National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-07-17T11:45:17.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Szyici od wieków idą własną drogą. Ich tożsamość narodziła się w Karbali
items: Ali Chamenei, zwany też Ali Khamenei: człowiek, który trzymał w garści Iran
items: Watykan może stracić tytuł najmniejszego państwa. Na mapie Europy ma pojawić się nowy mikrokraj
items: Jak wygląda dzisiaj Afganistan? To kraj na styku wielu kultur, religii i wpływów
items: Ciekawostki o Arabii Saudyjskiej – kraju słynącym z bogactwa i zakazów
items: Rusza 7. Edycja Festiwalu Podróżników Trzy Żywioły w Krakowie

Szyici od wieków idą własną drogą. Ich tożsamość narodziła się w Karbali
type: item
date: 2026-07-19T08:00:53.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: islam
subject: kraje islamskie
subject: religie
description: Szyici tworzą jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, a po sunnitach stanowią drugą najliczniejszą grupę wyznawców tej religii. Kierunek ten wyłonił się z konfliktu o sukcesję po śmierci Mahometa, a jego ostateczny charakter został ukształtowany przez pamięć o tragedii w Karbali. Jakie prawa, praktyki i rytuały rządzą szyizmem? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Od oazy Ghadir Khumm do tragedii w Karbali Teologia szyizmu Praktyki, rytuały i etyka przetrwania Szyizm zrzesza od 10 do 13% światowej populacji muzułmanów. Pojęcie to wywodzi się z arabskiego wyrażenia Szi’at Ali, co w dosłownym i historycznym tłumaczeniu oznacza „stronnictwo Alego” lub „partię Alego”. Owa etymologia jasno wskazuje na fundamentalny rdzeń tej grupy wyznaniowej, którym od samych początków była kwestia prawowitej sukcesji po zmarłym w 632 roku proroku Mahomecie. Od oazy Ghadir Khumm do tragedii w Karbali Z perspektywy szyickiej, autorytet i prawo do sukcesji Alego ibn Abi Taliba – kuzyna Proroka i męża Fatimy, jego córki – nie były kwestią plemiennych negocjacji. Szyici wierzą, że przekazanie władzy Alemu stanowiło bezpośredni akt woli samego Boga, ogłoszony publicznie przez Mahometa. Historycznym i teologicznym fundamentem tego przekonania jest wydarzenie w oazie Ghadir Khumm. Spór o sukcesję i prawa Alego ibn Abi Taliba Zgodnie z tradycją, po swojej pożegnalnej pielgrzymce do Mekki, Mahomet zatrzymał się tam i wygłosił kazanie do tysięcy wiernych. Miał wówczas oświadczyć, że pozostawia wspólnocie dwie najcenniejsze rzeczy, które uchronią ją przed błędem – Koran i swoją najbliższą rodzinę. Następnie, według przekazów uznawanych za kluczowe przez szyitów, Prorok uniósł rękę Alego i mianował go duchowym przewodnikiem. Ówczesne arabskie normy kulturowe i rodowe podpowiadają, że Ali był jedynym odpowiednim kandydatem do objęcia przywództwa po Mahomecie. Historia potoczyła się jednak inaczej. Gdy Ali i reszta rodziny Proroka byli zajęci przygotowywaniem jego ciała do pochówku, grupa wpływowych towarzyszy zebrała się w Medynie i w wyniku politycznych negocjacji wybrała na pierwszego kalifa Abu Bakra. Decyzja ta, podjęta pod nieobecność Alego, stała się praprzyczyną schizmy. Relacje między wybranymi kalifami a rodziną Mahometa od samego początku były niezwykle napięte. Tradycja szyicka wyraźnie podkreśla te konflikty, przypominając, że Fatima …

szyici-357a732.jpg
width: 1800
height: 1200

Ali Chamenei, zwany też Ali Khamenei: człowiek, który trzymał w garści Iran
type: item
date: 2026-03-01T10:45:19.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: iran
subject: islam
subject: kraje islamskie
subject: polityka
description: Islamska Republika Iranu to religijna dyktatura powołana po antyzachodniej rewolucji w 1979 roku. Do niedawna rządził tam Najwyższy Przywódca, duchowny i teolog Ali Chamenei (Ali Khamenei). Kto go zastąpi?
encoded: W tym artykule: Specyfika Iranu: cywilizacja licząca kilka tysięcy lat Rewolucja islamska, Chomejni i Ali Khamenei Religijna dyktatura i społeczeństwo, które nie chce być zamknięte Nie zrozumiemy Iranu oraz władzy, jaką sprawował tam ajatollah Ali Chamenei (Ali Khamenei), bez znajomości historii tego kraju. Sięga ona bardzo głęboko w przeszłość. Pierwszym prawdziwym państwem na tym terenie był starożytny Elam, który powstał prawie 4,5 tys. lat temu. Jego stolica Suza jest jeszcze starsza, bo liczy ponad 6 tys. lat! Specyfika Iranu: cywilizacja licząca kilka tysięcy lat Przez kolejne wieki na terenach Iranu – czyli ziemiach między Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską – funkcjonowały imperia: Medów (bijących się z Asyryjczykami), Persów (toczących wojny m.in. z Grekami), Partów (zaprzysięgłych przeciwników Rzymian), Sasanidów (walczących z Bizancjum). Przez ten czas zmieniły się zwyczaje i podejście do religii. Na przykład w VI w. p.n.e. powstał tam zaratusztrianizm, który za panowania Sasanidów w III w. n.e. ogłoszono religią państwową. Inne wyznania znajdowały się, w zależności od widzimisię władców, na cenzurowanym. W VII i VIII wieku państwo Sasanidów zostało podbite przez Arabów, a w kraju zapanował islam. Ostatecznie w swojej odmianie zwanej szyityzmem, co spowodowało konflikty z sunnitami – muzułmanami stanowiącymi większość w sąsiednich krajach. Iran, w dawnych wiekach zwany Persją, musiał walczyć m.in. z mongolskimi koczownikami Tamerlana (1336–1405) i Turcją. Do tego dochodziły konflikty z europejskimi mocarstwami: Wielką Brytanią i Rosją. Kraj rozrywały walki zewnętrzne, znajdował się częściowo pod obcą okupacją. Dla mieszkańców, pamiętających o wielkiej przyszłości, było to poniżające. Zasiadający od 1925 roku na perskim tronie szach Reza Pahlavi przekształcał na wzór zachodni prawo, dopuścił kobiety do prac w urzędach, a mężczyznom nakazał nosić zachodnie stroje. W trakcie II wojny światowej nie wydawał się jednak aliantom wystarczająco antyn…

ali-chamenei-zwany-tez-ali-khamenei-czlowiek-ktory-trzyma-w-garsci-iran-fot-iranian-leader-s-press-office-handout-anadolu-agency-getty-images-e235be9.jpeg
width: 1024
height: 688

Watykan może stracić tytuł najmniejszego państwa. Na mapie Europy ma pojawić się nowy mikrokraj
type: item
date: 2026-01-21T11:10:17.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: albania
subject: bałkany
subject: europa
subject: kraje
subject: kraje islamskie
subject: religie
description: Władze Albanii dążą do powołania najmłodszego kraju świata o wielkości zaledwie 10 hektarów. Zapowiadane mikropaństwo zakonu bektaszytów ma posiadać własną administrację, paszporty, a nawet służby wywiadowcze.
encoded: Spis treści: W Europie ma powstać „Muzułmański Watykan” Kim są bektaszyci? Najmłodszy kraj świata W ostatnim czasie wiele mówi się o zmianach na mapie Europy. Nie tak dawno media donosiły, że do renegocjowania swoich granic zmuszone są Szwajcaria i Włochy. Powód? Topnienie alpejskich lodowców wywołane zmianami klimatycznymi. Z kolei na początku 2024 r. głośno było o planowanej zmianie nazwy Walii na „Cymru”. – Walia to nazwa narzucona Cymru i zasadniczo wcale nie jest walijskim słowem. Świat wie o Walii ze względu na jej powiązania z Anglią od 1282 r. Mało kto słyszał o Cymru lub zdaje sobie sprawę, że mamy swój własny, unikatowy język i kulturę, która całkowicie różni się od innych krajów w Wielkiej Brytanii – przekonywali pomysłodawcy inicjatywy. Nadal realna wydaje się wizja powstania na Starym Kontynencie nowego kraju, wielkości zaledwie ¼ Watykanu. Zapowiadane mikropaństwo ma być muzułmańską odpowiedzią na Stolicę Apostolską. W Europie ma powstać „Muzułmański Watykan” Położony w sercu Rzymu Watykan jest obecnie najmniejszym państwem świata. Niewykluczone jednak, że wkrótce się to zmieni. Według zapowiedzi Edi Rama, premiera Albanii, na terytorium Tirany powstanie nowy, wzorowany na Stolicy Piotrowej kraj o powierzchni 10 hektarów, czyli cztery raz mniejsze niż Państwo Kościelne. Tamtejsze władze planują przekształcić islamski zakon bektaszytów w suwerenne państwo, z własną administracją, paszportami, a nawet służbami wywiadowczymi. Jego głównym zadaniem, jak podkreśla szef albańskiego rządu, będzie promocja wartości pokoju, tolerancji i współistnienie ludzi różnych wyznań. – Celem nowego państwa jest promowanie tolerancyjnej wersji islamu, z której Albania jest dumna. Albania, niewielki kraj na Bałkanach Zachodnich, uratowała żydowskich uchodźców przed nazistami w czasie II wojny światowej i udzieliła schronienia Afgańczykom po dojściu talibów do władzy w 2021 roku – zaznaczył premier Edi Rama. Kim są bektaszyci? Przywódcą Suwerennego Państwa Zakonu Bektaszytów…

W-Europie-powstaje-najmniejszy-kraj-swiata-f0e3b29.jpg
width: 5272
height: 3948

Jak wygląda dzisiaj Afganistan? To kraj na styku wielu kultur, religii i wpływów
type: item
date: 2023-05-21T09:08:03.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: afganistan
subject: arabowie
subject: Edukacja
subject: historia
subject: islam
subject: konflikty
subject: kraje islamskie
description: Afganistan to kraj z niezwykle długą, ale i trudną historią. Tożsamość narodowa opiera się na oporze wobec okupantów i konfliktach, które w przeszłości nawiedziły kraj.
encoded: W tym artykule: Trudna historia Afganistanu Tożsamość Afgańczyków opiera się na oporze i obronie swojego terytorium Afganistan jest dziś zarządzany przez talibów Jest pewna afgańska anegdota, która wiele mówi o historii tego kraju. Gdyby zapytać mieszkańca wsi lub prowincji, co jest za widocznym tuż obok wzgórzem, ten odpowie: „Za tym wzgórzem mój dziadek walczył z Aleksandrem Wielkim”. W tym niewinnym żarcie kryje się jednak ziarno prawdy. W 329 r. p.n.e. Aleksander Macedoński dotarł do Afganistanu ze swoją armią i podbił ten kraj. Za jego panowania powstało wiele miast, do których sprowadzali się hellenistyczni koloniści. Jednak grecka okupacja spotkała się buntami miejscowej ludności. Wydarzenia te, i dalsza walka o niepodległość kraju położonego na niezwykle surowym terytorium, kształtowały narodową tożsamość Afgańczyków. Trudna historia Afganistanu Gościem najnowszej odsłony cyklu „Kawa z ambasadorem” był dr Piotr Łukasiewicz, politolog, dyplomata, pułkownik rezerwy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i były ambasador RP w Afganistanie w latach 2012–2014. Rozmowę o historii i społeczeństwie Afganistanu prowadziła dr Małgorzata Bonikowska, prezeska Centrum Stosunków Międzynarodowych i THINKTANK. Afganistan to kraj z niezwykle długą, ale i trudną historią. Najwcześniejsze osady miejskie pojawiły się w Afganistanie już w III tysiącleciu p.n.e. Po 2000 roku p.n.e. region ten zamieszkali Ariowie, którzy należeli do indoirańskiego odłamu ludów indoeuropejskich. To za ich czasów powstało miasto, które dało początek Kabulowi. – Historia Afganistanu jest bardzo skomplikowana. To kraj leżący na styku Azji Centralnej, Subkontynentu Indyjskiego i rozszerzającego się Bliskiego Wschodu. Historycznie był miejscem styku dwóch religii: islamu i hinduizmu – mówi dr Piotr Łukasiewicz. Po śmierci Aleksandra Wielkiego tereny Afganistanu przejęli Seleucydzi, a później znaczną część kraju opanowali Partowie. W 50 r. n.e. Afganistan został zaatakowany i złupiony przez Kuszanów, kt…

thumb1384700reference-04f3bd3.jpg
width: 2117
height: 1416

Ciekawostki o Arabii Saudyjskiej – kraju słynącym z bogactwa i zakazów
type: item
date: 2022-11-23T15:02:55.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: arabia saudyjska
subject: islam
subject: kraje islamskie
subject: Travel
description: Mundial w Katarze to nie tylko okazja do śledzenia najlepszych piłkarzy świata w akcji, ale także odkrywania nieznanych do tej pory faktów na temat poszczególnych reprezentacji. Polskich kibiców z pewnością zainteresują ciekawostki o Arabii Saudyjskiej, czyli jednym z grupowych rywali Biało-Czerwonych.
encoded: W tym artykule: O czym trzeba pamiętać przed wyjazdem do Arabii Saudyjskiej? Co jest zabronione w Arabii Saudyjskiej? Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej? Kiedy jechać do Arabii Saudyjskiej? Arabia Saudyjska jest bezpiecznym krajem? Arabia Saudyjska – ciekawostki Arabia Saudyjska, podobnie jak Katar, jest postrzegana przez Europejczyków jako kraj kontrastów. Miejsce, gdzie tradycyjne rozumienie religii współistnieje na co dzień z nowoczesnymi technologiami i niewyobrażalnym bogactwem państwa. Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej, jak przygotować się do wyjazdu i na co należy uważać? O czym trzeba pamiętać przed wyjazdem do Arabii Saudyjskiej? Arabia Saudyjska jest krajem surowych zasad, w których reguły postępowania podlegają dogmatom religijnym. Nawet jeśli norma nie jest ustalona przez prawo świeckie, musi być przestrzegana, jeśli przewiduje ją szariat (prawo islamskie). Przestrzeganie tych dogmatów jest monitorowane przez policję religijną Mutavva. Państwo stało się otwarte dla turystów stosunkowo niedawno, a nie-muzułmanie wciąż nie są wpuszczani do wielu miejsc. Wcześniej można było uzyskać jedynie wizę biznesową, wizę służbową lub wizę pielgrzymkową. Przy wsparciu rządzącego obecnie sułtana rozwija się infrastruktura turystyczna. Możliwe stało się uzyskanie wizy turystycznej, ale tylko za pośrednictwem agencji i dla grupy turystów. Przed wyjazdem należy dowiedzieć się, czego nie wolno kobietom w Arabii Saudyjskiej. Wszystkie kobiety w wieku powyżej 12 lat powinny być ubrane w zakrywające ciało ubrania, najlepiej abaya. Mężczyźni nie mogą również obnażać rąk i nóg powyżej łokci i kolan. „Krwawe Mistrzostwa Świata”. Ciemna strona mundialu w Katarze Mistrzostwa Świata w Katarze z wielu powodów czynią ten turniej wyjątkowym. To pierwszy mundial, który odbywa się na Bliskim Wschodzie i pierwszy w kraju islamskim. Po raz pierwszy w historii... Mężczyźni mogą być fotografowani za ich zgodą, kobiety w ogóle nie mogą być fotografowane. W Arabii Saudyjskiej surowo …

arabia-saudyjska-atrakcje-kultura-bezpieczenstwo-czy-warto-wybrac-sie-w-podroz-do-arabii-saudyjskiej-fot-getty-images-ca8c820.jpeg
width: 2000
height: 1500

Rusza 7. Edycja Festiwalu Podróżników Trzy Żywioły w Krakowie
type: item
date: 2010-02-26T09:35:00.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: afganistan
subject: festiwale
subject: filmy
subject: fotografia
subject: islam
subject: kraje islamskie
subject: natasza caban
subject: podróże
subject: sri lanka
subject: warsztaty
description: 10 godzin filmów i 10 prezentacji z najdalszych zakątków świata. Najmocniejszych wrażeń dostarczą Natasza Caban i Wojciech Jagielski. Festiwalowi Podróżników Trzy Żywioły towarzyszą warsztaty i wystawy fotograficzne, spotkania podróżników i konkursy z cennymi nagrodami.
encoded: Siódmy raz polscy podróżnicy i odkrywcy spotkają się - podobnie jak w poprzednich latach - w dniach 12 do 14 marca 2010 roku (piątek-niedziela), w Nowohuckim Centrum Kultury w Krakowie. Imprezę rozpocznie całonocny "Trzy Żywioły - Festiwal Filmów Świata". Z piątku na sobotę będzie można zobaczyć blisko 10 godzin znakomitych dokumentów o otaczającym nas świecie. Tradycyjnie, sobota i niedziela to spotkania z podróżnikami i odkrywcami. Antoni Myśliborski opowie o życiu małych buddów z indyjskich klasztorów. Robb Maciąg wciągnie nas w podróż rowerem po prowincji Państwa Smoka. Ola Bednarska w 250 dni rozszyfrowała Afrykę. Jej opowieści przybliżą nam Czarny Ląd z nieznanej dotąd strony. Janusz Kasza jest żywą i niezwykle barwną legendą wśród podróżników. Opowie o ginących Indianach Yanomami, a także o mieszkających tam motylach. Natasza Caban wybrała się w samotny, prawie 2,5 roczny, rejs dookoła świata … po uśmiech dziecka. Żeglarskie opowieści zakończą drugi dzień Festiwalu. W niedzielę pojedziemy na wojnę i w tereny, w które nie są zapraszani turyści. Bartek Piziak obwiezie nas po irackim Kurdystanie, gdzie pamięć po Saddamie jeszcze nie umiera. Ania Maciąg udzieli cennych rad jak podróżować po krajach islamskich, opowie o swoich doświadczeniach i o życiu muzułmanek. Bartek Tofel zabierze nas do Afganistanu, w rejony, w których Talibowie są zaledwie obiektem żartów. Z Grzegorzem Lityńskim pojedziemy w poszukiwaniu serc zranionych falami tsunami - na Sri Lankę - Łzę Indii. Finałem Festiwalu będzie spotkanie z dziennikarzem Gazety Wyborczej - Wojciechem Jagielskim. Jego najnowsza książka "Nocni wędrowcy" powiedzie nas do nękanej niepokojami Ugandy. Tegoroczna edycja będzie się nieco różnić od poprzednich. Nowością Festiwalu Podróżników Trzy Żywioły będzie blok multimedialny, gdzie pokazane zostaną fotokasty z podróży, czyli multimedialne prezentacje, łączące fotografię z reportażem radiowym. Będą to fotograficzne perełki najlepszych polskich i zagranicznych podróżników…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/22ff4876167f679010143384b4bab75b3f6c75f9-c86ce2f.jpeg
width: 400
height: 239