Na tych plażach nie użyjesz już kremów z filtrem SPF. Dlaczego i czym je zastąpić?
Na wielu słynnych plażach nie użyjemy już popularnych kremów z chemicznymi filtrami SPF. W niektórych krajach mogą zostać nawet skonfiskowane na przejściu granicznym. W trosce o morski ekosystem warto zaopatrzyć się w kosmetyki Reef Friendly. Podpowiadamy które.
Jeśli planujesz wakacje w rejonach raf koralowych, warto zwrócić uwagę na skład kremów z SPF. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony raf koralowych, twoje kosmetyki przeciwsłoneczne mogą zostać skontrolowane np. na lotnisku lub w marinie. W bagażu lepiej mieć krem Reef Friendly, czyli bez substancji takich jak oksybenazon i oktinoksat. Najlepiej, aby opierał się na filtrach mineralnych, miał możliwie prosty skład i czytelną listę INCI. Sprawdziliśmy, które kosmetyki przeciwsłoneczne dostępne w polskich drogeriach są przyjazne rafom koralowym. Kosmetyki przyjazne rafom koralowym: jak ich szukać? Wybierając krem przeciwsłoneczny można szukać oznaczenia na etykiecie, ale nie jest ono ustandaryzowane. Najczęściej będą to symbole koralowca, muszli, ryb lub morskiej fali. Jeśli krem nie ma oznaczenia graficznego, wskazówką może być oznaczenie „100 % mineralny”, a dla pewności najlepiej sprawdzić listę INCI na etykiecie. Nie powinien zawierać oksybenazonu i oktinoksatu, czyli substancji uznawanych za potencjalnie szkodliwe dla ekosystemów morskich. Które kraje i terytoria zakazują kremów z filtrem? Najbardziej restrykcyjne przepisy dotyczące filtrów przeciwsłonecznych obowiązują dziś m.in. w: Palau – to pierwszy kraj na świecie, który zakazał importu i sprzedaży tzw. reef-toxic sunscreens. Produkty zawierające zakazane składniki mogą zostać skonfiskowane podczas kontroli granicznej, Hawaje – zgodnie z przepisami Hawaii Act 104 zakazana jest sprzedaż SPF zawierających oksybenazon i oktinoksat, Wyspa Maui – lokalne przepisy są jeszcze bardziej rygorystyczne i promują wyłącznie mineralne filtry UV, Wyspy Dziewicze – obowiązują ograniczenia dotyczące filtrów uznawanych za szkodliwe dla raf, Aruba – wyspa ogranicza sprzedaż części filtrów chemicznych w trosce o ekosystem morski, To głównie odległe kierunki, do których wielu z nas nie podróżuje na co dzień. Ale po kremy Reef Friendly warto sięgnąć także podczas wakacji bliżej Polski – szczególnie tam, gdzie snorkeling i nurkowanie są jedną z największych atrakcji. Takie SPF-y warto spakować m.in. na: wybrzeże Morza Czerwonego – np. słynące z raf koralowych: Marsa Alam i Sharm El Sheikh, Maltę i Cypr, gdzie popularne są nurkowanie i wycieczki łodziami, chorwackie wybrzeże Adriatyku – np. Dubrownik i Split, greckie wyspy – np. Kreta, Rodos czy Zakynthos, turecką riwierę znaną z przejrzystej wody – np. Antalya i Kas. Choć Morze Śródziemne czy Morze Czerwone nie zawsze kojarzą się z rafami koralowymi jak Malediwy czy Hawaje, tamtejsze ekosystemy również są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia chemiczne. Wybór odpowiedniego SPF to świadomy gest wynikający z rosnącej wiedzy o wpływie turystyki na podwodny świat. Kosmetyki przyjazne morskim ekosystemom Ekstremalnie wodoodporny żel przeciwsłoneczny SPF 50+ – Bell Surf To bardzo lekki, ale ekstremalnie wodoodporny, żelowy filtr przeciwsłoneczny SPF 50+. Stworzony z myślą o aktywności w wodzie i na słońcu, szczególnie dla osób uprawiających sporty. Nie obciąża skóry, nie spływa do oczu i dobrze trzyma się nawet podczas intensywnego wysiłku czy kontaktu z wodą. Sprawdza się zarówno na twarzy, jak i na ciele, a jego komfortowa konsystencja jest szczególnie ceniona przez osoby aktywne oraz z tatuażami. Formuła została opracowana tak, by była przyjazna rafom koralowym i nie zawierała składników uznawanych za szkodliwe dla środowiska morskiego, co czyni go dobrym wyborem w kierunku Reef Friendly. View Burdaffi on the source website Fluid anti-age z ochroną przeciwsłoneczną SPF 50+, – SVR Sun Secure Laboratoires SVR to renomowana francuska marka dermokosmetyków, która stworzyła szeroką linię kosmetyków Ocean Respect. Producent daje do wyboru nie tylko krem, lecz także dwufazową wodę w sprayu, mgiełkę w aerozolu, żel, musy, mleczka, suchy olejek, sztyft ochronny, a nawet krem koloryzujący z efektem make-up. Naszym No1 tej marki jest fluid SPF 50+, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem pielęgnacyjnym ukierunkowanym na skórę dojrzałą i narażoną na fotostarzenie. Formuła szybko się wchłania, nie pozostawia tłustej warstwy i sprawdza się szczególnie dobrze na twarzy, również jako baza pod makijaż. Dzięki składnikom nawilżającym i antyoksydacyjnym wspiera elastyczność skóry, pomaga redukować przebarwienia oraz drobne zmarszczki, jednocześnie chroniąc przed UVA, UVB i światłem widzialnym. Produkt jest odpowiedni także dla skóry mieszanej i skłonnej do niedoskonałości, ponieważ nie zapycha porów i ma lekką, komfortową konsystencję. View Burdaffi on the source website Nawilżający krem do skóry wrażliwej SPF 50+ – Uriage Bariesun To całkiem popularny w Polsce, delikatny krem SPF 50+ z oznaczeniem Ocean Respect. Przeznaczony przede wszystkim do skóry wrażliwej, który łączy wysoką ochronę przeciwsłoneczną z działaniem nawilżającym i kojącym. Formuła została opracowana tak, aby wspierać barierę ochronną skóry i ograniczać wpływ promieniowania UVA i UVB oraz czynników środowiskowych przyspieszających fotostarzenie. Dzięki obecności składników nawilżających i antyoksydacyjnych skóra pozostaje miękka i bardziej odporna na przesuszenie, a lekka konsystencja sprawia, że dobrze sprawdza się na twarzy na co dzień. Produkt jest ceniony za łagodność, brak substancji zapachowych i komfort stosowania nawet przy bardzo reaktywnej cerze. View Burdaffi on the source website Mineralny krem z filtrem SPF 50 – Transparent Lab W 100% mineralny filtr SPF 50 oparty na tlenku cynku, który zapewnia szerokopasmową ochronę przed promieniowaniem UVA, UVB oraz światłem niebieskim i podczerwonym. To formuła przeznaczona głównie do twarzy, odpowiednia dla każdego typu skóry, także wrażliwej i skłonnej do niedoskonałości. Dzięki dodatkowi składników wspierających elastyczność skóry i działanie anti-aging, produkt nie tylko chroni, ale też wspiera jej regenerację i kondycję przy regularnym stosowaniu. Może występować w 2 wersjach: transparentnej lub delikatnie koloryzującej, co ułatwia dopasowanie do karnacji i zmniejsza efekt bielenia, zachowując jednocześnie lekkie wykończenie z efektem second skin. View Burdaffi on the source website Mattescreen SPF 30 PA+++ – SUPERGOOP! Mineralny filtr SPF 30 w formie matującej bazy, który jednocześnie chroni skórę i wygładza jej powierzchnię, redukując widoczność porów oraz nadmiar sebum. Najlepiej sprawdza się na twarzy, szczególnie przy cerze mieszanej, tłustej i wrażliwej, gdzie liczy się efekt zmatowienia bez ciężkości. Dzięki lekkiej formule może być stosowany jako baza pod makijaż, zapewniając jego lepszą trwałość i bardziej jednolite wykończenie. Zawartość filtrów mineralnych oraz składników łagodzących sprawia, że jest to wygodna opcja do codziennej ochrony przeciwsłonecznej przy jednoczesnym kontrolowaniu błyszczenia skóry. View Burdaffi on the source website Źródła: Daily Mail, University of Derby, One Ocean Conservation.
Są piękne, zniewalają wyglądem, kuszą zapachem i zachwycają kolorami. Wydają się niewinne, ale to tylko pozory. W istocie bowiem ich celem jest przyciągnąć, złapać i strawić niczego nieświadome ofiary. Mięsożerne rośliny na drodze ewolucji wykształciły szereg przystosowań, które umożliwiły im przetrwanie w niekorzystnych warunkach. Światło słoneczne i dwutlenek węgla to za mało, żeby przeżyć – rośliny muszą zapewnić sobie także pierwiastki, które pobierają z gleby za pomocą korzeni, takie jak azot, potas i fosfor. A jeżeli w podłożu potrzebnych makro- lub mikroelementów nie ma lub jest ich zbyt mało? Wówczas wzbogacenie diety o mięso pomaga uzupełnić niedobory i osiągnąć reprodukcyjny sukces, a na tym wszystkim organizmom na ziemi zależy najbardziej. Na świecie występuje kilkaset gatunków roślin, które żywią się zwierzętami. Ich ofiarami najczęściej padają owady. I nie muszą jeść codziennie – większość gatunków taki posiłek konsumuje zaledwie kilka razy w ciągu roku. Najłatwiej spotkać je na bagnach. Niektóre z nich to epifity, czyli rośliny żyjące na innych roślinach, inne unoszą się na wodzie. Tworzą tajemniczy świat, który przyciąga i kusi nie tylko małe stworzenia, ale – choć z innych względów – ciekawi też nasz gatunek. W końcu zwykliśmy uważać, że to zwierzęta zjadają rośliny, a nie odwrotnie. Karol Darwin do tego stopnia fascynował się mięsożernymi roślinami, że skonstatował, iż jedna z nich interesuje go bardziej niż sama teoria ewolucji. Weźmy taką muchołówkę. To niemal ikoniczna roślina o charakterystycznych, podzielonych na pół liściach. Jeżeli wejdzie tam owad, zamykają się w sekundę, więżąc biedaka i powoli rozkładając za pomocą enzymów podobnych do tych, które mają w żołądkach zwierzęta. Mateusz Wrazidło, autor publikowanego w niniejszym wydaniu magazynu reportażu pt. Rośliny Zaginionego Świata (str. 102), pasją do tych wyjątkowych roślin zapałał już w dzieciństwie. Zaczął – z sukcesami – kolekcjonować je i hodować we własnym domu. Do tego stopnia, że dziś, jako doktorant Politechniki Śląskiej, naukowo zajmuje się tematami projektowania i konstrukcji urządzeń do prowadzenia pomiarów środowiskowych oraz uprawy wrażliwych gatunków tropikalnych w sztucznych warunkach. A żeby podziwiać, jak „hoduje je” sama natura, wyprawił się do krainy tepui w Gujanie, jednego z najmniej zbadanych miejsc na naszej planecie, słynącego z unikatowej flory, w tym roślin mięsożernych, a swoimi wrażeniami dzieli się z Czytelnikami. Przyjrzyjmy się zatem wraz z nim jednemu z fenomenów świata przyrody.
Palau: pierwszy kraj, który zakazał toksycznych kremów do opalania
Palau, wyspiarskie państwo położone na Oceanie Spokojnym, jest pierwszym, które wprowadziło zakaz stosowania niektórych kremów do opalania, które okazały się na tyle toksyczne, że stanowią zagrożenie dla koralowców i zwierząt morskich.
Od pierwszego stycznia kremy, które zawierają typowe składniki, nie mogą być używane ani sprzedawane na terenie kraju. "Musimy żyć w zgodzie ze środowiskiem, ponieważ środowisko jest źródłem życia" – skomentował wprowadzenie zakazu Prezydent Palau Tommy Remengesau. Nowy porządek w kraju, który promuje się jako "dziewiczy raj" dla nurków, zakazuje stosowania kremu do opalania zawierającego jeden z 10 składników. Lista zawiera między innymi oksybenzon, który pochłania ultrafioletowe światło. Międzynarodowa Fundacja ds. Rafy Koralowej stwierdziła, że większość zakazanych substancji chemicznych “jest niewiarygodnie toksyczna dla początkowych stadiów wielu gatunków dzikich zwierząt". Remengesau powiedział agencji prasowej AFP: "Kiedy nauka mówi nam, że jakaś praktyka jest szkodliwa dla rafy koralowej, populacji ryb lub dla samego oceanu, nasi mieszkańcy i goście nie przejdą koło tego obojętnie. [...] Toksyczne substancje chemiczne zostały znalezione w krytycznych na wielu obszarach Palau, a także w tkankach naszych najsłynniejszych rodzimych stworzeń. Nie mamy nic przeciwko temu, by być pierwszym narodem, który zakazał stosowania tych chemikaliów i zrobimy wszystko, co w naszej mocy, by szerzyć tę wiedzę." Laguna na skalistych wyspach Palau jest wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Kraj liczy około 20.000 mieszkańców rozrzuconych na setkach wysp i wysepek. Również Hawaje ogłosiły podobny zakaz – wejdzie on w życie w 2021 roku. Na szczęście dla środowiska liczba kremów przeciwsłonecznych zawierających szkodliwe chemikalia się zmniejsza – według ekspertów w 2018 zawierała je mniej więcej połowa kremów i balsamów do opalania w sprzedaży. Katarzyna Mazur
Czy kremy z filtrem są bezpieczne? Naukowcy radzą czytać etykiety
Nowe badanie przynosi niepokojące informacje o tym, co wchłania nasza skóra. Jednak wedle profesora pediatrii z Indiana University School of Medicine to mniejsze zagrożenie niż ryzyko raka skóry.
Jak przekonuje profesor Aaron E. Carroll nowotwory skóry to obecnie najczęstszy onkologiczny problem w USA. Dość skuteczną ochroną przeciwko szkodliwemu dla nas promieniowaniu UV są odpowiednie kremy z filtrem. Problem w tym, że wraz z nimi w naszą skórę wchłaniane są niezdrowe są substancje budzące niepokój naukowców. Powiedzmy to jednak bez ogródek - tak, powinniście dalej używać kremów do opalania. Tym, którzy są jednak wyjątkowo zapobiegliwi profesor Carroll doradza czytanie składu na opakowaniach i rezygnację z tych produktów, które zawierają tlenek cynku i dwutlenek tytanu. Ze względu na swoją dostępność kremy nie podlegają tak silnej kontroli i badaniom jak leki. Prawo europejskie jest dla nich jeszcze łaskawsze niż w USA. Amerykańska Federalna Agencja do spraw Leków (FDA) postanowiła przeprowadzić swoje własne testy by odpowiedzieć sobie na 2 pytania: w jakim stopniu wchłaniane są przez skórę chemikalia z kremów oraz jakie mogą być tego potencjalne skutki. Niedawno ogłoszono odpowiedź na pierwsze pytanie, znalazło się ono w badaniu opublikowanych w JAMA. Podczas próby 24 zdrowe osoby umieszczały na sobie jeden z czterech testowanych filtrów. Dwa z kosmetyków były w rozpylaczu, jeden jako olejek i jeden w postaci kremu. Uczestnicy pokrywali wybranym kosmetykiem 75 procent ciała cztery razy dziennie, przez 4 dni. W tym czasie pobrano od nich 30 próbek krwi. Według wytycznych FDA każdy składnik, który jest wchłaniany na poziomie przekraczającym 0,5 nanogramów na mililitr krwi powinien zostać przebadany toksykologicznie. Pod lupę wzięto cztery popularne składniki filtrów UV na skórę: avobenzon, oksybenzon, oktokrylen oraz ecamsule. Wszystkie cztery przekroczyły próg wchłanialności wymagany do rozpoczęcia testów. Ich poziomy u wszystkich badanych utrzymywały się powyżej granicy przez cały tydzień. Wyjątkiem jedynie pozostała grupa używająca kremu. Co więcej, między pierwszym a czwartym dniem doszło do podwyższenia się poziomów, co wskazuje na gromadzenie się związku chemicznego w ciele przy ciągłym stosowaniu kosmetyku. Nie ma obecnie dowodów na to, że filtry przeciwsłoneczne są szkodliwe dla zdrowia. Możliwe, że takie poziomy wchłaniania substancji są bezpieczne. Filtry są szeroko rozpowszechnione na całym świecie i jak dotąd nie ma żadnych alarmujących informacji dotyczących jakichkolwiek powikłań po ich stosowaniu. Profesor Carroll przekonuje na łamach The New York Times, że lepiej nie rezygnować z nich, bo są kluczowym elementem ochrony przed rakiem skóry. Dodaje jednak, że badania nad tym co trafia przez naszą skórę do organizmu i jakie mogą być tego konsekwencje muszą mieć miejsce. Według niego w tym roku FDA ma wydać rekomendacje dotyczące stosowania takich kosmetyków. Będzie w nich zawarta sugestia, by filtry zawierające kwas paraminobenzoesowy (może wywoływać alergie) oraz salicylan trietanoloaminy (ma związki z krwawieniami) nie były oznaczane sformułowaniem "ogólnie uznane za bezpieczne i efektywne". Podobnych rekomendacji w Europie raczej się nie spodziewamy, jednak czytanie składu produktu przed podaniem na skórę jeszcze nikomu nie zrobiło krzywdy. Wspomniane wcześniej sformułowanie dostają filtry opierające się na dwutlenku tytanu i/lub tlenku cynku. Te nieorganiczne związki nie są wchłaniane przez skórę, pozostają na jej powierzchni i tworzą barierę ochronną przed promieniowaniem UV. Ich wadą jednak jest to, że... je widać, a większość osób najchętniej nakłada kremy, które się ładnie wchłaniają i działają. Sporo osób używa także aerozoli, bo zwyczajnie wygodniej się z nich korzysta. W ostatnich latach niektóre znane z atrakcyjności turystycznej miejsca zaczęły zakazywać używania kremów z filtrami. Ich składniki okazały się zabójcze dla raf koralowych. Taki zakaz obowiązuje między innymi na Hawajach. Szkodliwe dla wodnej przyrody i zwierząt okazały się: oksybenzon, oktinoksat oraz grupa substancji o nazwie parabeny. Te substancje gromadzą się w organizmach odpoczywających ludzi oraz żyjących w wodzie zwierząt i roślin. Przy dziesiątkach tysięcy turystów okazało się to poważnym zagrożeniem dla bezcennych raf koralowych. - Jeśli chodzi o zdrowie osobiste - doradza profesor Carroll - rozsądny podstawowy plan to po prostu się zakrywać. Ja noszę koszulkę do pływania, chroniącą przed promieniami UV i do tego na słońcu kapelusz. Moje dzieci mówią, że nie wyglądam tak fajnie jak inni ojcowie, ale używam znacznie mniej filtrów niż one. To ułatwia mi życie i może okazać się pomocne dla środowiska.
Zaczerwieniona skóra, bąble, bolesne jęki i zimne kompresy – tak kończy się często urlopowe opalanie.
Kodeks bezpiecznego opalania A miało być tak cudownie: zachwycająca brązowa karnacja oraz zdrowa dawka witaminy D. I byłoby, gdybyśmy pamiętali o kilku podstawowych zasadach opalającego się urlopowicza oraz spakowali do plecaka niezbędne preparaty. Na wakacje nie ruszamy bez kremu z odpowiednio dobranym filtrem przeciwsłonecznym. Wartość filtra określa się międzynarodowym wskaźnikiem SPF (Sun Protectiv Factor – stopień ochrony przeciwsłonecznej). Im wyższy wskaźnik SPF, tym większa ochrona. Najmocniejsze kremy mają SPF 60. Generalna zasada brzmi: im jaśniejsza karnacja, tym wyższy wskaźnik. – W naszej strefie klimatycznej przeważają osoby o fototypie 2 (jasna cera i blond włosy) i 3 (dość jasna cera, brązowe włosy). Typ 2 bardzo często ulega poparzeniom i powinien stosować faktor o wartości 30, a nawet wyższej. Typ 3 jest odporniejszy i wystarczy, jeśli zastosuje SPF 20 – mówi dr Henryka Dąbrowska, dermatolog. Najwyższe wartości faktorów przeznaczone są dla dzieci, osób uczulonych na słońce, po zabiegach kosmetycznych. Najlepiej zabrać na wakacje dwa rodzaje kremów – jeden z wyższym SPF, na pierwsze dni opalania, drugi z niższym, gdy skóra przyzwyczai się już do słońca. Pamiętajmy, by przed wyjściem na słońce posmarować się kremem z filtrem odpowiednio wcześniej – ok. pół godziny, by zdążył się wchłonąć i zaczął działać. Warto też po dwóch godzinach na słońcu posmarować się ponownie. Opalanie zaczynamy od krótkich czasów. Gdy pierwszy raz wystawiamy się na słońce, wystarczy nam 15 minut. Przedłużenie tego czasu może skończyć się poparzeniem. Powinniśmy też unikać opalania się w godzinach szczytu słonecznego promieniowania – między godz. 11 a 15. Lepiej wtedy schować się w cieniu. Co jednak robić, gdy nieostrożnie daliśmy się ponieść słonecznemu szaleństwu i poparzyliśmy się? Po kilku godzinach od zbyt intensywnego opalania się na skórze pojawia się rumień, często także obrzęk, skóra piecze i boli. – Trzeba pamiętać o zdroworozsądkowych zasadach. Należy unikać słońca do ustąpienia rumienia. Przydadzą się też chłodne kompresy, które łagodzą ból i obrzęk. Poparzone miejsca smarujemy np. kremem Posthelios firmy La Roche Posay czy żelem Capital Soleil z Vichy – radzi dr Dąbrowska. Pomocne będą też preparaty z pantenolem, witaminą E, lanoliną, alantoiną. Gorzej, gdy na skórze oprócz rumienia pojawiają się pęcherzyki wypełnione płynem surowicznym. To już poparzenie drugiego stopnia (przy poparzeniu pierwszego stopnia występuje tylko rumień), nie wolno go lekceważyć. Może mu towarzyszyć także gorączka i objawy udaru słonecznego. – Trzeba jak najszybciej udać się do lekarza, bo potrzebne będą leki dostępne tylko na receptę. Lepiej więc chuchać na zimne i być ostrożnym z opalaniem, niż potem dmuchać na bolącą, poparzoną skórę.