Urokliwa wieś niedaleko polskiej granicy mierzy się turystycznym problemem. Obiekt może opuścić listę UNESCO
Głosy mieszkańców słowackiej wsi Vlkolínec pokazują, że wraz ze wzrostem prestiżu danego miejsca nie zawsze rośnie komfort życia jego mieszkańców. Tłumy turystów, które zaczęły oblegać miejscowość po wpisaniu jej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, na trwałe zmieniły lokalny krajobraz i codzienne funkcjonowanie wsi. Dziś mieszkańcy apelują o wykreślenie Vlkolínca z tego zaszczytnego grona i przywrócenie normalności w swojej miejscowości.
Wieś Vlkolínec została w 1993 roku wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Gremium doceniło oryginalną drewnianą architekturę, której powstanie datuje się na XIX wiek. Innym czynnikiem, dzięki któremu wioska została włączona do tego prestiżowego grona, był fakt, że Vlkolínec był wówczas zamieszkiwany przez niemal 30 osób. 33 lata później liczba mieszkańców słowackiej wsi jest zdecydowanie mniejsza, a jednym z powodów tego stanu rzeczy jest wzrost turystycznej popularności tego urokliwego miejsca. Dom jak muzeum – z czym musi się mierzyć Vlkolínec? Vlkolínec stał się jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych naszego południowego sąsiada. Co roku wioskę odwiedza około 100 tys. turystów, chętnych zanurzyć się w realiach XIX-wiecznej wsi. Problem polega na tym, że większość odwiedzających, podziwiając piękno tamtejszej zabudowy, nie bierze pod uwagę komfortu życia jej mieszkańców. Choć w Vlkolíncu znajdują się pokazowe domostwa udostępnione do regularnego zwiedzania, spragnieni wrażeń turyści zaglądają również do innych – zamieszkanych – domów, zakłócając w ten sposób codzienne życie mieszkańców. Obywatele słowackiej wsi podkreślają, że problem nadmiernego ruchu turystycznego pojawił się po wpisaniu osady na listę UNESCO. Od tamtej pory odwiedzający przestali traktować Vlkolínec jako miejsce czyjegoś życia, rozpoczynając intensywną ekspansję turystyczną. Drewniane chałupy wraz z ich mieszkańcami – w oczach przyjezdnych – stały się namacalnymi eksponatami skansenu etnograficznego, w który przeobrażono wieś. Jak turystyka zmieniła słowacką wieś? Mieszkańcy Vlkolíńca muszą mierzyć się z wieloma problemami wynikającymi ze zmian zachodzących w osadzie. Wzmożony ruch turystyczny przyczynił się m.in. do masowej emigracji z wioski – od 1993 roku, kiedy została wpisana na listę UNESCO, populacja miejscowości zmniejszyła się niemal o połowę. Obecnie na stałe osadę zamieszkują cztery rodziny, łącznie 14 osób. Zmiany dotyczą również wyglądu współczesnego Vlkolíńca. Niepohamowany napływ turystów wymusił na zarządcach wprowadzenie licznych zakazów. Problem w tym, że restrykcje te często nie są przestrzegane. Mimo obowiązującego zakazu poruszania się po wsi rowerami, mieszkańcy regularnie skarżą się na turystów wybierających właśnie ten środek transportu. Miejscowość dotknęło także zjawisko komercjalizacji turystyki. Mnożące się stoiska z pamiątkami oraz bary serwujące jedzenie na wynos rażąco kłócą się z oryginalnym wyglądem wioski. Niekontrolowany rozwój turystyki prowadzi do sytuacji, w której rdzenni mieszkańcy zaczynają mieć mniej praw niż przyjezdni, zatrzymujący się na chwilę turyści. Już teraz obywatele Vlkolíńca nie mogą hodować zwierząt, ani uprawiać niewielkich działek, co dawniej było naturalnym elementem wiejskiego życia. Czy wieś opuści prestiżowe grono UNESCO? Ekspert ds. dziedzictwa kulturowego Miloš Dudáš podkreśla, że Vlkolínec został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO ze względu na swój „żywy” charakter. To fakt, że wieś była faktycznie zamieszkana, sprawił, iż nie była ona „martwym skansenem”, lecz tętniącym życiem miejscem z unikalną drewnianą architekturą. Problem polega na tym, że popularyzacja osady przyniosła jej zarówno prestiż, jak i odebrała – wcześniej docenianą – autentyczność. Wieloletni mieszkaniec Vlkolíńca, Anton Sabucha, w rozmowie ze słowackim dziennikiem „Denník N” mówi o działalności międzynarodowej organizacji wprost: – UNESCO chroni domy, ale nie ludzi. Słowa te w jasny sposób pokazują, jak mieszkańcy wsi postrzegają przynależność do listy UNESCO. Pozostaje jednak pytanie, czy ewentualne wykreślenie Vlkolíńca z listy faktycznie doprowadziłoby do zmniejszenia liczby turystów. Pewne jest natomiast, że konserwatorskie restrykcje narzucone przez organizację z siedzibą w Paryżu byłyby wówczas łatwiejsze do zniesienia. Nie jest to jednak jedyna – ani nawet największa – bolączka mieszkańców tej słowackiej wioski. Źródło: The Slovak Spectator Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Połowa ludności Somalii dotknięta jest kryzysem klimatycznym. Wkrótce może tu dojść do klęski głodu
Pod koniec 2023 roku Somalię dotknęły katastrofalne powodzie. Prawie 700 tys. mieszkańców musiało uciekać ze swoich domów w poszukiwaniu bezpiecznego miejsca do życia. Wielu z nich zapełniało namioty w obozach tymczasowych, stając się uchodźcami we własnym kraju. Jeszcze kilka miesięcy temu czekali oni jednak na porę deszczową – ponieważ przez większość roku kraj ogarnięty jest suszą.
W tym artykule: Codzienne życie w Somalii Co się obecnie dzieje w Somalii? Zagrożenie klęską głodu w Somalii Powódź w krainie suszy Odbudować kraj po powodzi Hawo od 5 miesięcy przebywa w obozie Maalimey. Prowadzi tu swój mały sklepik, w którym sprzedaje drobne produkty: szampony, przekąski, napoje i pieluszki. Doświadczenie w handlu zdobyła wraz z mężem. Razem uprawiali i sprzedawali kukurydzę. Mieszkali w okolicach miasta Qoryoley, ale stali się jednymi z setek tysięcy osób, które musiały opuścić swoje domy ze względu na katastrofalną powódź, pustoszącą ich rodzinny region Lower Shabelle. Codzienne życie w Somalii Hawo ma sporo klientów, głównie mieszkańców obozu dla osób wewnętrznie przemieszczonych. Dopytują oni o produkty podstawowej potrzeby, takie jak ryż, olej lub cukier. Bez nich też ciężko jest więcej zarobić. Jednak obecnie nie stać jej jeszcze na taki asortyment. Co tydzień bierze powóz i jedzie do miasta po inne drobne produkty, którymi zapełnia półki swojego sklepu. W prowadzeniu biznesu pomaga jej córka. To jedyne źródło utrzymania dla gospodarstwa, które łącznie liczy 10 osób – w tym dwójkę sierot, którymi się opiekują. Jej mąż wrócił niedawno do Qoryoley, by sprawdzić stan ich domu oraz upraw. Niestety nie ma perspektyw, żeby tam normalnie żyć. Poszkodowaną z Lower Shabelle jest także Naima, która trafiła do obozu Waliyow Cade z dwójką małych dzieci. Jest sama, jej mąż zginął w wypadku. Może co prawda liczyć na pomoc swojego ojca, ale jest on już w podeszłym wieku i sam często wymaga wsparcia. Oboje łapią się prostych prac, aby cokolwiek zarobić. Niestety, dochody Naimy nie przekraczają dwóch dolarów dziennie, co ledwo wystarcza na wykarmienie rodziny. Na pytanie, czy ma plany wrócić do domu, odpowiada, że nie ma już powrotu. Jest wdową, a ojciec nie da rady zająć się uprawą roli. Na razie będzie szukać sposobów, żeby utrzymać się w obozie. Tutaj przynajmniej ma stały dostęp do wody. Co się obecnie dzieje w Somalii? W obozie Waliyow Cade spotkaliśmy też 5-osobową rodzinę Salaado. Musieli uciekać przed ogromną suszą, która nawiedziła wcześniej Lower Shabelle. Zanim susza zabrała jej dotychczasowe życie, Salaado uprawiała sezam, kukurydzę i fasolę. Miała też niewielką trzodę. Gdy jej zwierzęta i uprawy zaczęły umierać, zrozumiała, że susza staje się zbyt dotkliwa, by móc tam dalej żyć. Mimo że kobieta widziała niejedną suszę, był to pierwszy raz, kiedy musiała z jej powodu uciekać ze swojego domu. Wie, że nie ma już do czego wracać. W obozie zajmuje się opieką nad wnukami. Jej namiot stoi tuż przy ujęciu wody wybudowanym przez Polską Akcję Humanitarną. Salaado, Naima oraz Hawa to tylko niektóre twarze Somalii – niespełna 19-milionowego kraju leżącego w Rogu Afryki. Nawet 40% jego mieszkańców potrzebuje pomocy humanitarnej, czyli żywności, czystej wody, bezpiecznego schronienia, działających toalet, opieki medycznej w choćby podstawowym zakresie. Na tragiczną sytuację mieszkańców wpływ mają w ogromnym stopniu skutki zmian klimatu. To ekstremalne susze, dewastujące powodzie, niespodziewane cyklony tropikalne i inne anomalie pogodowe, które uniemożliwiają ludziom normalne życie. Somalijczycy są jednak za te zjawiska w najmniejszym stopniu odpowiedzialni. Zagrożenie klęską głodu w Somalii Cały kontynent afrykański generuje zaledwie 2–3% światowych emisji CO₂, a za zanieczyszczenia atmosfery odpowiedzialny jest głównie przemysł państw zamożnych. Niestety, konsekwencje zmian klimatu odczuwane są boleśnie właśnie w Afryce. Kraje takie jak Somalia z roku na rok mierzą się z coraz bardziej dotkliwą klęską suszy, nieurodzajem i głodem. – Sytuacja humanitarna w Somalii jest w tym momencie bardzo poważna. Panuje susza i jeśli nie zostaną podjęte odpowiednie działania, może dojść do klęski głodu – tłumaczył w ubiegłym roku Martin Amadi, szef biura Polskiej Akcji Humanitarnej w Somalii. – Kryzysem w Somalii dotkniętych jest około 7,8 mln ludzi. To w zasadzie połowa ludności kraju. Na 2024 rok udało się obniżyć prognozowaną liczbę potrzebujących do 6,9 mln osób. Stało się to dzięki szybkiej reakcji organizacji pracujących na miejscu, jednak sytuacja nadal jest trudna. PAH nie ma wątpliwości: pomoc dla Somalii musi płynąć cały czas, aby dotychczasowe działania nie poszły na marne. Powódź w krainie suszy Chociaż przez większą część roku w kraju występuje ekstremalna susza, Somalia doświadcza również drugiej skrajności – dewastujących powodzi. Dzieje się tak, ponieważ spękana i twarda ziemia nie jest w stanie już wchłaniać wody, której podczas pory deszczowej spada dużo i to w bardzo krótkim czasie. Wtedy pojawiają się tzw. powodzie błyskawiczne, niszczące wszystko, co cenne – pola uprawne, plony, domy, zbiorniki czystej wody i okoliczne studnie. Przy dwóch porach deszczowych, które występują tam w ciągu roku, oznacza to skrajny brak równowagi - strach o wodę albo strach przed wodą – nigdy zaś normalne warunki do życia. Zmiany klimatu sprawiły, że powodzie takie, jak ostatnio w Niemczech są do dziewięciu razy bardziej prawdopodobne Badania naukowe potwierdzają twarde dowody na to, że emisje dwutlenku węgla są główną przyczyną występowania ekstremalnych warunków pogodowych. Woda powodziowa niesie ze sobą też zanieczyszczenia i bakterie, które mogą wywołać epidemie chorób. Często zalewa rzeki, prowadząc do ich skażenia. Niestety, z braku alternatyw wielu mieszkańców będzie zmuszonych używać brudnej wody do picia, gotowania i kąpieli. Aby uniknąć takiej sytuacji, duża część z nich ucieknie i przemieści się do innych regionów. Tam będą mieli nadzieję znaleźć godne warunki do życia i stworzyć chociaż namiastkę domu. Noor Moalim Muhammed jest zarządcą obozu Towxiid, który znajduje się przy głównej drodze z Lower Shabelle. To jedno z pierwszych miejsc, do którego docierają osoby uciekające z tego regionu. 59-latek pierwszy przyjmuje nowych przybyszów, wyznacza im miejsce oraz częstuje wodą i jedzeniem – często z własnej kieszeni, jeszcze zanim trafi do nich pomoc humanitarna. To właśnie Noor informuje organizacje o nowych osobach i ich potrzebach. Dostęp do wody i toalet na terenie obozu zapewnia Polska Akcja Humanitarna. – Dostęp do wody ratuje życie ludzi i zwierząt. Jeśli nie ma wody, nie ma higieny i odwrotnie. Woda jest kluczowa w każdej sferze ludzkiego życia – wyjaśnia Hawa Dahir Mohamed, edukatorka higieny z PAH. Odbudować kraj po powodzi Somalia, która nie jest stabilna ani politycznie, ani gospodarczo, staje teraz przed ogromnym wyzwaniem odbudowy kraju i zapewnienia przyszłości dla milionów ludzi dotkniętych naprzemiennymi suszami i powodziami. Kraj potrzebuje wsparcia w zapewnieniu mieszkańcom godnych warunków do życia, czego nie jest w stanie zrobić własnymi siłami. Od 2011 roku w Somalii działa Polska Akcja Humanitarna. Buduje i remontuje ujęcia wody, rozwija istniejącą infrastrukturę wodno-sanitarną. Prowadzi też szkolenia z higieny i dostarcza produkty higieniczne poszkodowanym w wyniku katastrof naturalnych. W odpowiedzi na skutki tragicznej powodzi z końca 2023 roku PAH zwiększyła swoje wysiłki w regionach, które ucierpiały w sposób szczególny. Organizacja zapewniła poszkodowanym dostęp do czystej wody, artykułów pierwszej potrzeby, a także pomoc finansową. Po całkowitym opadnięciu wód powodziowych PAH skupi się na wsparciu w odbudowie domów, a także ograniczaniu skutków przyszłych katastrof. Jak wyjaśnia Nezar Al-Ott, koordynator działań PAH w Somalii, nie sposób zapobiec klęsce żywiołowej, ale można przygotować ludzi na jej skutki. Dlatego PAH opracowuje mechanizmy wczesnego ostrzegania przed katastrofami i odpowiedniego reagowania na nie. Jeszcze w mijającym roku udało się wykopać rowy odprowadzające nadmiar wody z kilku miast w centralnej części kraju. Organizacja umacnia też brzegi rzek, buduje zbiorniki na deszczówkę i kopie kanały irygacyjne, aby ograniczać katastrofalne skutki zmian klimatu. Mieszkańcy Somalii nie mają wątpliwości – powodzie nadejdą znowu. To dlatego tak ważne jest wsparcie długofalowe, dzięki któremu można jeszcze lepiej przygotować się na kataklizm i odpowiedzieć na jego skutki. Działania PAH w Somalii finansowane są m.in. przez Unię Europejską oraz osoby prywatne oraz firmy. View oEmbed on the source website Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o działaniach PAH w Somalii, wejdź na stronę: https://pah.org.pl/somalia Wesprzyj obecne i przyszłe działania PAH: Wpłać poprzez stronę PAH: https://www.pah.org.pl/wplac Przekaż przelew na konto nr: 02 2490 0005 0000 4600 8316 8772 z dopiskiem „Wpłacam na PAH” Autorką tekstu jest Magdalena Irzycka, specjalistka ds. współpracy z mediami w Polskiej Akcji Humanitarnej
Za nami najcieplejszy dzień w historii, odkąd wykonywane są pomiary. To bardzo zła wiadomość
Amerykańskie Centrum Narodowej Służby Pogodowej poinformowało, że pierwszy poniedziałek lipca był najcieplejszym dniem w historii, odkąd dokonuje się pomiarów atmosferycznych. Naukowcy spodziewają się, że rekord ten zostanie pobity już w przyszłym roku.
W tym artykule: Kryzys klimatyczny jest faktem Najcieplejszy poniedziałek w historii Będzie jeszcze cieplej Na naszej planecie jest coraz cieplej. Eksperci zwracają na to uwagę od wielu lat, ale nic się nie zmienia. Rządy na świecie próbują wprowadzać zmiany, jednak to wciąż za mało. Ostatnie 8 lat to olbrzymi wzrost globalnego ocieplenia. Naukowcy już teraz wyrażają obawy, że osiągnięcie Porozumienia Paryskiego jest już coraz mniej wykonalne. Kryzys klimatyczny jest faktem Ubiegłoroczny raport ONZ zwracał uwagę na najważniejsze problemy naszej planety, które są związane z ociepleniem klimatu. Po pierwsze lodowce, które coraz szybciej topnieją, co wpływa na wzrost poziomu mórz. Coraz częściej organizmy żywe zaczynają tracić swoje siedliska, a podnoszące się temperatury powietrza i oceanów wpływają na częstsze i dużo bardziej intensywne sztormy przybrzeżne, w tym huragany i tajfuny. Z drugiej strony, odnotowuje się coraz większe stężenie metanu w atmosferze. Szacuje się, że jest ono niemal trzy razy wyższe niż przed rewolucją przemysłową. Ponadto ONZ przestrzega, że w ciągu ostatnich dwóch dekad wzrosła liczba katastrof i ekstremalnych zjawisk pogodowych. Wiele z nich prowadzi do śmierci tysięcy, a nawet milionów zwierząt i ludzi na Ziemi. Najcieplejszy poniedziałek w historii Tym razem docierają do nas kolejne informacje, które mogą budzić niepokój. Według badań amerykańskiego Centrum Narodowej Służby Pogodowej poniedziałek 3 lipca był najgorętszym dniem pod względem średniej globalnej temperatury w historii, odkąd prowadzone są pomiary. Eksperci nie mają złudzeń, że nie jest to przypadek, lecz kolejny efekt kryzysu klimatycznego. Średnia globalna temperatura powietrza osiągnęła 17,01°C. Oznacza to, że przewyższyła najwyższą temperaturę z sierpnia 2016 roku. Wówczas meteorolodzy wskazywali 16,92°C. Eksperci przypominają, że południe Stanów Zjednoczonych zmagają się ostatnio z falą bardzo intensywnych upałów i ekstremalnych warunków pogodowych. Tak samo jest w niektórych regionach Chin, gdzie temperatury przewyższają 35°C. Z kolei w Afryce Północnej termometry wskazują do nawet 50°C. Co więcej, Antarktyda, w której obecnie trwa zima, zmaga się z rekordowo wysokimi temperaturami. Ekolodzy wskazują, że te anomalie pogodowe będą miały wpływ na przyspieszenie topnienia lodowców. Będzie jeszcze cieplej Najnowsze badania wykazały, że jeśli ten proces się nie zatrzyma, poziom mórz na Ziemi może podnieść się nawet o kilkadziesiąt centymetrów. Eksperci przypominają, że na zmianę klimatu i topnienie szczególnie narażone są lodowce Pine Island i Thwaites. Proces ablacji tego drugiego już dziś odpowiada za ok. 4% globalnego wzrostu poziomu mórz. Naukowcy się tego nie spodziewali. Pod antarktycznym lądolodem odkryto rzekę o długości 460 km Rzeka płynie pod powierzchnią lądolodu w zachodniej części Antarktydy. Naukowcy twierdzą, że w jej obecność przyspiesza topnienie pokrywy lodowej. – Ludzie na całym świecie już teraz odczuwają skutki zmian klimatycznych. Od fal upałów, pożarów i zanieczyszczenia powietrza aż po powodzie i ekstremalne burze. Globalne ocieplenie zwiększa również straty w uprawach i rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych. Ma też ogromny wpływ migrację – mówi Jeni Miller, dyrektor wykonawczy w Global Climate and Health Alliance, którego cytuje The Guardian. – Wydobycie i wykorzystywanie węgla, ropy i gazu szkodzi zdrowiu ludzi i jest głównym motorem ocieplenia klimatu. Tym bardziej rządy na całym świecie muszą przygotować się do kolejnego szczytu Cop28 i zadeklarować podjęcie zobowiązania do wycofania wszystkich paliw kopalnych i sprawiedliwego przejścia na energię odnawialną – dodaje. Naukowcy podkreślają, że w przyszłym roku temperatury na świecie mogą być jeszcze wyższe. Wszystko przez nadejście El Niño, pierwsze tak duże od 7 lat. To zjawisko pogodowe i oceaniczne, które polega na utrzymywaniu się ponadprzeciętnie wysokiej temperatury na powierzchni Oceanu Spokojnego. Wielu badaczy podkreśla, że czeka nas wręcz „śmiercionośna” pogoda. Źródło: The Guardian Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Naukowcy odkryli powód, dlaczego duże zwierzęta są wolniejsze od mniejszych. Nie chodzi o ich masę
Naukowcy twierdzą, że duże zwierzęta poruszają się dużo wolniej niż małe, aby unikać przegrzewania organizmu. Takie wnioski płyną z analizy ponad 500 gatunków stworzeń z całego świata.
W tym artykule: Duże zwierzęta oszczędzają energię Globalne ocieplenie jest globalnym wyzwaniem Przyszłość dużych i małych zwierząt To, że duże zwierzęta poruszają się wolniej, niż ich mniejsi koledzy, nie jest niczym odkrywczym. Chociaż olbrzymie słonie potrafią biegać (swoją drogą całkiem szybko), to jednak większość czasu spędzają na leniwych spacerach. Wydawać się może, że nigdzie im się nie spieszy. Tak samo jest z resztą w przypadku nosorożców, hipopotamów, czy też żyraf. Gatunki te demonami prędkości nie są. Duże zwierzęta oszczędzają energię Dotychczas uważano jednak, że prędkość poruszania się dużych zwierząt jest w dużej mierze uzależniona od ich masy. Teraz okazuje się, że niezupełnie. Naukowcy z Niemieckiego Centrum Badań nad Bioróżnorodnością i Uniwersytetu Fridricha Schillera w Jenie odkryli, że duże osobniki muszą kontrolować prędkość poruszania się, aby nie doprowadzić do przegrzania organizmu. Badacze dokonali analizy w sumie 532 gatunków zwierząt. Badacze twierdzą, że prawidłowość ta dotyczy głównie zwierząt, które ważą ponad tonę. Podczas wędrówek długodystansowych mają one trudności z utrzymaniem odpowiedniej temperatury ciała. To dlatego duże stworzenia decydują się na ograniczanie prędkości, niezależnie od tego, czy zwierzę chodzi, biega, pływa lub lata. Zwierzęta te potrzebują znacznie więcej czasu na pozbycie się ciepła, które generuje praca mięśni. Ma to związek z geometrią ciała. W miarę zwiększania się rozmiarów zwierzęcia, jego objętość rośnie znacznie szybciej niż powierzchnia ciała. Oznacza to, że organizm zawiera więcej tkanek generujących ciepło, którego musi się pozbyć przez stosunkowo niewielką powierzchnię skóry itd. Dlatego małe zwierzęta szybciej marzną (mają relatywnie dużą powierzchnię ciała, przez którą „ucieka” ciepło), natomiast dużym grozi przegrzanie. Globalne ocieplenie jest globalnym wyzwaniem Niemieccy naukowcy zwracają uwagę na najważniejszy aspekt tego odkrycia – globalne ocieplenie. Uczeni twierdzą, że zmiany klimatu mogą okazać się jeszcze bardziej dotkliwe dla największych gatunków. – Bardzo możliwe, że w przyszłości większe zwierzęta będą musiały zmniejszyć swoją aktywność lub będą musiały przestawić się na bardziej nocny tryb życia – uważa Alexander Dyer, główny autor badania. 10 najwolniejszych zwierząt na świecie. Które z nich jest mistrzem slow life? Królestwo zwierząt ma swoich sprinterów, ale nie brakuje w nim także gatunków, którym nigdzie się nie spieszy. Jakie są najwolniejsze zwierzęta na świecie? Poniżej odpowiadamy na to pyta... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/10-najwolniejszych-zwierzat-na-swiecie-fot-federico-meneghetti-reda-co-universal-images-group-via-getty-images-000793b.jpeg" width="938" height="626" alt="10 najwolniejszych zwierząt na świecie (fot. Federico Meneghetti/REDA&CO/Universal Images Group via Getty Images)" title="10 najwolniejszych zwierząt na świecie (fot. Federico Meneghetti/REDA&CO/Universal Images Group via Getty Images)" /> Badacze opublikowali wyniki swojej pracy na łamach najnowszego wydania czasopisma naukowego „PLOS Biology”. Autorzy podkreślają, że przemieszczanie się jest kluczowe nie tylko dla przetrwania zwierząt, ale również dla zachowania różnorodności biologicznej na całym świecie. – Chociaż większe gatunki powinny być w stanie pokonywać większe odległości, analiza wykazała ograniczone możliwości poruszania się największych zwierząt – czytamy w artykule. – Stworzyliśmy model, który sugeruje, że niezdolność do rozpraszania ciepła metabolicznego prowadzi do spadku prędkości. Im większa jest masa ciała zwierzęcia, tym większy jest ten spadek – twierdzą niemieccy badacze. I zauważają, że właśnie dlatego większe zwierzęta muszą redukować swoją szybkość poruszania się, aby uniknąć hipertermii podczas długodystansowych wędrówek. Przyszłość dużych i małych zwierząt Zespół prof. Dyera zebrał dane na temat gatunków, które obejmowały zarówno owady, jak i zwierzęta morskie, lądowe oraz latające. W badaniu wzięły udział tylko zwierzęta, które żyją na wolności. Analiza była oparta na nagraniach wideo, radarach oraz specjalnych urządzeniach śledzących. Naukowcy twierdzą, że podczas długich dystansów, zwierzęta do 1000 kg (w przypadku stworzeń lądowych i morskich) osiągały wyższą średnią prędkość. Powyżej tej masy, szybkość poruszania się zaczęła spadać. Uczeni zwracają uwagę również na to, że ich wnioski mogą skłonić ludzi do jeszcze większego zaangażowania w ochronę przyrody. – W wyniku działalności człowieka zwierzęta często tracą swoje naturalne siedliska. To dodatkowo zwiększa dystans, jaki muszą pokonać, aby dostać się do nowego źródła pożywienia. Duże gatunki, które często i tak są już bardzo zagrożone, mogą być w szczególnym niebezpieczeństwie – twierdzą autorzy badania. Badacze przyznają, że zmiany klimatyczne i globalne ocieplenie mogą mieć również wpływ na ewolucję poszczególnych gatunków. Co więcej, kryzys klimatyczny jest wyzwaniem również dla mniejszych zwierząt. Dwa lata temu ornitolodzy zbadali 77 tropikalnych gatunków ptaków (łącznie ok. 15 000 osobników), które żyją w lasach deszczowych Amazonii. Okazało się, że w ciągu ostatnich 40 lat, wraz ze wzrostem średniej temperatury masa większości gatunków zmniejszała się regularnie co dekadę o ok. 2%. Badania zostały wówczas opublikowane w prestiżowym „Science”. Źródło: PLOS Biology Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
To dlatego wielkie imperium Hetytów upadło. Naukowcy w końcu odkryli przyczynę
Imperium Hetytów było potężnym państwem, które swoją siłę opierało na niezwykle silnej i dobrze uzbrojonej armii. Upadło około 1200 p.n.e., a dotychczas uważano, że stało się to pod naporem Ludów Morza. Nowe badania wykazały, że przyczyna mogła być zupełnie inna.
W tym artykule: Hetyci stworzyli jedno z największych imperium w czasach starożytnych Co spowodowało upadek państwa Hetytów? Badacze podejrzewają, że susza mogła być gwoździem do trumny Hetytów Hetyci byli starożytnym ludem indoeuropejskim, który od 2000 r. p.n.e. zamieszkiwał terytorium Anatolii, w dzisiejszej Turcji. Plemiona hetyckie przybyły tam prawdopodobnie ze swoich rdzennych obszarów, czyli z regionów na północ od Kaukazu. Wykopaliska archeologiczne wykazały, że koczownicy, którzy dotarli do historycznej krainy Hatti, wyparły zamieszkujący tam lud. Doszło wówczas do akulturacji, a Hetyci, którzy sami nazywali się Nesytami, przyswoili wierzenia i język ludów Hatti. Hetyci stworzyli jedno z największych imperium w czasach starożytnych Hetyci w Anatolii zaczęli tworzyć małe autonomiczne miasta-państwa. Jednym z nich była Kussara. To małe miasteczko było zarządzane przez księcia Anittę, który posiadał dużą armię licząca ponad 1200 wojowników i 40 rydwanów. Ze starożytnych zapisów historycznych wynika, że władca jako pierwszy próbował podporządkować sobie wszystkie hetyckie miasta. Udało mu się zdobyć wpływy w Nesie i podbić większą część centralnej Anatolii. Dopiero około połowy XVII wieku p.n.e. udało się scentralizować i zjednoczyć państwo hetyckie. Dokonał tego Labarna, wódz który został pierwszym królem Hetytów. Panował w latach 1680–1650 p.n.e. W następnych dziesięcioleciach Hetyci stworzyli ogromne imperium, które kontrolowało już nie tylko Anatolię, ale również północną Mezopotamię, Syrię i Palestynę. Swoją siłę opierali na niezwykle dużej, bardzo dobrze uzbrojonej i świetnie zorganizowanej armii. Co spowodowało upadek państwa Hetytów? Dotychczas uważano, że kres tego potężnego państwa nastąpił ok. 1200 r. p.n.e. Historycy uważali, że doszło wówczas do destabilizacji politycznej pod naporem przybyszów zwanych Ludem Morza, czyli m.in. Frygów i Protoormian pochodzących z Bałkanów. Ponadto wciąż pozostawał nierozwiązany spór z Asyryjczykami. Migracja nacierająca od strony południowych wybrzeży Morza Śródziemnego doprowadziła do przerwania szlaków handlowych. W państwie zapanował chaos, który ostatecznie przyniósł klęskę głodu i wewnętrznych konfliktów. Dlaczego Hunowie zaatakowali Cesarstwo Rzymskie? Nie chodziło o zdobycie złota i bogactwa Hunowie przeszli do historii jako „bicz boży” nad rzymskim imperium. Dlaczego zaatakowali największe imperium ówczesnych czasów? Naukowcy znaleźli odpowiedź. Najnowsze badania rzucają jednak nowe światło na upadek tego wielkiego imperium. Naukowcy z Temple University w Filadelfii przeprowadzili izotopową analizę pierścieni w pniach jałowców, które występują we współczesnej Anatolii. Niektóre z nich mają kilka tysięcy lat, a więc są „naocznymi” świadkami obecności Hetytów na tych ziemiach. Badacze podejrzewają, że susza mogła być gwoździem do trumny Hetytów Drzewa są bardzo cennym źródłem informacji dla naukowców, którzy badają zmieniający się klimat. Każda warstwa wnętrza łodygi dostarcza danych dotyczących wieku rośliny, a także pogody, jaka panowała w poszczególnych latach. Na tej podstawie uczeni odkryli, że między 1198 a 1196 r. p.n.e. w Anatolii panowała wielka susza, która mogła w dużym stopniu negatywnie wpłynąć na rolnictwo i dostęp do wody pitnej. – Tak wielka susza w Anatolii, która zbiega się w czasie z upadkiem imperium hetyckiego, może świadczyć o wrażliwości dawnych społeczności na niespodziewane i wieloletnie ekstrema klimatyczne. Takie wydarzenia mogą sprawić, że ludzie nie są w stanie poradzić sobie z nową rzeczywistością i dochodzi do katastrof humanitarnych. To pokazuje tylko, że kryzys klimatyczny może mieć dramatyczne skutki – twierdzą autorzy w artykule, który został opublikowany w czasopiśmie naukowym „Nature”. Autorzy zwracają uwagę na to, że sytuacja polityczna, ekonomiczna i społeczna u schyłku imperium Hetytów była już bardzo napięta ok. 1200 r. p.n.e. Naukowcy przyznają, że wciąż pozostaje wiele pytań, na które nie ma odpowiedzi. Jednak susza mogła w znacznym stopniu przyczynić się do klęski głodu, wybuchu epidemii różnych chorób oraz skłonić ludzi do buntu i działań wojennych. Źródło: Nature Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ostatnie 8 lat to dramatyczny wzrost globalnego ocieplenia. Naukowcy biją na alarm
Ciepło, coraz cieplej, gorąco. Jeżeli prognozy się potwierdzą, rok 2022 będzie kolejnym z rzędu, w którym odnotowujemy rekordowe temperatury. Naukowcy wyrażają obawy, że osiągnięcie Porozumienia Paryskiego jest coraz mniej możliwe. Co dalej z naszą planetą?
W tym artykule: Najnowszy raport ONZ jest „kroniką chaosu klimatycznego” Ostatnie osiem lat było „najgorętszymi w historii” Jakie decyzje zostaną podjęte podczas tegorocznego COP27? COP27 potrwa do 18 listopada Oczy całego świata są właśnie zwrócone w kierunku popularnego egipskiego kurortu Szarm el-Szejk. Nie chodzi jednak o turystykę, a konferencję 27. Konferencję stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, która się tam właśnie odbywa. Najnowszy raport ONZ jest „kroniką chaosu klimatycznego” W przypadku ubiegłorocznych szczytów klimatycznych mówiło się o przyspieszeniu dekarbonizacji, potrzebie międzynarodowej współpracy i zwiększeniu wysiłków na rzecz ratowania planety. Tegoroczna konferencja przebiega raczej w atmosferze porażki, jaką poniosły kraje w tej dziedzinie. Podczas otwarcia konferencji klimatycznej Antonio Guterres przedstawił raport ONZ w sprawie klimatu. – Nasza planeta wysyła sygnał o zbliżającym się niebezpieczeństwie – powiedział szef Organizacji Narodów Zjednoczonych. I podkreślił, że raport należy traktować, jak „kronikę chaosu klimatycznego”. Guterres dodał również, że nasza planeta ociepliła się o ponad 1,1 st. C od końca XIX wieku. Co więcej, połowa tego wzrostu nastąpiła w ciągu ostatnich trzech dekad. Ostatnie osiem lat było „najgorętszymi w historii” W COP27 biorą udział reprezentanci prawie 200 krajów. Nie da się ukryć, że w tym roku jest on wyjątkowy i szczególnie ważny. Odbywa się równoległe z wojną w Ukrainie, kryzysem energetycznym, inflacyjnym oraz żywnościowym. Przywódcy stają zatem wobec niezwykle trudnego zadania, jak uratować planetę, która jest na skraju załamania klimatycznego, w obliczu narastających problemów międzynarodowych. W 2021 roku padło wiele niechlubnych rekordów. Zmiany klimatyczne są coraz bardziej odczuwalne W 2021 roku ponad 400 stacji meteorologicznych zmierzyło rekordowo wysokie temperatury. Ubiegły rok był jednym z najcieplejszych w historii. Zmiany klimatyczne są coraz większym zagrożeniem d... Eksperci zwracają uwagę na to, że 2022 rok może stać się kolejnym rokiem z rzędu, w którym padają rekordy temperatur. Tak było już w ubiegłym roku, kiedy nad 400 stacji meteorologicznych na całym świecie zmierzyło niebezpiecznie wysokie temperatury. Jeżeli do końca grudnia prognozy się sprawdzą, ostatnie 12 miesięcy znajdzie się na 5. lub 6. miejscu w klasyfikacji najcieplejszych lat w historii. A to wszystko pomimo anomalii pogodowej La Niña, która od 2020 roku ochładza klimat. Jakie decyzje zostaną podjęte podczas tegorocznego COP27? ONZ w swoim najnowszym raporcie zwraca uwagę na kilka najważniejszych kwestii. Po pierwsze – lodowce topnieją w zatrważającym tempie. Proces ten przyczynia się do podnoszenia się poziomu mórz. Zwierzęta i rośliny zaczynają tracić swoje siedliska, a podnoszące się temperatury powietrza i oceanów wpływają na częstsze i dużo bardziej intensywne sztormy przybrzeżne, w tym huragany i tajfuny. Po drugie, mamy do czynienia z ogromnym wzrostem stężenia metanu atmosferze. Dziś jest ono prawie trzy razy wyższe niż przed rewolucją przemysłową. To kolejny problem, który przyczynia się do ocieplenia klimatu. Po trzecie, przedstawiciele ONZ podkreślają, że w ciągu ostatnich 20 lat wzrosła liczba katastrof i ekstremalnych zjawisk pogodowych. Wiele z nich prowadzi do śmierci tysięcy, a nawet milionów ludzi na Ziemi. tak jak np. W przypadku suszy i głodu w Afryce oraz powodzi w Pakistanie. Naukowcy dodają również, że globalne emisje zanieczyszczeń mają wzrosnąć o 10,6% do 2030 roku w stosunku do ich poziomu z 2010 roku. Ta informacja jest o tyle niepokojąca, że jeżeli światowi przywódcy chcą ograniczyć wzrost światowych temperatur do poziomu 1,5 st. C w porównaniu do epoki sprzed rewolucji przemysłowej, wszystko wskazuje na to, że ich dotychczasowe starania nie przynoszą rezultatu. A czasu jest coraz mniej. COP27 potrwa do 18 listopada Podczas tegorocznej konferencji dyskusja ma koncentrować się głównie na potrzebach finansowych i mechanizmach, które skutecznie będą reagowały na szkody spowodowane zmianami klimatycznymi. Przywódcy mają ustalić również rekompensaty dla biedniejszych krajów, które ucierpiały najbardziej. Naukowcy ostrzegają, że kryzys klimatyczny może wkrótce wymknąć się spod kontroli. COP27 potrwa do 18 listopada. Zobaczymy, czy rządzący, a w szczególności przywódcy krajów emitujących najwięcej gazów cieplarnianych, podejmą jakiekolwiek skuteczne działania. Ostatnie lata pokazują raczej, że wszystko kończy się na obietnicach. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Minister ds. samotności powołany w Japonii. To odpowiedź na rosnącą liczbę samobójstw
Japonia mianowała pierwszego w historii ministra ds. samotności. Osoba obejmująca nowo utworzone stanowisko będzie odpowiedzialna za poszukiwanie rozwiązań, które pozwolą przeciwdziałać samobójstwom. Ich liczba w Japonii wzrosła po raz pierwszy od 11 lat.
W tym artykule: Palący problem społeczny Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Zabójcza samotność Wstępne dane za 2020 rok pokazują, że w Japonii życie odebrało sobie 20 919 osób. To o 750 więcej tragicznie zakończonych prób samobójczych, niż w roku 2019. Za wzrost wskaźnika odpowiada kryzys związany z pandemią koronawirusa, a także psychiczne skutki długotrwałej izolacji społecznej. Dane ujawniają też, że szczególnie ucierpiały kobiety i młodzież. Pierwszym w historii Japonii ministrem ds. samotności mianowany został Tetsushi Sakamoto. O utworzeniu nowego – na razie jednoosobowego – resortu zdecydował premier Yoshihide Suga. Suga przyznał, że powołując ministra ds. samotności wziął przykład z Wielkiej Brytanii, gdzie w 2018 roku stworzono podobne stanowisko w celu opracowania strategii zapobiegania osamotnieniu, depresji, a w konsekwencji także samobójstwom. Japoński rząd powołał również grupę zadaniową, która będzie starała się zająć kwestią samotności w jurysdykcji i będzie wsparciem dla nowego ministra. "Cecha samotności" pod lupą badaczy. Mózgi takich osób funkcjonują inaczej Poprzez analizę wyników 38 701 wolontariuszy w średnim i starszym wieku, biorących udział w brytyjskim projekcie Biobank Health database, który połączył dane z rezonansu magnetycznego z oc... Palący problem społeczny Tetsushi Sakamoto, który jest odpowiedzialny także za walkę ze spadkiem wskaźnika urodzeń w kraju i ożywienie gospodarki regionalnej, powiedział, że ma nadzieję „podjąć działania mające na celu zapobieganie samotności i izolacji społecznej oraz ochronę więzi między ludźmi”. Administracja Sugi zauważa, że sprawa jest wyjątkowo pilna, a osamotnienie wśród ludności Japonii ponownie znalazło się w centrum uwagi z powodu pandemii. Izolacja społeczna jest postrzegana jako przyczyna wielu problemów społecznych, takich jak samobójstwa, ubóstwo i samotność społeczna. Dane są tym bardziej przytłaczające, że np. w październiku minionego roku odnotowano więcej zgonów z powodu samobójstw niż z powodu zakażenia koronawirusem od początku pandemii. Przykładem mogą być liczby za październik 2020. W ciągu miesiąca 2 153 osoby zginęły w próbie samobójczej, podczas gdy wskaźnik zgonów związanych z COVID-19 od początku statystyk pokazywał wówczas 1 765. Oficjalne dane na dzień 22 lutego 2021 r. pokazują, że 7 541 osób zmarło z powodu Covid-19 w Japonii od początku pandemii. Samotność: jak ją pokonać w trakcie izolacji społecznej? Seniorzy LGBTQ mają ponad dwukrotnie większe ryzyko życia w samotności, ale wielu z nich stworzyło silne społeczności, które zastąpiły utracone przez nich wsparcie rodzinne. Kobiety i młodzież pod szczególną ochroną Według Japan Times wzrost wskaźnika samobójstw związany jest głównie ze wzrostem liczby samobójstw wśród kobiet i młodych ludzi. Wynika to z rosnącej liczby kobiet mieszkających samotnie, z których wiele nie ma stałego zatrudnienia. W październiku 2020 w wyniku samobójstwa zginęło 879 kobiet. To o 70 proc. więcej niż w tym samym miesiącu w 2019 roku. – Wiele kobiet nie jest zamężnych. Muszą żyć same i nie mają stałej pracy. Tak więc, kiedy coś się dzieje, oczywiście uderza to w nie bardzo, bardzo mocno – mówiła w ostatnich dniach Michiko Ueda, japońska profesor zajmująca się badaniem samobójstw. – Kobiety bardziej cierpią z powodu izolacji (niż mężczyźni), a liczba samobójstw rośnie. Mam nadzieję, że zidentyfikujesz problemy i kompleksowo będziesz promować środki polityczne – mówił premier Japonii do nowo mianowanego ministra, choć podkreślił, że samobójstwa dotyczą wszystkich grup społecznych. Hikikomori, czyli wycofani ze świata [FOTOREPORTAŻ] - National Geographic Maika Elan odkrywa świat ludzi, którzy uciekają przed oczekiwaniami ze strony rodziny i społeczeństwa. Zabójcza samotność Suga zwrócił również uwagę na osoby starsze, które zostały uwięzione w domach z powodu pandemii i na studentów, którzy nie mogą osobiście uczestniczyć w zajęciach akademickich, co negatywnie odbija się na ich życiu społecznym i towarzyskim, a co za tym idzie – przyczynia się do izolacji i osamotnienia. Tetsushi Sakamoto, japoński minister ds. samotności, powiedział, że jeszcze w lutym zamierza zorganizować specjalne forum, aby wysłuchać obaw i spostrzeżeń osób, które na co dzień borykają się z samotnością lub mają do czynienia z innymi cierpiącymi z powodu osamotnienia i izolacji. Coraz więcej badań potwierdza, że samotność wpływa negatywnie nie tylko na nasze zdrowie psychiczne, ale również na zdrowie fizyczne. Samotność powiązano m.in. z wyższym ryzykiem chorób serca, demencji czy zaburzeń odżywiania.
Łódzkie lotnisko na sprzedaż. „Partner strategiczny z Chin lub Indii stworzy tu logistyczny hub”
To pierwsza taka sytuacja w Polsce. Władze Łodzi chcą sprzedać swoje udziały w Porcie Lotniczym im. Władysława Reymonta. Łódzkie lotnisko od lat generuje spore strat, mimo to wiceprezydent miasta liczy na znalezienie partnera strategicznego z Chin lub Indii.
„Ze względu na swoje położenie Łódź może być oknem na Europę dla krajów Dalekiego Wschodu” - reklamuje port wiceprezydent Łodzi Adam Pustelnik, który poinformował, że zapadła decyzja ws. sprzedaży udziałów miasta w inwestycji. Miasto jest właścicielem 97 proc. udziałów w lotnisku im. Reymonta. Aby ich sprzedaż mogła dojść do skutku potrzebna jest jeszcze zgoda łódzkich radnych. Władze miasta nie zamierzają tracić więcej czasu i projekt uchwały intencyjnej w tej sprawie chcą przedstawić na najbliższej sesji rady miasta. Samorządowcy nie zdradzają, czy zgłosił się już jakiś zainteresowany nabyciem części lub całości udziałów. Pustelnik liczy, że port lotniczy trafi w ręce partnera z Chin lub Indii, który „stworzy tu logistyczny hub, da gigantyczny impuls dla rozwoju miasta, powstania nowych miejsc pracy i firm”. Bardzo prawdopodobne, że miasto nie pozbędzie się całości swoich udziałów. Jeszcze we wrześniu prezydent Łodzi Hanna Zdanowska mówiła, że dobrym rozwiązaniem byłoby pozostawienie w rękach samorządowców tzw. złotej akcji, co „dałoby miastu możliwość decydowania o przyszłości lotniska” - przypomina „Dziennik Łódzki”. Decyzja o sprzedaży udziałów w inwestycji nie jest wynikiem kryzysu związanego z pandemią koronawirusa. Co więcej okazuje się, że całkowite wstrzymanie lotów z Łodzi pomogło portowi poprawić wyniki finansowe. W związku z tym port nie otrzymał rządowej rekompensaty za pierwszy lockdown. „Okazało się, że łódzkie lotnisko, dzięki całkowitemu zamknięciu lotów, polepszyło swój wynik finansowy. Zanotowało stratę mniejszą niż w analogicznym okresie rok wcześniej, gdy loty się odbywały” - wyjaśniał kilka miesięcy temu wiceminister Waldemar Buda w komunikacie dla lokalnych mediów. Funkcjonujące od 2005 roku lotnisko na Lublinku od lat przynosi straty. Władze Łodzi ostatecznie stwierdziły, że nie mogą pozwolić sobie na „dokładanie” do niego wielu milionów rocznie. W budżecie miasta na 2021 r. na lotnisko przewidziano 25,3 mln zł – 7 mln na pokrycie strat i 18,3 mln na dalszą spłatę rozbudowy portu – podaje Business Insider. Z kolei portal money.pl przywołuje raport z 2019 roku, który pokazał, że loty z Łodzi nie cieszyły się popularnością, a ruch pasażerski był niewielki. W 2018 r. port obsłużył zaledwie 217 426 pasażerów, a rok wcześniej było ich jeszcze o 10 tys. mniej. Z roku na rok zmniejszała się też liczba dostępnych kierunków.
Krwiste niebo nad Australią i turyści uwięzieni na plaży. "Tu jest jak w piekle"
Sytuacja w Australii wciąż się pogarsza. Dziś świat obiegły zdjęcia z plaży miasteczka Mallacoota, gdzie kilka tysięcy osób czeka na ewakuację. Powietrze ma krwiście czerwony kolor, a wszystko przez szalejące w pobliżu pożary.
Australia walczy z ogniem już od września. Początkowo mieszkańcy i władze mieli nadzieję, że szybko uda się opanować płomienie, jednak obecnie skala kataklizmu jest tak ogromna, że w wielu regionach wprowadzono stan alarmowy i nakazano ewakuację. Na plaży w Mallacoota zgromadziło się blisko 4 tys. osób, które zlekceważyły zarządzenia władz i znalazły się w skrajnie niebezpiecznej sytuacji. Teraz czekają na pomoc Australijskich Sił Obronnych, które już zapowiedziały wysłanie śmigłowców Blackhawk i Chinook oraz okrętów Marynarki Wojennej. Koczujący na plaży mówią, że zawieszony w powietrzu czerwony i pomarańczowy pył utrudnia oddychanie, a także ogranicza widoczność do zaledwie kilku metrów, także w ciągu dnia. „Jest dzień, ale nie robi się jasno. To przerażające”; „Trudno oddychać, nawet z założoną maską” – piszą na Twitterze. View oEmbed on the source website Jak podaje portal Daily Mail, uczestnicy wydarzeń relacjonują, jak z nieba spada popiół i żar, a z daleka słychać wybuchy, gdy płomienie docierają do zbiorników paliwa lub gazu. Silny wiatr i gęsty dym utrudniały akcję gaśniczą z powietrza. Kilka osób doznało poważnych poparzeń i walczy o życie. Dokładny bilans ofiar i poszkodowanych nie jest na razie znany. View oEmbed on the source website Spłonęły 3 mln ha Kryzys, który rozpoczął się w Nowej Południowej Walii, obecnie dotyka także inne miasta. Niedawno pisaliśmy o fatalnej jakości powietrza w Sydney. W poniedziałek z kolei 100 tys. mieszkańców przedmieść Melbourne zostało zmuszonych do porzucenia swoich domów i ucieczki, ze względu na zbliżający się ogień. Szacuje się, że pożary zniszczyły już 1000 domów i ponad 3 mln hektarów terenu – to obszar większy niż cała Belgia. Eksperci z Uniwersytetu w Sydney twierdzą, że kataklizm zabił co najmniej 480 mln ssaków, ptaków i gadów. Światową opinię publiczną poruszyło stwierdzenie, że pożary mogą być końcem istnienia i tak zagrożonych wyginięciem koali. Katastrofalne pożary już dawno wymknęły się spod kontroli. Sytuacja nie ułatwia susza i panujące upały. Temperatura powietrza w wielu regionach sięga 40 stopni Celsjusza.
Trzeba reagować natychmiast! Polska odpowiedź na kryzys humanitarny w Sudanie Południowym
Sytuacja jest dramatyczna. Postępujący głód w Sudanie Południowym zabija kolejne dzieci. Polacy z Polskiego Centrum Pomocy Międzynarodowej otworzyli na miejscu Centrum Dożywiania oraz organizują finansową adopcję rodzin na odległość.
W krytycznej sytuacji jest nawet kilkaset tysięcy osób. – Dostajemy informacje z miasta Aweil, że jest tam wiele dzieci porzuconych przez rodziców z powodu głodu, które żebrzą i kradną, by mieć na jedzenie – relacjonuje dr Wojciech Wilk, prezes Fundacji PCPM - Jeśli uda im się ukraść pieniądze natychmiast je połykają, by nie można było udowodnić im kradzieży. Dzieci następnie piją roztwór z mydła, aby pieniądze odzyskać i kupić jedzenie – dodaje Wilk. Fundacja zdecydowała się na błyskawiczne działanie by pomóc głodującym. - Kupujemy w Sudanie Płd. dwie tony specjalistycznej żywności, która w ciągu kilku tygodni trafi do tamtejszego Centrum Dożywiania - zapowiada dr Wojciech Wilk. - Głodujące dzieci skorzystają z najbardziej skutecznych środków leczenia niedożywienia - wysokobiałkowych posiłków złożonych z mąki, mleka w proszku, oleju, cukru i herbatników o dużej kaloryczności. - wyjaśnia ekspert pomocy humanitarnej. Polskie Centrum Pomocy Międzynarodowej przygotowuje właśnie otwarcie nowego oddziału szpitalnego, zajmującego się dożywianiem uzupełniającym dla najbardziej potrzebujących dzieci w miejscowości Gordhim, w powiecie Aweil East. Leczenie chorych będzie polegało na podaniu im specjalnych wysokobiałkowych posiłków, które pozwolą zatrzymać wyniszczenie organizmu i w ciągu dwóch tygodni wyprowadzą dzieci ze stanu zagrożenia śmiercią głodową. - Prowadzenie tego centrum będzie kosztowało ponad 80 tys. zł. Ta kwota uratuje przed śmiercią ponad 1200 dzieci - wylicza Kamil Ewertowski, specjalista pomocy humanitarnej z PCPM, który odpowiada za misje w Afryce. PCPM przygotowało także program adopcji na odległość. Pozwala on na regularne wsparcie afrykańskich rodzin przez pół roku. Miesięczny koszt utrzymania jednej rodziny to zaledwie 300 zł. Chcesz pomóc? Tu znajdziesz więcej informacji.
15 godzin morderczej akcji. Liczy się każda sekunda. Akcje ratownicze na Morzu Śródziemnym z bliska
W wyczerpującej 15-godzinnej operacji niemiecka łódź przechwytuje 24 pontony wypełnione uciekającymi z libijskiego wybrzeża w stronę Włoch afrykańskimi migrantami.
MORZE ŚRÓDZIEMNE — O samym świcie na mostku Sea-Watch 2, 27-metrowego statku badawczego, który teraz przeobraził się w statek ratowniczy, zadzwonił telefon. To włoska straż przybrzeżna poinformowała o problemach znajdującej się w pobliżu łodzi. Kilka minut później Bea Schmidt, pediatra z Berlina, oraz jej dwuosobowa załoga pokonywali fale na pokładzie mniejszej i szybszej łodzi. O 6:18 rano dotarli do pontonu wypełnionego uchodźcami płynącymi w stronę Europy. Zarwał się kadłub po stronie prawej burty i powoli wnętrze pontonu zaczęło wypełniać się wodą. Statek tonął. - Wszystkich was uratujemy – powiedziała Schmidt po angielsku. Kiedy zaczęła rozdawać kamizelki ratunkowe, ludzie wpadli w panikę. - Nie bijcie się. Starczy dla wszystkich – krzyknęła. - Nie żyją, ten tutaj. Nie żyją – ktoś krzyknął. Schmidt zaczęła śpiewać, by ich uspokoić. – Zaśpiewajcie piosenkę. Piosenkę z waszego kraju – powiedziała błagalnym tonem, ale słowa zgubiły się w tłumie pisków. Dla uchodźców z Afryki uciekających przed konfliktem albo zwyczajne poszukujących lepszego życia, droga śródziemnomorska z Libii do Sycylii jest jedną z głównym tras prowadzących do Europy. Tego roku około 270 tysięcy migrantów dostało się do Europy właśnie drogą morską. Chociaż statki takie jak Sea-Watch 2 kursują po wodach międzynarodowych wzdłuż wybrzeża Libii, przeprawa w dalszym ciągu pozostaje niebezpieczna. W tym roku zginęło prawie 3200 osób, mniej więcej 20 procent więcej niż w tym samym okresie rok temu – jak podaje Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji . Zajmująca się uchodźcami agencja ONZ oszacowała, że w jednym tygodniu maja zatonęło aż 880 osób. Pod koniec poprzedniego miesiąca na Morzu Śródziemnym uratowano około 117 tysięcy migrantów. Na początku tego roku wziąłem udział w 15-godzinnej operacji Sea-Watch, w wyniku której uratowano ponad 24 nadmuchiwane szalupy. Pierwsza pojawiła się na ekranie radaru statku kilka minut po 3 rano. Wyglądała jak niebieska gąsienica z zielona głową, wijąca się na północ poza morze terytorialne Libii. Wkrótce na falach dało się dostrzec bezkształtny obiekt, wyróżniający się na tle falującej wody w świetle księżyca. Źródło: National Geographic News, pełna wersja artykułu znajduje się tutaj. Tekst: Hereward Holland Jak ogląda góry niewidomy alpinista? Jurek Płonka przemierza najwyższe pasma Europy i zdobywa kolejne szczyty. Posłuchaj jego opowieści! View oEmbed on the source website
Kryzys wieku średniego nie istnieje? Najnowsze badania podważają popularną teorię
U młodych ludzi aż do osiągnięcia wieku średniego poziom szczęścia przez cały czas wzrasta, więc koncepcja sugerująca istnienie kryzysu wieku średniego może nie mieć racji bytu – informuje „Developmental Psychology”.
Od lat sądzono, że krzywa pokazująca poziom szczęścia człowieka w zależności od wieku ma charakter U-kształtny, co znaczy, że natężenie szczęścia stopniowo maleje od wczesnych lat 20. aż do osiągnięcia wieku średniego (40-60 lat) – momentu, w którym następuje kryzys - a dopiero później zaczyna wzrastać. Teorię tę wspierały wyniki wielu badań poprzecznych opierających się na porównywaniu danych pochodzących od osób w różnym wieku. Jednak najnowsze badania podłużne (badania polegające na obserwacji tych samych osób przez wiele lat) przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Alberty (Kanada) pokazują, że poziom szczęścia człowieka począwszy od wieku nastoletniego i wczesnych lat 20. systematycznie rośnie, a nie maleje. Oznacza to, że zjawisko kryzysu wieku średniego może wcale nie występować. „Nie sugeruję, że wyniki badań poprzecznych powinno się wyrzucić do kosza, ale uważam, że aby zobaczyć, jak ludzie zmieniają się z upływem lat, należy przeprowadzić wielokrotne pomiary na tych samych osobach” – komentuje jeden z autorów badania Harvey Krahn. Badacze śledzili losy dwóch grup: uczniów ostatniej klasy kanadyjskiego liceum i studentów ostatniego roku kanadyjskiego uniwersytetu. Pierwsza grupa uczestniczyła w badaniu od momentu ukończenia 18 roku życia do chwili osiągnięcia 43 lat. Drugą grupę poddawano obserwacji od 23 do 37 roku życia. Generalnie w obu grupach poziom szczęścia wzrastał wraz z upływem lat aż do późnych lat 30. bez względu na czynniki, takie jak zmiany statusu matrymonialnego czy zatrudnienia. W grupie licealnej zauważono, co prawda, drobny spadek zadowolenia około czterdziestki, ale nawet w tym wieku ludzie byli bardziej szczęśliwi niż we wczesnej młodości. Stwierdzono też, że poziom szczęścia najszybciej wzrastał u osób pozostających w dobrym zdrowiu i przebywających w związkach małżeńskich, a malał u osób bezrobotnych. Rezultaty uzyskane przez kanadyjskich naukowców pozwalają przypuszczać, że teorie krzywej U-kształtnej i kryzysu wieku średniego to koncepcje nie do końca słuszne. Źródło: PAP