National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-03-13T12:56:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Odległa gwiazda wpadła w „szaleństwo”. Tak astronomowie odkryli potężne zderzenie planet
items: Co skrywa Europa? Zagadka tajemniczego „pająka” na lodowym księżycu Jowisza rozwiązana
items: Największy księżyc Układu Słonecznego skrywa pod lodem ocean – co nas tam czeka?
items: Na Enceladusie, księżycu Saturna, odnaleziono złożone związki organiczne. Czy cegiełki kosmicznego życia są wszędzie?
items: Czy księżyce egzoplanet mogą mieć zdolność podtrzymywania życia? Symulacje wskazują, że tak
items: Miał objętość 2000 Ziem – Jowisz mógł być drugą gwiazdą obok Słońca
items: Która planeta ma najwięcej księżyców w Układzie Słonecznym? Ścigają się Saturn i Jowisz
items: Odkryto pierwszy księżyc pozasłoneczny? Naukowcy NASA znaleźli mocnego kandydata
items: NASA wystrzeliła swoją największą sondę planetarną. Zbada, czy pod lodową pokrywą księżyca Jowisza jest życie
items: Księżyce Urana mogą być zdolne do podtrzymywania życia. Czy doczekamy się misji do nich?
items: Ziemia będzie miała „drugi Księżyc”. Jednak bardzo krótko – tylko przez dwa miesiące
items: Katastrofa na skalę kosmiczną. W Ganimedesa uderzyła planetoida większa niż ta, która na Ziemi zabiła dinozaury
items: Życie pozaziemskie można wykryć nawet w drobince lodu. Przygotowano do tego nową sondę NASA
items: Tajne satelity lodowych olbrzymów. Astronomowie znaleźli nowe księżyce dwóch planet w Układzie Słonecznym
items: Ta sonda ma zbadać podpowierzchniowy ocean Europy, księżyca Jowisza. Jej kluczowy element powstawał przez 9 lat
items: Opracowane przez Polaków przyrządy sondy JUICE rozłożyły się i działają. Misja zmierza ku Jowiszowi
items: Z Enceladusa wydobywa się gigantyczny pióropusz pary wodnej. Na tym księżycu może być życie
items: Robotyczny wąż do eksploracji lodowych światów. JPL właśnie wślizgnął się na nowy poziom robotyki
items: Już dziś start najbardziej oczekiwanej misji tego roku. W kosmos leci JUICE z polskim sprzętem na pokładzie
items: Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie?
items: Odkryto zupełnie nowy rodzaj lodu. Pomogło w tym szybkie potrząsanie stalowymi kulami
items: Na Tytanie są chmury i morze ciekłego metanu. Widać to na niesamowitych zdjęciach z dwóch teleskopów
items: Tajemnica tygrysich pasów na Fobosie rozwiązana. Naukowcy już wiedzą, skąd się wzięły te dziwne struktury
items: Wiekowa sonda Mars Express przesłała zachwycające zdjęcia Fobosa. Ten księżyc kiedyś zderzy się z Marsem
items: Dragonfly wyląduje na styku wydm i lodowych skał. Poznajemy długo oczekiwane szczegóły misji na Tytana

Odległa gwiazda wpadła w „szaleństwo”. Tak astronomowie odkryli potężne zderzenie planet
type: item
date: 2026-03-13T12:56:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: Gwiazdy
subject: księżyce
subject: obserwacje
subject: odkrycia
description: Astronomowie po raz pierwszy śledzili „na żywo” zderzenie dwóch planet. W układzie planetarnym, którego centrum jest gwiazda Gaia20ehk, powstała chmura gorącego pyłu o masie księżyca. To może być klucz do ostatecznej odpowiedzi na pytanie jak powstał nasz Księżyc.
encoded: Po raz pierwszy udało się niemal „na żywo” śledzić narodziny nowego porządku w odległym układzie planetarnym. Katastrofalne zderzenie dwóch planet miało miejsce w układzie Gaia20ehk, oddalonym o około 11 000 lat świetlnych od Ziemi. To monumentalne wydarzenie rzuca nowe światło na procesy formowania się ciał niebieskich. Może stanowić współczesny odpowiednik kolizji, która miliardy lat temu doprowadziła do powstania układu Ziemia-Księżyc. Jak odkryto wielkie zderzenie? Odkrycie jest owocem wielu lat pracy międzynarodowych zespołów badawczych i wykorzystania najbardziej zaawansowanych narzędzi obserwacyjnych. W badaniu wykorzystano dane pochodzące z: satelity Gaia, misji NASA SPHEREx oraz teleskopu WISE. System planetarny Gaia20ehk, czasem oznaczany w literaturze naukowej też jako Gaia-GIC-1, jest położony w gwiazdozbiorze Rufy, obserwowalnym na niebie na półkuli południowej. W 2021 roku zaczął się bardzo dziwnie zachowywać. Astronomowie określili to jako nagłe „szaleństwo” gwiazdy, która do tej pory wydawała się całkowicie stabilna. Pierwszymi sygnałami ostrzegawczymi były trzy wyraźne spadki jasności w zakresie światła widzialnego, trwające średnio 200 dni. Sugerowało to cykliczne pojawianie się gęstego materiału przesłaniającego tarczę gwiazdy. Jednocześnie zaobserwowano gwałtowne pojaśnienie obiektu w widmie podczerwonym. Czyli podczas gdy gwiazda optycznie ciemniała, emitowała duże ilości ciepła. To musiał być rozgrzany pył i odłamki skalne, wyrzucone w przestrzeń kosmiczną w wyniku uderzenia. Temperatura tego świeżo powstałego „gruzu” wynosiła około 900 Kelwinów (około 630 st. Celsjusza). Skala kosmicznej katastrofy Według danych ze spektrometrów, Gaia20ehk to młoda gwiazda typu F, nieco masywniejsza i gorętsza od naszego Słońca. Na podstawie okresów spadków jasności astronomowie precyzyjnie wyliczyli, że kolizja miała miejsce w odległości około 1,1 jednostki astronomicznej (AU) od centrum układu. To dystans niemal identyczny z odległością Ziemi od Słońca. A za…

zderzenie-planet-2882aa4.jpg
width: 3100
height: 2067

Co skrywa Europa? Zagadka tajemniczego „pająka” na lodowym księżycu Jowisza rozwiązana
type: item
date: 2025-12-19T13:59:51.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: europa
subject: geologia
subject: jowisz
subject: księżyce
subject: życie
description: Struktura przypominająca pająka na Europie od lat intrygowała naukowców. Nowa teoria nareszcie wyjaśnia jej pochodzenie. Okazuje się, że podobne fenomeny występują także na Ziemi.
encoded: Odkrycie zagadkowej struktury przypominającej pająka na Europie, jednym z lodowych księżyców Jowisza, przez lata stanowiło zagadkę dla naukowców. Formacja ta, dostrzeżona po raz pierwszy w marcu 1998 roku przez sondę NASA Galileo, znajduje się wewnątrz krateru uderzeniowego Manannán, którego szerokość wynosi około 22 kilometrów. Przez niemal trzy dekady pochodzenie tego rozgałęzionego fenomenu geologicznego pozostawało tajemnicą. Rozważano różne hipotezy – od potężnych sił grawitacyjnych Jowisza po aktywność kominów hydrotermalnych na dnie podpowierzchniowego oceanu. Żadne z tych wyjaśnień nie było jednak w pełni zadowalające dla naukowców – aż do teraz. Damhán Alla – „kosmiczny pająk” podobny do „gwiazd jeziora” Przełom przyniosło badanie opublikowane w grudniu 2025 roku w „The Planetary Science Journal”, w którym naukowcy zaproponowali alternatywną teorię opartą na ziemskich analogiach. Strukturze nadano oficjalną nazwę Damhán Alla, co w języku irlandzkim oznacza pająka. Nazwa ta jest powiązana z celtycką mitologią, z której wywodzi się również imię boga Manannána, patrona krateru. Kluczem do zrozumienia Damhán Alla okazały się tzw. „lake stars” (gwiazdy jeziorne) – fenomeny występujące zimą w określonych warunkach, na wielu jeziorach na Ziemi. Jak tworzą się gwiazdy na lodzie? Na naszej planecie te piękne, symetryczne wzory powstają na zamarzniętych jeziorach pokrytych śniegiem, gdy woda z głębi przesiąka przez niewielkie otwory w lodzie. W przypadku Europy mechanizm był podobny, choć skala i przyczyna są inne. Według zespołu badawczego pod kierownictwem Laury Mc Keown z University of Central Florida, formacja ta powstała prawdopodobnie w wyniku uderzenia asteroidy. To zdarzenie, które miało miejsce już po uformowaniu się samego krateru Manannán, stworzyło pęknięcie w lodowej skorupie księżyca. Przez tę szczelinę słona woda wydostała się na powierzchnię, rozlewając się w charakterystyczny, pajęczynowaty wzór. Układ Słoneczny może być pełen „pająków” Naukowcy wska…

pajaki-europa-jowisz-8045ca4.jpg
width: 1342
height: 900

Największy księżyc Układu Słonecznego skrywa pod lodem ocean – co nas tam czeka?
type: item
date: 2025-12-09T13:57:07.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
description: Największy księżyc Jowisza, Ganimedes, to obiekt, który zaskoczył nie tylko samego Galileusza, ale zaskakuje też współczesnych naukowców. Skrywa cechy, których wcześniej nie spodziewano się znaleźć na księżycach planet olbrzymów.
encoded: Spis treści: Skąd wzięła się nazwa Ganimedes? Historia jednego z księżyców Jowisza Ganimedes – największy i najbardziej złożony księżyc Jowisza Największy księżyc w Układzie Słonecznym Magnetosfera i atmosfera Ganimedesa Jak jest zbudowany Ganimedes? Ziemskie misje na Ganimedesa Największy księżyc Jowisza, Ganimedes, został odkryty przez Galileusza już w XVII wieku. Mimo że upłynęło kilka stuleci, obiekt ten wciąż pozostaje zagadką dla naukowców. To właśnie ten księżyc jest największy nie tylko wokół Jowisza, ale też w całym Układzie Słonecznym – przewyższa rozmiarami nawet planetę Merkury. Badania prowadzone przez sondy kosmiczne pokazały, że Ganimedes ma cechy, które upodabniają go do planet skalistych. Jedną z takich cech jest posiadanie własnego pola magnetycznego – wyjątkowego wśród księżyców. Dodatkowo jego powierzchnia pokryta jest lodem wodnym, a pod nią może kryć się ocean ciekłej wody. Skąd wzięła się nazwa Ganimedes? Historia jednego z księżyców Jowisza Choć dziś Ganimedes to jedno z najbardziej rozpoznawalnych imion w Układzie Słonecznym, początkowo wcale nie odnosiło się do tego księżyca. Galileusz, który jako pierwszy zaobserwował cztery największe księżyce Jowisza w 1610 roku, nazwał je w sposób czysto techniczny – Ganimedes otrzymał oznaczenie Jowisz III. Ten schemat miał podkreślać kolejność odkrycia oraz ich relację z planetą macierzystą. Odkrycie satelitów Jowisza było przełomowe – udowadniało, że nie tylko Ziemia może mieć księżyce, co osłabiało geocentryczny model wszechświata. W połączeniu z teorią heliocentryczną Mikołaja Kopernika, obserwacje Galileusza przyczyniły się do rewolucji naukowej i zmiany naszego pojmowania kosmosu. Z czasem pojawiła się potrzeba nadania tym ciałom niebieskim bardziej rozpoznawalnych nazw. Z inicjatywą wystąpił Johannes Kepler, który zaproponował, by satelity Jowisza nazwać imionami kochanków Zeusa (grecka wersja imienia Jowisza). To właśnie dzięki jego sugestii księżyc Jowisz III zyskał nazwę Ganimedes. W mitologi…

ganimedes-najwiekszy-ksiezyc-jowisza-acbed3d.jpeg
width: 2880
height: 1530

Na Enceladusie, księżycu Saturna, odnaleziono złożone związki organiczne. Czy cegiełki kosmicznego życia są wszędzie?
type: item
date: 2025-10-01T10:30:04.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: chemia
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: życie
description: Równo 26 lat po dotarciu sondy Cassini-Huygens w okolice Saturna i osiem lat po zakończeniu tej przełomowej misji, dane zebrane przez sondę wciąż zaskakują. Dzisiaj opublikowano informację, z której wynika, że na księżycu Saturna Enceladusie odnaleziono złożone cząstki organiczne. Czy oznacza to, że w oceanach Enceladusa może tlić się życie?
encoded: Spis treści: Gejzery Enceladusa Polowanie na świeży lód Cegiełki życia Lądowanie na Enceladusie Wiele misji kosmicznych ma jeden wspólny cel, którym jest poszukiwanie życia w kosmosie. Lata badań pokazały nam, jak często bazowaliśmy jedynie na naszych wyobrażeniach lub skąpych danych. Było tak na przykład z istnieniem wody w kosmosie. Jeszcze do połowy ubiegłego wieku panowało dość powszechne przekonanie, że woda jest czymś wyjątkowym i można ją znaleźć w naszym układzie planetarnym jedynie na Ziemi. Era sond kosmicznych udowodniła, że wody w kosmosie jest naprawdę dużo. Jest na planetach, księżycach, planetoidach. Jest również, co wykazała sonda Cassini-Huygens w 2005 roku, na księżycu Saturna – Enceladusie. Od tej chwili rozpoczęły się astrobiologiczne debaty dotyczące tego, czy woda ta pozwoliła na utworzenie się złożonych cząsteczek organicznych określanych jako cegiełki życia. Co więcej, część uczonych uważała, że związki te mogą być wystrzeliwane w kosmos przez aktywne gejzery tego księżyca. Pióropusze największych wznoszą się nawet 400 kilometrów od Enceladusa, czyli na wysokość, po jakiej porusza się nad Ziemią Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. Gejzery Enceladusa Teraz, dzięki nowej analizie danych zebranych przez misję Cassini wiemy więcej o tym, co znajduje się w pióropuszach gejzerów Enceladusa i na samym księżycu. Dzisiaj na łamach prestiżowego czasopisma „Nature” ukazał się artykuł opisujący kwestię złożonej chemii organicznej na tym odległym księżycu. Jak już wspomnieliśmy, w 2005 roku Cassini po raz pierwszy wykryła dowody na istnienie oceanu ukrytego pod lodową skorupą Enceladusa. Z pęknięć w pobliżu południowego bieguna księżyca wyrzucane są strumienie wody, które unoszą w przestrzeń kosmiczną drobiny lodu. Część z nich opada z powrotem na powierzchnię księżyca, a część jest przyciągana przez grawitację Saturna. Tworzą pierścień wokół Saturna, odpowiadający orbicie Enceladusa. – Cassini przez cały okres przelotów przez pierścień E Saturna rejestrował…

enceladus-0200d4c.jpg
width: 2500
height: 1250

Czy księżyce egzoplanet mogą mieć zdolność podtrzymywania życia? Symulacje wskazują, że tak
type: item
date: 2025-05-31T11:45:53.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: egzoplanety
subject: księżyce
description: Od 1992 r., gdy Aleksander Wolszczan wspólnie z kanadyjskim astronomem Dale'em Frailem ogłosili odkrycie pierwszej planety spoza Układu Słonecznego, odnaleziono już około 6000 takich obiektów. Wiele z tych ciał niebieskich to olbrzymie planety gazowe lub lodowe, czyli miejsca nienadające się do powstania życia, jakie znamy. Ale te planety mają księżyce. I to właśnie na nich mogło rozwinąć się życie.
encoded: Spis treści: Główna misja – znaleźć życie w kosmosie Modelowy egzoksiężyc Jak powstają księżyce? Grawitacyjna łamigłówka Egzo-życie Na gigantycznych planetach naszego Układu Słonecznego życie istnieć nie może. Jednak niektóre z ich księżyców stały się głównymi celami w jego poszukiwaniu. Prowadzi to do naturalnego pytania: Czy gigantyczne egzoplanety w strefach nadających się do zamieszkania wokół innych gwiazd mogą posiadać nadające się do zamieszkania księżyce? Główna misja – znaleźć życie w kosmosie Poszukiwanie życia w kosmosie jest jednym z najbardziej podstawowych zadań związanych z badaniem i eksploracją przestrzeni kosmicznej. W tej chwili łazik Perseverance zbiera próbki marsjańskiej gleby właśnie w poszukiwaniu śladów dawnego, a być może nawet współczesnego życia. W tym samym celu badane są księżyce Jowisza i Saturna. W przyszłym roku w kierunku Wenus wystartuje prywatna misja, która ma zbadać, czy środowisko siarkowych chmur tej piekielnej planety może sprzyjać życiu niektórych bakterii. Nawet próbki pobrane z planetoid są badane pod kątem możliwości przenoszenia zarodków życia. Ale to wszystko miejsca, do jakich mamy dostęp. Trudny dostęp, ale jednak istniejący. Co jednak zrobić z planetami znajdującymi się tysiące lat świetlnych od Ziemi? W tym wypadku pomocne jest modelowanie bazujące m.in. na naszej wiedzy o Układzie Słonecznym. Przyglądając się naszemu kosmicznemu podwórku, łatwo dostrzec, że księżyce są wszechobecne. Szczególnie dużo naturalnych satelitów posiadają gazowe olbrzymy – Jowisz i Saturn. A wśród skatalogowanych egzoplanet nie przeważają te skaliste, podobne do Ziemi lub Marsa, lecz właśnie planety gazowe i lodowe olbrzymy. Można więc założyć, że również egzo-Jowisze posiadają księżyce. Modelowy egzoksiężyc Faktem jest, że astronomowie wykryli do tej pory niewiele egzoksiężyców, choć ich istnienie jest praktycznie gwarantowane. Teoria mówi, że powstawanie księżyców jest procesem naturalnym. Znalezienie egzoplanet jest trudne, mimo że już …

shutterstock752492377-ffb41a4.jpg
width: 1000
height: 667

Miał objętość 2000 Ziem – Jowisz mógł być drugą gwiazdą obok Słońca
type: item
date: 2025-05-22T07:51:19.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
description: Jowisz był kiedyś prawdopodobnie ponad dwukrotnie większy niż obecnie – wynika z nowych analiz naukowców. Odkrycie może zmienić nasze rozumienie początków Układu Słonecznego. Tym bardziej, że dziś planeta ta nie ma sobie równych wśród swoich sąsiadów.
encoded: Spis treści: Jowisz u zarania Układu Słonecznego Rola Jowisza w ewolucji Układu Słonecznego Co ujawniły badania Amaltei i Tebe? Badania krytycznego momentu Od dawna mówi się o tym, że Jowisz, ogromna gazowa planeta miała być gwiazdą. Jednak nieznane wydarzenie przerwało proces pochłaniania przez Jowisza gazu. Jowisz w początkach Układu Słonecznego Proces powstawania naszego układu planetarnego rozpoczął się, gdy tzw. mgławica słoneczna, czyli chmura gazu i pyłu, zaczęła zapadać się pod wpływem własnego ciężaru. Prawdopodobnym impulsem do rozpoczęcia tego procesu była eksplozja pobliskiej supernowej. Słońce ukształtowało się około 4,6 miliarda lat temu. Niewiele później pojawił się Jowisz – gazowa planeta, która – jak wiele wskazuje – również mogła być gwiazdą. Gdyby tak się stało, pojawiłby się tzw. układ podwójny gwiazd. Co zresztą jest bardzo częste. Nawet 20 do 50 procent znanych układów planetarnych znajduje się w układach z więcej niż jedną gwiazdą, najczęściej właśnie w układach podwójnych. Rola Jowisza w ewolucji Układu Słonecznego Gdy weźmie się pod uwagę powyższe, łatwiej zrozumieć, jak wielką rolę odegrał Jowisz w ewolucji Układu Słonecznego. Jego potężna grawitacja odegrała kluczową rolę w kształtowaniu ścieżek orbitalnych innych planet Układu Słonecznego. Pomogła rzeźbić dysk gazu i pyłu, z którego się uformowały oraz wpłynęła na rozmieszczenie planetoid i formowanie się Głównego Pasa Asteroid. Naukowcy uważają również, że Jowisz odegrał istotną rolę w powstaniu życia, pochłaniając planetoidy, które mogły uderzyć w Ziemię. Właśnie dlatego historia formowania się Jowisza jest kluczowa dla zrozumienia ewolucji wczesnego Układu Słonecznego. W opublikowanej niedawno pracy astronomowie z Caltechu oraz z Uniwersytetu Michigan zaprezentowali szczegółowe badania pierwotnego stanu Jowisza. Ich wyniki wskazują, że 3,8 miliarda lat po powstaniu Układu Słonecznego oraz po uformowaniu się pierwszych ciał stałych w mgławicy protoplanetarnej naszego systemu planetarneg…

jowisz-c8c46f8.jpg
width: 3840
height: 2160

Która planeta ma najwięcej księżyców w Układzie Słonecznym? Ścigają się Saturn i Jowisz
type: item
date: 2025-03-12T13:01:05.000Z
creator: Artur Białek
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: księżyc
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
description: W Układzie Słonecznym istnieją planety, które nie mają żadnego księżyca. Ziemia ma jednego naturalnego satelitę. O miano zwycięzcy w tym zakresie od zawsze rywalizują dwa obiekty astronomiczne – Saturn i Jowisz. Która planeta ma najwięcej księżyców? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
encoded: W tym artykule: Czym jest księżyc? Jowisz stracił prowadzenie Która planeta ma najwięcej księżyców? Saturn wysunął się na pozycję lidera Jak odkryto nowe księżyce Saturna? Co wiemy na temat nowo odkrytych księżyców? Co wnosi to odkrycie? Lista księżyców w Układzie Słonecznym podlega ciągłej aktualizacji Która planeta ma najwięcej księżyców? Pod względem liczby naturalnych satelitów, planety skaliste, takie jak Ziemia, znajdują się w ogonie stawki Układu Słonecznego. Mars ma „aż” dwa księżyce, z kolei Wenus i Merkury nie mają żadnego. Ziemia, ze swoim pojedynczym naturalnym satelitą, znajduje się w samym środku tego grona. Żadna z planet skalistych nie aspiruje jednak do miana planety z największą liczbą księżyców w Układzie Słonecznym. Pod tym względem nie mogą nawet zbliżyć się do planet gazowych. Czym jest księżyc? Nie każdy potrafi wskazać poprawną definicję księżyca, ale każdy bezbłędnie rozpozna to ciało niebieskie na nocnym niebie, o ile pozwalają na to warunki pogodowe. Naturalny satelita Ziemi towarzyszy jej od ponad 4 miliardów lat, czyli prawie od początku istnienia naszej planety. Należy jednak stanowczo podkreślić, że ziemski Księżyc nie jest jedyny w Układzie Słonecznym. Mało tego, nie jest nawet największy. Ten tytuł dzierży odkryty w 1610 roku (przez Galileusza) Ganimedes – jeden z księżyców Jowisza. Mówiąc o księżycu, na myśli trzeba mieć ciało niebieskie orbitujące wokół planety lub planetoidy. To zatem nic innego, jak naturalny satelita. Nie ma wspólnej genezy ich powstawania. Ziemski Księżyc jest „pamiątką” po zderzeniu Ziemi z innym ciałem niebieskim, którego wielkość była zbliżona do wielkości Marsa. Z kolei księżyce Marsa to po prostu planetoidy, które wpadły w pole grawitacyjne planety. Różna jest też budowa księżyców. Niektóre z nich są obiektami skalistymi, inne – lodowymi. Istnieją też księżyce mieszane. Jowisz stracił prowadzenie Długo sądzono, że planetą w Układzie Słonecznym, która ma najwięcej naturalnych satelitów jest Jowisz. Astronom…

ktora-planeta-ma-najwiecej-ksiezycow-w-ukladzie-slonecznym-saturn-czy-jowisz-fot-getty-images-9c84383.jpeg
width: 2314
height: 1295

Odkryto pierwszy księżyc pozasłoneczny? Naukowcy NASA znaleźli mocnego kandydata
type: item
date: 2024-10-16T07:00:18.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: jowisz
subject: księżyc
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
subject: ziemia
description: Ponad 600 lat świetlnych od Ziemi znajduje się planeta, która może mieć aktywny wulkanicznie księżyc. Naukowcy z NASA zebrali niebezpośrednie dowody obserwacyjne na jego istnienie. Jeśli uda się je potwierdzić, będzie to pierwszy księżyc, jaki odkryliśmy w innym systemie planetarnym niż Układ Słoneczny.
encoded: Co się dzieje wokół egzoplanety? Co wskazuje na obecność księżyca? Dlaczego księżyc jest aktywny wulkanicznie? Ile księżyców ma Układ Słoneczny? Według NASA w tej chwili znamy 293 ciała niebieskie tego rodzaju. Ziemia jest dość uboga, ma bowiem tylko jednego naturalnego satelitę – Księżyc. Na drugim biegunie znajduje się Saturn ze 146 znanymi księżycami. A jak jest w innych systemach planetarnych? Czy planety pozasłoneczne mają również swoich naturalnych satelitów? Naukowcy spekulują na ten temat od dawna. Od pewnego czasu przedstawiają też potencjalnych kandydatów na księżyce pozasłoneczne. Jednak tego rodzaju ciał niebieskich nie da się zaobserwować bezpośrednio (podobnie zresztą jak absolutnej większości egzoplanet). By można było spekulować, że wokół jakiegoś odległego globu krąży księżyc, muszą zajść naprawdę wyjątkowe okoliczności. I właśnie o czymś takim można mówić w przypadku planety pozasłonecznej WASP-49b. To gazowy olbrzym wielkości Jowisza odległy od Ziemi o 635 lat świetlnych. Naukowcy z należącego do NASA Jet Propulsion Laboratory znaleźli właśnie niebezpośrednie dowody, że glob ten ma skalisty, aktywny wulkanicznie księżyc. Co się dzieje wokół egzoplanety? Planeta WASP-49 b została odkryta dwanaście lat temu. W 2017 roku zauważono coś zastanawiającego – wokół niej wykryto chmurę gazów bogatą w sód. Skąd miałaby się tam wziąć? Zarówno glob, jak i gwiazda, którą okrąża, składają się głównie z wodoru i helu. Żadne z tych ciał niebieskich nie zawiera wystarczająco dużo sodu, by powstała zaobserwowana chmura. Co więcej, jak policzono, sód pochodził ze źródła, z którego wydobywał się w tempie 100 tys. kg na sekundę. Naukowcy nie potrafili wskazać żadnego mechanizmu, który wyjaśniałby uwalnianie takiej ilości sodu w przestrzeń kosmiczną. Żadnego z wyjątkiem pozasłonecznego wulkanicznego księżyca. Za takim wytłumaczeniem od dawna optował Apurva Oza z Caltechu, który wyspecjalizował się w opracowywaniu metod wykrywania potencjalnych księżyców pozasłonecznych.…

1-ExomoonWide-view-artists-concept-b24352a.jpg
width: 3840
height: 2160

NASA wystrzeliła swoją największą sondę planetarną. Zbada, czy pod lodową pokrywą księżyca Jowisza jest życie
type: item
date: 2024-10-15T09:56:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: jowisz
subject: księżyce
subject: loty w kosmos
subject: sonda
subject: życie
description: Ogromna i nowoczesna sonda NASA – Europa Clipper – wczoraj rozpoczęła swoją długą podróż w kierunku Układu Jowisza. Zbudowany w Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL), naszpikowany instrumentami badawczymi statek ma pomóc ocenić, co znajduje się pod lodową powierzchnią Europy. Zdaniem astrobiologów Europa, obok księżyca Saturna Enceladusa, jest najlepszym miejscem do odnalezienia pozaziemskiego życia.
encoded: Spis treści: Trzy miliardy kilometrów kosmicznej podróży Panele solarne wielkie jak boisko Chemiczny ślad życia Na ten moment czekaliśmy długo. W poniedziałek 14 października, sześć minut po godzinie 12 czasu lokalnego (godz. 18.06 w Polsce), ze stanowiska startowego 39A kompleksu Kennedy Space Center w niebo wzniósł się Falcon 9 firmy SpaceX. Wynosił w kosmos jedną, bezcenną sondę – Europa Clipper. Krótko po godzinie 13:00 czasu wschodniego NASA i SpaceX potwierdziły, że Europa Clipper został pomyślnie umieszczony w przestrzeni kosmicznej. Rozpoczął swą długą podróż ku jednemu z czterech największych księżyców Jowisza – Europie. Trzy miliardy kilometrów kosmicznej podróży – Sonda Europa Clipper pomyślnie oddzieliła się od rakiety. Proszę, pożegnajcie się z naszym statkiem kosmicznym– powiedział Pranay Mishra, menadżerka lotu misji z JPL Centrum NASA. Po odebraniu przez kontrolerów lotu pierwszych sygnałów ze statku kosmicznego, wiwatom i oklaskom nie było końca. Urzędnicy NASA poinformowali o możliwym problemie z wentylacją w systemie napędowym sondy, ale później potwierdzili, że system napędowy wydaje się działać zgodnie z oczekiwaniami. Tym samym rozpoczęła się długa podróż do Jowisza. Europa Clipper ma wejść na orbitę planety w 2030 roku po 5,5-letnim locie i przemierzeniu niemal trzech miliardów kilometrów. Tak długa droga jest wynikiem trajektorii wykorzystującej tzw. asysty grawitacyjne, które pozwalają nadać statkowi odpowiednią prędkość i kierunek. Sonda przeleci najpierw obok Marsa, a następnie ponownie obok Ziemi. Wykorzysta grawitację każdej z planet do zwiększenia swojej prędkości. Panele solarne wielkie jak boisko Europa Clipper zasilany jest energią słoneczną. Po rozłożeniu paneli słonecznych sonda będzie miała długość ponad 30 metrów. Mniej więcej tyle, co boisko do koszykówki. Odpowiednie możliwości manewrowania mają zapewnić 24 silniki. Ale najważniejszą częścią sondy jest dziewięć superczułych instrumentów naukowych i dodatkowe instrumenty do bada…

europa-clipper-aac51d0.jpg
width: 3840
height: 2160

Księżyce Urana mogą być zdolne do podtrzymywania życia. Czy doczekamy się misji do nich?
type: item
date: 2024-10-03T08:06:59.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
subject: uran
subject: życie
description: Czy podpowierzchniowe oceany lodowych księżyców mają zdolność podtrzymywania życia? Czy proste, pierwotne formy życia mogły wykorzystać do rozwoju energię inną niż słoneczną? Zdaniem naukowców z Laboratorium Napędu Odrzutowego Centrum NASA, w celu zrozumienia takiej możliwości powinniśmy zbadać księżyce Urana.
encoded: Spis treści: Hipotetyczne życie pod lodem Ariel, Umbriel i Tytania Grzanie pływowe Kiedy doczekamy się misji na Urana? O tym, że niektóre księżyce Jowisza i Saturna prawdopodobnie posiadają podpowierzchniowe oceany ciekłej wody dyskutuje się od dawna. Najbardziej znane przykłady to księżyc Jowisza Europa i należący do ogromnej księżycowej świty Saturna Enceladus. Niestety, żaden z nich nie znajdują się w tzw. „strefie Złotowłosej” – obszarze wokół centralnej gwiazdy, w którym na powierzchni ciał niebieskich temperatura wzrasta powyżej zera stopni Celsjusza. Istnienie na planecie wody w stanie ciekłym przez szereg lat uznawano za warunek przetrwania życia. Hipotetyczne życie pod lodem Od pewnego czasu naukowcy rozważają, czy życie mogłoby istnieć pod powierzchnią niektórych ciał niebieskich. Zamiast czerpać energię ze Słońca, mogłoby wykorzystywać tę pochodzącą z różnych mechanizmów planetarnych. Takie hipotetyczne formy życia mogłyby wykorzystywać chemiczne szlaki metaboliczne podobne do tych wykorzystywanych przez życie na dnie ziemskiego oceanu. Aby sprawdzić ten pomysł, społeczność astrobiologów coraz częściej spogląda poza układy Jowisza i Saturna. Przekonują do zaprojektowania i wdrożenia misji na Urana i jego księżyce. Wiele z nich wykazało wyraźne oznaki posiadania wewnętrznych ciekłych oceanów i składu chemicznego, który mógłby sprzyjać życiu. – Uważamy, że niektóre z 28 księżyców Urana mogą nadal posiadać podpowierzchniowe oceany. Jeśli misja znajdzie oceany na większości z nich, pomoże to lepiej zrozumieć, jakie mechanizmy pomagają utrzymać ciepło we wnętrzach tych księżyców – mówi Julie Castillo-Rogez, planetolożka z Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA. Ariel, Umbriel i Tytania W 2022 roku kierowany przez nią zespół ponownie przeanalizował dane dotyczące pięciu największych księżyców Urana – Ariela, Umbriela, Tytanii, Oberona i Mirandy. Zebrała je sonda kosmiczna NASA Voyager 2, która przeleciała obok układu Urana w 1986 roku. Połączono dane z sondy Voya…

ksiezyce-urana-983eb11.jpg
width: 1000
height: 527

Ziemia będzie miała „drugi Księżyc”. Jednak bardzo krótko – tylko przez dwa miesiące
type: item
date: 2024-09-23T10:20:26.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
subject: ziemia
description: Już pod koniec września nasza planeta przechwyci niewielką planetoidę. Przez dwa miesiące obiekt ten pozostanie w pobliżu Ziemi. Tym samym stanie się mini-księżycem naszej planety.
encoded: Skąd się wziął nowy mini-księżyc? Planetoida wykryta dopiero niedawno Co wiemy o planetoidzie, która stanie się towarzyszką Ziemi? Tej jesieni Ziemia zyska „drugi Księżyc”. Jego towarzystwem będziemy jednak cieszyć się bardzo krótko. Niewielka planetoida pozostanie w pobliżu naszej planety tylko na dwa miesiące. Siła przyciągania Ziemi przywiąże do nas niewielki obiekt od 29 września do 25 listopada. Skąd się wziął nowy mini-księżyc? Kosmos jest zasadniczo pustą przestrzenią. Co nie oznacza, że w niektórych jego miejscach nie dzieje się sporo. W układach planetarnych – poza centralną gwiazdą albo gwiazdami oraz planetami – istnieje sporo materii w postaci mniejszych obiektów: planetoid albo komet. Często tworzą one skupiska. Niekiedy takie skupiska są bardzo duże. W pasie planetoid w Układzie Słonecznym znajdującym się pomiędzy Marsem a Jowiszem są miliony obiektów różnej wielkości, od niewielkich okruchów skalnych po giganty takie jak Ceres średnicy 950 km. A ten pas planetoid jest tylko jednym ze zbiorów małych obiektów astronomicznych Układu Słonecznego. Nowy czasowy mini-księżyc pochodzi ze skupiska zwanego planetoidami Arjuna. To małe ciała niebieskie znajdujące się blisko Ziemi. Ich średnia odległość od Słońca to 150 mln km, czyli mniej więcej tyle, ile wynosi również średnia odległość Ziemi od Słońca. Dlatego wszystkie planetoidy Arjuna zaliczne są do NEO (ang. Near-Earth objects), obiektów bliskich Ziemi. Tak określa się planetoidy i komety, które krążą w podobnej odległości od Słońca jak nasza planeta i mają orbitę zbliżoną do ziemskiej. Planetoida wykryta dopiero niedawno Nową planetoidę opisał prof. Carlos de la Fuente Marcos z Universidad Complutense de Madrid. Jak wyjaśnia naukowiec, niektóre z planetoid Arjuna mogą zbliżyć się do Ziemi na odległości ok. 4,5 mln km. Jeśli dodatkowo poruszają się ze stosunkowo niedużymi prędkościami jak na planetoidy – ok. 3,5 tys. km/godz. – na ich trajektorie silnie wpływa oddziaływanie grawitacyjne wywierane przez Zie…

shutterstock1752218936-6df88f6.jpg
width: 1000
height: 563

Katastrofa na skalę kosmiczną. W Ganimedesa uderzyła planetoida większa niż ta, która na Ziemi zabiła dinozaury
type: item
date: 2024-09-05T08:39:12.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: jowisz
subject: księżyc
subject: księżyce
subject: układ słoneczny
description: Do tej spektakularnej katastrofy doszło 4 mld lat temu. Wówczas w Ganimedesa, księżyc Jowisza, uderzyła planetoida dwadzieścia razy większa niż obiekt, który trafił w Ziemię i doprowadził do zagłady dinozaurów. W rezultacie zmieniła się orientacja Ganimedesa względem Jowisza.
encoded: Spis treści: Co się wydarzyło na Ganimedesie Planetoida, która trafiła w księżyc Jowisza Misja sondy JUICE – nowe dane o Ganimedesie Ganimedes to największy księżyc Jowisza, a także w ogóle największy księżyc w Układzie Słonecznym. Jego średnica wynosi ok. 5200 km. Jak na księżyc to bardzo dużo – Ganimedes jest większy od Merkurego, najmniejszej planety krążącej wokół Słońca. Jego powierzchnię skuwa wodny lód, pod którym kryją się oceany ciekłej wody. Mniej znaną cechą Ganimedesa jest jego orientacja względem Jowisza. Ganimedes znajduje się z tą planetą w obrocie synchronicznym. Oznacza to, że stale jest zwrócony do Jowisza tą samą połową. Oraz że – tak samo jak Księżyc – ma niewidoczną (z Jowisza) stronę. I właśnie na tej półkuli księżyca Jowisza znajduje się pozostałość po potężnej kosmicznej katastrofie. Wydarzyła się ok. 4 mld lat temu, kiedy w Ganimedesa uderzyła gigantyczna planetoida. Księżyc ten przeszedł w efekcie serię fundamentalnych zmian, które zostały opisane w artykule opublikowanym w czasopiśmie naukowym „Scientific Reports”. Jedną z nich była reorientacja względem Jowisza. Co się wydarzyło na Ganimedesie Symulacją katastrofy, która wydarzyła się w początkach Układu Słonecznego, zajął się Naoyuki Hirata z Uniwersytetu Kobe wraz z zespołem. Naukowcy postanowili przyjrzeć się bliżej żłobieniom, które pokrywają większość powierzchni Ganimedesa. O istnieniu tych bruzd wiadomo od dawna. W latach 80. XX w. zaczęto zaś podejrzewać, że stanowią pozostałość po zderzeniu z jakimś ogromnym kosmicznym obiektem. Żłobienia na Ganimedesie układają się w koncentryczne kręgi. Hiratę zainteresowało, gdzie znajduje się miejsce, które otaczają. Jako pierwszy dostrzegł, że jest ono dokładnie niemal dokładnie w punkcie najbardziej oddalonym od Jowisza. To mógł być efekt potężnego uderzenia w księżyc, które doprowadziło do redystrybucji jego masy i przeorientowania go względem planety. Planetoida, która trafiła w księżyc Jowisza Symulacje, które przeprowadził zespół Hiraty…

Ganimedes-6ec699e.png
width: 1844
height: 1229

Życie pozaziemskie można wykryć nawet w drobince lodu. Przygotowano do tego nową sondę NASA
type: item
date: 2024-03-22T18:00:00.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: nasa
subject: Wolny czas
subject: życie
description: W pokrytych lodem oceanach księżyców Jowisza i Saturna może być życie pozaziemskie. Nowe badanie dowodzi, że ziarenka lodu wyrzucone z tych ciał mogą posłużyć do wykrycia oznak tego życia.
encoded: W tym artykule: Życie pozaziemskie w drobince lodu Pozaziemskie oceany na księżycach Jowisza i Saturna Nowe instrumenty badawcze mogą wykryć pozaziemskie organizmy Życie pozaziemskie może być podobne do bakterii z Alaski Sonda NASA może wykryć ślady życia Poszukiwanie życia w DNA i drobinkach tłuszczów Prawdopodobnie aż sześć księżyców w Układzie Słonecznym posiada oceany wody, ukryte pod lodowymi skorupami. To trzy księżyce Jowisza: Europa, Ganimedes i Kallisto, dwa księżyce Saturna – Tytan i Enceladus oraz jeden księżyc Neptuna – Tryton. Naukowcy prowadzą ekscytujące badania nad tymi pozaziemskimi oceanami. Najnowsze z nich ma ambitny cel: znaleźć życie pozaziemskie. Czy życie pozaziemskie istnieje? Naukowcy badają odległe egzoplanety i ich atmosfery Naukowcy od dawna próbują odtworzyć w laboratoriach atmosfery spowijające odległe planety. Wiele wskazuje, że ich wieloletnia praca może w końcu może przynieść odpowiedź na pytanie, czy... Życie pozaziemskie w drobince lodu Nowe badanie opublikowane w czasopiśmie „Science Advances” dowodzi, że instrumenty badawcze mogą wykryć materiał organiczny nawet w maleńkim ziarenku lodu. Naukowcy przeprowadzili laboratoryjną symulację działania tzw. analizatora pyłu powierzchniowego. To jedno z urządzeń, które mają zostać wysłane na przyszłe misje kosmiczne na pokładzie Europa Clipper. Czyli sondy kosmicznej, która zostanie wystrzelona w październiku 2024 roku przez NASA. Poleci w kierunku Europy – jednego z księżyców Jowisza. Pozaziemskie oceany na księżycach Jowisza i Saturna Europa to czwarty co do wielkości księżyc Jowisza. Pod jego lodową skorupą znajduje się prawdopodobnie ocean ciekłej wody. Siły pływowe Jowisza ogrzewają wnętrze Europy, więc być może w jej oceanie istnieją też kominy hydrotermalne. Według najnowszych hipotez życie na Ziemi mogło pojawić się właśnie w takim środowisku. Także jeden z księżyców Saturna – Enceladus – jest kandydatem na gospodarza życia pozaziemskiego. To księżyc lodowy, posiadający gejzery, …

enceladus-f9b29d3.jpg
width: 1140
height: 713

Tajne satelity lodowych olbrzymów. Astronomowie znaleźli nowe księżyce dwóch planet w Układzie Słonecznym
type: item
date: 2024-02-26T11:09:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: neptun
subject: układ słoneczny
subject: uran
description: Oficjalna liczba księżyców Urana wzrosła właśnie do 28, a Neptuna do 16. Astronomowie z Carnegie Institution for Science, wykorzystując teleskopy naziemne, odkryli trzy nieznane wcześniej księżyce krążące wokół zewnętrznych planet Układu Słonecznego.
encoded: W tym artykule: Wciąż odkrywane są nowe księżyce Uran i Neptun są słabo zbadane Księżyce lodowych gigantów Nowy księżyc Urana Nowe księżyce Neptuna Potrzebne dalsze badania – Trzy nowoodkryte księżyce są najsłabszymi, jakie kiedykolwiek zaobserwowano za pomocą teleskopów naziemnych na orbitach dwóch lodowych olbrzymów – powiedział o odkryciu jeden z jego autorów, astronom Scott Sheppard z Carnegie Institution for Science. – Aby je dostrzec, musieliśmy posłużyć się specjalnym przetwarzaniem obrazu – dodał naukowiec. Wciąż odkrywane są nowe księżyce Nasza wiedza o Układzie Słonecznym wciąż rośnie. Jest to bezpośrednio związane z rosnącymi możliwościami technicznymi. Podobnie zwiększa się liczba dostrzeżonych księżyców ogromnych planet zewnętrznych. Czyli dwóch gazowych olbrzymów, Jowisza i Saturna, i pozostałych dwóch zamarzniętych światów – Urana i Neptuna. W ostatnich latach Jowisz i Saturn zdominowały wyścig o największą liczbę satelitów. W 2023 roku, po krótkiej dominacji Saturna, na prowadzenie w konkurencji księżycowej ponownie wyszedł Jowisz. Liczba zaobserwowanych księżyców tego gazowego olbrzyma to aż 96. Ale zaledwie dwa miesiące później badacze z Tajwanu odkryli ogromną liczbę księżyców Saturna i w tej chwili to właśnie „zaobrączkowana” planeta jest bezdyskusyjnym królem. Wokół Saturna orbituje aż 146 księżyców! Uran i Neptun są słabo zbadane Im bardziej astronomowie skupiali się na Jowiszu i Saturnie, tym mniej czasu poświęcali Uranowi i Neptunowi. W dodatku dwie zewnętrzne lodowe planety znajdują się daleko od Ziemi. To sprawia, że nieczęsto wysyła się w ich kierunku misje robotyczne. Planetarne bliźniaki? Uran i Neptun są do siebie znacznie bardziej podobne, niż dotychczas sądzono Nowe fotografie pokazują, jak naprawdę wyglądają dwie najbardziej oddalone od Słońca planety. Jak się okazuje, Uran i Neptun mają bardzo podobny kolor. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/planetarne-blizniaki-uran-i-neptun-sa-do-siebie-…

tajne-satelity-lodowych-olbrzymow-astronomowie-znalezli-nowe-ksiezyce-dwoch-planet-w-ukladzie-slonecznym-fot-scott-sheppard-063cfac.jpg
width: 733
height: 457

Ta sonda ma zbadać podpowierzchniowy ocean Europy, księżyca Jowisza. Jej kluczowy element powstawał przez 9 lat
type: item
date: 2023-08-17T09:42:31.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: europa
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: nasa
subject: sonda
subject: życie
description: Inżynierowie z Jet Propulsion Laboratory NASA (JPL) pomyślnie zintegrowali z sondą Europa Clipper potężną, trzymetrową antenę. Dzięki wykorzystaniu nowoczesnych technologii będzie ona zdolna przesyłać na Ziemię wysokiej rozdzielczości kolorowe obrazy lodowego księżyca oraz dane zbierane przez dziewięć instrumentów naukowych sondy.
encoded: W tym artykule: Testy anteny Europa Clipper Instrumenty naukowe Europa Clipper Europę zbadają dwie sondy Sonda Europa Clipper została zaprojektowana do poszukiwania warunków odpowiednich do życia na pokrytym lodem księżycu Jowisza. W poniedziałek, 14 sierpnia statek kosmiczny otrzymał kluczowy dla tego zadania element: masywną antenę kierunkową o dużym wzmocnieniu sygnału. Mająca trzy metry średnicy antena jest największą i najbardziej widoczną z zestawu anten na Europa Clipper. Statek kosmiczny będzie ich potrzebował podczas badania oddalonego od Ziemi o 715 milionów kilometrów lodowego świata. Głównym celem misji jest zrozumienie procesów zachodzących w podpowierzchniowym oceanie Europy. Ocenie, który – według wielu astrobiologów – może być siedliskiej prostego życia. Testy anteny Europa Clipper Prace nad główną anteną Europa Clipper rozpoczęły się w 2014 roku. Odpowiada za nie Matthew Bray z Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory w Laurel w stanie Maryland. View oEmbed on the source website – Antena pomyślnie zakończyła wszystkie testy jeszcze przed integracją z sondą – powiedział Matthew Bray. – Kolejne testy przeprowadzimy po całkowitej integracji wszystkich instrumentów i podzespołów sondy. W ramach końcowych testów anteny spróbujemy zapętlania sygnałów radiowych. To pozwoli sprawdzić, czy ścieżki sygnału telekomunikacyjnego są funkcjonalne. W ciągu ostatniego roku antena była testowana w różnych ośrodkach NASA rozrzuconych po całych Stanach Zjednoczonych. Jej zdolność do precyzyjnego przesyłania danych została w 2022 roku dwukrotnie przetestowana w Langley Research Center NASA w Hampton w stanie Wirginia. Pomiędzy tymi dwiema wizytami w Hampton, antena trafiła do Centrum Lotów Kosmicznych Goddarda w Greenbelt w stanie Maryland. Tam została poddana testom próżniowym, termicznym i wibracyjnym. Miały one sprawdzić, czy instrument poradzi sobie z drżeniami podczas startu, próżnią i ekstremalnymi temperaturami w kosmosie. Antena zakończyła etap samodz…

ta-sonda-ma-zbadac-podpowierzchniowy-ocean-europy-ksiezyca-jowisza-jej-kluczowy-element-powstawal-przez-9-lat-fot-nasa-jpl-caltech-44978f7.jpg
width: 1000
height: 563

Opracowane przez Polaków przyrządy sondy JUICE rozłożyły się i działają. Misja zmierza ku Jowiszowi
type: item
date: 2023-06-01T07:01:26.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: misja
subject: polska
description: W połowie kwietnia 2023 roku rakieta Ariane 5 wyniosła w kosmos sondę Europejskiej Agencji Kosmicznej – JUICE. Celem misji jest zbadanie lodowych księżyców gazowego olbrzyma Jowisza. W pracach nad sondą brali udział polscy naukowcy i inżynierowie. Wiemy już, że budowane przez nich urządzenia działają poprawnie.
encoded: W tym artykule: Polskie instrumenty na pokładzie misji ESA Pierwsze pomiary tego typu Misja sondy JUICE Udany start rakiety Ariane 5 z sondą JUICE (czyli Jupiter Icy Moons Explorer) na pokładzie miał miejsce w kwietniu 2023 r. Teraz przyszła kolej na zainicjowanie działania sensorów, rozkładanie anten i sprawdzanie kolejnych instrumentów badawczych umieszczonych na pokładzie satelity. W ostatnich dniach maja dowiedzieliśmy się, że instrument RPWI (Instrument Radio & Plasma Wave Investigation), współprojektowany przez konsorcjum naukowców i inżynierów miedzy innymi z Polski, pomyślnie przeszedł fazę rozkładanie poszczególnych sensorów i anten. – Pierwsze pomiary dokonane w przestrzeni kosmicznej, daleko poza magnetosferą Ziemi, udowodniły, że przyrząd działa poprawnie – komentuje dr hab. Hanna Rothkaehl z Centrum Badań Kosmicznych PAN, CoPrinciple Investigator przyrządu RPWI. Polskie instrumenty na pokładzie misji ESA Instrument RPWI posiada trzy unikatowe zestawy czujników: do pomiaru właściwości pola elektrycznego i magnetycznego oraz fal radiowych zjonizowanego gazu. Ów gaz, czyli plazma kosmiczna, otacza Jowisza i jego lodowe księżyce. Jeden zestaw to cztery sondy Langmuira (LP-PWI), zamontowane na wysuwanych wysięgnikach o długości trzech metrów. W atmosferze Jowisza przemieszcza się gigantyczna „fala gorąca” o temperaturze 700 st. C. Skąd się wzięła? Niespodziewaną silną „falę gorąca” odkryto w atmosferze Jowisza. Zdaniem badaczy porusza się ona z bieguna północnego w kierunku równika w tempie tysięcy kilometrów na godzinę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-atmosferze-jowisza-przemieszcza-sie-gigantyczna-fala-goraca-o-temperaturze-700-st-c-skad-sie-wziela-fot-hubble-nasa-esa-a-simon-nasa-gsfc-j-schmidt-credit-james-o-donoghue-cc-by-nc-sa-796c7da.jpg" width="938" height="542" alt="W atmosferze Jowisza przemieszcza się gigantyczna „fala gorąca” o temperaturze 700 st. C. Skąd się wzięła? (fot. Hubble / NASA / ESA / A. …

opracowane-przez-polakow-przyrzady-sondy-juice-rozlozyly-sie-i-dzialaja-misja-zmierza-ku-jowiszowi-ryc-esa-aoes-d9eb3cb.jpg
width: 1768
height: 887

Z Enceladusa wydobywa się gigantyczny pióropusz pary wodnej. Na tym księżycu może być życie
type: item
date: 2023-05-31T11:37:07.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: saturn
subject: układ słoneczny
subject: woda
description: Z południowego bieguna Enceladusa, księżyca Saturna, bije ogromny strumień pary wodnej. Naukowcom udało się go zaobserwować dzięki Kosmicznemu Teleskopowi Jamesa Webba.
encoded: W tym artykule: Enceladus, czyli księżyc, który pluje lodem Wodny świat, który może kryć życie Torus zasilany wodą Wyobraźmy sobie, że pod Enceladusa podstawiamy basen olimpijski. Jak szybko napełnilibyśmy go wodą wydobywającą się z tego księżyca? Gdyby wykorzystać nowo odkryty pióropusz, potrzeba byłaby na to tylko dwóch godzin. Dla porównania: napełnienie takiego basenu z pomocą węża ogrodowego zajęłoby dwa tygodnie. Naukowcy dostrzegli gigantyczny pióropusz dzięki obserwacjom Enceladusa, prowadzonym w listopadzie zeszłego roku za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Udało im się zobrazować pióropusz, wydobywający się z południowego bieguna księżyca. Jak policzyli, strumień pary wodnej ma aż 9600 km długości. Czyli jest aż 20 razy większy niż sam Enceladus. I większy niż promień Ziemi. Enceladus, czyli księżyc, który pluje lodem Enceladus to księżyc Saturna, szósty pod względem wielkości. Nie wyróżnia się rozmiarami. Ma średnicę 500 km i powierzchnię 800 tys. km kw. Czyli tylko około dwa razy tyle, ile wynosi powierzchnia Polski. Dzięki sondom Voyager wiemy, że składa się głównie z lodu. View oEmbed on the source website W 2005 roku do Enceladusa zbliżyła się sonda Cassini. Zaowocowało to przełomowym odkryciem. Okazało się wówczas, że z tego księżyca wydobywają się pióropusze lodu i pary wodnej. Enceladus jest aktywnym księżycem. Kilka lat temu szacowano, że w każdej sekundzie wypluwa 250 kg materii na kilka tysięcy kilometrów w przestrzeń kosmiczną. Teraz te szacunki zostały poprawione. Z samego tylko nowo odkrytego pióropusza wydobywa się aż 300 kg wody na sekundę. – Byliśmy pod wrażeniem, jak duży i rozległy jest ten strumień – powiedział Geronimo Villanueva, planetolog NASA. Villanueva jest pierwszym autorem pracy o nowym odkryciu przyjętej do publikacji w czasopiśmie naukowym „Nature Astronomy”. Wodny świat, który może kryć życie Enceladus pokryty jest skorupą składającą się z lodu. Pod nim znajduje się ocean słonej wody. Jak gruby jest lód i jak głębok…

z-enceladusa-wydobywa-sie-gigantyczny-pioropusz-pary-wodnej-na-tym-ksiezycu-moze-byc-zycie-0b540ce.jpg
width: 1500
height: 1500

Robotyczny wąż do eksploracji lodowych światów. JPL właśnie wślizgnął się na nowy poziom robotyki
type: item
date: 2023-05-16T08:27:21.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: roboty
subject: saturn
subject: węże
description: Inżynierowie Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA zbudowali robota, którego zadaniem będzie wślizgnięcie się pod lodowe skorupy księżyców Saturna i Jowisza. Urządzenie przypomina węża lub węgorza. To nie pierwszy raz, gdy inżynierowie JPL czerpią inspirację ze świata zwierząt. Wśród opracowywanych przez JPL robotów są takie wzorowane na lemurach, małpach i psach.
encoded: W tym artykule: Do odległych planet i księżyców polecą roboty Robot przypominający węża Sztuczna inteligencja w kosmosie Testy robota EELS trwają Jak zaprojektować robotycznego węża Coraz częściej i głośniej mówi się o badaniu odległych ciał Układu Słonecznego. Już nie tylko z orbity, za pomocą sond, ale przy pomocy nowoczesnych robotów przemieszczających się po i pod powierzchnią wybranych planet i księżyców. Polem testowym dla tego typu eksploracji jest Mars. Niedługo dołączy do niego Księżyc. Człowiek już wylądował na Księżycu, a wkrótce ruszy kolejna faza programu Artemis. Dzięki niej trafią tam misje robotyczne, a w dalszej kolejności także załogowe. Mars też nie jest już poza naszym zasięgiem. Do odległych planet i księżyców polecą roboty Ale już Jowisz, Saturn, a tym bardziej Uran i Neptun są dla nas za daleko. Sonda JUICE, która w kwietniu wystartowała w kierunku księżyców Jowisza, będzie lecieć prawie osiem lat, nim dotrze do celu. Tak długi czas przelotu i ryzyko dla zdrowia astronautów wykluczają w tym momencie misje załogowe. Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie? Naukowcy sądzą, że tajemnicza krzemionka wyrzucana w ogromnych ilościach przez Enceladusa jest dowodem na istnienie kominów hydrotermalnych na dnie globalnego oceanu. Ten księżyc Saturna jes... Dlatego należy postawić na roboty. Już nie tylko ruchome laboratoria w typie marsjańskich łazików Curiosity czy Perseverance, ale bardziej wymyśle urządzenia. Takie, które są dostosowane do warunków interesującego nas miejsca. Robot przypominający węża Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA (JPL) od lat rozwija program robotycznej eksploracji kosmosu. To tam powstały wszystkie amerykańskie łaziki marsjańskie, helikopter Ingenuity, a także mający latać nad Tytanem ciężki dron Dragonfly. Tam również budowane są najnowocześniejsze urządzenia, mające wspinać się po ścianach, skakać między uskokami i eksplorować miejsca niedostępne dla człowieka. …

robotyczny-waz-do-eksploracji-lodowych-swiatow-jpl-wlasnie-wslizgnal-sie-na-nowy-poziom-robotyki-fot-nasa-jpl-caltech-fa7a72e.jpg
width: 4032
height: 3024

Już dziś start najbardziej oczekiwanej misji tego roku. W kosmos leci JUICE z polskim sprzętem na pokładzie
type: item
date: 2023-04-14T06:07:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: europejska agencja kosmiczna
subject: Gwiazdy
subject: jowisz
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: misja
subject: polska
description: Rakieta Ariane 5, która wyniosła urządzenia tak wielkich misji, jak Rosetta, Solar Orbiter czy Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba, stoi gotowa na stanowisku startowym. Kosmodrom Europejskiej Agencji Kosmicznej mieści się w Gujanie Francuskiej. To stamtąd w swoją niemal ośmioletnią podróż ku Układowi Jowisza wyruszy sonda JUICE. Start przełożono na piątek 14 kwietnia.
encoded: W tym artykule: Jowisz i jego księżyce to mały układ planetarny Ganimedes, księżyc większy od planety Polski wkład w misję JUICE Wyniki za 8 lat Prace nad misją JUICE, czyli Jupiter ICy moons Explorer rozpoczęły się około 15 lat temu. Pierwotnie zakładano, że będzie to wspólna misja NASA i ESA. Jednak NASA zrezygnowała z projektu, decydując się skupić na własnej sondzie – Juno. Ta została wystrzelona w 2011 roku, a dzięki korzystnemu układowi planet i wykorzystaniu manewru asysty grawitacyjnej dotarła do Jowisza w pięć lat. JUICE podróż do księżyców Jowisza zajmie dłużej, bo siedem i pół roku. Misja JUICE ma kategorię L, czyli large (duża). W prace nad sondą zaangażowane było: 18 instytucji, 83 firmy, 116 wykonawców przemysłowych. Łącznie nad misją pracowało ponad dwa tysiące naukowców i inżynierów z 23 krajów, w tym z Polski. Swojego wsparcia użyczyły też japońska, izraelska i amerykańska agencja kosmiczna. Wszystko po to, by w kierunku Jowisza poleciała najbardziej zaawansowana sonda kosmiczna. Jej celem będzie zbadanie środowiska lodowych księżyców tego gazowego olbrzyma. Jowisz i jego księżyce to mały układ planetarny Co konkretnie ma badać JUICE? W obrębie zainteresowania misji są cztery księżyce Jowisza, zwane, od imienia ich odkrywcy, galileuszowymi. Mowa o Ganimedesie, Kalisto, Europie i Io. Wraz z Jowiszem księżyce te tworzą „miniaturowy” układ, podobny trochę do Układu Słonecznego. W atmosferze Jowisza przemieszcza się gigantyczna „fala gorąca” o temperaturze 700 st. C. Skąd się wzięła? Niespodziewaną silną „falę gorąca” odkryto w atmosferze Jowisza. Zdaniem badaczy porusza się ona z bieguna północnego w kierunku równika w tempie tysięcy kilometrów na godzinę. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-atmosferze-jowisza-przemieszcza-sie-gigantyczna-fala-goraca-o-temperaturze-700-st-c-skad-sie-wziela-fot-hubble-nasa-esa-a-simon-nasa-gsfc-j-schmidt-credit-james-o-donoghue-cc-by-nc-sa-796c7da.jpg" width="938" height="542"…

juz-dzis-start-najbardziej-oczekiwanej-misji-tego-roku-w-kosmos-leci-juice-z-polskim-sprzetem-na-pokladzie-c8dd568.jpg
width: 8000
height: 4500

Na dnie oceanu na Enceladusie, księżycu Saturna, istnieją kominy hydrotermalne. Czy powstało tam życie?
type: item
date: 2023-03-09T09:32:40.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: biologia
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: oceany
subject: saturn
subject: woda
subject: Wolny czas
subject: życie
description: Naukowcy sądzą, że tajemnicza krzemionka wyrzucana w ogromnych ilościach przez Enceladusa jest dowodem na istnienie kominów hydrotermalnych na dnie globalnego oceanu. Ten księżyc Saturna jest aktywny geologicznie, a jego jądro rozgrzewa się poprzez tzw. deformacje pływowe. Może głęboko pod skorupą tego ciała niebieskiego mają miejsce procesy, jakie miliardy lat temu rozpoczęły się na Ziemi, stając się zaraniem biogenezy.
encoded: W tym artykule: Tajemnice Enceladusa, księżyca Saturna Ciepło z wnętrza księżyca napędza ruch materii Kominy hydrotermalne pozwalają na powstanie życia Czy Enceladus to siedlisko życia? Komentarz polskiego naukowca Zgodnie z nowym modelem analitycznym, zaproponowanym przez amerykańskich naukowców związanych m.in. z Uniwersytetem Kalifornijskim oraz Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA w Pasadenie, wewnętrzne ciepło Enceladusa tworzy prądy oceaniczne, które transportują w górę cząstki krzemionki. Są one wyrzucane z głębokich kominów hydrotermalnych, które również uwalniają ciepło do otaczających je wód. Krzemionka to nieorganiczny związek chemiczny, który powstaje w wyniku wytrącania z gorących roztworów. Jest też końcowym produktem bardzo powolnego rozkładu krzemianów pod wpływem wody i dwutlenku węgla. Niektóre postacie krzemionki powstają w organizmach żywych. Krzemionka jest m.in. składnikiem skorupek okrzemek. Również rośliny wytwarzają drobne krzemionkowe twory, zwane fitolitami. Tajemnice Enceladusa, księżyca Saturna O tym, że Enceladus jest aktywny geologicznie, dowiedzieliśmy się dzięki sondzie Cassini. W latach 2004–2017 badała ona Saturna i jego księżyce. Sonda dostarczyła dowodów, że na Enceladusie istnieją lodowe wulkany i gejzery. Wyrzucają one wodę, parę, lód i inne cząstki na dziesiątki kilometrów w górę. Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie tajemnice kryje Enceladus? Mamy pewność, że jesteśmy jedyną cywilizacją w Układzie Słonecznym. Jednak to nie oznacza, że nigdzie poza Ziemią nie mogło rozwinąć się pierwotne mikro-życie. Badacze oceniają, że... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/na-ksiezycu-saturna-sa-wszystkie-pierwiastki-potrzebne-do-powstania-zycia-jakie-tajemnice-kryje-enceladus-fot-tobias-roetsch-future-publishing-via-getty-images-0493f99.jpg" width="938" height="605" alt="Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie taje…

enceladus2-e52a51f.jpeg
width: 954
height: 1024

Odkryto zupełnie nowy rodzaj lodu. Pomogło w tym szybkie potrząsanie stalowymi kulami
type: item
date: 2023-02-04T08:07:42.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: fizyka
subject: księżyce
subject: lód
subject: stan
subject: woda
description: W prestiżowym czasopiśmie naukowym „Science” ogłoszono odkrycie nowego rodzaju lodu. To tzw. lód amorficzny o średniej gęstości. Zdaniem badaczy, może to pomóc wyjaśnić pewne zagadkowe właściwości wody w stanie ciekłym.
encoded: W tym artykule: Ile jest odmian lodu? Tworzenie lodu w młynie kulowym Nowa forma lodu Czego nie wiemy o wodzie i Ganimedesie – Woda to fundament całego życia – mówi prof. Christoph Salzmann z University College London. – A jednak, z naukowego punktu widzenia, ciągle wiemy o niej mało – dodaje. Naukowiec jest głównym autorem pracy w „Science”. Opisuje ona odkrycie zupełnie nowej odmiany lodu. Badacze mają nadzieję, że może też przyczynić się do wyjaśnienia niezrozumiałych jeszcze właściwości wody. Ile jest odmian lodu? Woda w stałym stanie skupienia to oczywiście lód. Wbrew wiedzy potocznej, jest go bardzo wiele rodzajów. W zależności od tego, w jakich warunkach lód powstał – czyli m.in. w jakiej temperaturze i pod jakim ciśnieniem – może układać się w różnego typu sieci krystaliczne. Najpowszechniejsza forma lodu, która powstaje w warunkach ziemskich i którą spotykamy zimą, to lód Ih. Tworzące go cząsteczki wody układają się w regularny wzór heksagonalny. Lód może mieć również inne odmiany. Np. we wnętrzu księżyców lodowych powstaje najprawdopodobniej lód II, czyli odmiana trygonalna. Istnieją też odmiany tetragonalne i inne. Skąd wzięła się woda na Ziemi? Naukowcy twierdzą, że źródłem może być Słońce Większość naszej planety pokrywa woda. Nie było jej jednak od początku istnienia Ziemi. Skąd wzięło się w takim razie H2O? Naukowcy twierdzą, że pochodzi prawdopodobnie ze Słońca. To wszystko dotyczy lodu o strukturze krystalicznej. Czyli takiego, wewnątrz którego cząsteczki układają się w regularny, uporządkowany wzór. Jednak istnieje też lód amorficzny: forma lodu pozbawiona struktury krystalicznej. Tworzenie lodu w młynie kulowym Lód amorficzny powstaje – w uproszczeniu – wtedy, gdy cząsteczki wody zamarzają tak szybko, iż nie mają czasu ułożyć się w uporządkowany wzór. – Znamy aż dwadzieścia form lodu krystalicznego i tylko dwie amorficznego, o niskiej i wysokiej gęstości – mówi Salzmann. – Między nimi jest ogromna luka. Do tej pory przyjmowało się, że nic jej nie …

odkryto-zupelnie-nowy-rodzaj-lodu-pomoglo-w-tym-szybkie-potrzasanie-stalowymi-kulami-fot-christoph-salzmann-8152826.jpg
width: 2865
height: 1435

Na Tytanie są chmury i morze ciekłego metanu. Widać to na niesamowitych zdjęciach z dwóch teleskopów
type: item
date: 2022-12-05T11:24:48.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: obserwacje
subject: teleskop
subject: tytan
description: Dwa potężne teleskopy połączyły siły, by zbadać chmury Tytana. Ma to pomóc zrozumieć specyficzną atmosferę tego podobnego do Ziemi księżyca Saturna. Na zdjęciach widać nawet metanowe morze!
encoded: W tym artykule: Jak zobaczyć powierzchnię Tytana Sensacyjne obserwacje odległego księżyca Na Tytana poleci misja Dragonfly Dalsze badania już wkrótce Tytan jest jedynym księżycem w Układzie Słonecznym o gęstej atmosferze. A także jedynym ciałem planetarnym poza Ziemią, które obecnie ma rzeki, jeziora i morza. Jednak ciecz na powierzchni Tytana składa się nie z wody, lecz z węglowodorów, w tym metanu i etanu. Jak zobaczyć powierzchnię Tytana Atmosfera tego księżyca jest wypełniona gęstą mgłą, która przesłania światło widzialne odbijające się od powierzchni. Przełomowa misja Cassini-Huygens już nie bada tego księżyca Saturna. Na kolejną – Dragonfly – przyjdzie nam jeszcze poczekać. Dlatego obecnie jedyną szansę na przyjrzenie się Tytanowi dają teleskopy. Swoje „oczy” na Tytana zwróciły Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba oraz Teleskopy Kecka na Hawajach. – Czekaliśmy przez wiele lat, by móc wykorzystać Teleskop Webba i jego możliwości badania ciał niebieskich w podczerwieni do przeanalizowania atmosfery Tytana. Interesowały nas fascynujące wzorce pogodowe i skład gazowy atmosfery tego księżyca. A także możliwość przebicia się przez mgłę, co pozwala zbadać cechy tzw. albedo, czyli zdolności odbijania promieni przez powierzchnię – napisali badacze na blogu poświęconym badaniom. Saturn traci Tytana. Księżyc oddala się od planety Czy księżyc Saturna może odlecieć w kosmiczną przestrzeń? Tak, choć nie nastąpi to szybko. – Atmosfera Tytana jest niezwykle interesująca. Nie tylko ze względu na chmury metanu i burze, ale także ze względu na to, co może nam powiedzieć o przeszłości i przyszłości Tytana. Na przykład, czy zawsze miał atmosferę? Byliśmy absolutnie zachwyceni początkowymi wynikami – dodali. Sensacyjne obserwacje odległego księżyca Wstępne wyniki obserwacji pojawiły się 5 listopada. Jako pierwszy przeanalizował je dr Sebastien Rodriguez z Uniwersytetu Paryskiego. – Cóż to była za pobudka! Moja skrzynka e-mailowa puchła od nowych powiadomień. Zaraz po otwarciu oczu włącz…

na-tytanie-sa-chmury-i-morze-cieklego-metanu-widac-to-na-niesamowitych-zdjeciach-z-dwoch-teleskopow-fot-nasa-esa-csa-a-pagan-stsci-science-jwst-titan-gto-team-eb67435.jpg
width: 1220
height: 760

Tajemnica tygrysich pasów na Fobosie rozwiązana. Naukowcy już wiedzą, skąd się wzięły te dziwne struktury
type: item
date: 2022-11-18T11:59:01.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: fizyka
subject: geologia
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: mars
description: Jak powstały długie rowy wyżłobione na powierzchni Fobosa, księżyca Marsa? Nowy model potwierdza hipotezę sprzed kilku lat. Według niej charakterystyczne „tygrysie pasy” stanowią pierwszą widoczną oznakę tego, że Fobos zaczyna się rozpadać.
encoded: W tym artykule: Krater na Fobosie i tygrysie pasy Fobos się rozpada Co to są siły pływowe? Fobos zostanie zbadany przez japońską sondę Mars ma dwóch naturalnych satelitów. Mniejszy to Deimos, większy Fobos. Ten drugi przypomina ogromnego ziemniaka z gigantycznym wgłębieniem na jednym końcu. Długość Fobosa, nazwanego imieniem syna Afrodyty i Aresa, wynosi zaledwie 27 km. Fobos okrąża Marsa w bardzo szybkim tempie. Pełne okrążenie zajmuje mu tylko 7 godzin i 39 minut. W ciągu marsjańskiego dnia księżyc ten wschodzi dwa razy i dwa razy zachodzi. Znajduje się bardzo blisko macierzystej planety – ledwie 6 tys. km nad nią. Mars przyciąga go tak mocno, że co roku Fobos przybliża się do niego o niemal 2 centymetry. Krater na Fobosie i tygrysie pasy W latach 70. XX wieku Fobosa sfotografowała sonda Viking. Okazało się wówczas, że większy z księżyców Marsa kryje pewną niespodziankę. Na fotografiach naukowcy zobaczyli wyraźne długie żłobienia, układające się na powierzchni ciała niebieskiego w równoległych rzędach. Mają 100–200 metrów szerokości i nawet 20 km długości. Jak powstały? Pierwsza hipoteza głosiła, że są efektem uderzenia, w wyniku którego na Fobosie powstawał krater Stickney. Jest on tak gigantyczny, że według przypuszczeń zderzenie prawie doprowadziło do rozpadnięcia się Fobosa. Jednak gdyby żłobienia stanowiły pozostałość po tej katastrofie, odchodziłyby promieniście z krateru – a tak nie jest. Fobos się rozpada W 2015 r. zespół Terry’ego Hurforda z NASA przedstawił inną teorię. Według nich rowy na powierzchni księżyca są pierwszą oznaką jego nadchodzącej śmierci. Fobos ma przed sobą bowiem najwyżej kilkadziesiąt milionów lat życia. Różne szacunki podają wielkości od 50 do 100 mln lat. Po tym okresie zostanie dosłownie rozerwany przez siły pływowe – czyli przez grawitację Marsa. Zamieni się wówczas w kupę kosmicznego gruzu, który może utworzyć wokół Marsa pierścień. Wówczas dołączyłby on znów do grona planet z pierścieniami. Mars miał pierścienie jak Saturn. Wska…

tajemnica-tygrysich-pasow-na-fobosie-rozwiazana-naukowcy-juz-wiedza-skad-sie-wziely-te-dziwne-struktury-fot-nasa-esa-via-getty-images-b1ceaa8.jpg
width: 1024
height: 723

Wiekowa sonda Mars Express przesłała zachwycające zdjęcia Fobosa. Ten księżyc kiedyś zderzy się z Marsem
type: item
date: 2022-11-05T14:12:45.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: mars
subject: misja na marsa
subject: układ słoneczny
description: Radar MARSIS wchodzący w skład sondy Mars Express, pozwolił planetologom zajrzeć pod skorupę Marsa. Teraz zwrócił się w kierunku księżyców Czerwonej Planety. Zawdzięczamy mu niesamowite zdjęcia Fobosa.
encoded: W tym artykule: Radar zbadał powierzchnię i wnętrze Fobosa Na czym polegają obserwacje radarowe? Skąd wzięły się księżyce Marsa? Polski udział w misjach marsjańskich Czy niewielkie, w porównaniu z naszym Księżycem, naturalne satelity Marsa Fobos i Deimos są złapanymi w pułapkę grawitacyjną planetoidami? A może pozostałościami po większym księżycu, który uległ jakiejś katastrofie? Odpowiedź na to pytanie może kryć się we wnętrzu tych ciał niebieskich o nieregularnych kształtach. A tam może zajrzeć tylko radar. Taki, jak Mars Advanced Radar for Subsurface and Ionosphere Sounding (MARSIS). To urządzenie wsławiło się m.in. zidentyfikowaniem dużego podpowierzchniowego zbiornika wody, ulokowanego w okolicy południowego bieguna Marsa. Radar zbadał powierzchnię i wnętrze Fobosa Umieszczony na orbiterze Mars Express Europejskiej Agencji Kosmicznej radar MARSIS pozwolił planetologom badać wnętrze planety z odległości co najmniej 250 kilometrów. Jednak niedawna aktualizacja oprogramowania tej wiekowej, bo obchodzącej w przyszłym roku 20 lat pracy na orbicie sondy, pozwala radarowi działać nawet na mniejszych odległościach. Właśnie nowe oprogramowanie umożliwiło skupienie się na księżycach Czerwonej Planety. Pierwszą próbę przeprowadzono we wrześniu. – Podczas tego przelotu wykorzystaliśmy MARSIS do zbadania Fobosa z odległości zaledwie 83 km – napisał w oświadczeniu Andrea Cicchetti z włoskiego Narodowego Instytutu Astrofizyki. – Takie zbliżenie pozwala nam szczegółowo zbadać strukturę księżyca i zidentyfikować cechy, których nigdy nie bylibyśmy w stanie zobaczyć z większej odległości. Na czym polegają obserwacje radarowe? – Jesteśmy przekonani, że w przyszłości uda nam się korzystać z MARSIS z odległości około 40 km. Orbita Mars Express została tak dostrojona, aby sonda przeleciała jak najbliżej Fobosa. Do tych zbliżeń ma dojść w latach 2023–2025. Da nam to nowe, ogromne możliwości badawcze – dodaje naukowiec. Jak wygląda takie badanie? MARSIS emituje fale radiowe skierowane …

wiekowa-sonda-mars-express-przeslala-zachwycajace-zdjecia-fobosa-ten-ksiezyc-kiedys-zderzy-sie-z-marsem-fot-esa-dlr-fu-berlin-g-neukum-cc-by-sa-3-0-igo-3cf7775.jpg
width: 3872
height: 2072

Dragonfly wyląduje na styku wydm i lodowych skał. Poznajemy długo oczekiwane szczegóły misji na Tytana
type: item
date: 2022-10-11T08:33:38.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Gwiazdy
subject: kosmos
subject: księżyce
subject: misja
subject: misja cassini huygens
subject: saturn
subject: sonda
subject: tytan
description: Trwają intensywne prace inżynierskie nad ogromnym wiropłatem, który za pięć lat ma zostać wystrzelony w kierunku Tytana. Dragonfly jako pierwszy po sondzie Cassini-Huygens ma badać odległy księżyc gazowego olbrzyma Saturna. Jego celem, jak niemal wszystkich misji NASA, jest szukanie cegiełek życia.
encoded: W tym artykule: Gdzie wyląduje sonda Dragonfly? Na Tytanie płyną rzeki ciekłego metanu Uczeni przeanalizowali ukształtowanie powierzchni Tytana Dragonfly będzie jeździć po Tytanie i latać nad nim Dragonfly, czyli ważka to jedna z najciekawszych i najbardziej brawurowych misji NASA. Prowadzony przez specjalistów z Laboratorium Fizyki Stosowanej Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa zespół właśnie wybrał miejsce na Tytanie, w którym osiądzie lądownik niosący wiropłat wielkości SUV-a. Będzie to szerokie na 80 km pole wydm Shangri-La, znajdujące się w pobliżu krateru Selk. Gdzie wyląduje sonda Dragonfly? Region ten został sfotografowany przez sondę Cassini podczas misji na Saturna w latach 2004–2017. Zespół naukowców kierowany przez planetolożkę dr Léę Bonnefoy z Uniwersytetu Cornella ponownie przeanalizował zebrane dane, aby wybrać najwłaściwsze miejsce do posadzenia lądownika z cennym ładunkiem. – Dragonfly wyląduje w równikowym, suchym regionie Tytana. W miejscu, w którym co pewien czas pada deszcz ciekłego metanu, choć zwykle teren ten bardziej przypomina ziemską pustynię, usianą wydmami, wzniesieniami i z kraterem uderzeniowym – napisała w oświadczeniu dr Bonnefoy. W atmosferze Tytana odkryto nietypowe cząsteczki Molekuła pierwszy raz odkryta w kosmosie blisko 40 lat temu, pierwszy raz zsyntetyzowana na Ziemi 14 lat temu, tak nietrwała, że przetrwać może tylko w pustce kosmosu, została odkryta w atmos... Selk to faktycznie bardzo ciekawa lokalizacja. Szacuje się, że jest to geologicznie młody obszar, liczący być może kilkaset milionów lat. Doszło tam do upadku meteorytu, który, poza pozostawieniem krateru, stopił zalegający miejscowo lód. Mogło to prowadzić do interakcji między świeżą ciekłą wodą a cząsteczkami organicznymi obecnymi w zupie węglowodorowej na powierzchni Tytana. Astrobiolodzy są szczególnie zainteresowani chemią prebiotyczną – czyli chemią obejmującą cząsteczki bogate w węgiel. Na Tytanie płyną rzeki ciekłego metanu Jednak obrazy radarowe tego obszaru, pozys…

dragonfly-wyladuje-na-styku-wydm-i-lodowych-skal-poznajemy-dlugo-oczekiwane-szczegoly-misji-na-tytana-fot-nasa-jhu-apl-06403de.jpg
width: 1920
height: 1080