To maleńkie państwo właśnie zmieniło nazwę. Zrywa z kolonialnym dziedzictwem
W niewielkim wyspiarskim państwie leżącym na Oceanie Spokojnym doszło do prawdziwej rewolucji. Kraj, do tej pory nazywany Nauru zmienił swoją oficjalną nazwę na Republikę Naoero. Nowe nazewnictwo ma lepiej oddawać tradycyjną pisownię i wymowę najmniejszej republiki na świecie.
Trudno sobie wyobrazić, by w czasach pokoju państwa zmieniały swoje nazwy. A jednak taka sytuacja ma miejsce i to nie tylko w przypadku niewielkich krajów. W ostatnich latach nazewnictwo zmieniały choćby Eswatini z Suazi czy Republika Macedonii Północnej z po prostu Macedonii. Do tego grona dołączył właśnie niewielki, wyspiarski kraj, którego mieszkańcy mogą od teraz posługiwać się tradycyjną nazwą państwa. Nowa, stara nazwa Już niedługo wszystkie mapy świata będą musiały przejść delikatną korektę. Prezydent Nauru, David Adeang, ogłosił bowiem, że Nauru zrywa ze swoim kolonialnym dziedzictwem. Powrót do nazwy Naoero ma na celu ochronę lokalnego języka oraz powrót do tradycyjnego nazewnictwa. Tradycję tę można dostrzec, spoglądając na herb najmniejszej republiki na świecie – nad centralnie umieszczoną tarczą unosi się nowo wprowadzona nazwa państwa. Zmiana nazwy to gest zrywający z kolonialnymi naleciałościami. W 1888 roku Naoero zostało oficjalnie zaanektowane przez Cesarstwo Niemieckie. Z powodu trudności z wymową rodzimej nazwy Niemcy zmienili ją tak, by lepiej odpowiadała europejskim preferencjom. Przez kolejne lata okupowany kraj nazywany był m.in. Nawodo czy Navoda Onawero. Co ciekawe, nie były to pierwsze nazwy, jakie Europejczycy nadali wyspiarskiemu państwu. W 1798 roku brytyjski żeglarz, zachwycony wyspą, nazwał ją „Przyjemną Wyspą”. Polityczne reakcje Z pozoru kontrowersje mógłby budzić proces, w jakim potoczyła się zmiana państwowej nazwy. Prezydent republiki zdecydował się nie przeprowadzać zapowiadanego wcześniej referendum, proponując od razu poprawki do nauruańskiej konstytucji. Ustawodawcy w dwóch rundach przegłosowali złożony projekt i tak, bez konieczności powszechnego głosowania, doszło do zmiany krajowej nazwy. Adeang tłumaczył później, że nowy tytuł stale funkcjonuje w społeczeństwie, które regularnie z niej korzysta. Nowa nazwa Republika Naoero została już oficjalnie uznana przez Organizację Narodów Zjednoczonych oraz państwa takie jak Australia i Nowa Zelandia. Ambasady Stanów Zjednoczonych i Chin na swoich stronach internetowych oraz w pierwszych aktach urzędowych również zaczęły stosować nową nazwę Naoero. Najmniejsza republika świata Naoero należy do najbardziej wyjątkowych krajów na świecie. Z powierzchnią wynoszącą nieco ponad 21 km² jest najmniejszą republiką, a pod względem rozmiaru to trzecie najmniejsze państwo świata (ustępuje jedynie Watykanowi i Monako). Złoty okres gospodarczy wyspiarskiego państwa przypada na lata 70. XX wieku. To wtedy, dzięki intensywnemu wydobyciu fosforanów, kraj ten miał najwyższy PKB na mieszkańca na świecie, a jego obywatele należeli do najbogatszych ludzi na całym globie. Wydobycie przyczyniło się jednak do niemal całkowitej destrukcji wyspy – ponad 80% jej obszaru przypomina obecnie surową powierzchnię Księżyca. Źródła: TimeOut, Polsat News
Najmniej znane państwa świata. Większość ludzi nie potrafi wskazać ich na mapie
Najmniej znane państwa świata to nie zawsze te najmniejsze czy najbardziej odległe. W wielu przypadkach chodzi raczej o kraje rzadko odwiedzane przez turystów lub takie, które rzadko pojawiają się w globalnych mediach. Na świecie istnieje wiele państw, które mimo fascynującej historii i niezwykłej geografii pozostają niemal anonimowe dla większości podróżników.
Spis treści: Kiribati – państwo rozproszone na środku Pacyfiku Nauru – mikropaństwo o powierzchni 21 km² Eswatini – afrykańskie królestwo o zmienionej nazwie Timor Wschodni – młode państwo Azji Tonga – królestwo setek wysp Tuvalu – jedno z najmniejszych państw świata Saint Kitts i Nevis – najmniejsze państwo obu Ameryk Wyspy Świętego Tomasza i Książęca – tropikalne państwo w Zatoce Gwinejskiej Dżibuti – strategiczny kraj na Rogu Afryki Dlaczego niektóre państwa pozostają mało znane? Lista najmniej znanych państw świata nie jest jednak obiektywnym rankingiem. To raczej zestaw inspirujących kierunków podróży, które wyróżniają się położeniem, skalą czy historią. Wśród nich znajdziemy wyspiarskie państwa Oceanii, niewielkie kraje Karaibów oraz mało znane państwa Afryki. Warto też pamiętać, że „mała rozpoznawalność” może wynikać z różnych czynników – liczby turystów, wielkości populacji, izolacji geograficznej czy niewielkiej obecności w mediach. Poniżej przedstawiamy dziewięć krajów, które często pojawiają się w zestawieniach najmniej znanych państw świata. Kiribati – państwo rozproszone na środku Pacyfiku Kiribati to jedno z najbardziej odległych państw świata. Ten wyspiarski kraj leży na środkowym Pacyfiku i składa się z 33 wysp rozrzuconych na ogromnym obszarze oceanu. W rzeczywistości archipelag tworzą 32 atole koralowe oraz jedna wyspa – Banaba, która różni się geologicznie od pozostałych. Łączna powierzchnia lądów jest niewielka, ale wody terytorialne państwa należą do największych na świecie. Kiribati często pojawia się w dyskusjach o zmianach klimatycznych. Większość wysp wznosi się zaledwie kilka metrów nad poziomem morza, dlatego kraj jest szczególnie narażony na skutki podnoszenia się poziomu oceanów. Mimo izolacji państwo ma bogatą kulturę oceaniczną i tradycję żeglarską, a lokalna społeczność pielęgnuje silne więzi z oceanem i naturą. Nauru – mikropaństwo o powierzchni 21 km² Nauru to jedno z najbardziej niezwykłych państw na mapie świata. Wyspa położona jest na zachodnim Pacyfiku, a jej powierzchnia wynosi zaledwie około 21 kilometrów kwadratowych. Pod względem wielkości Nauru jest trzecim najmniejszym państwem świata, zaraz po Watykanie i Monako. Co ciekawe, kraj nie ma oficjalnej stolicy – funkcje administracyjne pełni dystrykt Yaren. Przez wiele lat gospodarka państwa opierała się na wydobyciu fosforytów, które powstały z nagromadzonych przez tysiące lat ptasich odchodów. Intensywna eksploatacja doprowadziła jednak do poważnych zmian krajobrazu i degradacji środowiska. Dziś Nauru jest jednym z najbardziej izolowanych krajów globu, a jego gospodarka w dużej mierze zależy od pomocy międzynarodowej i usług administracyjnych. Eswatini – afrykańskie królestwo o zmienionej nazwie Jeszcze kilka lat temu państwo to funkcjonowało pod nazwą Suazi lub Swaziland. W 2018 roku król Mswati III zdecydował jednak o oficjalnej zmianie nazwy kraju na Królestwo Eswatini. To niewielkie państwo położone jest w południowej Afryce i graniczy z Republiką Południowej Afryki oraz Mozambikiem. Eswatini należy do ostatnich monarchii absolutnych na świecie. Kraj znany jest z żywych tradycji kulturowych, barwnych ceremonii oraz silnego przywiązania do obrzędów plemiennych. Jednym z najbardziej znanych wydarzeń jest coroczna ceremonia Umhlanga, nazywana także Tańcem Trzcin. Choć Eswatini nie jest popularnym kierunkiem turystycznym, przyciąga podróżników zainteresowanych dziką przyrodą, parkami narodowymi i autentyczną kulturą Afryki. Timor Wschodni – młode państwo Azji Timor Wschodni, znany również jako Timor-Leste, to jedno z najmłodszych państw świata. Niepodległość uzyskał dopiero w 2002 roku, po długim okresie walki o suwerenność. Państwo zajmuje wschodnią część wyspy Timor oraz kilka mniejszych wysp w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Geograficznie kraj leży pomiędzy Morzem Timor i Morzem Sawu, a nie – jak czasem błędnie się podaje – przy Morzu Południowochińskim. Timor Wschodni wyróżnia się mieszanką wpływów portugalskich i azjatyckich, co widać w języku, kuchni oraz architekturze. Oficjalnymi językami są portugalski i tetum. Choć gospodarka państwa nadal się rozwija, kraj posiada ogromny potencjał turystyczny dzięki dziewiczym rafom koralowym, górskim krajobrazom i tradycyjnej kulturze. Tonga – królestwo setek wysp Królestwo Tonga to archipelag położony w południowej części Oceanii. Państwo składa się z 176 wysp, z których około 53 są zamieszkane. Tonga jest jednym z niewielu krajów regionu, które zachowały ciągłość monarchii od czasów przedkolonialnych. Królestwo uniknęło także pełnej kolonizacji przez europejskie imperia. Wyspy słyną z białych plaż, turkusowych lagun i aktywności wulkanicznej. W wodach wokół Tonga można obserwować humbaki, które co roku przypływają tu na okres rozrodu. Mimo naturalnego piękna Tonga pozostaje stosunkowo mało znanym kierunkiem podróży, głównie ze względu na odległe położenie na Oceanie Spokojnym. Tuvalu – jedno z najmniejszych państw świata Tuvalu to mikropaństwo położone na Oceanie Spokojnym, które często bywa błędnie opisywane w rankingach geograficznych. Kraj składa się z 9 głównych wysp – sześciu atoli i trzech wysp rafowych. W obrębie tych atoli znajduje się jednak ponad 100 niewielkich wysepek i motu, co bywa mylone z liczbą wysp tworzących państwo. Tuvalu jest jednym z najmniej zaludnionych krajów świata i jednocześnie jednym z najbardziej zagrożonych przez podnoszący się poziom oceanów. Stolica państwa, Funafuti, znajduje się na największym atolu archipelagu. Życie mieszkańców koncentruje się wokół rybołówstwa, tradycyjnych wspólnot oraz gospodarki oceanicznej. Saint Kitts i Nevis – najmniejsze państwo obu Ameryk Saint Kitts i Nevis to niewielkie państwo karaibskie składające się z dwóch głównych wysp. Leży w archipelagu Małych Antyli na Morzu Karaibskim. Pod względem powierzchni i liczby ludności jest to najmniejsze państwo obu Ameryk. Mimo niewielkich rozmiarów kraj posiada bogatą historię kolonialną i kulturową. Wyspy słyną z zielonych wzgórz wulkanicznych, plantacji trzciny cukrowej i kolonialnej architektury. Turystyka stała się dziś jednym z najważniejszych filarów gospodarki. Państwo przyciąga także inwestorów dzięki programowi obywatelstwa przez inwestycję, który należy do najstarszych na świecie. Wyspy Świętego Tomasza i Książęca – tropikalne państwo w Zatoce Gwinejskiej São Tomé i Príncipe to niewielkie państwo wyspiarskie położone w Zatoce Gwinejskiej u wybrzeży Afryki. Archipelag był przez kilka stuleci portugalską kolonią, co widać w języku, kulturze i architekturze. Niepodległość kraj uzyskał w 1975 roku. Wyspy słyną z bujnych lasów tropikalnych, plantacji kakao oraz niezwykle bogatej bioróżnorodności. Dzięki temu często nazywane są „afrykańskimi Galapagos”. Mimo ogromnych walorów przyrodniczych państwo pozostaje jednym z najmniej odwiedzanych miejsc w regionie. Dżibuti – strategiczny kraj na Rogu Afryki Dżibuti leży w jednym z najbardziej strategicznych regionów świata – na Rogu Afryki, w pobliżu wejścia do Morza Czerwonego. Państwo graniczy z Etiopią, Somalią i Erytreą, a jego położenie sprawia, że przez terytorium kraju przebiegają ważne szlaki handlowe i morskie. Choć powierzchnia państwa jest stosunkowo niewielka, krajobraz Dżibuti jest niezwykle różnorodny. Można tu zobaczyć pustynie lawowe, słone jeziora i aktywne strefy tektoniczne. Jedną z największych atrakcji przyrodniczych jest jezioro Assal – jedno z najniżej położonych miejsc na Ziemi i jedno z najbardziej zasolonych jezior świata. Dlaczego niektóre państwa pozostają mało znane? Istnieje kilka powodów, dla których niektóre kraje rzadko pojawiają się w globalnej świadomości. Najczęściej decydują o tym: odległe położenie geograficzne, niewielka liczba mieszkańców, mały ruch turystyczny, ograniczona obecność w mediach międzynarodowych. Wiele z tych państw znajduje się na rozproszonych archipelagach Oceanii lub w mniej uczęszczanych regionach Afryki i Karaibów. Jednocześnie właśnie te miejsca często oferują autentyczne doświadczenia podróżnicze, nieskażone masową turystyką. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Watykan może stracić tytuł najmniejszego państwa. Na mapie Europy ma pojawić się nowy mikrokraj
Władze Albanii dążą do powołania najmłodszego kraju świata o wielkości zaledwie 10 hektarów. Zapowiadane mikropaństwo zakonu bektaszytów ma posiadać własną administrację, paszporty, a nawet służby wywiadowcze.
Spis treści: W Europie ma powstać „Muzułmański Watykan” Kim są bektaszyci? Najmłodszy kraj świata W ostatnim czasie wiele mówi się o zmianach na mapie Europy. Nie tak dawno media donosiły, że do renegocjowania swoich granic zmuszone są Szwajcaria i Włochy. Powód? Topnienie alpejskich lodowców wywołane zmianami klimatycznymi. Z kolei na początku 2024 r. głośno było o planowanej zmianie nazwy Walii na „Cymru”. – Walia to nazwa narzucona Cymru i zasadniczo wcale nie jest walijskim słowem. Świat wie o Walii ze względu na jej powiązania z Anglią od 1282 r. Mało kto słyszał o Cymru lub zdaje sobie sprawę, że mamy swój własny, unikatowy język i kulturę, która całkowicie różni się od innych krajów w Wielkiej Brytanii – przekonywali pomysłodawcy inicjatywy. Nadal realna wydaje się wizja powstania na Starym Kontynencie nowego kraju, wielkości zaledwie ¼ Watykanu. Zapowiadane mikropaństwo ma być muzułmańską odpowiedzią na Stolicę Apostolską. W Europie ma powstać „Muzułmański Watykan” Położony w sercu Rzymu Watykan jest obecnie najmniejszym państwem świata. Niewykluczone jednak, że wkrótce się to zmieni. Według zapowiedzi Edi Rama, premiera Albanii, na terytorium Tirany powstanie nowy, wzorowany na Stolicy Piotrowej kraj o powierzchni 10 hektarów, czyli cztery raz mniejsze niż Państwo Kościelne. Tamtejsze władze planują przekształcić islamski zakon bektaszytów w suwerenne państwo, z własną administracją, paszportami, a nawet służbami wywiadowczymi. Jego głównym zadaniem, jak podkreśla szef albańskiego rządu, będzie promocja wartości pokoju, tolerancji i współistnienie ludzi różnych wyznań. – Celem nowego państwa jest promowanie tolerancyjnej wersji islamu, z której Albania jest dumna. Albania, niewielki kraj na Bałkanach Zachodnich, uratowała żydowskich uchodźców przed nazistami w czasie II wojny światowej i udzieliła schronienia Afgańczykom po dojściu talibów do władzy w 2021 roku – zaznaczył premier Edi Rama. Kim są bektaszyci? Przywódcą Suwerennego Państwa Zakonu Bektaszytów miałby zostać obecny duchowy przywódca zakonu, derwisz Baba Mondi. Historia bractwa sięga XIII wieku. Jego założycielem był Hadżdżi Bektasz Wali z Niszapuru, ale to Balım Sultan w XIV w. nadał bractwu bektaszijja ostateczny kształt. Przez dekady centrum życia zakonnego bektaszytów znajdowało się w Turcji. Wszystko uległo zmianie w 1925 roku, gdy dawne Imperium Osmańskie zarządziło likwidację wszystkich bractw sufickich, a cała działalność zakonników przeniosła się na Bałkany – do Albanii, Kosowa i Macedonii Północnej. – Jako jedyni na świecie mówimy prawdę o islamie i nie mieszamy jej z polityką – podkreśla Baba Mondi w wywiadzie dla „The New York Times”. Wyraża jednocześnie nadzieję, że największe mocarstwa świata, jak Stany Zjednoczone, nie staną na przeszkodzie i uznają suwerenność jego państwa. Bektaszyci stanowią około 10% społeczności muzułmańskiej w Albanii. Zarówno szyici, jak i sunnici uważają wyznawców bektaszijji za heretyków. Najmłodszy kraj świata Jeśli zakon bektaszytów z Tirany faktycznie ogłosi suwerenność, założone przez nich państwo będzie nie tylko najmniejszym, ale, rzecz jasna, także najmłodszym krajem globu. Obecnie to miano należy do położonego we wschodniej części Afryki Sudanu Południowego, który na mapie świata pojawił się w lipcu 2011 roku. W przeprowadzonym ponad dekadę temu referendum ponad 98% upoważnionych do głosowania opowiedziało się za podziałem Sudanu na dwie części. W Europie natomiast prym wiodą byłe republiki jugosłowiańskie – Kosowo, Serbia i Czarnogóra. Pierwsza z nich niepodległość, wciąż kwestionowaną przez wiele mocarstw, ogłosiła w 2008 r. Kolejne odpowiednio – w 2006 i 2007 r. Dodajmy, że za najmłodszy azjatycki kraj uznawany jest Timor Wschodni na wyspie Timor, który od 2002 r. cieszy się niezależnością. Źródło: rp.pl, geekweek.interia.pl, National Geographic Polska. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Największe państwo Afryki ma długą historię. Jednak formalnie istnieje dopiero od kilkudziesięciu lat
Afryka, nazywana kolebką ludzkości, ma niezwykle długą i barwną historię, która rozpoczyna się już w czasach prehistorycznych. To właśnie tam odnaleziono najstarsze ślady bytności przodków naszego gatunku. Dziś drugi pod względem wielkości kontynent jest zamieszkany przez niemal 1,5 mld osób. Jakie jest największe państwo Afryki? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
W tym artykule: Jakie jest największe państwo w Afryce? Stolica największego państwa w Afryce Historia największego państwa w Afryce Współczesna historia Algierii Afryka jest podzielona na ponad 50 suwerennych państw, których łączna powierzchnia przekracza 30 milionów kilometrów kwadratowych. Tak ogromny obszar tworzy istny kalejdoskop krajobrazów, w którym rozległe pustynie mieszają się z obszarami górskimi i gęstymi lasami równikowymi. Który z afrykańskich krajów jest największy? Jakie jest największe państwo w Afryce? Największe państwo Afryki to Algieria – kraj położony w Afryce Północnej, nad Morzem Śródziemnym. Jego powierzchnia to 2 381 740 kilometrów kwadratowych. Oznacza to, że Demokratyczną Republikę Konga, drugi na liście największych afrykańskich krajów, wyprzedza zaledwie o 36 882 kilometry kwadratowe. Algieria jest destynacją wybieraną przez turystów lubiących nieoczywiste kierunki. Kiedyś poznawali ją i opisywali wielcy podróżnicy, chcący „oswoić” obcy i nieprzyjazny Czarny Ląd. Podróż po Algierii odbył między innymi Ferdynand Ossendowski. Jeden z największych podróżników spisał swoje wrażenia w książce zatytułowanej „Pod smaganiem samumu”. Sahara: narodziny pustyni. "Nie sposób jej sobie wyobrazić" Sahara jest tak wielka, tak piękna, i tak zróżnicowana. Przejechałem tylko mały jej kawałek. Ale zobaczyłem miejsce, w którym rodzi się pustynia. Położenie Jak już wspomnieliśmy, Algieria leży w Afryce Północnej. Na wschodzie graniczy z Tunezją i Libią, na zachodzie z Mauretanią, Saharą Zachodnią i Marokiem, natomiast na południu – z Nigrem i Mali. Północna granica lądowa jest wyznaczona linią brzegową Morza Śródziemnego. Podział administracyjny Algierii Kraj jest podzielony na 48 wilajetów. Nazwa określająca te jednostki administracyjne pochodzi od arabskiego słowa „waliyah”, które oznacza „zarządzać”. Jest stosowana od 1864 roku. Wówczas wskazywała na prowincje mieszczące się w granicach Imperium Osmańskiego. Ludność Algierię w większości zamieszkują Arabowie, którzy stanowią ponad 80 proc. ogółu ludności. Poza nimi kraj zamieszkują także Berberowie, głównie Kabylowie i Tuaregowie, Beduini oraz ludność europejska, przede wszystkim Francuzi. W 2024 roku populacja przekroczyła 46 milionów osób, a gęstość zaludnienia wyniosła 19,2 os. na kilometr kwadratowy. Stolica największego państwa w Afryce Funkcję stolicy oraz gospodarczego, kulturalnego i naukowego centrum kraju pełni Algier. Największe, bo mierzące 273 kilometry kwadratowe, miasto kraju jest położone na stokach Sahelu, rozciągających się wzdłuż Zatoki Algierskiej. Historia największego państwa w Afryce Współczesna Algieria została utworzona w 1962 roku, ale historia osadnictwa na ziemiach położonych w granicach tego kraju rozpoczęła się już w starożytności. Starożytność Jako pierwsi terytorium współczesnej Algierii zasiedliły ludy berberyjskie. W XII wieku p.n.e. zaczęły powstawać tam fenickie osady, które trzy stulecia później wcielono do Imperium Kartagińskiego. W 202 roku p.n.e. powstała Numidia, rozciągająca się na terytoriach na zachód od Kartaginy i na wschód od Oranu. Państwo początkowo było podzielone na dwa królestwa plemienne, wschodnie i zachodnie. Po II wojnie punickiej cześć wschodnia została podbita przez zachodnią, a w 118 roku p.n.e. nastąpił podział królestwa na trzy części. Król Jugurta chciał skupić całą władzę w swoich rękach, co w konsekwencji doprowadziło do wojny z Rzymem. Po przegranej, Numidia stała się rzymską prowincją. W czasie rzymskich rządów kraj stał się jednym ze spichlerzy imperium. Zaczął wówczas rozkwitać kulturowo i gospodarczo. Ruiny Timgad. Czym zasłynęło rzymskie miasto w Afryce Północnej? Timgad to ruiny starożytnego rzymskiego miasta w Algierii. Stanowisko zostało w 1982 roku wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dowiedz się, kto założył Timgad i jak doszło do up... Średniowiecze W V stuleciu n.e. wybrzeże Algierii najechali i podbili Wandalowie. Kilkadziesiąt lat później obszary te zostały zajęte przez Bizancjum, a w drugiej połowie VII wieku – przez Arabów. Wówczas rozpoczął się proces arabizacji i islamizacji plemion berberyjskich. Nowożytność Pod koniec XV stulecia wybrzeżami Algierii władali berberyjscy piraci. Do ich osad dotarli muzułmańscy uchodźcy z Hiszpanii. Piraci ochoczo wyprawiali się na tereny hiszpańskie, co w konsekwencji doprowadziło do zajęcia przez Hiszpanów Oranu (w 1509 roku) i Algieru (w 1510 roku). Groźba hiszpańskiej ekspansji stawała się coraz bardziej realna, więc Berberowie zwrócili się o pomoc do Imperium Osmańskiego i w 1519 roku przyjęli tureckie zwierzchnictwo. Państwo zostało wcielone do jego granic jako Al-Dżazair. Epoka XIX wieku W 1830 roku Algier padł łupem Francji. W kolejnych latach Francuzi podporządkowywali sobie kolejne tereny. W 1847 roku zatriumfowali nad wojskami emira Abd al-Kadira i opanowali tereny wewnętrzne. Algieria stała się osadniczym terytorium zamorskim Francji. Osadnictwo rozpoczęło się pod koniec lat 40. XIX stulecia. Miejscowa ludność wielokrotnie występowała przeciwko kolonizatorom, ale powstania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu. W 1881 roku Algierii został nadany kodeks tubylczy, na mocy którego miejscowa ludność nie mogła między innymi przynależeć ani do partii politycznych, ani do związków zawodowych. Część represji prawnych zniesiono dopiero po I wojnie światowej. Współczesna historia Algierii W trakcie II wojny światowej kraj stał się areną walk aliantów z siłami rządu Vichy. Gdy działania frontowe dobiegły końca, nastroje antykolonialne uległy znacznemu nasileniu. W 1946 roku powołano tajną organizację Ruch na rzecz Triumfu Wolności Demokratycznych. Rok później z jej szeregów wyłoniła się konspiracyjna Organizacja Specjalna, która uległa przekształceniu w Komitet Rewolucyjny Jedności i Akcji. Niepodległość W 1954 roku wybuchło zbrojne powstanie niepodległościowe, a komitet przeistoczył się we Front Wyzwolenia Narodowego. Wkrótce działania wyzwoleńcze objęły cały kraj, czego efektem było zaostrzenie represji. W kolonii zapanowały rządy terroru. Francuzi wprowadzili zasadę odpowiedzialności zbiorowej i zaczęli ją realizować poprzez pacyfikacje, karne ekspedycje i tortury. W 1958 roku w Kairze powołano Tymczasowy Rząd Republiki Algierskiej. Cztery lata później Front Wyzwolenia Narodowego podpisał z francuskim rządem układ w Évian-les-Bains proklamujący niepodległość republiki. Doprowadziło to do nasilenia zamachów terrorystycznych, inicjowanych przez Organizację Tajnej Armii. Następstwem tych działań był masowy exodus osadników. Do połowy 1962 roku kraj opuściło ok. 80 proc. Francuzów. Formowanie rządu Pierwsza algierska konstytucja została przyjęta w 1963 roku. W październiku tego samego roku wybuchł krótkotrwały konflikt marokańsko-algierski. Władze Maroka zakwestionowały suwerenność Algierii i podjęły nieskuteczną próbę zajęcia prowincji Tinduf i Baszszar. W 1964 roku Front Wyzwolenia Narodowego stał się oficjalną partią polityczną i objął samodzielne rządy. 25 lat później uchwalona została nowa demokratyczna konstytucja, czego następstwem był wielki chaos polityczny. Wojna domowa Społeczeństwo poparło Islamski Front Ocalenia. W 1990 roku fundamentalistyczne ugrupowanie wygrało w wyborach komunalnych i regionalnych. Gdy w 1991 roku uzyskało większość głosów w pierwszej turze wyborów parlamentarnych, zainterweniowało wojsko. W zamachu stanu Islamski Front Ocalenia został zdelegalizowany, a wybory – unieważnione. Władzę objęła dyktatura wojskowa. Sprzeciw wobec islamizmu zyskał poparcie niektórych sąsiadów i wielu państw europejskich. To zachęciło wojskowych do wprowadzenia stanu wyjątkowego, co doprowadziło do wybuchu wojny domowej. Niebiesko na białym: 48 godzin w Algierze To miasto ma wszystko. Morze, góry, świetny klimat, piękną architekturę i tajemnicę, którą odkryć mogą tylko nieliczni W 1997 roku Islamska Armia Ocalenia ogłosiła jednostronne zawieszenie broni. Była to odpowiedź na rządową propozycję amnestii dla rebeliantów. Gdy w 1999 roku prezydentem został Abd al-Aziz Butefilka (z ramienia Frontu Wyzwolenia Narodowego), proces pokojowy przyspieszył. W 2000 roku nastąpiło rozwiązanie zbrojnego ramienia Islamskiego Frontu Ocalenia – Islamskiej Armii Ocalenia. Po wygaszeniu konfliktu utrzymano zakaz funkcjonowania partii fundamentalistycznych. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Największy kraj w Europie ma też najwięcej ludności. Ale gospodarkę ma dość słabą
Można wziąć pod uwagę powierzchnię, ludność lub ekonomię. Jaki jest największy kraj w Europie? W poniższym artykule odpowiadamy na to pytanie.
W tym artykule: Największy kraj w Europie pod względem powierzchni Największy kraj w Europie pod względem liczby ludności Największy kraj w Europie pod względem gospodarki Największy kraj w Europie – Rosja Mówiąc o Europie w ujęciu geograficznym robimy pewne uproszczenie. Kontynenty Europa oraz Azja tworzą w rzeczywistości jeden kontynent – Eurazję. Granica między nimi jest wytyczona dość arbitralnie. Prowadzi to do sporów np. o to, czy Elbrus to najwyższy szczyt Europy, czy tylko jeden ze szczytów azjatyckich. Trudności pojawiają się też przy różnego rodzaju rankingach. Załóżmy, że chcemy wyłonić największy kraj w Europie. Jakiego kryterium użyjemy? Warto przypomnieć, że współczesna Europa jest podzielona na 46 państw (a uwzględniając Kosowo – na 47). W granicach Europy w całości leżą 43 kraje. Największy kraj w Europie pod względem powierzchni Europa zajmuje powierzchnię około 10 523 000 km kw. Biorąc pod uwagę całkowitą powierzchnię państwa, największe kraje w Europie to: Znamy wyniki World Happiness Report 2022. Do najszczęśliwszego kraju dolecimy z Polski w niecałe 2 godziny Które kraje na świecie są najszczęśliwsze? Odpowiedź przynosi coroczny raport World Happiness Report przygotowywany na zlecenie Organizacji Narodów Zjednoczonych. Rosja – 17 098 242 km kw., Kazachstan – 2 724 900 km kw., Turcja – 783 562 km kw., Francja – 643 801 km kw., Ukraina – 603 550 km kw. Z powierzchnią 312 696 km kw. Polska w tym zestawieniu plasuje się na pozycji 11. Warto jednak pamiętać, że Rosja, Kazachstan i zwłaszcza Turcja w sporej części leżą w Azji. Francja ma natomiast liczne terytoria zależne poza Europą. Jeśli uwzględniamy tylko tereny Starego Kontynentu, ranking wygląda tak: Rosja – 3 969 100 km kw., Ukraina – 603 550 km kw. Francja – 551 695 km kw., Hiszpania – 505 370 km kw., Szwecja – 450 295 km kw. Polska wówczas przesuwa się na miejsce 9. Największy kraj w Europie pod względem liczby ludności Inną miarą w tym rankingu może być liczba mieszkańców danego kraju. Stary Kontynent zamieszkuje ok. 746,4 mln osób (z czego 448 mln na terenie Unii Europejskiej). Oto największe kraje w Europie pod względem liczby ludności: Rosja – 142 021 981 mieszkańców (ok. 110 mln w części europejskiej), Niemcy – 84 316 622 mieszkańców, Turcja – 83 047 706 mieszkańców, Francja – 68 305 148 mieszkańców, Wielka Brytania – 67 791 400 mieszkańców. Polska z liczbą ludności wynoszącą 41 026 068 znajduje się w tym zestawieniu na miejscu 9. Jeśli uwzględnimy tylko mieszkańców europejskiej części Francji (64 898 000), zamienia się ona miejscami ze Zjednoczonym Królestwem. Można przy okazji przypomnieć ranking największych miast Europy pod względem liczby ludności: Stambuł (Turcja) – 15 514 000 mieszkańców, Moskwa (Rosja) – 13 010 000 mieszkańców, Paryż (Francja) – 10 858 000 mieszkańców, Londyn (Wielka Brytania) – 9 950 000 mieszkańców, Sankt Petersburg (Rosja) – 5 350 000 mieszkańców. Licząca 1 796 000 mieszkańców Warszawa znajduje się tu na 14. pozycji. Największy kraj w Europie pod względem gospodarki Kraje europejskie można też porównywać pod kątem potęgi ekonomicznej. Najczęściej bierze się wówczas pod uwagę tzw. produkt krajowy brutto (PKB). Jest to łączna wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych przez narodowe i zagraniczne czynniki produkcji na terenie danego państwa w ciągu roku. W tym ujęciu, zgodnie z danymi Międzynarodowego Funduszu Walutowego największe kraje w Europie pod względem gospodarki to: Niemcy – 4591 mld dolarów, Wielka Brytania – 3495 mld dolarów, Francja – 3130 mld dolarów, Włochy – 2328 mld dolarów, Rosja – 2056 mld dolarów. PKB Polski wynosi 844 mld dolarów, co daje nam miejsce 10. Warto dodać, że 6 z 10 najbogatszych krajów na świecie wciąż znajduje się w Europie. Zamożność państwa lepiej opisuje produkt krajowy brutto przypadający na jednego mieszkańca. Zestawienie PKB per capita wygląda w Europie tak: Luksemburg – 138 772 dolarów, Szwajcaria – 94 696 dolarów, Norwegia – 81 995 dolarów, Irlandia – 94 556 dolarów, Islandia – 72 231 dolarów. Polska ze wskaźnikiem 14 789 dolarów jest na pozycji 29. Wyżej niż Rosja – 12 074 dolarów, miejsce 35. Największy kraj w Europie – Rosja Federacja Rosyjska w tych zestawieniach najczęściej przoduje. Ma największą powierzchnię i liczbę ludności oraz dwa z pięciu największych miast kontynentu. Jednak gospodarkę ma dość słabą, opartą przede wszystkim na wydobyciu paliw kopalnych. Nie można też zapominać, że to Rosja dokonała bezprawnej zbrojnej agresji na Ukrainę. Czyli jeden z największych i najbardziej ludnych krajów Europy. Źródło: National Geographic Polska.
Najstarsze państwo świata jest zarazem najmniejszym? Wielu może być zaskoczonych
Jakie jest najstarsze państwo świata? Odpowiedź na to pytanie wydaje się bardziej skomplikowana, niż można było przypuszczać. Wśród najczęściej wymienianych krajów są Egipt, Chiny, Armenia i... San Marino.
W tym artykule: Jakie jest najstarsze państwo świata? Chiny, Grecja, a może Iran? Armenia jest najstarszym państwem świata? Najstarsza republika świata Ranking najstarszych krajów świata O ile wymienienie najmłodszych państw globu nie stanowi większego problemu, to wskazanie na mapie najstarszego kraju świata już tak. W tej kwestii od dekad trwają spory. Właściwie do dzisiaj historycy nie są pewni, która nacja była pierwsza. Jedni twierdzą, że Egipt, drudzy wskazują Chiny, a jeszcze inni uważają, że Armenia lub San Marino. Kto ma rację? Jakie jest najstarsze państwo świata? Dziś Egipt uchodzi za mekkę turystów spragnionych słońca, pięknych widoków i unikatowych zabytków. Nie wolno jednak zapominać o bogatej historii tego państwa, które przeważnie otwiera zestawienie najstarszych nacji świata. Kraj faraonów powstał na początku III tysiąclecia p.n.e. i przetrwał niemal 3 tysiące lat, do 30 r. p.n.e. Wtedy stał się on częścią Cesarstwa Rzymskiego. Dzieje Egiptu najczęściej dzieli się na cztery główne okresy: Stare Państwo (ok. 2675–2170 p.n.e.), Średnie Państwo (2050–1760 p.n.e.), Nowe Państwo (1570–1070 p.n.e.), Epoka Późna (664–332 p.n.e.). Warto wspomnieć także o tzw. Okresach Przejściowych, kiedy w kraju panował chaos, wewnętrzne spory i napięcia. Co golili Egipcjanie po śmierci kota? Oto, jak poważane były koty w starożytnym Egipcie Były rozpieszczane, czczone, a nawet przedstawiane jako bóstwa. Koty w starożytnym Egipcie cieszyły się niezwykłą popularnością. Niektóre obyczaje z nimi związane mogą zadziwiać. O Egipcie jako najstarszym państwie świata możemy mówić w kontekście dynastycznym. W czasach starożytnych, przez ok. 2800 lat, władzę nad Nilem sprawowało ponad 30 dynastii. Najdłużej na tronie zasiadała XVIII dynastia (nazywana przez wielu dynastią Totmesydów), z której wywodził się m.in. Tutanchamon. Z kolei najkrócej rządziła XXVIII dynastia, której jedynym przedstawicielem był faraon Amyrtajos. Chiny, Grecja, a może Iran? Niezwykle bogatą i długą historią pochwalić się mogą również Chiny, Grecja oraz Iran. Pierwsza cesarska dynastia w Państwie Środka pojawiła się w 221 p.n.e. po zjednoczeniu kraju przez króla Qin, Zhenga, który później ogłosił się Pierwszym Cesarzem. Jeszcze wcześniej, bo między 2070 a 1600 rokiem p.n.e., pieczę nad ziemiami wchodzącymi w skład dzisiejszych Chin sprawowała dynastia Xia, której istnienie wciąż jest podważane przez naukowców. Stąd określa się ją jako „półlegendarną”. Mówiąc o najstarszych państwach świata, nie sposób nie wspomnieć o Grecji. Kraju o wielowiekowej tradycji, uważanym za kolebkę cywilizacji zachodniej i kojarzonym przede wszystkim z miastami-państwami, czyli polis. I właśnie dlatego należy pamiętać, że starożytna Grecja nie była państwem w dzisiejszym tego słowa znaczeniu, a związkiem mikropaństw. Do grona krajów o najdłuższym stażu z pewnością zaliczyć można też Iran, dawniej znany jako Persja. Początki imperium Persów datuje się na VII–VIII wiek p.n.e. Armenia jest najstarszym państwem świata? Choć dla wielu może to być zaskoczenie, za najstarszy kraj świata uznawana bywa także położona między Europą a Azją Armenia. Jak się okazuje, nieprzypadkowo. Tamtejsze ziemie zamieszkiwane były bowiem jeszcze przed naszą erą, a obecne państwo armeńskie jest piątym w historii. Pierwsze powstało na początku II w. p.n.e. i przetrwało 600 lat. Za rządów Tigranesa II (95–55 r. p.n.e.) obejmowało znaczną część Bliskiego Wschodu. Drugie istniało na przełomie pierwszego i drugiego tysiąclecia naszej ery. Jego stolicą było wówczas nazywane miastem tysiąca kościołów Ani, obecnie należące do Turcji. Potem Armenia na 300 lat odrodziła się w Cylicji nad Morzem Śródziemnym (również na terenie dzisiejszej Turcji). Czwartym państwem była Demokratyczna Republika Armenii (1918–1920), proklamowana na Kaukazie po upadku carskiej Rosji. Potem weszła w skład Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Niepodległość odzyskała w 1991 r. Nie ma jednak wątpliwości co do tego, że Armenia to najstarszy chrześcijański kraj na świecie. W 301 r. (niektóre źródła podają również rok 302) król Tiridates III – jako pierwszy przywódca w historii – ustanowił chrześcijaństwo religią państwową. Dokonał tego dekadę przed wydaniem przez Konstantyna Wielkiego tzw. edyktu mediolańskiego i 665 lat przed chrztem Polski. Najstarsza republika świata Wśród najstarszych krajów świata często wymieniane jest San Marino, czyli najstarsza... wciąż istniejąca republika. Jej początki sięgają roku 301, gdy święty Maryn – w obawie przed prześladowaniami – założył wraz z grupą chrześcijan niewielką górską republikę. Suwerenności państwa nie zagroziły ani imperialne zapały Napoleona Bonapartego, ani najkrwawsze w historii ludzkości konflikty zbrojne, a mianowicie I i II wojna światowa. Jednym z pierwszych krajów, które uznały niepodległość San Marino, był Watykan w 1291 r. Kolejni przywódcy, idąc tropem władz Kościoła katolickiego, uczynili to dopiero kilka wieków później, przy okazji zwołanego w 1815 r. kongresu wiedeńskiego. Przypomnijmy, że San Marino jest także jednym z najmniejszych krajów świata. Pod tym względem położona na terytorium Włoch enklawa ustępuje jedynie Tuvalu, Nauru, Monako oraz wspominanemu chwilę wcześniej Państwu Watykańskiemu. Ranking najstarszych krajów świata Najstarsze państwo świata może odnosić się również do odsetka osób w wieku senioralnym w danej populacji. Pod tym względem prym wiedzie Japonia, gdzie ponad 30% społeczeństwa ma 65 lub więcej lat. Czołową trójkę uzupełniają Włochy i Finlandia na poziomie odpowiednio 24,9% i 23,9%; tuż za nimi plasuje się Portoryko, Portugalia, Grecja, Niemcy i Chorwacja. Według Wydziału Ludnościowego Organizacji Narodów Zjednoczonych, do 2050 roku liczba seniorów na Ziemi podwoi się i będzie wynosić 1,6 miliarda. Źródła: archiwum National Geographic Polska, zpe.gov.pl, forsal.pl. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Ile jest krajów w Europie? Nie wszystkie figurują na mapie
Ile jest krajów w Europie? Odpowiedź na to pytanie nie jest taka oczywista. Działania społeczne, polityczne i militarne kształtowały Europę przez wiele lat. Na mocy porozumień i traktatów pokojowych wykrystalizował się podział politycznej mapy Starego Kontynentu, który obejmuje kilkadziesiąt państw. Wśród nich znalazło się kilka, których terytorium w większości leży w Azji, a niektóre nie są uznawane na arenie międzynarodowej. Zatem ile jest krajów w Europie? Poniżej odpowiadamy na to pytanie.
W tym artykule: Ile jest krajów w Europie? Który europejski kraj jest najstarszy? Który europejski kraj jest najmłodszy? Największy i najmniejszy kraj w Europie Europejskie kraje częściowo uznawane i nieuznawane na arenie międzynarodowej Europejskie mikronacje Europejskie granice są wynikiem trwających przez wiele lat działań politycznych. Należy jednak podkreślić, że kształt współczesnej mapy Starego Kontynentu ugruntował się w XX wieku. Wtedy doszło do rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i zjednoczenia Niemiec. Ile jest krajów w Europie? Współczesna Europa jest podzielona na 46 państw (a uwzględniając Kosowo – na 47). W granicach Europy w całości leżą 43 kraje, natomiast trzy – Federacja Rosyjska, Kazachstan i Turcja – większość swojego terytorium mają w Azji. Do Europy należy zaliczyć także terytoria zależne Wielkiej Brytanii (Gibraltar, Guernsey, Saint Helier i Wyspę Man), Danii (Wyspy Owcze) i Norwegii (Jan Mayen i Svalbard). Który europejski kraj jest najstarszy? Historia Europy sięga tysięcy lat wstecz. Pierwszym ogniwem europejskiego łańcucha najprawdopodobniej była cywilizacja minojska, która wywarła silny wpływ na późniejsze ludy hellenistyczne. Powszechnie wiadomo, że Grecja jest kolebką cywilizacji Zachodu, jednak czy to właśnie ten kraj należy uznać za najstarszy w Europie? To zależy. Oto 10 miejsc, w których (praktycznie) nie spotkasz Polaków Gdzie jechać na urlop, by uniknąć towarzystwa rodaków? Do tych miejsc Polacy podróżują najrzadziej. Wiele europejskich państw ma długą historię, która kształtowała się na przestrzeni wieków. Które jest najstarsze? Ten aspekt można rozpatrywać na kilka sposobów, choćby przez pryzmat istnienia kraju jako jednostki politycznej lub ciągłości historycznej jego terytorium. Grecja czy San Marino? Dzieje Grecji są burzliwe, a rzymskie podboje przerwały historyczną ciągłość kraju. Oceniając znaczenie pojęcia „najstarsze państwo” właśnie pod tym kątem, należy uznać, że to miano należy się San Marino – najstarszej republice świata. Za symboliczny początek państwowości włoskiej enklawy tradycyjnie 301 rok naszej ery. To właśnie wtedy święty Maryn miał założyć wspólnotę religijną na szczycie Monte Titano. Pierwsze historyczne wzmianki, potwierdzające funkcjonowanie San Marino, pochodzą z XI stulecia. Mowa o dokumencie Placito Feretrano, będącym kopią pisma datowanego na 885 rok. W IX stuleciu San Marino było komuną miejską, mającą własny samorząd, którego ustrój był wzorowany na ustroju greckich państw-miast. W 1291 roku Państwo Kościelne uznało niepodległość republiki. Który europejski kraj jest najmłodszy? Pewną trudność sprawia także wskazanie najmłodszego ze wszystkich państw Europy. Za takie należy uznać Kosowo (Republikę Kosowa). Państwo w południowej Europie ogłosiło niepodległość 17 lutego 2008 roku, ale władze Serbii nadal uznają je za część serbskiego terytorium i znajdują w tej kwestii poparcie u niektórych państw. Pod koniec 2023 roku niepodległość Republiki Kosowa uznawały 22 z 27 krajów Unii Europejskiej i 27 z 32 krajów Sojuszu Północnoatlantyckiego (w tym Polska). Brak zgodności w tej kwestii sprawia, że Kosowo ma status państwa częściowo uznawanego na arenie międzynarodowej. Dwa lata wcześniej w Europie Południowej powstały dwa inne państwa: Serbia i Czarnogóra. W 2006 roku rozpadła się federacja obu państw. Serbia ogłosiła niepodległość 5 czerwca. Parlament Czarnogóry proklamował niepodległość dwa dni wcześniej. Największy i najmniejszy kraj w Europie Największym pod względem powierzchni europejskim krajem jest Federacja Rosyjska (17098242 km2). Kolejne dwa miejsca zajmują odpowiednio Kazachstan (2724900 km2) i Turcja (783562 km2). Należy jednak podkreślić, że we wszystkich trzech przypadkach mowa jest o powierzchni z częścią azjatycką. Największym krajem w całości położonym w Europie jest Ukraina (603700 km2). Z kolei najmniejszym europejskim państwem (i najmniejszym na świecie) jest Watykan. Rzymska enklawa zajmuje powierzchnię 0,44 km2. Europejskie kraje częściowo uznawane i nieuznawane na arenie międzynarodowej Warto wspomnieć, że nie wszystkie europejskie kraje figurują na mapie politycznej. Mowa o tzw. państwach nieuznawanych (quasi-państwach) i częściowo uznawanych, które mimo że nie są uznawane na arenie międzynarodowej lub są uznawane tylko przez niektóre kraje, w praktyce są niepodległymi jednostkami administracyjnymi. Abchazja Abchazja to terytorium wschodniego wybrzeża Morza Czarnego, formalnie będące częścią Gruzji. W praktyce mówimy tu o państwie (od 1992 roku), którego istnienie uznaje zaledwie pięć krajów, w tym Rosja. Jego powierzchnia to 8550 km2. Liczba mieszkańców to ok. 240 tys. osób. Osetia Południowa Abchazja nie jest jedynym terytorium spornym w Gruzji. Tak samo skomplikowana jest sytuacja Osetii Południowej. Ten nieuznawany kraj obejmuje tereny Południowoosetyjskiego Obwodu Autonomicznego. W 1991 roku lokalne władze ogłosiły niezależność od Gruzji i powołały Republikę Osetii Południowej. Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości uznał niepodległościową deklarację za zgodną z prawem międzynarodowym, ale państwo (które pozostaje w silnej zależności od Federacji Rosyjskiej) nie zostało uznane na arenie międzynarodowej. Cypr Północny Sytuacja Cypru jest skomplikowana. Wyspa należy do Azji, ale Republika Cypryjska jest państwem europejskim. Z punktu widzenia cypryjskiego rządu, północne tereny wyspy, zamieszkałe przez ludność pochodzenia tureckiego, wchodzą w skład jednostek administracyjnych Cypru. W praktyce Cypr Północny (Turecka Republika Cypru Północnego) jest jednak odrębnym państwem, którego istnienie uznają jedynie trzy kraje: Turcja, Pakistan i Bangladesz. Naddniestrze Naddniestrze jest krajem całkowicie nieuznawanym na arenie międzynarodowej. To region autonomiczny we wschodniej Mołdawii, obejmujący tereny na lewym brzegu Dniestru i prawobrzeżne miasto Bendery. Państwo odłączyło się od Mołdawii 2 września 1990 roku, deklarując chęć pozostania w Związku Radzieckim. Istnienie Naddniestrza uznają jedynie dwa państwa – Osetia Południowa i Abchazja – które de facto są uznawane tylko przez garstkę krajów. Kosowo Wspomniane wcześniej Kosowo ma status państwa częściowo uznawanego. Europejskie mikronacje Poza państwami nieuznawanymi lub uznawanymi częściowo, w Europie istnieją także tzw. mikronacje, nazywane też mikropaństwami. Pod tym pojęciem kryją podmioty, których struktura przypomina nieco strukturę państwa, jednak żaden z nich nie jest podmiotem polityki międzynarodowej. Kupili wyspę na Karaibach, a teraz każdy może zostać obywatelem ich nowej mikronacji. Jest jeden warunek Chyba każdy przynajmniej raz w życiu pomyślał „chciałbym zamieszkać na wyspie”. Są też tacy, którzy marzyli o tym, żeby mieć kawałek lądu na oceanie na własność. Czy to jest w... Niektóre mają swoją konstytucję, hymn, walutę, a nawet paszporty. Jednak w praktyce nie są niczym innym, jak tylko efektem sporów prawno-administracyjnych, artystycznymi przedsięwzięciami, akcjami promocyjnymi lub satyrycznymi przedsięwzięciami. W Europie istnieje ich 18. Poniżej wymieniamy kilka najciekawszych. Ark Maramia Ark Maramia to mikronacja w Czechach, założona 7 lipca 1995 roku jako teokracja konstytucyjna rządzona przez fikcyjnego Marama. Ma tylko czterech obywateli. Forvik To mikronacja na niewielkiej wyspie w archipelagu Szetlandów. Założył ją w 2008 roku Stuart Hill, angielski kowal i żeglarz. Założyciel jest jedynym mieszkańcem tego quasi-kraju. Hajdučka Republika Mijata Tomića To mikropaństwo powstało w czerwcu 2008 roku, na terenie parku Blidinje w Bośni i Hercegowinie. Jego założycielem jest Vinko Vukoja Lastvić. Kingdom of Lovely To jedno z najdziwniejszych mikropaństw. Założył je angielski komik Danny Wallace, w ramach programu telewizyjnego „How to Start Your Own Country”. Terytorium mikronacji obejmuje obszar... mieszkania prezentera. Królestwo Elleore Królestwo Elleore powstało w 1944 roku, na wyspie położonej na północ od duńskiego Roskilde. Mikropaństwo założyła grupa duńskich nauczycieli. Ladonia Ladonia znajduje się na obszarze Szwecji. Powstała w 1996 roku, z inicjatywy rzeźbiarza Larsa Vilksa. Artysta wdał się w spór z lokalnymi władzami, w wyniku którego proklamowana została monarchia konstytucyjna. Llanrwst Llanrwst jest mikropaństwem o najdłuższej historii. Powstało w 1276 roku, gdy książę Llywelyn ap Gruffudd zajął miasto i ogłosił jego niepodległość od diecezji w Llanelwy. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Najbardziej gościnne kraje w Europie. Polska przed Francją i Niemcami
Poznaliśmy najbardziej gościnne kraje w Europie. Najnowszy ranking zdominowany został przez państwa Półwyspu Iberyjskiego – Hiszpanię i Portugalię, które zajęły odpowiednio 1. i 2. miejsce. Jak wypadła Polska?
W tym artykule: Polska w czołówce najbardziej gościnnych krajów w Europie Najbardziej gościnne kraje w Europie – ranking Polska zyskuje na popularności Polska gościnność znana jest na całym świecie, co z pewnością potwierdzi niejeden zagraniczny turysta. Nic więc dziwnego, że nasz kraj od lat plasuje się w czołówce najbardziej przyjaznych obcokrajowcom państw w Europie. W najnowszym zestawieniu Polska wyprzedziła między innymi Niemcy, Francję, Wielką Brytanię czy Holandię. Szczegóły do sprawdzenia poniżej. Polska w czołówce najbardziej gościnnych krajów w Europie Przygotowany przez popularną platformę do rezerwacji noclegów Holidu ranking gościnności zdominowany został przez ulubione wakacyjne kierunki Polaków. Odpowiednio na 1. i 2. miejscu znalazły się Hiszpania i Portugalia, a podium uzupełniła Turcja. Z kolei tuż za czołową trójką uplasowały się Irlandia, Chorwacja oraz Grecja. Zestawienie najbardziej gościnnych krajów w Europie powstał w oparciu o następujące kryteria: liczby odwiedzających turystów, znajomości języka angielskiego wśród mieszkańców danego państwa, przyjazności rodzinom z dziećmi, chęci niesienia pomocy obcokrajowcom, jakość usług taksówkarskich, oferowane atrakcje i zabytki, ryzyko padnięcia ofiarą kieszonkowców. Nie Rzym, nie Paryż, a polskie miasto ponownie docenione. To zasługa turystów Samotne podróże z roku na rok coraz bardziej zyskują na popularności. Wizz Air opublikował właśnie ranking najlepszych kierunków dla podróżujących solo. W czołówce nie zabrakło polski... Spośród 25 badanych państw Starego Kontynentu Polska w rankingu zajęła wysoką, siódmą lokatę. Autorzy badania zauważyli, że mieszkańcy naszego kraju dobrze komunikują się w języku angielskim i chętnie pomagają zagranicznym gościom. – Co najmniej 66% ankietowanych przyznało, że pomagali osobom, których nie znali – czytamy na stronie. Pod tym względem Polacy ustępują jedynie Turkom. Dużym zaskoczeniem są dość odległe pozycje państw, które nie narzekają na brak zainteresowania ze strony obcokrajowców. Mowa m.in. o Włoszech, Francji, Holandii czy Szwajcarii, która znalazła się na samym końcu zestawienia. Z opublikowanego raportu dowiadujemy się, że tylko ok. 40% ankietowanych Szwajcarów pomogło w zeszłym roku nieznanej osobie. Ponadto zaznaczono, że usługi oferowane przez tamtejszych taksówkarzy pozostawiają wiele do życzenia. Dodajmy, że za najbardziej przyjazny rodzinom z dziećmi kraj uznano Włochy. Szczególną życzliwością i obsługą wyróżniają się austriaccy taksówkarze. Najmniej kradzieży kieszonkowych odnotowano w Czechach i Albanii. Natomiast w języku angielskim bez problemu porozumiemy się w Holandii, państwach skandynawskich, Austrii, Islandii oraz Belgii. Najbardziej gościnne kraje w Europie – ranking Hiszpania Portugalia Turcja Irlandia Chorwacja Grecja Polska Austria Niemcy Włochy Wielka Brytania Francja Islandia Holandia Słowenia Czechy Bułgaria Dania Norwegia Szwecja Albania Finlandia Belgia Luksemburg Szwajcaria Największe miasta w Polsce pod względem liczby ludności. Zmiany na podium Warszawa i Kraków to niezmiennie od lat największe miasta w Polsce pod względem liczby ludności. Awans na trzecią pozycję w ostatnim czasie zanotował Wrocław, który z zepchnął z podium .. Polska zyskuje na popularności Przypomnijmy, że w minionym roku Polska zajęła 19. miejsce w zestawieniu najczęściej odwiedzanych państw świata. W 2023 r. do naszego kraju zawitało 17,5 miliona osób. Pod tym względem bezapelacyjnym liderem okazała się Francja, która gościła aż 83,6 mln turystów. Na kolejnych pozycjach w rankingu znalazły się Stany Zjednoczone, Hiszpania (ex æquo 75,6 mln) oraz Chiny (59,3 mln). Najczęściej odwiedzane kraje świata w 2023 roku: Francja – 83,6 mln osób USA – 75,6 mln Hiszpania – 75,6 mln Chiny – 59,3 mln Włochy – 52,4 mln Wielka Brytania – 35,8 mln Niemcy – 35,6 mln Meksyk – 35 mln Tajlandia – 32,6 mln Turcja – 30 mln Austria – 28,1 mln Malezja – 26,8 mln Hongkong – 26,6 mln Grecja – 24,8 mln Rosja – 24,6 mln Japonia – 24 mln Kanada – 20 mln Arabia Saudyjska – 18 mln Polska – 17,5 mln Korea Południowa – 17,3 mln Źródło: holidu.de. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Terra nullius to terytoria nie należące do żadnego kraju. Na świecie wciąż jest kilka takich miejsc
Terra nullius nie ma właścicieli w postaci państw. Gdzie na mapie świata znajdują się ziemie niczyje? W różnych częściach globu, również na kontynencie europejskim.
W tym artykule: Gdzie znajdują się terra nullius? Do kogo należy Ziemia Marii Byrd na Antarktydzie? Bir Tawil w Afryce, czyli gdzie? Terra nullius w Europie Mogłoby się wydawać, że w XXI w. nie ma już na świecie miejsc dziewiczych czy nieodkrytych. To oczywiście nieprawda. Największą zagadkę dla badaczy niezmiennie stanowią oceany. Szacuje się, że nadal nie znamy dużej części stworzeń żyjących pod wodą. Nie brakuje i takich, o których istnieniu wiadomo prawie nic. Co jakiś czas biolodzy trafiają też na intrygujące ekosystemy latami rozwijające się bez ingerencji (i świadomości) ludzi. Przykładem takiego miejsca jest chińskie zapadlisko z lasem na dnie. Gdzie znajdują się terra nullius? A co z miejscami, które może i są znane naukowcom, ale nie znajdują się w granicach żadnego kraju? To tzw. terra nullius. Obecnie na naszej planecie są aż 3 takie obszary. Jeden z nich znajduje się w Europie. W prawie międzynarodowym terra nullius to terytorium, które nie należy do żadnego państwa. Zwierzchnictwo nad terytorium o takim statusie może uzyskać każde państwo przez okupację. Innymi sposobem może być też przyrost obszaru danego państwa w wyniku działań natury. W 1909 roku włoski międzynarodowy prawnik Camille Piccioni opisał wyspę Spitsbergen na kole podbiegunowym jako terra nullius. Mimo, że wyspa była zamieszkana przez obywateli kilku krajów europejskich, nie żyli pod żadną formalną władzą. Obecnie Spitsbergen to największa wyspa należąca do Norwegii. Na świecie nadal można jednak znaleźć miejsca nie należące do żadnego państwa. Są to: Ziemia Marii Byrd na Antarktydzie, Bir Tawil graniczący z Egiptem i Sudanem, cztery małe obszary wzdłuż granicy chorwacko-serbskiej. Wakacje poza utartym szlakiem. Zobacz najrzadziej odwiedzane kraje w Europie Jakie są najrzadziej odwiedzane kraje w Europie? To wcale nie te najmniej znane. Do kogo należy Ziemia Marii Byrd na Antarktydzie? Ziemia Marii Byrd zajmuje 1 605 792 kilometrów kwadratowych. To największa ziemia niczyja na świecie. Co ciekawe, w świetle prawa żadna część Antarktydy nie należy do żadnego kraju. Mimo to Argentyna, Australia, Chile, Francja, Nowa Zelandia, Norwegia i Wielka Brytania uznały części kontynentu za własne. Dlaczego nikt nie zainteresował się Ziemią Marii Byrd? Cóż, teren jest zbyt odległy i odizolowany. Nawet jak na tamtejsze standardy. Terra nullius Antarktydy zawdzięcza swoją nazwę żonie amerykańskiego oficera marynarki Richarda E. Byrda. Badał on ten region na początku XX wieku. Bir Tawil w Afryce, czyli gdzie? Bir Tawil to odludny, pustynny skrawek ziemi o powierzchni 2060 kilometrów kwadratowych, położony niedaleko granicy między Egiptem a Sudanem. Na stałe nie mieszka tam nikt, choć sporadycznie pojawiają się plemiona koczownicze. Nie jest to jednak wymarzone miejsce do życia. Latem temperatury na pustkowi sięgają około 45 stopni Celsjusza. Dlaczego Bir Tawil to terra nullius? Nieścisłość wynika z granic wyznaczanych przez Imperium Brytyjskie w XIX i XX wieku. W 1899 r. ustalono że „terytoria na południe od 22 równoleżnika szerokości geograficznej” należą do Sudanu, co oznaczałoby, że Bir Tawil leży w tym właśnie kraju. W 1902 roku Brytyjczycy sporządzili jednak kolejny plan granicy, w ramach którego Bir Tawil zostało oddane pod egipską administrację. Na razie jednak Bir Tawil nie należy do nikogo. Egipt wierzy, że niechciany obszar znajduje się w Sudanie, ale Sudan wierzy, że jest w Egipcie. W 2014 roku Amerykanin Jeremiah Heaton próbował przejąć Bir Tawil. Nazwał teren „Królestwem Północnego Sudanu” i ogłosił się królem. Wśród argumentów Heatona pojawiła się wola spełnienia marzenia córki o byciu... księżniczką. Jego roszczenie nie zostało uznane przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Terra nullius w Europie Jeszcze w latach 90. ubiegłego wieku na Bałkanach trwały krwawe walki po rozpadzie Jugosławii. Trudno więc uwierzyć, że właśnie tam w Europie znajdują się tereny, do których roszczeń nie mają żadne kraje. Między granicą Chorwacji z Serbią jest ich co najmniej cztery. Największy z nich – Gornja Siga – zajmuje zaledwie 7 kilometrów kwadratowych zalesionego terenu. De facto Gornja Siga jest pod kontrolą Chorwacji. Jednak Chorwaci twierdzą, że teren należy do Serbii, a Serbia nie rości sobie do niego żadnych praw. Skrawek Ziemi jest więc zaniedbany przez oba sąsiednie kraje. Nie oznacza to jednak, że nikt się nim nie interesuje. W kwietniu 2015 r. niewielka grupa libertarian pod przywództwem czeskiego polityka Víta Jedlički ogłosiła, że Gornja Siga to nowe mikropaństwo o nazwie Liberland. Liberalna utopia miała być wolna od podatków, a tradycyjną walutę miały zastąpić bitcoiny. I to był prawdopodobnie jedyny raz, kiedy Chorwacja żywo zareagowała w sprawie Gornja Siga. Chorwaci nie chcieli mieć pod nosem samozwańczego państwa libertynów, toteż pierwsi „obywatele” zostali aresztowani. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Najmłodsze państwo świata – 5 krajów, które powstały po 2000 roku
Jakie jest najmłodsze państwo świata? Po roku 2000 niepodległość uzyskało zaledwie pięć krajów. Mimo że aż trzy z nich znajdują się na terenie Europy, to w poszukiwaniu najmłodszego musimy udać się do Afryki.
W tym artykule: Najmłodsze państwa na świecie Najmłodsze państwo świata: Sudan Południowy Najmłodszy kraj w Europie: Kosowo Najmłodsze państwa świata: Serbia i Czarnogóra Najmłodszy kraj w Azji: Timor Wschodni Według danych ONZ, obecnie na świecie istnieje 195 krajów na sześciu kontynentach. Najwięcej, bo 54, znajduje się w Afryce, 48 w Azji, 44 w Europie, 22 w Ameryce Północnej i Środkowej, 14 w Australii i Oceanii oraz 13 w Ameryce Południowej. Poniżej przedstawiamy zestawienie pięciu najmłodszych państw globu, które powstały po 2000 roku. Najmłodsze państwa na świecie Sudan Południowy (uzyskał niepodległość w 2011 roku) Kosowo (2008) Serbia (2006) Czarnogóra (2006) Timor Wschodni (2002) W XXI wieku niepodległość uzyskało zaledwie pięć państw na całym świecie. Najmłodszym z nich jest Sudan Południowy w Afryce, który pojawił się na mapach po raz pierwszy dwanaście lat temu. W Europie prym wiodą byłe republiki jugosłowiańskie – Kosowo, Serbia i Czarnogóra. Z kolei za najmłodszy azjatycki kraj uważa się Timor Wschodni na wyspie Timor, gdzie dekret o niepodległości ogłoszono w 2002 roku. Najbogatsze kraje świata. Ranking najzamożniejszych narodów 6 z 10 najbogatszych krajów na świecie wciąż znajduje się w Europie. Oto najnowszy ranking najbogatszych państwa świata. Najmłodsze państwo świata: Sudan Południowy Sudan Południowy to najmłodsze państwo świata. Ten leżący w Afryce kraj uzyskał niepodległość w lipcu 2011 roku, po zakończeniu trwającej dwie dekady wojny domowej, która pochłonęła życie ponad 2 mln osób. W przeprowadzonym na początku 2011 r. referendum ponad 98% upoważnionych do głosowania opowiedziało się za podziałem Sudanu na dwie części. Kilka dni po ogłoszeniu dekretu niepodległościowego, najmłodszy kraj na świecie został jednogłośnie przyjęty w skład Organizacji Narodów Zjednoczonych i Unii Afrykańskiej. Władzę w Sudanie Południowym od 9 lipca 2011 roku sprawuje Salva Kiir Mayardit, były wiceprezydent Sudanu. Sudan Południowy to, niestety, także jeden z najbiedniejszych krajów na Ziemi. Poziom życia obywateli pozostawia wiele do życzenia i jest na bardzo niskim poziomie. Największym problemem mieszkańców najmłodszego państwa świata jest głód. W wyniku katastrofy humanitarnej z końca ubiegłego stulecia zmarło z niedożywienia ok. 70 tysięcy osób. Najmłodszy kraj w Europie: Kosowo Najmłodszym państwem w Europy jest powstałe w 2008 roku Kosowo na półwyspie Bałkańskim. Choć od ogłoszenia niepodległości przez władze w Prisztinie mija 15 lat, wiele krajów na świecie wciąż nie uznaje autonomii Republiki Kosowa. Poparcie dla nowopowstałego państwa wyraziły Stany Zjednoczone i zdecydowana większość krajów należących do Unii Europejskiej i Sojuszu Północnoatlantyckiego, w tym Polska. Ciągłe napięcia pomiędzy Serbami i Albańczykami zamieszkującymi Kosowo mocno wpływają na sytuację społeczną i gospodarczą państwa. Republika Kosowa, podobnie jak w przypadku Sudanu Południowego, jest nie tylko najmłodszym krajem na kontynencie, ale także jednym z najbiedniejszych, tuż obok Mołdawii. Najmłodsze państwa świata: Serbia i Czarnogóra Serbia i Czarnogóra po rozpadzie Jugosławii tworzyły republikę federalną. W 2006 roku przeprowadzono referendum w sprawie niepodległości Czarnogóry, w którym ponad 55% głosujących opowiedziało się za odłączeniem. Na początku czerwca parlament w Podgoricy proklamował niepodległość. Dwa dni później serbskie władze ogłosiły przejęcie sukcesji prawnej Serbii i Czarnogóry, czym przypieczętowano powstanie dwóch nowych państw – Serbii i Czarnogóry. Wojna na Bałkanach. 3 książki o konflikcie w byłej Jugosławii W 1991 roku doszło do rozpadu byłej Jugosławii, co przyczyniło się do wybuchu konfliktów zbrojnych pomiędzy skłóconymi sąsiadami. To historia pełna nienawiści, uprzedzeń i zbrodni woje... Najmłodszy kraj w Azji: Timor Wschodni Timor Wschodni na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim to najmłodsze państwo w Azji i pierwszy kraj na świecie, który ogłosił swoją suwerenność w XXI wieku. Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego niepodległość uzyskała 20 maja 2002 roku. Wcześniej Timor był przez setki lat portugalską kolonią, a w latach 1976–1999 znajdował się pod okupacją Indonezji. W sierpniu 1999 roku odbyło się referendum niepodległościowe, w którym zdecydowana większość mieszkańców poparła oderwanie kraju od sąsiada. W uroczystej inauguracji nowo wybranych władz uczestniczyli m.in. były prezydent USA Bill Clinton, ówczesny sekretarz generalny ONZ Kofi Annan i prezydent Portugalii Jorge Sampaio. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Najbiedniejsze kraje świata. W tych państwach żyje się najciężej
Najbiedniejsze kraje świata na co dzień muszą borykać się z wieloma problemami politycznymi, ekonomicznymi i społecznymi. Oto dziesięć najsłabiej prosperujących gospodarek.
W tym artykule: Najbiedniejsze kraje świata – ranking 2023 Burundi Sierra Leone Malawi Republika Środkowoafrykańska Madagaskar Somalia Sudan Południowy Niger Mozambik Erytrea Jaki jest najbiedniejszy kraj w Europie? Po najbogatszych mocarstwach globu, dziś pod lupę bierzemy najbiedniejsze kraje świata. Gdzie żyje się najciężej? Pierwsza dziesiątka zestwienia została zdominowana przez państwa afrykańskie. Poniżej prezentujemy najbardziej aktualny ranking TOP 10, oparty na danych Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF). Najbiedniejsze kraje świata – ranking 2023 Burundi – 307,87 USD (PKB per capita wyrażony w dolarach amerykańskich) Sierra Leone – 471,61 USD Malawi – 482,55 USD Republika Środkowoafrykańska – 515,48 USD Madagaskar – 539,64 USD Somalia – 561,41 USD Sudan Południowy – 569,41 USD Niger – 573,57 USD Mozambik – 578,91 USD Erytrea – 699,44 USD Powyższy ranking oparty jest na jednym z najbardziej miarodajnych wskaźników życia, czyli PKB per capita. Zasada jest prosta – im produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca jest większy, tym kraj jest bardziej zamożniejszy. Dodamy, że w zestawieniu IMF – ze względu na brak aktualnych danych – zabrakło takich państw jak Afganistan czy Korea Północna, gdzie poziom życia obywateli pozostawia wiele do życzenia i jest na bardzo niskim poziomie. Największy półwysep Afryki od zawsze był na celowniku światowych mocarstw. Gdzie właściwie się znajduje? Jaki jest największy półwysep Afryki? To pytanie, które z pewnością nieraz padło na lekcji geografii, a także w popularnych teleturniejach. Dzisiaj rozwiejemy wszelkie wątpliwości w tym t... Burundi Burundi to najbiedniejszy kraj świata, z PKB na osobę wynoszącym niespełna 308 USD. Położone we wschodniej Afryce państwo, mimo ogromnej biedy i licznych konfliktów plemiennych, ma bardzo dużą gęstość zaludnienia (412 osób/km kw). Z uwagi na niski współczynnik urbanizacji, podstawowym sektorem gospodarki narodowej jest rolnictwo – w 1989 roku zatrudnienie w tym sektorze znajdowało 91% aktywnych zawodowo. Głównymi zasobami naturalnymi tego kraju są kobalt, miedź, cukier i kawa. Sierra Leone Sierra Leone przez lata było uważana za diamentowy raj. Niestety, ten szlachetny kamień zamiast stać się dobrem eksportowym, doprowadził do wielkiej narodowej tragedii. W 1991 roku w kraju wybuchła wojna domowa pomiędzy rebeliantami ze Zjednoczonego Frontu Rewolucyjnego a siłami rządowymi, które ostatecznie odniosły zwycięstwo. Trwający ponad 10 lat konflikt doszczętnie zrujnował kraj i zniszczył życie tysięcy niewinnych osób. Wydarzenia z przełomu wieków obrazuje film Edwarda Zwicka pt. „Krwawy diament” z Leonardo DiCaprio w roli głównej. Amerykański reżyser ukazuje w nim wyzysk ludności przy wydobyciu diamentów, których sprzedaż umożliwiała rebeliantom zakup sprzętu wojskowego. Sierra Leone: to najgorsze miejsce dla dziewczynki. Wstrząsający reportaż Miliony dziewczynek na całym świecie cierpią wskutek ubóstwa, przemocy i okrutnych tradycji. Jednak niektórym dzięki zdobytemu wykształceniu udaje się umknąć przed złym losem. Malawi Malawi to kraj położony we wschodniej Afryce. Państwo nie ma dostępu do morza i jest mało uprzemysłowione. Trzonem gospodarki jest rolnictwo, a głównymi produktami żywnościowymi – fasola, ryż i kukurydza. Ponadto tamtejsze władzę mogą liczyć na wsparcie finansowe od Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Banku Światowego. Republika Środkowoafrykańska Republika Środkowoafrykańska, jak sama nazwa wskazuje, leży w środkowej części Czarnego Lądu. Mimo że cieszy się dużą popularnością wśród turystów, ONZ zalicza ten kraj do grona najsłabiej rozwiniętych. Podanie jak w przypadku Burundi, Sierra Leone i Malawi, głównym sektorem gospodarki jest rolnictwo. Uprawiane są tutaj między innymi kawa, herbata, kukurydza czy orzechy arachidowe. Madagaskar Republika Madagaskaru to państwo położone na Madagaskarze, czyli największej wyspie Afryki, na Oceanie Indyjskim. Kraj jest światowym liderem w produkcji wanilii. Ponadto uprawione są tutaj bawełna, banany, trzcina cukrowa oraz cytrusy. Osoby zatrudnione w rolnictwie stanowią ok. 75% zdolnych do pracy. Mimo sporych zasobów naturalnych i dobrze prosperującej turystyki, Madagaskar należy do krajów słabo rozwiniętych. Somalia Trwająca od ponad trzech dekad wojna domowa w Somalii spowodowała, że kraj popadł w ruinę. Niestabilna sytuacja polityczna przekłada się na niski standard życia obywateli, którzy codziennie walczą o przetrwanie. Jak podaje UNICEF, w krajach tzw. „Rogu Afryki" prawie 1,7 mln dzieci cierpi z głodu. W samej Somalii niespełna 387 tys. najmłodszych potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej z powodu niedożywienia. Sytuacji nie poprawia trwająca od roku wojna w Ukrainie, która obok Rosji była głównym dostawcą pszenicy na Półwysep Somalijski. Sudan Południowy Sudan Południowy to najmłodsze państwo świata, powstałe w 2011 roku po odłączeniu się od Sudanu. Niedożywienie uważa się za jedno z największych problemów tego kraju. W wyniku katastrofy humanitarnej z 1998 r. z powodu niedożywienia zmarło ok. 70 tysięcy osób. Obecnie ponad połowa społeczeństwa nie dostępu do wody pitnej. Podstawą krajowego PKB jest eksport ropy naftowej. Ponadto Sudan Południowy produkuje orzeszki ziemne, sorgo, trzcinę cukrową i banany. Niger Według danych IMF, PKB per capita w Nigrze wynosi 573,57 USD. Kluczowym sektorem gospodarki tego położonego w Afryce Zachodniej kraju jest rolnictwo, które stanowi pracę dla 90% ludności aktywnej zawodowo. Niger to jeden z największych producentów uranu. Pod tym względem ustępuje tylko Kazachstanowi, Kandzie, Australii i Namibii. Ponadto znajdują się tu także złoża fosforytów, rud miedzi i żelaza. Mozambik Państwem o niskim poziomie PKB per capita jest również Mozambik na południowo-wschodnim krańcu Afryki. Kraj ten posiada bogate zasoby mineralne, m.in. węgiel kamienny, gaz ziemny i energię wodną. Co więcej, Republika Mozambiku wiedzie prym wśród eksporterów owoców morza. Erytrea Ranking dziesięciu najbiedniejszych państw świata zamyka Erytrea. Zlokalizowany we wschodniej Afryce kraj przez lata toczył wojnę z sąsiadującą Etiopią. Konflikt miał katastrofalne skutki dla narodowej gospodarki. Dziś powoli się odradza i z pomocą zagranicznych inwestorów rozwija przede wszystkim przemysł spożywczy, włókienniczy i skórzany. Najbezpieczniejsze kraje świata. Zobacz, jak wypadła Polska na tle innych państw Jakie są najbezpieczniejsze kraje świata? Poniżej prezentujemy najbardziej aktualny ranking dziesięciu państw, w których nacisk na bezpieczeństwo jest najwyższy. Jaki jest najbiedniejszy kraj w Europie? Najbiedniejszym krajem W Europie jest Kosowo (PKP na jednego mieszkańca – 5560 USD). To najmłodsze państwo na Starym Kontynencie, które powstało po rozpadzie dawnej Jugosławii. Ogłoszoną w 2008 roku niepodległość od Serbii uznaje tylko niespełna 100 krajów, w tym m.in. Stany Zjednoczone i Polska. Ze względu na liczne konflikty pomiędzy Serbami a Albańczykami zamieszkującymi Republikę Kosowa, sytuacja w kraju wciąż jest napięta, co odbija się na życiu obywateli. Co ciekawe, walutą obowiązującą w Kosowie jest euro – mimo że kraj ten nie należy do Unii Europejskiej. Dopiero 15 grudnia 2022 r. tamtejsze władze złożyło formalny wniosek o członkostwo w UE. Natomiast najbiedniejszym państwem spośród członków Unii Europejskiej nieustannie od lat jest Bułgaria, która wstąpiła do Wspólnoty w 2007 roku. PKB per capita tego kraju wynosi 13 220 USD. Rolnictwo, przemysł i usługi to trzy główne sektory bułgarskiej gospodarki, zaliczanej przez Bank Światowy do średnio rozwiniętych. Źródło: Międzynarodowy Fundusz Walutowy (International Monetary Fund) Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Najbogatsze kraje świata. Ranking najzamożniejszych narodów
6 z 10 najbogatszych krajów na świecie wciąż znajduje się w Europie. Oto najnowszy ranking najbogatszych państwa świata.
W tym artykule: Jak się ustala bogactwo narodów? Ranking najbogatszych państw świata (PKB per capita) Najbogatsze kraje świata – Liechtenstein Najbogatsze kraje świata – Monako Najbogatsze kraje świata – Luksemburg Najbogatsze kraje świata – Singapur Najbogatsze kraje świata – Irlandia Najbogatsze kraje świata – Katar Najbogatsze kraje świata – Bermudy Najbogatsze kraje świata – Szwajcaria Najbogatsze kraje świata – Zjednoczone Emiraty Arabskie Najbogatsze kraje świata – Norwegia Które miejsce zajmuje Polska? Trzy najbogatsze kraje świata zajmują łączną powierzchnię mniejszą niż 1/3 województwa opolskiego. Oto światowi liderzy zamożności w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Jak się ustala bogactwo narodów? Produkt Krajowy Brutto (PKB) to łączna liczba dóbr i usług wytworzonych w jednym kraju w pewnym okresie – np. w jednym roku. PKB to wygodne narzędzie do porównywania wielkości gospodarek państw, a co za tym idzie ich bogactwa. Nie jest to jednak narzędzie idealne, ponieważ nie bierze pod uwagę nierówności dochodowych mieszkańców, ani pracy wykonywanej choćby w domu, jak opieka nad dziećmi. Biorąc pod uwagę tylko wartość produktu krajowego brutto, najbogatszym państwem na świecie są Stany Zjednoczone. Ogromne nierówności w USA sprawiają jednak, że trudno nazywać Amerykanów i Amerykanki najbogatszymi ludźmi. Zgodnie z danymi OECD stosunek dochodów najbogatszych mieszkańców USA do zarobków najbiedniejszych wynosi 14:1. Z tego powodu znacznie dokładniejszym – choć również nieidealnym narzędziem – jest dzielenie PKB przez liczbę mieszkańców. Im większe PKB na jednego mieszkańca (czyli per capita), tym ogólnie zamożniejszy jest naród. Ranking najbogatszych państw świata (PKB per capita) Liechtenstein (139 100 USD) Monako (115 700 USD) Luksemburg (115 700 USD) Singapur (106 000 USD) Irlandia (102 500 USD) Katar (92 900 USD) Bermudy (80 300 USD) Szwajcaria (71 700 USD) Zjednoczone Emiraty Arabskie (69 700 USD) Norwegia (65 700 USD) Najbogatsze kraje świata – Liechtenstein Najbogatszy kraj świata to jednocześnie jeden z najmniejszych krajów na świecie. Księstwo Liechtensteinu zajmuje zaledwie 158 km2. To mniej niż wynosi powierzchnia Bydgoszczy. Nie ma tu lotniska, nie działa żaden duży szpital, a życie skupia się przede wszystkim w niewielkiej stolicy Vaduz. Państwo nie ma też własnej waluty. Liechtenstein jest połączony unią monetarną ze Szwajcarią. Pomimo skromnych rozmiarów i braku zasobów naturalnych księstwo zdołało rozwinąć sektor finansowy. Największe gałęzie przemysłu Liechtensteinu to budowa zaawansowanych technologicznie maszyn i narzędzi. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Liechtensteinie wynosi 6 000 franków, czyli ok. 28 tys. zł. Najbogatsze kraje świata – Monako Monako to kolejne mikropaństwo w Europie. Powierzchnia księstwa jest mniejsza niż powierzchnia nowojorskiego Central Parku. Co ciekawe, większość mieszkańców Monako nie jest obywatelami tego kraju. Nad wybrzeże Morza Śródziemnego ściągają ich niskie podatki i wysoka jakość życia. Monako jest w unii monetarnej z Francją. Co trzeci mieszkaniec Księstwa Monako jest milionerem. To najwyższy tego typu wskaźnik na świecie. Największe przychody generuje tu sektor bankowy i ubezpieczeniowy. Turystyka odpowiada za 15% przychodów do kasy państwa. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Monako wynosi 8 100 euro, czyli ok. 38 tys. zł. Najbogatsze kraje świata – Luksemburg Luksemburg to jedyne Wielkie Księstwo na świecie. Obowiązują tu trzy języki urzędowe: luksemburski – czasami uznawany za dialekt języka dolnoniemieckiego, francuski, niemiecki. Przez lata dobrobyt mieszkańców Luksemburga był związany z produkcją stali. Wraz z upadkiem tej branży Luksemburg przekształcił się w potężne centrum zarządzania inwestycjami finansowymi. Aż 47% mieszkańców kraju to obcokrajowcy, którzy przyjeżdżają tu czasowo do pracy. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Luksemburgu wynosi 5 400 euro, czyli ok. 25 tys. zł. Najlepsze kuchnie świata 2022. Na który miejscu znalazła się kuchnia polska? [RANKING] Po raz kolejny doceniono najlepsze kuchnie świata. TasteAtlas Awards 2022 wyróżniło 99 kuchni narodowych. Pod uwagę brano smak i jakość dań, napojów, a także składników wykorzystywanych... Najbogatsze kraje świata – Singapur To jedno z trzech – obok Monako i Watykanu – państw-miast na świecie. Położony na wyspie Singapur i kilkudziesięciu mniejszych wyspach kraj jest najbogatszym państwem Azji i jednym z najzamożniejszych na świecie. Gospodarka Singapuru opiera się przede wszystkim na produkcji i eksporcie elektroniki i maszyn. Bardzo silne są tutaj usługi finansowe i turystyka. Port w Singapurze jest jednym z najruchliwszych portów towarowych na świecie. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Singapurze wynosi 5 700 dol., czyli ok. 25 tys. zł. Najbogatsze kraje świata – Irlandia Jeszcze w pierwszej połowie XX wieku Irlandia była uznawana za jedno z najbiedniejszych państw świata. Wstąpienie do Unii Europejskiej i polityka niskich podatków dla globalnych koncernów technologicznych sprawiały, że w latach 90. Republika Irlandii zyskała miano „tygrysa Europy” i wkrótce stała się najzamożniejszym krajem UE. Dziś gospodarka irlandzka opiera się przede wszystkim na produkcji urządzeń medycznych, lekarstwach oraz usługach informatycznych i komunikacyjnych. W Dublinie swoje europejskie siedziby mają Google i Facebook. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Irlandii wynosi 3 400 euro, czyli ok. 15 tys. zł. Najbogatsze kraje świata – Katar Jeden z najbardziej płaskich krajów świata o niesprzyjającym klimacie wyrósł na jedno z najzamożniejszych państw świata. W 2022 roku Katar jako pierwszy kraj arabski zorganizował mistrzostwa świata w piłce nożnej. Wydarzenie to zapisze się w historii nie tylko z powodów sportowych, ale również za sprawą protestów świata zachodniego wobec nieprzestrzegania praw człowieka i praw pracowniczych w Katarze. Podstawą gospodarki Kataru są bogate złoża naturalne. Wydobycie oraz eksport ropy naftowej i gazu ziemnego stanowią ponad 70% całkowitych dochodów rządu. Katar ma trzecie co do wielkości potwierdzone rezerwy gazu ziemnego na świecie i jest drugim co do wielkości eksporterem gazu ziemnego. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Katarze wynosi 3 600 euro, czyli ok. 17 tys. zł. Najdroższe miasta w Polsce. Ranking 2022 Oto ranking najdroższych miast w Polsce. Gdzie koszty życia są największe? Stolica nie ma sobie równych. Najbogatsze kraje świata – Bermudy Fantastyczne plaże i turkusowa woda przyciągają na Bermudy tłumy wczasowiczów. To brytyjskie terytorium zamorskie jest położone na północnym Atlantyku, zaledwie 1000 km od wybrzeży Stanów Zjednoczonych. Choć mieszkają tu zaledwie 64 tys. ludzi, Bermudy są jednym z najbogatszych miejsc na świecie. Wyspy swoją zamożność zawdzięczają przede wszystkim międzynarodowym firmom z branży ubezpieczeniowej i finansowej. Na Bermudy przyciągnęła je atrakcyjna polityka fiskalna. Zagraniczne przedsiębiorstwa odpowiadają za 85% PKB kraju. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto na Bermudach wynosi 4 400 funtów, czyli ok. 23 tys. zł. To 20% więcej niż zarabia się w Londynie. Najbogatsze kraje świata – Szwajcaria Swój dobrobyt Szwajcaria zawdzięcza przede wszystkim stabilności politycznej i polityce neutralności. Od ponad 200 lat nie toczyły się tu żadne wojny. Taka sytuacja sprzyja budowie zaufania, co z kolei sprawia, że inwestorzy nie obawiają się pozostawiać swoich majątków w rękach Szwajcarów. Niska stopa bezrobocia w tej alpejskiej konfederacji pomaga utrzymywać wysokie płace, a przez to nakręcać konsumpcjonizm i całą gospodarkę kraju. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Szwajcarii wynosi 5 000 franków, czyli ok. 24 tys. zł. Najbogatsze kraje świata – Zjednoczone Emiraty Arabskie Arabskie emiraty tradycyjnie zajmowały się handlem w regionie Zatoki Perskiej. Do dzisiaj za sukces ekonomiczny kraju uznaje się nie tylko ogromne zasoby złóż ropy naftowej, ale również pośrednictwo w handlu. Na terytorium Zjednoczonych Emiratów Arabskich znajduje się gigantyczny hub lotniczy w Dubaju oraz dwa wielkie porty morskie. Coraz większe znaczenie dla gospodarki kraju ma również turystyka. Każdego dnia w samym tylko Dubaju noc spędza ponad 7 milionów turystów z całego świata. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich wynosi 16 500 dirhamów, czyli ok. 20 tys. zł. Najtrudniejsze języki świata – ranking. Który jest najtrudniejszy do opanowania? Najtrudniejsze języki świata, czyli jakie? Choć istnieje kilka języków potrafiących sprawić kłopoty niejednemu poliglocie, to poziom ich trudności jest sprawą indywidualną. Dla jednych m... Najbogatsze kraje świata – Norwegia Jedna z najdłuższych na świecie średnich długości życia, zamożność mieszkańców i wsparcie socjalne od państwa sprawiają, że Norwegia tradycyjnie zajmuje wysoką pozycję w rankingach szczęścia narodów. Norwegia jest bogata w złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. Racjonalne gospodarowanie tymi zasobami sprawia, że kraj jest stabilny i budzi zaufanie inwestorów. Średnie miesięczne wynagrodzenie netto w Norwegii wynosi 50 000 koron, czyli ok. 24 tys. zł. Które miejsce zajmuje Polska? W rankingu zamożności państwa na podstawie produktu krajowego per capita Polska zajmuje 57. pozycję. Zgodnie z szacunkami CIA PKB na głowę jednego mieszkańca wynosi w naszym kraju 34 900 dol. To połowę mniej niż zajmująca 10. miejsce Norwegia. Więcej jednak niż takie kraje jak Portugalia, Węgry, Grecja czy Meksyk. Znacznie lepiej wypada Polska w zestawieniu krajów o najwyższym średnim wynagrodzeniu na jednego mieszkańca. W rankingu przygotowanym przez OECD zajmujemy 25. miejsce. Średnie wynagrodzenie netto w Polsce w 2022 roku wyniosło 4865 zł na rękę. Źródło: CIA.gov Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Tak mogły wyglądać flagi państw. Polska z czarnym paskiem, Armenia w kolorach tęczy
Flagi państw mają ciekawą historię. Niektóre niezrealizowane pomysły i projekty nie przypominają flag, które znamy obecnie.
W tym artykule: Krótka historia flagi Flaga Polski z czarnym paskiem Flagi państw na niewykorzystanych projektach Flagi państw dobrze znać, tak jak stolice – zwłaszcza jeśli podróże są naszą pasją. O ile flagi państw Europy są nam raczej znane, o tyle wskazanie flag państw azjatyckich czy amerykańskich mogłoby stanowić pewien problem. Co ciekawe, w historii flagi narodowe miały różne propozycje projektów, niektóre bardzo oryginalne. Krótka historia flagi Flagi państw należą do symboli narodowych. Wywiesza się je na urzędach przy okazji świąt państwowych. Zniszczenie flagi jest traktowane jako zniewaga całego narodu. Narodowe barwy zyskały na powszechnym znaczeniu dopiero w XVIII w. Wcześniejsze flagi były banderami wojennymi i handlowymi. Kojarzono je nie z ludem, a z monarchą i jego wojskiem. Flagi państw zaczęły być utożsamiane ze społeczeństwem po amerykańskiej wojnie o niepodległość i po rewolucji francuskiej. I tak razem z kolejnymi krajami na mapie świata, zaczęły pojawiać się też nowe flagi. Choć różnią się kolorem, to można wyróżnić pewne powtarzające się elementy. Na przykład: pasy poziome lub pionowe, krzyż, godło, gwiazdy, koła. Flaga Francji już tak nie wygląda. Emmanuel Macron wprowadził zmiany Od 1794 r. flaga Francji kilkukrotnie się zmieniała. Prezydent postanowił wrócić do jednej z poprzednich wersji. Flaga Polski z czarnym paskiem Biało-czerwona flaga Polski została wprowadzona ponad 100 lat temu. Uznawany jest także wariant z polskim godłem na białym tle. Nie wszyscy wiedzą pewnie, że na początku lat dwutysięcznych artysta Grzegorz Klaman tworzył projekty flag dla III RP. Do bieli i czerwieni dodawał kolor czarny, który miał symbolizować żałobę i sutanny księży katolickich. Jego pomysły nie spotkały się z ogólnym uznaniem. Nowa Zelandia nie zmieni flagi. Zostanie kolonialna. O co chodzi? To wcale nie jest trywialny temat, przynajmniej dla Nowozelandczyków. Debata nad nową flagą trwa tam ponad 50 lat, a decyzję podjęto po dwóch powszechnych referendach. Flagi państw na niewykorzystanych projektach Odkąd tęczowa flaga jest kojarzona z ruchem LGBT, wielokolorowe symbole w przestrzeni publicznej wzbudzają kontrowersje. Nie zawsze tak było. Niektóre propozycje flag państwowych niewiele różniły się od flagi LGBT. Przykładowo projekt flagi Armenii przygotowany w 1918 r. przez Martirosa Sariana. Tęczowy motyw pojawiał się również na propozycjach flag Boliwii i Krymu. Flaga Kanady jest jedną z najbardziej charakterystycznych na świecie. Okazuje się jednak, że symboliczny liść klonu nie zawsze był czerwony. W ubiegłym wieku na kilku proponowanych wariantach był zielony, a na jednym złoty. Liczba i umiejscowienie liści również się zmieniało. Najciekawsze są flagi państw z obrazkami, na przykład zwierzęcymi motywami. I tak w 2015 r. pojawił się pomysł, żeby na fladze Fidżi był żółw. Inne projekty prezentowane w tym samym czasie przedstawiały statek na fali. W jednym z konkursów na flagę Australii zaproponowano z kolei umieszczenie kangura. Motyw zwierzęcy uwzględniono również w propozycjach flagi kontynentu Antarktydy. W 1995 obok konturów kontynenty na pomarańczowy tle pojawił się pingwin.
Najmniejsze państwa świata – gdzie się znajdują? Sprawdź, co o nich wiesz
Najmniejsze państwa świata są tak niewielkie, że przeciętna metropolia to przy nich prawdziwy gigant. Skromną powierzchnię nadrabiają jednak niezwykle bogatą kulturą, niesamowitymi zabytkami i innymi atrakcjami, które każdego roku wabią tam turystów z całego świata. Niewykluczone, że o niektórych krajach, które pojawią się w naszym zestawieniu, nigdy nie słyszeliście. Nie dziwi nas to, bo najgłośniej zawsze mówi się o gigantach. Mali pozostają w ich cieniu, ale czas to zmienić. Zapraszamy na wycieczkę po najmniejszych państwach świata.
W tym artykule: Malta Malediwy Saint Kitts i Nevis Wyspy Marshalla Liechtenstein San Marino Tuvalu Nauru Monako Watykan Kraków to miasto, którego nie trzeba przedstawiać nikomu. Stolica Małopolski legitymuje się powierzchnią niemal 327 km kw. Dużo? W skali polskich miast – tak. W Europie i na świecie istnieją jednak znacznie większe metropolie, więc w tym ujęciu, miasto królów nie robi już tak dużego wrażenia. Czy potrafisz wyobrazić sobie, że pod względem powierzchni, Kraków przewyższa największe z listy 10 najmniejszych państw świata? Niewiarygodne, prawda? A jednak! Malta Nasze zestawienie otwiera Malta – kraj 990 razy mniejszy od Polski. Państwo położone na Morzu Śródziemnym, na południe od Sycylii, legitymuje się powierzchnią 316 km kw. W 2020 roku, mieszkało tam 525285 osób. Na przestrzeni lat, Malta znajdowała się pod panowaniem wielu narodów, w tym Rzymian, Arabów, Hiszpanów, Francuzów i Brytyjczyków. Niepodległą republiką stała się dopiero w 1974 roku. 1 maja 2004 roku kraj przystąpił do Unii Europejskiej. Historyczne zawirowania przełożyły się na znaczne bogactwo kulturowe tego miejsca. Najlepszym tego przykładem jest Valletta - stolica kraju, będąca najbardziej zagęszczonym obszarem zabytkowym na świecie. Największą atrakcją Malty są jednak megalityczne świątynie, wzniesione w 3600 r. p.n.e. Czyni je to najstarszymi budowlami w Europie i jednymi z najstarszych na świecie. Malediwy Kolejne miejsce przypadło w udziale Malediwom. Państwo wyspiarskie, położone na Oceanie Indyjskim, legitymuje się powierzchnią 300 km kw. W 2020 roku mieszkały tam 540542 osoby. Od 1796 roku, Malediwy były brytyjskim protektorem. Niepodległość uzyskały dopiero w 1965 roku, jako sułtanat. Trzy lata później przeprowadzono referendum, w wyniku którego proklamowano republikę. Obecnie Malediwy cieszą się statusem turystycznego raju, który jednak nie ma nic wspólnego z rajem dla kierowców. Na terytorium państwa obowiązuje ograniczenie prędkości do... 30 km/h. Nie jest to jednak duży problem, bo łączna długość utwardzonych dróg nie przekracza tam 88 km. Oto 5 rzeczy, które warto zrobić na Malediwach, by przekonać się, że "rajsko" nie znaczy "nudno" Tu naprawę jest jak w folderach biur podróży! Gdy samolot obniżył lot, wszyscy jak jeden mąż, z twarzami wymalowanymi zachwytem przywarli do okien. Turkusowo-niebieskie okręgi atoli ciągn.. Saint Kitts i Nevis Przenosimy się do Saint Kitts i Nevis – państwa położonego na Morzu Karaibskim, w Ameryce Środkowej. Jego powierzchnia to zaledwie 261 km kw. W 2020 roku, mieszkały tam zaledwie 53192 osoby. To najmniejszy kraj na Karaibach i jednocześnie – najmniejsze suwerenne państwo amerykańskie. Na mocy konstytucji przyjętej 19 września 1983 roku, państwo jest monarchią konstytucyjną, a na jego czele stoi monarcha brytyjski reprezentowany przez gubernatora generalnego. Wulkaniczne pochodzenie wysp zadecydowało o ich niepowtarzalnym, niezwykle zróżnicowanym krajobrazie. Na tamtejszą panoramę składają się zachwycające zielone szczyty i lasy tropikalne. Większość mieszkańców to ludność pochodzenia afrykańskiego, jednak pod względem kulturowym można dostrzec tam także wpływy europejskie i indyjskie. Wyspy Marshalla Kolejne małe państwo wyspiarskie na naszej liście to Wyspy Marshalla, a dokładnie – Republika Wysp Marshalla. Powierzchnia kraju to zaledwie 181 km kw. Liczba mieszkańców to natomiast 59194 osoby (stan na 2020 rok). W trakcie I wojny światowej, wyspy były zajęte przez Japonię. W 1944 roku dostały się pod kontrolę Stanów Zjednoczonych. W 1979 roku podpisano układ o wolnym stowarzyszeniu, którego postanowienia obowiązują of 1986 roku. Zanim jednak Wyspy Marshalla stały się niepodległym państwem, rząd USA prowadził tam próby z bronią atomową, które zakończyły się dopiero w latach 60. XX wieku. Obecnie turyści chętnie odwiedzają atole, gdzie detonowano ładunki, jednak tamtejszej ludności miejsca te przypominają tylko o bolesnej przeszłości. Wielu mieszkańców Wysp.. wciąż cierpi na choroby popromienne. Liechtenstein Przenosimy się do Europy Zachodniej. Księstwo Lichtensteinu to niewielkie państwo alpejskie, położone między Austrią i Szwajcarią. Jego powierzchnia to 160 km kw., a liczba mieszkańców w 2020 roku sięgnęła 38137 osób. Ziemie znajdujące się pod panowaniem Karola Wielkiego zostały zakupione przez ród Liechtensteinów na przełomie XVII i XVIII wieku. W 1719 roku zostały uznane za suwerenne księstwo, leżące w granicach Rzeszy Niemieckiej. W 1866 roku, księstwo wystąpiło ze Związku Niemieckiego i uzyskało niepodległość. Liechtenstein nie ma własnej armii. Nie ma też własnej waluty i lotniska. Ma za to jeden z najniższych wskaźników przestępczości. Ostatnie morderstwo popełniono tam w 1997 roku, a od 2014 roku karze pozbawienia wolności podlega mniej niż 10 osób. San Marino Pozostajemy w Europie. San Marino, będące enklawą na włoskim terytorium, ma powierzchnię wynoszącą zaledwie 61 km. kw. W 2020 roku liczba mieszkańców wyniosła 33938 osób. Warto podkreślić, że San Marino jest najstarszą republiką na świecie. Watykan uznał jej niepodległość w 1291 roku. W 1600 roku powstał statut, na mocy którego władzę w kraju zaczęła sprawować Wielka Rada Generalna. Tuvalu Wracamy w rejony Polinezji. Na Oceanie Spokojnym leży archipelag Tuvalu, będący jednym z najmniejszych państw świata. Powierzchnia kraju to zaledwie 26 km kw. Liczba mieszkańców to natomiast 11792 osoby (w 2020 roku). Czy wiesz, że odcinek utwardzonej drogi w Tuvalu mierzy zaledwie 8 km? Dla porównania, najdłuższe mosty na świecie legitymują się długością mierzoną w... dziesiątkach kilometrów. Nauru Nauru to nie najmniejsza wyspa na świecie, ale wyspiarskie państwo na Oceanie Spokojnym to bez wątpienia najmniejsza republika świata, zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców. Państwo położone w Mikronezji jest oddalone od równika o ok. 42 km. Jego powierzchnia to zaledwie 21 km kw. Zamieszkuje je niewiele ponad 9 tys. osób. Jaka jest historia tego kraju? W 1888 roku, wyspa zamieszkiwana przez ludy Polinezji i Mikronezji została wcielona do Cesarstwa Niemieckiego. W 1914 roku niemiecka kolonia została zajęta przez Australię. Gdy I wojna światowa dobiegła końca, wyspa stała się terytorium mandatowym kategorii C Ligi Narodów, pozostającym pod administracją brytyjską. W trakcie działań wojennych w drugim wielkim konflikcie zbrojnym, Nauru okupywali Japończycy. Później wyspa stała się terytorium powierniczym ONZ. Niepodległość została ogłoszona dopiero na początku 1968 roku. Monako Powoli zbliżamy się do końca rankingu. Przedostatnie w miejsce przypadło w udziale niewielkiemu miastu-państwu, położonemu w Europie Południowej. Monako legitymuje się powierzchnią 2,02 km kw., a liczba jego mieszkańców to 39244 osoby (w 2020 roku). To prawdziwy raj dla najbardziej majętnych osób. W przeliczeniu na km kw., Monako zamieszkuje najwięcej milionerów na całym świecie. Podobnie jak Liechtenstein, jest jednym z 5 krajów bez własnego lotniska. Watykan Palmę pierwszeństwa w rankingu najmniejszych państw świata dzierży Watykan. Rzymska enklawa, która od pełni rolę siedziby papieskiej, zajmuje powierzchnię wynoszącą 0,44 km kw. Dla porównania, Zamek w Malborku, będący jedną z największych warowni na świecie, zajmuje 0,14 km kw., czyli ponad 3 razy mniej. Niewiele, prawda? Żeby lepiej zobrazować sobie, jak mały jest Watykan, wystarczy w wyobraźni dwukrotnie pomnożyć powierzchnię warszawskiego Stadionu Narodowego. Liczba mieszkańców nieznacznie przekracza 800 osób. Wszystko to sprawia, że Państwo Watykańskie to najmniejszy niezależny kraj uznany na arenie międzynarodowej. „Małe" nie oznacza „nieciekawe". W granicach stolicy apostolskiej znajdują się 54 muzea, które każdego roku przyciągają tam miliony turystów. Szukasz szczęścia w podróży? Te pomniki podobno je gwarantują. Oto 7 najczęściej pocieranych posągów na świecie Te miejsca, odpowiednio potraktowane, zapewniają wszelką pomyślność. Czasami trzeba je pogłaskać. Innym razem objąć lub pocałować. Ale najczęściej wystarczy dotknąć. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
World Happiness Report 2021. Polska spadła o jedno miejsce
Ubiegły rok trudno uznać za szczególnie pomyślny. Pandemia koronawirusa doprowadziła do śmierci ponad 2,6 mln ludzi na całym świecie, a także drastycznie zmieniła naszą codzienność. Już teraz mówi się o tym, że młodzi ludzie coraz częściej borykają się z depresją, a jedną z jej przyczyn ma być właśnie długotrwała izolacja społeczna. Jak ostatnie miesiące wpłynęły na poziom szczęścia w poszczególnych krajach? Zerknijmy na coroczne zostawienie World Happiness Report.
W tym artykule: World Happiness Report – jak wygląda zestawienie w tym roku? Zaufanie kluczem do szczęścia Czwarty rok z rzędu Finlandia zajęła najwyższą pozycję w rankingu. Islandia, Dania, Szwajcaria i Holandia znalazły się odpowiednio na drugim, trzecim, czwartym i piątym miejscu. Podczas gdy Stany Zjednoczone awansowały z 18. na 14. miejsce, a Wielka Brytania spadła z 13. na 18., Australia utrzymała 12. miejsce. World Happiness Report – jak wygląda zestawienie w tym roku? Przygotowanie World Happiness Report 2021 wyglądało zupełnie inaczej niż w poprzednich latach. Badacze nie tylko nie byli w stanie przeprowadzić bezpośrednich wywiadów w wielu krajach, ale także musieli całkowicie zmienić kryteria, skupiając się tym, jak pandemia wpłynęła na ogólny dobrobyt. Raport opiera się głównie na poziomach PKB, średniej długości życia, hojności, pomocy socjalnej i wolności obywatelskiej. Wskaźniki były uderzająco podobne do tych z poprzedniego roku, co uznano za pozytywny znak. W pierwszej dziesiątce państw zaszły tylko drobne zmiany – Islandia awansowała o dwa miejsca z czwartego na drugie, a Norwegia spadła z piątego miejsca na ósme. Znaczący awans zanotowali Niemcy. Nasi zachodni sąsiedzi awansowali z 17. na 7. pozycję. Jeszcze wyżej podskoczyła Chorwacja. Rok temu zajęła 79. miejsce, a w tym roku już 23. W zestawieniu World Happiness Report 2021 Polska znalazła się na 44. miejscu, zaliczając tym samym spadek o jedną pozycję względem poprzedniego roku. Zaufanie kluczem do szczęścia Naukowcy nie są zaskoczeni tym, ze Finlandia po raz kolejny znalazła się na pierwszym miejscu zestawienia. Jak tłumaczą, w tym kraju wskaźnik wzajemnego zaufania od lat jest bardzo wysoki, a to właśnie ono pomaga ludziom przetrwać w najtrudniejszych chwilach. Wskaźnik śmiertelności w Brazylii był znacznie wyższy niż w Singapurze, co w raporcie częściowo przypisuje się różnicy w zaufaniu publicznym do rządów tych krajów. Co ciekawe, różnice kulturowe, takie jak płeć szefa rządu, również był brane pod uwagę jako istotne czynniki przy mierzeniu sukcesu strategii walki z COVID-19. Tak wygląda w tym roku pierwsza dwudziestka zestawienia World Happiness Report: 1. Finlandia 2. Islandia 3. Dania 4. Szwajcaria 5. Holandia 6. Szwecja 7. Niemcy 8. Norwegia 9. Nowa Zelandia 10. Austria 11. Izrael 12. Australia 13. Irlandia 14. Stany Zjednoczone 15. Kanada 16. Republika Czeska 17. Belgia 18. Wielka Brytania 19. Chiny 20. Francja
8 wyjątkowych drzew. Są dla nas inspiracją i pocieszeniem
Stare i piękne, przypominają nam, że życie toczy się dalej. Poznajcie wyjątkowe drzewa z różnych stron świata.
Każde drzewo opowiada inną historię, ale niektóre są wyjątkowo przejmujące. Drzewa obecne są w naszej wyobraźni, gdzie rosną na zdumiewające sposoby. W baśniach i legendach las jest domem dla duchów, czarownic i dla złego wilka, który żyje za siedmioma górami, za siedmioma lasami. Poznaj 8 wyjątkowych drzew! Są z nim białe jelenie, ledwo co przeskakujące ponad strzałami myśliwych, oraz pustelnik pojawiający się akurat w ostatnim momencie, by doprowadzić do szczęśliwego zakończenia historii, w której bohaterowie żyją długo i szczęśliwie. Choć nie zawsze. Posługujemy się wieloma bogatymi znaczeniowo metaforami związanymi z drzewami: wozimy drzewo do lasu i trzęsiemy się jak liść, wyjaśniamy, w czym sęk. Nasza praca może nam przynieść owoce. Czy to głuchy jak pień, czy krzepki jak dąb – każdy zrozumie głęboko zakorzenioną w swojej kulturze leśną metaforę. Niewątpliwie najsłynniejsze współrzędne w atlasie inspiracji wypadają pod drzewem – otoczoną płotem jabłonią w angielskim sadzie w Lincolnshire. To tam rzekomo w 1666 r. spadający z drzewa owoc skłonił młodego Izaaka Newtona do refleksji: dlaczego jabłko zawsze spada prostopadle do podłoża? Jak wynika ze starego XVIII-wiecznego rękopisu spoczywającego w archiwach Royal Society w Londynie, Newton wrócił do domu z Cambridge, wszedł do tego ogrodu i popadł w zadumę. Tak pisał o tym jego przyjaciel i biograf William Stukeley: W jego umyśle pojawiło się pojęcie grawitacji… wywołane spadającym jabłkiem, gdy siedział pogrążony w myślach. Drzewa towarzyszyły wielkim odkryciom już wcześniej. W końcu Budda osiągnął oświecenie, medytując pod drzewem Bodhi. Drzewa zachęcają do refleksji. W wielu kulturach znana jest opowieść, w której mnich podczas nasłuchiwania ptasiego śpiewu w lesie odkrywa, że setki lat upłynęły jak mgnienie oka. A po zamoczeniu magdalenki w herbacie z kwiatów lipy narrator Marcela Prousta oddaje się „poszukiwaniu straconego czasu” w powieści o tym samym tytule. Drzewa stanowią twardy dysk przyrody, nawet na poziomie molekularnym. – Każdy słój przyrostu rocznego zawiera trochę powietrza z tego roku, przekształconego w węgiel, drzewo fizycznie przechowuje więc w sobie wiele lat z życia miasta – powiedział Benjamin Swett, autor publikacji pt. New York City of Trees. Na myśl o niektórych wspomnieniach żal ściska serce, np. tych związanych z kasztanowcem rosnącym przed domem na ulicy Prinsengracht 263 w Amsterdamie, gdzie młoda Anne Frank z rodziną ukrywała się przed nazistami. Z okna na poddaszu, jedynego, którego nie zakryto, Anne mogła obserwować drzewo podczas zmieniających się pór roku, do momentu aż 4 sierpnia 1944 r. gestapo wywiozło całą rodzinę do obozu koncentracyjnego. – Skąd mogłem wiedzieć, że dla Anne tyle znaczyło, by widzieć kawałek niebieskiego nieba… i jak ważny był dla niej ten kasztanowiec – wyznał jej ojciec wiele lat później, po przeczytaniu pamiętnika córki. Anne Frank zmarła na tyfus w obozie zagłady Bergen-Belsen w lutym 1945 r. Miała 15 lat. A drzewo, wyniszczone przez chorobę, runęło w czasie burzy w 2010 r. Niektóre wspomnienia są zbiorowe, jak niewinność i strata symbolizowane przez kolejne drzewo – drzewo poznania dobra i zła w rajskim ogrodzie Eden. Rosło na nim zakazane jabłko, a za jego zjedzenie trzeba było zapłacić piekielnie wysoką cenę. Jeśli zatem ciemna strona ludzkiej natury zrodziła się pod drzewem, to zielony cień drzew może z kolei ofiarować pocieszenie, jak to jest w przypadku wiązu amerykańskiego w Oklahoma City. 19 kwietnia 1995 r. Timothy McVeigh przeprowadził tam zamach bombowy, w wyniku którego zniszczeniu uległ 9-piętrowy budynek federalny, a 168 osób straciło życie. Na skutek wybuchu spalił się też pień rosnącego na pobliskim parkingu 10-metrowego wiązu. Drzewo zasypane przez gruz ocalało i obecnie jest głównym punktem powstałego tam miejsca pamięci Oklahoma City National Memorial and Museum. Przynosi ukojenie takim osobom jak Doris Jones, której 26-letnia córka Carrie Ann Lenz zginęła w eksplozji. Była w ciąży. – Ten widok dodaje mi otuchy – twierdzi Jones. – Coś dobrego przezwyciężyło takie zło. Dzisiaj wiąz ma ponad 12 m wysokości, a jego korona 18 m szerokości. Do listopada większość jego złotych liści zdąży już opaść. W styczniu drzewo jest nagie. Kwiecień przynosi delikatną zieleń i odnowę, a w czerwcu już w pełnej okazałości jest gotowe na lato. – Tak jakby miało wolę przeżycia – podkreśla Mark Bays, stanowy leśnik miejski, który pomógł w ratowaniu drzewa. – Zrozumiało, choć nikt z nas wtedy tego nie pojął, że jego obecność jest tam potrzebna. Tekst Cathy Newman Zdjęcia Diane Cook, Len Jenshel
W tej wiosce rządzą kobiety. Tu majątek, pozycja społeczna i przywileje przechodzą z matki na córkę
Wyobraź sobie malutką społeczność, w której od lat rządzą kobiety. Pochodząca z Berlina fotografka ruszyła na poszukiwania królestwa dziewczynek. Zobacz jej poruszające zdjęcia.
Podróżujesz z czworonogiem? Sprawdź, gdzie najłatwiej znaleźć zakwaterowanie
Poznaj miejsca przyjazne podróżującym ze zwierzakami.
Podróżujesz, ale nie możesz lub nie chcesz zostawić swojego pupila. Hotel dla zwierząt nie wchodzi w grę, znajomym nie chcesz robić kłopotu. Zabierz psa na wyprawę! Jeśli odpowiednio się do tego przygotujesz, nie powinno być problemu. Dobierając cel podróży, sprawdź, czy znalezienie noclegu dla siebie i czworonożnego przyjaciela nie będzie wyzwaniem graniczącym z cudem. Porównywarka domów i apartamentów HomeToGo.pl sprawdziła, w których krajach Europy oraz rejonach Polski znajdziemy najwięcej lokali przyjaznych podróżującym ze zwierzakami. Z psem w Europie Który kraj jest najbardziej przyjazny zwierzętom w domach i apartamentach wypoczynkowych? Co ciekawe, na samym szczycie podium plasuje się Andora - 15. najmniejszy kraj na świecie. Tu aż 61% obiektów pozwala na przyjazd z psem. Na drugim miejscu w rankingu znajduje się Słowacja. Tu 5 na 10 badanych obiektów oferuje wypoczynek z pupilem. Finlandia, kraj jezior (jest ich tu 187 tys.) i wysp (tych jest niewiele mniej) wygrywa w tym rankingu brąz. Podróżujący z psem znajdą odpowiednie zakwaterowanie w około 49% domów. Polska plasuje się na dziewiątym miejscu w rankingu (pierwsza dziesiątka jest nasza!), z wynikiem ponad 42% obiektów przyjaznych czworonogom. Stanowi to duży kontrast w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. W Niemczech psy przenocują jedynie w 35% obiektów, w Holandii w 27%, we Francji w 28%, czy Hiszpanii -22%. Kraje Europy Południowej nie są tak elastyczne jak mogłoby się wydawać, jeśli chodzi o możliwość przyjazdu z czworonogiem. W Portugalii na wypoczynek z pupilem pozwalają jedynie 3 lokale na 10. We Włoszech i Grecji niewiele więcej, bo tylko 4 z 10. Po Polsce z pupilem Gdzie najlepiej zabrać pupila na wakacje w Polsce? Według danych HomeToGo.pl najbardziej przyjazne destynacje to na pewno rejon dolnośląski (68%) oraz małopolski (63%). Oba te regiony znajdują się na południu Polski, więc znajdziemy tu góry, przepiękne widokami i sporo tras, na których zwierzę poczuje się swobodnie. Mniej noclegów dla zwierząt znajdziemy w Wielkopolsce (40%) oraz województwie lubelskim, które zajmuje ostatnie miejsce w Polsce. W okolicach Lublina, tylko 3 z 10 obiektów przyjmie naszego futrzaka. Pamiętajmy! Zgodnie z zasadami Unii Europejskiej zwierzęta, które podróżują z nami za granicę powinny być zaczipowane, posiadać paszport i ważną książeczkę szczepień. W przestrzeniach publicznych, poza wyznaczonymi terenami, powinny być również prowadzone na smyczy. Więcej porad, jak bezpiecznie podróżować z psem znajdziecie tutaj.
W jakim kraju najlepiej mieszkać? Sprawdź!
Najchętniej dokądś byś się ruszył, ale nie wiesz gdzie, byłoby Ci najlepiej? Odpowiedz na kilka pytań i wybierz kierunek na najbliższe wakacje, a może nawet na stałe?
Nie wierzysz w to, że wystarczy odpowiedzieć na kilka pytań, by dowiedzieć się, w jakim miejscu na ziemi będzie ci najlepiej? My też nie, ale zawsze to jakaś podpowiedź. Drodzy Travelerowcy, jeśli chcecie się rozerwać i wpaść na pomysł, gdzie w tym roku zaplanować wakacje, oto test dla was! ROZWIĄŻ TEST!