National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-02T13:16:10.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Nowy przybysz z Indo-Pacyfiku kolonizuje Europę. Duży krab „pływak” osiedla się u wybrzeży Włoch
items: Zwierzęta na bombie? Naukowcy odnaleźli stworzenia, których domem stały się niewybuchy z II wojny światowej
items: To zwierzę wygląda jak Obcy. Czy jest takie groźne, jakie się wydaje?
items: Odkryto skamieniałość larwy sprzed 520 mln lat. Zachował się jej mózg i inne organy wewnętrzne
items: Japoński krab pacyficzny to największy stawonóg na świecie. Ten morski gigant nie umie pływać
items: Tam i z powrotem. Kraby wielokrotnie odwracały kierunek swojej ewolucji, zmieniając środowisko życia
items: Na dnie oceanu znaleziono najdziwniejsze stworzenia świata. Poznajcie rybę-ravioli i rybę na szczudłach
items: Błękitna krew istnieje naprawdę. Płynie w żywych skamielinach i ratuje nam życie
items: Kuchnia tylko dla najtwardszych. Skosztujesz?
items: Spodziewali się, że to po prostu kolejna morska skała. Ale kiedy podpłynęli bliżej widok ich przeraził
items: Wszystko w życiu tych zwierzątek kręci się wokół piasku. Wojownicze dzieci oceanu
items: Tu rozmiar ma znaczenie. Jak wygląda "podryw" u krabów?
items: Te kraby zmienią Antarktydę nie do poznania. Właśnie rozpoczęły inwazję

Nowy przybysz z Indo-Pacyfiku kolonizuje Europę. Duży krab „pływak” osiedla się u wybrzeży Włoch
type: item
date: 2026-04-02T13:15:54.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kraby
subject: morze śródziemne
subject: zmiany klimatyczne
subject: zwierzęta
description: Ulubione przez Polaków Morze Śródziemne przechodzi gwałtowną transformację ekologiczną, która dzieje się na naszych oczach – napędzają ją zmiany klimatu i nasze własne działanie. Jednym z najbardziej fascynujących zjawisk jest tzw. migracja lessepska – napływ obcych gatunków z Morza Czerwonego przez Kanał Sueski. W jej wyniku do mieszkańców Europy dołączył właśnie egzotyczny krab z Indo-Pacyfiku.
encoded: Najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie „Acta Ichthyologica et Piscatoria” dokumentuje błyskawiczną ekspansję kraba Gonioinfradens giardi w Morzu Jońskim, tuż u wybrzeży Włoch. Chociaż pierwsza obserwacja tego gatunku w okolicy Sycylii pochodzi z listopada 2025 roku (pojedynczy osobnik w Portopalo di Capo Passero), sytuacja szybko uległa zmianie. To już cała kolonia. Krab „pływak” kolonizuje Włochy W okresie od listopada 2025 do stycznia 2026 roku naukowcy udokumentowali obecność kolejnych 11 osobników kraba. To silny dowód na to, że gatunek ten przestał być jedynie „turystą” i zaczął tworzyć stabilne populacje w basenie Morza Śródziemnego. – Nasze odkrycia sugerują, że Gonioinfradens giardi przechodzi z fazy sporadycznych odnotowań do stałej obecności w centralnej części Morza Śródziemnego – wyjaśnia Francesco Tiralongo, główny autor badania. Czym charakteryzuje się nowy krab? Gonioinfradens giardi należy do rodziny pływakowatych (Portunidae) – tej samej, do której zaliczają się najbardziej agresywne i mobilne kraby świata. To, co wyróżnia go na tle rodzimych gatunków śródziemnomorskich, to unikalna budowa. Piąta para odnóży jest przekształcona w szerokie, spłaszczone wiosła (płetwy), co czyni go doskonałym i niezwykle szybkim pływakiem, a nie tylko piechurem kroczącym po dnie. Pod względem wizualnym budzi respekt: jego pancerz jest zazwyczaj nakrapiany, w odcieniach brązu i czerwieni, a krawędzie boczne zdobi sześć charakterystycznych, ostrych zębów. To właśnie ta „zbroja” oraz silne, ząbkowane szczypce czynią go skutecznym drapieżnikiem. W swojej nowej niszy ekologicznej G. giardi żywi się głównie małżami, ślimakami oraz mniejszymi skorupiakami, co może prowadzić do bezpośredniej konkurencji pokarmowej z lokalnymi gatunkami Rybacy jako pierwsi widzą zmiany Pierwszymi, którzy widzą zmiany w Morzu Śródziemnym, są ludzie, którzy poświęcili mu całe życie. Rybacy szybko dostrzegają nawet najdrobniejsze niuanse, dlatego naukowcy postanowili zintegrować swoje dane …

FABRIC-KOLAZ-32-2026-04-02T122837.215-ee52bcf.jpg
width: 2813
height: 1875

Zwierzęta na bombie? Naukowcy odnaleźli stworzenia, których domem stały się niewybuchy z II wojny światowej
type: item
date: 2025-09-30T10:12:02.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: II wojna światowa
subject: kraby
subject: morze
subject: morze bałtyckie
subject: ryby
subject: wybuch
description: Do tej pory bomby z czasów II wojny światowej, szczególnie te pozostałe w Morzu Bałtyckim czy Północnym, uważaliśmy za toksyczne zagrożenie dla organizmów morskich. Okazuje się jednak, że mogą one stać się domem dla wielu zwierząt. Niezwykłe spotkanie naukowców pokazuje, jak natura próbuje poradzić sobie z wpływem człowieka.
encoded: Badawcza łódź podwodna natknęła się na kraby, ryby i inne organizmy morskie, które rozwijały się na leżących na dnie Morza Bałtyckiego ładunkach wybuchowych z czasów II wojny światowej. Teren dawnego składowiska broni był dla nich bardziej atrakcyjny niż otaczające je dno morskie. Życie na bombach w Bałtyku W wodach Morza Bałtyckiego wzdłuż niemieckiej granicy leży około 1,5 miliona ton zatopionej broni – pochodzi ona nie tylko z II wojny światowej, ale także z pierwszej. Składają się na nią nie tylko materiały wybuchowe, ale także pozostałości broni chemicznej czy nawet… jądrowej. Sądzono, że bomby w Bałtyku będą odstraszać zwierzęta. Naukowcy udowodnili jednak, że cmentarzyska bomb stanowią przestrzeń do bujnego rozwoju dzikiej przyrody. Sfilmowali sieć ukwiałów, rozgwiazd i innych organizmów w Zatoce Lubeckiej. Zwierzęta wybrały sobie specyficzne miejsce do życia: zasiedliły fragmenty bomb V-1 wykorzystywanych przez nazistów. – Byliśmy przygotowani na znacznie niższą liczbę wszystkich gatunków zwierząt. Okazało się jednak, że jest odwrotnie – mówi Andrey Vedenin z Instytutu Badawczego Senckenberga w Niemczech. Naukowcy opublikowali wyniki badań wynikających z niezwykłego spotkania w czasopiśmie „Communications Earth and Environment”. Dlaczego morskie organizmy wolą bomby od dna? Niewybuchy nie brzmią jak idealne miejsce do życia, prawda? Cóż, z perspektywy morskich stworzeń wszystko ma swoje plusy i minusy. Według naukowców mogą być one przyciągane przez twarde powierzchnie, których w Bałtyku jest stosunkowo niewiele. Głównie wyściela go piasek – kamienie i głazy zostały usunięte w XIX i XX wieku w celach budowlanych. Obecność substancji chemicznych sprawia również, że w tym terenie… brakuje ludzi. To ochronna bańka dla zwierząt przed najgroźniejszym stworzeniem na Ziemi, mimo konieczności pójścia na pewne toksyczne kompromisy. Mogą one być zresztą nieświadome zagrożenia: naukowcy zajmą się teraz obliczeniem, ile zanieczyszczeń zostało wchłoniętych przez organizm…

GettyImages-523361262-836f8bf.jpg
width: 5616
height: 3744

To zwierzę wygląda jak Obcy. Czy jest takie groźne, jakie się wydaje?
type: item
date: 2024-09-21T12:27:40.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: kraby
subject: oceany
description: Nie potrafią pływać, ale skolonizowały wiele odizolowanych wysp Pacyfiku. Nie mają żadnych narzędzi, ale są w stanie dostać się do wnętrza kokosa. Rozpiętość najdłuższej pary ich odnóży może sięgać nawet metra. Krab palmowy to jedno z najbardziej niezwykłym zwierząt żyjących na Ziemi.
encoded: Spis treści: Krab palmowy – gdzie można go spotkać? Krab palmowy – czym się odżywia? Krab palmowy – jak się rozmnaża? Krab palmowy – ciekawostki Ten krab nie przypomina żadnych innych zwierząt swego rodzaju. Towarzyszą mu takie przydomki jak „dziwaczny” czy „złodziejski”. Na zdjęciach – gdy siedzi na pojemnikach na śmieci albo na pniach drzew – wygląda jak stadium larwalne przybysza z innej planety. Jakby pochodził z filmu „Obcy – ósmy pasażer Nostromo”. Taki właśnie jest krab palmowy (Birgus latro). Laików może przestraszyć, zawodowych biologów – zafascynować. Zwierzę jest największym lądowym bezkręgowcem żyjącym na Ziemi. Dorosły osobnik waży nawet 4 kg, czyli tyle, ile nowonarodzone ludzkie dziecko. Rozpiętość jego odnóży sięga metra. Wśród lądowych stawonogów to zwierzę nie ma sobie równych. Krab palmowy – gdzie można go spotkać? Zwierzę żyje na obszarze Pacyfiku oraz na Oceanie Indyjskim. Na odizolowanych, bezludnych wyspach populacje krabów palmowych mogą być dość liczne. Zwierzęta ożywiają się nocą, kiedy wychodzą na żer. W środowiskach, gdzie nie ma większych drapieżników, zajmują te same nisze, które w innych rejonach przypadają małym ssakom. Nie mają tam prawie żadnych naturalnych konkurentów. Ich zasięg występowania pokrywa się z zasięgiem występowania palm kokosowych. Jeśli gdzieś rosną kokosy właściwe, w pobliżu mogą żyć również kilkukilogramowe kraby. Zwierzęta te występują miedzy Zwrotnikiem Raka a Zwrotnikiem Koziorożca. Na zachodzie docierają do Zanzibaru. Kiedyś pojawiały się również w Australii, na Madagaskarze i w Indiach, dziś już tam się nie spotyka. Co ciekawe, choć kraby palmowe uważane są za rekordzistów wśród bezkręgowców lądowych, dorosłe osobniki nie potrafią pływać. Jak więc zwierzęta te mogły skolonizować pacyficzne wyspy? To zasługa ich larw, które unoszą się na otwartych wodach oceanów. Takie podróże trwają kilka tygodni. To właśnie dzięki temu kraby palmowe mają szanse spróbować swoich sił na nowych terytoriach. Krab palmowy – czym s…

krab-palmowy-84d9c2f.jpg
width: 1024
height: 683

Odkryto skamieniałość larwy sprzed 520 mln lat. Zachował się jej mózg i inne organy wewnętrzne
type: item
date: 2024-08-01T13:20:19.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: kraby
subject: owady
subject: pająki
subject: skamieniałości
subject: Wolny czas
subject: ziemia
subject: życie
description: Niezwykła skamieniałość sprzed pół miliarda lat odkrywa sekrety ewolucji życia na Ziemi. To larwa wielkości ziarenka maku. Należy do wczesnych stawonogów i jest praprzodkiem dzisiejszych owadów, pająków i krabów.
encoded: W tym artykule: Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Czego można dowiedzieć się ze skamieniałości? Mózg sprzed pół miliona lat Jaka grupa zwierząt najliczniej występuje na Ziemi? Nie są to ssaki ani ptaki, ani żadne z kręgowców. Tylko stawonogi, bezkręgowce z chitynowym egzoszkieletem, hemolimfą zamiast krwi i ciałem podzielonym na segmenty. Stawonogami są m.in. owady i skorupiaki. Na razie naukowcy opisali ponad 1170 tys. gatunków należących do tej grupy. Jednak na pewno jest ich znacznie więcej. Stawonogi pojawiły się na Ziemi przed milionami lat. Pierwsze zwierzęta zaliczane do typu Arthopoda wyewoluowały ponad 500 mln lat temu. Trudno sobie wyobrazić, by tak stare skamieniałości pokazywały coś więcej niż ogólny plan budowy ciała dawnego organizmu. A jednak. W najnowszym numerze „Nature” naukowcy donoszą o odkryciu larwy wielkości ziarenka maku. Pochodzi sprzed 520 mln i ma dobrze zachowane organy wewnętrzne – w tym mózg. Organizm ten należy do gatunku nazwanego Youti yuanshi. Jakie organizmy żyły na Ziemi w kambrze? Około pół miliarda lat temu w historii życia na Ziemi rozpoczął się bardzo szczególny okres. Jest określany jako tzw. eksplozja kambryjska. Na świecie pojawiają się wówczas złożone organizmy, które jako pierwsze zaczynają przypominać dzisiejsze zwierzęta. Wcześniej, w okresie ediakarańskim, życie na Ziemi reprezentowały formy najprostsze – wyglądające jak gąbki albo płaskowce najczęściej nieruchome stworzenia, które żyły przytwierdzone do dna morskiego. Niekiedy składały się tylko z kilku warstw komórek. Czasami trudno rozstrzygnąć, czy ediakarańskie skamieniałości to pojedynczy osobnik, czy raczej kolonia. W kambrze, ok. 520 mln lat temu, wszystko się zmienia. Skamieniałości ze stanowisk z tego okresu – np. ze skał znanych jako łupki z Burgess – pokazują bogactwo gatunków dwubocznie symetrycznych. Z eksplozji kambryjskiej pochodzą piękne i skomplikowane skamieniałości trylobitów, czyli wymarłych stawonogów. Trylobity mają pancerze i liczne odnóż…

odkryto-skamienialosc-larwy-sprzed-520-mln-lat-zachowal-sie-jej-mozg-i-inne-organy-wewnetrzne-cdaeae7-rotated.jpg
width: 1280
height: 947

Japoński krab pacyficzny to największy stawonóg na świecie. Ten morski gigant nie umie pływać
type: item
date: 2023-12-08T12:56:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: kraby
subject: morze
subject: przyroda
subject: zwierzęta
description: Morską toń zamieszkuje wiele niezwykłych zwierząt. Do grona najbardziej nietypowych przedstawicieli słonowodnej fauny bez wątpienia należy zaliczyć japońskiego kraba pacyficznego. Wielki skorupiak wygląda jak stworzenie nie z tego świata. Nic dziwnego, bo zachował wiele cech morfologicznych gatunków z rodzaju Macrocheira, które pojawiły się na Ziemi wiele milionów lat temu. Jak wygląda japoński krab pacyficzny? Czym się charakteryzuje i gdzie występuje? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Jak wygląda japoński krab pacyficzny? Czym charakteryzuje się japoński krab pacyficzny? Japoński krab pacyficzny – rozmnażanie Gdzie możemy spotkać japońskiego kraba pacyficznego? Czy japoński krab pacyficzny jest chroniony? Japoński krab pacyficzny – ciekawostki Japoński krab pacyficzny (Macrocheira kaempferi), nazywany również krabem olbrzymim lub krabem japońskim, to prawdziwy gigant w grupie krabów. Należy do największych bezkręgowców na Ziemi. Jego wygląd może budzić respekt, a nawet przerażenie. Trzeba jednak zaznaczyć, że zwierzęta te nie są z natury agresywne, a większość czasu spędzają na poszukiwaniu pożywienia na oceanicznym dnie. Jak wygląda japoński krab pacyficzny? Już sam wygląd japońskiego kraba pacyficznego zdradza, że mamy do czynienia z niezwykłym zwierzęciem. Ma wiele cech charakterystycznych dla pozostałych krabów. Jednak trudno pomylić go z innymi przedstawicielami tej grupy. Głowotułów tego skorupiaka, mierzący około 40 cm, ma gruszkowaty kształt, rozszerzający się ku przodowi. Pokrywa go twardy, sztywny pancerz. Na karapaksie widoczne są guzkowate narośla. Czułki zwierzęcia są krótkie, a odwłok – zredukowany. Prehistoryczne zwierzęta – jakie gatunki chodziły po Ziemi i czy któreś z nich żyją do dziś? Prehistoryczne zwierzęta kojarzą się przede wszystkim z dinozaurami. Trzeba jednak pamiętać, że zanim nastała era wielkich gadów, świat fauny był już zróżnicowany, podobnie jak po prze... Od głowotułowia odchodzi 5 par długich i wąskich odnóży (japoński krab pacyficzny jest zaliczany do rzędu dziesięcionogów). Pierwszą parę stanowią szczypce, pozostałe zakończone są pazurem. Najpowszechniej występujące ubarwienie to kolor czerwony z białymi lub pomarańczowymi plamkami. Należy jednak wspomnieć, że niektóre osobniki są w całości czerwone lub białe. Przyglądając się temu niezwykłemu skorupiakowi, można dojść do wniosku, że w jego wyglądzie jest coś pierwotnego. To jak najbardziej słuszne skojarzenie. Trzeba bowiem wiedzieć, że japońs…

macrocheira-741fe04.jpg
width: 759
height: 508

Tam i z powrotem. Kraby wielokrotnie odwracały kierunek swojej ewolucji, zmieniając środowisko życia
type: item
date: 2023-11-16T16:02:52.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: kraby
subject: Wolny czas
subject: zwierzęta
description: Naukowcy odkryli, że w ciągu ostatnich 100 milionów lat kraby kilkukrotnie ewoluowały, aby zmienić swoje środowisko. Z wody wychodziły na ląd, a potem wracały.
encoded: W tym artykule: Kraby nieustannie ewoluują Tam i z powrotem Naturalne środowiska krabów Kraby (Brachyura) to krótkoodwłokowe skorupiaki. Stanowią najliczniejszą grupę dziesięcionogów, u których pierwsza para odnóży krocznych przekształciła się w szczypce. Łącznie opisano nawet 10 500 gatunków tych stworzeń. Mają charakterystyczny odwłok pokryty pancerzem i odnóża, które służą do podtrzymywania jaj lub jako narządy kopulacyjne. Są niezwykle zwinne i sprawnie poruszają się do przodu, bokiem i do tyłu. Kraby nieustannie ewoluują Większość gatunków krabów nie potrafi pływać. Wyjątkiem są m.in. przedstawiciele rodziny Portunidae, które wykazują taką zdolność. Skorupiaki te zasiedlają wszystkie typy środowisk morskich, a także ekosystemy słodkowodne i lądowe. Żyją na wszystkich głębokościach. W większości przystosowały się do ciepłych mórz, chociaż niektóre rodziny postawiły na ekstremalne warunki np. Oceanu Arktycznego. 3 gatunki krabów żyją również w Morzu Bałtyckim. Jednak najnowsze badania wykazały, że habitat krabów w ciągu ostatnich milionów lat nie był tak oczywisty, jak się wydaje. Na łamach czasopisma „Systematic Biology” ukazał się właśnie artykuł, który opisuje skomplikowaną ewolucję tych zwierząt. Naukowcy odkryli, że w ciągu swoje historii trwającej ok. 250 milionów lat kraby wielokrotnie zmieniały swoje naturalne środowisko z morskiego na lądowe i z powrotem. Tam i z powrotem – Tak zwane kraby prawdziwe obejmują ponad 7600 gatunków reprezentujących uderzającą różnorodność morfologii i ekologii, w tym powtarzającą się adaptację do siedlisk innych niż morskie. W naszych badaniach rekonstruujemy ewolucyjną historię Brachyura, używając sekwencji genów od 333 gatunków pochodzących z 88 rodzin, a także korzystając z 36 nowo zweryfikowanych skamieniałości – napisali naukowcy w artykule. Te kraby zmienią Antarktydę nie do poznania. Właśnie rozpoczęły inwazję Królewskie kraby są o krok od skolonizowania Antarktydy. Jak wpłynie to na tamtejszą przyrodę? Na podstawie b…

kraby-25dbf1e.jpg
width: 4308
height: 2872

Na dnie oceanu znaleziono najdziwniejsze stworzenia świata. Poznajcie rybę-ravioli i rybę na szczudłach
type: item
date: 2022-11-04T13:09:55.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: dzikie zwierzęta
subject: kraby
subject: morze
subject: oceany
subject: przyroda
subject: ryby
subject: Travel
subject: zwierzęta
description: W głębinach oceanu w pobliżu Wysp Kokosowych i Wysp Bożego Narodzenia naukowcy odkryli prawdziwą galerię zdumiewających morskich stworzeń. Są wśród nich organizmy, które trudno byłoby znaleźć nawet w najbardziej fantazyjnych bestiariuszach. Czym zaskoczyła nas natura?
encoded: W tym artykule: Co się kryje pod wodami oceanu? Ryba ravioli i ryba na szczudłach Najdziwniejsze stworzenia i gdzie je znaleźć Wyspy Kokosowe to szczyty podwodnych gór Ekspedycja Instytutu Badawczego Muzeów Victorii wyruszyła w drogę 30 września 2022 roku. Celem biologów morskich, którzy podróżują na statku „Investigator”, były głębiny oceaniczne na zachód od Australii. Naukowcy wytypowali do eksploracji okolice Wysp Kokosowych i Wysp Bożego Narodzenia. W marcu na tych wodach powstały dwa nowe parki narodowe, włączone do australijskiego systemu parków morskich. Dlaczego naukowcy zdecydowali się wybrać właśnie tam? – Wiemy, że ten region pokrywają ogromne podwodne góry, które powstały jeszcze w epoce dinozaurów – mówił dr Tim O’Hara, główny naukowiec wyprawy specjalizujący się w badaniach bezkręgowców. – Jesteśmy bardzo podekscytowani perspektywą odkrycia nowych gatunków. A nawet całych gałęzi na drzewie życia, które na razie pozostają ukryte pod wodami tego niezbadanego regionu – dodał. Co się kryje pod wodami oceanu? Oczywiście nie wystarczy wyłowić z wody nieznane zwierzę, by ze stuprocentową stwierdzić, że to nowy gatunek. Do tego konieczna jest – często długa i żmudna – praca badaczy zajmujących się taksonomią. Nie wiemy więc, ile nowych gatunków zostanie zidentyfikowanych w czasie wyprawy. Jej uczestnicy są zdania, że co trzecie odkryte w czasie ekspedycji stworzenie nie ma jeszcze swojej gatunkowej nazwy łacińskiej. To, co już teraz pokazali naukowcy z ekspedycji, robi bardzo wielkie wrażenie. W drodze fotografowali np. latające ryby. Biolog Yi-Kai Tea zrobił zdjęcia sześciu różnym gatunkom. Niektóre z nich miały skrzydła z poziomymi ciemnymi paskami. Inne – niemal przezroczyste, niczym skrzydła ważek. Po dotarciu na miejsce naukowcy mapowali dno morskie z pomocą sonaru. Następnie zaś z pomocą sieci głębinowych łapali stworzenia żyjące na różnych głębokościach – od 60 m do 5,5 tys. m pod powierzchnią wody. Ryba ravioli i ryba na szczudłach Jednym z najdziwniej…

na-dnie-oceanu-znaleziono-najdziwniejsze-stworzenia-swiata-poznajcie-rybe-ravioli-i-rybe-na-szczudlach-fot-ben-healley-museums-victoria-76e9de4.jpg
width: 1024
height: 415

Błękitna krew istnieje naprawdę. Płynie w żywych skamielinach i ratuje nam życie
type: item
date: 2020-04-07T12:40:25.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: kraby
subject: krew
subject: Lifestyle
subject: Zdrowie
description: Płynie nie w żyłach dobrze urodzonych, a ciałach krabów zwanych skrzypłoczami. Te ”żywe skamieliny” są na Ziemi od milionów lat. Ich hemolimfa, niebieska od dużej zawartości miedzi, każdego dnia ratuje niezliczoną liczbę istnień ludzkich. Za litr tego płynu firmy biomedyczne płacą równowartość nawet 60 tys. zł.
encoded: Krew krabów służy do wykrywania zabójczych dla człowieka mikrobów w szczepionkach czy podawanych zastrzykiem lekach, jak choćby insulina. Przed operacjami, opartym na niebieskiej krwi testem sprawdza się protezy medyczne (np. staw kolanowy, biodrowy) oraz narzędzia chirurgiczne i kroplówki. Zanim wynaleziono test LAL w latach 70-tych, do testów używano żywych królików. To było nie tylko barbarzyńskie, ale i mniej skuteczne od testu z krwi skrzypłocza. - Endotoksyna pochodząca z bakterii Gram-ujemnych, jak Escherichia coli (E. coli) - na skutek reakcji immunologicznej - prowadzi do krzepnięcia hemolimfy (płynu ustrojowego pełniącego funkcję krwi i limfy) kraba.- Odkrycie tej właściwości skrzypłoczy doprowadziło do masowego wykorzystania ich w przemyśle biomedycznym jako czułego bioindykatora toksyn bakteryjnych oraz stworzenia testu LAL (Limulus Amebocyte Lysate), który pozwala na wykrycie niezwykle małej ich ilości w bardzo krótkim czasie – pisze Anna Pawłowska na serwisie e-biotechnologie.pl. Limulus polyphemus żyje wzdłuż atlantyckich wybrzeży Ameryki Północnej, choć widuje się go też w w rejonie Sumatry, Filipin czy Japonii. Opancerzone zwierzę groźny kolec na ogonie używa nie do walki, ale jako łopatkę. Przestraszone ukrywa się w piasku na dnie. W piachu też, choć na lądzie, składa swoje jaja. Samica za jednym razem ma ich nawet 90 tys. Nie wszystkie młode zdołają dotrzeć do morza – wiele padnie po drodze ofiarą głodnych ptaków. W morzu z kolei odławiane są od lat przez rybaków szukających węgorzy – ciało kraba jest naturalnym wabikiem na te ryby. To jednak z powodu swojej krwi stały się tak masowo poszukiwanym dobrem, że zaczęto obawiać się o ich zdolność przeżycia. Obecnie na potrzeby przemysłu biomedycznego co roku wyciąga się z morza i wykrwawia ponad 575 tys. zwierząt. Z serca dorosłego osobnika wyciąga się od 200 do 400 ml niebieskiego płynu – maksymalnie 1/3 tego, ile posiada. Zajmujące się tym firmy przekonują, że prowadzona w sterylnych warunkach proced…

niebieska-krew-zywych-skamielin-ratuje-nam-zycie-a6d8553.jpeg
width: 1000
height: 652

Kuchnia tylko dla najtwardszych. Skosztujesz?
type: item
date: 2019-06-06T07:00:00.000Z
creator: Monika Kucia
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: ikra
subject: kraby
subject: Kuchnia
subject: kuchnie świata
subject: Kultura
subject: małże
subject: ośmiornice
subject: owoce morza
subject: przepisy
subject: Travel
subject: Zdrowie
description: Małże są dla mięczaków. Odważni powinni spróbować pąkli, ikry jeżowca, a może i żywych ośmiornic.
encoded: Słynny targ La Boqueria w Barcelonie. Na straganach imponujące sterty skorupiaków i innych owoców morza. Stoiska kłębią się, pulsują, bo wiele ze stworzeń wciąż żyje, choćby kraby ze spiętymi szczypcami gonią się po lodzie. Podchodzę do diabelskich kopytek. Tak bowiem właśnie wyglądają percebes, czyli jadalne pąkle z Oceanu Atlantyckiego. Są prawdziwym przysmakiem mieszkańców Galicji, a także Portugalii, Francji czy Kraju Basków, a także Katalończyków. Poławianie pąkli bywa niebezpieczne, mimo to galicyjscy percebeiros wciąż ryzykują życiem, żeby odczepić od skał galaretowate twory. Serwowane na surowo, lekko słone, o zapachu oceanu, świetnie zaostrzają apetyt. Drugim miejscem, które mogę polecić wszystkim wielbicielom owoców morza, jest Sardynia, a dokładnie Alghero i odbywające się tam w kwietniu targi Parentesi di Mare. W tym roku przebojem był jeżowiec. Połowy tego kolczastego bezkręgowca dozwolone są tylko do maja. Aby go wypatrzeć przyczepionego do skał, używa się drewnianej skrzynki ze szklaną ścianką, przez która obserwuje się dno morskie. Poławiacz nosi grubą rękawicę, która chroni go przed kolcami. Te oczywiście są niejadalne. Przysmakiem jest za to ikra jeżowca. Po otwarciu skorupy (są do tego specjalne narzędzia, w restauracji można poprosić o pomoc kelnera) wydłubuje się jeżowcowe jajeczka łyżeczką. Ikrę podaje się na surowo, skropioną oliwą i cytryną lub tuż przed podaniem wymieszaną z makaronami z warzywami czy ryba. Można też zaserwować ja z duszonymi małżami na bruschetcie. Upodobanie do owoców morza może przyjąć formy ekstremalne. Koreańskie danie sannakji to ośmiornice, które „na żywca” są krojone i polewane olejem sezamowym. Na talerzu macki nadal się wiją, a po spożyciu przyklejają do podniebienia. Jeśli przyssawki przyczepia się do przełyku, mogą powodować uduszenie! Potrawa podawana jest wiec wyłącznie na odpowiedzialność (spragnionego mocnych wrażeń) klienta.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/86a4e16a560cbb28a9cf7558501c81e8d97862d2-6f5ab5e.jpeg
width: 1000
height: 662

Spodziewali się, że to po prostu kolejna morska skała. Ale kiedy podpłynęli bliżej widok ich przeraził
type: item
date: 2019-02-14T04:11:11.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: kraby
subject: migracje
subject: ryby
subject: Sport
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Natura wciąż nas zaskakuje. Zwierzęce migracje potrafią wyglądać niesamowicie... i przerażająco.
encoded: 1. Piramida z morskich krabów Występujące w okolicach Japonii i Australii kraby z rodzaju Macrocheira potrafią osiągać bardzo dużą rozpiętość odnóży, ważyć nawet do 20 kg i żyć 100 lat. Co roku ich mniejsi krewni migrują po oceanicznym dnie. Trzymają się na tyle blisko, że tworzą coś na kształt przesuwającej się piramidy. Podpływający do niej nurkowie nie spodziewali się, że nie jest to skała, czy stały element rafy, tylko kłębowisko żywych krabów. Do migracji co roku zmusza je temperatura wody. View oEmbed on the source website 2. Tuńczykowe tornado Migracje tych są dobrze poznane przez naukowców, śledzili już starożytni Grecy, w tym sam słynny Arystoteles. Ten filmik pokazuje jak malutki jest człowiek wobec żywiołu roju ryb w oceanie. View oEmbed on the source website 3. Czerwony kraby na Wyspie Bożego Narodzenia Co roku czerwone kraby przechodzą całą wyspę do morza, gdzie składają jaja. Zjawisko jest jednocześnie spektakularne i przerażające: drogi, ścieżki, ulice, wszystko pokryte jest wędrującymi skorupiakami. Przy drogach na wyspie zamontowano specjalne podwyższone bariery, które mają utrudnić im wchodzenie na jezdnie pod samochody. Zobaczcie ten film i chyba przyznacie nam rację, że wygląda to co najmniej jak z dawnego filmu grozy! View oEmbed on the source website 4. Na sam koniec - coś z drugiego końca świata, coś pięknego Na sam koniec zostawiliśmy magiczny obraz uchwycony za pomocą drona. Stado reniferów przemierza bezdroża dalekiej Północy. Podróżują na południe, gdzie wyższa temperatura i słońce odsłonią spod śniegu rośliny stanowiące ich pożywienie. View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b770e162c2f67ffa0cae1ba6ecfdef75395e05d3-10bcdcf.jpeg
width: 1134
height: 682

Wszystko w życiu tych zwierzątek kręci się wokół piasku. Wojownicze dzieci oceanu
type: item
date: 2018-03-19T10:50:00.000Z
creator: Piotr Ślipiński
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: kraby
subject: plaże
description: Kiedy ostatnia fala przyboju cofa się w głąb morza, na wysychającej, gładkiej powierzchni piasku pojawiają się kuliste pęknięcia. Odsłaniają okrągły otwór i parę spozierających z wnętrza ciekawskich oczu.
encoded: Gdy otoczenie zostanie zbadane, spod ziemi wyłania się właściciel norki, krab z rodziny Ocypodidae. Niezwłocznie po wyjściu skorupiak zabiera się do czyszczenia tunelu z zalegającego w nim piasku. Ziarenka formuje w kulkę, którą szczypcami wypycha poza wejście, czasem na odległość kilkudziesięciu centymetrów. Czynność powtarza do momentu, kiedy dokopie się do lustra wody. Dopiero wtedy doprowadza się do porządku i zabiera za szukanie pożywienia. Choć trudno tu mówić o prawdziwym szukaniu – kraby zachowują się raczej jak rozbitkowie wyrzuceni na bezludną wyspę. Na szczęście ocean jest miłosierny i regularnie dostarcza im pokarm. Zwierzęta ograniczają się do wrzucania do otworu gębowego piasku, z którego błyskawicznie odfiltrowują wszystko, co jadalne. Pozostały materiał formują w kulę, którą wypychają nogami spod siebie. W ten sposób przeczesują teren w pobliżu wejścia do tunelu. Bywa jednak, że norki kilku krabów leżą zbyt blisko siebie, a amatorów plaży przybywa w miarę ubywania pokarmu. Wtedy skorupiak, dostrzegając oponenta, wyciąga w gorę szczypce, prostuje się i z impetem opada na piasek. Jeśli taka demonstracja nie przynosi rezultatu, może dojść do ręko- (a raczej szczypco-) czynów. Późnym popołudniem kraby chowają się do tuneli, czekając na kolejny przypływ i nową porcję pożywienia. Zostaje plaża usiana tysiącami kuleczek ułożonych w zadziwiające wzory.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/68c304de0fd728d6b06894605d4e517482967945-e92732b.jpeg
width: 500
height: 334

Tu rozmiar ma znaczenie. Jak wygląda "podryw" u krabów?
type: item
date: 2018-03-15T12:39:33.000Z
creator: redakcja
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: ciekawostki
subject: kraby
description: Na plaży panowie zewsząd machają uwodzicielsko, wabiąc samicę do swoich domków. Co zadecyduje o wyborze pani? Jakość gniazda, wdzięk, a zwłaszcza rozmiar... szczypiec. Chodzi oczywiście o kraba.
encoded: Samica kraba skrzypka ma małą i symetryczną parę szczypiec. U samca za to jeden człon jest mały, a drugi przerośnięty. – Duże szczypce odgrywają ważną rolę we wstępnych zalotach – tłumaczy biolog Zachary Darnell z Nicholls State University w Luizjanie. Po wybadaniu kilku samców i ich miłosnych gniazdek samica wybierze tego, którego szczypce naprawdę się jej podobają. – Może będzie to osobnik z proporcjonalnymi w stosunku do ciała dużymi szczypcami, którymi wymachuje wyżej niż konkurenci. Bo jeśli potrafi nimi machać, a stanowią połowę masy jego ciała, można oczekiwać, że będzie też sprawnym przyszłym ojcem – wyjaśnia Darnell. Po odbytych amorach samica zostaje w norze, gdzie rozwijają się jaja. Samiec w tym czasie wraca do machania, przez co nierzadko sprowadza do nory kolejne samice. Badania Darnella wykazały, że na rozgrzanym piasku szczypce kraba są czymś więcej niż tylko przynętą na samice. Pełnią funkcję termoregulatora – powietrze, które przez nie przepływa, obniża temperaturę ciała. Służą też jako oręż używany w walkach z rywalami i do obrony nory przed intruzami. Po kilku tygodniach ciężarne samice wychodzą z gniazdka i idą nad wodę, gdzie z jaj wyklują się młode. A tam podryw nadal trwa. Tekst: Patricia Edmonds Obejrzyjcie kolejny odcinek naszego serialu "Warto spróbować"! Tym razem odkrywamy skarby w zatopionym kamieniołomie. View oEmbed on the source website

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8b7986f3fb35964931b1fb7da3e882ba3ad6651e-0f8164b.jpeg
width: 1246
height: 831

Te kraby zmienią Antarktydę nie do poznania. Właśnie rozpoczęły inwazję
type: item
date: 2015-10-01T13:35:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kraby
description: Królewskie kraby są o krok od skolonizowania Antarktydy. Jak wpłynie to na tamtejszą przyrodę?
encoded: Kraby te zamieszkują dno oceaniczne wszystkich oceanów świata. Najwięcej jest ich na Alasce. Dopiero ostatnio naukowcy odkryli, że skorupiaki te zawędrowały także daleko na południe. Najnowsze badanie wykazało, że wkrótce mogą znacząco zmienić wrażliwy antarktyczny ekosystem. Na razie trzymają się zbocza szelfu Antarktydy. Kolejnym etapem będzie zajęcie płaskiego dna samego szelfu. Jak przekonuje Richard Aronson, szef departamentu biologii z Florida Institute of Technology, autor badania opublikowanego właśnie w "Proceedings of the National Academy of Sciences", na razie tamtejsza woda jest dla nich zbyt chłodna. Ale to się zmieni – temperatura wód wokół Antarktydy wzrasta i w czasie najbliższych dekad będzie już na tyle wysoka (wyższa o ok. 1 st. C), by kraby wdrapały się na szczyt szelfu i zaczęły pożerać zamieszkujące go szkarłupnie i mięczaki. – I to nas właśnie martwi – mówi Aronson. – Jeśli wdrapią się na kontynentalny szelf, zmniejszą zamieszkujące go populacje gatunków, które od dziesiątek milionów lat nie widziały tego typu drapieżników. Ale jest i druga strona medalu – przybycie krabów spowoduje wzrost populacji krabożerców: antarów polarnych czy niektórych gatunków fokowatych. Jak wyjaśnia Anderson, kraby królewskie "zmodernizują" antarktyczne dno oceaniczne, które dziś nie przypomina żadnego innego na świecie – a raczej przypomina je wszystkie, ale około 40 mln lat temu, zanim pojawiły się duże drapieżniki. Stanie się ono nie tylko "nowocześniejsze", ale i mniej wyjątkowe – zacznie przypominać oceaniczne dna z niższych szerokości geograficznych. I choć nie brzmi to jak wizja katastroficzna, biolodzy z całego świata są zaniepokojeni. – Praktycznie rzecz biorąc, jednym z zagrożeń takiego obrotu spraw jest utrata potencjalnych śródków medycznych pochodzących z dna morza, o których jeszcze nie wiemy. Podobnie mówi się zresztą o lasach równikowych. Okazuje się, że w Antarktyce żyje mnóstwo zwierząt o potencjale medycznym – mówi Aronson. Weźmy na przykład osło…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/64331759a801775ca8b7f30879f3308709cc19f4-17d7fc0.jpeg
width: 1000
height: 599