. Stały współpracownik magazynu „National Geographic Traveler".
Boom na rowery rozpoczął się w całej Europie. Na wymarzony jednoślad w niektórych miejscach Polski trzeba czekać nawet trzy miesiące, tak wielki jest na nie popyt. I nie ma się czemu dziwić, bo rower to obecnie najbezpieczniejszy sposób przemieszczania się i do tego jaki przyjemny. Pozwala nam chłonąć otaczający nas świat wszystkimi zmysłami i dojechać dosłownie wszędzie. Coraz lepiej też wygląda u nas infrastruktura związana z tą aktywnością. A i długość ścieżek rowerowych, które przyrastają niemal w tempie geometrycznym, bardzo nas cieszy. Rower to najbardziej ekologiczny z pojazdów, a przy tym pomaga nam utrzymać kondycję i zdrowie. Z badań wynika, że chroni nas przed poważnymi chorobami takimi jak zawały, depresja, cukrzyca, otyłość, a nawet artretyzm. Dlatego wsiadajmy wszyscy na rowery i korzystajmy z nich jak najczęściej. W tym wydaniu Travelera, poświęconemu niemal w całości rowerom, podpowiadamy, gdzie warto się na nich wybrać. Swoje ulubione trasy polecają nasi rowerowi eksperci, jak chociażby Szymon Nitka, który od lat właśnie na rowerze spędza każdą wolną chwilę i zna większość szlaków w Polsce i u naszych sąsiadów. Joanna Lamparska, specjalistka od tajemnic, która zgrabnie łączy opowieści o duchach i ukrytych skarbach z jazdą na rowerze i kulinariami, czy Michał Głombiowski lubiący odkrywać nowe miejsca poza szlakami. I właśnie takich odkryć nam wszystkim życzę w czasie tych wakacji. I dobrej pogody, bo to właściwie jedyny warunek udanych rowerowych wakacji.
Narty w towarzystwie VIP-ów. Na tych stokach spotkasz znane osobistości
Te zimowy kurorty kuszą nie tylko świetną infrastrukturą, ale mają do zaoferowania coś jeszcze - możliwość spotkania na swych stokach m.in. członków brytyjskiej rodziny królewskiej.
Zobacz, gdzie szusują znane osobistości >>>
Do Turcji w tym roku jeździmy rzadziej, ale na dłużej i w lepszym standardzie
Rok 2014 okazał się znaczący w relacjach polsko-tureckich, bowiem jest to rok, w którym obchodzimy 600 rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy tymi krajami. Wydarzenie to stwarza idealną okazję do nawiązania nowych kontaktów czy stworzenia planów, ale i do podsumowań. Jak wyglądają wyjazdy Polaków do Turcji? Na jak długi pobyt się decydujemy i ile wydajemy? Które miejsca należą do naszych ulubionych i jakie hotele wybieramy? Turcja przez długi czas znana była jako jeden z najpopularniejszych wakacyjnych kierunków Polaków. Urzekały nas błękitne wody, piaszczyste plaże i przystępne ceny lokalnych kurortów. Jednak, jak wynika z danych trivago.pl, zainteresowanie wyjazdami Polaków do Turcji zmalało na przestrzeni ostatnich trzech lat. Dane za rok 2013 wyraźnie pokazują, iż tureckie plaże są dla nas o 27% mniej atrakcyjne niż w roku 2011 i o aż 37% mniej atrakcyjne niż w roku 2012. Pierwszy kwartał 2014 również wskazuje na to, że tendencja ta będzie się utrzymywała - porównując pierwsze trzy miesiące 2014 do tego samego okresu w 2013 zauważalny jest spadek w zainteresowania hotelami w tym kraju o 28%. Widoczna jest jednak pewna zależność: im bardziej obniża się zainteresowanie Polaków Turcją, tym dłuższe stają się ich wyjazdy. Ci, którzy decydują się na wypoczynek w tym rejonie w 2014 rezerwują pokoje hotelowe na średnio 6 dni (2012: 4,3 dni; 2013: 4,9 dni). Ponad jedna piąta rezerwacji (21%) dokonywana jest na wrzesień, co oznacza, że jest on najpopularniejszym miesiącem na wyjazdy. Nieco mniej, bo 18% z nas, decyduje się na tureckie wakacje w sierpniu, a 12% w lipcu. Rezerwacji dokonujemy natomiast najczęściej w lipcu i sierpniu (15%) oraz wrześniu (13%). Pomimo generalnego wzrostu cen hoteli w Turcji (rok do roku) zmienia się tendencja wyboru zakwaterowania przez Polaków i zauważalny jest wzrost zainteresowania 5-gwiazdkowymi kurortami. Pierwszy kwartał 2013 pokazywał, iż około 31% z nas była gotowa na wybór takiego hotelu, w 2014 jest to już 34%. O 3 punkty procentowe spadło natomiast zainteresowanie hotelami 4-gwiazdkowymi i o 2 hotelami 3-gwiazdkowymi. W 2014 największym zaskoczeniem okazało się malowniczo położone Marmaris, gdzie ceny rok do roku spadły o 53%. Mniej niż rok temu zapłacimy również w miejscowości Antalya (-14%) oraz w Stambule (-9%).
Marzy Ci się poznanie Europy, ale nie masz na to środków? Zaopiekuj się dziećmi, ucz jazdy na nartach, zatrudnij się w pubie, hotelu lub na roli, zbieraj winogrona, szparagi bądź grzyby.
Work & travel Stwarza możliwość wyjazdu (za pośrednictwem agencji) do Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Hiszpanii, Grecji oraz na Cypr na 4–14 miesięcy osobom w wieku 18–40 lat. Praca dobierana jest indywidualnie do potrzeb i zainteresowań uczestnika programu. Sporo opcji do wyboru. Francja: hotele, sklepy, catering od 30 zł/godz. Irlandia: turystyka i supermarkety 35––45 zł/godz. Cypr – kurorty: hotele, duża i mała gastronomia 30 zł/godz. Warunek – komunikatywna znajomość języka kraju docelowego lub/i angielskiego. Minus tej opcji: trzeba zapłacić organizatorom za znalezienie zajęcia (nawet do 4 tys. zł). Plus: jeden dzień w tygodniu wolny. Założeniem programu jest zarobek umożliwiający zwiedzanie po zakończeniu pracy. Opieka nad dziećmi To propozycja dla kobiet w wieku 18–35-lat, choć rodziny mające chłopców chętnie przystają na męskich opiekunów. Agencje au pair (francuska nazwa opiekunki) organizują wyjazdy do większości krajów Europy na kilka miesięcy do roku i dłużej. Minus: kieszonkowe wynagrodzenie. Plusy: można wynegocjować z rodziną dziecka wyższą stawkę za dodatkową pomoc w domu. W Austrii zamiast 860 zł/mies. dostaniemy dwa razy więcej, w Wielkiej Brytanii ok. 4 000 zł/mies., czyli cztery razy więcej, a w Irlandii nawet 4 300 zł/mies.! Mieszkanie i wyżywienie gratis, jeden dzień wolny w tygodniu i często również miesiąc płatnego urlopu po zakończeniu kontraktu. Warunek: dobra znajomość języka. Sezon w kurortach To wyjątkowa okazja darmowego pobytu w atrakcyjnym turystycznie miejscu. Hotele w kurortach na południu Europy oferują w sezonie pracę: w recepcji, restauracji jako kucharz albo kelner, przy sprzątaniu pokoi, jako bagażowy, portier, animator czy masażysta. Zajęcie znajdziemy przez biura pośrednictwa pracy, agentów hoteli prezentujących się na targach zatrudnienia lub przez znajomych, którzy już tak pracowali. Stawki: Cypr, Rodos i Kreta 1 800–2 500 zł/mies., Grecja 2 850 zł/mies. Minus: ciężka, zazwyczaj 12–godzinna praca. Plus: wyżywienie, nocleg, a czasem dojazd gratis, jeden dzień w tygodniu wolny. Sport i rekreacja Dyplomowani instruktorzy popularnych sportów (narciarstwa, windsurfingu i in.) mogą wybrać się na obozy letnie lub zimowe z polską młodzieżą (poprzez kluby i organizacje sportowe, biura podróży) lub podpisać kontrakt bezpośrednio z wybranym kurortem (agencje pośrednictwa pracy). Wyjazd przeważnie na południe i zachód Europy. Warunek: dobra znajomość języka. Stawka za dzień pobytu wynosi 180–200 zł. Minus: brak dni wolnych. Plus: wyżywienie, noclegi oraz transport gratis. Dwutygodniowy zarobek pozwala na ciekawą podróż. Rolnictwo i zbiory Te ostatnie mają wielu zwolenników, bo pozwalają na znaczny zarobek w krótkim czasie (2–3 miesiące) niemal w całej Europie. Z kolei na farmach możemy liczyć na dłuższe kontrakty. Dostaniemy na nich wynagrodzenie od najniższego 25 zł/godz. w Wielkiej Brytanii, 36–41 zł/godz. w Danii, 40 zł/godz. w Irlandii. Norwegia oferuje najwyższe stawki: 45–50 zł/godz. Mnóstwo jest opcji zbiorów owoców, warzyw i runa leśnego w Europie. Hiszpania: truskawki (od początku wiosny), winogrona, pomidory, oliwki (wrzesień–styczeń), pomarańcze i papryka 15–30 zł/godz., Szwecja: runo leśne 20–25 zł/godz., Norwegia: truskawki 41–56 zł/ godz. Austria: zbiory warzyw i owoców 14–25 zł/godz. Dania: stawki od 20 zł/godz. do 90 zł/godz. przy wyplataniu wianków i w szkółkach. Niemcy: uprawy szparagów (okolice Hanoweru, Darmstadt i Schrobenhausen), wiśni (rejon Norymbergi), chmielu (okolice Monachium, Turyngia), jabłek (Apflau i Birnau). Do tego dochodzą: truskawki, ogórki, czereśnie, kapusta, cebula oraz winobranie (okolice Mainz) 15–30 zł/godz. Włochy 20–25 zł/godz. oraz Francja od 25 zł/godz. Minus: ciężka fizyczna praca po kilkanaście godzin dziennie. Brak dni wolnych. Plus: nocleg i wyżywienie zazwyczaj są gratis. Całą kwotę możemy przeznaczyć na podróż. Jak sprawdzić pośrednika Agencje pośrednictwa pracy muszą legitymować się wpisem do rejestru agencji zatrudnienia potwierdzonym certyfikatem (do 31.10.2005 r. ministra gospodarki, a od 1.11.2005 r. marszałka województwa, w którym działa firma). Bez wpisu działają niezgodnie z prawem, co oznacza, że korzystanie z ich usług jest ryzykowne. Wykaz legalnych agencji na stronie Krajowego Rejestru Agencji Zatrudnienia: www.kraz.praca.gov.pl. Gdzie możemy pracować bez ograniczeń? W Wielkiej Brytanii, Szwecji, Irlandii, (od 1 maja 2004r.), Hiszpanii, Portugalii, Grecji, Finlandii i Islandii (od 1 maja 2006 r.), we Włoszech (od 31 lipca 2006 r.), Holandii (od 1 maja 2007 r.) oraz w tzw. nowych państw członkowskich UE z wyjątkiem Malty (od 1 maja 2004 r.). Wraz z wejściem do Unii Europejskiej 1 stycznia 2007 r. Bułgarii i Rumunii Polacy mogą być zatrudniani w tych państwach. W pozostałych krajach obowiązują tak zwane okresy przejściowe, czyli ograniczenia w dostępie do rynku pracy. Więcej: www.mpips.gov.pl (zakładka: Żyć i pracować w UE)