National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2025-12-04T11:52:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ludzkość planuje umieścić na orbicie 560 000 satelitów. To sprawi, że teleskopy staną się bezużyteczne
items: Nie uwierzysz, jak szybko sunie ta kometa. 3I/ATLAS przemierza Drogę Mleczną jak pocisk!
items: Niezwykła fotografia kosmosu. Na nowym zdjęciu Galaktyka Sombrero już nie przypomina kapelusza
items: Największa burza w kosmosie zmienia swój kształt. Naukowcy nie wiedzą dlaczego
items: Teleskop Hubble’a przestał obserwować kosmos. Zepsuł się jeden z żyroskopów urządzenia
items: Teleskopy Hubble’a i Webba zmierzyły tempo rozszerzania się Wszechświata. I mamy problem
items: Kosmiczna ćma na najbardziej kolorowym zdjęciu Wszechświata, jakie kiedykolwiek wykonano
items: Jak uratować teleskop Hubble’a? Konsorcjum prywatnych firm rusza z odsieczą, a przy okazji chce posprzątać orbitę
items: To jedna z najbardziej masywnych czarnych dziur znanych nauce. Została odkryta dzięki dziwnemu zjawisku
items: Układ Słoneczny otacza słaba poświata. Do tej pory nikt nie wyjaśnił, czym to światło tak naprawdę jest
items: Teleskop Webba zrobił nowe zdjęcia Filarów Stworzenia – jednego z najpiękniejszych obiektów we Wszechświecie
items: Czy kosmiczny teleskop Webba znalazł najstarszą galaktykę we Wszechświecie?
items: Planety z atmosferą. Skąd się bierze atmosfera, czy planeta może ją stracić i uzyskać nową?
items: Kosmiczny Teleskop Hubble’a działa już od 32 lat. Jakie odkrycia mu zawdzięczamy? Jaki teleskop ma go zastąpić?
items: Rodzaje galaktyk. Jakie galaktyki obserwują astronomowie? Ile jest ich we Wszechświecie?
items: Odnowione zdjęcie Mgławicy Welon zapiera dech w piersiach
items: "Mój mąż to robi na odwrocie starej koperty." Jak żona Einsteina zgasiła wielkiego astronoma
items: Hity z satelity. Co widział Hubble?
items: Nowe wizje Hubble’a

Ludzkość planuje umieścić na orbicie 560 000 satelitów. To sprawi, że teleskopy staną się bezużyteczne
type: item
date: 2025-12-04T11:51:34.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: satelity
subject: teleskop
subject: wszechświat
description: Dużą część wiedzy na temat tego, co dzieje się w kosmosie, mamy dzięki pracy teleskopów. Nie tylko tych ogromnych, które badają najdalsze zakamarki Wszechświata, ale także tych mniejszych, a nawet… domowych. NASA ostrzega, że plan wypuszczenia na orbitę pół miliona nowych satelitów sprawi, że niemal wszystkie obrazy wykonane przez teleskopy kosmiczne staną się zanieczyszczone.
encoded: Światło emitowane przez satelity coraz częściej umieszczane na ziemskiej orbicie zakłóca pracę teleskopów. W najbliższym czasie może pojawić się ich nawet pół miliona, a naukowcy biją na alarm: to zagraża przyszłości ciemnego, nocnego nieba, które dobrze znamy. Czy czekają nas zmiany? Ile satelitów krąży wokół Ziemi? Według badania opublikowanego w czasopiśmie „Nature”, liczba satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiego od 2019 roku gwałtownie wzrosła – z 2000 do 15 000. Wiele z nich stanowi część internetowej konstelacji Starlink należącej do miliardera Elona Muska. Ale to dopiero początek. Jeśli wszystkie plany złożone obecnie zostaną zaakceptowane, a satelity z nimi związane umieszczone w kosmosie, to do końca lat 30. XXI wieku na orbicie Ziemi znajdzie się nawet 560 000 satelitów. To wzrost o ponad 3500%. Jak często satelity zakłócają obraz? Badania zespołu dr Przemysława Mroza z Obserwatorium Astronomicznego UW wykazały, że w 2019 roku smugi satelitów pojawiały się na 0,5% zdjęć wykonanych o zmierzchu i świcie przez Zwicky Transient Facility. Już w 2021 roku było to 20% zdjęć, a prognozy na 2027 rok sugerują, że niemal każde zdjęcie wykonane w tych warunkach będzie zawierało smugi satelitów. Czemu satelity zagrażają teleskopom? Na potrzeby badania naukowcy zasymulowali wpływ pół miliona satelitów na teleskopy kosmiczne. Udowodnili, że satelity odbijające światło mogą wpływać na aż 96% zdjęć wykonanych przez trzy wielkie teleskopy: SPHEREx należący do NASA, ARRAKIHS należący do Europejskiej Agencji Kosmiczne i Xuntian, należący do Chin. Zanieczyszczenia obrazu to nie tylko problem estetyczny, ale także poważna przeszkoda w prowadzeniu badań naukowych. Alejandro Borlaff – główny autor badania – ostrzega, że satelity mogą wyglądać identycznie jak potencjalnie niebezpieczne planetoidy, co znacznie utrudni ich wykrycie i ocenę zagrożenia dla Ziemi. Nawet teleskop Hubble’a, mimo węższego pola widzenia, może mieć zanieczyszczone około jednej trzeciej obrazów. Giganty…

shutterstock2075749987-e558ac1.jpg
width: 3840
height: 2160

Nie uwierzysz, jak szybko sunie ta kometa. 3I/ATLAS przemierza Drogę Mleczną jak pocisk!
type: item
date: 2025-08-08T10:50:28.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Nauka
subject: kometa
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: obserwacje
description: Na tę kometę skierowane są teraz obiektywy i instrumenty najważniejszych teleskopów. Wysłużony Teleskop Hubble uchwycił 3I/ATLAS w niespotykanej dotąd szczegółowości. Obiekt przemierza nasz Układ Słoneczny z zawrotną prędkością i skrywa wiele tajemnic, które naukowcy próbują rozwikłać.
encoded: Spis treści Najostrzejszy obraz komety 3I/ATLAS Rozmiary i budowa komety 3I/ATLAS to najszybsza kometa świata Kometa 3I/ATLAS została odkryta 1 lipca 2025 roku przez system ATLAS (Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System) przy Uniwersytecie Hawajskim, gdy była w odległości ok. 670 milionów km. od Słońca. Jej wizyta to kolejny dowód na istnienie nieodkrytej dotąd populacji takich obiektów w Drodze Mlecznej. Najostrzejszy obraz komety 3I/ATLAS Teleskop Hubble’a uchwycił najostrzejszy jak dotąd obraz tajemniczej komety 3I/ATLAS – międzygwiezdnego obiektu przemierzającego nasz Układ Słoneczny. Zdjęcie wykonano 21 lipca 2025 roku, gdy kometa znajdowała się 445 milionów kilometrów od Ziemi. Na fotografii widoczna jest charakterystyczna owalna otoczka wokół lodowego jądra komety. To zjawisko występuje, gdy komety zbliżają się do gwiazd – ciepło powoduje sublimację lodu, co prowadzi do emisji gazu i pyłu tworzących z czasem tzw. warkocz. 3I/ATLAS Jest trzecim w historii zaobserwowanym obiektem międzygwiezdnym, który odwiedza nasz Układ Słoneczny, po ʻOumuamua i 2I/Borisov. Rozmiary i budowa komety Teleskop Hubble'a umożliwił astronomom dokładniejsze oszacowanie wielkości jądra komety – jego średnica może wynosić maksymalnie 5,6 km, ale równie dobrze może być znacznie mniejsza, ok. 320 metrów. Mimo wysokiej rozdzielczości obrazu, samo jądro nie jest widoczne bezpośrednio – jest zbyt małe i otoczone grubą warstwą lodowego pyłu i gazu. Tempo utraty pyłu sugeruje, że 3I/ATLAS zachowuje się podobnie do znanych komet pochodzących z Układu Słonecznego, mimo że pochodzi z zewnątrz. 3I/ATLAS to najszybsza kometa świata Prędkość 3I/ATLAS jest niezwykle duża – 209 000 km/h. To najszybciej poruszająca się kometa kiedykolwiek zarejestrowana. I dowód na to, że kometa leci przez przestrzeń międzygwiezdną od miliardów lat. Ta zawrotna prędkość to wynik licznych oddziaływań grawitacyjnych z ciałami niebieskimi w Drodze Mlecznej. Astronomowie nie są w stanie określić, w jakim układzie g…

heic2509a-7a2eed9.jpg
width: 1280
height: 944

Niezwykła fotografia kosmosu. Na nowym zdjęciu Galaktyka Sombrero już nie przypomina kapelusza
type: item
date: 2024-11-28T07:58:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: galaktyki
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: teleskop
description: Powstało nowe zdjęcie Galaktyki Sombrero, odległej galaktyki spiralnej. Zawdzięcza ona swoją nazwę podobieństwu do słynnego meksykańskiego nakrycia głowy. Podobieństwo to może jednak być pomyłką – na nowej fotografii galaktyka wygląda już nieco inaczej.
encoded: Spis treści: Pierwsze zdjęcie Galaktyki Sombrero Galaktyka w kształcie kapelusza? Niekoniecznie Dużo gromad kulistych w Galaktyce Sombrero Podobno w środowisku naukowym żartuje się, że astronomowie nie są najlepsi w nadawaniu nazw obiektom, których obserwacje prowadzą. Faktycznie, ciągi liter i cyfr, jakimi zazwyczaj oznaczane są nowo odkryte gwiazdy czy planety, najczęściej brzmią mało chwytliwie. Trochę lepiej rzecz się ma w przypadku mgławic czy galaktyk. Mgławica Koński Łeb czy Galaktyka Cygaro to plastyczne określenia, które odnoszą się do kształtów dobrze znanych nam z Ziemi. Ładnie nazywa się również galaktyka, której formalna nazwa brzmi NGC 4594. Mniej zaś formalna, za to znacznie łatwiejsza do zapamiętania – Galaktyka Sombrero. Właśnie zostało pokazane jej najnowsze zdjęcie zrobione z pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba. Fotografia ta okazała się sporą niespodzianką. Otóż widoczna na niej galaktyka wcale nie przypomina już meksykańskiego kapelusza. Tylko raczej spłaszczoną strzelniczą tarczę. Pierwsze zdjęcie Galaktyki Sombrero Galaktyka Sombrero znajduje się w gwiazdozbiorze Panny. Od Ziemi dzieli ją gigantyczna odległość 30 milionów lat świetlnych. Została odkryta pod koniec XVIII wieku. Później była wielokrotnie obserwowana, jednak na jej wyraźne zdjęcie trzeba było czekać aż do 2003 roku. Ikoniczna fotografia została zrobiona wówczas przez Teleskop Hubble'a. Wyraźnie widać na niej krawędź pyłowego dysku, który otacza jądro galaktyki. Krawędź ta jest tak wyraźna, że przypominam brzeg kapelusza. Teleskop Hubble'a pracuje w świetle widzialnym, co nałożyło pewne ograniczenia na fotografię. Pyłowy dysk przesłania potencjalne gwiazdy, jakie mogłyby się w nim formować. Z kolei aktywna czarna dziura w centrum galaktyki jest tak jasna, że nie widać żadnych szczegółów wokół niej. Galaktyka w kształcie kapelusza? Niekoniecznie Pokazana właśnie nowa fotografia powstała z wykorzystaniem instrumentu MIRI Teleskopu Webba. MIRI rejestruje promieniowanie średniej…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/11/STScI-01JCGZ71J2WY7VRN04YPBYB5X4-9f1eabb.png
width: 2000
height: 669

Największa burza w kosmosie zmienia swój kształt. Naukowcy nie wiedzą dlaczego
type: item
date: 2024-10-11T06:07:14.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: jowisz
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
description: Prowadzone przez 90 dni obserwacje Wielkiej Czerwonej Plamy doprowadziły do zaskakującego odkrycia. Ta burza na Jowiszu regularnie zmienia swój rozmiar i kształt jak ściskana piłeczka albo trzęsąca się galaretka. Na razie zaobserwowano jeden cykl oscylacji trwający trzy miesiące. Przyczyna tego zjawiska pozostaje nieznana.
encoded: Jak badano Wielką Czerwoną Plamę? Największa burza w kosmosie: co się z nią dzieje? Tajemnice Wielkiej Czerwonej Plamy Najstarsza burza w kosmosie Największa znana burza w kosmosie ma swoją własną nazwę. To Wielka Czerwona Plama, największy wir widoczny na powierzchni Jowisza. Burza znajduje się na południowej półkuli tego gazowego olbrzyma, ma charakterystyczne rdzawe zabarwienie i jest tak ogromna, że mogłaby pochłonąć całą Ziemię. Wielka Czerwona Plama to antycyklon. Obraca się w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Obecnie ma kilkanaście tysięcy kilometrów wzdłuż najdłuższej osi, jednak stopniowo się kurczy. W drugiej połowie XIX w. była co najmniej trzy razy większa. Poza tym Wielką Czerwoną Plamę – jedną z ikonicznych struktur Układu Słonecznego – uznaje się za trwałą i stabilną. A przynajmniej tak było aż do teraz. Naukowcy podzielili się właśnie najnowszymi obserwacjami Wielkiej Czerwonej Plamy przeprowadzonymi z użyciem Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Okazuje się, że największa burza w kosmosie wcale nie jest taka niezmienna, za jaką uchodziła. Cyklicznie kurczy się i powiększa, a przyczyna oscylacji na razie nie jest jasna. Jak badano Wielką Czerwoną Plamę? Dziesięć lat temu astronomowie rozpoczęli program OPAL – Outer Planet Atmospheres Legacy. Jego celem są badania zewnętrznych planet Układu Słonecznego z użyciem Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Projekt prowadzi Amy Simon z ośrodka Goddard Space Flight Center wchodzącego w skład NASA. Pod koniec zeszłego roku Simon wraz z zespołem zaczęła regularnie obserwować wyłącznie Wielką Czerwoną Plamę na Jowiszu. Teleskop Hubble’a fotografował ją przez trzy miesiące między grudniem 2023 a marcem 2024 roku. W tym czasie Jowisz dzieliło od Słońca między 630 mln km a 824 mln km. Obserwacje były bardzo szczegółowe. Naukowcy oceniali kształt Wielkiej Czerwonej Plamy, jej rozmiar, subtelne zmiany kolorów oraz rotację. Największa burza w kosmosie: co się z nią dzieje? Główny wniosek po trzech miesiącach śledzeni…

nasas-hubble-telescope-fbda5b4.jpg
width: 1280
height: 677

Teleskop Hubble’a przestał obserwować kosmos. Zepsuł się jeden z żyroskopów urządzenia
type: item
date: 2024-06-05T11:03:44.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: orbita
subject: Wolny czas
description: Od ponad tygodnia Teleskop Hubble’a znajduje się w stanie uśpienia. Jego praca została przerwana po tym, jak zepsuł się jeden z żyroskopów obserwatorium. Wczoraj NASA poinformowała, że w nowym trybie pracy teleskop będzie korzystał już tylko z jednego żyroskopu.
encoded: W tym artykule: Ile żyroskopów ma Teleskop Hubble’a Regularne awarie żyroskopów Dokładność Teleskopu Hubble’a Praca tylko z jednym żyroskopem Niezrównany jak Hubble 24 maja Teleskop Hubble’a przestał obserwować kosmos. Na szczęście nie oznacza to krytycznej usterki ponad trzydziestoletniego teleskopu. Urządzenie przeszło w stan uśpienia po tym, jak zepsuł się jeden z żyroskopów. Wczoraj NASA ogłosiła, że znalazła rozwiązanie problemu. Po serii testów i rozważeniu różnych opcji kontrolerzy misji zdecydowali, że od tej pory Hubble będzie korzystał tylko z jednego żyroskopu. Drugi sprawny żyroskop zostanie w rezerwie. Zdaniem przedstawicieli agencji kosmicznej ma to pozwolić Teleskopowi Hubble’a pracować przez całą obecną dekadę. A być może również przez następną. Ile żyroskopów ma Teleskop Hubble’a Teleskop Hubble’a znajduje się na orbicie okołoziemskiej, ponad 500 km nad naszymi głowami. Sprawne żyroskopy są kluczowe dla jego działania. Kontrolują tempo obracania się urządzenia i stanowią część systemu sterującego położeniem teleskopu w przestrzeni. Dzięki nim obserwatorium odwraca się w kierunku tego fragmentu nieba, który ma fotografować. Ostatni, piąty serwis teleskopu został przeprowadzony w 2009 r. Wówczas Hubble otrzymał sześć nowych żyroskopów. Do tego roku przetrwały tylko trzy. Działały wszystkie, co zapewniało urządzeniu efektywność. Jednak od pół roku jeden regularnie sprawiał kłopoty. Zwracał błędne odczyty. Powodowało to, że teleskop zawieszał pracę i przechodził w tryb bezpieczeństwa, czekając na nowe instrukcje z Ziemi. Mimo resetowania elektroniki problem regularnie powracał. Regularne awarie żyroskopów Dlatego właśnie NASA ostatecznie zdecydowała o wyłączeniu wadliwego komponentu. Teraz teleskop będzie korzystał tylko z jednego żyroskopu. Taki tryb pracy – choć nie idealny – został wymyślony już dawno temu. Od 1990 r., kiedy Teleskop Hubble’a trafił na orbitę, tylko z powodu korozji zepsuło się 8 z 22 żyroskopów. W październiku 1999 r. padły cztery z…

teleskop-hubble-a-przestal-obserwowac-kosmos-zepsul-sie-jeden-z-jego-zyroskopow-98fa742.jpg
width: 1920
height: 1280

Teleskopy Hubble’a i Webba zmierzyły tempo rozszerzania się Wszechświata. I mamy problem
type: item
date: 2024-03-12T12:05:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: supernowa
subject: teleskop
subject: Wolny czas
description: Potwierdziło się, że Teleskop Hubble’a to znakomite urządzenie badawcze. Dzięki niemu udało się policzyć tzw. stałą Hubble’a – wielkość opisującą tempo rozszerzania się Wszechświata. Korzystając z Teleskopu Webba, właśnie uzyskano ten sam wynik. To jednak oznacza ból głowy dla astrofizyków.
encoded: W tym artykule: Jak policzyć tempo rozszerzania się Wszechświata? Różne tempa rozszerzania się Wszechświata Nie rozumiemy Wszechświata? Ile lat ma Wszechświat? Na to pytanie przybliżoną odpowiedź znamy dopiero od niedawna. Zanim w 1990 r. prom Discovery wyniósł na orbitę Teleskop Hubble’a, naukowcy mogli korzystać tylko z naziemnych teleskopów. Szacowali wtedy, że kosmos ma między 10 a 20 mld lat. Dzięki Teleskopowi Hubble’a wszystko się zmieniło. Wynik udało się uściślić, dochodząc do obecnego konsensusu: Wszechświat ma 13,8 mld lat. Astronomów czekała jednak niespodzianka. Okazało się, że kosmos nie tylko się rozszerza, ale rozszerza się coraz szybciej. Odkrycie to zostało nagrodzone Noblem z fizyki w 2011 r. Jednym z naukowców uhonorowanych wówczas nagrodą był amerykański astrofizyk Adam Riess. W najnowszym numerze czasopisma „The Astrophysical Journal Letters” ukazał się nowy artykuł zespołu prof. Riessa. Astronomowie użyli Teleskopu Webba, by potwierdzić starsze obserwacje Hubble’a i wyliczoną na ich podstawie stałą. Na pozór wszystko się zgadzało. Dzięki ultranowoczesnemu Webbowi uzyskano taki sam wynik, jak z użyciem Hubble’a. Tempo rozszerzania się Wszechświata wynosi ok. 73 km na sekundę na megaparsek. Niestety, to jeden z tych przypadków w nauce, kiedy potwierdzenie starszych obliczeń nowszymi rodzi poważny kłopot. Jak policzyć tempo rozszerzania się Wszechświata? Do policzenia, jak szybko powiększa się kosmos, służą dwa rodzaje metod. Obserwacje Hubble’a i Webba stosowane są w pierwszej z nich. To metoda wykorzystująca tzw. drabinę odległości. Astronomowie mierzą kilkoma sposobami odległość do różnych obiektów w kosmosie. Są to cefeidy, czyli gwiazdy zmienne pulsujące, albo supernowe. Najpierw oblicza się dystans do cefeid w Drodze Mlecznej, potem położonych dalej – np. w galaktyce Andromedy, później zaś jeszcze dalej, w najbardziej odległych galaktykach. Jednak istnieje jeszcze inny sposób wyznaczenia stałej Hubble’a. Polega on na ustaleniu, jaka powinna…

teleskopy-hubble-a-i-webba-zmierzyly-tempo-rozszerzania-sie-wszechswiata-wynik-jest-taki-sam-ale-to-oznacza-problem-df28c45.jpg
width: 1280
height: 1288

Kosmiczna ćma na najbardziej kolorowym zdjęciu Wszechświata, jakie kiedykolwiek wykonano
type: item
date: 2023-11-24T12:31:21.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: Onet
subject: teleskop
description: Kosmiczne Teleskopy Jamesa Webba i Hubble’a połączyły siły, aby sfotografować gromadę galaktyk oddaloną od nas o 4,3 miliarda lat świetlnych. Na tym jednym z najbardziej kolorowych zdjęć Wszechświata, jakie kiedykolwiek wykonano, można dostrzec gigantyczną gwiazdę nazwaną Mothra (ćma).
encoded: W tym artykule: Co widać na zdjęciu z teleskopów? Gwiazdy Mothra i Godzilla Gromada Galaktyk Choinki NASA połączyła moc swoich dwóch najlepszych teleskopów kosmicznych, aby stworzyć jeden z najbardziej kolorowych i wszechstronnych widoków Wszechświata w historii. Aby go wykonać, potrzeba było danych z aż 122 godzin obserwacji Teleskopu Hubble’a i 22 godzin obserwacji Teleskopu Webba (JWST). Wykorzystując te dane naukowcom udało się złożyć zdjęcie gwiazd i galaktyk w masywnej gromadzie galaktyk MACS0416, mieszczącej się 4,3 miliarda lat świetlnych od Układu Słonecznego. Ten wyjątkowy obraz można było wykonać ponieważ JWST wykrywa światło podczerwone niewidoczne dla ludzi. Natomiast Hubble bada Wszechświat w zakresie światła widzialnego. Uzyskany w ten sposób obraz panchromatyczny tworzy kolory, które pomagają astronomom mierzyć ogromne odległości kosmiczne. Co widać na zdjęciu z teleskopów? Na obrazie można dostrzec m.in. poświaty galaktyk w kolorze niebieskim i czerwonym, otaczające żółtawą linię świateł. To właśnie one tworzą MACS0416. Najbardziej niebieskie galaktyki, których obraz został w większości pozyskany z danych zebranych przez Hubble’a, są najbliżej Ziemi. Jednocześnie są najbardziej ruchliwymi ogniskami formowania się gwiazd zarejestrowanymi na zdjęciu. Bardziej czerwone galaktyki są znacznie bardziej zapylone i znajdują się dalej. Ich światło zarejestrowały instrumenty JWST zdolne do detekcji promieniowania cieplnego, czyli podczerwieni. Obraz zawiera również koncentryczne linie, zakrzywiające się wokół MACS0416. W rzeczywistości są to obiekty znajdujące się daleko w tle, powiększone przez pole grawitacyjne MACS0416. To soczewkowanie grawitacyjne występuje, gdy masywny obiekt na pierwszym planie zniekształca przestrzeń wokół siebie i zakrzywia światło od obiektów znajdujących się za nim. Jest często określane jako „kosmiczne szkło powiększające”. Zarówno ujawnia ono, jak i powiększa obiekty. Gwiazdy Mothra i Godzilla Jednym z tych powiększonych obiektów…

kosmiczna-cma-na-najbardziej-kolorowym-zdjeciu-wszechswiata-jakie-kiedykolwiek-wykonano-053e1cc.jpg
width: 1200
height: 601

Jak uratować teleskop Hubble’a? Konsorcjum prywatnych firm rusza z odsieczą, a przy okazji chce posprzątać orbitę
type: item
date: 2023-05-18T08:27:52.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: teleskop
description: Teleskop kosmiczny Hubble’a, najbardziej zasłużony instrument w historii badań kosmosu, powoli kończy swoją pracę. Działa na orbicie już od 33 lat, a od półtora roku ma następcę w postaci Teleskopu Jamesa Webba. Wydawałoby się, że Hubble może odejść na zasłużoną emeryturę. Ale grupa startupów z branży kosmicznej ma pomysł, jak przedłużyć działanie tego niezwykłego urządzenia.
encoded: W tym artykule: Wspólna misja startupów ma uratować Hubble’a Teleskop Hubble’a pozwolił na dokonanie wielu odkryć Można też uratować teleskopy Chandra i Spitzera Dwa kosmiczne startupy – Momentus i Astroscale – wysłały do NASA propozycję przesunięcia teleskopu Hubble’a na wyższą orbitę, co miałoby pomóc wydłużyć misję tego zasłużonego urządzenia. Pierwotnie taki pomysł wysunęła firma SpaceX. W ubiegłym roku przedstawiła studium wykonalności dla projektu wykorzystania statku Dragon Crew do obsługi i serwisowania kosmicznego teleskopu Hubble’a. Projekty wszystkich wymienionych firm opierają się na pomyśle podniesienia orbity urządzenia. Szczególnie, że ta nieco się obniżyła w ciągu ostatnich 33 lat jego pracy. Teleskop obecnie okrąża Ziemię na wysokości około 540 kilometrów, czyli około 60 km poniżej początkowej orbity. Wytraca wysokość w wyniku tarcia o szczątkową atmosferę ziemską. Jeśli pozostanie na aktualnej orbicie, to według wyliczeń w 2037 roku może spaść na Ziemię. Wspólna misja startupów ma uratować Hubble’a Pytanie, czy którakolwiek firm jest w stanie to zrobić, czy jedynie dzieli skórę na niedźwiedziu? Momentus, który chwali się zdolnością serwisowania obiektów na orbicie, zmiany ich orbit i holowania urządzeń w przestrzeni kosmicznej, ma na swoim koncie zaledwie kilka misji testowych. Całkiem oficjalnie mówi się też o tym, że firma jest w niezłych finansowych tarapatach, a jej akcje miały zostać wycofane z giełdy. Teleskop Hubble'a zrobił fascynujące zdjęcie galaktyk połączonych rozświetlonym „ogonem” NASA pokazała przepiękną fotografię galaktyk połączonych długim świecącym mostem. Zdjęcie zrobione przez Teleskop Hubble'a ukazuje układ galaktyk Arp 248 odległy od Ziemi o 200 mln lat ... Drugi ze startupów, czyli Astroscale, to japońska firma opracowująca metody sprzątania orbity z kosmicznych odpadków. Największym sukcesem firmy jest misja satelity ELSA (End-of-Life Services by Astroscale). Jego zadaniem jest testowanie metod dokowania do nieczynnych sate…

jak-uratowac-teleskop-hubble-a-konsorcjum-prywatnych-firm-rusza-z-odsiecza-a-przy-okazji-chce-posprzatac-orbite-fot-getty-images-b6261d8.jpg
width: 2131
height: 1407

To jedna z najbardziej masywnych czarnych dziur znanych nauce. Została odkryta dzięki dziwnemu zjawisku
type: item
date: 2023-03-29T06:51:47.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: czarna dziura
subject: fizyka
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: teleskop
description: Zespół astronomów odkrył jedną z największych czarnych dziur, jakie kiedykolwiek znaleziono. Wykorzystał w tym celu zjawisko zwane soczewkowaniem grawitacyjnym.
encoded: W tym artykule: Co to jest soczewkowanie grawitacyjne? Uczeni stworzyli model czarnej dziury za pomocą superkomputera Jak masywne mogą być czarne dziury? Czarna dziura to zadziwiający obiekt. Powstaje on, kiedy umiera masywna gwiazda. Jej metalowe jądro zapada się pod własnym ciężarem, tworząc bardzo gęsty twór. Obszar czasoprzestrzeni zajmowany przez czarną dziurę ma grawitację tak silną, że nic, łącznie ze światłem, nie jest w stanie się z niego wyrwać. Pojedyncze czarne dziury mogą się ze sobą łączyć, tworząc coraz bardziej masywne obiekty – supermasywne czarne dziury. Niedawno naukowcy odkryli, że ekstremalne zdarzenia, do jakich dochodziło na początku istnienia kosmosu, mogły doprowadzić do powstawania gigantycznych czarnych dziur. Być może formowały się one poprzez zderzenie aż trzech galaktyk. Teraz zespół kierowany przez uczonych z brytyjskiego Uniwersytetu w Durham zbadał jedną z najbardziej masywnych czarnych dziur. Udało się to dzięki wykorzystaniu zjawiska zwanego soczewkowaniem grawitacyjnym. Wyniki badań opublikowało czasopismo naukowe „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”. Co to jest soczewkowanie grawitacyjne? Z punktu widzenia fizyki grawitacja to kształt czasoprzestrzeni, czyli wszystkiego, co nas otacza. Czasoprzestrzeń to trzy wymiary przestrzenne i czas, który traktujemy jak czwarty wymiar. Każda masa prowadzi do zakrzywienia czasoprzestrzeni. Powoduje w niej „wgłębienie” – rozciągając i trójwymiarową przestrzeń, i czas. Naukowcy odkryli potężną czarną dziurę, która znajduje się „praktycznie na naszym podwórku” Zaledwie 1550 lat świetlnych od Słońca znajduje się nietypowy układ podwójny. Składa się z gwiazdy podobnej do Słońca i czarnej dziury, która nie wchodzi z nią w żadnej interakcje. Zda... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/naukowcy-odkryli-potezna-czarna-dziure-ktora-znajduje-sie-praktycznie-na-naszym-podworku-fot-vadim-sadovski-shutterstock-cca968b.jpg" width="938" height="586" alt…

to-jedna-z-najbardziej-masywnych-czarnych-dziur-znanych-nauce-zostala-odkryta-dzieki-dziwnemu-zjawisku-fot-esa-hubble-digitized-sky-survey-nick-risinger-skysurvey-org-n-bartmann-2b44133.jpg
width: 3840
height: 2160

Układ Słoneczny otacza słaba poświata. Do tej pory nikt nie wyjaśnił, czym to światło tak naprawdę jest
type: item
date: 2022-12-12T14:42:52.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: teleskop
subject: układ słoneczny
description: Nasz układ planetarny otacza tajemnicze, delikatne światło. Jego źródło jest zagadką. Choć jest słabe, obliczenia pokazują, że jest go nieco zbyt dużo, by dało się wyjaśnić emisją pochodzącą ze sfotografowanych przez Teleskop Hubble'a obiektów.
encoded: W tym artykule: Światło dziesięciu świetlików Skąd się bierze „światło duch”? Światło spoza Układu Słonecznego Kto wpadł na pomysł szukania tajemniczego światła Naukowcy nazwali je „światłem duchem”. To słaba poświata otaczająca Układ Słoneczny. O tym, że istnieje, badacze przekonali się, analizując aż ponad 200 tys. zdjęć zrobionych przez Teleskop Hubble’a. Ich szczegółowe badanie przeprowadzone zostało w ramach projektu SKYSURF, gromadzącego dane o jasności nieba. Pomiary widocznego na zdjęciach światła były niezwykle dokładne. Naukowcy odjęli światło emitowane przez gwiazdy, galaktyki, odbijane przez planety, a także światło zodiakalne. Światło zodiakalne to po prostu światło słoneczne odbite od drobin pyłu znajdującego się w przestrzeni kosmicznej. Widoczne jest w pasie układającym się wzdłuż ekliptyki, ze środkiem w miejscu Słońca. Światło dziesięciu świetlików Kiedy badacze zakończyli odejmowanie, okazało się, że wynik nie wynosił zero. Na fotografiach robionych przez Hubble’a nadal pozostało nieco światła. Było go bardzo mało – tyle ile emitowałoby dziesięć robaczków świętojańskich rozproszonych po nocnym niebie. Ale istniało. Teleskop Hubble’a wykonał niezwykłe surrealistyczne zdjęcia Wielkiej Mgławicy w Orionie. Wyglądają jak ze snu Kosmiczny Teleskop Hubble’a po raz kolejny sfotografował Wielką Mgławicę w Orionie. Tym razem astronomowie wykonali zdjęcia, które przypominają oniryczne obrazy z marzeń sennych. Jednak z... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/teleskop-hubble-a-wykonal-niezwykle-surrealistyczne-zdjecia-wielkiej-mglawicy-w-orionie-wygladaja-jak-ze-snu-fot-nasa-esa-m-robberto-stsci-1bf5ab7.jpeg" width="938" height="468" alt="Teleskop Hubble’a wykonał niezwykłe surrealistyczne zdjęcia Wielkiej Mgławicy w Orionie. Wyglądają jak ze snu (fot. NASA, ESA, M. Robberto/STScI)" title="Teleskop Hubble’a wykonał niezwykłe surrealistyczne zdjęcia Wielkiej Mgławicy w Orionie. Wyglądają jak ze snu (fot. NASA, ESA, M. Ro…

uklad-sloneczny-otacza-slaba-poswiata-do-tej-pory-nikt-nie-wyjasnil-czym-to-swiatlo-tak-naprawde-jest-fot-nasa-esa-and-andi-james-stsci-089aff1.jpg
width: 1280
height: 720

Teleskop Webba zrobił nowe zdjęcia Filarów Stworzenia – jednego z najpiękniejszych obiektów we Wszechświecie
type: item
date: 2022-10-20T11:47:25.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: teleskop
description: 27 lat po tym, jak Filary Stworzenia po raz pierwszy sfotografował Teleskop Hubble’a, ta sama struktura pojawiła się na nowych oszałamiających zdjęciach z Teleskopu Webba. Dzięki nim naukowcy mogą zbadać unikatowy fragment Mgławicy Orzeł z większą niż kiedykolwiek dokładnością.
encoded: W tym artykule: Filary Stworzenia – najpiękniejsze zdjęcie kosmosu Czerwone kule na końcach palców Jak się rodzą gwiazdy? Teleskop Webba i jego zalety Jedno z ikonicznych zdjęć kosmosu powstało w 1995 r. Wówczas dwóch astronomów z Uniwersytetu Stanowego Arizony opublikowało fotografię, powstałą ze złożenia 32 ujęć wykonanych przez Teleskop Hubble’a. Przedstawiała fragment Mgławicy Orzeł – odległego od nas o 6,5 tys. lat świetlnych „gwiezdnego żłobka”, czyli obszaru, gdzie powstają młode gwiazdy. Zdjęcie, o który mowa, zostało nazwane Filarami Stworzenia. Przedstawia trzy potężne kolumny pyłu i gazu, rozświetlone na krawędziach, na tle granatowego kosmosu. Struktury te przypominają grube palce olbrzyma, układające się tak, jakby powoli otwierał dłoń. Ich wysokość jest spektakularna – „palec” znajdujący się najbardziej po lewej mierzy 4 lata świetlne. Filary Stworzenia – najpiękniejsze zdjęcie kosmosu Filary Stworzenia robią wielkie wrażenie i to nie tylko na naukowcach. Zdjęcie zyskało status ikonicznego. Ten fragment kosmosu fotografowano jeszcze wiele razy później, zarówno z użyciem Teleskopu Hubble’a, jak i innych. W 2007 r. w kierunku Mgławicy Orzeł został skierowany Teleskop Spitzera. Natomiast w 2012 r. – Kosmiczne Obserwatorium Herschela. Nie trzeba było długo czekać, by Filary Stworzenia zaczął obserwować również Teleskop Webba. Właśnie pokazano spektakularne efekty tych obserwacji – zdjęcia pokazujące Filary Stworzenia z niedostępną wcześniej dokładnością. Jak już się przyzwyczailiśmy, użycie tego supernowoczesnego teleskopu pozwoliło dostrzec na dobrze znanych ujęciach zupełnie nowe szczegóły. Czerwone kule na końcach palców Tak jest również tym razem. Na fotografiach Filarów Stworzenia zrobionych przez Teleskop Webba widoczne są np. intensywnie czerwone kule. Należy ich wypatrywać np. na czubkach drugiego i trzeciego filara. Co to jest? Młodziutkie gwiazdy. „Fotografie zrobione z pomocą kamery NIRCam wprost pulsują od ich aktywności” – napisano na stronie …

teleskop-webba-zrobil-nowe-zdjecia-filarow-stworzenia-jednego-z-najpiekniejszych-obiektow-we-wszechswiecie-fot-nasa-esa-csa-stsci-j-depasquale-a-koekemoer-a-pagan-stsci-4ba5afb.jpg
width: 4000
height: 1932

Czy kosmiczny teleskop Webba znalazł najstarszą galaktykę we Wszechświecie?
type: item
date: 2022-07-26T06:52:55.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: teleskop
description: Po tym jak NASA olśniła świat pierwszymi zdjęciami z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), astronomowie zaprezentowali kolejną rewelację. Uważają, że znaleźli najstarszą galaktykę, jaką kiedykolwiek sfotografowano. Taką odległą od nas o 13,5 mld lat świetlnych, czyli powstałą zaledwie 300 mln lat po Wielkim Wybuchu.
encoded: W tym artykule: Najstarsza znana galaktyka na zdjęciu z teleskopu Webba Amerykanie popierają działania NASA i inwestycję w teleskop Webba Teleskop Webba został uszkodzony w kosmosie Obserwowanie wczesnych galaktyk, czyli takich, które powstały po Wielkim Wybuchu 13,8 miliarda lat temu, jest jednym z kluczowych celów JWST. Analizując obraz głębokiego pola, które wykonał teleskop Webba, zespół kierowany przez astronoma Rohana Naidu z Harvard Center for Astrophysics wykrył światło takiej galaktyki. Mogła ona uformować się 13,5 miliarda lat temu, zaledwie 300 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Poprzednia najstarsza zidentyfikowana galaktyka, znaleziona przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a, nazywa się GN-z11. Uformowała się 400 milionów lat po narodzinach Wszechświata. Najstarsza znana galaktyka na zdjęciu z teleskopu Webba Wiek galaktyki mierzy się, ustalając tzw. przesunięcie ku czerwieni. Gdy Wszechświat rozszerza się, długość fali światła jest rozciągana do czerwonego widma. Im bardziej czerwony obraz, tym dalej znajduje się obserwowany obiekt. – Patrzymy na światło potencjalnie najodleglejszych gwiazd, jakie kiedykolwiek widziano – powiedział Rohan Naidu w wywiadzie dla France 24. – Oczywiście musimy jeszcze przedłożyć nasze ustalenia do recenzji naukowej, która, miejmy nadzieję, potwierdzi odkrycie. Zdaniem harvardzkiej grupy ta pierwotna galaktyka mierzy od 3000 do 4500 lat świetlnych średnicy i zawiera około miliarda gwiazd. Dla porównania, nasza Droga Mleczna mierzy około 100 tys. lat świetlnych i według szacunków zawiera 200–400 miliardów gwiazd. Ale zobaczenie czegoś oddalonego o 13,5 miliarda lat świetlnych oznacza, że widzimy to tak, jak wyglądało 13,5 miliarda lat temu. Z biegiem czasu mała, stara galaktyka połączyłaby się z innymi w pobliżu, tworząc pojedynczą, gigantyczną masę galaktyczną. Teleskop Webba przesłał na Ziemię pierwsze ostre zdjęcie. Jest fantastyczne! Po dopasowaniu poszczególnych części głównego lustra Teleskop Webba wykonał pierwsze ostre zdjęc…

czy-kosmiczny-teleskop-webba-znalazl-najstarsza-galaktyke-we-wszechswiecie-fot-nasa-esa-csa-and-stsci-afp-f26bf4b.jpeg
width: 1024
height: 415

Planety z atmosferą. Skąd się bierze atmosfera, czy planeta może ją stracić i uzyskać nową?
type: item
date: 2022-04-25T08:26:34.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: egzoplanety
subject: geologia
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: Wolny czas
subject: wulkany
description: Naukowców interesują planety z atmosferą, ponieważ jest ona niezbędna istotom żywym. Okazuje się, że planeta może stracić atmosferę, a potem ją odzyskać. Egzoplaneta GJ 1132 b, oddalona o 40 lat świetlnych od Ziemi, może być pierwszym zaobserwowanym przykładem tego zjawiska.
encoded: W tym artykule: Planety z atmosferą mogą ją stracić Jak planety odzyskują atmosferę Dalsze badania nad atmosferami planet Planeta GJ 1132 b okrąża czerwonego karła znajdującego się około 40 lat świetlnych od Ziemi. Została odkryta w 2015 roku w Projekcie MEarth w Chile. Okrąża swoją gwiazdę w ciągu 1,6 ziemskiego dnia w odległości 2,3 mln km. Jest to planeta typu ziemskiego i ma masę równą 1,6 masy Ziemi i promień równy 1,16 promienia naszego globu. Ostatnio naukowcy postanowili ponownie przyjrzeć się danym na jej temat, jakie w 2017 roku zarejestrował teleskop Hubble’a. Analiza tych obserwacji pozwoliła dokonać wyjątkowego odkrycia. Naukowcy twierdzą bowiem, że dostrzegli „oznaki wtórnej atmosfery”, która narodziła się z samej egzoplanety długo po jej powstaniu. Jest to więc przykład planety z atmosferą, która powstała na niej dwa razy. Planety z atmosferą mogą ją stracić – To bardzo ekscytujące. Uważamy, że atmosfera, którą teraz obserwujemy, została zregenerowana, więc może być atmosferą drugorzędną – mówi współautorka nowego badania Raissa Estrela, naukowczyni zajmująca się egzoplanetami z Laboratorium Napędów Odrzutowych NASA (JPL) w Kalifornii. – Początkowo myśleliśmy, że te silnie napromieniowane planety mogą być dość nudne, ponieważ wierzyliśmy, że utraciły swoją atmosferę. Ale przyjrzeliśmy się istniejącym obserwacjom tej planety, prowadzonym za pomocą Hubble'a, i stwierdziliśmy: „O nie, tam jest atmosfera” - wyjaśnia Estrela. Naukowcy wyjaśniają, że planetom trudno jest utrzymać atmosferę. Ziemska atmosfera mocno trzyma się naszej planety, głównie dzięki ziemskiemu polu magnetycznemu. Ale inne planety nie mają tak dobrych warunków. Przykładem może być Mars, który – jak wynika z innych badań – miał kiedyś gęstą atmosferę, ale większość z niej utracił po tym, jak zanikło jego pole magnetyczne, co miało miejsce koło 4 miliardy lat temu. Jak planety odzyskują atmosferę Podobny mechanizm może zachodzić w przypadku egzoplanet (planet spoza Układu Słonecznego). N…

ilustracja-przedstawiajaca-egzoplanete-gj-1132-b-ktora-krazy-wokol-czerwonego-karla-w-odleglosci-okolo-40-lat-swietlnych-od-ziemi-fot-nasa-esa-i-r-hurt-ipac-caltech-9011b52.png
width: 2000
height: 1125

Kosmiczny Teleskop Hubble’a działa już od 32 lat. Jakie odkrycia mu zawdzięczamy? Jaki teleskop ma go zastąpić?
type: item
date: 2022-04-22T13:02:11.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: Edukacja
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: teleskop
description: Kosmiczny Teleskop Hubble’a świętuje 32 lata na orbicie oszałamiającym zdjęciem grupy pięciu galaktyk. Uwieczniono na nim trzy galaktyki spiralne, galaktykę eliptyczną i galaktykę soczewkową, wszystkie złączone w ścisłym grawitacyjnym tańcu. To tylko jedna z miliona fascynujących fotografii HST. Obrazów, które zmieniły nasz sposób postrzegania Wszechświata.
encoded: W tym artykule: Kosmiczny Teleskop Hubble’a – słynne fotografie Kosmiczny Teleskop Hubble’a – historia Kosmiczny Teleskop Hubble’a – kim była Nancy Roman, matka teleskopu Kosmiczny Teleskop Hubble’a – problemy z wyniesieniem na orbitę Kosmiczny Teleskop Hubble’a – awaria i misja serwisowa Kosmiczny Teleskop Hubble’a – ciekawostki Fotografia zwartej grupy galaktyk, tzw. Hickson Compact Group 40, została wykonana w momencie, gdy dostrzegamy jeszcze ich odrębność. Za około milion lat dojdzie do potężnego zderzenia, którego efektem będzie powstanie jednej olbrzymiej galaktyki spiralnej. Odnowione zdjęcie Mgławicy Welon zapiera dech w piersiach To samo zdjęcie w nieco innej formie było już pokazywane przez NASA 6 lat temu. Dziś, dzięki nowym technikom przetwarzania obrazu wyciągnięto z mgławicy szczegóły pokazując delikatne wł... Rok temu urodzinowe zdjęcie Kosmicznego Teleskopu Hubble’a (HST) ukazywało olbrzymią gwiazdę na skraju zniszczenia. Ogromna struktura powstała z jednej lub więcej gigantycznych erupcji, do jakich doszło około 10 tysięcy lat temu. Zewnętrzne warstwy gwiazdy zostały wyrzucone w przestrzeń kosmiczną. Wyrzucona materia waży około 10 razy więcej niż masa naszego Słońca. Kosmiczny Teleskop Hubble’a – słynne fotografie Takich wyjątkowych fotografii HST jest wiele. Wystarczy wspomnieć te najczęściej przywoływane, jak trzy niezwykłe kolumny gazu zanurzone w promieniowaniu świetlnym gorących i młodych gwiazd, czyli tzw. Filary Stworzenia. Albo tzw. Głębokie i Ekstremalnie Głębokie Ciemne Pole Hubble’a. Dwa ostatnie to wykonane przez tzw. kamerę szerokiego pola serie obserwacji, dzięki którym zidentyfikowano łącznie 8,5 tys. galaktyk. Kosmiczny Teleskop Hubble’a – historia HST, nazwany na cześć amerykańskiego astronoma Edwina Hubble’a, trafił na orbitę 24 kwietnia 1990 roku. Jednak jego historia zaczęła się znacznie wcześniej, bo tuż po drugiej wojnie światowej. Wiąże się ona z Lymanem Spitzerem, astrofizykiem, który jako pierwszy zaproponował wysunięcie t…

kosmiczny-teleskop-hubble-a-dziala-juz-od-32-lat-jakie-odkrycia-mu-zawdzieczamy-jaki-teleskop-ma-go-zastapic-fot-nasa-esa-stsci-5fd41de.jpeg
width: 800
height: 750

Rodzaje galaktyk. Jakie galaktyki obserwują astronomowie? Ile jest ich we Wszechświecie?
type: item
date: 2022-03-31T12:11:00.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronomia
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: obserwacje
subject: wszechświat
description: Galaktyki to zbiory gwiazd, gazu, pyłu i ciemnej materii utrzymywane siłą grawitacji. Astronomowie wyróżniają liczne rodzaje galaktyk. Korzystając z superkomputerów o ogromnej mocy obliczeniowej, mogą dowiedzieć się, w jaki sposób galaktyki mogły powstać we wczesnym Wszechświecie i urosnąć do rozmiarów, które obserwujemy dzisiaj.
encoded: W tym artykule: Badania Edwina Hubble’a nad galaktykami Rodzaje galaktyk według Hubble’a Galaktyki eliptyczne Galaktyki spiralne Galaktyki soczewkowate Galaktyki nieregularne Odległe galaktyki – głębokie pole Hubble’a Uważa się, że galaktyki zaczynają się jako małe obłoki gwiazd i pyłu wirujące w przestrzeni kosmicznej. Takie obłoki zderzają się, łączą i tworzą coraz większe struktury. Kolejne zderzenia mogą przenosić materię w kierunku obrzeży galaktyki, tworząc rozległe ramiona spiralne wypełnione koloniami gwiazd. Badania Edwina Hubble’a nad galaktykami Nasz układ planetarny jest tyko maleńką częścią niewielkiego Ramienia Oriona naszej Galaktyki, zwanej Drogą Mleczną. To przeciętnych rozmiarów galaktyka o średnicy 100 tysięcy lat świetlnych, licząca nawet 400 miliardów gwiazd. Poglądy astronomów na początku XX wieku stawiały Drogę Mleczną w roli jedynej galaktyki. Pogląd ten zmienił dopiero Edwin Hubble. Ten mówiący z brytyjskim akcentem Amerykanin, żołnierz obu wojen światowych i trener koszykówki był zarazem jednym z największych astronomów w historii. Czy naszą galaktykę może kiedyś pochłonąć inna? Możliwe Co może znaczyć ta ogromna liczba: 1,000,000,000,000,000,000 km? To średnica Drogi Mlecznej. Dowiedz się więcej o naszej i innych galaktykach. Prze dwa lata – w 1923 i 1924 r. – Hubble badał obiekty, zwane wtedy mgławicami spiralnymi. Dzięki temu odkrył coś, co wywróciło do góry nogami całą naszą wiedzę o kosmosie. Dowiódł, że wiele tych mgławic wcale nie znajduje się w obrębie naszej Galaktyki, lecz daleko poza Drogą Mleczną. Pod koniec 1924 roku zaobserwował gwiazdy zmienne zwane cefeidami w kilku galaktykach. Dzięki bardzo dużej jasności cefeid oraz faktowi, że ich zmienność zależy od jasności tych szczególnych gwiazd pulsujących, Hubble oszacował odległości do tych galaktyk. Jego odkrycie wpłynęło na zmianę poglądów dotyczących całej struktury kosmosu. To właśnie Edwin Hubble opracował klasyfikację galaktyk i zaproponował schemat ich ewolucji. Rodzaje ga…

galaktyka-andromedy-na-wyciagniecie-reki-nicolas-lefaudeux-francja-380d673.jpeg
width: 1900
height: 1140

Odnowione zdjęcie Mgławicy Welon zapiera dech w piersiach
type: item
date: 2021-04-02T14:32:45.000Z
subject: Historia
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: nasa
subject: Społeczeństwo
subject: supernowa
description: To samo zdjęcie w nieco innej formie było już pokazywane przez NASA 6 lat temu. Dziś, dzięki nowym technikom przetwarzania obrazu wyciągnięto z mgławicy szczegóły pokazując delikatne włókna i nici z których uszyte są resztki potężnej gwiazdy, która 10 tys. lat temu przeszła w stan supernowej widowiskowo, zapewne, eksplodując.
encoded: Choć w kwietniu mija 31 lat słynnego teleskopu NASA na orbicie Ziemi, promujący dokonania Hubble’a serwis internetowy nadal wie zachwycić. W ramach Zdjęcia Tygodnia wrócono do Mgławicy Welonu, obłoku kolorowego gazu 2100 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Łabędzia. Jedno z najbardziej popularnych zdjęć wykonanych przez NASA doczekało się nowej i ulepszonej wersji. Piszemy powrót, bo to samo zdjęcie w nieco innej formie było już pokazywane przez NASA 6 lat temu. Dziś, dzięki nowym technikom przetwarzania obrazu wyciągnięto z mgławicy szczegóły pokazując delikatne włókna i nici z których uszyte są resztki potężnej gwiazdy, która 10 tys. lat temu przeszła w stan supernowej widowiskowo, zapewne, eksplodując. To co zostało po kataklizmie rozchodzi się po wszechświecie z prędkością 1,5 mln km/h. Jeżeli ktoś nie pamięta, to średnica Ziemi wynosi ponad 12,5 tys. km. Policzenie prędkości było możliwe dzięki porównaniu zdjęć wykonanych przez Hubble’a na przestrzeni 18 lat. Animacja poniżej pokazuje ruch włókien mgławicy jaki dokonał się między 1997 a 2015 rokiem. View oEmbed on the source website Zmiany dotyczą zjonizowanego tlenu (barwa niebieska na zdjęciu), zjonizowanego wodoru i azotu (czerwienie). To jak wygląda dziś Mgławica Welonu, pozostałość po gwieździe mającej masę 20 naszych Słońc, to efekt rozchodzenia się „gwiezdnego gruzu” wraz z falą uderzeniową w chmurze gazu wyemitowanego jeszcze przed wybuchem umierającej gwiazdy. Tam, gdzie fala uderzeniowa wchodzi w kontakt z gazem, ich wysoce energetyczna reakcja rozgrzewa i jonizuje gaz nadając mu różne kolory. Obszary zielone na zdjęciu to miejsca, gdzie gaz ostygł bo nie miał kontaktu z falą uderzeniową po supernowej. Do stworzenia pokazywanego tu zdjęcia dokonano obserwacji z pomocą Kamerą Szerokiego Pola nr. 3 stosując 5 różnych filtrów. Oprogramowanie do obróbki końcowej (post-processing) w 2021 roku pozwoliło wyciągnąć niewidoczne dotąd szczegóły na podstawie tych samych danych, które pozyskano 6 lat temu.

mglawica-welonu-480b379.jpeg
width: 915
height: 566

"Mój mąż to robi na odwrocie starej koperty." Jak żona Einsteina zgasiła wielkiego astronoma
type: item
date: 2018-05-14T09:20:39.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: albert einstein
subject: Edukacja
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
description: Einstein to chyba najbardziej znany fizyk w historii. Każdy kojarzy jedno słynne równanie, ale teorie Einsteina ukształtowały nasze zrozumienie świata na wiele sposobów. Nawet wtedy, gdy wydawało mu się, że się mylił.
encoded: W dniu 29 stycznia 1931 roku, Albert Einstein czołowy fizyk świata i jego odpowiednik w świecie astronomii, Edwin Hubble, usiedli wygodnie na miękkich skórzanych siedzeniach eleganckiego, luksusowego samochodu amerykańskiej marki Pierce-Arrow i pojechali do Mount Wilson w południowej Kalifornii. Długa, zygzakowata, polna droga prowadziła do kompleksu obserwatorium na szczycie, prawie osiemset metrów powyżej miasta Pasadena. W Mount Wilson znajdował się największy w tamtych czasach teleskop i to tam odnosił swoje astronomiczne triumfy Hubble. W 1924 roku z pomocą kolosalnego jak na tamte czasy, około 250 centymetrowego, lustra teleskopu potwierdził, że nasza Galaktyka jest tylko jedną z niezliczonych „wysp wszechświata” krążących w bezmiarze przestrzeni. Pięć lat później, po długim śledzeniu ruchów tych spiralnych dysków, Hubble i jego asystent, Milton Humason, odkryli coś jeszcze bardziej zdumiewającego: Wszechświat się szybko się powiększa, a na zewnątrz pojawiają się nowe galaktyki. Na szczycie góry tego słonecznego styczniowego dnia 51-letni Einstein zachwycał się instrumentami teleskopu. Ku konsternacji swoich gospodarzy jak bawiące się dziecko wdrapał się na konstrukcję. W pobliżu stała żona Einsteina, Elsa. Kiedy jej powiedziano, że gigantyczny reflektor został wykorzystany do ustalenia kształtu Wszechświata, odpowiedziała podobno – Cóż, mój mąż to robi na odwrocie starej koperty. Einstein był wszędzie wcześniej To coś więcej niż tylko duma żony. Na lata przed odkryciem kosmicznej ekspansji przez Hubble'a, Einstein opracował ogólną teorię względności, która mogła wyjaśnić to zjawisko. W badaniach kosmosu wszystko wraca do słynnego fizyka. Dosłownie, gdziekolwiek nie zapuściliby się astronomowie podczas swoich poszukiwań - od bliskiego nam Słońca po czarne dziury w odległych galaktykach, trafiają do królestwa Einsteina, w którym czas jest względny, masa i energia wymienne, a przestrzeń może się rozciągnąć i zniekształcać. Jego odkrycia wywarły największy wpływ …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/c0816a595b61a01987b7c8906b170efcabb34887-ea38bd7.png
width: 597
height: 446

Hity z satelity. Co widział Hubble?
type: item
date: 2017-07-11T13:54:00.000Z
creator: Timothy Ferris
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
description: Zdjęcia kosmosu wykonane przez Teleskop Hubble’a zachwycają nas od ponad 27 lat. Teraz główny naukowiec kierujący urządzeniem wybiera z nich 10 jego zdaniem najlepszych niebiańskich widoków.
encoded: Początkowo nie wzbudził zbyt wielu emocji. Wyniesiony na orbitę na pokładzie wahadłowca Discovery 24 kwietnia 1990 r. Teleskop Kosmiczny Hubble’a szybko zaczął szwankować. Zamiast skupiać się na swoich międzygwiezdnych celach, drżał niczym wampir z fotofobią za każdym razem, gdy promienie słońca padły na jego panele solarne. Zaburzyło to działanie urządzenia do tego stopnia, że zapadło w elektroniczną śpiączkę. Na domiar złego okazało się, że Hubble jest krótkowidzem. Główne zwierciadło o średnicy 2,4 m, uznawane za najbardziej gładki duży obiekt, jaki człowiek kiedykolwiek stworzył, zostało zaprojektowane źle. Zobacz galerię! Jego budowa od początku była kompromisem. Astronomowie chcieli mieć większy teleskop na wyższej orbicie. Dostali mniejszy, orbitujący na wysokości jedynie 560 km, bo taki mieścił się w luku transportowym wahadłowca i pozostawał w zasięgu astronautów pracujących w przestrzeni kosmicznej. To umożliwiało im serwisowanie, ale naukowcy narzekali, że nauka została podporządkowana ambicjom asów przestworzy. Mimo to wahadłowiec okazał się zbawieniem dla misji. Gdyby Hubble pozostał poza jego zasięgiem, mógłby przejść do historii jako bubel za miliard dolarów. Na szczęście zaprojektowany został tak, że jego główne elementy, od aparatów i komputerów po żyroskopy i nadajniki radiowe, można było łatwo naprawić. Z 12-tonowej porażki w najbardziej produktywną i popularną maszynę naukową na świecie przekształcono go podczas pięciu misji. W efekcie Hubble dosłownie przesunął granice ludzkiej wiedzy. Wykorzystując ten teleskop, astronomowie uzyskali obrazy wyraźne jak nigdy przedtem i zajrzeli głęboko w przestrzeń kosmiczną i daleko wstecz w kosmiczny czas. Zrozumieli, że galaktyki powstały z mniejszych łatek złożonych z różnych elementów na wczesnym etapie istnienia wszechświata i że masywne galaktyki zwykle zawierają w swoich środkach supermasywne czarne dziury. Badania nad ciemnymi gwiazdami (tzw. karłami) potwierdziły, że normalna materia nie może wygenero…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/28e39b8d8ac79cedbc55b58200d600b914a52057-d5c5293.jpeg
width: 989
height: 1014

Nowe wizje Hubble’a
type: item
date: 2010-04-19T05:39:44.000Z
creator: Chris Carroll
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: astronauci
subject: galaktyki
subject: Gwiazdy
subject: kosmiczny teleskop hubble'a
subject: kosmos
subject: teleskop
description: Młode gwiazdy zapalają się w Mgławicy Carina – niezwykle aktywnym, położonym 7500 lat świetlnych od Ziemi rejonie tworzenia się nowych gwiazd. Jest to jeden z pierwszych obrazów przesłanych przez spracowany Kosmiczny Teleskop Hubble’a po remoncie, jaki na wiosnę zafundowali mu astronauci.
encoded: Dzięki nowemu oprzyrządowaniu Hubble widzi teraz ostrzej niż kiedykolwiek przedtem. Pozwoli mu to zajrzeć w najciemniejsze zakamarki Wszechświata, takie jak ta kolumna pyłu i gazu, by szukać wskazówek, w jaki sposób formowały się galaktyki, gwiazdy i planety. W maju tego roku astronauci dokonali – prawdopodobnie już po raz ostatni – modernizacji 20-letniego Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Zespół, w skład którego wchodził m.in. John Grunsfeld (u góry z lewej), odwiedzający orbitalne obserwatorium już po raz trzeci, usprawnił układy zasilania i sterowania, dzięki czemu Hubble jeszcze przez kilka lat utrzyma się wysoko ponad mgiełką ziemskiej atmosfery. Zainstalowano na nim nową kamerę i spektrometr, a także naprawiono dwa inne instrumenty. – Ten teleskop najlepsze chwile ma jeszcze przed sobą – przekonuje Ken Sambach z Instytutu Teleskopu Kosmicznego. Wkrótce po modernizacji teleskopu skierowano jego instrumenty na ciemny fragment nieba, przez cztery doby rejestrując promieniowanie podczerwone, aby uwidocznić najsłabiej świecące obiekty. – Na zdjęciach widać rozmyte plamki, obejmujące zaledwie kilka pikseli – mówi astrofizyk Garth Illingworth z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Cruz. Po przeanalizowaniu ich przez komputer (w celu wyeliminowania zakłóceń pochodzących z kamery) otrzymaliśmy obrazy najbardziej odległych – a tym samym najstarszych – ciał niebieskich, jakie kiedykolwiek zaobserwowano. To małe, wczesne galaktyki o nieregularnych kształtach, świecące 13,1 mld lat temu. – Dzięki nowej kamerze mogliśmy przybliżyć się do początku Wszechświata o kolejnych kilkaset milionów lat – wyjaśnia Illingworth. W ostatnich latach swej aktywności Hubble spogląda już niemal na początek czasu.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/b25ba14de4a953e0e6a19fa855c79b6e0ad21b69-d31554b.jpeg
width: 714
height: 600