National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-08T09:06:11.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Pochodził z dawnej Rzeczpospolitej. Kim był genialny popularyzator nauki i twórca serialu „Kosmos”
items: To nowy cud architektury. Najbardziej spektakularna księgarnia świata jest zawieszona nad przepaścią
items: Powieść pisana przez człowieka stanie się towarem luksusowym? AI zastępuje pisarzy
items: To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
items: Jak narodził się „Frankenstein”: od naukowych eksperymentów po krajobraz, który zainspirował Mary Shelley
items: Czy epoka kamienia to tak naprawdę epoka drewna? Zachwycające konstrukcje sprzed wielu tysięcy lat
items: Traktujesz psa jak dziecko? Weterynarze ostrzegają: możesz mu poważnie zaszkodzić
items: Ludzka dłoń zmieniła historię. Oto dlaczego jest tak wyjątkowa
items: Jak będziemy podróżować w 2026 roku? Oto 5 trendów, które zdominują rynek
items: Bóstwa, kadzidła i uzbrojeni strażnicy. Poznajcie tajemnice chińskich świątyń
items: Praga według Dana Browna. Magiczny przewodnik śladami bohaterów „Tajemnicy tajemnic”
items: Nie każda informacja to wiedza – sprawdź, czy znasz różnicę
items: Bolesław Chrobry jak superbohater. Komiks bije rekordy popularności
items: Nie tylko śpiewają! Oto, co naprawdę robią ptaki według Davida Attenborough
items: Nie wszystko, co brzmi naukowo, jest prawdą – poznaj mechanizmy pseudoarcheologii
items: Futrzane księgi ze skór fok. Tworzyli je mnisi od XII wieku
items: „Najpiękniejsza księgarnia na świecie” stała się viralem. Zachwyca nie tylko turystów
items: Ta księga to prawdziwy unikat. Teraz można ją obejrzeć w Polsce
items: Obcokrajowcy wybrali najlepsze polskie książki. Na pierwszym miejscu lektura szkolna
items: Dwa egzemplarze Biblii brzeskich odnalezione pod Opolem. Naukowcy: są oryginalne
items: Najdłuższa książka na świecie jest tak długa, że nie da się jej przeczytać. To niemożliwe
items: Obawiano się, że to urządzenie zniszczy świat. Kto stoi za Wielkim Zderzaczem Hadronów?
items: Niegdyś okładka z ludzkiej skóry nie była niczym zaskakującym. Dziś jest to nie do pomyślenia
items: Konflikty polityczne, wojny i pandemie – już z nimi zmagali się starożytni Grecy. Jaka płynie lekcja z ich doświadczeń?
items: „Mein Kampf” – najbardziej kontrowersyjna i złowroga książka na świecie

Pochodził z dawnej Rzeczpospolitej. Kim był genialny popularyzator nauki i twórca serialu „Kosmos”
type: item
date: 2025-12-08T09:05:56.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Ludzie
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: książki
subject: misja
subject: nauka
subject: Społeczeństwo
subject: telewizja
description: Carl Sagan nie tylko tłumaczył trudne pojęcia naukowe w prosty sposób, ale robił to z poetyckim zacięciem, które przyciągnęło miliony widzów do serialu „Kosmos”. Kim był człowiek, który uczył, jak patrzeć w gwiazdy?
encoded: Spis treści: Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Najpopularniejsze książki Carla Sagana Carl Sagan – naukowe osiągnięcia i wpływ na popkulturę Serial „Kosmos” Poglądy Carla Sagana Złota Płyta Carl Sagan był naukowcem, ale również świetnym popularyzatorem wiedzy. W czasach, gdy niewielu potrafiło mówić o fizyce, astronomii czy matematyce w zrozumiały i porywający sposób, on uczynił z nauki opowieść, której słuchał cały świat. Dzięki niemu serial „Kosmos” stał się globalnym fenomenem, a złote płyty na sondach Voyager – wiadomością dla obcych cywilizacji. Początki genialnego umysłu: dzieciństwo i pierwsze fascynacje Carla Sagana Carl Sagan urodził się 9 listopada 1934 roku w rodzinie robotniczej na Brooklynie, w Nowym Jorku. Jego ojciec, Sam Sagan, pochodził z Kamieńca Podolskiego – niegdyś twierdzy granicznej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, obecnie leżącej na terytorium Ukrainy. Matka, Rachel Molly Gruber, była Amerykanką z urodzenia, wychowaną w środowisku silnie związanym z żydowską tradycją. Od najmłodszych lat Carl przejawiał ponadprzeciętną ciekawość świata i zamiłowanie do książek. Rodzice, choć skromnie wykształceni, rozpoznali jego potencjał intelektualny i wspierali rozwój zainteresowań syna. Momentem przełomowym była dla niego Wystawa Światowa w Nowym Jorku w 1939 roku, której honorowym gościem był Albert Einstein. To właśnie wtedy kilkuletni Carl po raz pierwszy zafascynował się wszechświatem. Zaintrygowany pytaniem, czym są świecące punkty na nocnym niebie, poprosił matkę, by zabrała go do lokalnej biblioteki. Tam, przeglądając książki astronomiczne, dokonał swojego pierwszego naukowego odkrycia: gwiazdy to nic innego jak inne słońca – podobne do naszego, choć często znacznie większe i jaśniejsze. To doświadczenie wywarło trwały wpływ na jego młodzieńczy umysł i zapoczątkowało życiową pasję do zgłębiania tajemnic kosmosu. Wkrótce później Carl zaczął zadawać pytania wykraczające poza szkolne programy: o początek Wszec…

Carl-Sagan-GettyImages-1307542983-6e55153.jpg
width: 4954
height: 4978

To nowy cud architektury. Najbardziej spektakularna księgarnia świata jest zawieszona nad przepaścią
type: item
date: 2025-11-29T12:45:13.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: architektura
subject: chiny
subject: książki
description: Choć czytanie książek z roku na rok traci na popularności, wciąż nie brakuje osób, które cenią zapach papieru i możliwość całkowitego zanurzenia się w literackim świecie. Z myślą o nich powstają coraz bardziej niezwykłe księgarnie – od tych ukrytych w zabytkowych kościołach, po te mieszczące się w dawnych teatrach. Najbardziej spektakularna z nich została otwarta zaledwie kilka miesięcy temu i już uchodzi za prawdziwy cud architektury.
encoded: Na świecie nie brakuje imponujących księgarni, które same w sobie stały się atrakcjami turystycznymi. Przykładowo w Buenos Aires miłośnicy literatury mogą kupować książki w przekształconym teatrze El Ateneo Grand Splendid, z kolei w Maastricht — w ponad 700-letnim kościele dominikańskim. W maju 2025 roku do grona tych unikatowych miejsc dołączyła jednak księgarnia absolutnie wyjątkowa, która powstała w samym sercu chińskiego leju krasowego. Tu futurystyczna architektura spotyka się z monumentalnym krajobrazem. Nic dziwnego, że już po kilku miesiącach od otwarcia uznano ją za najbardziej spektakularną księgarnię świata. Spektakularna księgarnia zawieszona na klifie Nowa księgarnia, zbudowana na skraju 326-metrowego leja krasowego Mianhua w północnym Guangxi, stała się jednym z najbardziej niezwykłych projektów architektonicznych otwartych dla zwiedzających w 2025 roku. Jej konstrukcję umieszczono bezpośrednio na skalnej ścianie, co wymagało skomplikowanych prac i wielomiesięcznego przygotowania. Ponieważ krasowe klify są strome i wyjątkowo kruche, inżynierowie musieli zastosować specjalne metody stabilizacji oraz tworzyć platformy robocze zawieszone nad przepaścią. Jak wspomina twórca projektu, He Zhijian, cały proces przypominał „akrobacje na klifie”. Najpierw powstawały dolne podpory, później montowano górną konstrukcję, a na końcu demontowano tymczasowe rusztowania. Efekt końcowy robi ogromne wrażenie. Wzdłuż skalnej ściany rozmieszczono ponad 10 tysięcy książek, tworząc „kanion wiedzy” o długości 150 metrów i wysokości około 10 metrów. W ciągu dnia półki wtapiają się w otoczenie, natomiast nocą – dzięki ledom – rozświetlają klif niczym świetlista wstęga. To połączenie surowej natury z minimalistyczną architekturą z drewna i szkła sprawia, że obiekt wygląda niczym zawieszony w powietrzu pawilon. Jednym z najbardziej spektakularnych elementów jest szklana podłoga, przez którą można zobaczyć dno ogromnego leja krasowego. To jednak nie wszystko, ponieważ miejsce zach…

IMG0665-fb90929.jpeg
width: 5616
height: 3744

Powieść pisana przez człowieka stanie się towarem luksusowym? AI zastępuje pisarzy
type: item
date: 2025-11-25T09:29:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Lifestyle
subject: Technologia
subject: książki
subject: sztuczna inteligencja
description: Sztuczna inteligencja jest „karmiona” nie tylko codziennymi informacjami, ale też powieściami. Wielu z twórców obawia się, że AI niedługo ich zastąpi. Pisarze odnotowują spadek zarobków. Czy wkrótce powieści pisane przez ludzi staną się towarem luksusowym?
encoded: Takie przerażające dla pisarzy dane wynikają z raportu autorstwa dr Clementine Collett z Minderoo Centre for Technology and Democracy (MCTD) na Uniwersytecie Cambridge. Nosi tytuł „Wpływ generatywnej sztucznej inteligencji na powieść” („Impact of Generative AI on the Novel”). Dokument powstał w oparciu o badanie przeprowadzone wśród ponad ćwierci tysiąca powieściopisarzy z Wielkiej Brytanii i kilkudziesięciu redaktorów oraz agentów literackich. Obawy branży związane ze sztuczną inteligencją Raport ujawnia powszechne obawy wśród twórców literackich w Wielkiej Brytanii dotyczące naruszeń praw autorskich, utraty dochodów i przyszłości formy artystycznej, w miarę jak narzędzia generatywnej AI zalewają rynek. W dokumencie przedstawiono również szczegółowe zalecenia polityczne i praktyczne dla rządu brytyjskiego oraz dla samej branży wydawniczej, mające na celu ochronę wartości literatury. Już dziś znane są przypadki tworzenia prac magisterskich z pomocą takich narzędzi. Skala trudna jest do oszacowania. – Brutalna ironia polega na tym, że narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji, na które kładą nacisk powieściopisarze, są prawdopodobnie szkolone na milionach pirackich powieści, ściągniętych z bibliotek-cieni bez zgody ani wynagrodzenia autorów – powiedziała dr Collett. Kluczowe wyniki raportu W ankiecie zadano twórcom powieści szereg pytań. Oto najciekawsze z zagadnień: nieco ponad połowa (51%) brytyjskich powieściopisarzy twierdzi, że sztuczna inteligencja prawdopodobnie całkowicie zastąpi ich twórczość jako autorów fikcji; prawie dwie trzecie (59%) powieściopisarzy twierdzi, że wie, iż ich prace były wykorzystywane do trenowania modeli LLM (Large Language Model) opartych na sztucznej inteligencji bez pozwolenia lub wynagrodzenia; ponad jedna trzecia (39%) powieściopisarzy twierdzi, że ich dochody już ucierpiały z powodu sztucznej inteligencji; większość (85%) powieściopisarzy spodziewa się, że ich przyszłe dochody zostaną obniżone przez AI. Według raportu autorzy …

shutterstock381820969-4148b89.jpg
width: 4288
height: 2848

To on zabrał Polaków do świata surowych krain polarnych. Książki tego autora to klasyka
type: item
date: 2025-11-20T10:47:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Ludzie
subject: Traveler
subject: antarktyka
subject: arktyka
subject: książki
subject: literatura
description: Doświadczenia z ekspedycji polarnych stały się dla Czesława Centkiewicza inspiracją do stworzenia opowieści, które zapadły w pamięć całym pokoleniom. Oto nieznane fakty z życia pioniera polskiej literatury polarnej.
encoded: Spis treści: Alina i Czesław Centkiewiczowie Czesław Centkiewicz – książki Czesław Centkiewicz – ciekawostki Czesław Centkiewicz jest pionierem polskiej literatury polarnej. Dzięki swoim książkom stał się uosobieniem fascynacji Arktyką i Antarktyką. Nie sposób jednak mówić o Czesławie Centkiewiczu, pomijając jego żonę, Alinę Centkiewicz. Alina i Czesław Centkiewiczowie Para ta tworzyła nierozerwalny duet, zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym. Alina i Czesław Centkiewicz nie ograniczali się jedynie do pisania o swoich podróżach – często sami brali udział w wyprawach naukowych. Razem badali nieznane dotąd obszary i dokumentując życie ludzi i dzikich zwierząt w ekstremalnych warunkach. Alina Centkiewicz, z domu Kosk, była nie tylko żoną Czesława, ale również jego współautorką. Razem stworzyli wiele książek, które przybliżały czytelnikom piękno i surowość polarnych krain. Ich książki, takie jak „Zaczarowana zagroda” czy „Tumbo z Przylądka Dobrej Nadziei”, stały się klasyką polskiej literatury dziecięcej i młodzieżowej. Alina, z wykształcenia pedagożka, z pasją angażowała się w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych. Organizowała wykłady i prezentacje w szkołach i instytucjach kulturalnych. Czesław, inżynier i geofizyk, wnosił do książek głęboką wiedzę o warunkach panujących na biegunach. To połączenie wiedzy naukowej z literackim talentem sprawiło, że ich pasjonujące opowieści stały się cennymi źródłami informacji. Prace Centkiewiczów były wielokrotnie nagradzane. Ich wkład w popularyzację wiedzy o rejonach polarnych do dziś jest nieoceniony. Czesław Centkiewicz – książki Twórczość pisarska Czesława Centkiewicza obejmuje szerokie spektrum gatunków literackich, od literatury faktu po literaturę dziecięcą. Jego książki były inspirowane osobistymi doświadczeniami z licznych wypraw polarnych. Jednym z najbardziej znanych dzieł Czesława Centkiewicza jest „Anaruk, chłopiec z Grenlandii”. Książka ta, skierowana do młodszych czytelników, opowiada historię dziecka, któr…

Czeslaw-Centkiewicz-964bcad.png
width: 4050
height: 2700

Jak narodził się „Frankenstein”: od naukowych eksperymentów po krajobraz, który zainspirował Mary Shelley
type: item
date: 2025-11-13T07:03:46.000Z
creator: Olaf Kardaszewski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: badania naukowe
subject: filmy
subject: krajobrazy
subject: książki
subject: potwór
description: Horror z 1818 roku, opisujący powstanie potwora Frankensteina uznawany jest za pierwszą na świecie powieść science fiction. Od tamtej pory motyw monstrum, będącego efektem eksperymentów nad martwym ludzkim ciałem, pojawia się w licznych przeróbkach oraz adaptacjach filmowych i serialowych. Skąd autorka – Mary Shelley – zaczerpnęła inspirację do stworzenia tego ponadczasowego popkulturowego klasyka?
encoded: Spis treści: Z towarzyskiej zabawy w światowy bestseller Czy doktor Frankenstein żył naprawdę? Miejsca jak z horroru? Niekoniecznie – co inspirowało autorkę „Frankensteina”? Wulkan Tambora w Indonezji Londyn i Bolonia – świadkowie rozwoju nauki La Spezia, Archangielsk i Orkady – śladami Frankensteina 7 listopada na platformie „Netflix” pojawiła się nowa adaptacja XIX wiecznej powieści „Frankenstein”. Tym razem historia Victora Frankensteina i jego potwora została opowiedziana przez Guillermo del Toro – reżysera znanego z filmów takich jak „Kształt wody” czy „Pinokio”. Choć akcja filmu rozgrywa się głównie w Wielkiej Brytanii, pierwowzór z 1818 roku obejmował swoim zasięgiem wiele zakątków świata. Jakie miejsca były więc inspiracją do powstania historii o człekopodobnym monstrum i skąd wziął się pomysł na stworzenie potwora Frankensteina? Z towarzyskiej zabawy w światowy bestseller Początki powstania „Frankensteina” brzmią zaskakująco niewinnie, jeśli zestawić je z późniejszą, światową sławą tej mrocznej historii. Według przekazów praca nad horrorem rozpoczęła się, gdy angielska pisarka Mary Shelley wraz ze swoim mężem Percym Shelleyem wdali się w pewną towarzyską rozrywkę. Przebywali oni wtedy w szwajcarskich Alpach, u innego znanego romantycznego poety – Lorda Georga Byrona. Zabawa polegała na wymyśleniu i stworzeniu opowieści grozy. Mary zdecydowała się na opisanie historii szalonego naukowca, Victora Frankensteina, który zapragnął stworzyć kreaturę podobną do człowieka z fragmentów ciał wydobytych z grobów. Podtytuł powieści – „czyli współczesny Prometeusz” – nawiązuje do mitologicznej postaci Prometeusza. Według greckich mitów nie tylko wykradł on ogień Zeusowi, by podarować go ludziom, lecz także stworzył człowieka – niczym doktor Frankenstein. Czy doktor Frankenstein żył naprawdę? Niektóre źródła donoszą, że Mary Shelley, pisząc swoją powieść, mogła inspirować się prawdziwą postacią zamieszkującą południowe Niemcy. Wiadomo, że małżeństwo Shelleyów, zanim dotar…

shutterstock1857139054-6601f2e.jpg
width: 5064
height: 3456

Czy epoka kamienia to tak naprawdę epoka drewna? Zachwycające konstrukcje sprzed wielu tysięcy lat
type: item
date: 2025-11-02T08:15:23.000Z
creator: Agnieszka Krzemińska
subject: Historia
subject: archeologia
subject: architektura
subject: homo sapiens
subject: książki
description: Dowody na to, że przodkowie człowieka wykorzystywali drewno jako materiał budowlany mają nawet 400 tys. lat. Ale naprawdę olbrzymie konstrukcje z tego budulca zaczęły powstawać w Europie 7 tysięcy lat temu. W ostatnich latach odkryto je również w Polsce. Czy to pora, by zmienić nazwę epoki kamienia na epokę drewna?
encoded: Spis treści: Konstrukcje sprzed setek tysięcy lat? Bardzo stare chaty Jak wyglądały najstarsze domy Japończyków? Wysyp wielkich budowli w neolicie Polskie „piramidy” Mniejsze drewniane produkty ludzkiego geniuszu Pora na zmianę nazwy epoki? W latach pięćdziesiątych XX wieku w dolinie rzeki Kalambo na granicy Zambii i Tanzanii odkryto bardzo stare fragmenty drewna. Wówczas nie potrafiono ocenić ich wieku i tego, czy zostały intencjonalnie obrobione. Dopiero w 2019 roku, po odkryciu nowych fragmentów, udało się ustalić, że klin, kawałek pnia o prostokątnym kształcie, oraz kij do kopania, przypominający narzędzia używane do dziś na pustyni Kalahari, miały od 324 do 390 tysięcy lat. Konstrukcje sprzed setek tysięcy lat? Dwa fragmenty drewna z lokalnego gatunku Combretum zeyheri były jednak o ponad 100 tysięcy lat starsze. Jedna z belek, mierząca niemal półtora metra, miała zwężające się końce i leżała pod kątem siedemdziesięciu pięciu stopni na drugiej, która miała wgłębienie umożliwiające ich połączenie. Według odkrywców to ślad po zaawansowanej technice ciesielskiej, która mogła stanowić podstawę do budowy takich konstrukcji jak platformy mieszkalne czy przeprawy przez rzekę wzniesione przez Homo heidelbergensis 476 tysięcy lat temu. Nie wszyscy badacze zgadzają się jednak z tą interpretacją. Profesor Jacek Kabaciński uważa, że skany 3D belek zamieszczone w publikacji są zbyt mało precyzyjne, by potwierdzić intencjonalne modyfikowanie drewna. Bardzo stare chaty Dowody na to, że przodkowie człowieka wykorzystywali drewno jako materiał budowlany, pojawiają się również w innych miejscach. Archeolodzy odkryli na stanowiskach paleolitycznych pozostałości drewnianych szałasów. W Terra Amata, koło Nicei, 400 tysięcy lat temu powstały owalne chaty o długości od 9 do 16 metrów i szerokości od 4 do 7 metrów. Konstrukcja była prosta – drewniane pale wbito w ziemię, tworząc szkielet, a następnie przykryto go skórą, którą obciążono otoczakami, by nie zerwał jej mistral. Podobne sz…

RekonstruierteKreisgrabenanlage2-c7be26d.jpg
width: 1250
height: 938

Traktujesz psa jak dziecko? Weterynarze ostrzegają: możesz mu poważnie zaszkodzić
type: item
date: 2025-10-28T13:50:07.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Lifestyle
subject: Przyroda
subject: książki
subject: psy
subject: psychologia zwierząt
description: „Uczłowieczanie” psów i traktowanie ich jak dzieci to coraz częstszy problem, który zamiast chronić – szkodzi. Weterynarze z USA opisują problemy etyczne i medyczne takiego podejścia w nowej prowokacyjnej książce.
encoded: Coraz więcej weterynarzy ostrzega przed nadmiernym uczłowieczaniem psów. Zjawisko to doczekało się swojej angielskiej nazwy: „fur baby culture” (kultura futrzanych dzieci). W Polsce rozpowszechnia się określenie „psieci”. Zdaniem specjalistów nadopiekuńczość prowadzi do poważnych problemów etycznych, a także – co zaskakujące – medycznych. Swoje obawy lekarze opisali w książce „Veterinary Controversies and Ethical Dilemmas” (Weterynaryjne kontrowersje i dylematy etyczne), która odbiła się szerokim echem także w środowisku naukowym. Weterynarze obalają mity W książce weterynarze opisują m.in. niepotrzebne zabiegi medyczne i rozpoznawanie nieistniejących chorób oraz wpływ wielkich korporacji na praktykę lekarską. Poza tym poruszają tematy nadmiernej suplementacji, rehabilitacji i fizjoterapii psów, specjalistycznych karm, medycyny alternatywnej. Publikacja jest skierowana głównie do specjalistów, ale może też zainteresować właścicieli zwierząt. Rzuca nowe światło na skutki traktowania psów jak małe dzieci. Redaktorami tomu są: Tanya Stephens – lekarka weterynarii i badaczka dzikiej przyrody, anestezjolodzy Eddie Clutton i Polly Taylor oraz neurobiolożka Kathy Murphy. Kiedy troska nie służy psu Autorzy podkreślają, że choć traktujemy psy jak dzieci z troski, konsekwencją bywa cierpienie. Kosztowne i inwazyjne zabiegi nie zawsze służą ich dobru. Clutton zauważa, że część lekarzy i producentów (np. specjalistycznych karm), postrzega „fur baby culture” jako sposób na zwiększenie zysków. Według Stephens idea szczególnej więzi człowieka ze psem jest dziś zbyt często i zbyt mocno wykorzystywana marketingowo. Nie zawsze przekłada się to na lepszy dobrostan. Przeciwnie, psy żyjące swobodnie w grupach na wsi, mogą mieć lepsze życie niż samotne, wychuchane pieski kanapowe siedzące całymi dniami same w mieszkaniach, pozbawiane kontaktów z innymi psami i swobodnego ruchu. Leczenie za wszelką cenę – głos weterynarzy Książka podważa też przekonanie, że najlepszym wyborem jest zawsze …

shutterstock2044558817-d3e9476.jpg
width: 4840
height: 3045

Ludzka dłoń zmieniła historię. Oto dlaczego jest tak wyjątkowa
type: item
date: 2025-10-22T10:30:00.000Z
creator: Juan Luis Arsuaga
subject: Historia
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ciało
subject: ewolucja
subject: homo sapiens
subject: książki
description: Czy historia człowieka rozpoczęła się od dłoni? Jej budowa, a zwłaszcza unikalny układ kciuka, pozwoliły nam sięgnąć po rzeczy, które były poza zasięgiem innych naczelnych. Nasza dłoń nie tylko chwyta, ale też umożliwia wykonywanie precyzyjnych manipulacji. Oto jej niezwykła historia.
encoded: Spis treści: Do czego kiedyś służyły nam dłonie? Wytrzymałe człowiecze paliczki Mechanika kciuka Kciuk obrócony – od jak dawna? Król wśród palców – kciuk Nieznany mięsień Szympansy przede wszystkim podczas chodzenia po ziemi opierają się na grzbietach środkowych paliczków palców od drugiego do piątego (od wskazującego do małego), co nieformalnie nazywa się „podpieraniem się na knykciach”. Robią to również goryle. Ponieważ małpy te opierają się nie na dłoniach, lecz na podeszwach stóp, ich ramiona są uniesione, a plecy pochylają się w kierunku bioder. Do czego kiedyś służyły nam dłonie? Toczy się spór o to, czy w naszej historii ewolucyjnej kiedykolwiek wspieraliśmy się na grzbietach środkowych paliczków palców rąk (z wyłączeniem kciuka). Ręka australopiteka była już zasadniczo podobna do naszej. Aby dowiedzieć się, jak wyglądała ręka jeszcze starszych przodków, potrzebujemy skamieniałości, a najlepszym przykładem jest Ardi. Szympansy, zwisając z gałęzi drzew bez udziału kciuka, używają ręki jako haka. Nie zamierzam prosić cię o to, abyś zawisł teraz na drążku, bo być może siedzisz w domu i czytasz, ale zaproponuję coś prostszego. Proszę ująć w dłoń rączkę aktówki lub walizki, jeśli jest pod ręką (obecnie często zastępują je plecaki lub walizki na kółkach). Chwyt jest (mniej więcej) taki sam jak w przypadku gałęzi, tylko w drugą stronę, ponieważ to walizka zwisa z ręki, a nie ręka z walizki. Łatwo zauważyć, że główną rolę odgrywa paliczek środkowy (tym razem po stronie dłoniowej, a nie grzbietowej) palców od wskazującego do małego. Proszę zauważyć, że to zupełnie inny chwyt niż w przypadku podnoszenia młotka w celu wbicia gwoździa lub rakiety do gry w tenisa. Podczas trzymania kija lub uchwytu pięść jest całkowicie zaciśnięta, zaangażowane są również paliczki bliższe i dalsze, a nie tylko środkowe, kij lub uchwyt jest dociskany do dłoni, zaś kciuk zachodzi na palec wskazujący lub środkowy. Jeśli jednak chcielibyśmy uderzyć precyzyjnie, a nie najmocniej, jak to możliw…

shutterstock2195622815-fa88904.jpg
width: 6000
height: 4000

Jak będziemy podróżować w 2026 roku? Oto 5 trendów, które zdominują rynek
type: item
date: 2025-10-16T14:59:57.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Czas na góry
subject: góry
subject: hotele
subject: jedzenie
subject: książki
subject: podróże
subject: trendy
description: Rok 2026 przyniesie zauważalną zmianę w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Coraz większe znaczenie mają autentyczne doświadczenia, kontakt z naturą i świadome podejście do odwiedzanych miejsc. Zmieniają się też nasze priorytety – od wyboru kierunku, przez sposób rezerwacji, po to, czego naprawdę oczekujemy od urlopu.
encoded: Spis treści: Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach Trend nr 2: Ucieczka w góry Trend nr 3: Podróże zainspirowane książkami Trend nr 4: Poznawanie ludzi w drodze Trend nr 5: Hotel jako cel podróży Rok 2026 przyniesie zmiany w sposobie, w jaki planujemy i przeżywamy podróże. Według najnowszego raportu serwisu rezerwacyjnego Skyscanner, coraz więcej osób decyduje się na wyjazdy zagraniczne, przeznaczając na nie większe środki, by zapewnić sobie bardziej wartościowe i satysfakcjonujące doświadczenia. W centrum zainteresowania znajdują się dziś spokój, komfort i prawdziwe poznawanie odwiedzanych miejsc – bez pośpiechu i z większą uważnością. Jednocześnie coraz wyraźniej widać zwrot w stronę odpowiedzialnego podróżowania. Turyści częściej omijają przepełnione kurorty, wybierając mniej znane miejscowości, w których wciąż można poczuć lokalny rytm życia. Aż jedna trzecia z nich deklaruje, że celowo unika miejsc dotkniętych nadmierną turystyką. Coraz większą rolę odgrywają też media społecznościowe, które inspirują, pomagają odkrywać nowe destynacje i planować kolejne wyjazdy. Wszystko wskazuje na to, że przyszłość podróży będzie bardziej przemyślana i zrównoważona. Coraz częściej nie chodzi już o to, gdzie jedziemy, ale dlaczego i w jaki sposób to robimy. Jakie zatem trendy podróżnicze będą rządzić w 2026 roku? Trend nr 1: Odkrywanie kultury na półkach W 2026 roku podróżni coraz częściej będą poznawać nowe miejsca nie w eleganckich restauracjach, lecz w... lokalnych sklepach spożywczych. Według raportu, rośnie liczba osób, które w czasie wyjazdów celowo odwiedzają supermarkety, małe targi i automaty z przekąskami, traktując je jako autentyczne źródło wiedzy o danym kraju. Od futurystycznych maszyn z jedzeniem w Tokio po niewielkie sklepy w nadmorskich miasteczkach Hiszpanii – to właśnie tam można najlepiej zrozumieć codzienność mieszkańców. Dane pokazują, że aż 55% amerykańskich podróżnych zawsze lub często zagląda do lokalnych supermarketów za granicą. Turyści szukają …

hotel-c06be72.jpg
width: 6000
height: 4000

Bóstwa, kadzidła i uzbrojeni strażnicy. Poznajcie tajemnice chińskich świątyń
type: item
date: 2025-09-28T07:15:36.000Z
creator: Tao Tao Liu
subject: Historia
subject: architektura
subject: azja
subject: chiny
subject: książki
subject: świątynie
description: W Chinach świątynie nie służą tylko bogom – bywały szkołami czy uczelniami. A wyglądają czasem jak pałace. Ich imponujące dachy przetrwały trzęsienia ziemi, wojny i rewolucje. Dziś często są to raczej fotograficzne marzenia turystów niż miejsca kultu. Poznajcie nieoczywiste chińskie świątynie. Dowiedzcie się więcej na temat ich detali, które umykają najlepszym przewodnikom
encoded: Spośród wszystkich cudów współczesnych Chin zazwyczaj to świątynie, pełne stylizowanych wizerunków bogów i bogiń, wzbudzają największą fascynację zagranicznych przyjezdnych. Można nawet powiedzieć, że dziś większość chińskich świątyń pełni przede wszystkim funkcję atrakcji turystycznych, ponieważ rozpowszechnieniu się komunizmu w Państwie Środka towarzyszył wzrost ateizmu. Zniknęły miejscowe odpowiedniki kościołów parafialnych – i należące do nich grunty miały zbyt dużą wartość monetarną. Pozostały jednak „katedry” zachowane z uwagi na ich walory architektoniczne i znaczenie historyczne. Wśród nich znajdujące się w Pekinie świątynia Wuta (Pięciu Pagód) i Świątynia Śpiącego Buddy, znane buddyjskie przybytki: Świątynia Białej Chmury, główny daoistyczny ośrodek Chin, a także meczet Niujie, do którego ściągają rzesze muzułmańskiej ludności Hui w północnych Chinach. Początki świątyń nikną w mgłach dziejów Bardzo trudno prześledzić historię konkretnych przybytków religijnych, ponieważ rzadko wspominają o nich źródła pisane. Każdy mógł wybudować lub ufundować świątynię, a jej utrzymanie też nie było kosztowne – wystarczały datki ze strony kilku zamożnych osób. Akcja wielu dawnych historii rozgrywa się w podupadłych, nieużywanych już świątyniach – okoliczna ludność zwykle postrzegała je jako miejsca złowieszcze, choć osoby z zewnątrz nie podzielały tej opinii. Podczas drugiej wojny światowej, gdy Chiny walczyły z Japonią, wiele szkół i uczelni zostało ewakuowanych do zachodnich prowincji Chin i tymczasowo ulokowanych w tamtejszych nieużywanych świątyniach. Świątynie jak pałace W Chinach różnice między architekturą religijną a, dajmy na to, pałacową były minimalne – jedno i drugie wznoszono zgodnie z wytycznymi feng shui. Dlatego też każda świątynia ustawiona jest na osi północ-południe. Główny pawilon mieści się na pierwszym dziedzińcu, a za nim, ku północy, ciągną się kolejne podworce i sale. Tylna część budowli powinna być położona nieco wyżej, a z przodu powinna znajdowa…

chinskie-swiatynie-ba5ff67.jpg
width: 5716
height: 3816

Praga według Dana Browna. Magiczny przewodnik śladami bohaterów „Tajemnicy tajemnic”
type: item
date: 2025-09-09T06:01:43.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: czechy
subject: książki
subject: praga
subject: zabytki
description: Zabytki i legendy Pragi odgrywają ważną rolę w najnowszej książce Dana Browna „Tajemnica tajemnic”. Oto pojawiające się w niej atrakcje stolicy Czech.
encoded: Spis treści: Najnowsza powieść Dana Browna Praga w „Tajemnicy tajemnic” Jak odkryć magię stolicy Czech 9 września światową premierę ma „Tajemnica tajemnic” – kolejna powieść autora bestsellerów Dana Browna. Głównym bohaterem ponownie jest historyk prof. Robert Langdon. Prawa do ekranizacji książki wykupił już Netflix, zapowiadając serial o tajemnicach stolicy Czech. Najnowsza powieść Dana Browna Dan Brown znany jest z zamiłowania do sensacji i spisków, ale też kultury, historii i pięknych miast. Akcja jego wcześniejszych książek – i filmów bazujących na nich – ma miejsce m.in. w Rzymie („Anioły i demony”), Barcelonie („Początek”) i Florencji („Inferno”). „Tajemnica tajemnic” zabiera nas do czeskiej Pragi. Nic dziwnego – to miasto uwielbiane przez turystów i filmowców, bogate w zabytki i legendy. Jest to więc doskonała sceneria dla intrygi powieści, w której współczesna nauka i technologia splatają się z działalnością tajnych organizacji i mistyką. Praga w „Tajemnicy tajemnic” Praga to miasto, w którym przez cały rok pojawiają się tłumy zwiedzających. Zwłaszcza w miejscach takich jak Rynek Starego Miasta czy Most Karola. Dan Brown oczywiście o nich wspomina, ale akcja „Tajemnicy tajemnic” pokazuje nam też inne, nie zawsze powszechnie znane rejony miasta. Ruszajmy więc tropem jego bohaterów. Sala Władysławowska, Hradczany Hradczany to dla wielu jeden z obowiązkowych punktów wycieczki do Pragi. Dan Brown na początku zaprasza nas do kompleksu zamkowego. A konkretnie do gotyckiej Sali Władysławowskiej − największej i najważniejszej z reprezentacyjnych komnat zamku. Zbudowano ją za panowania Władysława II Jagiellończyka, syna polskiego króla Kazimierza Jagiellończyka. Ma ma rozmiary 62 na 16 m i wysokość 13 m. Do środka można było wjechać na koniu – organizowano tu nawet turnieje rycerskie. Bastion U Božích muk, Wyszehrad Przenosimy się do Wyszehradu. Z dala od popularnych tras turystycznych znajdziemy Bastion XII, zwany Krzyżowym, gdzie w „Tajemnicy tajemnic” ma się mieś…

praga-petrin-5b6cebb.png
width: 900
height: 600

Nie każda informacja to wiedza – sprawdź, czy znasz różnicę
type: item
date: 2025-08-24T13:17:32.000Z
creator: Jennifer Nagel
subject: Nauka
subject: fakty i mity
subject: filozofia
subject: internet
subject: książki
description: Zdobywanie wiedzy nigdy nie było łatwiejsze. Odpowiedzi na trudne pytania można uzyskać za pomocą kilku kliknięć klawiszy. Istnieje pokusa, by utożsamić wiedzę z faktami. Jednak nie każdy fakt jest przedmiotem wiedzy. Zanim uznasz coś za prawdę, przeczytaj ten tekst.
encoded: Spis treści: Nowe możliwości, stare problemy Czym właściwie jest wiedza? Czy wiedza to fakt? Czy wiedza należy do kogoś? Sceptycyzm – jedno z podejść do wiedzy Nasze indywidualne zdolności do zapamiętywania, percepcji i rozumowania mogą być zweryfikowane przez odległych przyjaciół i ekspertów, przy minimalnym wysiłku. Poprzednie pokolenia byłyby zachwycone liczbą książek, do jakich mamy dostęp. Nowe możliwości, stare problemy Jednak nowe możliwości nie zawsze chronią nas przed starymi problemami. Jeśli wiedza jest łatwa do zdobycia, to tak samo jest ze zwykłą opinią, a dostrzeżenie różnicy między nimi może być trudne. Strona internetowa, która wygląda na godną zaufania, może być stronnicza, światowej sławy autorytety mogą podążać za wprowadzającymi w błąd świadectwami (ang. evidence), a iluzje – zniekształcać to, co sami widzimy lub pamiętamy. To, co początkowo wydawało się wiedzą, może okazać się czymś mniej wartościowym. Czym właściwie jest wiedza? Rozważając te trudności, możemy zacząć zastanawiać się, czym właściwie jest prawdziwa wiedza. Jaka jest różnica między samym myśleniem, że coś jest prawdą, a faktyczną wiedzą, że tak jest? Czy w ogóle jesteśmy w stanie cokolwiek wiedzieć? Pytania te sięgają starożytności, a gałąź filozofii zajmująca się udzielaniem na nie odpowiedzi – epistemologia – jest aktywnie rozwijana od tysięcy lat. Niektóre z kluczowych pytań pozostały niezmienne przez cały ten czas: jak wiedza ma się do prawdy? Czy zmysły, takie jak wzrok i słuch, dostarczają nam wiedzy w taki sam sposób, jak abstrakcyjne rozumowania? Czy trzeba być w stanie uzasadnić twierdzenie, aby można było uznać je za wiedzę? Inne pytania pojawiły się niedawno, w świetle nowych odkryć dotyczących ludzkości, języka i umysłu. Czy dostrzeganie kontrastu pomiędzy wiedzą a czymś, co jest tylko opinią, jest uniwersalne dla wszystkich kultur? Czy w codziennym użyciu słowo „wiedzieć” zawsze oznacza to samo, czy też odnosi się do czegoś poważniejszego w sądzie, a do czegoś mniej w…

wiedza-czy-fakt-dd13078.jpg
width: 5423
height: 3226

Bolesław Chrobry jak superbohater. Komiks bije rekordy popularności
type: item
date: 2025-08-18T14:01:46.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: królowie
subject: książki
subject: Piastowie
subject: średniowiecze
description: Nie jest to opowieść o Asterixie czy Thorgalu, ale stała się hitem. Bohaterem tego komiksu jest pierwszy polski król – Bolesław Chrobry. Gnieźnieńskie muzeum jest zaskoczone sukcesem nowego wydawnictwa i zapowiada dodruk.
encoded: W tym roku w Polsce obchodzona jest okrągła, tysięczna rocznica koronacji pierwszego króla Polski – Bolesława Chrobrego. W jubileusz zaangażowały się liczne instytucje w Gnieźnie – pierwszej stolicy naszego kraju. Wśród inicjatyw oprócz warsztatów, wystaw i wydarzeń plenerowych (o jednym pisaliśmy na naszych łamach) pojawiło się też wydawnictwo – komiks z Chrobrym w roli głównej. Wydawniczy sukces Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie Już kwietniu tego roku ruszyła przedsprzedaż komiksu „Chrobry”, który powstał przy współpracy z Muzeum Początków Państwa Polskiego (MPPP) w Gnieźnie z wydawnictwem Egmont. Rysunki stworzył Piotr Bednarczyk, a scenariusz napisał Maciej Kur. Ten duet znany jest z serii „Lil i Put” oraz kontynuacji przygód „Kajka i Kokosza”. Od początku komiks spotkał się z wielkim zainteresowaniem czytelników. Cały nakład w liczbie 3 tys. sztuk jest już na wyczerpaniu, dlatego wydawcy planują dodruk w październiku. O czym jest komiks? Komiks opowiada losy Bolesława Chrobrego od maleńkości po kres jego ziemskiego wędrówki. Na planszach opowieści autorzy zaprezentowali wydarzenia i decyzje, które ukształtowały charakter przyszłego króla oraz to, jak wyglądało raczkujące państwo polskie. Komiks nie pudruje rzeczywistości. Zaprezentowano brutalne oblicze władcy – na przykład oślepienie swoich wrogów. Są też jednak wątki bardziej humorystyczne, dzięki czemu komiks czyta się jak opowieść przygodową. Nie jest to sztywna lekcja historii. – Nie jesteśmy dzisiaj przyzwyczajeni do formuły czysto podręcznikowej, czyli „data, wydarzenie, data, wydarzenie”. To chyba nie jest dla nas wszystkich już zbyt ciekawe. Postanowiliśmy zrobić to w inny sposób – opowiada National Geographic Polska dyrektor MPPP dr Michał Bogacki. Wskazuje, że pomysł na taką formułę pochodził od autora scenariusza – Macieja Kura oraz rysownika Piotra Bednarczyka. Komiks o Chrobrym – to dopiero początek Czy muzealnicy z Gniezna spodziewali się takiego sukcesu? – Chyba nie takiego – przyzna…

komiks-chrobry-cffa23a.png
width: 900
height: 600

Nie tylko śpiewają! Oto, co naprawdę robią ptaki według Davida Attenborough
type: item
date: 2025-06-30T11:59:44.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Przyroda
subject: david attenborough
subject: książki
subject: ptaki
description: Słynny przyrodnik i „skarb narodowy” Wielkiej Brytanii skończył w tym roku 99 lat, ale nie przestaje pracować. Polscy miłośnicy przyrody – a szczególnie ptaków - mogą sięgnąć po odświeżone wydanie jego klasycznej książki.
encoded: Spis treści Odświeżone wydanie „Życia Ptaków”, czyli klasyka ornitologii Niezaspokojony apetyt – fragment książki David Attenborough to postać, której nie trzeba przedstawiać żadnemu miłośnikowi przyrody. Jego filmy i książki stały się dla wielu źródłem fascynacji światem natury i jego niezwykłą różnorodnością. Ten rok obfituje w kolejne produkcje autorstwa wielkiego przyrodnika – na ekrany kin wszedł film „Świat oceanów”, ale światło dzienne ujrzało też nowe wydanie jego klasycznej książki. Uaktualnione o najnowszą wiedzę „Życie ptaków” ukazało się nakładem wydawnictwa PWN. Odświeżone wydanie „Życia Ptaków”, czyli klasyka ornitologii „Życie ptaków” to książka, która powstała jako uzupełnienie i rozwinięcie słynnej serii telewizyjnej BBC emitowanej po raz pierwszy w 1998 roku. David Attenborough, jak zawsze, łączy tu ogromną wiedzę biologiczną z gawędziarskim talentem, prezentując świat ptaków w sposób zarówno naukowy, jak i niezwykle przystępny. Książka jest błyskotliwym wprowadzeniem do fascynujących zachowań ptaków na całym świecie. Autor przygląda się każdemu etapowi życia ptaków i problemom, które muszą rozwiązać: nauce latania; znajdowaniu pożywienia; komunikowaniu się; godom i opiece nad gniazdami, jajami i młodymi; migrowaniu; stawianiu czoła niebezpieczeństwom i przetrwaniu trudnych warunków. Niezaspokojony apetyt – fragment książki Wzniesienie się w przestworza i utrzymanie się w nich wymaga energii. Pożywienie jest paliwem dostarczającym ptakom potrzebną energię. W czasie lotu korzystne jest ograniczenie do minimum objętości i wagi takiego paliwa. Dlatego też najlepszy dla ptaków jest pokarm skondensowany i wysokoenergetyczny. Takim pokarmem są nasiona (…) Są one bardzo wysokoenergetyczne i składniki odżywcze w nich zawarte są bardzo skoncentrowane, dlatego też dla wielu ptaków nasiona stanowią podstawę odżywiania. Rośliny nie czerpią korzyści z tego, że ich nasiona są zjadane i niszczone w żołądkach ptaków, dlatego też wiele roślin otacza swoje nasiona z…

GettyImages-839207652-0b83bf1.jpg
width: 4096
height: 3261

Nie wszystko, co brzmi naukowo, jest prawdą – poznaj mechanizmy pseudoarcheologii
type: item
date: 2025-05-31T13:14:45.000Z
creator: Michał Pawleta
subject: Historia
subject: archeologia
subject: książki
subject: pradzieje
description: Kamienne kręgi jako bazy kosmitów, zaginione imperium Lechitów, miejsca mocy – pseudoarcheologia ma wiele twarzy. Z pozoru niewinne teorie często prowadzą do zafałszowania historii i osłabienia zaufania do nauki. Dlaczego tak łatwo ulegamy takim narracjom?
encoded: Spis treści: Na czym polega pseudoarcheologia i kto ją uprawia? Dlaczego pseudoarcheolodzy nie ufają nauce? Dlaczego archeologia akademicka odrzuca pseudoarcheologię? Pseudoarcheologia jako forma pseudonauki Dlaczego pseudoarcheologia zyskuje na popularności Najbardziej znane przykłady pseudoarcheologii Pseudoarcheologia to interpretowanie zabytków oraz miejsc (pra)historycznych (nie zawsze autentycznych) bez zastosowania ogólnie przyjętych procedur naukowych. Są to spekulatywne interpretacje źródeł i odkryć archeologicznych, niespełniające wymagań w zakresie odnoszenia się do faktów naukowych oraz stosowania metodologii badawczej przy ich ustalaniu. Na czym polega pseudoarcheologia i kto ją uprawia? Pseudoarcheologia bazuje na spekulacjach, mitach, fałszywych prze­konaniach, nieuzasadnionych teoriach lub celowych zniekształceniach faktów, w celu promowania określonych poglądów. Może przybierać formę nieintencjonalną, polega­jącą na nienaukowych sposobach interpretacji znalezisk archeologicznych oraz postać celowych oszustw i fałszerstw, dla zdobycia sławy czy zrobienia kariery. W celu udowod­nienia swych racji, pseudoarcheolodzy zazwyczaj zakładają z góry określone konkluzje, na poparcie których poszukują dowodów. Natomiast ich sposób prowadzenia argumenta­cji polega na wybiórczym traktowaniu danych i faktów, literalnym odczytywaniu mitów i podań religijnych, powoływaniu się na zdezaktualizowane teorie naukowe oraz odwo­ływaniu się do zjawisk ezoterycznych w celu udowodnienia swej argumentacji. Pseudoarcheologią zajmują się zwykle osoby niebędące z wykształcenia archeologami. Dlaczego pseudoarcheolodzy nie ufają nauce? Pseudoarcheolodzy mają negatywny stosunek do nauki akademickiej, co przejawia się w autorytarnym narzucaniu własnych teorii i jednoczesnym dyskredytowaniu konku­rencyjnych poglądów, reprezentowanych przez środowiska naukowe. Towarzyszy temu ich niezachwiana pewność siebie. Kreują się na „wyzwolicieli” współczesnej nauki spod kurateli zacofanych i kon…

shutterstock125994257-f42208c.jpg
width: 5582
height: 3397

Futrzane księgi ze skór fok. Tworzyli je mnisi od XII wieku
type: item
date: 2025-04-15T06:04:02.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: foki
subject: książki
subject: średniowiecze
description: Najnowsza analiza kilkudziesięciu dzieł z XII i XIII wieku wykazała, że księgi spisywane przez mnichów były oprawiane w okładki wykonane z fok. Ich skóry były specjalnie sprowadzane m.in. z Grenlandii.
encoded: Spis treści: Księgi ze skór fok Jak skóry trafiały do cysterskich introligatorów? Mnisi nie wiedzieli, że używają skór morskich zwierząt Najnowsze badania ukazały się właśnie na łamach czasopisma naukowego „Royal Society Open Science”. Odpowiada za nie zespół naukowców z Francji, Wielkiej Brytanii i Danii. Autorzy w artykule opisują analizę starożytnego DNA, które zidentyfikowano właśnie w okładkach książek. Pochodziły one ze zbiorów różnych średniowiecznych opactw. Księgi ze skór fok – Książki są bogactwem treści, ale i artefaktami kulturowymi, zachowującymi historyczne spostrzeżenia. Kodeksy, dominujące europejskie formy literatury od czasów starożytnych, składają się ze złożonych arkuszy oprawionych w okładki. Jednak ich szczegóły strukturalne często pozostawały niezauważone. Oprawa, niezbędna do istnienia takiej księgi, ewoluowała od prostych pętli nici do złożonych zszywanych struktur, dostosowując się do zmian technologicznych i społecznych – piszą badacze w swojej pracy. W ramach tej ewolucji introligatorzy we wczesnym średniowieczu zaczęli eksperymentować z oprawami ze skór zwierząt. Okazuje się, że rzemieślnicy, którzy wykonywali dzieła dla francuskich opactw zamawiali skóry z odległych regionów północno-zachodniego Oceanu Atlantyckiego, m.in. z Grenlandii. I to nie byle jakie, bo zależało im konkretnie na skórach foczych. Jak skóry trafiały do cysterskich introligatorów? Badacze twierdzą, że skóry te były przedmiotem handlu. Rzemieślnicy kupowali je od mieszkańców Skandynawii, najczęściej schrystianizowanych wikingów, którzy zajmowali się już nie wyprawami i najemnictwem, a właśnie sprzedażą lokalnych surowców chętnym z kontynentalnej Europy. – Skóry były pozyskiwane albo poprzez handel, albo jako część dziesięciny kościelnej – mówiła Live Science główna autorka badania Élodie Lévêque, ekspertka ds. konserwacji książek na Uniwersytecie Panthéon-Sorbonne w Paryżu. – Wątpliwe jest, aby te oprawy powstały bez dostępności skór fok ze źródeł nordyckich – dodaje…

ksiegi-skora-fok-1-d03ce0f.jpg
width: 1000
height: 667

„Najpiękniejsza księgarnia na świecie” stała się viralem. Zachwyca nie tylko turystów
type: item
date: 2025-04-08T14:44:29.000Z
creator: Kasia Kogut
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: biblioteka
subject: książki
subject: wenecja
subject: włochy
description: Wenecka księgarnia zyskała miano prawdziwej sensacji w mediach społecznościowych. Książki „pływają” tu w gondolach i wannach, a koty drzemią między regałami. Urokliwa atrakcja stała się obowiązkowym przystankiem dla miłośników literatury i instagramowych ujęć.
encoded: Spis treści: Z miłości do książek i Wenecji Najpiękniejsza księgarnia na świecie? Popularność ma swoją cenę Miejsce nie tylko dla fanów selfie Tylko w 2024 roku Wenecję odwiedziło ponad 600 tysięcy turystów. Miasto na wodzie od lat niezmiennie przyciąga romantyczną atmosferą i bogactwem historii. Nie każdy jednak wie, że niedaleko placu św. Marka, znajduje się miejsce, które użytkownicy Instagrama i TikToka okrzyknęli „najbardziej fotogeniczną księgarnią na świecie”. Z miłości do książek i Wenecji Początki Libreria Acqua Alta sięgają 2002 r. Kiedy Luigi Frizzo zdecydował się otworzyć księgarnię, usłyszał, że wybrany przez niego lokal regularnie zalewa woda. Nie zraziło go to. Przeciwnie, powodzie potraktował jako inspirację dla nazwy. „Acqua alta” to po włosku „wysoka woda” – zjawisko dobrze znane mieszkańcom Wenecji, szczególnie jesienią i zimą, gdy kanały wylewają na ulice. Nie tylko nazwa księgarni nawiązuje do kapryśnej natury miasta. Sposób przechowywania książek również podporządkowano wodzie. Lektury spoczywają w gondolach, kajakach i starych wannach. To niebanalne, a przy tym praktyczne rozwiązanie, które chroni je przed zalaniem. Najpiękniejsza księgarnia na świecie? Lokal mieści się w starej kamienicy przy Calle Lunga Santa Maria Formosa – wąskiej uliczce w dzielnicy Castello. To właśnie tam odwiedzających wita plakat z odważną autoreklamą: „najpiękniejsza księgarnia na świecie”. Czy tak faktycznie jest? Libreria Acqua Alta to prawdziwy książkowy galimatias, ale właśnie w chaosie tkwi jej niepowtarzalny urok. Wnętrze składa się z kilku połączonych pomieszczeń, w których książki zajmują każdy wolny centymetr. Piętrzą się na krzesłach, w skrzyniach i na parapetach. Pośród tych kolorowych stosów krąży czarny kot o imieniu Dominique – niepisany gospodarz tego miejsca. Książki zniszczone podczas większych przypływów nie trafiły na makulaturę. Właściciel postanowił dać im drugie życie, układając z nich schody na taras z widokiem na kanał. To dziś jedno z najczęś…

GettyImages-1177435455-06b154d.jpg
width: 1024
height: 685

Ta księga to prawdziwy unikat. Teraz można ją obejrzeć w Polsce
type: item
date: 2025-04-01T14:06:58.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: biblia
subject: książki
subject: województwo pomorskie
description: To jedna z najstarszych drukowanych ksiąg wyprodukowanych w Europie. I jednocześnie – najdroższych. Świetnie zachowana Biblia sprzed blisko 600 lat trafiła do pomorskiego muzeum. Teraz można ją podziwiać w pełnej okazałości.
encoded: Spis treści: Biblie Gutenberga – rewolucja w świecie literatury Biblia Pelplińska – unikat w naszym kraju Niezwykłe losy starej księgi Ta księga to prawdziwy unikat. Mowa o Biblii Gutenberga, która trafiła na stałą wystawę Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie. Co jest w niej wyjątkowego? Biblie Gutenberga – rewolucja w świecie literatury Biblia była pierwszym dziełem wydawanym drukiem w Europie. Pierwsze przygotował w niemieckiej Moguncji Johannes Gutenberg – twórca pierwszej przemysłowej metody druku. Biblie Gutenberga – bo taka przylgnęła do nich nazwa, powstały w latach 1452–1455. Zawierają tekst Biblii w tłumaczeniu św. Hieronima (Wulgatę), podzielony na dwa tomy. Pojawienie się nowej technologii druku zrewolucjonizowało dostęp do słowa pisanego, które stało się łatwiej dostępne i tańsze niż wcześniej. Upowszechniły się krótkie teksty informacyjne czy książki – początkowo religijne, często na temat cudownych wydarzeń. Biblia Pelplińska – unikat w naszym kraju Do naszych czasów zachowało się niespełna 50 egzemplarzy Biblii Gutenberga, z czego tylko 20 kompletnych z ok. 200 egzemplarzy. Wśród nich jest księga, którą od końca marca można oglądać na stałej wystawie w Muzeum Diecezjalnym w Pelplinie. Wcześniej było to możliwe tylko w wybrane dni, ale obecnie zadbano o warunki ekspozycji, które zabezpieczają ten bezcenny zabytek piśmiennictwa. Przez ostatnie dwa lata dokładnie badano i konserwowano księgę. Udało się na przykład ustalić, że dębina, z którego wykonano okładzinę Biblii, pochodziła z Lasów Oliwskich należących do klasztoru cystersów oliwskich. Tę XV-wieczną oprawę, wykonał mistrz Henryk Coster z Lubeki. Na dwutomową księgę składają się 641 karty zadrukowane obustronnie w dwóch kolumnach o wymiarach 285 mm x 85 mm, zawierających 40-42 wierszy. Niezwykłe losy starej księgi Pelplińska Biblia trafiła do Polski w 1502 roku. Była przekazana konwentowi franciszkanów reformatów w Lubawie przez biskupa chełmińskiego Mikołaja Chrapickiego. W 1833 roku trafiła do biblio…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/04/DiocesanMuseuminPelplin2019P01-0032189.jpg
width: 5184
height: 3456

Obcokrajowcy wybrali najlepsze polskie książki. Na pierwszym miejscu lektura szkolna
type: item
date: 2025-03-21T08:33:09.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: książki
subject: literatura
subject: polska
description: Polska literatura od lat cieszy się niemałym uznaniem. Potwierdzeniem tego jest fakt, że od 1905 r. aż 5 polskich autorów zostało nagrodzonych Nagrodą Nobla. A co czytelnicy rzeczywiście myślą o polskich tytułach? Wiele na ten temat zdradza lista ulubionych książek z Polski stworzona przez obcokrajowców.
encoded: Spis treści: Olga Tokarczuk podbija świat Czy to najlepsza polska książka? Ulubione polski książki czytelników na świecie Koniec roku to czas licznych podsumowań. Śledzimy nie tylko te związane bezpośrednio z branżą turystyczną. Wiemy już na przykład, jakie filmy wydane w 2024 r. zostały uznane za najlepsze. Wśród wyróżnionych tytułów nie zabrakło polskiego akcentu. W wielu tego typu zestawieniach pojawia się film „Prawdziwy ból”, który został nakręcony właśnie w Polsce (między innymi w Warszawie i w Lublinie). Kto wie, być może popularność produkcji przyciągnie nad Wisłą więcej turystów z Europy i innych kontynentów? Olga Tokarczuk podbija świat Media rozpisują się też o książkach polskich autorów, które cieszą popularnością nie tylko w kraju, ale i za granicą. Tu triumfuje między innymi Olga Tokarczuk. Najnowsza powieść noblistki zatytułowana „Empuzjon” trafiła na listę 100 najważniejszych książek 2024 roku według „The New York Times”. Co ciekawe, jej angielskie tłumaczenie pojawiło się w amerykańskich księgarniach zaledwie kilka tygodni wcześniej. Mimo krótkiego stażu na półkach tytuł szybko został doceniony przez czytelników i krytyków. Literaturę spod pióra Olgi Tokarczyk doceniła też brytyjska piosenkarka Dua Lipa. W jednym z wywiadów artystka przyznała, że bardzo spodobała jej się książka naszej noblistki „Prowadź swój pług przez kości umarłych”. Więcej o tym, jakie polskie książki najbardziej podobają się obcokrajowcom, mówi ranking opublikowany w serwisie społecznościowym Goodreads. Platforma ta jest znana także czytelnikom z Polski, jednak większość jej użytkowników pochodzi z krajów anglojęzycznych. Idea jest prosta: internauci mogą oceniać tam książki i dyskutować o nich. W Polsce najpopularniejszym serwisem tego typu jest strona Lubimy Czytać. Czy to najlepsza polska książka? Na Goodreads nie brakuje tematycznych zestawień i rankingów. Jeden z nich jest szczególnie interesujący dla Polaków. Dotyczy bowiem właśnie polskich książek. Które z nich najbardzi…

ksiazki-3517cec.jpeg
width: 2119
height: 1414

Dwa egzemplarze Biblii brzeskich odnalezione pod Opolem. Naukowcy: są oryginalne
type: item
date: 2025-02-10T12:41:59.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: biblia
subject: chrześcijaństwo
subject: książki
subject: województwo opolskie
description: Polscy naukowcy potwierdzili oryginalność tzw. Biblii brzeskich, które odkryto pod koniec 2024 roku nieopodal miejscowości Pokój w województwie opolskim. Egzemplarze pochodzą z 1563 roku.
encoded: Spis treści: Pod Opolem znaleziono dwie oryginalne Biblie Czym jest Biblia brzeska? Ile egzemplarzy Biblii brzeskiej przetrwało? „Napisana piękną i nowoczesną polszczyzną” Zgodnie z deklaracją wydawców Biblia brzeska to pierwszy wydany drukiem przekład całości Pisma Świętego na język polski. Została przetłumaczona z języków oryginalnych: hebrajskiego i greckiego przez polskich protestantów w Pińczowie w latach 1559–1563, dlatego czasem nazywana jest Biblią pińczowską. Pod Opolem znaleziono dwie oryginalne Biblie Pierwszy egzemplarz został wydany w 1563 roku w Brześciu Litewskim. Księga ma wymiary 255 na 401 mm i zawiera starannie wykonane drzeworyty na stronie tytułowej i w części starotestamentowej. W sumie wydano ok. 100 egzemplarzy. W 2024 roku naukowcy dokonali niezwykłego odkrycia. Odkryli dwa egzemplarze Biblii brzeskiej nieopodal miejscowości Pokój pod Opolem. Biblie zostały następnie przewiezione do Katowic, gdzie poddano je dezynfekcji i pobrano próbki papieru do badań mikrobiologicznych. Dało to początek prac konserwatorskich, które trwały wiele miesięcy. Teraz uczeni, którzy brali udział w badaniach poinformowali, że dwie księgi są oryginalnymi wydaniami Biblii brzeskiej z 1563 roku i zostały wydrukowane w Brześciu Litewskim. Pytaniem pozostawało, jak księgi trafiły na Górny Śląsk z terenów obecnej Białorusi. Czym jest Biblia brzeska? – Biblia brzeska jest pierwszym przekładem Pisma Świętego na język polski, służącym protestantom posługującym się tym językiem. Musimy pamiętać, że osobista lektura Biblii jest dla ewangelików jednym z filarów wiary, a więc analfabetyzm był grzechem – powiedział PAP prof. Dariusz Chemperek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. – Dla Polaków mieszkających na Górnym Śląsku (a więc poza granicami Pierwszej Rzeczypospolitej) i będących protestantami, Biblia brzeska była jedyną możliwością spełnienia tego warunku. Na dodatek była ona przetłumaczona piękną polszczyzną, a przy jej tworzeniu pracował zespół biblistów z…

IMG-20250210-WA0026-c7d1177.jpg
width: 1600
height: 1200

Najdłuższa książka na świecie jest tak długa, że nie da się jej przeczytać. To niemożliwe
type: item
date: 2024-12-13T13:32:53.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Ludzie
subject: książki
subject: literatura
subject: Wolny czas
description: Najdłuższa książka świata to nie tylko rekord, ale także sztuka. Ilan Manouach przekształcił cyfrowe wydanie mangi „One Piece” w dzieło, którego nie sposób przeczytać. Nietypowa pozycja o 21 450 stronach, która waży ponad 17 kg. Jej koszt to kilka średnich pensji.
encoded: Spis treści: Najdłuższa książka na świecie trafiła na sprzedaż Komiks to towar i literatura jednocześnie Co z prawami autorskimi? Czy to na pewno najdłuższa książka na świecie? Oto najdłuższa książka na świecie i, co ciekawe, nie da się jej przeczytać. Długa książka to pojęcie względne. Dla kogoś wyczerpującą lekturą będzie już 100 stron, a ktoś inny zmęczy się lub usatysfakcjonuje dopiero po 500. Cóż, w tym przypadku nie ma wątpliwości. Najdłuższa książka na świecie trafiła na sprzedaż Na wstępie trzeba zaznaczyć, że najdłuższa książka na świecie to nie powieść czy reportaż. Artysta Ilan Manouach połączył 21 450 stron popularnego komiksu „One Piece”, który ukazuje się w japońskim magazynie „Shōnen Jump” co tydzień od 1997 roku. Jego pierwotnym celem było stworzenie rzeźby odnoszącej się do sytuacji w branży komiksowej. Niespodziewanie powstała też najdłuższa książka w historii. Okazała się tak długa, że jej przeczytanie jest fizycznie niemożliwe. W 2022 r. książka została wyceniona na 1900 euro, czyli ponad 9 tys. zł. Dzieło nie jest przypisywane autorowi komiksu „One Piece”, a właśnie Manouachowi. Artysta wydrukował japońskie wydanie cyfrowe historyjek i złożył je w całość, traktując komiks nie jako książkę, ale jako „materiał rzeźbiarski”. W rozmowie z „The Guardian” rzecznik francuskiego wydawnictwa JBE powiedział, że ONEPIECE to „nieczytelna rzeźba, która przybiera kształt książki – największej do tej pory pod względem liczby stron i szerokości grzbietu – która materializuje ekosystem internetowego rozpowszechniania komiksów”. Wydawca przygotował 50 podpisanych i ponumerowanych kopii rzeźby-książki. Każdy egzemplarz waży ponad 17 kilogramów, a grzbiet mierzy 80 cm. Komiks to towar i literatura jednocześnie Manouach tłumaczy, że jego działo powstało z powodu „obfitości dostępnych treści online i szalejącej cyfryzacji przemysłu komiksowego”. To według wydawców rzuca wyzwanie branży komiksowej. Rekordowy tom ONEPIECE ma być propozycją zmiany postrzegania komiksu c…

do-sprzedazy-trafila-najdluzsza-ksiazka-na-swiecie-nie-da-sie-jej-przeczytac-f319b6c.jpg
width: 960
height: 540

Obawiano się, że to urządzenie zniszczy świat. Kto stoi za Wielkim Zderzaczem Hadronów?
type: item
date: 2024-11-26T10:32:12.000Z
subject: Nauka
subject: Technologia
subject: cern
subject: eksperyment
subject: fizyka
subject: książki
subject: naukowcy
description: Urządzenie badające Wielki Wybuch może zniszczyć Ziemię – głosił nagłówek w 1999 roku, kiedy w USA uruchamiano Relatywistyczny Zderzacz Ciężkich Jonów. W podobnym tonie niektóre media informowały o uruchomieniu Wielkiego Zderzacza Hadronów w Europie. Kto stoi za jego budową i czy faktycznie coś nam groziło?
encoded: Spis treści: Czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? Kim był twórca Wielkiego Zderzacza Hadronów? Teorie spiskowe na temat Wielkiego Zderzacza Hadronów LHC i jego eksperymenty Z wizytą w Wielkim Zderzaczu Hadronów 10 września 2008 roku fizycy na całym świecie z niecierpliwością oczekiwali na uruchomienie największej maszyny na świecie – Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC, Large Hadron Collider). Czym jest Wielki Zderzacz Hadronów? LHC to kolisty zderzacz protonów o długości dwudziestu siedmiu kilometrów zbudowany w CERN-ie niedaleko Genewy, sto metrów pod ziemią na granicy między Francją a Szwajcarią. Urządzenie powstało w formie pomysłu w 1984 roku, jego budowa została zatwierdzona przez Radę CERN-u w 1994 roku. Po ćwierć wieku prac miała po raz pierwszy przyspieszać protony. Dla walijskiego fizyka Lyndona („Lyna”) Evansa, który nadzorował LHC jako dyrektor projektu od momentu jego powstania w 1994 roku, było to zwieńczenie całej kariery w budowaniu akceleratorów cząstek. Kim był twórca Wielkiego Zderzacza Hadronów? Evans sprawia wrażenie osoby skromnej, życzliwej i praktycznej. Ta skromność polega na rzadkim wspominaniu w wywiadach o własnej karierze, ale pseudonim trochę zdradza jego charakter. „Atomowy Evans” to niepowstrzymana siła stojąca za LHC. Evans pracuje w CERN-ie od 1969 roku. Jednak w trakcie kariery był wszędzie tam, gdzie potrzebowano jego wiedzy, podążając za zderzaczami o coraz wyższych energiach: od supersynchrotronu protonowego 300 GeV w CERN-ie po Tevatron w Fermilabie i Nadprzewodzący Superzderzacz w Teksasie. Kiedy prace nad tym ostatnim zostały wstrzymane, LHC okazał się przyszłością fizyki cząstek, a urzeczywistnienie tego projektu stało się racją bytu Evansa. „Naukowiec nie może osiągnąć nic większego” – wyznał. Evans ma świadomość ogromu swych dokonań i wciąż czuje się onieśmielony za każdym razem, gdy wchodzi do tunelu LHC. Jego funkcja przy budowie zderzacza polegała na nadzorowaniu około dwóch i pół tysiąca pracowników CERN-u oraz kolejnych …

PortraitofLynEvansLHCProjectLeader-8ff9c3a.jpg
width: 4256
height: 2832

Niegdyś okładka z ludzkiej skóry nie była niczym zaskakującym. Dziś jest to nie do pomyślenia
type: item
date: 2024-08-02T09:02:47.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: książki
subject: ludzie
subject: operacja
subject: skóra
description: Dzisiaj budzą odrazę pomieszaną z fascynacją. Tymczasem jeszcze półtora wieku temu książki z okładkami z ludzkiej skóry były po prostu modne.
encoded: W tym artykule: Spoczywaj w (moim) pokoju Okładki z ludzką skórą miały zagościć na półkach na zawsze Morderca w bibliotece Użyteczność skór przestępców Miłość po grobowej desce Zedrzeć z pacjenta skórę Wstydliwa przeszłość Książka ze skóry wylicytowana Pogrzeb „ludzkiej" książki Chciałbym, aby po śmierci w moją wygarbowaną skórę oprawiono książkę jako prezent dla mojej rodziny. Czy ktoś wie, jak się do tego zabrać? Jeszcze nie zdecydowałem dokładnie, wokół czego się »owinąć«, jestem otwarty na sugestie. To pomysł długoterminowy”. To nie scena z kolejnej części „Milczenia owiec”, ale post z forum internetowego ask.metafilter.com. Jego autorem jest Matt Doar, mężczyzna w średnim wieku pracujący w branży IT. „Dla mnie książka oprawiona w ludzką skórę nie różni się niczym od urny. Jest nawet fajniejsza” – tłumaczył swój pomysł Matt. Poza tym książki są przecież użyteczne, wyjaśniał na forum internetowym. Spoczywaj w (moim) pokoju Matt nie wybrał, okładką jakiej książki chciałby być. Takich wątpliwości nie miał James Allen alias George Walton. Przez lata był rozbójnikiem. Nikt nie śmiał się przeciwstawić, aż trafił do więzienia stanowego w Massachusetts. „Poprosił, aby jego wspomnienia opublikowano, a dwa egzemplarze oprawiono w jego skórę” – pisał w liście John A. Fenno, wnuk Johna, przez którego Walton trafił do więzienia. I to właśnie John otrzymał jeden z egzemplarzy książki zmarłego w 1837 roku przestępcy. Dziś pamiętniki znajdują się w bibliotece Boston Athenaeum. Pierwsze książki nie tyle oprawione, ile napisane na ludzkiej skórze, miały powstać w XIII wieku. Tak przynajmniej wynika z zapisków bibliotekarzy. Jean-Joseph Rive, XVIII-wieczny francuski duchowny i bibliotekarz twierdził, że na Sorbonie znajdują się dwie wykonane w ten sposób Biblie oraz dekretał z XIII wieku. „Ojciec Rive uważał, że ten pergamin (jedna z Biblii) został wykonany ze skóry kobiety. Ale ja sądzę, że to skóra z płodu jagnięcia” – kwestionował słowa swego poprzednika inny bibliotekarz, Gaye…

okladka-z-ludzkiej-skory-nie-byla-niczym-zaskakujacym-dzis-jest-to-nie-do-pomyslenia-2416483.jpg
width: 2121
height: 1414

Konflikty polityczne, wojny i pandemie – już z nimi zmagali się starożytni Grecy. Jaka płynie lekcja z ich doświadczeń?
type: item
date: 2024-04-29T12:28:22.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: grecja
subject: książki
subject: starożytność
subject: Wolny czas
description: Pandemie, konflikty polityczne, krwawe najazdy czy masowe migracje – z tymi problemami musieli zmagać się już starożytni Grecy. Jaką lekcję możemy wyciągnąć z ich doświadczeń?
encoded: W tym artykule: Termopile są wszechobecne Gdzie znajduje się Grecja? Jak myśleli Grecy? Grecja. Kolebka demokracji, ale bez jej ważnego dziś elementu Na co dzień w kulturze masowej pojawiają się często nawiązania do starożytnej Grecji. Są to też hasła lub doraźne slogany. Pojawiają się również frazesy w rodzaju „już starożytni Grecy/Rzymianie” potrafili lub czego doświadczyli. Na ile są one słuszne? Termopile są wszechobecne „Wiele narodów ma na przykład swoje własne Termopile. Ich symbolika jednak funkcjonuje zupełnie inaczej w tradycjach różnych nacji” – zauważa prof. Maciej Węcowski w książce „Tu jest Grecja. Antyk na nasze czasy”, która ukazała się nakładem wydawnictwa Iskry. W 480 p.n.e. w Termopilach stoczono słynną bitwę między koalicją Greków pod przywództwem Sparty a wojskami perskimi. Na przykład za amerykańskie Termopile uważa się obronę Alamo podczas wojny teksańsko-meksykańskiej w 1836 roku, a za polskie – bitwę obronną pod Wizną podczas kampanii wrześniowej na początku drugiej wojny światowej w 1939 roku. Również współczesność ma swoje Termopile. Maleńka Wyspa Węży na Morzu Czarnym zajmowana przez niewielki oddział Ukraińców okazała się „ukraińskimi Termopilami” po tym jak niewielka grupa żołnierzy została zaatakowana przez przeważające siły rosyjskich najeźdźców. Gdzie znajduje się Grecja? Książka prof. Węcowskiego to fascynująca i niebanalna podróż po świecie starożytnej Grecji, której współczesna Europa jest spadkobiercą. Czytelnika czeka sporo zaskoczeń. Dowie się na przykład, że Grecja dwa tysiące lat temu wcale nie była ani jednością geograficzną, ani polityczną. „Była za to wspólnotą kulturalną. Powiedzmy sobie od razu, że temu właśnie zawdzięczamy całe nasze greckie dziedzictwo” – pisze historyk. I faktycznie, jak spojrzeć na mapę wpływów greckich w starożytności, to widzimy, że osadnicy z wysp Morza Egejskiego zajmowali nie tylko wybrzeża Morza Czarnego, ale nawet Afganistan. Dotarł tam przecież sam słynny Aleksander Wielki. Jak myśleli Grecy?…

konflikty-polityczne-i-pandemie-juz-starozytni-grecy-ich-doswiadczali-jaka-plynie-z-tego-lekcja-3c39014.jpg
width: 1000
height: 675

„Mein Kampf” – najbardziej kontrowersyjna i złowroga książka na świecie
type: item
date: 2024-04-28T09:25:40.000Z
creator: redakcjang
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: adolf hitler
subject: Edukacja
subject: historia
subject: II wojna światowa
subject: książki
subject: Naziści
description: „Mein Kampf” to pozycja, obok której trudno przejść obojętnie. Do końca II wojny sprzedanych zostało ponad 10 milionów egzemplarzy. Przemyślenia Adolfa Hitlera na temat współczesnego świata były zalążkiem największej zbrodni w dziejach ludzkości.
encoded: W tym artykule: Co oznacza „Mein Kampf”? Ile stron ma „Mein Kampf”? Rozdziały „Mein Kampf” Czy „Mein Kampf” jest legalna w Polsce? „Mein Kampf” po wojnie Opublikowana w latach 20. minionego wieku książka „Mein Kampf” autorstwa Adolfa Hitlera szybko zyskała status „nazistowskiej biblii”. Pierwsza część ujrzała światło dzienne w 1925 r. i poświęcona została autobiografii poprowadzonej przez pryzmat propagandy wodza III Rzeszy. Druga z nich, wydana w 1927 r., zawiera natomiast fundamenty ideologii ruchu antysemickiego i narodowego socjalizmu, którym kierowało się państwo pod przywództwem Führera. Obie części zostały połączone w jeden tom w 1930 roku. „Mein Kampf” to zbiór przekonań o wyższości narodu niemieckiego i rasy aryjskiej („rasy panów”) nad pozostałymi, której celem jest zwalczanie słabszych i gorszych ras. Nienawiść wobec Żydów, a także Słowian przejawiała się silnym przekonaniem, że zagrażają oni porządkowi na świecie, a rozwiązaniem jest ich likwidacja. W książce znajdziemy także obietnicę budowy Wielkich Niemiec, odkupienia klęski I wojny światowej oraz poszerzenia przestrzeni do życia na Wschodzie. Brzmi jak istne szaleństwo, które – niestety – stały się dramatyczną rzeczywistością i odbiło bolesne piętno na dziejach ludzkości. Co oznacza „Mein Kampf”? Adolf Hitler w pierwotnej wersji zamierzał nazwać swoje dzieło „Viereinhalb Jahre (des Kampfes) gegen Lüge, Dummheit und Feigheit”, co w wolnym tłumaczeniu oznacza „Cztery i pół roku (walki) z kłamstwami, głupotą i tchórzostwem”. Wydawcy zaproponowali jednak nazistowskiemu zbrodniarzowi o wiele krótszą wersję, którą znamy do dnia dzisiejszego, czyli „Mein Kampf” (z niem. „Moja walka”). Tytuł angielskiego tłumaczenia brzmi „My struggle”. Ile stron ma „Mein Kampf”? Liczba stron w „Mein Kampf” może się różnić w zależności od wielu czynników, jak np. wydawnictwo czy czas wydania. Oryginalna wersja z lat 20. liczy ok. 720 stron. Warto mieć na uwadze, że książka została napisana przez Adolfa Hitlera podczas odbywa…

mein-kampf-89fd46f.jpg
width: 1000
height: 667