National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-05-11T13:01:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Na tych plażach nie użyjesz już kremów z filtrem SPF. Dlaczego i czym je zastąpić?
items: National Geographic 8/21
items: Palau: pierwszy kraj, który zakazał toksycznych kremów do opalania
items: Czy kremy z filtrem są bezpieczne? Naukowcy radzą czytać etykiety
items: Lekarz radzi. Słońce pod kontrolą

Na tych plażach nie użyjesz już kremów z filtrem SPF. Dlaczego i czym je zastąpić?
type: item
date: 2026-05-11T13:00:52.000Z
creator: Barbara Daszuta
subject: Kierunki
subject: Porady
subject: Traveler
subject: kremy do opalania
subject: plaże
subject: rafa koralowa
description: Na wielu słynnych plażach nie użyjemy już popularnych kremów z chemicznymi filtrami SPF. W niektórych krajach mogą zostać nawet skonfiskowane na przejściu granicznym. W trosce o morski ekosystem warto zaopatrzyć się w kosmetyki Reef Friendly. Podpowiadamy które.
encoded: Jeśli planujesz wakacje w rejonach raf koralowych, warto zwrócić uwagę na skład kremów z SPF. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony raf koralowych, twoje kosmetyki przeciwsłoneczne mogą zostać skontrolowane np. na lotnisku lub w marinie. W bagażu lepiej mieć krem Reef Friendly, czyli bez substancji takich jak oksybenazon i oktinoksat. Najlepiej, aby opierał się na filtrach mineralnych, miał możliwie prosty skład i czytelną listę INCI. Sprawdziliśmy, które kosmetyki przeciwsłoneczne dostępne w polskich drogeriach są przyjazne rafom koralowym. Kosmetyki przyjazne rafom koralowym: jak ich szukać? Wybierając krem przeciwsłoneczny można szukać oznaczenia na etykiecie, ale nie jest ono ustandaryzowane. Najczęściej będą to symbole koralowca, muszli, ryb lub morskiej fali. Jeśli krem nie ma oznaczenia graficznego, wskazówką może być oznaczenie „100 % mineralny”, a dla pewności najlepiej sprawdzić listę INCI na etykiecie. Nie powinien zawierać oksybenazonu i oktinoksatu, czyli substancji uznawanych za potencjalnie szkodliwe dla ekosystemów morskich. Które kraje i terytoria zakazują kremów z filtrem? Najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczące filtrów przeciwsłonecznych obowiązują dziś m.in. w: Palau – to pierwszy kraj na świecie, który zakazał importu i sprzedaży tzw. reef-toxic sunscreens. Produkty zawierające zakazane składniki mogą zostać skonfiskowane podczas kontroli granicznej, Hawaje – zgodnie z przepisami Hawaii Act 104 zakazana jest sprzedaż SPF zawierających oksybenazon i oktinoksat, Wyspa Maui – lokalne przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne i promują wyłącznie mineralne filtry UV, Wyspy Dziewicze – obowiązują ograniczenia dotyczące filtrów uznawanych za szkodliwe dla raf, Aruba – wyspa ogranicza sprzedaż części filtrów chemicznych w trosce o ekosystem morski, To głównie odległe kierunki, do których wielu z nas nie podróżuje na co dzień. Ale po kremy Reef Friendly warto sięgnąć także podczas wakacji bliżej Polski – szczególnie tam, gdzie snor…

Projekt-bez-nazwy-e1f7454.jpg
width: 1500
height: 1001

National Geographic 8/21
type: item
date: 2021-07-22T09:08:45.000Z
creator: Michał Janowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: kremy do opalania
subject: skóra
subject: słońce
subject: zdjęcia
description: Rośliny z genami drapieżców
encoded: Są piękne, zniewalają wyglądem, kuszą zapachem i zachwycają kolorami. Wydają się niewinne, ale to tylko pozory. W istocie bowiem ich celem jest przyciągnąć, złapać i strawić niczego nieświadome ofiary. Mięsożerne rośliny na drodze ewolucji wykształciły szereg przystosowań, które umożliwiły im przetrwanie w niekorzystnych warunkach. Światło słoneczne i dwutlenek węgla to za mało, żeby przeżyć – rośliny muszą zapewnić sobie także pierwiastki, które pobierają z gleby za pomocą korzeni, takie jak azot, potas i fosfor. A jeżeli w podłożu potrzebnych makro- lub mikroelementów nie ma lub jest ich zbyt mało? Wówczas wzbogacenie diety o mięso pomaga uzupełnić niedobory i osiągnąć reprodukcyjny sukces, a na tym wszystkim organizmom na ziemi zależy najbardziej. Na świecie występuje kilkaset gatunków roślin, które żywią się zwierzętami. Ich ofiarami najczęściej padają owady. I nie muszą jeść codziennie – większość gatunków taki posiłek konsumuje zaledwie kilka razy w ciągu roku. Najłatwiej spotkać je na bagnach. Niektóre z nich to epifity, czyli rośliny żyjące na innych roślinach, inne unoszą się na wodzie. Tworzą tajemniczy świat, który przyciąga i kusi nie tylko małe stworzenia, ale – choć z innych względów – ciekawi też nasz gatunek. W końcu zwykliśmy uważać, że to zwierzęta zjadają rośliny, a nie odwrotnie. Karol Darwin do tego stopnia fascynował się mięsożernymi roślinami, że skonstatował, iż jedna z nich interesuje go bardziej niż sama teoria ewolucji. Weźmy taką muchołówkę. To niemal ikoniczna roślina o charakterystycznych, podzielonych na pół liściach. Jeżeli wejdzie tam owad, zamykają się w sekundę, więżąc biedaka i powoli rozkładając za pomocą enzymów podobnych do tych, które mają w żołądkach zwierzęta. Mateusz Wrazidło, autor publikowanego w niniejszym wydaniu magazynu reportażu pt. Rośliny Zaginionego Świata (str. 102), pasją do tych wyjątkowych roślin zapałał już w dzieciństwie. Zaczął – z sukcesami – kolekcjonować je i hodować we własnym domu. Do tego stopnia, że …

national-geographic-8-21-d638526.jpeg
width: 2070
height: 3000

Palau: pierwszy kraj, który zakazał toksycznych kremów do opalania
type: item
date: 2020-01-02T10:54:23.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kremy do opalania
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Palau, wyspiarskie państwo położone na Oceanie Spokojnym, jest pierwszym, które wprowadziło zakaz stosowania niektórych kremów do opalania, które okazały się na tyle toksyczne, że stanowią zagrożenie dla koralowców i zwierząt morskich.
encoded: Od pierwszego stycznia kremy, które zawierają typowe składniki, nie mogą być używane ani sprzedawane na terenie kraju. "Musimy żyć w zgodzie ze środowiskiem, ponieważ środowisko jest źródłem życia" – skomentował wprowadzenie zakazu Prezydent Palau Tommy Remengesau. Nowy porządek w kraju, który promuje się jako "dziewiczy raj" dla nurków, zakazuje stosowania kremu do opalania zawierającego jeden z 10 składników. Lista zawiera między innymi oksybenzon, który pochłania ultrafioletowe światło. Międzynarodowa Fundacja ds. Rafy Koralowej stwierdziła, że większość zakazanych substancji chemicznych “jest niewiarygodnie toksyczna dla początkowych stadiów wielu gatunków dzikich zwierząt". Remengesau powiedział agencji prasowej AFP: "Kiedy nauka mówi nam, że jakaś praktyka jest szkodliwa dla rafy koralowej, populacji ryb lub dla samego oceanu, nasi mieszkańcy i goście nie przejdą koło tego obojętnie. [...] Toksyczne substancje chemiczne zostały znalezione w krytycznych na wielu obszarach Palau, a także w tkankach naszych najsłynniejszych rodzimych stworzeń. Nie mamy nic przeciwko temu, by być pierwszym narodem, który zakazał stosowania tych chemikaliów i zrobimy wszystko, co w naszej mocy, by szerzyć tę wiedzę." Laguna na skalistych wyspach Palau jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kraj liczy około 20.000 mieszkańców rozrzuconych na setkach wysp i wysepek. Również Hawaje ogłosiły podobny zakaz – wejdzie on w życie w 2021 roku. Na szczęście dla środowiska liczba kremów przeciwsłonecznych zawierających szkodliwe chemikalia się zmniejsza – według ekspertów w 2018 zawierała je mniej więcej połowa kremów i balsamów do opalania w sprzedaży. Katarzyna Mazur

krem-do-opalania-f76be4b.jpeg
width: 1000
height: 667

Czy kremy z filtrem są bezpieczne? Naukowcy radzą czytać etykiety
type: item
date: 2019-06-11T10:59:53.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Kosmetyki
subject: kremy do opalania
subject: opalanie
subject: Spa
subject: Zdrowie
description: Nowe badanie przynosi niepokojące informacje o tym, co wchłania nasza skóra. Jednak wedle profesora pediatrii z Indiana University School of Medicine to mniejsze zagrożenie niż ryzyko raka skóry.
encoded: Jak przekonuje profesor Aaron E. Carroll nowotwory skóry to obecnie najczęstszy onkologiczny problem w USA. Dość skuteczną ochroną przeciwko szkodliwemu dla nas promieniowaniu UV są odpowiednie kremy z filtrem. Problem w tym, że wraz z nimi w naszą skórę wchłaniane są niezdrowe są substancje budzące niepokój naukowców. Powiedzmy to jednak bez ogródek - tak, powinniście dalej używać kremów do opalania. Tym, którzy są jednak wyjątkowo zapobiegliwi profesor Carroll doradza czytanie składu na opakowaniach i rezygnację z tych produktów, które zawierają tlenek cynku i dwutlenek tytanu. Ze względu na swoją dostępność kremy nie podlegają tak silnej kontroli i badaniom jak leki. Prawo europejskie jest dla nich jeszcze łaskawsze niż w USA. Amerykańska Federalna Agencja do spraw Leków (FDA) postanowiła przeprowadzić swoje własne testy by odpowiedzieć sobie na 2 pytania: w jakim stopniu wchłaniane są przez skórę chemikalia z kremów oraz jakie mogą być tego potencjalne skutki. Niedawno ogłoszono odpowiedź na pierwsze pytanie, znalazło się ono w badaniu opublikowanych w JAMA. Podczas próby 24 zdrowe osoby umieszczały na sobie jeden z czterech testowanych filtrów. Dwa z kosmetyków były w rozpylaczu, jeden jako olejek i jeden w postaci kremu. Uczestnicy pokrywali wybranym kosmetykiem 75 procent ciała cztery razy dziennie, przez 4 dni. W tym czasie pobrano od nich 30 próbek krwi. Według wytycznych FDA każdy składnik, który jest wchłaniany na poziomie przekraczającym 0,5 nanogramów na mililitr krwi powinien zostać przebadany toksykologicznie. Pod lupę wzięto cztery popularne składniki filtrów UV na skórę: avobenzon, oksybenzon, oktokrylen oraz ecamsule. Wszystkie cztery przekroczyły próg wchłanialności wymagany do rozpoczęcia testów. Ich poziomy u wszystkich badanych utrzymywały się powyżej granicy przez cały tydzień. Wyjątkiem jedynie pozostała grupa używająca kremu. Co więcej, między pierwszym a czwartym dniem doszło do podwyższenia się poziomów, co wskazuje na gromadzenie się zwią…

kremy-do-opalania-2b56e0b.jpeg
width: 1000
height: 669

Lekarz radzi. Słońce pod kontrolą
type: item
date: 2011-05-01T07:39:00.000Z
creator: Aneta Prymaka
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: kremy do opalania
subject: skóra
subject: słońce
subject: zdjęcia
description: Zaczerwieniona skóra, bąble, bolesne jęki i zimne kompresy – tak kończy się często urlopowe opalanie.
encoded: Kodeks bezpiecznego opalania A miało być tak cudownie: zachwycająca brązowa karnacja oraz zdrowa dawka witaminy D. I byłoby, gdybyśmy pamiętali o kilku podstawowych zasadach opalającego się urlopowicza oraz spakowali do plecaka niezbędne preparaty. Na wakacje nie ruszamy bez kremu z odpowiednio dobranym filtrem przeciwsłonecznym. Wartość filtra określa się międzynarodowym wskaźnikiem SPF (Sun Protectiv Factor – stopień ochrony przeciwsłonecznej). Im wyższy wskaźnik SPF, tym większa ochrona. Najmocniejsze kremy mają SPF 60. Generalna zasada brzmi: im jaśniejsza karnacja, tym wyższy wskaźnik. – W naszej strefie klimatycznej przeważają osoby o fototypie 2 (jasna cera i blond włosy) i 3 (dość jasna cera, brązowe włosy). Typ 2 bardzo często ulega poparzeniom i powinien stosować faktor o wartości 30, a nawet wyższej. Typ 3 jest odporniejszy i wystarczy, jeśli zastosuje SPF 20 – mówi dr Henryka Dąbrowska, dermatolog. Najwyższe wartości faktorów przeznaczone są dla dzieci, osób uczulonych na słońce, po zabiegach kosmetycznych. Najlepiej zabrać na wakacje dwa rodzaje kremów – jeden z wyższym SPF, na pierwsze dni opalania, drugi z niższym, gdy skóra przyzwyczai się już do słońca. Pamiętajmy, by przed wyjściem na słońce posmarować się kremem z filtrem odpowiednio wcześniej – ok. pół godziny, by zdążył się wchłonąć i zaczął działać. Warto też po dwóch godzinach na słońcu posmarować się ponownie. Opalanie zaczynamy od krótkich czasów. Gdy pierwszy raz wystawiamy się na słońce, wystarczy nam 15 minut. Przedłużenie tego czasu może skończyć się poparzeniem. Powinniśmy też unikać opalania się w godzinach szczytu słonecznego promieniowania – między godz. 11 a 15. Lepiej wtedy schować się w cieniu. Co jednak robić, gdy nieostrożnie daliśmy się ponieść słonecznemu szaleństwu i poparzyliśmy się? Po kilku godzinach od zbyt intensywnego opalania się na skórze pojawia się rumień, często także obrzęk, skóra piecze i boli. – Trzeba pamiętać o zdroworozsądkowych zasadach. Należy unikać słońca…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/136f98b855e98770024d06cf9bd3e69d2cf45c90-6ff1b91.jpeg
width: 640
height: 427