Francja jakiej nie znasz. Te ciekawostki o kraju zaskoczą każdego
Myślisz, że Francja już niczym cię nie zaskoczy? Poznaj mniej znane fakty o jej historii, życiu codziennym i tradycjach. Ten kraj potrafi zadziwić nawet największych miłośników Europy.
W tym artykule: Ciekawostki o kulturze francuskiej Ciekawostki o edukacji we Francji Ciekawostki o kuchni francuskiej Ciekawostki o zwiedzaniu Francji Ciekawostki geograficzne o Francji Ciekawostki historyczne o Francji Inne ciekawostki o Francji O ile większość osób doskonale wie, z czego słynie kraj nad Sekwaną, to najczęściej okazuje się, że wiele informacji na temat tego miejsca wymyka się poza ramy powszechnej wiedzy na jego temat. Francja jest krajem o wyjątkowo bogatej historii i kulturze. Słynie ze wspaniałej kuchni, zabytków i dzieł sztuki, zgromadzonych w największym muzeum świata. Nic więc dziwnego, że każdego roku, kraj nad Sekwaną odwiedzają miliony turystów. Nie trzeba jednak wyjeżdżać do Francji, by móc nieco lepiej poznać to miejsce. Pomogą w tym zgromadzone przez nas ciekawostki dotyczące Francji. Ciekawostki o kulturze francuskiej Status europejskiego centrum intelektualnego i artystycznego Francja zyskała już w średniowieczu. Nic więc dziwnego, że do dziś ten kraj kojarzy się z kulturą, sztuką i elegancją. Dzień 14 lipca jest najważniejszym świętem narodowym we Francji. To właśnie wtedy obchodzona jest rocznica zburzenia Bastylii. Francja jest na tyle tolerancyjnym krajem, że tamtejsze prawo w pewnych okolicznościach zezwala na zawarcie związku małżeńskiego... ze zmarłą osobą! To nie żart. Jeżeli ślub był planowany jeszcze przed śmiercią narzeczonej lub narzeczonego, w świetle prawa można poślubić zmarłą osobę. Średnio w całej Francji legalizuje się 10 takich związków rocznie. Kultura francuska ma też ciemne strony. Niestety, w kraju nad Sekwaną rasizm nie jest rzadkim zjawiskiem. Francuzi okazują jawną niechęć względem imigrantów, zwłaszcza wobec przybyszów z dawnych kolonii. Francuzi to aktywny naród. Większość mieszkańców tego kraju uwielbia jazdę na rowerze, grę w piłkę nożną i rugby. Do popularnych we Francji sportów zaliczają się też jeździectwo i tenis. Pocałunki to we Francji całkowicie normalna część nieformalnego powitania. Osoby zaproszone do francuskiego domu powinny spóźnić się o 15 minut. Taki planowany poślizg daje gospodarzowi czas na uprzątnięcie pokoju lub przygotowanie posiłku. Francuzi mają dość osobliwe poczucie czasu. Ciekawostki o edukacji we Francji System edukacji we Francji znacząco różni się od polskiego. Nie jest więc specjalnie trudno wymienić ciekawostki na temat tamtejszego szkolnictwa. Francja spoza przewodnika. Influencer pokazuje, jak wygląda życie w ubogich dzielnicach Francja to nie tylko Paryż i Lazurowe Wybrzeże. Od lat wielkim problemem w kraju są ubogie przedmieścia miast. Jak wygląda codzienność ich mieszkańców? Uczniowie szkół podstawowych we Francji mają wolne nie tylko weekendy, ale także środy. Ten dzień jest poświęcony na zajęcia artystyczne i sportowe. We Francji przerwa szkolna z okazji Wszystkich Świętych rozpoczyna się już w połowie października. Francuscy nauczyciele oceniają uczniów według 20-stopniowej skali. Oceny od 0 do 10 są stopniami niezaliczającymi. Nauka we francuskiej szkole podstawowej obejmuje dzieci między 6. a 11. rokiem życia. 12-latkowie zaczynają uczęszczać do szkoły średniej I stopnia. Ciekawostki o kuchni francuskiej Z czego słynie Francja? Nie tylko z zabytków i wspaniałych dzieł sztuki, ale także z wyśmienitej kuchni, która przez wielu smakoszy jest zaliczana do najlepszych na świecie. W 2010 roku charakterystyczne potrawy kuchni francuskiej doczekały się miejsca na liście niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wymieniając ciekawostki o Niemczech, nie można nie wspomnieć o słabości tego narodu do piwa, więc gwoli sprawiedliwości wypada wspomnieć o francuskim zamiłowaniu do wina. Rocznie we Francji spożywa się średnio 11 milionów kieliszków tego trunku. Croissant to znany francuski przysmak, warto jednak wiedzieć, że pyszny rogalik został opracowany nie przez Francuza, a przez Austriaka. Przepis na ten specjał opracował w 1839 roku August Zang. Z bagietką, najpopularniejszym francuskim pieczywem, związany jest ciekawy przesąd. Podobno nie można jej kłaść ani nosić do góry nogami. Takie niedopatrzenie ma sprowadzać pecha na osobę, która się go dopuści. Kuchnia francuska to także wyśmienite sery. Nie każdy zdaje sobie sprawę z tego, że w kraju nad Sekwaną wytwarza się ponad 400 rodzajów tego przysmaku! Ciekawostki o zwiedzaniu Francji Francja znajduje się w ścisłej czołówce najpopularniejszych destynacji turystycznych na świecie. Co warto wiedzieć o zwiedzaniu tego niezwykłego kraju? Gdzie jechać na narty we Francji? – ranking stoków narciarskich Planujesz wyjazd na narty? Francja okaże się właściwym kierunkiem. Tamtejsze ośrodki narciarskie, położone wysoko w górach, cieszą się opinią jednych z najlepszych w całej Europie, a ś... W zestawieniu obejmującym najbardziej interesujące informacje o Francji muszą znaleźć się ciekawostki o Paryżu. Stolica Francji jest przedstawiana jako jedno z najpiękniejszych miast świata. Warto jednak wiedzieć, że niektórzy turyści odwiedzający to miejsce doświadcza tzw. syndromu paryskiego. Pod tym pojęciem kryje się zespół objawów psychotycznych, mogący objawiać się m.in. halucynacjami, urojeniami, dezorientacją i manią prześladowczą. Wśród głównych przyczyn tego stanu wymienia się... rozczarowanie Paryżem, wynikające z wyidealizowanego wyobrażenia na temat tej metropolii, która w rzeczywistości nie wygląda jak w filmach czy na pocztówkach. Luwr jest największym muzeum sztuki na świecie, to powszechnie znany fakt. Nie każdy jednak wie, że gdyby poświęcić 30 sekund na obejrzenie każdego udostępnionego eksponatu, zwiedzanie trwałoby dłużej niż miesiąc. Francja jest najczęściej odwiedzanym krajem świata. Wbrew pozorom, to nie Luwr ani Wersal są najczęściej odwiedzanymi atrakcjami Francji. Na pierwszym miejscu znajduje się paryski Disneyland. Ciekawostki geograficzne o Francji Francja potrafi zaskoczyć nie tylko w kontekście tamtejszej kultury, kuchni czy oferowanych walorów turystycznych, ale także w ujęciu geograficznym. We Francji jest aż 12 stref czasowych. Jak to możliwe? Dzięki rozproszonym na całym świecie terytoriom kolonialnym. Skoro mowa o terenach zależnych, Francja ma ich aż 13. Najkrótsza granica lądowa Francji mierzy 730 metrów długości. Nie przebiega jednak w Europie, a w Ameryce Południowej. Rozdziela Gujanę Francuską i Brazylię. Francja jest największym krajem Unii Europejskiej. W granicach Francji znajduje się wiele miejscowości, których nazwy brzmią co najmniej zabawnie. Oto kilka przykładów: Beaufou (co oznacza „piękny szalony”), Mingecobs (co można przetłumaczyć jako „jedz cebulę”) i Saligos (w tłumaczeniu na polski, nazwa tej miejscowości oznacza „brudną świnię”). Ciekawostki historyczne o Francji Wielowiekowa historia Francji jest niezwykle bogata. Nic więc dziwnego, że skrywa wiele interesujących ciekawostek. Paryż na weekend – krótki przewodnik po stolicy Francji Tak wiele kultur na tak małej przestrzeni! Paryż zachwyca niezwykłą różnorodnością. Napoleon Bonaparte zapisał się w historii jako osoba niska, ale należy podkreślić, że we wzroście cesarza Francji nie było niczego niezwykłego. Bonaparte mierzył 167 cm wzrostu, podczas gdy przeciętny wzrost żołnierza francuskiego z tamtych czasów to 160 cm. Po podróży do Orleanu, w trakcie której niespodziewanie zapadł na chorobę psychiczną, król Karol VI zaczął twierdzić, że jest ze szkła. W obawie przed stłuczeniem, nikomu nie pozwalał się dotknąć. Ludwik XIX zapisał się w historii jako najkrócej panujący władca. Królewską koronę nosił zaledwie przez 20 minut. Napoleon Bonaparte został pochowany w sześciu trumnach: cynowej, mahoniowej, dwóch ołowianych, z kości słoniowej i kolejnej mahoniowej. Inne ciekawostki o Francji Francja zaskakuje w wielu aspektach, więc na dokładkę mamy dla was kolejną porcję ciekawych informacji na temat tego pięknego kraju. Statua Wolności – jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli USA – nie jest dziełem amerykańskim, a francuskim. Zaprojektował ją Frédéric Auguste Bartholdi, a za konstrukcję monumentu odpowiadał Gustave Eiffel. Monument był darem narodu francuskiego dla narodu amerykańskiego, upamiętniającym przymierze zawarte w czasie wojny o niepodległość USA. We francuskim alfabecie istnieją dwie specjalne ligatury: Æ i Œ. Powiedzenie „na zdrowie” ma swoje korzenie we Francji. W czasie, gdy w kraju panowała epidemia dżumy, kichanie kojarzyło się przede wszystkim z objawami tej choroby. Mówienie „à vos souhaits” miało działać jak dobre zaklęcie, ale dziś wzbudza negatywne skojarzenia z trudną epoką. Jeżeli Francuz kichnie w twojej obecności, po prostu to przemilcz. Z danych statystycznych wynika, że we Francji jedynie 67 milionów ludzi posługuje się językiem francuskim. Jedynie, bo w Afryce ojczystą mową Francuzów włada ok. 400 milionów osób! Francuzi są uważani za naród pokojowy, stroniący od walki. Warto jednak wiedzieć, że zaraz po Rosji i USA, to właśnie Francja dysponuje największym arsenałem nuklearnym. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Francuski przysmak trafił na listę UNESCO. Znamy go także w Polsce
Francja może poszczycić się wieloma obiektami na liście UNESCO. Niedawno dołączył do nich niematerialny element. To obowiązkowa pamiątka do schrupania po przyjeździe z Paryża.
W tym artykule: Co jedzą Francuzi? Bagietki uznane za dziedzictwo Francji Tak smakuje francuska kuchnia Francuska kuchnia nie jest tak znana na świecie jak włoska czy indyjska. Mimo to nawet amatorzy potrafią wymienić podstawowe produkty typowe dla francuskich jadalni. Jeden z nich doczekał się niedawno wpisu na listę UNESCO. O jakim przysmaku mowa? Co jedzą Francuzi? Francja, jak większość popularnych kierunków turystycznych, boryka się z pewnymi stereotypami dotyczącymi mieszkańców. W przypadku Francuzów najczęściej mówi się o ich romantyczności (tudzież kochliwości), modzie i mniej lub bardziej typowych daniach – na przykład o żabich udkach. Nie jest tajemnicą, że Francja znajduje się na podium importerów żab, które następnie trafiają na talerze. To jednak powód nie do dumy, a wstydu. Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) płazy są najbardziej zagrożoną grupą wśród kręgowców. Ostatnio jednak o francuskiej kuchni zrobiło się głośno nie za sprawą żabich udek, a słynnego wypieku. Teoretycznie można go dostać w niemal każdej piekarni w Europie. W praktyce tylko te francuskie są prawdziwe. Bagietki uznane za dziedzictwo Francji Chodzi oczywiście o bagietki. Eksperci UNESCO zadecydowali, że charakterystyczne francuskie pieczywo zasługuje na miejsce na liście niematerialnych elementów dziedzictwa kulturowego, które należy zachować dla przyszłych pokoleń. – Ważne jest, aby taka wiedza rzemieślnicza i praktyki społeczne mogły nadal istnieć w przyszłości – powiedziała The Associated Press Audrey Azoulay, była francuska minister kultury i szefowa agencji kulturalnej ONZ. Wcześniej francuskie ministerstwo kultury alarmowało o „ciągłym spadku” liczby tradycyjnych piekarni. Taka sytuacja zagrażała kultywowaniu tradycyjnych przepisów i metod pieczenia bagietek. Co zrobić, aby uzyskać wpis na listę UNESCO? Przede wszystkim trzeba spełnić wszystkie z sześciu kryteriów. Element musi między innymi „stanowić niematerialne dziedzictwo kulturowe zgodnie z definicją w art. 2 Konwencji”. A także wymagać „pilnej ochrony, ponieważ jego żywotność jest zagrożona pomimo wysiłków społeczności”. Zebranie całej dokumentacji potrzebnej do złożenia wniosku o wpis zajęło francuskim urzędnikom sześć lat. Złota rybka złowiona we Francji waży tyle co dwa psy. Nie jest największa w okolicy Jeśli wierzyć bajkom, złota rybka potrafi spełnić trzy życzenia. Co w przypadku, gdy jest ogromna i ciężka? O to można spytać szczęśliwego (i silnego) wędkarza z Wielkiej Brytanii. Tak smakuje francuska kuchnia Audrey Azoulay ma nadzieję, że dzięki wyróżnieniu przez UNESCO nie tylko Francuzi zdadzą sobie sprawę, że popularna bagietka ma swoją „historię i charakter”. – Ważne jest, aby społeczeństwo było tego świadome, aby było z tego dumne – dodała. Jak informuje The Associated Press, rząd Francji planuje uhonorować bagietkę wybranym dniem w kalendarzu. Tak, aby szerzyć wiedzę na jej temat i podtrzymywać tradycję. Bagietka nie jest jedynym produktem spożywczym, który znajduje się na liście niematerialnego dziedzictwa UNESCO. Wcześniej trafiły tam też między innymi: neapolitańska pizza, kimchi, belgijska kultura piwa, arabska kawa. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Skąd żabie udka przyjeżdżają do Europy? Kolejnym gatunkom płazów grozi wyginięcie
Apetyt Europejczyków na żabie udka doprowadził do dramatycznego spadku populacji żab w Azji.
W tym artykule: Żabie udka a import płazów Nie tylko Francuzi zajadają się żabami Na ratunek płazom Żabie udka to jeden z bardziej znanych przysmaków kuchni francuskiej i obowiązkowe danie dla turystów zza granicy. Przekąska cieszy się popularnością nie tylko wśród Francuzów, ale też Belgów. To według raportu opublikowanego przez niemiecką organizację Pro Wild Life może doprowadzić płazy z Indonezji, Turcji i Albanii na skraj wymarcia. Organizacje z Europy dążą do ograniczenia importu żab i zwiększenia świadomości konsumentów w kwestii ich połowu. Żabie udka a import płazów O ile w Polskich restauracjach na dobre zadomowiły się krewetki, sushi czy homary, o tyle żabie udka nadal wydają nam się dość egzotyczne. Niewiele wiemy też o przemyśle związanym z francuskim daniem. Tymczasem każdego roku Europa importuje 200 milionów żab – głównie dziko żyjących. Żaby lądujące na talerzach we Francji i Belgii są wyławiane między innymi w Turcji. Naukowcy szacują, że anatolijska żaba wodna może wyginąć w Turcji do 2032 roku z powodu nadmiernej eksploatacji. Inne gatunki, takie jak albańska żaba wodna, są obecnie zagrożone. – Gatunki żab znikają jeden po drugim. Wszystko to jest fatalnym efektem domina – komentuje dr Sandra Altherr, współzałożycielka Pro Wildlife. Jak dodaje Charlotte Nithart, prezeska francuskiej organizacji Robin des Bois, żaby „odgrywają kluczową rolę w ekosystemie jako zabójcy owadów”. Handel żabimi udkami ma więc bezpośrednie konsekwencje nie tylko dla samych żab, ale także dla ochrony przyrody. Może i nie są zaczarowane, ale nas oczarowały. 13 dziwacznych żab Nie wierzymy w bajki o zaklętych w żaby książętach. Naszym zdaniem żaby są piękne takie, jakie są: po "żabiemu". Dlatego zebraliśmy dla was kolekcję dziwacznych i pięknych płazów z s... Nie tylko Francuzi zajadają się żabami Według Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) płazy są najbardziej zagrożoną grupą wśród kręgowców. Mimo to Unia Europejska nie ogranicza ich importu. Szacuje się, że co roku w Europie serwuje się 4070 ton żab łapanych poza granicami wspólnoty państw. Co ciekawe, choć to Francja słynie z żabich udek, 70% importu trafia do Belgii. Dopiero stamtąd żaby są kupowane bezpośrednio przez francuską gastronomię. Trzecie miejsce na podium zajmuje Holandia z udziałem w imporcie na poziomie 6,4%. Według opublikowanego raportu Indonezja dostarcza około 74% żab importowanych do UE. Kolejne miejsca zajmują Wietnam z 21%, Turcja 4% i Albania 0,7%. – Europa musi sobie uświadomić, że ciężar spadku populacji płazów spoczywa na biedniejszych krajach z powodu popytu w bogatszych. […] To powoduje również niezamierzone rozprzestrzenianie się śmiertelnych patogenów na płazy – mówi Jennifer Luedtke, zarządzająca Czerwoną księgą gatunków zagrożonych. Polska żaba potrafi! Ale warto jej pomóc Może na przykład zmienić kolor z burego na niebieski, w godowym szale donośnie wrzasnąć albo... obsikać agresora. Na ratunek płazom Przedstawiciele organizacji Pro Wildlife i Robin de Bois apelują do krajów UE o ograniczenie importu żab oraz zapewnienie konsumentom dostępu do rzetelnych informacji. Żabie udka cieszą się niesłabnącą popularnością, bo to tej pory większość gości restauracji nie zastanawiała się, skąd dokładnie pochodzą zjadane płazy i jak dramatyczny wpływ na środowisku ma ich nadmierny połów. Kontrowersje wzbudza nie tylko samo polowanie na żaby, ale też okrutne praktyki, takie jak obcinanie ich nóg siekierką czy nożyczkami – bez znieczulenia. Cytowany przez The Guardian urzędnik Unii Europejskiej twierdzi, że: „UE jest gotowa rozważyć poparcie wszelkich propozycji umieszczenia w wykazie (zagrożonych wyginięciem – przyp. red.) gatunków pochodzących z krajów, w przypadku których istnieją dowody naukowe wykazujące, że istnieje ryzyko, że handel międzynarodowy zagraża ich przetrwaniu”. IUCN opublikuje raport o stanie ochrony płazów jeszcze w tym roku. Źródło: Pro Wildlife Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Planujesz wakacje we Francji? Sprawdź, co musisz zjeść w tym kraju
Kraj ten urzeka pod każdym względem. Decydując się na wakacje we Francji, warto wiedzieć, których potraw trzeba spróbować.
W tym artykule: Francja to nie tylko Paryż W tym kraju znajdziemy wszystko, a w szczególności fantastyczną kuchnie Ratatouille Ślimaki Francuskie sery Wołowina po burgundzku (Bœuf bourguignon) Kisz lotaryński (Quiche lorraine) Flammkuchen lub tarte flambée Foie gras Francja zawsze była bardzo popularnym kierunkiem turystycznym. Jednak dopiero pandemia koronawirusa sprawiła, że w 2021 roku Paryż został okrzyknięty najbardziej atrakcyjnym miastem na świecie. Stolica kraju zajęła pierwsze miejsce w rankingu brytyjskiej firmy Euromonitor. Francja to nie tylko Paryż Nic dziwnego. Spacerując ulicami Paryża możemy poczuć się, jakbyśmy cofnęli się w czasie. Na każdym kroku mijamy boulangeries (piekarnie) oraz kawiarnie z charakterystycznymi stolikami ustawionymi na ulicach. To miasto o przepięknej architekturze, w którym znajdziemy fantastyczne muzea, których grzechem jest nie odwiedzić. Wieża Eiffla „urosła” o kilka metrów. To już kolejny raz w historii Wieża Eiffla od ponad 100 lat cały czas się zmienia. Ostatnio znów „urosła”, a niebawem zmieni kolor. Paryż jest miastem, które się kocha albo nienawidzi. Bardzo często osoby, które znają te wielką metropolię jedynie z romantycznych filmów, czują zawód po kilkudniowym pobycie. Okazuje się, że jest zupełnie inaczej, niż sobie je wyobrażaliśmy. To uczucie doczekało się nawet nazwy, a określa się je mianem „syndromu paryskiego”. W tym kraju znajdziemy wszystko, a w szczególności fantastyczną kuchnie Nie zapominajmy jednak, że Francja to tylko jej stolica. Mój przyjaciel z Francji powiedział mi kiedyś, że żyjąc w tym kraju, nie musisz wyjeżdżać poza jego granice. Jest tam wszystko. Góry, piękne plaże, lazurowa woda, wyspy, piękne wiejskie krajobrazy, niezwykłe dziedzictwo kulturowe i historyczne oraz przepyszna kuchnia. Cóż, jest w tym trochę prawdy. Szczególnie jeśli chodzi o jedzenie. Kuchnia francuska jest niesamowicie różnorodna, aromatyczna i hipnotyzująca. Znajdzie się w niej coś dla fanów mięsa oraz wegan i wegetarian. No i nie zapominajmy o winie, które jest niewątpliwie dobrem narodowym Francuzów. Francuskie alkohole pokochał cały świat. Co zatem zjeść (i wypić) we Francji? Sprawdzamy. Paryż na weekend – krótki przewodnik po stolicy Francji Tak wiele kultur na tak małej przestrzeni! Paryż zachwyca niezwykłą różnorodnością. Ratatouille Ratatouille to danie, które przypomina węgierskie leczo. Ta pochodząca z Nicei potrawa przyrządzana jest na bazie pomidorów, cukinii, bakłażana, papryki, cebuli i czosnku. W klasycznej wersji ten warzywny gulasz przyprawiany jest w bardzo minimalistyczny sposób, ponieważ dodaje się jedynie sól i tymianek. Nadaje się idealnie jako dodatek do ryb, mięs i owoców morza lub jako przystawka z chrupiącą, świeżą bagietką. Ślimaki Jeden z bardziej kontrowersyjnych przysmaków Francji. Chociaż jedzenie ślimaków nie brzmi zbyt apetycznie, to jednak rzeczywistość jest zgoła inna. Kto raz spróbuje ślimaków po burgundzku z masłem ziołowo-czosnkowym, przekona się, że nie należy oceniać książki po okładce. Co ciekawe, większość ślimaków podawanych we Francji, jest importowanych z… Polski. Francuskie sery Chociaż francuskie sery znajdziemy w niemalże każdym sklepie na świecie (przede wszystkim lazur i camembert), to tylko we Francji znajdziemy prawdziwe perełki. Kraj ten szczyci się największą liczbą serów w Europie. Co zjeść w Hiszpanii? TOP 5 potraw, których musisz spróbować w tym kraju Jeżeli planujesz podróż do Hiszpanii, warto wiedzieć, co czeka cię na miejscu. Oprócz pięknych plaż, zjawiskowych krajobrazów i przepięknych zabytków, ten kraj oferuje również niezwykl... Jest ich ponad 400. Trudno zatem spróbować wszystkich podczas jednego pobytu, ale warto zaryzykować i sięgnąć po kilka z lodówki francuskiego marketu. Jakość gwarantowana. Wołowina po burgundzku (Bœuf bourguignon) To niezwykle aromatyczna potrawka przyrządzana z kawałków wołowiny, grzybów, cebuli, marchewki, a wszystkie te składniki duszą się przez kilka godzin na wolnym ogniu w czerwonym winie. Danie to wywodzi się z Burgundii i jest popularne w całej Francji. Najczęściej podaje się je z ziemniakami w postaci purée. Kisz lotaryński (Quiche lorraine) Jest to tradycyjne francuskie ciasto, które przypomina tartę. Przyrządza się je z placka, które zapieka się z boczkiem lub szynką, warzywami, tartym serem, jajami oraz świeżą śmietaną. Pochodzi z Lotaryngii, a podaje się go głównie na święta. Można zamówić go w restauracji jako przekąskę, sprzedawany jest również w piekarniach. Flammkuchen lub tarte flambée Cieniutko rozwałkowane ciasto przypomina nieco włoską pizzę. Flammkuchen możemy skosztować głównie w Alzacji. Tartę przygotowuje się na bazie ciasta chlebowego, a w tradycyjnej wersji podaje się je ze śmietaną, boczkiem i cebulą. Jakie śniadania zjemy za granicą? Sprawdź, jak dobrze znasz inne kraje Co kraj to obyczaj, a co kultura to inna kuchnia. Na całym świecie śniadania różnią się od siebie. Niektórzy wolą zacząć dzień konkretnym i sytym posiłkiem, a inni preferują delikatne... W restauracjach znajdziemy jednak przeróżne wersję tej potrawy. Sprawdzi się rewelacyjnie jako przekąska do alzackiego piwa lub wina. Danie to wywodzi się z tradycji wiejskiej. W dawnych czasach chłopi przygotowywali flammkuchen w swoich piecach (stąd nazwa: placek z pieca). Foie gras Przyznam szczerze, że mam duży problem z foie gras. Ten pasztet, produkowany jest ze stłuszczonej wątroby gęsi, budzi spore poruszenie etyczne nie tylko wśród wegetarian, ale również mięsożerców. Obrońcy praw zwierząt (i słusznie) od lat alarmują, że sposób tuczenia gęsi foie gras na jest wysoce niehumanitarny. Wiele osób jest zgodnych co do tego, że jest to zwykłe okrucieństwo. Ptaki bowiem przez wiele miesięcy trzymane są w klatkach i są w tym czasie przekarmiane przy pomocy specjalnej sondy, którą wtłacza się pokarm do przełyku. Osoby, które spróbowały foie gras, twierdzą, że jest przepyszne. Ocenę i wybór zostawiam czytelnikowi.
Kochasz Francję? Zaproś ją na swój stół - mamy przepisy
Czy coś uwodzi podniebienie skuteczniej niż francuska kuchnia?
Dzielimy się z wami smakowitymi przepisami. Zaczynamy od dania obiadowego, a potem czas na słodki deser! Wątróbka cielęca z pietruszką (porcja na 4 osoby) 800 g wątróbki cielęcej 100 g mąki 80 ml masła klarowanego 40 g masła nać pietruszki ząbek czosnku sok z 1 cytryny 4 cienkie plasterki boczku wędzonego sól, pieprz Wątróbkę opłukać, osączyć, zdjąć błonkę, usunąć żyły, nerwy. Pokroić w plastry o grubości do ok. 2 cm. Następnie należy posolić, popieprzyć i oprószyć mąką. Smażymy na maśle klarowanym, po ok. 2 min. z każdej strony. Tłuszcz powinien być silnie rozgrzany. Pod koniec smażenia dodajemy 10 dkg normalnego masła. Odkładamy wątróbkę na siatkę. Teraz musimy posiekać natkę pietruszki i ząbek czosnku. Wrzucamy je do rondelka, dolewamy soku z cytryny i dodajemy resztę masła. Podgrzewamy by rozpuścić masło. To jest sos do wątróbki. Wątróbkę podajemy z pieczony ziemniakami. Kroimy je podłużnie, jak na frytki. Na ok. 0,5 kg ziemniaków potrzebujemy do ich pieczenia ok. 20 ml oleju z pestek winogron. Po ok. 15 minutach pieczenia pod przykrywką dodajemy ok. 30 g masła, posiekany ząbek czosnku, tymianek, rozmaryn, sól. Po ok. 20 min. ziemniaki powinny być gotowe. Kładziemy na nich wątróbkę, polewamy to sosem z cytryny i pietruszki. Pływające wyspy z różowymi pralinami (deser dla 4 osób) Wyspy: 6 białek 20 g masła Ok. 10 dkg cukru 50 g różowych pralin Krem angielski: 0,5 l mleka Ok. 120 ml likieru jajecznego laska wanilii 12 żółtek 50 g cukru Zaczynamy od kremu – łączymy w rondelku składniki i delikatnie podgrzewamy (max. ok. 80 st. C. ). Uważajmy, żeby nie ścięły nam się żółtka. Mieszamy do momentu, kiedy krem zacznie gęstnieć. Następnie krem schładzamy i wstawiamy do lodówki. Białka ubijamy ze szczyptą soli i ok. 90 g cukru na lśniącą pianę. Delikatnie dodajemy pokruszone praliny. Pianę nakładamy do wysmarowanych masłem kokilek. W międzyczasie gotujemy w garnku wodę. Wkładamy do niej kokilki, garnek natomiast wkładamy do nagrzanego na ok. 160 st. C. piekarnika. Trzymamy go tam ok. 10 minut. Po wyjęciu, gdy kokilki są jeszcze ciepłe, wytrząsamy z nich pianę. Podajemy na talerzu, zanurzone lekko w kremie angielskim.
PRZEWODNIK PO 44 NAJBARDZIEJ NIEZWYKŁYCH MIEJSCACH W POLSCE
8 MIĘDZYRZECKIE FORTYFIKACJE Ogromny kompleks podziemnych fortyfikacji o rozmachu porównywalnym ze słynną liną Maginota. 12 HEL Wąski półwysep był niczym naturalny pancernik. Jego uzbrojenie stanowi dziś ewenement na skalę światową. 14 KANAŁ MAZURSKI Niezwykłe hydrotechniczne założenie pełne jest zagadek. 16 TANNENBERG Dwa germańsko-słowiańskie starcia i związana z nimi propagandowa bitwa o historyczną pamięć. 20 CUD W KOPALNI Historia o tym, jak wiele może dać przyjaźń, ile człowiek jest w stanie znieść i jak przewrotny potrafi być los. 24 MOSTY W Polsce jest kilka przepraw będących technicznymi majstersztykami. 26 PODZIEMNA WENECJA Jak eksploatowana przez kilka wieków kopalnia srebra zmieniła się w turystyczną rewelację. 29 FORT GERHARDA Miejsce, gdzie na chwilę można zostać pruskim rekrutem. 30 BITWA POD PŁOWCAMI Jak starcie polsko-krzyżackie ze zwycięstwa zamieniło się w klęskę. 34 DIABLI NADALI Od karczmy Rzym po Krzywy Las, czyli pamiątki po wszystkich sprawkach czarta. 36 PIESKOWA SKAŁA Zamek stojący obok Maczugi Herkulesa nie może być zwykłą budowlą. 40 RUDAWY JANOWICKIE Ziemia, która przyciągała dobrze urodzonych i ich pieniądze na rezydencje – jest co podziwiać. 44 KRZYŻ TOPÓR Nie było w Rzeczypospolitej siedziby równie wyszukanej. Niestety ani budowla, ani właściciele szczęścia nie mieli. 47 MAŁUJOWICE Kościół, w którym Mojżeszowi przyprawiono rogi. Chcecie wiedzieć dlaczego? 48 GOLUB- DOBRZYŃ Turnieje turniejami, ale gdzie są słynne w całej Europie klejnoty Anny Wazówny? 52 KÓRNIK Od romansowej wdowy po hrabiego wiernego aż po grób, czyli dzieje modelowej wielkopańskiej rezydencji. 56 NIEDZICA Rzecz o położonej w Pieninach warowni związanej z historią... Inków. 60 DOWSPUDA Historia Paca i jego słynnego pałacu, który trafił do popularnego przysłowia. 61 OSOWIEC Naturalne bagna i rozlewiska, a wśród nich – potężna twierdza z przełomu wieków XIX i XX. 62 PRZEMYŚL Przeżyć siedem lat pod ziemią na rumie i konserwach – tak można zostać zombi. 64 SKRAWKI EGIPTU Europejska fascynacja państwem faraonów wywołana wyprawą Napoleona nie ominęła polskich ziem. 66 DOLNY ŚLĄSK Jeśli jakiś region w Polsce zasługuje na miano krainy skarbów, to jest to Dolny Śląsk. 70 KOPIEC KRAKUSA Co o nim wiemy? W zasadzie nic pewnego. Na poparcie hipotez twardych dowodów brak. 72 KŁODZKO Ma most wzorowany na praskim moście Karola, twierdzę, „domowe” podziemia i na pewno nie jest miastem przeciętnym. 74 KLICZKÓW Zamek, po którym trzeba poruszać się z mapą, i małżonka zdradzająca rycerza na wojennej wyprawie. Z konsekwencjami. 76 LUBIĄŻ Klasztor potężniejszy niż inne i podziemna wojenna fabryka. Nawet jeśli to fikcja, to jakże intrygująca. 78 NOWY SĄCZ Straszny dwór z polichromiami, które przynoszą nieszczęście. 79 BIECZ Choć katowski fach był raczej kwestią predyspozycji niż umiejętności, w Bieczu utrzymują, że funkcjonowała tam szkoła katów. 80 CZERWIŃSK Wśród różnych wzmianek o templariuszach w Polsce tutejszy ślad wydaje się najsolidniejszy. 84 CZAS PAMIĘCI Nekropolie mogą być naprawdę niezwykłe. Choćby taki cmentarz nieistniejących cmentarzy. 85 GÓRAŻAR Na tej górze prawo powszechnego ciążenia nie wydaje się znów tak powszechne. 86 BISKUPIN Prastara osada przechowana przez osady jeziora to prawdziwe „drewniane Pompeje”. 89 LEŻAJSK Grób cadyka Elimelecha słynie z cudów. Najbardziej spektakularny wydarzył się ponoć w czasie II wojny. 90 KURBAN BAJRAM Obyczaje muzułmanów w krajobrazie Podlasia zyskują rys swojskości. 92 TABOR PAMIĘCI Romskie tabory wędrowały przez Polskę jeszcze w latach 70. Ten organizowany w Tarnowie ma upamiętniać ten styl życia, ale też męczeństwo narodu. 94 STARA GRZYBOWSZCZYZNA Prawdziwy religijny prorok, za którym idą tłumy wyznawców – coś takiego wydarzyło się na początku XX w. na Podlasiu. 98 KRAKOWSKIE MUMIE Krypty jednego z kościołów Krakowa mają niezwykłe właściwości mumifikacyjne. 99 NOWA SŁUPIA Nie wiadomo, czyja mumia leży w świętokrzyskim klasztorze, ale na pewno nie jest to „Jarema” Wiśniowiecki. 100 KOSÓW LACKI Jak obraz słynnego Kreteńczyka został wyciągnięty ze... sterty parafialnych rupieci. 103 POMORSKIE KRĘGI Tajemnicze kamienne kręgi sprzed wieków – kto i po co je stworzył? 104 BEZŁAWKI Czy Święty Graal trafił z Wysp Brytyjskich na Mazury? 105 WĘGRÓW Czarnoksięskie lustro z tamtejszego kościoła pozwala zobaczyć przyszłość. Nie wierzycie? Napoleon też nie wierzył. 106 ZŁOTORYJA Poszukiwanie złota tak przed wiekami, jak i dziś niesie obietnicę wielkiej ekscytacji
Kotlet.tv na tropie kulinarnych smaków Europy
Szykują się dwa pracowite miesiące dla redakcji multimedialnego serwisu kulinarnego Kotlet.tv. Już w niedzielę 24 lipca małżeństwo Stępniów, założyciele portalu, wyruszają w podróż dookoła Europy w poszukiwaniu kulinarnych smaków.
Każda kuchnia ma swoje unikalne cechy. Włosi nie obejdą się bez pomidorów, aromatycznego sera i oregano, Francuzi przygotowują posiłki równie piękne, co smaczne, a Hiszpanie nie wyobrażają sobie szybszego dania niż paella. Czy faktycznie? O tym przekonają się Paulina i Michał Stępniowie, założyciele serwisu multimedialnego Kotlet.tv, którzy już w niedzielę 24 lipca wyruszyli w dwumiesięczną wyprawę do krajów Europy. - Pomysł na podróż dookoła Europy wykluł się tuż po założeniu Kotlet.tv, szczególnie że w Polsce często nie znamy nawet smaków dań sąsiadów, z którymi graniczymy - mówi Paulina. Stąd idea wyjazdu, którego celem ma być przybliżenie Polakom walorów, a może także i wad, kuchni europejskiej. Jak dodaje Michał: - Co najważniejsze - większość zagranicznych produktów dostępnych jest na półkach w naszych sklepach, więc przygotowanie dania, które zaproponujemy w trakcie pobytu np. w Portugalii, nie powinno stanowić dla naszych czytelników i widzów żadnego problemu. Plan podróży to ponad 20 miejscowości w najważniejszych i najbardziej ciekawych zakątkach Europy. Podróżnicy zasmakują lokalnych specjałów m.in. w Lizbonie, Paryżu, Porto, Madrycie, Wenecji, Amsterdamie czy Rzymie. Odwiedzą winnice w południowych, czeskich Morawach i udadzą się na lokalny targ w Nicei czy Florencji. - Chcemy pokazać, że piękne miejsca warto poznać - dosłownie - od kuchni. Wtedy poznajemy też zwyczaje mieszkańców i możemy dowiedzieć się więcej o kulturze danego kraju czy regionu. A dobry smak i wyśmienite aromaty mogą za długo zostać w pamięci - podsumowuje Paulina. Jak tłumaczy, przygotowania do wyprawy to kilka miesięcy ciężkiej pracy, szczególnie że w czasie nieobecności w Polsce, portal będzie działał na bieżąco. Codziennie będą pojawiać się nowe propozycje i przepisy z miejsc, które odwiedzą, a także relacje na żywo. - Pokażemy, co jedliśmy, jak wyglądają lokalne przysmaki, a nawet co dobrego można kupić w lokalnym sklepie czy na targu - dodaje Michał. Patroni medialni i partnerzy - serwisy Dziennik.pl oraz National-Geographic.pl, wydawnictwo Pascal, firmy Kamis oraz Młyny Wodne.
Kuchnia francuska uchodzi za niezwykle wykwintną i wyrafinowaną. Gdy jednak wziąć ją pod lupę, a zwłaszcza niektóre przysmaki regionalne, okazuje się, że wcale taka lekka nie jest.
Wykwintna ale ciężkostrawna Zawiesiste, gęste i treściwe potrawy jednogarnkowe, tłuste sery, fois gras, smakołyki z ciasta francuskiego, fondue czy raclette nie należą do dań, które prześlizgną się przez nasz żołądek niezauważone. „Uczta zaczęła się od domowej pizzy – nie jednej, lecz trzech: z anchois, z grzybami i z serem – i obowiązkowo trzeba było wziąć kawałek każdej z nich. Następnie należało wytrzeć talerz kawałkiem bułki, oderwanym z przeszło półmetrowych bagietek (...) i wniesiono następne dania. Były pasztety z królika, dzika i drozdów. Były gliniane miseczki z zapiekanką z kawałkami wieprzowiny (...). Były maleńkie słodkie cebulki, marynowane w sosie ze świeżych pomidorów. Talerze należało ponownie wytrzeć i gospodyni podała kaczki. (...) Odsunęliśmy się od stołu, szczęśliwi, że udało się nam skończyć, lecz już po chwili zobaczyliśmy bliscy paniki, jak talerze zostały wytarte raz jeszcze i na stole umieszczono wielki, parujący gar – wspaniałe civet z królika. Zjedliśmy królika. Zjedliśmy zieloną sałatę z grzankami usmażonymi z czosnkiem na prawdziwej oliwie, zjedliśmy pulchne okrągłe crottins z koziego sera, zjedliśmy tort migdałowy z kremem, który zrobiła córka gospodarzy (...). Powlekliśmy się do domu, dźwigając przed sobą nabite brzuchy, niepomni zimna i niezdolni do rozmowy.” Tak opisywał swoje pierwsze kulinarne doświadczenia (Rok w Prowansji) we Francji angielski pisarz Peter Mayle. A co na to specjaliści? Tak naprawdę nie ma lekarstwa, które by eliminowało lub znacznie zmniejszało dolegliwości związane z przejedzeniem się. Gdyby istniało, bylibyśmy strasznie grubi. Jeśli człowiek zje za dużo, rozciąga się ściana żołądka i pojawiają się objawy pewnego dyskomfortu: ucisk, uczucie przepełnienia, nawet mdłości. Normalnie pokarm w żołądku tkwi około 4 godz. Posiłek zbyt obfity, na dodatek ciężkostrawny, tłusty, może tam zalegać nawet 6 godz. Poza tym, mechaniczne rozciąganie ściany żołądka przez pokarm powoduje wydziela-nie większej ilości soków trawiennych, m.in. kwasu solnego. W związku z tym do uczucia ociężałości może dojść jeszcze zgaga czy pieczenie w przełyku. Nawet gdy pokarm znajdzie się już w jelitach, nie musi to oznaczać końca dolegliwości. Na tym etapie jednak można już sobie trochę pomóc i zażyć leki hamujące wydzielanie kwasu solne- go i żółciopędne, które pomagają w trawieniu tłuszczów, a ponadto przyspieszają wydalanie niestrawionych resztek pokarmu. Czasami ulgę przynoszą tzw. digestifs, mocne gorzkawe nalewki lub wódki podawane w niektórych krajach pod koniec posiłku. Kieliszek takiego trunku może działać rozkurczowo na przewód pokarmowy i ściągająco, korzystnie na błonę śluzową. Z pewnością nie zaszkodzi. Można też zaparzyć sobie miętę, rumianek lub herbatkę z kopru. Jednak generalnie rzecz biorąc, po nieumiarkowanym obżarstwie swoje zawsze trzeba wycierpieć. Konsultacja: dr n. med. Andrzej Tilszer
„Francja położona jest na szerokości głównie kulinarnej” – pisał Balzac. A kilka wieków przed nim Francois Villon wychwalał Paryż za to, że „jada się tu jak nigdzie indziej”.
W KIELISZKU I NA TALERZU Pierwszy wielki pisarz gastronomiczny, Grimod de la Reyniere, twierdził że „choć nie istnieje kuchnia paryska, a tylko kuchnia francuska, którą jada się w Paryżu, to Paryż jest miejscem wszechświata, w którym przygotowuje się najlepsze jedzenie, jedynym, które dostarczyć może doskonałych kucharzy wszystkim cywilizowanym narodom świata. Choć Paryż sam niczego nie produkuje, jest on centrum, do którego z czterech końców świata wszystko dąży i wszystko dociera. A to dlatego, że tutaj najlepiej docenia się wszelkie zalety wszystkiego, co służy jako ludzkie pożywienie.” Docenianie często zmienia się w przywłaszczanie. Paryż swe specjalności wyszukiwał po różnych miejscach świata i Francji, żeby potem bezczelnie nazywać je a` la parisienne – po parysku. Albo na odwrót – paryscy kucharze wymyślali dania, którym nadawali mniej lub bardziej egzotyczne nazwy – homar po amerykańsku, sola po normandzku czy też sos bearneński. Może jednak mieli do tego prawo? Przede wszystkim dlatego, że każdy z tych przysmaków jest doskonały. A ponadto Paryż to miasto imigrantów. Dziś głównie z Maghrebu i Czarnej Afryki, wcześniej z francuskich prowincji. Przybysze z innych regionów Francji przywozili swe obyczaje i przepisy kulinarne. Zrządzeniem historii na obecną „jedyną i niepodzielną Republikę”, nieuznającą żadnych mniejszości narodowych, składają się potomkowie narodów bardzo różnych. Na wschodzie mieszkają Alzatczycy. Mówią po alzacku, czyli dialektem niemczyzny. Ich kuchnia też jest germańska w wyrazie – wędzone wędliny, golonki i szynki zdobią najbardziej znane danie alzackie, jakim jest choucroute, zbliżony nieco do naszego bigosu. Na południowym zachodzie, w Kraju Basków, żyją – oczywiście – Baskowie. Ich wciąż tajemniczy dla lingwistów język nie należy do żadnej z grup europejskich. Baskijska kuchnia jest kolorowa i radosna wielobarwnymi rumieńcami papryki z Espelette – pulsuje zielenią, żółcią i czerwienią. Papryka ta, usmażona na gęsim smalcu, zmieszana i podduszona z pomidorami i siekaną cebulą, zwie się piperadą i stanowi składnik bardzo wielu potraw, z których najbardziej znany jest kurczak po baskijsku, czyli duszony w piperadzie właśnie. Francuscy Baskowie sąsiadują z francuskimi Katalończykami, których kuchnia, podobnie jak język, ma zdecydowany akcent iberyjski. Prowansalczycy, mówiący dialektem bliższym katalońskiemu niż ogólnej francuszczyźnie, również w upodobaniach kulinarnych sięgają nieco poza granice swego państwa. Ich specjalności to nadzwyczaj udane połączenie kuchni włoskiej i francuskiej, w której podstawowym tłuszczem jest oliwa z oliwek. Na maśle natomiast gotują swą strawę potomkowie wikingów – Normandczycy, mieszkający na północnym zachodzie Francji. A ich sąsiedzi, Bretończycy, nie zapomnieli jeszcze bretońskiego – celtyckiego języka spokrewnionego z gaelickim (irlandzkim) i walijskim. No i nie mają pojęcia, czym jest nasza fasolka po bretońsku. W paryskich restauracjach, zarówno tych dumnie noszących gwiazdki Michelina, jak i w znacznie skromniejszych, znanych tylko dzielnicowym bywalcom bistrach, królują prawie wyłącznie prowincjusze. Dlatego na stołach paryskich odnaleźć można całą kulinarną różnorodność Francji. Stolica Francji była zarówno laboratorium dla wielkiej kuchni, jak i miejscem, gdzie rozwijała się kuchnia ludowa, legendarna ze swej smakowitości. Cynaderki w maderze albo potrawka z cielęciny po dawnemu (blanquette de veau a l’ancienne) to pomniki doskonałości francuskiej kuchni. Jej szlachetność jest ludowa, ponieważ używając „mniej szlachetnych” kawałków mięsa, jej twórcy z trudem wydobywają z nich wspaniałość. Przykładem boeuf bourguignon, czyli wołowina po burgundzku. Tę potrawę można porównać do gulaszu, choć jest to porównanie jak z Radia Erewań. Nie ma w boeuf bourguignon pomidorów ani papryki. W przeciwieństwie do pochodzącej z Węgier potrawy wołowina po burgundzku pokrojona jest na spore kawałki. Mięso z cebulą, czosnkiem i marchewką w cienkich talarkach marynujemy w czerwonym burgundzie. Nie należy też zapominać o pieprzu, świeżym tymianku, natce pietruszki, laurowym liściu i zielonej gałązce selera. Marynujemy, jak długo się da. Niektórzy Burgundowie uważają, że powinno to zająć pięć dni i nawet nie myślą o lodówce. Zimne miejsce polecają jednak godni zaufania szefowie kuchni. Podczas marynowania wino łagodnie penetruje mięso, owijając je smakiem i zapachem przypraw. Moc pieprzu, gorycz lauru i pikantność selera łączy się z krzepką słodyczą marchewki, cukrowatą ostrością cebuli i aromatyczną siłą czosnku, tak skutecznie wywyższając smak mięsa, że najdłuższe nawet gotowanie nie jest w stanie go przytłumić. I dlatego, że jest on tak wyraźny, wzbogaca się go jeszcze rumianymi skwarkami z boczku, guziczkami nie-wielkich pieczarek i okrągłymi główkami małych cebulek, lekko skarmelizowanych na patelni. W brązowym, aksamitnym sosie przetrwały garbniki wina i odczuć nawet można charakterystyczny dla burgunda aromat leśnych owoców. To danie, powstałe pod strzechą francuskiego chłopa, stało się rozkoszą dla arystokratycznych podniebień i dla szlachetnych umysłów arystokracji ducha. Taką solidną, krzepiącą strawę w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku wypędziła z francuskich restauracji nouvelle cuisine, czyli nowa kuchnia. Kilku młodych szefów kuchni wypowiedziało wtedy wojnę zawiesistym sosom i temu, co wydawało im się smutną rutyną francuskiej gastronomii. Nowa kuchnia była nadzwyczaj spektakularna. Na ogromnych talerzach niewielkie porcje ułożone były w malarskie kompozycje. Zieleń szpinaku przeciwstawiała się różowości łososia, półtonów dodawały owoce cytrusowe pokrojone w kunsztowne talarki, z wycyzelowaną skórką. U wielkich mistrzów raj dla oka stawał się zarazem rajem dla podniebienia. U naśladowców jednak najbardziej czuło się maliznę, którą kompensowały jedynie wygórowane ceny. Nouvelle cuisine bardzo przecież była odpowiednia dla pokolenia, którego główną troskę stanowiła dbałość o linię i lęk przed chorobami układu krążenia. Do czasu. Młodzi, zdolni, dynamiczni, którzy swe zawodowe i finansowe sukcesy świętowali w restauracjach nowej kuchni, zrobili się trochę starsi. Pojawiła się w nich tendencja do „newstalgii” – zlepek nowości z nostalgią. Zachowując dbałość o estetykę, kucharze wracać zaczęli do potraw babuni. Przejrzanych nieco i poprawionych, mniej może tłustych i zawiesistych, ale wciąż kojarzących się z utraconym rajem dzieciństwa. Od pewnego czasu jednak kulinarny neokonserwatyzm znów się cofa. Tym razem pod naporem „gastronomii molekularnej”. Polega ona na badaniu fizycznych i chemicznych zjawisk zachodzących w procesie gotowania i stosowaniu ich w przygotowaniu nowych potraw. Na talerzu nowy styl przejawia się głównie obecnością kolorowych żelów i pianek. Utalentowanym szefom naukowość w ogóle nie szkodzi. A tych, którzy wobec takich mód pozostają nieufni, pocieszam, że rewolucje, szczególnie gastronomiczne, to nieprzerwane obroty. Niewykluczone więc, że gdy przybędą nad Sekwanę, panować już będzie zupełnie inna moda. Bo w Paryżu wszystko się rusza. Tu wszystko jest takie, jak mówił Hemingway: „Paryż jest świętem ruchomym”. TARGOWISKA - Marché d’Aligre – znane z niskich cen. Możemy tu znaleźć wszelkiego rodzaju przyprawy, żywność i antyki. Czynne 9.00–12.30 codziennie prócz poniedziałków. - Boulevard Richard-Lenoir – w czwartki i niedziele między placem Bastylii a stacją metra Bréguet-Sabin swoje pachnące kramy rozkładają tam sprzedawcy wszelakiej żywności (poniżej z prawej). - Marchés aux Puces, czyli pchle targi. Porte de St Ouen – czynny w soboty, niedziele i poniedziałki od 9.00–18.00. Dostaniemy tu wiele staroci, ale kupimy również cenne przedmioty, niedrogie ubrania, nowe lub używane. - Porte de Montreuil – czynny w soboty, niedziele i poniedziałki od 7.30 do 17.30. Możemy tu znaleźć egzotyczne przedmioty, w większości pochodzenia afrykańskiego, ciuchy i wszelkiego rodzaju starzyznę. - Filatelistyczne przy skrzyżowaniu Champs-Člysées, czynne w czwartki, soboty, niedziele i dni świąteczne od 10.00 do zachodu słońca. Amatorzy i profesjonaliści, filateliści, numizmatycy i kolekcjonerzy kartek pocztowych przychodzą tutaj, aby sprzedać, kupić lub wymienić swe kolekcje. - Ptasie w sąsiedztwie rynku kwiatowego, Place Louis Lepine, Ile de la Cité oraz quai de La Mégisserie, gdzie nad brzegiem Sekwany wznoszą się sklepy z artykułami ogrodniczymi i artykułami dla zwierząt. - Targowisko z książkami otwarte w soboty i niedziele od 9.30 do 18.00. 87, rue Brancion. - Kwiatowe – czynne od wtorku do soboty: Place Louis Lepine, Ile de la Cité, Place de la Madeleine, Place des Ternes. - Targowisko na wzór rynków Środkowego Wschodu, z ubraniami i materiałami. Carreau du Temple, rue Perrée. - Marchés Saint-Pierre – rozmaite tkaniny sprzedawane na metry – na ubrania, dekoracyjne itp., od poniedziałku do soboty, 2 rue Harles-Nodier. Butelkowane aromaty Francji Wino jest dla Francuza stałym elementem obiadu. Kilka bibliotek dałoby się ułożyć z książek omawiających odpowiedni dobór wina do potraw. Jak dać sobie radę, nie będąc znawcą? Proponuję prostotę wyboru. Najbardziej znane są wina z Bordeaux. Zamawiajmy według wytrzymałości naszego portfela. Dzięki ociepleniu klimatycznemu od wielu lat nie ma złego rocznika. Wśród ostatnich najlepszy jest 2003. W najniższej gamie, najmniejszym ryzykiem, swoistym „rozwiązaniem ratunkowym” jest zamówienie côte du Rhône – win z południowo-wschodniej Francji. Niemal wszystkie są poprawne, niektóre naprawdę wspaniałe. - Największy wybór win francuskich oferują sklepy Nicholas, np. 31 Plac de la Madeleine (przy stacji metra Madeleine). Szczególnie doskonałe są czerwone wina volnay z Burgundii. Tańsze, a również dobre są wina languedoc. Hédiard – słynny luksusowy sklep, w ofercie 3000 gatunków win i innych trunków, również Plac de la Madeleine, 26-30. www.hediard.fr - Muzeum wina (Musée du vin – Caveau des Echansons) – świetnie zachowane stare (XIV wiek) piwnice na wino opactwa Passy; cenili je nawet królowie, Rue des Eaux 5, Plac Karola Dickensa, 200 m od wieży Eiffla, metro: Passy (linia 6), bilet + kieliszek wina – 6 euro, studenci – 5,40 euro, seniorzy i grupy – 5,25 euro, 10.00–18.00 – wt.–niedz. www.museeduvinparis.com INFORMACJE - KAWIARNIE stanowią nierozerwalną część krajobrazu Paryża i codziennego życia jego mieszkańców. Podobnie jak w Polsce ich menu jest ograniczone. Możemy poprosić o napoje: wodę ok. 2 euro, kawę za 2 euro, wino – lampka szampana ok. 6 euro czy piwo ok. 2,5 euro, coś słodkiego. Czasem, w wyznaczonych porach, dostaniemy tu lekkie posiłki lub przekąski, w cenie ok. 15 euro - STOŁÓWKI UNIWERSYTECKIE – obiad trzydaniowy w Paryżu za mniej niż 3 euro? Brzmi nieprawdopodobnie, ale tam jest to możliwe (potrzebna legitymacja ISIC, bez legitymacji – 4 euro); Assas – 92 rue d’Assas, Bullier – 39 ave Georges Bernanos , Mabillon – 3 rue Mabillon. Smakowite pochodne mleka Krowie, kozie, owcze – warto ich pokosztować. Nie jest łatwo rządzić krajem, w którym jest 365 gatunków sera – narzekał ponoć założyciel V Republiki Francuskiej, generał Charles de Gaulle. A naprawdę jest ich jeszcze więcej. Cóż, trudno ocenić oddziaływanie tego faktu na francuską politykę, za to na zadowolenie odwiedzających ten kraj turystów wpływ ma on zgoła dobroczynny. - W zalewie rodzajów i gatunków proponuję trzymać się wartości sprawdzonych – zmieniającego się cudownie wraz z dojrzewaniem camemberta, pachnącego górskimi halami, jurajskiego comté i niewątpliwego króla serów pleśniowych, jakim jest zawsze owczy roquefort. Amatorom serów kozich polecam wybieranie spośród wyrobów wiejskich (fermier), ponieważ sery przemysłowe gubią tak poszukiwaną przez amatorów „koziość”. - Doskonałe sery w Paryżu można kupić w Alléosse, 13 Rue Poncelet (przy stacji metra Ternes). Po dobry ser kozi chevre warto wybrać się do sklepu Boursault, 71 Avenue du Général Leclerc (przy stacji metra Alesia). 3 miejsca, do których warto zajść, by zjeść jak prawdziwy Paryżanin - Jeśli kochamy dobre jedzenie i jeśli nas na to stać, koniecznie odwiedzić trzeba trójgwiazdkową (znak najwyższej jakości w „biblii gastronomicznej”, jaką jest przewodnik Michelina) restaurację Guy Savoy (18 r. Troyon). Guy Savoy jest wirtuozem niespodziewanych połączeń smakowych, w których odnajduje się przecież po chwili cała najlepsza tradycja francuskiej kuchni. Używa często prostych składników, które na podniebieniu składają się w finezyjną mozaikę. Dynia, karczochy, brokuły, wzbogacone truflami, skontrastowane z mięsem lub rybą, stają się elementami niezapomnianej symfonii. - Dla nastroju i urody, jak i dla mniej rujnującej jakości gastronomicznej, konieczne są przechadzki po XI, XIX i XX dzielnicy Paryża. Na nieoczekiwanym, znikąd pojawiającym się Placu Âwiętej Marty (place St. Marthe), w dekoracji z filmów René Claira, odnajdziemy w ciepły wieczór atmosferę Paryża z dawnych lat. Plac zastawiony jest stolikami dwóch restauracji le Panier i Le Sainte Marthe. Przy stolikach całe rodziny, od dziadków do niemowlaków. A w karcie dania często zaskakujące swą obecnością w tym miejscu. Zimą jadłem tu doskonałą kaczkę w pomarańczach. - Aby bladym świtem odświeżyć się zupą cebulową, trzeba pójść do Hal, do otwartej przez całą dobę Pied de Cochon (6 rue Coguilliere). A potem można podelektować się widokiem kontrastu wciąż młodego gotyku kościoła św. Eustachego i futuryzmu Forum Hal.
Naprawa złamanych serc Choć serce cierpi na wiele dolegliwości – zastawki bywają nieszczelne, dochodzi do zapaleń błon – to choroba wieńcowa, która może prowadzić do zawału, a w końcu do niewydolności serca, jest w wielu krajach, w tym USA i Polsce, zabójcą numer jeden... Don Steffensen w pewne jesienne popołudnie puszczał wabiki do polowania na kaczki na niewielkim jeziorku w południowo-zachodniej części stanu Iowa, kiedy dostał zawału serca. Całkiem możliwe, że Steffensen przeżył tylko dlatego, iż jego kumpel miał przy sobie tabletki nitrogliceryny i szybko wsunął mu jedną pod język. Nitrogliceryna jest używana do produkcji dynamitu; w organizmie jej mocno rozcieńczona postać uwalnia tlenek azotu, który każe rozluźnić się komórkom mięśni gładkich w żyłach i tętnicach, co prowadzi do ich rozszerzenia. Klan Steffensenów jest ogromny - ponad dwustu krewnych rozproszonych po trzech pokoleniach. Choć problemy z sercem są w tej rodzinie powszechne, nigdy nie wydawały się nikomu czymś niezwykłym. - Przypisywałam to diecie - wzrusza ramionami Tina, smukła 38-latka, jedyna wegetarianka w rodzinie.
W numerze: Uleczyć serce. Nowe spojrzenie na układ krążenia oznacza odejście od „hydraulicznego” postrzegania problemu schorzeń serca. Demokracja bliższa sercu. Zdrowotny cud w III RP Alaska Mieszkańcy inuickich wiosek mogą zostać prawdziwymi naftowymi szejkami północy. Tyle że wcale się do tego nie palą. Czarna owca. Wykorzystać pracę więźniów w celu ochrony przyrody to najnowszy pomysł na resocjalizację przestępców. rzejście Północno-Zachodnie Opłynąć Amerykę Północną od północy – takiemu wyzwaniu sprostali młodzi polscy żeglarze. Lasy mangrowe Rosnące na granicy morza i lądu, pełne rozmaitych form życia, są ważniejsze dla planety, niż się nam wydawało. Nieziemskie robaki Hawajów Wiją się niemal wszędzie, ale w sąsiedztwie Hawajów mają szczególnie fantazyjne kształty. Tylko dla prenumeratorów: 110. Kryształy Podziemne komnaty „porośnięte” kryształami... gipsu wielkości samochodu? Tak, są takie w meksykańskiej kopalni.