National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-11-07T12:08:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dlaczego w Ameryce nie mówi się po arabsku? Jeden z powodów zaskoczył historyków
items: Templariusze odkryli Nowy Świat przed Kolumbem? Ta kwestia podzieliła historyków
items: To nie konkwistadorzy zarażali? Choroby pokrewne syfilisowi były obecne w Ameryce na długo przed Kolumbem
items: Krzysztof Kolumb – ciekawostki o odkrywcy Nowego Świata
items: Kolumb przypisał sobie sukces wyprawy do Nowego Świata. Pominięto dwóch ważnych członków załogi
items: Odkryto wrak statku z czasów Kolumba? Amerykański poszukiwacz przekonuje, że namierzył „Santa Marię”
items: Kim był Krzysztof Kolumb. Badacze na tropie prawdziwej tożsamości odkrywcy Ameryki
items: Koralik sprzed czasów Kolumba znaleziony na Alasce? Przełomowe odkrycie krytykowane
items: Chciałbyś poczuć klimat wielkich odkryć geograficznych? Przybywaj do Portugalii i zatańcz z Krzysztofem Kolumbem
items: Ten list napisał sam Krzysztof Kolumb. Właśnie odzyskano go po kradzieży
items: Jak Europejczycy zdziesiątkowali Amerykę Południową? Naukowcy przebadali ponad 90 ciał sprzed nadejścia Krzysztofa Kolumba
items: Ameryka przed Kolumbem: Historia jednej okładki
items: Czekolada

Dlaczego w Ameryce nie mówi się po arabsku? Jeden z powodów zaskoczył historyków
type: item
date: 2024-08-28T08:29:36.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: Edukacja
subject: historia
subject: islam
subject: krzysztof kolumb
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
description: Islamscy zdobywcy byli nie tylko świetnymi żołnierzami, ale i zręcznymi żeglarzami. Dysponowali mapami i instrumentami nawigacyjnymi umożliwiającymi dalekie podróże. Jednak to nie oni skolonizowali Nowy Świat.
encoded: W tym artykule: Od kosmitów do muzułmanów Przez morze mgieł i ciemności Więcej pytań niż odpowiedzi Arabski na Karaibach Dwa tysiące łodzi na Atlantyku Kto w końcu odkrył Brazylię? Fałszywka z Kalifornii Z Koranem na Malaje Ocean oceanowi nierówny Mieli to, czego nam brakowało Muzułmanie odkryli Amerykę trzy wieki przed Kolumbem – oznajmił w listopadzie 2014 r. prezydent Turcji Recep Erdoğan. Kilka miesięcy później, podczas wizyty na Kubie, dodał, że płynąc wzdłuż wybrzeża wyspy Kolumb dostrzegł na jednym ze wzgórz meczet. Czy te zdumiewające wypowiedzi były jedynie propagandowym chwytem polityka zabiegającego o popularność w świecie islamu? Teoria o prekolumbijskich przeprawach muzułmanów przez Atlantyk wydaje się absurdalna. Ale nie jest nowa i nie wymyślił jej prezydent Turcji. Sensacja wybuchła już w 1929 r., gdy niemiecki biblista Gustav Deissman odkrył w pałacu Topkapi w Stambule mapę wykonaną przez rodaka Erdoğana – admirała Piri Reisa. Zaznaczono na niej wybrzeża Ameryki z Labradorem i Florydą, Kubę, Haiti, Jamajkę, Grenlandię. Była datowana na rok 1528, nasuwało się więc pytanie, skąd turecki oficer, który nigdy nie wypłynął na Atlantyk, wiedział, co znajduje się po jego drugiej stronie? Od kosmitów do muzułmanów Co prawda sam Piri Reis napisał, że sporządził swoje dzieło na podstawie 20 innych map (w tym tej, którą posługiwał się Kolumb), jednak nie przeszkadzało to tropicielom sensacji. Angielski dziennik „Illustrated London News” pisał w lutym 1932 r.: „Kolumb w swej trzeciej podróży dotarł jedynie w okolice ujścia Orinoko, zatem odwzorowanie linii brzegowej Ameryki Południowej na mapie Piri Reisa musiało zostać skopiowane z innego źródła”. Jeszcze większe emocje wzbudzał wyrysowany na dole mapy olbrzymi ląd. Gdy archeolog amator Arlington Mallery obwieścił, że to Antarktyda, można już było spekulować do woli. Bo jeśli Reis przyznawał się do kopiowania, to kto i kiedy sporządził oryginał? Kolumb tak daleko na południe na pewno nie dotarł. Amerykański his…

dlaczego-w-ameryce-nie-mowi-sie-po-arabsku-jeden-z-powodow-jest-zaskoczyl-historykow-12cd52e.jpg
width: 5097
height: 1818

Templariusze odkryli Nowy Świat przed Kolumbem? Ta kwestia podzieliła historyków
type: item
date: 2024-08-25T06:26:04.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: krzysztof kolumb
subject: odkrycia
subject: świat
subject: wyprawy
description: Zakon rycerski, zniszczony przez Filipa Pięknego, przetrwał i odrodził się w Portugalii. To stamtąd templariusze wyruszali w zamorskie podboje. Czy odkryli cuda Nowego Świata przed Kolumbem?
encoded: W tym artykule: Templariusze w Portugalii Zakon Chrystusa Karawele templariuszy płyną na zachód Ślady obecności templariuszy w Ameryce Druga flota templariuszy Brazylia odkryta przez Zakon Chrystusa Latem 1415 roku z portu w Lizbonie wypłynęła flota złożona z około 200 okrętów. Szykowała się do potyczki z niewiernymi i korsarzami nękającymi południowe wybrzeża Portugalii. Wyprawa portugalskiej armady przeszła do historii, bo wraz z nią rozpoczęła się epoka odkryć geograficznych. Portugalczycy, jeden z najmniejszych narodów ówczesnej Europy, odegrali w niej decydującą rolę. Tamtego roku zdobyli afrykańską Ceutę, miasto handlowe nad Cieśniną Gibraltarską – i już się nie zatrzymali. W ciągu następnych stu lat ich karawele opłynęły wybrzeże Afryki, dotarły do Indii i do Japonii, a na zachodzie do Brazylii. Nowy Świat stanął przed Europą otworem, a jego odkrycie zapoczątkowało nowy etap w dziejach ludzkości. Nie bez powodu brytyjski historyk Arnold Toynbee dzielił nowożytną historię na dwa etapy. Czyli okres przed wyprawą Portugalczyka Vasco da Gamy do Indii (1497–1499) i okres, który nastąpił po niej. Templariusze w Portugalii Pod koniec XIV w. Portugalia liczyła milion mieszkańców i była spustoszona przez epidemię dżumy. A jednak w ciągu następnych 400 lat morskiej ekspansji wyekspediowała za morza milion ludzi: żeglarzy, misjonarzy, żołnierzy i kolonizatorów. Do ojczyzny wróciło zaledwie 10 proc. z nich. Jak to możliwe, że maleńkie państwo dokonało czegoś, co można porównać chyba tylko z podbojem kosmosu? Dlaczego akurat wciśnięty w zachodni skrawek Półwyspu Iberyjskiego kraj, którego granice nie zmieniły się w ciągu 700 lat, zdobył się na niezwykle kosztowny projekt przecierania morskich szlaków na obu półkulach? Czy Krzyżacy wykorzystywali religię jako parawan? Ich okrucieństwo zdecydowanie tego dowodzi Na godło wybrali krzyż, nazywali siebie rycerzami Maryi, a kojarzą się z okrucieństwem, butą i żądzą władzy. Czy religia była dla nich tylko parawanem? Czy jednak wb…

templariusze-odkryli-nowy-swiat-przed-kolumbem-ta-kwestia-podzielila-historykow-11bd009.png
width: 1200
height: 630

To nie konkwistadorzy zarażali? Choroby pokrewne syfilisowi były obecne w Ameryce na długo przed Kolumbem
type: item
date: 2024-01-25T13:00:00.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ameryka
subject: choroby
subject: choroby zakaźne
subject: Edukacja
subject: krzysztof kolumb
subject: Zdrowie
description: Naukowcy znaleźli najstarsze znane DNA bakterii spokrewnionych z patogenem wywołującym kiłę. Pochodzą ze szkieletów sprzed dwóch tysiącleci, które odkryto w Brazylii.
encoded: W tym artykule: Syfilis w XVI-wiecznej Europie Kroniki i kości Skąd się biorą krętkowice? Choroba przed Kolumbem Skąd w Europie wzięła się kiła – groźna choroba weneryczna? Jej potężna epidemia przetoczyła się przez Stary Kontynent pod koniec XV wieku. Wybuch miał nastąpić na początku 1495 roku, kiedy wojska króla Francji Karola VIII wkroczyły do Neapolu. Żołnierzy zaczęła wówczas dręczyć choroba, którą – na podstawie historycznych opisów - współcześni naukowcy zidentyfikowali jako syfilis. Syfilis w XVI-wiecznej Europie Karol VIII nie wojował we Włoszech długo. Jego kampania zakończyła się szybkim powrotem do Francji już w lipcu 1495 roku. Wojska królewskie – składające się w dużej części z najemników – zostały rozwiązane, a żołnierze wrócili do domów. Razem z nimi zaś powędrował krętek blady. A konkretnie jego podgatunek Treponema pallidum pallidum, wywołujący kiłę. W 1500 roku groźna i nieuleczalna wówczas choroba była już rozpowszechniona w całej Europie. Jako nowe schorzenie, budziła zainteresowanie ówczesnych medyków i kronikarzy. A ponieważ największym wydarzeniem tamtego okresu było odkrycie Ameryk, szybko zaczęto łączyć ze sobą oba fakty. Jak można przeczytać w jednym z artykułów naukowych zajmujących się pochodzeniem syfilis, już na początku XVI w. w kronikach zaczęły pojawiać teorie łączące kiłę z marynarzami Krzysztofa Kolumba. Szesnastowieczni Europejczycy podejrzewali, że plaga została przywleczona do ich domu z Nowego Świata przez konkwistadorów. Kroniki i kości Czy to prawda? Naukowcy spierali się o to bardzo długo. Co ciekawe, istniała również teoria odwrotna – że syfilis i choroby pokrewne pojawiły się w Ameryce Południowej wraz z Krzysztofem Kolumbem. W przypadku obu tych hipotez „winni” rozpowszechnienia się krętków mieli być pierwsi żeglarze, którzy już w XV w. potrafili przepłynąć Atlantyk. Zweryfikowanie tych teorii wymagało rozwoju genetyki, upowszechnienia się analiz DNA oraz wykorzystania ich w archeologii. Dzięki temu naukowcy mogą zdobić …

konkwistadorzy-773a4e6.jpg
width: 800
height: 600

Krzysztof Kolumb – ciekawostki o odkrywcy Nowego Świata
type: item
date: 2023-12-30T09:00:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: historia
subject: hiszpania
subject: krzysztof kolumb
subject: oceany
subject: Wolny czas
subject: żeglarstwo
description: Odkrywca Ameryki skrywa nadal wiele zagadek. Naukowcy spierają się o różne wydarzenia związane z jego życiem. Krzysztof Kolumb – ciekawostki o jednym z najsłynniejszych żeglarzy świata. Tutaj zebraliśmy to, co powinniście o nim wiedzieć i informacje, które mogą zaskoczyć.
encoded: W tym artykule: Skąd pochodził Krzysztof Kolumb? Kiedy Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę? W jakim celu Krzysztof Kolumb rozpoczął swoją wyprawę? Przebieg pierwszej wyprawy Kolumba w 1492 roku Dziedzictwo Kolumba Krzysztof Kolumb – ciekawostki Kolumb jest postacią znaną każdemu. Kojarzony jest jako wielki i odważny żeglarz, który odkrył Amerykę. Kim był i jak doszło do tego kluczowego momentu w dziejach Europy? Krzysztof Kolumb – ciekawostki na jego temat, poznajcie je. Skąd pochodził Krzysztof Kolumb? Krzysztof Kolumb pochodził z Genui we Włoszech. Nie jest znana dokładna data jego urodzin. Przyszedł na świat między 26 sierpnia a 31 października 1451 r. Zmarł 20 maja 1506 r. w Valladolid w Hiszpanii. Trwa dyskusja, czy aby na pewno pochodził z Włoch. Badacze mają rozbieżne opinie. Wskazuje się też Katalonię lub Galicję w Hiszpanii, a nawet Korsykę lub Portugalię. Z kolei w 2010 roku Manuel da Silva Rosa ogłosił, że słynny żeglarz był potomkiem króla Władysława III z dynastii Jagiellonów, który przetrwał bitwę pod Warną w 1444 roku. Kropkę nad i w kwestii pochodzenia Kolumba mają postawić trwające analizy DNA krewnych żeglarza. Co ciekawe, nie jest to końca jasne, gdzie znajdują się szczątki żeglarza. Przyznaje się do ich posiadania hiszpańska Sewilla, ale także Republika Dominikany. Kiedy Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę? Kolumb kierował kilkoma wyprawami morskimi. Transatlantyckie podróże odbył w latach 1492-93, 1493-96, 1498-1500 i 1502-04. Uznaje się, że w 1492 roku odkrył Amerykę, chociaż początkowo wylądował na Karaibach: Bahamach, Kubie, Santo Domingo i Jamajce. Dopiero podczas dwóch ostatnich rejsów Kolumb dobił do wybrzeży wschodniej Ameryki Środkowej i północnej części Ameryki Południowej. Nie trafił do Ameryki Północnej. W pierwszej wyprawie wzięły udział trzy statki: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii. Jednostki nie były duże. Miały od 15 do 36 metrów długości. Było na nich około 90 osób. Pokutuje przekonanie, że Kolumb „odkrył Amerykę”. Nie …

krzysztof-kolumb-ciekawostki-o-odkrywcy-nowego-swiata-6af486b.jpg
width: 800
height: 968

Kolumb przypisał sobie sukces wyprawy do Nowego Świata. Pominięto dwóch ważnych członków załogi
type: item
date: 2023-10-14T11:00:41.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: geografia
subject: krzysztof kolumb
subject: odkrywcy
subject: Onet
subject: wyprawy
description: Legendarna wyprawa Kolumba nie dopłynęłaby do Nowego Świata, gdyby nie bracia Martín i Vicente Pinzón, hiszpańscy żeglarze z Palos de la Frontera. Ale to Portugalczyk był mistrzem PR-u i zapisał się na kartach historii, a o Hiszpanach zapomniano.
encoded: W tym artykule: Zawiedzione nadzieje Święto szarlatana Przygotowania do wyprawy Łąka z wodorostów Kłotnia o prawidłową nawigację Ziemia na horyzoncie Kierunek Hiszpania Kolumb faworyzowany przez królową Izabelę 15 marca 1493 r. wreszcie ustała sztormowa pogoda i Martín Alonso Pinzón, kapitan karaweli La Pinta, pomyślał, że los się do niego uśmiechnął. Był już blisko domu. Minęło 8 miesięcy, odkąd w poszukiwaniu zachodniej drogi do Indii wypłynął z rodzinnego Palos w Hiszpanii. W tej niebezpiecznej podróży przez nieznane wody Atlantyku, do której namówił go szalony obcokrajowiec Kolumb (pokazując włoskie mapy i przekonując królewskim glejtem), Pinzónowi towarzyszył na statku La Niña młodszy brat Vicente. W październiku 1492 r. żeglarzom udało się dopłynąć do nieznanych wcześniej Europejczykom wysp. Kolumb, dowódca wyprawy, ogłosił te ziemie własnością ich królewskich mości – Izabeli Katolickiej i Ferdynanda. Żeglarze spędzili po drugiej stronie oceanu Boże Narodzenie, ale już w styczniu Kolumb zdecydował, że do dalszej eksploracji będzie potrzebował więcej ludzi i statków, dlatego zarządził powrót. Po kilku dniach żeglugi w kierunku Hiszpanii groźny sztorm rozdzielił powracające z Nowego Świata okręty. Kiedy więc pod koniec lutego 1493 r. Martín Pinzón dopływał do galisyjskiego portu Bayona, był przekonany, że tylko jemu udało się pokonać ocean. Zawiedzione nadzieje Zaraz posłał do hiszpańskich monarchów list, w którym zawiadamiał ich o odkryciu nowych ziem na zachodzie. Czuł, że ma do tego prawo. To z jego karaweli po raz pierwszy dostrzeżono stały ląd (wyspę Guanahani, dziś zaliczaną do Archipelagu Bahamów). To jemu udało się uspokoić buntownicze nastroje załogi z żaglowca Kolumba, kiedy wydawało się, że wyprawa zawróci do Hiszpanii. Wreszcie to jego żeglarskie umiejętności kilkakrotnie uchroniły całą ekspedycję przed morską katastrofą. Kapitan Pinzón zostałby więc prawdopodobnie bohaterem narodowym, a w większości hiszpańskich miast stałyby dziś pomniki ku jego cz…

krzysztof-kolumb-na-pokladzie-swojego-statku-94bf231.jpg
width: 2055
height: 1458

Odkryto wrak statku z czasów Kolumba? Amerykański poszukiwacz przekonuje, że namierzył „Santa Marię”
type: item
date: 2023-06-16T08:33:05.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: krzysztof kolumb
description: Podwodni archeolodzy odnaleźli wrak, który – jak przekonują – należał do floty Krzysztofa Kolumba. Innego zdania są eksperci współpracujący z UNESCO.
encoded: W tym artykule: Gdzie zatonęła Santa Maria? Statek Krzysztofa Kolumba odnaleziony? Eksperci są innego zdania W 1492 roku trzy statki – „Santa Maria”, „Nina” i „Pinta” – wyruszyły z Palos de la Frontera w Andaluzji. „Santa Maria” zatonęła na rafie u północnych wybrzeży Haiti w dniu Bożego Narodzenia 1492 roku. Ocalała załoga miała czekać na powrót Kolumba i jednocześnie poszukiwać złota we wzniesionej na wyspie fortecy nazwanej Navidad. Kolumb wyruszył z dwoma pozostałymi statkami po pomoc do Hiszpanii, a po roku powrócił z 17 statkami i 1200 ludźmi, ale z fortu pozostały tylko zgliszcza. Do dziś nie wiadomo, co stało się z załogą „Santa Marii”. Gdzie zatonęła Santa Maria? „Santa Maria” była najważniejszym okrętem ekspedycji z 1492 roku. Dopłynąwszy na Haiti, osiadła na mieliźnie. Kolumb zostawił ją tam na pastwę losu, załogę przenosząc na pozostałe dwa statki. 39 osób wyrzucono natomiast na brzeg Haiti. Z desek „Santa Marii” zbudowały one fort, który nazwały La Navidad. Osada nie przetrwała jednak długo. Gdy Kolumb wracał do Europy, zawinął na wyspę po swoich towarzyszy. Nikogo jednak nie znalazł – prawdopodobnie wszyscy zginęli z rąk tubylców. Barry Clifford, znany eksplorator wraków, kierował ekipą, która – jak wówczas przypuszczała – odkryła wrak statku flagowego floty Krzysztofa Kolumba, „Santa Maria”, u wybrzeży Haiti niedaleko miasta Cap-Haitien. Wrak, który leży na głębokości około 5 metrów, został zidentyfikowany przez kamienie balastowe, które pochodzą z Hiszpanii oraz Portugalii i dokładnie odpowiadały wielkości jednostki Kolumba. Statek Krzysztofa Kolumba odnaleziony? W 2003 roku, podczas pierwszych badań wraku, archeolodzy znaleźli armatę, która przypominała te z wyposażenia „Santa Marii”. Jednak podczas ponownych badań kilka tygodni temu, armata została skradziona przez poszukiwaczy skarbów. W obawie przed kolejnymi kradzieżami badacze nie ujawniają szczegółów odkrycia. Clifford wykorzystał niezależne źródła historyczne, takie jak zapiski Kolumba i mapę…

odkryto-wrak-statku-z-czasow-kolumba-f35e3da.jpg
width: 1024
height: 778

Kim był Krzysztof Kolumb. Badacze na tropie prawdziwej tożsamości odkrywcy Ameryki
type: item
date: 2022-05-18T13:22:00.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ameryka
subject: Edukacja
subject: historia
subject: krzysztof kolumb
subject: odkrycia
subject: podróżnicy
subject: Wolny czas
description: Do historii przeszedł jako Krzysztof Kolumb. Odkrywca Ameryki wcale tak się jednak nie nazywał. Nie pochodził też z Genui, lecz z greckiej wyspy Chios. Ukrywał swoją tożsamość, bo bał się... zamachowców nasłanych przez sułtana!
encoded: W tym artykule: Kim był Krzysztof Kolumb: grecki trop Chios: „Prawe oko Genui” Sekret dla ocalenia życia Colon spotyka Colombo Zagadka zaufania władcy Sekretna metoda Prawda na marginesach Zadziwiające, że wśród najwcześniejszych źródeł na temat życia Kolumba – a były to listy, kroniki i opracowania aż 26 współczesnych mu lub żyjących niedługo po jego śmierci autorów – żaden nie napisał, skąd dokładnie pochodzi odkrywca. A przecież chociaż kilku z nich znało go osobiście, korespondowało z nim. To był najgorszy rok w historii ludzkości, ale okazuje się, że nie dla pewnej kultury Trzy lata temu historyk Michael McCormick uznał, że 536 r. n.e. był to najgorszy rok w historii. Najnowsze badania pokazują, że nie dla wszystkich. Kultura Anasazi mogła skorzystać na traged... Nawet jeśli kronikarze podawali jakieś informacje o jego rodzinnych stronach, to były albo niejasne, albo sprzeczne. Mało który wskazywał na konkretne miasto. Część nazywała go po prostu Włochem, Liguryjczykiem lub „z genueńskiego narodu”. Sam Kolumb nigdy nie napisał, że pochodzi z Genui. Jedyny dokument rzekomo na to wskazujący nie jest oryginałem, lecz podejrzaną „kopią”. Jednak zgodnie z oficjalnie przyjętą, choć nieudokumentowaną, wersją wydarzeń ojcem Kolumba miał być tkacz z Genui. Niejaki Domenico Colombo, który… zmarł w skrajnej nędzy pod koniec XV w. Trudno uwierzyć, że jego syn Krzysztof, znany z przywiązania do bliskich, okazał się nieczuły na los rodzica – zwłaszcza że sam był wtedy u szczytu sławy i bogactwa. Kolumb nie udał się też nigdy do „ojczystej” Genui, by cieszyć się swoim triumfem lub zadedykować go „rodakom”. Ani on, ani jego bracia! Dziwni to zaiste genueńczycy… Kim był Krzysztof Kolumb: grecki trop Fakt, że w 1493 r. historyk Pietro Martire napisał o Kolumbie „człowiek z Ligurii”, a później inni to powtórzyli, wywołał poczucie dumy wśród mieszkańców tego regionu. Stawiali odkrywcy pomniki w centrach miast, chwaląc się sławnym żeglarzem. Nic dziwnego, że informacja podana przez…

prawdziwa-historia-krzysztofa-kolumba-f59a167.jpeg
width: 3507
height: 2772

Koralik sprzed czasów Kolumba znaleziony na Alasce? Przełomowe odkrycie krytykowane
type: item
date: 2021-02-12T14:10:45.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: alaska
subject: ameryka północna
subject: Edukacja
subject: europa
subject: historia
subject: krzysztof kolumb
description: Szklany koralik, którego pochodzenie datowane jest na XV wiek, znaleziono niedawno na Alasce. Badacze twierdzą, że drobiazg może pochodzić z Wenecji, a jego wiek oznaczałby, że Kolumb nie był pierwszym Europejczykiem, który dotarł do Nowego Świata.
encoded: W tym artykule: Datowanie radiowęglowe Wyniki pod ostrzałem krytyki Znaleziony koralik jest wielkości borówki i prawdopodobnie został stworzony w Wenecji w XV wieku, a następnie sprzedany na wschód, pokonując liczącą 17 000 kilometrów lądową podróż przez Eurazję. Potem – wraz z pozostałymi cennymi towarami – przepłynął łodzią przez Cieśninę Beringa i trafił na tereny dzisiejszej Alaski. Tak drogę, jaką pokonała niebieska kuleczka opisują autorzy badania opublikowanego w czasopiśmie American Antiquity. Pierwszy z charakterystycznych niebieskich szklanych koralików został odkryty na arktycznych terenach Alaski jeszcze w latach 60. XX wieku. Od tamtej pory odkryto łącznie 10 paciorków, a także inne artefakty, w tym miedziane bransoletki, żelazne wisiorki, a także materiał organiczny - sznurek, kości zwierzęce i węgiel drzewny. Wszystko to pozostałości po rdzennych mieszkańcach tego obszaru. Datowanie radiowęglowe Kluczowe było odkrycie sznurka, prawdopodobnie wykonanego z kory wierzby krzewiastej, który był owinięty wokół części bransoletki z niebieskimi paciorkami. Zdaniem badaczy sznurek, który można było poddać procesowi datowania radiowęglowego, jest też wskazówką co do wieku samych koralików. Analiza datowania wykazała, że sznurek prawdopodobnie pochodzi z lat 1397-1488. – Byliśmy zdumieni wynikami, ponieważ to było zanim Kolumb w ogóle odkrył Nowy Świat, o kilka dziesięcioleci wcześniej – mówi współprowadzący badania Michael Kunz, archeolog z University of Alaska Museum of the North w Fairbanks. Po porównaniu dat uzyskanych po analizie kilku innych znalezisk z trzech miejsc, naukowcy odkryli, że rdzenni mieszkańcy najprawdopodobniej używali niebieskich koralików między 1443 a 1488 rokiem, ale z potencjalnymi datami wahającymi się od XIV do XVII wieku. Jeśli data z połowy XV wieku okazałaby się poprawna, koraliki byłyby najstarszymi znanymi towarami pochodzenia europejskiego znalezionymi w Nowem Świecie. A także najstarszym przykładem tzw. koralików ciągnionych - …

szklane-niebieskie-koraliki-moga-pochodzic-z-polowy-xv-wieku-choc-niektorzy-badacze-nie-zgadzaja-sie-z-takim-datowaniem-fot-lester-ross-charles-adkins-ad1c636.jpeg
width: 970
height: 546

Chciałbyś poczuć klimat wielkich odkryć geograficznych? Przybywaj do Portugalii i zatańcz z Krzysztofem Kolumbem
type: item
date: 2016-08-18T13:53:51.000Z
creator: redakcja
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: krzysztof kolumb
subject: wyspy
description: Odwaga ludzi z wyobraźnią i determinacja władców przyczyniły się do odkrywania nieznanych lądów i rozwoju kartografii. Fascynującą Portugalię z czasów wielkich odkryć geograficznych możemy poznać dzięki imprezom takim jak Festival Colombo na cześć Krzysztofa Kolumba, który odbywa się co roku na wyspie Porto Santo.
encoded: W połowie września w Vila Baleira na portugalskiej wyspie Porto Santo, należącej do archipelagu Madery, odbywa się Festival Colombo. Impreza ta poświęcona jest Krzysztofowi Kolumbowi, który mieszkał na Porto Santo w trakcie swojego kilkuletniego pobytu na archipelagu. W owym czasie pełnił rolę kupca pośredniczącego w handlu cukrem. To tutaj przyszły odkrywca Ameryki zamieszkał po ślubie z Filipą de Moniz, córką kapitana Porto Santo, tutaj też na świat przyszedł jego syn Diego. Miejsce to niewątpliwie ma swój niepowtarzalny urok. Wyspa Porto Santo może się poszczycić przepiękną, ok. 9-kilometrową Praia Dourada, jedyną naturalną, piaszczystą plażą na całym archipelagu. Wyspa ma powierzchnię zaledwie 42,5 km2 i jest zamieszkiwana przez około 5,5 tysiąca mieszkańców, a z oddaloną o ok. 40 km Maderą łączą ją regularne kursy statkami i promami. Porto Santo posiada też międzynarodowe lotnisko. Tamta atmosfera Tegoroczna edycja Festival Colombo odbędzie się w dniach 15-17 września. Ten znany, posiadający wieloletnią tradycję festiwal pozwala doświadczyć atmosfery czasów wielkich, portugalskich odkryć morskich oraz zobaczyć sceny z życie mieszkańców archipelagu Madery w drugiej połowie piętnastego wieku. Najważniejszym wydarzeniem jest inscenizacja przybycia na wyspę Krzysztofa Kolumba. Setki widzów zgromadzonych na plaży obserwują, jak podróżnik opuszcza karawelę Santa Maria, a następnie wraz z załogą płynie łodziami do brzegu, gdzie witają ich ówcześni notable. Podczas festiwalu odbywają się historyczne parady ulicami miasta, XVI-wieczny jarmark odwzorowany z dużą dbałością o szczegóły. Można również zobaczyć gry renesansowe oraz pokazy cyrkowe i teatralne. W tych dniach odbędą się też liczne koncerty, wystawy, a wszystkiemu będzie towarzyszyła wszechobecna muzyka i tańce z epoki. Dla smakoszy zostaną przygotowane specjały lokalnej kuchni. Każdy z przybyłych będzie mógł zakupić oryginalne pamiątki, a bardziej zainteresowani historią będą mogli nawet wypożyczyć strój z epok…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/53be1c4dc2963d18c105f6833daace1365ef00ad-39d3381.jpeg
width: 800
height: 627

Ten list napisał sam Krzysztof Kolumb. Właśnie odzyskano go po kradzieży
type: item
date: 2016-05-20T07:59:14.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: krzysztof kolumb
subject: stany zjednoczone
description: Amerykańskie służby zwróciły przedstawicielom Włoch oryginalny list napisanego przez sławnego podróżnika.
encoded: Kolumb napisał ten list w 1493 roku podczas powrotnej podróży z odkrytego nowego lądu. Adresatami są Ferdynand i Izabela Kastylijska, hiszpańska królewska para. Po powrocie Kolumba do Europy jego listy do królewskiej pary zostały skopiowane i trafiły do druku. Dzięki temu w Europie rozeszła się wieść o odkryciach podróżnika. Przekazana Włochom kopia znana jest jako Drugi list Kolumba Planncka, ponieważ został wydrukowany w drukarni Stephana Planncka. Dokument w nieznanych okolicznościach został wykradziony z florenckiej biblioteki Riccardiana, później przekazano go amerykańskiej Library of Congress w 2004 roku. W 2012 roku Amerykanie otrzymali informacje o poszukiwaniach listu przez florencką bibliotekę. Przeprowadzono wspólne śledztwo, które wykazało, że znajdująca się we Włoszech kopia jest fałszywką, a amerykańska oryginałem. Amerykański prokurator Charles M. Oberly III zdecydował, że oryginał ma wrócić do Włoch. - Tego typu dokumenty mają istotną wartość dla kultury, dostarczają historycznych faktów na temat ważnych wydarzeń. Chętnie przekazujemy ten dokument do jego ojczystego kraju - podsumował działania Oberly. Źródło: US Imigration and Customs Enforcement

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3bb2a8094c833c95cad393afd2f44e6adf2e0ff0-f54017d.jpeg
width: 1024
height: 768

Jak Europejczycy zdziesiątkowali Amerykę Południową? Naukowcy przebadali ponad 90 ciał sprzed nadejścia Krzysztofa Kolumba
type: item
date: 2016-04-08T13:17:08.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: epidemia
subject: geny
subject: krzysztof kolumb
description: Badania pokazały jak silny wpływ miały zawleczone przez żeglarzy i kolonistów choroby z Europy do Ameryki Południowej. Kluczem do poznania rozmiarów tragedii jest DNA.
encoded: Pierwsze badanie szczątków ludzi zamieszkujących Amerykę przed nadejściem Europejczyków pokazało jak straszliwy wpływ miała kolonizacja na tamtejszą populację. Zbadano zwłoki liczące sobie od 500 do nawet 8600 lat. Wynik zszokował badaczy. - Żadna z linii genetycznych obecnych w przebadanych ciałach nie miała kontynuacji wśród obecnej populacji – mówi Dr Bastien Llamas z Australian Centre for Ancient DNA, które przeprowadziło badania. Co to oznacza? Że żadna z osób, która nosiła w sobie jakiekolwiek ślady pokrewieństwa ze zbadanymi zmarłymi nie dotrwała do naszych czasów. Niedługo po nadejściu kolonistów pojawiły się pierwsze oznaki zawleczonych przez nich do Ameryki chorób. Największe epidemie zdziesiątkowały populację rdzennych mieszkańców w XVI i XVII wieku. Na początku XVI wieku w Meksyku według historyków żyło od 6 do nawet 25 milionów ludzi. W kolejnym wieku było ich już tylko 2 miliony. Źródło: Archeowieści oraz University of Adelaide ________________________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY. To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze. Zagłosuj na "Podróż roku" i poznaj nominowanych w kategroii "Podróżników Online": View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/3aa33f9f42f1fb8de4927764db2ddb220e8017f5-7fb92bd.jpeg
width: 692
height: 380

Ameryka przed Kolumbem: Historia jednej okładki
type: item
date: 2013-06-22T05:00:00.000Z
creator: Adam Robiński
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka
subject: indianie
subject: krzysztof kolumb
description: Odkryta przez Europejczyków w XV w. ziemia wcale nie była nowa, a epokę odkryć geograficznych powinniśmy raczej określić mianem ery zderzenia cywilizacji, po którym nikt się tak naprawdę jeszcze nie otrząsnął – przyznał w październiku 1991 r. ówczesny redaktor naczelny National Geographic w edytorialu do wydania niemal w całości poświęconego amerykańskim Indianom.
encoded: Równo 500 lat wcześniej Krzysztof Kolumb dopłynął do wybrzeży Ameryki, rozpoczynając proces przemian, które na zawsze odmieniły oblicze obu położonych na zachodzie kontynentów. Aby uhonorować tych, którzy na tym głównie stracili, redakcja oddała na łamach głos rdzennym Amerykanom. Trzy spośród sześciu artykułów poświęconych temu tematowi napisali potomkowie Indian. Przedstawili w nich codzienne życie przodków sprzed czasów kolumbijskich, m.in. z plemion Tewa, Makah i irokeskich. To bardzo osobista i prawdopodobnie najwłaściwsza perspektywa, z jakiej powinniśmy patrzeć na tę historię – zauważyła redakcja. Z braku dokumentacji fotograficznej teksty w większości zilustrowane zostały rysunkami, co w historii magazynu zdarzało się dotychczas bardzo rzadko. Jak nietrudno zgadnąć, materiały były bardzo nostalgiczne w wymowie. Jestem chrześcijanką i nie żałuję, że misjonarze przypłynęli na nasze ziemie. Szkoda jednak, że nie potrafili zmieniać ludzkiego życia od środka, bez narzucania nam swojej kultury. Straciliśmy przez to tak wiele – kończyła swój artykuł Maria Parker Pascua z plemienia Makah. National Geographic z października 1991 roku (Fot. NG) Warto wiedzieć: Oczywiście nie pamiętam tego dnia, ale wiem, co się wydarzyło. Cztery dni po moich narodzinach w wiosce Indian Pueblo w San Juan w dolinie Rio Grande w Nowym Meksyku, moja pępowinowa matka i jej pomocnica przyszyły, by sprezentować mnie słońcu i nadać mi imię. Zabrały mnie z domu w chwili, gdy pierwsze promienie pojawiły się nad górami Sangre de Cristo. Pępowinowa matka zaofiarowała mnie wraz z dwoma kolbami kukurydzy, niebieską i białą, sześciu świętym kierunkom. Zmówiono modlitwę. (...) Wreszcie nadano mi imię. Ale nie to, które widnieje przy tym artykule. —Alfonso Ortiz National Geographic z października 1991 roku (Fot. NG)

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6e2efa9cd4edd002e5c906f1718f6ce48d9dbcae-56fbb19.jpeg
width: 693
height: 999

Czekolada
type: item
date: 2009-03-29T10:32:32.000Z
creator: Dariusz Baran
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: afrodyzjaki
subject: czekolada
subject: kofeina
subject: krzysztof kolumb
subject: słodycze
description: Wyszukane, kuszące opakowanie, wewnątrz szeleszczące sreberko, wreszcie - jedwabista, czekoladowa doskonałość, która powinna się dzielić z delikatnym trzaskiem zapowiadającym niezwykłe przeżycia. Oto tabliczka czekolady: smakołyk, afrodyzjak, lekarstwo, nawet kosmetyk.
encoded: Czekolada dla przyjemności, zdrowia, odrobiny luksusu Wyszukane, kuszące opakowanie, wewnątrz szeleszczące sreberko, wreszcie - jedwabista, czekoladowa doskonałość, która powinna się dzielić z delikatnym trzaskiem zapowiadającym niezwykłe przeżycia. Oto tabliczka czekolady: smakołyk, afrodyzjak, lekarstwo, nawet kosmetyk. Zdaniem koneserów uczucie rozkoszy, jakiej dostarcza kawałek brązowej słodyczy - pamiętajmy przy tym, że najwyższej jakości wyroby mogą być gorzkawe - rozpływający się na języku, bywa bardziej intensywne niż orgazm. Jakże zdziwiłby się współczesny łasuch, gdyby zakosztował czekolady w postaci, w jakiej spożywali ją Majowie i Aztekowie. Odkrycia archeologiczne w Belize pokazały, że prawie 3 tys. lat temu czekoladowy napój znali już Olmekowie, twórcy rozwiniętej cywilizacji w Ameryce Środkowej. Trudno przesądzić, jak wpadli na to, by spośród dwudziestu paru gatunków drzew i krzewów kakaowych wybrać ten jeden nadający się do sporządzania ożywczego napoju. Wiele wieków później, w XVIII stuleciu, Karol Linneusz, szwedzki botanik zajmujący się systematyką roślin, docenił to odkrycie, ale i rolę, jaką kakaowiec pełnił w kulturze ludów prekolumbijskich, nadając temu gatunkowi wielce stosowną nazwę: Theobroma cacao; po grecku theos oznacza bóg, broma – napój, pokarm. A może było tak, jak głosi legenda, że sam bóg Quetzalcoatl, Pierzasty Wąż, współtwórca świata i opiekun ludzi, nauczył ich uprawy rośliny dającej siłę i szczęście, którą sam hodował w raju? To wielce prawdopodobne, bo Quetzalcoatl kochał ludzi. Przekazał im wiedzę o świecie i sprzeciwiał się poświęcaniu ich w ofierze, co zresztą przypłacił konfliktem z innymi bogami. Musiał opuścić swoich protegowanych, zapowiadając wszakże powrót po latach. Jak by nie było, warunki klimatyczne Ameryki Środkowej sprzyjały drzewom kakaowym. Duża wilgotność, wysokie temperatury i półcień, jaki tworzyły drzewa wyższego piętra lasów, przyczyniły się do rozprzestrzenienia Theobroma cacao w całym pasie międzyzwrotni…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6e874c2736ae4717cb77ed479cfc8066f095cf06-1126b19.jpeg
width: 862
height: 557