Nie żyje autor bestsellerów o „starożytnych astronautach” Erich von Däniken. „Na wykopaliskach nie znalazłem działek laserowych”
Zmarł autor piszący o „starożytnych astronautach” Erich von Däniken. Przez lata był dla jednych prorokiem, a dla innych symbolem ignorancji naukowej i szarlatanerii. Jego książki rozbudzały ciekawość, ale też dezinformowały. Jak dziś patrzymy na jego dziedzictwo?
W powstanie wielkich cywilizacji zaangażowani mieli być przed tysiącami lat kosmici. A piramidy nie są dziełem ludźmi – uważał Erich von Däniken. Ten kontrowersyjny autor zmarł w wieku 90 lat. Jego książki sprzedawały się w wielomilionowych nakładach. Erich von Däniken był jednym z najbardziej prominentnych przedstawicieli promujących pseudoarcheologiczne koncepcje na temat dawnych dziejów człowieka. Naukowcy nie mają najmniejszych wątpliwości – jego wymysły na temat „starożytnych astronautów” są wyssane z palca, albo nawet z wielu palców. Skąd zatem ich popularność, mimo że nie był on archeologiem czy historykiem, ale… hotelarzem? Szokujące? To ciekawe! Na książki Ericha von Dänikena natknąłem się w wieku kilkunastu lat. Od razu rozbudziły moją dziecięcą wyobraźnię: naukowcy chcą coś ukryć, mylą się. A ten autor wie, co się naprawdę wydarzyło i było to zdecydowanie bardziej ciekawe i intrygujące niż nudne wyjaśnienia naukowców – myślałem. Zawierzyłem von Dänikenowi. Jego koncepcja o kosmitach pomagających wznieść piramidy czy inne ikoniczne budowle, takie jak Stonehenge czy Machu Picchu, były dla młodego umysłu rewelacyjne. A jego książki czytało się prosto i przyjemnie. Pozory naukowości stwarzały przypisy, wiodące czasami do książek wiarygodnych ekspertów, a nie do takich wymyślonych przez AI (co się zdarza ostatnio). Pora na weryfikację Nie byłem jedynym archeologiem, którego za młodu urzekły bzdury pisane przez Ericha von Dänikena i jemu podobnych. W jego książki wczytywał się znawca piramid, dr Andrzej Ćwiek. „Kiedy miałem kilkanaście lat, wierzyłem we wszelkie tajemnice piramid, paleoastronautykę i tajemną wiedzę kosmitów, dzięki której wzniesiono Piramidę Cheopsa (podobnie jak wierzyłem w wywoływanie duchów, ciała astralne, czakramy, różdżkarstwo, psychotronikę i tym podobne). Potem zacząłem studiować archeologię, pojechałem do Egiptu i moja dziecinna wiara w kosmitów zmieniła się w supersceptycyzm” – wspomina w jednej ze swoich książek dr Ćwiek. W podobne niestworzone historie wierzył też dr Mark Lehner – obecnie najbardziej znany badacz piramid w Gizie. Gdy był młody, poszukiwał nawet pod Sfinksem ukrytych komór, bezskutecznie. Również, jak dr Ćwiek, stał się supersceptykiem. Wykopaliska w Egipcie Jeśli chodzi o mnie, z pewnością pewną rolę w decyzji o rozpoczęciu studiów archeologicznych odegrała młodzieńcza fascynacja dziełami szwajcarskiego hotelarza, a potem podobnymi koncepcjami innych fantastów. Brałem udział w wielu badaniach wykopaliskowych w Egipcie. Kopałem też warstwy z czasów budowniczych piramid, ale też zdecydowanie wcześniejszej i późniejsze. W żadnej nie znalazłem np. miotaczy płomieni czy żarówek, o których von Däniken pisze w jednej ze swoich książek. Nie odkryłem też działek laserowych. A szefowie wykopalisk nie zasypywali artefaktów, których nie chcieli pokazać… Natknąłem się za to na fascynujące ślady po dawnych ludziach, którzy doskonali radzili sobie bez ingerencji kosmitów. Nawet taka „prozaiczna” historia starożytna urzekła mnie i fascynuje po dziś dzień. Nadal jest pełna zagadek i tajemnic. Ale nic nie wskazuje na wpływy kosmitów. Nieważne, jak bardzo byśmy tego chcieli. Ocena Ericha von Dänikena Po śmierci Ericha von Dänikena (10 stycznia 2026 r.) wiele osób zaczęło komentować jego twórczość. „Przyznaję, że to właśnie jego książki rozbudziły moje zainteresowanie archeologią. Później, studiując przeszłość, oczywiście, odkryłem problematyczne aspekty tych narracji. Wciąż jednak doceniam jego zasługę w rozbudzaniu ciekawości” – napisał znany popularyzator nauki i archeolog z Niemieckiego Instytutu Archeologicznego (DAI) Jens Notroff w serwisie X. Nie wszystkie komentarze są w takim tonie. Bartosz Migas, cyfrowy twórca tłumaczący pseudonaukowe i spiskowe teorie napisał na Facebooku, że Erich von Däniken „był szarlatanem szerzącym celowo bzdury, kłamstwa i antynaukowe postawy dla pieniędzy. I nie ma w tym nic kontrowersyjnego ani inspirującego.” Według Migasa Szwajcar pokazał, że można pisać książki o rzeczach, nie mając o nich pojęcia, ignorować istniejącą wiedzę naukową, albo wręcz czerpać z odkryć naukowców, żeby przeinaczyć wyniki ich badań, a następnie atakować ich za „zamknięty umysł”. Z perspektywy czasu, trudno jest mi się z nim nie zgodzić. Źródła: National Geographic Polska, Bartosz Migas, Jens Notroff Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy i podróżniczy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie. Miłośnik niewielkich, lokalnych muzeów. Uwielbia długie trasy rowerowe, szczególnie te prowadzące wzdłuż rzek. Lubi poznawać nieznane zakamarki Niemiec, zarówno na dwóch kółkach, jak i w czasie górskiego trekkingu.
Czy w pobliżu czarnej dziury w centrum naszej Galaktyki może rozwijać się zaawansowana cywilizacja?
W granicach znanej fizyki możliwe jest, że zaawansowana cywilizacja osiedli się w pobliżu supermasywnej czarnej dziury, by wykorzystać spowolnienie czasu. Potrzebuje do tego energii całej gwiazdy. Przy tym spowolnieniu dla obserwatorów zewnętrznych cywilizacja byłaby niedostrzegalna, a wysyłane przez nią sygnały mogłyby przypominać szybkie rozbłyski radiowe.
Spis treści: Poszukiwanie pozaziemskiej inteligencji Imperia galaktyczne i paradoks Fermiego Życie na sferze Dysona Przyspieszenie i spowolnienie czasu Szybkie rozbłyski radiowe „Gdzie oni są?”. Takie pytanie postawił w 1950 roku genialny Enrico Fermi, fizyk, noblista i członek Projektu Manhattan. Odnosił się tym samym do obcych cywilizacji, które, patrząc na wielkość Wszechświata, powinny pojawiać się regularnie. Mimo to nie znaleźliśmy wciąż ich śladów. Poszukiwanie pozaziemskiej inteligencji Poszukiwanie pozaziemskich cywilizacji jest tematem wielu rozważań, również czysto matematycznych. W latach 60. ubiegłego wieku astronom i astrofizyk, założyciel programu poszukiwania inteligencji pozaziemskiej SETI Frank Drake zaproponował równanie, którego celem jest dokładniejsze zrozumienie mechanizmów wpływająch na szanse powstania takich cywilizacji. Według jego szacunków w najbardziej pesymistycznej wersji Wszechświat powinno zamieszkiwać pięć miliardów rozwiniętych cywilizacji. Ale zarówno Fermi, jak i Drake – obaj żyjący w erze atomu – podkreślali, że rozwinięta cywilizacja nie będzie trwała w nieskończoność, ponieważ może się unicestwić przy użyciu zaawansowanej broni. „Krótki” czas istnienia cywilizacji przy odległościach w kosmosie uniemożliwiłoby realne skomunikowanie się z przedstawicielami innych cywilizacji. Czy w takim razie może istnieć cywilizacja zdolna pokonać ograniczenia prędkości światła i ludzkiego życia, nie łamiąc praw znanej fizyki? Zdaniem fizyków Chris Reissa i Justin C. Feng byłoby to możliwe, gdyby cywilizacja osiedliła się w pobliżu czarnej dziury, gdzie z powodu grawitacyjnej dylatacji czasu sekunda lokalna może odpowiadać tysiącom sekund dla obserwatora daleko w galaktyce. Najlepszym miejscem do tego są stabilne orbity wokół supermasywnej czarnej dziury, np. Sgr A* w centrum Drogi Mlecznej. Imperia galaktyczne i paradoks Fermiego W opublikowanym kilka dni temu w serwisie preprintów Arxiv.com artykule „Cywilizacje spowolnione w czasie, imperia galaktyczne i paradoks Fermiego” (Redshifted civilizations, galactic empires, and the Fermi paradox) badacze rozważają kilka scenariuszy, w których cywilizacja może migrować do tzw. ramki czasowo rozciągniętej (time-dilated frame) w ramach klasycznej teorii względności i bez naruszania tolerowalnego poziomu przyspieszenia dla biologicznej materii. Cywilizacja, która mogłaby to osiągnąć, musiałaby należeć do tzw. drugiego typu na skali Kardaszewa. W 1964 roku rosyjski astrofizyk Nikołaj Kardaszew zaproponował klasyfikację cywilizacji opartą na ilości energii, jaką może ona pozyskać. Typ pierwszy wykorzystuje całą energię dostępną na swojej planecie, typ drugi – całą energię swojej gwiazdy, a typ trzeci – całą energię galaktyki. Jeśli zastanawiacie się, do jakiego typu należymy my, Ziemianie, to nie dotarliśmy jeszcze w swoim rozwoju do typu pierwszego. Wspominany typ drugi pozwala na budowę sfery Dysona, czyli hipotetycznej megastruktury zdolnej wykorzystywać całą energię gwiazdy. Życie na sferze Dysona Również Chris Reissa i Justin C. Feng w swoich rozważaniach przyjmują, że cywilizacja potrafiąca wykorzystać spowolnienie czasu funkcjonowałaby na statkach kosmicznych. Zadaliśmy Justinowi C. Fengowi pytanie o to, co widziałby osobnik cywilizacji krążącej wokół czarnej dziury patrząc na resztę Galaktyki. I jak bardzo inaczej płynąłby dla niego czas niż dla nas na Ziemi? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-gdzies-w-kosmosie-znajduja-sie-sfery-dysona-naukowcy-twierdza-ze-znalezli-siedmiu-kandydatow-6769b91.jpg" width="1000" height="563" alt="Czy gdzieś w kosmosie znajdują się sfery Dysona? Naukowcy twierdzą, że znaleźli siedmiu kandydatów" title="Czy gdzieś w kosmosie znajdują się sfery Dysona? Naukowcy twierdzą, że znaleźli siedmiu kandydatów" /> – Wewnątrz statku czas byłby postrzegany jako płynący normalnie. Jedynym zauważalnym efektem mogłyby być łagodne siły pływowe – w jednym kierunku rozciągające, a w kierunku prostopadłym ściskające. To, że mieszkaniec odczuwa jedynie łagodne siły pływowe, jest zamierzone. Wybieramy takie orbity, które maksymalizują dylatację czasu, jednocześnie utrzymując siły pływowe w granicach tolerancji biologicznej – powiedział uczony. Dalej wyjaśnia, że orbity w pobliżu sfery fotonowej czarnej dziury mogą osiągać dowolnie duże współczynniki dylatacji czasu, ale kosztem rosnących do ekstremum sił pływowych. – Dla czarnej dziury w centrum naszej galaktyki Sgr A* stwierdziliśmy, że maksymalny współczynnik dylatacji czasu wynosi około 100, zanim siły pływowe staną się niekomfortowe dla człowieka. Większe wartości wymagałyby czarnych dziur o znacznie większej masie. Przyspieszenie i spowolnienie czasu Czyli patrząc przez „okno”, mieszkaniec zobaczyłby bardzo dziwny obraz Ziemi podczas obiegu statku wokół czarnej dziury. – Załóżmy, że Ziemia znajduje się w płaszczyźnie tej orbity. Przez większość orbity zegary na Ziemi wydawałyby się biec szybciej, a w części orbity, gdy statek porusza się niemal dokładnie w kierunku przeciwnym do Ziemi, zegary wydawałyby się zwalniać. Efektem netto byłoby ogólne przyspieszenie zegarów ziemskich – wynikające z tego samego mechanizmu, który rozwiązuje tzw. paradoks bliźniąt w szczególnej teorii względności – twierdzi naukowiec. Takie „przesunięte ku czerwieni” cywilizacje mogłyby istnieć w pobliżu horyzontu zdarzeń czarnej dziury. Wówczas uległyby spowolnieniu czasu, a jeden rok tam byłby jak 100 lat na Ziemi. Natomiast obserwując Wszechświat widzieliby go w przyspieszeniu. W związku z tym z ich punktu widzenia podróże międzygwiezdne stałyby się krótsze. Zakładając, że czas cywilizacji płynie 100 razy wolniej, to przelot przez galaktykę trwałby dla nich zaledwie 1000 lat ich czasu własnego. Szybkie rozbłyski radiowe – Jeśli takie cywilizacje istnieją, po czym moglibyśmy je dziś rozpoznać? Jaki byłby najbardziej wiarygodny ślad w danych radiowych lub optycznych i czym różniłby się od naturalnych zjawisk, które teleskopy obserwują rutynowo? – zapytaliśmy Justina C. Fenga. – Cywilizacje znajdujące się na odpowiednio bliskich orbitach wokół czarnej dziury, jak Sgr A*, prawdopodobnie wytwarzałyby sygnały towarzyszące oczyszczaniu orbitalnych pasów z plazmy lub gazu. Spodziewalibyśmy się, że takie sygnały charakteryzowałyby się malejącą częstotliwością w czasie, powtarzającą się po każdym obiegu – twierdzi naukowiec. Takim sygnałem mogłyby być rejestrowane już tzw. szybkie rozbłyski radiowe. Jednak dr Feng zastrzega, że konieczne byłyby znacznie dokładniejsze badania, by wysunąć taką hipotezę. – Ponieważ orbity bliskie sferze fotonowej są niestabilne, naturalna akumulacja materii w takim rejonie jest bardzo mało prawdopodobna. Dlatego trwały, powtarzalny sygnał pochodzący z takiej orbity mógłby wskazywać na sztuczne źródło. Jednak jasność takich emisji, według naszych obliczeń, wynosiłaby około 10¹⁹ watów, czyli wiele rzędów wielkości mniej niż blask brązowego karła. To oznacza, że takie sygnały byłyby ekstremalnie trudne do wykrycia – mówi naukowiec. Dodaje, że istnieje też jeszcze inna możliwość. – Jeśli wokół supermasywnej czarnej dziury zgromadziłoby się wiele cywilizacji, orbitalne „pasy ruchu” stałyby się ograniczonym zasobem. W takiej sytuacji wzrosłoby prawdopodobieństwo konfliktu. Taki konflikt mógłby być bardzo jasnym wydarzeniem astronomicznym – choć o dość makabrycznych konsekwencjach. Źródło: ArXiv Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Obce cywilizacje są skazane na zagładę. Powód może dotyczyć także ludzkości
Dlaczego wciąż nie spotkaliśmy obcych? Naukowcy uważają, że każda cywilizacja niszczy własną planetę, zanim zdążymy ją odkryć. Postęp technologiczny może okazać się wyrokiem zarówno dla nich, jak i dla nas.
Spis treści: Potencjalne obce cywilizacje są zagrożone Technologia nie zawsze oznacza ratunek Co z obcymi cywilizacjami? Czy zahamowanie wzrostu to rozwiązanie problemu? Współcześnie większość społeczeństw na świecie nie wykazuje szczególnego zainteresowania potencjalnym istnieniem pozaziemskich form życia, choć są wyjątki. W Stanach Zjednoczonych wiara w istnienie obcych cywilizacji jest stosunkowo powszechna. Według sondażu przeprowadzonego przez Instytut Gallupa w 2021 roku, 41% Amerykanów wierzy, że UFO to w rzeczywistości pojazdy kosmiczne z innych planet. W poprzednich badaniach ten odsetek wynosił od 30% do 40%. Wiara w UFO i istoty pozaziemskie w USA jest silnie powiązana z popkulturą, szczególnie z takimi filmami jak „Bliskie spotkania trzeciego stopnia” i „Kontakt” oraz serialem „Z Archiwum X”. Produkcje te znacząco wpłynęły na rozpowszechnienie tych przekonań wśród Amerykanów. W miarę jak wiara w pozaziemskie cywilizacje staje się coraz bardziej powszechna, temat ten zaczyna przyciągać uwagę nie tylko amatorów, ale także naukowców Potencjalne obce cywilizacje są zagrożone Astrofizycy ostrzegają, że każda rozwijająca się cywilizacja, nawet taka, która w pełni przestawiła się na odnawialne źródła energii, może nieuchronnie doprowadzić do przegrzania swojej planety w ciągu 1000 lat. Taki wniosek wynika z nowego modelu opracowanego przez naukowców, którzy symulowali wzrost technologiczny oraz zużycie energii przez hipotetyczne obce cywilizacje. Wyniki są jasne: bez względu na to, jak czysta i efektywna jest energia, zawsze dochodzi do wycieku energii, który ostatecznie doprowadzi do zmian klimatu. Wnioski te można łączyć zarówno z naszą planetą, jak i poszukiwaniem życia poza Ziemią. Jeśli potencjalne obce cywilizacje napotykają te same fizyczne ograniczenia, może to wyjaśniać, dlaczego nie odkryliśmy jeszcze ich śladów. Badanie autorstwa Manasviego Lingama z Florida Tech i Amedeo Balbiego z Uniwersytetu Tor Vergata w Rzymie zostało opublikowane w bazie preprintów arXiv. Praca badaczy analizuje, jak zaawansowane cywilizacje mogą nieumyślnie doprowadzić do własnego upadku. Kluczową rolę w tej katastrofie odgrywają prawa termodynamiki, a zwłaszcza druga zasada termodynamiki, która mówi, że w każdym systemie energetycznym część energii zawsze ucieka w formie ciepła. Nawet jeśli cywilizacja w pełni przestawi się na zieloną energię, to nieuniknione straty cieplne będą kumulować się w atmosferze, powodując wzrost temperatury planety. Lingam porównuje to do nieszczelnej wanny. Jeśli wanna jest tylko częściowo wypełniona wodą, wyciek jest niewielki i nie stanowi zagrożenia. Jednak gdy wanna jest coraz bardziej napełniana — a zużycie energii rośnie wykładniczo — wyciek może szybko przekształcić się w powódź, zalewając cały dom. W tym przypadku „domem” jest planeta, a „powodzią” niekontrolowany wzrost temperatury, który z czasem doprowadzi do katastrofy klimatycznej. Technologia nie zawsze oznacza ratunek Wzrost technologiczny jest podstawą rozwoju cywilizacji, ale niesie ze sobą poważne wyzwania. Na Ziemi zużycie energii wzrosło wykładniczo od czasów rewolucji przemysłowej. W 2023 roku ludzkość zużyła około 180 000 terawatogodzin (TWh) energii. Chociaż obecnie znaczna część tej energii pochodzi ze spalania paliw kopalnych, które bezpośrednio przyczyniają się do globalnego ocieplenia, według badaczy nawet całkowite przejście na energię odnawialną nie zapobiegłoby ostatecznym problemom związanym z akumulacją ciepła. Zespół Lingama i Balbiego wykazał, że przy nieustannym wzroście zapotrzebowania na energię, każda cywilizacja w końcu napotka na barierę termiczną, której nie będzie w stanie pokonać. Chyba, że drastycznie ograniczy swoje zużycie energii. Co z obcymi cywilizacjami? Dla astrobiologów, którzy zajmują się poszukiwaniem życia poza Ziemią, wyniki tych badań mają duże znaczenie. Wzrost technologiczny obcej cywilizacji mógłby spowodować jej wyginięcie w mniej niż 1000 lat. To bardzo krótki czas w skali kosmicznej. Planety takie jak Ziemia potrzebują setek milionów lat, aby stać się nadającymi się do zamieszkania. W rezultacie jeśli cywilizacje technologiczne na innych planetach napotykają te same fizyczne ograniczenia, mogłyby wyginąć, zanim zdążymy je odkryć. Może to wyjaśniać tak zwany paradoks Fermiego, czyli pytanie, dlaczego nie znaleźliśmy śladów zaawansowanych obcych cywilizacji, mimo że statystycznie powinny one istnieć. Jeśli każda rozwijająca się cywilizacja zbyt szybko osiąga punkt, w którym jej zużycie energii niszczy planetę, może to oznaczać, że cywilizacje technologiczne są zbyt krótkotrwałe, abyśmy mieli szansę je zauważyć. Czy zahamowanie wzrostu to rozwiązanie problemu? Wyniki badań Lingama i Balbiego stawiają przed nami trudne pytania dotyczące przyszłości naszej cywilizacji. Choć technologia odgrywa kluczową rolę w rozwoju ludzkości, nieustanny wzrost zużycia energii może okazać się pułapką. Lingam sugeruje, że jednym z możliwych rozwiązań jest zahamowanie technologicznego i energetycznego wzrostu. Zamiast dążyć do nieograniczonego rozwoju, ludzkość mogłaby nauczyć się żyć w harmonii ze środowiskiem naturalnym, utrzymując stały poziom zużycia energii. – Jeśli gatunek wybrałby równowagę i nauczył się żyć w harmonii ze swoim otoczeniem, jego potomkowie mogliby przetrwać nawet miliard lat – tłumaczy Lingam. To sugeruje, że rozwiązanie problemu tkwi w znalezieniu stabilnego modelu funkcjonowania cywilizacji, który nie zakłada stałego wzrostu, lecz długotrwałą stabilność. Wyzwanie staje się jeszcze bardziej palące w kontekście zmian klimatu, z którymi ludzkość zmaga się coraz intensywniej. W długiej perspektywie pytanie o przyszłość ludzkości może sprowadzać się do wyboru: czy będziemy kontynuować rozwój, ryzykując przegrzanie planety, czy też zdecydujemy się na równowagę, rezygnując z wykładniczego wzrostu, aby zagwarantować sobie długowieczność? Niewykluczone, że przyszłość naszej cywilizacji może zależeć właśnie od tej decyzji. Źródło: NASA.
Jeśli obiekty międzygwiezdne mogą być wytworami innych cywilizacji, jakie technosygnatury nam o tym powiedzą?
Od początku lipca, gdy ziemskie teleskopy potwierdziły istnienie komety 3I/ATLAS, zachwyca ona astronomów i opinię publiczną. W tej chwili ścigamy się z czasem, aby ustalić, czym dokładnie jest ten obiekt. Wiadomo, że 3I/ATLAS to największy i najszybciej poruszający się obiekt międzygwiezdny, jaki do tej pory wykryto. A chociaż brakuje dowodów na to, że ma inne niż naturalne pochodzenie, naukowcy rozważają, jakie sygnatury techniczne musiałby wykazywać, byśmy mogli stwierdzić: tak, to kosmici.
Spis treści: Kosmiczne artefakty Pierwszy kontakt Niedawne odkrycie trzeciego znanego obiektu międzygwiezdnego (ISO), 3I/ATLAS, wywołało kolejną rundę debaty na temat tego, czy obiekty te mogą mieć potencjalne pochodzenie technologiczne – czy są obcymi statkami kosmicznymi. Panuje przekonanie, że tego typu międzygwiezdne obiekty mają pochodzenie naturalne. Podważenie tego konsensusu wymagałoby wielu wyjątkowo mocnych dowodów. Jakich? Właśnie z tym pytaniem zmierzył się James Davenport z Instytutu DiRAC na Uniwersytecie Waszyngtońskim. W nowym artykule, opublikowanym na łamach serwisu preprintów Arxiv przedstawia niektóre metody pozwalające określić ewentualne sygnatury technologiczne międzygwiezdnych obiektów. Kosmiczne artefakty Same obiekty międzygwiezdne są wciąż stosunkowo nowym odkryciem. Oczywiście przez dziesiątki lat wiadomo było, że muszą istnieć, lecz po prostu nie mieliśmy technologii zdolnej je wykryć, a tym bardziej określić, czy stanowią po prostu odłamek kosmicznego gruzu z innego systemu planetarnego, czy też mają pochodzenie techniczne. James Davenport w artykule postuluje cztery różne rodzaje technosygnatur, które astronomowie mogą znaleźć na jednym z nich. Po pierwsze: prędkość Pierwsza możliwość może wydawać się oczywista, ale w ciągu ostatnich kilku lat wywołała wiele kontrowersji. Jeśli ISO porusza się szybko w sposób, którego nie da się wytłumaczyć grawitacją, to prawdopodobnie jest to spowodowane przez jakiś rodzaj silnika. Kluczowa tu jest duża prędkość, większa niż może to wynikać z warunków grawitacyjnych. Ale mniejsza prędkość niż wynikająca z grawitacji nie byłaby w tym wypadku technosygnaturą. Istnieją inne siły, które mogłyby poruszać ISO wolniej, np. odgazowywanie lub ciśnienie promieniowania. Nawet coś tak niewielkiego, jak zmiana rotacji obiektu może być oznaką, że ISO jest kontrolowany przez siłę inną niż naturalna. Pierwszy odkryty obiekt tego typu, ‘Oumuamua, wykazywał pewne przyspieszenie niegrawitacyjne, co wywołało spore poruszenie w społeczności astronomicznej. Jednak najprawdopodobniej było to spowodowane połączeniem dwóch pozostałych sił niegrawitacyjnych. Po drugie: widmo Drugą technosygnaturą obiektu międzygwiezdnego byłyby nienaturalne widma. Tego typu obiekt mógłby być pokryty jakimś ulepszonym materiałem. Ponieważ na pokładzie prawdopodobnie znajdowałyby się przynajmniej komputery, mógłby on również emitować silniejsze widmo podczerwone (tj. cieplne) niż oczekiwano. Jak dotąd wszystkie trzy ISO wykazywały jedynie standardowe, naturalne widma. Po trzecie: kształt Trzecim wyznacznikiem byłby dziwny kształt. Większość projektów naszych statków międzygwiezdnych wymaga gigantycznego żagla słonecznego. Cienka blacha lub podobny element byłby dobrym wskaźnikiem, że obiekt nie jest naturalny. Jednak bezpośrednie wykrycie kształtu obiektu jest trudne. Pierwszy kontakt Ostateczną technosygnaturą byłaby po prostu transmisja. Sygnały pochodzące ze stosunkowo bliskiego obiektu mogłyby być znacznie słabsze niż te pochodzące nawet z najbliższych gwiazd, a my nadal bylibyśmy w stanie je wykryć. Mogłyby one przybierać formę transmisji radiowych lub laserów. Co ważne, dopiero wchodzimy w erę odkryć obiektów pozaziemskich. Rozpoczynające swoją pracę wielkie Obserwatorium Very Rubin ma odkryć ponad 50 nowych ISO w nadchodzących dekadach. W miarę zdobywania doświadczenia w monitorowaniu tych międzygwiezdnych przybyszów, dowiemy się więcej o ich typowym wyglądzie. Tylko co się stanie, jeśli jeden z takich obiektów okaże się mocno różny ciał pochodzenia naturalnego? Zdaniem wielu badaczy, pierwszy kontakt z obcą cywilizacją nie odbędzie się poprzez uścisk ręki, lecz właśnie poprzez międzygwiezdne urządzenia badawcze. Źródło: ArXiv Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Kosmiczne „Wow!” wyjaśnione? Astrofizycy tłumaczą tajemniczy sygnał sprzed dekad
Sygnał Wow przez lata rozpalał wyobraźnię naukowców i entuzjastów życia pozaziemskiego. Choć jego źródło wciąż pozostaje tajemnicą, w 2022 roku pojawiła się nowa, intrygująca hipoteza. Czy rzeczywiście jesteśmy bliżej wyjaśnienia jednej z największych zagadek astronomii?
Spis treści: Co naprawdę zarejestrował Big Ear? Naukowcy mają nową teorię Czy Wow! było tylko jednym z wielu? Wskazują na to nowe dane z Arecibo Słuchają kosmosu od lat. Dlaczego sygnał Wow! wciąż nie daje im spokoju? W sierpniu 1977 roku radioteleskop Big Ear zarejestrował niezwykle silny sygnał, który trwał 72 sekundy i pojawił się na specyficznej częstotliwości, rzadko spotykanej w naturalnych zjawiskach astrofizycznych. Jego nietypowy charakter sprawił, że astronom Jerry R. Ehman, analizując dane z urządzenia, zakreślił anomalię i dopisał obok krótkie, pełne emocji „Wow!”. Od tamtej pory sygnał Wow! rozpala wyobraźnię naukowców i miłośników teorii o życiu pozaziemskim. Czy był to przypadkowy impuls? A może przechwycona transmisja od obcej cywilizacji? Po niemal 50 latach od tego odkrycia pojawiły się nowe hipotezy, które mogą przybliżyć nas do odpowiedzi. Co naprawdę zarejestrował Big Ear? Naukowcy mają nową teorię Sygnał zniknął tak nagle, jak się pojawił — i nigdy nie został ponownie zaobserwowany. Przez dekady powstało wiele hipotez: od emisji komety, przez zakłócenia radiowe wytworzone przez człowieka, aż po możliwość, że była to wiadomość od wysoko rozwiniętej cywilizacji. Jednak nowa teoria sugeruje, że sygnał Wow! mógł być przypadkowym efektem gwałtownego rozbłysku, który trafił w obłok wodoru. Część badaczy pozostaje sceptyczna, czy ta hipoteza faktycznie rozwiązuje zagadkę. Propozycja ta została opisana w artykule opublikowanym w serwisie preprintów, czyli bazie tekstów naukowych przed recenzją. Według niej sygnał powstał, gdy rozbłysk z niezwykle gęstej, silnie namagnesowanej gwiazdy neutronowej — tzw. magnetara — uderzył w zimny obłok międzygwiazdowego wodoru. W wyniku tego obłok rozżarzył się w paśmie fal radiowych, a radioteleskop Big Ear zarejestrował ten krótki, ale intensywny impuls. Czy Wow! było tylko jednym z wielu? Wskazują na to nowe dane z Arecibo Abel Méndez, dyrektor Planetary Habitability Laboratory w Puerto Rico, przez lata sądził, że sygnał Wow! był po prostu błędem aparatury. Zmienił zdanie dopiero po analizie archiwalnych danych z nieistniejącego już obserwatorium Arecibo, gdzie jego zespół natrafił na osiem sygnałów przypominających Wow!. To odkrycie rzuciło nowe światło na wcześniejsze przypuszczenia. Nie wszyscy astronomowie zgadzają się jednak z tą interpretacją. Według sceptyków, taka sytuacja wymagałaby wyjątkowo fortunnego zbiegu okoliczności — radioteleskop Big Ear musiałby skierować się dokładnie w to miejsce, gdzie w tym samym momencie rozbłysk magnetara trafił w obłok wodoru, generując tzw. kosmiczny maser wodorowy, czyli odpowiednik lasera w zakresie fal radiowych. Choć takie emisje obserwowano w laboratoriach, nigdy nie udało się ich jednoznacznie zarejestrować w przestrzeni kosmicznej, zwłaszcza na częstotliwości 1420 MHz. Wielu naukowców nadal skłania się ku ziemskiemu pochodzeniu sygnału Wow!, ale jego wyjątkowo wąskopasmowy charakter wciąż pozostawia pole do spekulacji o możliwym źródle pozaziemskim. – To obiecujące, ale szczegóły są bardzo niejasne – komentuje hipotezę Méndeza Yvette Cendes, radioastronomka z Uniwersytetu Oregon. Z kolei Kevin Ortiz Ceballos z Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics, współautor publikacji, podkreśla: – Nie twierdzimy, że to jedyne możliwe wyjaśnienie, ale to ekscytująca hipoteza. Słuchają kosmosu od lat. Dlaczego sygnał Wow! wciąż nie daje im spokoju? Poszukiwania inteligentnego życia pozaziemskiego opierają się głównie na nasłuchiwaniu wąskopasmowych transmisji radiowych. To dlatego, że właśnie takie sygnały są typowe dla technologii – w przeciwieństwie do naturalnych źródeł, które zazwyczaj emitują szerokie spektrum fal. Sygnał Wow! spełniał oba te kryteria – był wąskopasmowy i pojawił się na częstotliwości 1420 MHz, czyli tam, gdzie naturalnie promieniuje neutralny wodór. To tzw. częstotliwość uniwersalna, dobrze znana każdej cywilizacji prowadzącej obserwacje radiowe. Co istotne, międzynarodowe prawo chroni ją na Ziemi przed sztucznymi emisjami, co dodatkowo wzmacnia jej znaczenie. Zarejestrowany sygnał był aż 30 razy silniejszy od szumów tła i zdawał się pochodzić z rejonu gromady kulistej M55 w konstelacji Strzelca. Mimo to, nigdy się nie powtórzył. – Czy to byli obcy? Nie, nie sądzę. Jak dotąd każde potencjalne „pierwsze kontaktowe” sygnały okazywały się naturalnymi zjawiskami. To, co zaczyna się od „wow!”, kończy się zwykle na „meh” – podsumowuje Méndez. Źródło: Scientific American Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Dlaczego wciąż nie spotkaliśmy kosmitów? Naukowiec wyjaśnia: Są uwięzieni na swoich planetach
Hiszpański badacz uważa, że odpowiedź kryje się w prawach fizyki. W niektórych warunkach obce cywilizacje mogą być skazane na swoje planety – nawet jeśli dysponują zaawansowaną technologią.
W tym artykule: Prędkość ucieczki kosmitów Planety-więzienia? Planety-akwaria Enrico Fermi, fizyk atomowy, noblista, w połowie XX w. zadał słynne pytanie: „Gdzie Oni są?”. Przeszło ono do historii jako paradoks Fermiego. Paradoks ten dotyczy potencjalnych kosmitów. A dokładniej tego, że skoro Wszechświat jest tak ogromny i stary, to powinno w nim istnieć wiele obcych cywilizacji. Dlaczego dotychczas nie spotkaliśmy żadnej z nich? Odpowiedzi mogą być dwie. Pierwsza – ponieważ żadnych innych inteligentnych form życia w kosmosie nie ma. I druga: ponieważ nie potrafimy nawiązać z żadną kontaktu. Dlaczego? Gdyż np. zaawansowane technologicznie cywilizacje istnieją zbyt krótko. Są rozrzucone we Wszechświecie i dzielą je ogromne odległości. Używają sposobów komunikacji niedostępnych dla nas. Do tej grupy Elio Quiroga z hiszpańskiego Universidad del Atlántico Medio dorzucił właśnie jeszcze jedno wyjaśnienie. Jego zdaniem istnieje cała grupa planet pozasłonecznych, z których zwyczajnie nie da się uciec. Niezależnie od tego, jak bardzo Obcy staraliby się to zrobić. Prędkość ucieczki kosmitów Każde ciało niebieskie ma swoją tzw. prędkość ucieczki (albo drugą prędkość kosmiczną). To prędkość, jaką musi mieć na starcie obiekt, żeby wydostać się z pola grawitacyjnego ciała niebieskiego. Dla Ziemi wynosi ona 11,2 km/s. Nie oznacza to jednak, że startując z taką szybkością dotrzemy w kosmos. W rzeczywistości trzeba jeszcze pokonać opory ruchu – np. opór atmosfery. Dlaczego kosmici nigdy nie odwiedzili Układu Słonecznego? Być może nie odpowiada im nasze Słońce Naukowcy zaproponowali nowe rozwiązanie słynnego paradoksu Fermiego. Twierdzą, że przyczyną, dla której żadna obca cywilizacja nie nawiązała z nami kontaktu, jest nasza gwiazda. A dokładn... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/dlaczego-kosmici-nigdy-nie-odwiedzili-ukladu-slonecznego-byc-moze-nie-odpowiada-im-nasze-slonce-fot-getty-images-5fbd065.jpg" width="938" height="473" alt="Dlaczego kosmici nigdy nie odwiedzili Układu Słonecznego? Być może nie odpowiada im nasze Słońce (fot. Getty Images)" title="Dlaczego kosmici nigdy nie odwiedzili Układu Słonecznego? Być może nie odpowiada im nasze Słońce (fot. Getty Images)" /> Prędkość ucieczki zależy od masy ciała niebieskiego. Quiroga zwrócił uwagę, że gdyby obca cywilizacja rozwijała się na planecie bardziej masywnej niż Ziemia, loty w kosmos byłyby dla niej znacznie trudniejsze. Dla superziemi – globu o masie równej nawet dziesięciu masom Ziemi – prędkość ucieczki byłaby bowiem znacząco większa. Planety-więzienia? Quiroga zaproponował wprowadzenie wskaźnika, który nazwał Fex (Czynnik Ucieczki Egzoplanety, ang. Exoplanet Escape Factor). Dla Ziemi wynosi on 1. Dla Proxima Centauri b – 0,85, zaś dla Keplera-100 c – 0,62. Z tych globów dałoby się polecieć w kosmos. A co z większymi planetami pozasłonecznymi? Jeśli ich Fex jest większy od 2,2, zdaniem badacza loty kosmiczne dla ich mieszkańców nie byłyby możliwe. „Nie byliby w stanie opuścić planety przy użyciu jakiejkolwiek wyobrażalnej ilości paliwa. Konstrukcja rakiety nie wytrzymałaby ciśnień zachodzących w tym procesie. Przynajmniej przy użyciu znanych nam materiałów” – napisał Elio Quiroga. Tym samym, jego zdaniem, zwyczajne prawa fizyki mogą nie dopuścić podróży kosmicznych z planet takich jak Kepler-131b czy Kepler-100b. Planety-akwaria Autor artykułu opublikowanego w czasopiśmie naukowym „Journal of the British Interplanetary Society” zawraca uwagę na jeszcze jedną rzecz. Otóż w przypadku wodnych światów systemy komunikacyjne rozwinięte tam przez potencjalnych kosmitów mogłyby być zupełnie inne niż na Ziemi. Dźwięk w wodzie rozchodzi się ze znacznie większą prędkością niż w powietrzu. Pokonuje też ogromne odległości. Na planecie całkowicie pokrytej oceanem komunikacja mogłaby nie wymagać wsparcia technologii radiowych. Tym samym zamieszkujące ją istoty nie miałaby potrzeby rozwijać zaawansowanych narzędzi komunikacyjnych. „Taka cywilizacja nie byłaby »komunikatywna« i nie byłaby uwzględniona w równaniu Drake’a” – pisze Quiroga w swojej pracy. Równanie Drake’a to wzór matematyczny pozwalający określić, ile cywilizacji powinno znajdować się we Wszechświecie. Ich liczba zależy od liczby gwiazd i planet, a także wielu innych czynników. Jednym z nich jest odsetek potencjalnych obcych cywilizacji, które chciałyby szukać kontaktu z innymi. Quiroga zwraca uwagę na jeszcze inne czynniki, które mogą sprawić, że mieszkańcy obcych planet nie będą rozglądać się za innymi cywilizacjami we Wszechświecie. Np. mogą zamieszkiwać planetę, która przez cały czas jest zachmurzona. W takiej sytuacji nigdy nie dostrzegliby gwiazd i mogłaby nie rozwinąć się u ich astronomia. Trudno również wyobrazić sobie, by za eksplorację kosmosu zabrali się mieszkańcy podpowierzchniowego oceanu. Jeśli od przestrzeni kosmicznej ich świat dzieli kilka kilometrów lodu, raczej nie mają szansy stworzyć cywilizacji technicznej zainteresowanej lotami międzygwiezdnymi. Quiroga – zajmujący się dotychczas głównie kinematografią i reżyserią – zaproponował nawet pojęcie światów-akwariów (ang. Fishbowl World). Tak określił planety, z których zwyczajnie nie da się uciec. Źródła: Universe Today, Journal of the British Interplanetary Society. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Czy kosmici mogli zbudować piramidy i inne cuda? Zaskakujące wyjaśnienia nauki
Od piramid w Gizie po linie Nazca – te miejsca od wieków wzbudzają spekulacje o pozaziemskim pochodzeniu. Sprawdź, co naprawdę o nich wiemy i jak badacze tłumaczą ich powstanie.
Spis treści: Linie Nazca – rysunki widoczne tylko z góry Egipskie piramidy – cuda sprzed 4500 lat Stonehenge – kamienny kalendarz czy lądowisko? Teotihuacán – miasto o boskiej nazwie Wyspa Wielkanocna – zagadka moai „Twarz” na Marsie – złudzenie z kosmosu Poza dawną stolicą Inków, Cusco, w peruwiańskich Andach znajduje się forteca Sacsayhuamán. Miejsce to zbudowano z ogromnych głazów, które ociosano i ułożono niczym elementy układanki. Niektórzy twierdzą, że Sacsayhuamán to dzieło starożytnej cywilizacji, która mogła mieć „trochę” pomocy od międzygwiezdnych przyjaciół. Tysiącletnie, zazębiające się mury fortecy składają się z kamieni ważących nawet po 220 ton każdy. Przeniesiono je z odległości ponad 30 kilometrów, a następnie podniesiono i dopasowywano na miejsce z precyzją jak spod lasera. Jak starożytna kultura dokonała takiego wyczynu inżynieryjnego? Okazuje się, że Inkowie byli równie biegli w budowaniu domów i ufortyfikowanych kompleksów, co w obserwowaniu nieba i prowadzeniu kalendarzy. Sacsayhuamán nie jest zresztą jedynym przykładem tej misternie wykonanej kamieniarki. Podobne mury istnieją w całym Imperium Inków — między innymi w Cusco znajduje się słynny kamień o dwunastu kątach, starannie wpasowany w mur. W ostatnich latach archeolodzy odkryli ślady systemu lin i dźwigni, którego Inkowie używali do transportu bloków z kamieniołomów do miast — systemu opartego na sile i pomysłowości, a nie na kosmicznych architektach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-12-223903-Were-these-ancient-sites-built-by-aliens-Heres-why-some-people-think-so.--Nat-daf915f.jpg" width="1267" height="845" alt="Twierdza Sacsayhuamán w Peru – świadectwo potęgi dawnych Inków – kontrastuje z nowoczesną zabudową Cusco." title="Twierdza Sacsayhuamán w Peru – świadectwo potęgi dawnych Inków – kontrastuje z nowoczesną zabudową Cusco." /> Linie Nazca – rysunki widoczne tylko z góry Na wysokim i suchym płaskowyżu około 320 km na południowy wschód od Limy w peruwiańskiej pustyni wyryto setki długich, prostych białych linii, pozornie rozmieszczonych przypadkowo. Towarzyszy im 430 kształtów geometrycznych, w tym figury zwierząt takich jak pająk, małpa i koliber. W ostatnich latach naukowcy, korzystając z technologii SI (sztucznej inteligencji), odkryli kolejnych 300 geoglifów. Najdłuższe linie ciągną się prosto jak strzała przez wiele kilometrów. Największe kształty mają niemal 365 metrów szerokości i najlepiej oglądać je z powietrza. Naukowcy przypuszczają, że linie Nazca — wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO — mogą liczyć nawet dwa tysiące lat. Ze względu na wiek, rozmiar, widoczność z góry i tajemniczy charakter linie te często podaje się jako jeden z najlepszych przykładów „roboty kosmitów” na Ziemi. Bo jak inaczej ludzie starożytnego świata mieliby tworzyć tak ogromne rysunki na pustyni bez zdolności latania? I po co? Tymczasem odpowiedź na pytanie „jak” jest dość prosta. Te zagadkowe rysunki — geoglify — powstają przez usunięcie wierzchniej, rdzawo zabarwionej warstwy kamieni, aby odsłonić jaśniejszy, biały piasek pod spodem. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-13-111609-Were-these-ancient-sites-built-by-aliens-Heres-why-some-people-think-so.--Nat-1670f7d.png" width="1267" height="849" alt="Samolot przelatuje nad starożytnym geoglifem przedstawiającym pająka na peruwiańskiej pustyni." title="Samolot przelatuje nad starożytnym geoglifem przedstawiającym pająka na peruwiańskiej pustyni." /> Wyjaśnienie „dlaczego” jest trudniejsze. Na początku XX wieku naukowcy, którzy jako pierwsi badali te linie, przypuszczali, że mogły one mieć związek z konstelacjami lub przesileniami. Nowsze prace sugerują jednak, że linie Nazca wskazują miejsca ceremonialne lub rytualne związane z wodą i płodnością. Poza widokiem z powietrza kształty widać także z okolicznych wzgórz. Egipskie piramidy – cuda sprzed 4500 lat Tuż pod Kairem, w Gizie, z pustyni wyłaniają się najbardziej znane egipskie piramidy. Zbudowane w epoce brązu ponad 4500 lat temu, piramidy w Gizie to monumentalne grobowce, w których chowano starożytne królowe i faraonów. Ale jak dokładnie Egipcjanie je wznosili? Wielka Piramida składa się z milionów precyzyjnie ociosanych bloków kamiennych, z których każdy waży co najmniej dwie tony. Nawet przy użyciu dzisiejszych dźwigów i sprzętu budowlanego wzniesienie piramidy tak wielkiej jak ta faraona Chufu (Cheopsa) byłoby ogromnym wyzwaniem. Stonehenge – kamienny kalendarz czy lądowisko? W wiejskich okolicach Salisbury w Anglii stoi ogromny kamienny krąg, z których niektóre ważą nawet 50 ton. Neolityczny zabytek, znany jako Stonehenge, zainspirował szwajcarskiego pisarza Ericha von Dänikena do sugestii, że to model Układu Słonecznego, który zarazem pełnił funkcję lądowiska dla kosmitów. Bo jak inaczej te masywne głazy trafiły setki kilometrów od macierzystego kamieniołomu? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-13-112635-Were-these-ancient-sites-built-by-aliens-Heres-why-some-people-think-so.--Nat-f826910.png" width="1129" height="840" alt="Prace konserwatorskie w Stonehenge obejmowały naprawę pęknięć i spoin, aby ustabilizować kamienie i chronić je przed erozją." title="Prace konserwatorskie w Stonehenge obejmowały naprawę pęknięć i spoin, aby ustabilizować kamienie i chronić je przed erozją." /> Nikt dokładnie nie wie, jakie jest znaczenie Stonehenge. Jednak — podobnie jak w przypadku wszystkich innych miejsc opisanych w tym zestawieniu — odpowiedzią nie są kosmici. Naukowcy pokazali, że takie konstrukcje da się wznosić przy użyciu technologii dostępnych 5000 lat temu, kiedy powstawały najwcześniejsze elementy stanowiska. Co więcej, dziś wydaje się, że kamienie są zorientowane względem przesileń i zaćmień, co sugeruje, że budowniczowie Stonehenge co najmniej znali mechanizmy rządzące ruchem ciał niebieskich, nawet jeśli nie przybyli z góry. Teotihuacán – miasto o boskiej nazwie Teotihuacán, czyli „Miasto Bogów”, to rozległe starożytne miasto w Meksyku, najbardziej znane ze swych świątyń o formie piramid. Choć wzniesiono je ponad 2000 lat temu, jego wiek, rozmiar i złożoność mogą sprawiać wrażenie „nie z tego świata” — to jednak bez wątpienia dzieło ludzi. Naukowcy przypuszczają, że na przestrzeni stuleci miasto budowały wspólnie różne kultury, w tym Majowie, Zapotekowie i Mixtekowie, a sam ośrodek mógł być zamieszkiwany przez ponad 100 tysięcy mieszkańców. Najsłynniejszą budowlą Teotihuacánu jest monumentalna Piramida Słońca. To jedna z największych konstrukcji tego typu na półkuli zachodniej — a jej osobliwe ustawienie uznaje się za oparte na cyklach kalendarzowych. Wyspa Wielkanocna – zagadka moai Zagadki związane z moai — wielkimi kamiennymi figurami Wyspy Wielkanocnej — powielają zasadniczo tę samą opowieść, co w przypadku innych miejsc opisanych wyżej: jakim sposobem lub Rapa Nui wykonał te figury ponad tysiąc lat temu? I jak moai trafiły na Wyspę Wielkanocną? Z niemal 900 kamiennych postaci wiele rozsianych jest na stokach wygasłych wulkanów. Figury mają przeciętnie 4 metry wysokości i ważą 14 ton, a wygląda na to, że wykuwano je w miękkim tufie wulkanicznym z kamieniołomu Rano Raraku. W tym miejscu ponad 400 posągów wciąż znajduje się na rozmaitych etapach powstawania — część ukończonych figur oczekuje transportu do docelowych lokalizacji. Powody rzeźbienia moai pozostają tajemnicą, choć prawdopodobnie miały związek z praktykami religijnymi lub rytuałami. Nie do końca też wiadomo, co stało się z rzemieślnikami z Rapa Nui. Jedna z teorii sugeruje, że ich cywilizacja uległa katastrofie środowiskowej, którą sama spowodowała. Badanie z 2024 roku przeprowadzone na Columbia University podważa jednak ten pogląd. „Twarz” na Marsie – złudzenie z kosmosu Wypatrzona przez sondę Viking 1 w 1976 roku tak zwana „Twarz na Marsie” ma niemal 3,2 kilometra długości i leży w regionie Cydonia, który oddziela gładkie równiny północnej części Marsa od bardziej pokrytego kraterami terenu na południu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/08/2025-08-13-114654-Were-these-ancient-sites-built-by-aliens-Heres-why-some-people-think-so.--Nat-3b0aedf.png" width="1147" height="846" alt="Orbiter Viking 1 sfotografował Marsa w 1976 roku. Cienie w formacji skalnej tworzą iluzję ludzkiej twarzy." title="Orbiter Viking 1 sfotografował Marsa w 1976 roku. Cienie w formacji skalnej tworzą iluzję ludzkiej twarzy." /> W chwili odkrycia naukowcy zbyli „twarz” jako efekt gry cieni. Z biegiem dekad obiekt stał się jednak ulubieńcem osób przekonanych, że kosmici z upodobaniem do stawiania konstrukcji odwiedzają Układ Słoneczny. W 2001 roku sonda NASA Mars Global Surveyor przyjrzała się „twarzy” ponownie — korzystając z kamery o znacznie wyższej rozdzielczości — i nie zobaczyła żadnej twarzy. Okazało się, że to, co wydawało się obliczem, jest po prostu kolejną, zwyczajną marsjańską górą stołową, podobną do form terenowych licznie spotykanych na amerykańskim Południowym Zachodzie. Mimo wszystko istnienie tak cudownych starożytnych miejsc — czy to w przestrzeni kosmicznej czy tutaj na Ziemi — pozostaje fascynującą zagadką do rozważań. Źródło: National Geographic
Obcy są wśród nas? Naukowcy z Harvardu twierdzą, że to prawdopodobne
Badacze przedstawili odważną hipotezę: być może pozaziemskie istoty – tzw. kryptoterrestrianie – żyją od dawna na Ziemi, ukrywając swoją obecność pod powierzchnią lub nawet między nami. Ma to wyjaśniać relacje na temat UFO i dziwnych spotkań z „obcymi”.
Spis treści: Czy „kryptoterrestrianie” już mieszkają na Ziemi? Naukowcy przewidują sceptycyzm, ale postulują rozszerzenie metod badawczych Ludzkość od wieków zadaje sobie pytanie: „Czy jesteśmy sami we Wszechświecie?”. Przez dekady obserwowano gwiazdy, wysyłano sygnały radiowe i badano odległe planety w poszukiwaniu życia pozaziemskiego. Tymczasem teoria naukowców z Harvardu stawia prowokacyjną tezę: być może od początku patrzyliśmy w niewłaściwym kierunku. Co, jeśli obce formy życia nie znajdują się w odległych galaktykach, lecz funkcjonują tu, na Ziemi, ukryte pośród nas? Czy „kryptoterrestrianie” już mieszkają na Ziemi? Niedawna publikacja Galileo Project, interdyscyplinarnej inicjatywy akademickiej powiązanej z Uniwersytetem Harvarda, rzuciła nowe światło na debatę o istnieniu obcych cywilizacji. W artykule naukowym zatytułowanym: „Czy kryptoterrestrianie mogą być pod ziemią, ukrywać się na Ziemi, a nawet przejmować nasze ciała?”, autorzy – w tym astrofizyk prof. Avi Loeb – przeanalizowali mniej popularną, lecz fascynującą hipotezę: że istoty uznawane za obce mogą w rzeczywistości pochodzić... z Ziemi. Postawili tezę, że tajemnicze zjawiska powietrzne (UAP) i relacje świadków dotyczące tzw. „gadów humanoidalnych” czy „świetlistych postaci” mogą nie mieć pochodzenia kosmicznego, lecz lokalne. Zdaniem badaczy, istoty te – nazwane kryptoterrestrianami – mogą istnieć w czterech odmiennych formach. Pierwszą grupą mogą być ludzie wywodzący się ze starożytnych, wysoko rozwiniętych cywilizacji, które zniknęły z kart znanej historii, lecz przetrwały w ukryciu. Drugą grupę stanowić mogą inteligentne istoty nieludzkie, które ewoluowały na Ziemi niezależnie od człowieka, np. podziemne formy gadów dysponujących dostępem do technologii i wiedzy, której współczesna nauka nie zna. Trzeci wariant zakłada obecność obcej cywilizacji, która przybyła na Ziemię w odległej przeszłości, osiedliła się i z premedytacją unika kontaktu z ludzkością, by nie zakłócać rozwoju naszej cywilizacji. Ostatnia hipoteza mówi o istnieniu bytów z alternatywnych wymiarów – istot funkcjonujących równolegle do naszego świata, które manifestują się poprzez zjawiska takie jak sny, halucynacje czy efemeryczne światła. Choć brzmi to jak scenariusz rodem z science fiction, autorzy badania przywołali konkretne źródła i relacje, wskazujące na potrzebę nowego podejścia do badań nad zjawiskami UAP. „Większość badaczy zapewne zlekceważy ideę, że na Ziemi mogłyby przebywać tajemnicze społeczności istot, posiadające dostęp do zaawansowanej technologii, pozostając jednocześnie w ukryciu przed ludźmi” – napisali dr Garry Nolan z Uniwersytetu Stanforda i prof. Avi Loeb z Harvardu. Ich zdaniem, poważne potraktowanie takiej hipotezy może otworzyć nowy rozdział w naukowej eksploracji nieznanego świata. Naukowcy przewidują sceptycyzm, ale postulują rozszerzenie metod badawczych Nieprzypadkowo teoria ta pojawiła się w czasie rosnącego zainteresowania niezidentyfikowanymi zjawiskami powietrznymi (UAP). W końcu w lipcu 2023 roku były oficer wywiadu wojskowego USA, David Grusch, zeznał pod przysięgą przed Kongresem, że amerykański rząd ma dostęp do technologii nieludzkiego pochodzenia, a nawet do biologicznych szczątków ich użytkowników. Choć jego twierdzenia nie zostały oficjalnie potwierdzone, budują kontekst dla coraz poważniejszego traktowania hipotez jeszcze niedawno uznawanych za marginalne. Rosnąca gotowość do poważnej debaty na ten temat sprawiła, że propozycja badaczy z Harvardu i Stanfordu nie została całkowicie zignorowana przez środowisko naukowe. Choć obecnie nie istnieją jednoznaczne dowody na istnienie ukrytych społeczności kryptoterrestrialnych, sam fakt, że poważne instytucje akademickie rozważają taką możliwość, świadczy o istotnej zmianie podejścia. Ostatecznie, jak zauważył prof. Avi Loeb: „W nauce nie chodzi o to, by potwierdzać własne przekonania, lecz by szukać wyjaśnień – nawet jeśli są one niewygodne”. Naukowcy podkreślili bowiem, że celem opublikowanej analizy nie było potwierdzenie istnienia obcych form życia zamieszkujących Ziemię, lecz rozszerzenie perspektywy badawczej i włączenie do niej scenariuszy, które dotąd były pomijane ze względu na swój niekonwencjonalny charakter. Specjaliści skupiają się niemal wyłącznie na eksploracji przestrzeni kosmicznej, czyli miejsca, gdzie najtrudniej o dowody. Tymczasem, jak sugerują badacze, być może najbardziej intrygujące odpowiedzi znajdują się znacznie bliżej – w jaskiniach, oceanicznych głębinach, a może w wymiarach, których jeszcze nie potrafimy zdefiniować. Źródła: The Economic Times, CBS News, The Times of India Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Czy pozaziemskie życie ma formę biologiczną? A może inne światy zaludniają inteligentne maszyny?
Jaka jest szansa na istnienie życia pozaziemskiego? Ogromna. W samej naszej Galaktyce może być nawet 400 miliardów gwiazd, a według danych z misji Kepler od 70 do nawet 100 proc. tych gwiazd posiada przynajmniej jedną planetę. Oznacza to, że tylko w Drodze Mlecznej może istnieć od 100 miliardów do nawet 1 biliona planet. A chociaż hollywoodzkie filmy przekonały nas, że przedstawiciele innych cywilizacji powinni przypominać ludzi, to zdaniem dziekana Trinity College w Cambridge, trafimy raczej na przedstawicieli inteligencji nieorganicznej.
Spis treści: Schyłek ewolucji, jaką znamy Hipoteza milczącej superinteligencji Czy AI można zaliczyć do życia? – Od dawna zakładaliśmy, że pozaziemskie istoty będą podobne do nas. Jednak istnieją wszelkie powody, by sądzić, że są one raczej formą niepojętej sztucznej inteligencji – twierdzi brytyjski astronom królewski Lord Martin Rees. Baron Rees jest również dziekanem słynnego Trinity College Uniwersytetu w Cambridge, byłym prezesem Królewskiego Towarzystwa Naukowego (Royal Society) w latach 2005–2010 oraz wyjątkowo cenionym popularyzatorem nauki. Najnowsze książki astronoma, napisane wspólnie z Donaldem Goldsmithem, dotyczą momentu granicznego w rozwoju człowieka i przejścia na nowy, zrobotyzowany poziom. Mowa o „If Science is to Save Us” („Jeśli nauka ma nas ocalić”) oraz „The End of Astronauts” („Koniec astronautów”). Schyłek ewolucji, jaką znamy – My, ludzie, możemy być blisko końca ewolucji darwinowskiej – nie musimy już być najsilniejsi, aby przetrwać – ale ewolucja technologiczna sztucznej inteligencji dopiero się zaczyna. Być może za jedno lub dwa stulecia ludzie zostaną wyprzedzeni lub przewyższani przez inteligencję nieorganiczną. Jeśli tak się stanie, nasz gatunek będzie tylko krótką przerwą w historii Ziemi, zanim maszyny przejmą władzę – przekonuje w artykule opublikowanym na łamach serwisu BBC. Zdaniem Lorda Reesa rodzi to ważkie pytanie dotyczące szerszego kosmosu: czy kosmici są bardziej prawdopodobni jako istoty z krwi i kości, takie jak my, czy też jako coś bardziej sztucznego? A jeśli są bardziej podobni do maszyn, to jak mogliby wyglądać i jak moglibyśmy ich wykryć? Wielu ludzie uznaje nasz gatunek za niedościgły szczyt rozwoju i inteligencji. Jakby wszystko, co działo się przed zaistnieniem współczesnego człowieka było tylko przygotowaniem do pojawienia się nas: dwunożnych ssaków z rozwiniętym mózgiem o pamięci 1–2,5 petabajta i możliwości prowadzenia 10¹⁵–10¹⁷ operacji na sekundę. A chociaż w tej chwili żaden komputer nie jest w stanie temu dorównać, możliwe jest, że nasz gatunek stanowi etap na drodze do umysłów, które są bardziej sztuczne. To mogłoby wyjaśniać, dlaczego kosmos wydaje się tak pusty. Po prostu szukamy przejawów życia podobnego nam. Hipoteza milczącej superinteligencji – Jeśli ewolucyjne przejście do inteligencji nieorganicznej jest nieuniknione w całym Wszechświecie, nasze teleskopy najprawdopodobniej nie uchwyciłyby inteligencji podobnej do ludzkiej w krótkim okresie czasu, kiedy nadal miała ona tę formę. Bardziej prawdopodobne jest, że obcy będą odległymi elektronicznymi potomkami innych organicznych stworzeń, które istniały dawno temu – twierdzi astronom. Jego zdanie podziela wielu badaczy. Dr Seth Shostak, główny astronom programu poszukiwania pozaziemskiej inteligencji SETI, w licznych wywiadach przekonuje, że większość inteligencji w kosmosie to AI, a nasze poszukiwania powinny obejmować syntetyczne maszyny. Perspektywa nieorganicznej inteligencji obcych rodzi kilka uderzających możliwości. Jeśli istoty te istnieją, będą działać i myśleć zupełnie inaczej niż my. Być może nie chcą być wykryte. W rzeczywistości ich intencje mogą być niemożliwe do zgłębienia. Zdaniem Lorda Reesa możemy jednak wywnioskować kilka rzeczy. Po pierwsze, nieorganiczna inteligencja może nie potrzebować atmosfery ani planety, z której pochodzi. Podróże międzygwiezdne – a nawet międzygalaktyczne – nie budziłyby strachu u istot niemal nieśmiertelnych. W rzeczywistości mogą one preferować życie w stanie nieważkości, ponieważ tam można tworzyć bardzo duże, bardzo lekkie obiekty. Jeśli na przykład chcesz zbudować ogromną, skomplikowaną konstrukcję cienką jak pajęczyna, aby pozyskiwać energię, łatwiej jest to zrobić w kosmosie niż na planecie. – Nie jest również oczywiste, że musieliby żyć na orbicie wokół gwiazdy. Być może mieliby nowe sposoby pozyskiwania energii, których po prostu nie jesteśmy jeszcze w stanie sobie wyobrazić. Jeśli mają mózgi oparte na krzemie, mogą zdać sobie sprawę, że energia potrzebna do przetwarzania „bitów” jest mniejsza w niskich temperaturach, więc zużywaliby mniej energii w chłodniejszych regionach z dala od układów planetarnych. Mogą nawet zdecydować się na hibernację przez miliardy lat, aż kosmiczne promieniowanie tła – pozostałość po Wielkim Wybuchu – zostanie jeszcze bardziej schłodzone przez ciągłą ekspansję Wszechświata – wylicza astronom. Przedstawiciele tego typu cywilizacji nie muszą być też sterowani podobnymi do naszych pragnieniami. My ewoluowaliśmy pod wpływem presji darwinowskiej, aby stać się gatunkiem ekspansjonistycznym. Selekcja faworyzowała inteligencję, ale także agresję. Jeśli jednak presja darwinowska nie ma zastosowania do tych sztucznych istot, nie ma powodu, dla którego miałyby być agresywne. Być może chcą po prostu pogłębiać swoje myśli. – Fakt, że nie widzieliśmy żadnych kosmitów i nie zostaliśmy przez nich zaatakowani, nie oznacza, że ich tam nie ma. Być może są po prostu bardziej kontemplacyjni. Nie możemy ocenić, czy „wielka cisza” kosmosu oznacza ich nieobecność, czy po prostu preferencje – mówi astronom. Czy AI można zaliczyć do życia? Patrząc na rozwój astronomii i technologii kosmicznych, istnieje ogromne prawdopodobieństwo, że za 10–20 lat będziemy w stanie wykrywać biosygnatury na innych planetach – na przykład skład chemiczny atmosfery lub roślinność. Jednak aby wykryć sztuczne życie, musielibyśmy szukać „technosygnatur”, takich jak transmisje elektromagnetyczne. Wspomniana już organizacja SETI skupia się na badaniach części widma radiowego. Ale oczywiście nie wiedząc, co może tam być, powinniśmy badać wszystkie pasma fal: także optyczne i rentgenowskie. Nawet jeśli przesyłane byłyby jakieś wiadomości, moglibyśmy ich nie rozpoznać jako sztucznych, bo nie wiemy, jak je rozszyfrować. Poszukiwanie nieorganicznej inteligencji oznacza również zwracanie uwagi na dowody zjawisk lub aktywności nienaturalnych – nawet w naszym własnym Układzie Słonecznym. Teleskop Green Bank został skierowany na ‘Oumuamua – dziwny obiekt, który niedawno przeleciał w pobliżu naszej planety i który, jak się uważa, pochodzi spoza Układu Słonecznego. Warto również zwracać uwagę na szczególnie błyszczące lub dziwnie ukształtowane obiekty czające się wśród asteroid. Być może będziemy również musieli poszukiwać dowodów na istnienie nienaturalnych projektów budowlanych, takich jak sfera Dysona – gigantyczna, hipotetyczna konstrukcja służąca do pozyskiwania energii, zbudowana wokół gwiazdy. – Podsumowując, astronomowie tacy jak ja powinni spodziewać się niespodzianek. Powinniśmy być otwarci i upewnić się, że nie przeoczymy niczego dziwnego – podkreśla astronom królewski Lord Martin Rees. Źródło: BBC Nasza autorka Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Pisze przede wszystkim o eksploracji kosmosu, astronomii i historii. Związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN oraz magazynami portali Gazeta.pl i Wp.pl. Ambasadorka Śląskiego Festiwalu Nauki. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Sztuczna inteligencja znalazła 8 tajemniczych sygnałów z kosmosu. Czy to dowód na istnienie obcych?
Sztuczna inteligencja wspiera poszukiwania życia pozaziemskiego. System analizujący dane radiowe wykrył osiem sygnałów, które wcześniej zostały pominięte przez naukowców. Czy jesteśmy bliżej odpowiedzi na jedno z najważniejszych pytań ludzkości?
Spis treści: Jak sztuczna inteligencja pomaga odkrywać ślady życia poza Ziemią? Jak nauczono AI rozpoznawać pozaziemskie sygnały? Czego naprawdę szukamy w kosmosie? Radiowe technosygnatury zamiast obcych AI kontra szum kosmiczny. Jak wyłowić technosygnatury z tysięcy zakłóceń? Nie kosmici, a zakłócenia? Co naprawdę wykryła sztuczna inteligencja W dobie coraz większego zaangażowania sztucznej inteligencji w badania naukowe, astronomowie z pomocą algorytmów uczących się na nowo analizują dane z przeszłości. W jednym z takich projektów system oparty na AI przeskanował sygnały radiowe pochodzące z głębi kosmosu i wskazał osiem nietypowych sygnałów, które mogły zostać pominięte przez ludzkich badaczy. Odkrycie to wzbudziło ogromne zainteresowanie środowiska naukowego, ale również rozbudziło nadzieje na zbliżenie się do odpowiedzi na pytanie, czy jesteśmy sami we Wszechświecie. Jak sztuczna inteligencja pomaga odkrywać ślady życia poza Ziemią? Peter Ma jest studentem Uniwersytetu w Toronto. Jest też pierwszym autorem artykułu, jaki właśnie ukazał się w renomowanym czasopiśmie naukowym „Nature Astronomy”. Opisuje on poszukiwanie nietypowych sygnałów w danych pozyskanych z obserwacji 820 odległych gwiazd. Naukowcy wykorzystali do tego narzędzie opracowane przez Petera Ma: specjalnie wytrenowany model uczenia maszynowego. – W sumie przeszukaliśmy 150 terabajtów danych, które zostały po raz pierwszy przebadane klasycznymi technikami w 2017 r. – mówi Peter Ma cytowany przez serwis phys.org. – Wówczas oznaczono je jako pozbawione interesujących sygnałów – dodaje. Ponowna ocena danych zrobiona z pomocą AI dała inny rezultat. Odkryto osiem nietypowych sygnałów, które poprzednio umknęły uwadze klasycznych algorytmów i naukowców. Jak nauczono AI rozpoznawać pozaziemskie sygnały? Wbrew temu, co może się wydawać osobom korzystającym z ChatGPT, modele AI mają ograniczone zastosowania. Świetnie radzą sobie z rozpoznawaniem wzorców i klasyfikowaniem. Ale pod warunkiem, że zostaną wcześniej odpowiednio wytrenowane do rozwiązania danego zadania. Np. znajdowania w mailach spamu. Trening polega na nauczeniu modelu wykonywania danego zdania na treningowym zestawie danych. To właśnie zrobił Peter Ma. Dla modelu AI, który miał szukać potencjalnych pozaziemskich sygnałów, najpierw przygotował dane testowe. Do prawdziwych dodał fałszywe symulowane sygnały i tak przygotowanym zestawem nakarmił sztuczną inteligencję. W ten sposób nauczyła się ona wykrywać w bazie dane nietypowe. Czego naprawdę szukamy w kosmosie? Radiowe technosygnatury zamiast obcych – Chociaż pomysł, żeby sztuczna inteligencja wykryła inteligencję pozaziemską, brzmi jak fabuła dobrego science fiction, obie koncepcje są fałszywe. Ani model AI nie jest inteligentny, ani szukanie pozaziemskich sygnałów nie dostarczy bezpośrednich dowodów istnienia w kosmosie inteligencji – zauważa w „The Conversation” Danny C. Price z Uniwersytetu Curtis, jeden z autorów pracy. To, czego szuka się w kosmosie, to tzw. radiowe technosygnatury, czyli nietypowe sygnały radiowe. Ich wykrycie oznaczałoby istnienie gdzieś daleko niezbędnej technologii i pośrednio, cywilizacji, która ją opracowała i wykorzystuje do komunikacji. Fale radiowe byłby dogodne w tej roli, ponieważ po pierwsze, podróżują z prędkością światła, po drugie zaś, nie zatrzymują ich obłoki pyłu i gazu rozsiane po Wszechświecie. AI kontra szum kosmiczny. Jak wyłowić technosygnatury z tysięcy zakłóceń? Jednak znalezienie technosygnatur w danych zbieranych przez radioteleskopy jest jak szukanie igły w stogu siana. – W danych pochodzących z radioteleskopów jest mnóstwo zakłóceń, których źródłami są telefony komórkowe, Wi-Fi czy satelity – wyjaśnia Danny C. Price. Zadaniem modelu Petera Ma było przeszukanie starej bazy danych i odfiltrowanie zakłóceń od potencjalnych technosygnatur. Model poradził sobie z tym zaskakująco dobrze. – Nakarmiliśmy go danymi zebranymi w czasie 480 godzin obserwacji prowadzonych z pomocą Radioteleskopu Green Bank w Zachodniej Wirginii – opowiada Danny C. Price. – Zidentyfikowaliśmy 20 515 sygnałów, które następnie zbadaliśmy już bez pomocy sztucznej inteligencji. Osiem z nich miało charakterystyki technosygnatur. Nie kosmici, a zakłócenia? Co naprawdę wykryła sztuczna inteligencja Czy to oznacza, że naukowcy wpadli na ślady pozaziemskich cywilizacji? Nie. Badacze spróbowali ponownie zarejestrować którykolwiek z sygnałów z pomocą radioteleskopu. Jednak to się ani razu nie udało. – Będziemy dalej monitorować te osiem sygnałów, jednak najbardziej prawdopodobne wyjaśnienie jest takie, że są to bardzo nietypowe zakłócenia radiowe, a nie kosmici – mówi Price. Użycie modelu AI okazało się jednak co do zasady przydatne. Naukowcy planują teraz wykorzystać południowoafrykański radioteleskop MeerKAT i rozszerzyć obszar poszukiwań do miliona gwiazd. – Wierzymy, że pomoże nam to przyspieszyć tempo dokonywania odkryć i zbliży nas to do odpowiedzi na pytanie: czy jesteśmy sami we Wszechświecie – zapowiada Peter Ma. Źródła: phys.org, The Conversation, Nature Astronomy Nasza ekspertka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu popularnonaukowego „Focus”. Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Ile prawdy w nowym serialu Netfliksa o UFO? Fakty o Emilcinie
Kilka dekad temu w niewielkiej wsi Emilcin miało dojść do wizyty obcych. Teraz na platformie Netflix można obejrzeć miniserial „Projekt UFO” inspirowany tymi wydarzeniami.
Spis treści: Projekt UFO – polskie Roswell na szklanym ekranie Emilcin: podstawowe informacje Kontrowersyjny przypadek Emilcina Pomnik UFO w Emilcinie Niezidentyfikowane obiekty latające w Polsce UFO w Emilcinie to najważniejszy epizod w historii rzekomych wizyt obcych w naszym kraju. Właśnie w lubelskiej wsi stoi jedyny, jak do tej pory, pomnik UFO w Polsce. Teraz historia ta zainspirowała filmowców. Swoją premierę na platformie Netflix ma właśnie miniserial „Projekt UFO”. Projekt UFO – polskie Roswell na szklanym ekranie Takiego serialu jeszcze nie było. W środę swoją premierę na Netfliksie ma „Projekt UFO”. To czteroodcinkowy komediodramat Kaspra Bajona – autora scenariusza „Wielkiej Wody”. Wśród aktorów zobaczymy takie gwiazdy jak Piotr Adamczyk, Mateusz Kościukiewicz czy Maja Ostaszewska. Jak informują twórcy produkcji, serial inspirowany jest prawdziwymi wydarzeniami. I faktycznie wiele faktów, które zobaczymy na ekranie ma odzwierciedlenie z realnymi lub domniemanymi zajściami. Mamy tu świadka zagadkowego spotkania z kosmitami, który pochodzi z niewielkiej wsi na Warmii, pszczelarza Jana Kunika. Jest też spór badaczy (ufologów), łaknących prawdy. A co naprawdę wiemy o Emilcinie? Dowiecie się z naszego tekstu. Emilcin: podstawowe informacje Maleńki Emilcin zamieszkuje niewiele ponad 200 osób (stan z 2023 r.). Chyba żadna tak mała wieś w Polsce nie cieszy się jednak aż tak sporą sławą. Powód jest niecodzienny. Można śmiało powiedzieć, że nieziemski. Chodzi bowiem o rzekome pojawienie się w tym miejscu UFO. To w Emilcinie miało dojść do jednego z najsłynniejszych domniemanych spotkań z istotami pozaziemskimi w naszym kraju. Ponad 40 lat temu rolnik Jan Wolski stwierdził, że 10 maja 1978 roku napotkał dwie nietypowe postacie podczas powrotu do domu przez las. Według jego relacji, istoty te były niewysokie, miały około 1,4 metra wzrostu, oliwkowozielone twarze, skośne oczy i wystające kości policzkowe. Ich ciała pokrywały czarne kombinezony, odsłaniające jedynie twarze i dłonie, a palce były połączone błoną pławną. Wolski opowiadał, że istoty te wsiadły na jego wóz konny. Następnie poprosiły go, by podwiózł ich na polanę, gdzie unosił się nad ziemią pojazd wielkości połowy autobusu. Rolnik został zaproszony do środka za pomocą platformy przypominającej windę. Wewnątrz pojazdu, jak relacjonował, został poddany badaniu, po czym opuścił obiekt i wrócił do domu. Kontrowersyjny przypadek Emilcina Relacja Jana Wolskiego o spotkaniu z istotami pozaziemskimi w Emilcinie w 1978 roku wywołała zróżnicowane reakcje w społeczeństwie i mediach. Z czasem stała się przedmiotem zainteresowania zarówno entuzjastów ufologii, jak i sceptyków Sprawą zainteresował się Zbigniew Blania-Bolnar, socjolog i ufolog, który przeprowadził szczegółowe badania i opisał je w książce „Zdarzenie w Emilcinie”. Jego praca była jedną z pierwszych prób analizy incydentu. Spotkała się jednak z krytyką ze strony niektórych badaczy. Naukowcy zarzucali autorowi np. pominięcie wcześniejszych przypadków dziwnych wizji w rodzinie Wolskich. W miarę upływu lat, historia z Emilcina zyskała na popularności i była szeroko opisywana w literaturze ufologicznej oraz mediach. W 2013 roku pojawiły się jednak informacje podważające autentyczność zdarzenia. Badacz Bartosz Rdułtowski w swojej książce „Tajne operacje. PRL i UFO” zasugerował, że incydent mógł być mistyfikacją, będącą efektem rywalizacji między ufologami. Wolski mógł z kolei zostać zmanipulowany za pomocą technik parapsychologicznych. W 2019 roku Krzysztof Drozd opublikował książkę „Emilcin 1978. W poszukiwaniu prawdy”. Podjął w niej próbę ponownego zbadania incydentu i przedstawienia nowych faktów oraz interpretacji związanych z tym wydarzeniem. Pomimo kontrowersji, zdarzenie w Emilcinie pozostaje jednym z najbardziej znanych przypadków domniemanego kontaktu z UFO w Polsce, a sam Emilcin zyskał miano „polskiego Roswell”. Chodzi o podobieństwo do słynnego incydentu w USA z 1947 roku, gdzie rzekomo rozbił się statek kosmitów. W obu przypadkach świadkowie twierdzili, że widzieli istoty pozaziemskie i latające obiekty. Autentyczność tych historii jest kwestionowana, ale i tak pozostają symbolami lokalnej ufologii. Pomnik UFO w Emilcinie W celu upamiętnienia rzekomego spotkania z obcymi, 15 października 2005 roku w Emilcinie odsłonięto pomnik UFO. Pomnik ma formę metalowego sześcianu umieszczonego na kamiennym cokole z napisem: „10 maja 1978 roku w EMILCINIE wylądował obiekt UFO. Prawda nas jeszcze zadziwi... FUNDACJA NAUTILUS 2005 r.”. Autorem koncepcji pomnika jest polski malarz Andrzej Fogtt, a inicjatorem jego powstania była Fundacja Nautilus, zajmująca się badaniem zjawisk niewyjaśnionych. Pomnik nie znajduje się w miejscu domniemanego lądowania, lecz w centrum wsi. W takiej lokalizacji jest bardziej dostępny dla odwiedzających. A tych nie brakuje. Emilcin jest celem wycieczek turystów oraz pasjonatów zjawisk paranormalnych. W 2011 roku nieopodal pomnika zakopano kapsułę czasu z listami do przyszłych pokoleń, która ma zostać otwarta w 3011 roku. Mimo upływu lat, historia Jana Wolskiego o spotkaniu z domniemanymi istotami pozaziemskimi pozostaje żywa w świadomości wielu osób. Według raportu „Co Polacy wiedzą o UFO?” z 2023 roku, 54% respondentów uważa, że istnieją dowody na istnienie cywilizacji pozaziemskich. 7% twierdzi, że miało kontakt z UFO lub istotami z kosmosu. Niezidentyfikowane obiekty latające w Polsce W Polsce UFO miało być widziane na przestrzeni lat w kilku miejscach. Poza słynnym Emilcinem, innym ważnym miejscem jest Wylatowo, gdzie w latach 2000–2006 regularnie pojawiały się kręgi w zbożu. Mieszkańcy relacjonowali obserwacje świateł i niezidentyfikowanych obiektów na niebie, a badacze próbowali wyjaśnić te fenomeny naukowo. Niektóre z tych zjawisk były przedmiotem badań m.in. przez Fundację Nautilus. Relacje świadków trafiły do raportów i publikacji prasowych. Niezależnie od sceptycyzmu te historie stały się częścią polskiej kultury ufologicznej i nadal inspirują poszukiwaczy pozaziemskich cywilizacji. Źródło: National Geographic Polska Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Anunnaki mają być sumeryjskimi bogami z kosmosu. Według tej teorii zbudowali zigguraty
Anunnaki, w odróżnieniu od innych mitologicznych bóstw, doczekali się dość oryginalnych interpretacji. Nie brakuje teorii, według których sumeryjscy bogowie mają mieć kosmiczne powiązania. Przypisuje się im nie tylko stworzenie człowieka, ale i dalszy wpływ na kultury czy architekturę.
Spis treści: Anunnaki – dlaczego jest o nich coraz głośniej? Anunnaki – wygląd w mitologii Anunnaki a Biblia Anunnaki w Polsce Teorie o Anunnaki kontra nauka Anunnaki – ta nazwa większości z nas pewnie niewiele mówi. A jednak nie jest to żaden współczesny wymysł, a termin studiowany przez pasjonatów historii alternatywnej (i nie tylko) już od bardzo dawna. Ale po kolei. Anunnaki to starożytna grupa bóstw wywodzących się z mitologii Sumerów. Sumerowie, gwoli przypomnienia, to oczywiście mieszkańcy Mezopotamii, czyli dzisiejszych terenów Iraku, i twórcy pierwszej zaawansowanej cywilizacji ludzkiej. Anunnaki – dlaczego jest o nich coraz głośniej? Zarówno postaci z mitologii greckiej czy rzymskiej, jak i bogowie Egiptu, do dziś odgrywają znaczącą rolę w popkulturze. Powszechnie znane są też atrybuty i pochodzenie najbardziej popularnych bóstw. Ostatnio jednak większym zainteresowaniem cieszy się temat Anunnaków. To niewątpliwie zasługa produkcji filmowych i teorii z zakresu paleoastronautyki, które sugerują związki sumeryjskich bóstw z pozaziemskimi cywilizacjami. I tak na przykład w 2024 roku premierę miał film dokumentalny „Legend of the Anunnaki” poświęcony rzekomym interakcjom tych istot z ludźmi oraz ich wpływowi na rozwój cywilizacji. Film podsyca teorie mówiące, że Anunnaki to kosmici, którzy mieli stworzyć ludzkość na swoje podobieństwo. Jest to też coraz częściej powielany wątek w literaturze pseudoarcheologicznej i popkulturze. Tematyka alternatywnej archeologii zyskała rozgłos dzięki serialowi „Prehistoryczna apokalipsa”, który jest dostępny na Netfliksie. Graham Hancock przedstawia w nim teorię, według której przed ostatnią epoką lodowcową istniała zaawansowana cywilizacja. O jej rzekomej obecności mają świadczyć ślady w mitach, monumentach i tradycjach kultur starożytnych. Hancock sugeruje, że wiele z tych dowodów konwencjonalna nauka zlekceważyła​. Twórca „Prehistorycznej apokalipsy” nie odnosi się co prawda bezpośrednio do Anunnaków, ale jego tezy o globalnej cywilizacji inspirują miłośników paleoastronautyki do reinterpretowania sumeryjskich mitów. Zwolennicy alternatywnej archeologii łączą Anunnaków z ideą zaawansowanej rasy, która mogła mieć wpływ na rozwój ludzkich społeczności. Według tych teorii Anunnaki mieli być odpowiedzialni za budowę monumentalnych struktur takich jak zigguraty w Mezopotamii. Anunnaki – wygląd w mitologii W tradycyjnych tekstach sumeryjskich Anunnaki byli potomkami boga nieba An i bogini ziemi Ki. W mitach przedstawiano ich jako potężne istoty, często mające decydować o losach ludzi. Bóstwa te były też uważane za stwórców człowieka. Reliefy i pieczęcie cylindryczne z tego okresu ukazują ich jako humanoidalne postacie, czasem z elementami symbolicznymi, takimi jak skrzydła czy rogate korony. W niektórych wyobrażeniach trzymali obiekty przypominające współczesne torby lub narzędzia, co jest interpretowane jako dowód na ich technologiczną przewagę. Anunnaki a Biblia Niektórzy badacze próbują łączyć opisy Anunnaków z biblijnymi historiami, takimi jak wzmianki o Nefilimach w Księdze Rodzaju. Według teorii alternatywnych Nefilimowie – opisani jako „synowie Boga, którzy weszli do córek ludzkich” – mogą być interpretowani jako odniesienie do Anunnaków. Jednak tradycyjna biblistyka traktuje te fragmenty jako metaforyczne lub mitologiczne, niezwiązane z sumeryjskimi wierzeniami. Anunnaki w Polsce W Polsce Anunnaki są znani głównie z książek i materiałów poświęconych alternatywnej archeologii, w tym prac Zecharii Sitchina. Według jego teorii Anunnaki pochodzili z hipotetycznej planety Nibiru i mieli ingerować w rozwój genetyczny ludzi. Ta koncepcja, mimo krytyki ze strony naukowców, zyskała popularność także w polskich mediach związanych z zagadnieniami ezoterycznymi i tajemnicami starożytności​. Teorie o Anunnaki kontra nauka Anunnaki pozostają jedną z najbardziej fascynujących grup bóstw starożytnego świata, wzbudzającą zainteresowanie zarówno naukowców, jak i miłośników teorii alternatywnych. Choć nie ma dowodów na ich kosmiczne pochodzenie, bogata symbolika i wpływ ich mitologii na rozwój kultury Sumerów czynią z nich ważny element w badaniach nad dawnymi cywilizacjami. Koncepcja Anunnaków jako istot pozaziemskich jest krytykowana przez środowiska naukowe. Archeolodzy i historycy wskazują, że tradycyjne interpretacje mitów sumeryjskich wystarczają do wyjaśnienia ich genezy i znaczenia, a odwoływanie się do teorii o kosmitach czy zaginionych nie jest do niczego potrzebne. Źródło: National Geographic Polska
Czy statek UFO wpadł do Pacyfiku? Grupa uczonych znalazła intrygujące ślady
Astronomowie zaobserwowali już dwa obiekty spoza Układu Słonecznego. Trzeci miał wpaść do oceanu. Czy był to statek UFO?
Spis treści: Poszukiwanie życia pozaziemskiego za rosyjskie pieniądze SETI, czyli amerykańskie poszukiwanie Obcych Dlaczego nie możemy odnaleźć śladów innych cywilizacji? Co to jest projekt Starshot? Czy podróże międzygwiezdne są możliwe? Pierwszy obiekt międzygwiezdny Międzygwiezdny przybysz ‘Oumuamua Czy ‘Oumuamua to statek kosmiczny? Kosmiczny „list w butelce” Sonda Obcych na dnie oceanu? W 2010 roku zespół obsługujący teleskop kosmiczny Keplera za jednym zamachem ogłosił odkrycie aż 306 tych tak zwanych egzoplanet. Seth Shostak uznał to za „bez wątpienia jedno z najbardziej widowiskowych odkryć astronomicznych ostatnich dwóch lat”. A była to tylko pierwsza transza z tysięcy odkryć, które miały nadejść. Astronomowie mogli teraz oszacować, że wokół jakiejś jednej trzeciej gwiazd orbitują planety zbliżone do Ziemi albo superziemie, czyli planety większe od naszej, ale nie tak duże, żeby ich atmosfera okazała się dusząca, jak choćby atmosfera Jowisza. Poszukiwanie życia pozaziemskiego za rosyjskie pieniądze – Możemy znajdować się dziś na skraju dowiedzenia, że nasz świat, przynajmniej z punktu widzenia geologicznego, jest czymś mniej więcej tak prozaicznym jak gołębie – napisał Shostak. W 2015 roku SETI wskoczyło na wyższy bieg dzięki ogromnej darowiźnie 100 milionów dolarów od rosyjskiego miliardera Jurija Milnera. Pieniądze te miały stanowić finansową opokę dla programu na kolejnych dziesięć lat, jeśli nie dłużej, i umożliwić rozpoczęcie nowego projektu o nazwie Breakthrough Listen (Przełomowy Nasłuch). Urodzony w listopadzie 1961 roku Milner nosił imię po radzieckim astronaucie Juriju Gagarinie, który tego samego roku stał się pierwszym człowiekiem w kosmosie i bohaterem ZSRR. Fortunę zbił na inwestycjach technologicznych we wczesnych latach boomu. Trzy lata przed debiutem giełdowym Facebooka, którego wartość kapitalizacji rynkowej wyniosła wtedy 100 miliardów dolarów, wykupił dwa procent udziałów w spółce za sumę 200 milionów dolarów. Możliwość istnienia pozaziemskich cywilizacji fascynowała go od czasu, kiedy jako dziecko przeczytał książkę „Wszechświat, życie, myśl” Iosifa Szkłowskiego. Gdy podczas wystąpienia w Londynie ogłosił przekazanie darowizny na SETI, towarzyszyli mu Frank Drake, pionier całej tej dziedziny badań, Ann Druyan, wdowa po Carlu Saganie, oraz Stephen Hawking. – Jestem w pełni oddany temu projektowi – powiedział. – Jeśli nie znajdziemy niczego w ciągu dziesięciu lat, to po prostu będziemy go musieli przedłużyć na kolejne dziesięć, a potem na dwadzieścia, jeśli zajdzie taka potrzeba. Nie ustaniemy, dopóki nie poznamy odpowiedzi. – Jesteśmy tymi, którzy idą na pierwszy ogień, nowicjuszami – dodał Drake we własnym przemówieniu. – Musimy szukać po omacku i mieć nadzieję, że znajdą się ludzie tacy jak Jurij Milner, dzięki którym będziemy mogli próbować tak długo, aż się uda. SETI, czyli amerykańskie poszukiwanie Obcych Jednym z najważniejszych problemów SETI dalej pozostawały pytania o metodę i podejście badawcze, o to, jak i gdzie prowadzić nasłuch lub obserwacje. No bo co, jeśli obcy próbowali się komunikować za pośrednictwem laserów, a nie fal radiowych? Po dziesięcioleciach skupiania się na radioastronomii naukowcy zaczęli zwracać się ku tak zwanemu SETI optycznemu, czyli badaniu laserów i rozbłysków skupionego światła. Zmianom tym towarzyszyła głęboka świadomość, że na kolejne wielkie odkrycie być może trzeba będzie długo poczekać. Nie dało się wykluczyć, że czas, nauka, a nawet los nie przecięły się jeszcze w taki sposób, który umożliwiłby nam nawiązanie kontaktu z potencjalnie rozwiniętą cywilizacją. Jak tłumaczył Shostak, nie dało się uciec od pytania: „A co, jeśli zacząłem za wcześnie? Czy dzisiejsze SETI jest spisane na niepowodzenie, a za 100 lat będzie postrzegane jako pomysł dziwaczny i ekscentryczny, który padł ofiarą nieznanego, ale zabójczo oczywistego faktu związanego z naturą Wszechświata?”. Możliwe też – teoretyzował fizyk Paul Davies – że gdzieś tam w kosmosie istniały cywilizacje mniej rozwinięte od naszej, czekające, aż to my zainicjujemy komunikację, a nie będziemy wypatrywać wiadomości, które nigdy nie zostały wysłane. Dlaczego nie możemy odnaleźć śladów innych cywilizacji? Zamiast ograniczać się do nasłuchu, ciężar badań SETI zaczął się przesuwać ku poszukiwaniu „sygnatur technologicznych” – by posłużyć się terminem ukutym przez Jill Tarter. Czyli tropów wskazujących na to, że daną galaktykę mogą zamieszkiwać inteligentne i ambitne cywilizacje. W połowie drugiej dekady XXI wieku astronomowie z Uniwersytetu Stanowego Penna przeprowadzili badanie, któremu nadali chwytliwą nazwę G-HAT (Glimpsing Heat from Alien Technologies, Przebłyski Cieplne Obcej Technologii). Wykorzystali w nim technologię infrawizyjną do przepatrzenia około 100 tysięcy galaktyk pod kątem przejawów obecności cywilizacji typu III według klasyfikacji Kardaszowa – to znaczy cywilizacji tak wysoce rozwiniętych, że skolonizowały wszystkie gwiazdy w swojej galaktyce, tworząc wokół nich energochłonne sfery Dysona. Badacze odkryli okrągłe zero śladów sugerujących istnienie takich galaktycznych imperiów. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/czy-gdzies-w-kosmosie-znajduja-sie-sfery-dysona-naukowcy-twierdza-ze-znalezli-siedmiu-kandydatow-6769b91.jpg" width="1000" height="563" alt="Czy gdzieś w kosmosie znajdują się sfery Dysona? Naukowcy twierdzą, że znaleźli siedmiu kandydatów" title="Czy gdzieś w kosmosie znajdują się sfery Dysona? Naukowcy twierdzą, że znaleźli siedmiu kandydatów" /> – Żadnej z nich nie zamieszkuje obca cywilizacja wykorzystująca większość światła gwiezdnego w swojej galaktyce do własnych celów – tłumaczył twórca G-HATU-u, Jason Wright. – To ciekawe, bo te galaktyki liczą sobie miliardy lat, co powinno stanowić dosyć czasu, aby wypełniły je obce cywilizacje, jeśli takowe istnieją. Czyli albo nie istnieją, albo nie używają wystarczająco dużo energii, żebyśmy mogli je rozpoznać. Niemniej 50 z przebadanych galaktyk dało silniejsze odczyty podczerwone, niż się spodziewano. Naukowcy orzekli, że dalsze badania mogą wskazać na istnienie jakichś odległych cywilizacji albo ujawnić obecność innej, dużo bardziej przyziemnej anomalii. Prawda jest jednak taka – jak podkreślał Wright – że poszukując wyłącznie najbardziej rozwiniętych cywilizacji, jakie potrafimy sobie obecnie wyobrazić, nie wykryjemy cywilizacji relatywnie dużo mniej rozwiniętych, które w porównaniu z nami i tak wydawałyby się oszałamiająco potężne i wyrafinowane. Nie sposób wykluczyć, że całe połacie kosmosu zajmują wielkie gwiezdne mocarstwa, które są mimo wszystko zbyt małe, abyśmy mogli je wykryć. Co to jest projekt Starshot? Do przedsięwzięć powstałych w ramach szerszej inicjatywy Breakthrough należał projekt Starshot, którego celem było zaprojektowanie i zbudowanie statku międzygwiezdnego zdolnego w przeciągu 20–30 lat dotrzeć do najbliższej sąsiedniej gwiazdy, Alfy Centauri. Na jego czele Milner postawił Aviego Loeba, przewodniczącego harwardzkiego wydziału astronomii, do którego należał też w swoim czasie naczelny ufosceptyk Donald Menzel. Loeb był jednym z rosnącego grona naukowców skłonnych kwestionować dotychczasowe hipotezy na temat innych światów i zagorzałym zwolennikiem badania sygnatur technologicznych jako sposobu na poszukiwanie odległych cywilizacji. Jego zdaniem teleskop Hubble’a przy odpowiednich ustawieniach mógłby na przykład wykryć miasto rozmiarów Tokio na Plutonie. – Szukanie obcych miast byłoby loterią, ale nie wymagałoby dodatkowych środków – powiedział w 2011 roku, kiedy wraz z Edem Turnerem z Princeton ogłaszał rozpoczęcie swoich badań. – A gdyby nam się udało, na zawsze zmieniłoby to sposób, w jaki postrzegamy nasze miejsce we Wszechświecie. Czy podróże międzygwiezdne są możliwe? Ambitny cel dotarcia do Alfy Centauri jeszcze za życia Milnera stwarzał ciekawy, a jednocześnie niesamowicie trudny problem inżynieryjny. Aby pokonać tę odległość w ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat, potrzebny byłby statek kosmiczny, który poruszałby się przynajmniej z jedną piątą prędkości światła. Pojazd taki nie mógłby przenosić więcej niż kilka gramów wyposażenia, a jednocześnie musiałby mieć możliwość przesłania zdjęć z powrotem na Ziemię. (Gdy trwały prace nad Starshotem, naukowcy odkryli – ku wielkiej uciesze Loeba – że w tak zwanej strefie zamieszkiwalnej Alfy Centauri znajduje się potencjalnie skalista planeta, której z czasem nadano nazwę Proxima Centauri b). Jako rozwiązanie Loeb i jego współpracownicy wymyślili swego rodzaju międzygwiezdną żaglówkę napędzaną nie wiatrem, lecz laserem o mocy 100 gigawatów uderzającym w żagiel słoneczny o powierzchni 1,2 metra kwadratowego. Koncepcja była taka, aby wystrzelić w kierunku Alfy Centauri około tysiąca takich lekkich, relatywnie tanich pojazdów zwanych StarChipami. Liczba taka miała zagwarantować, że przynajmniej część z nich uniknie uszkodzeń spowodowanych gwiezdnym pyłem czy kolizjami i dotrze do punktu przeznaczenia. Milner obliczał, że realizacja projektu Starshot pochłonie od pięciu do dziesięciu miliardów dolarów, a pierwsze statki kosmiczne będą mogły wystartować już w 2036 roku, co znaczy, że jakieś ćwierć wieku później dotarłyby do nas pierwsze fotografie naszego najbliższego sąsiada. Do 2016 przedsięwzięcie zaszło na tyle daleko, że Milner postanowił ogłosić bieżące wyniki prac podczas krzykliwej konferencji prasowej na dachu budynku One World Trade Center. Pierwszy obiekt międzygwiezdny Dwa lata po rozpoczęciu finansowanego przez Jurija Milnera Breakthrough Listen dotarło do nas coś z innego układu niż Słoneczny. 19 października 2017 roku teleskop Pan-STARRS z Obserwatorium Haleakalā na Hawajach zarejestrował najprawdopodobniej pierwszy obiekt międzygwiezdny, który zagościł w naszym systemie planetarnym. Niestety, ogromna szybkość, z jaką się poruszał świetlisty punkcik, uniemożliwiała obserwację z wewnątrz Układu Słonecznego. Dlatego astronom Robert Weryk zauważył go dopiero, kiedy znajdował się w odległości około 34 milionów kilometrów i oddalał się już od Ziemi i Słońca. Dla naukowców rozpoczął się 11-dniowy okres gorączkowych obserwacji, gdy starali się zebrać jak najwięcej informacji o tajemniczym przybyszu. Nadano mu nazwę ‘Oumuamua, co po hawajsku znaczy „zwiadowca”. Zebrane pospiesznie dane zrodziły więcej pytań niż odpowiedzi. Obiekt udało się obejrzeć w zbliżeniu teleskopowym, lecz z obserwacji wynikało, że albo jest niesamowicie podługowaty (popularność szybko zyskała rekonstrukcja graficzna ukazująca go jako wielkie kamienne cygaro), albo przypomina bardzo cienkiego naleśnika, o grubości być może zaledwie kilku milimetrów. Międzygwiezdny przybysz ‘Oumuamua ‘Oumuamua cechował się też bardzo wysoką jasnością. Odbijał mniej więcej dziesięciokrotnie więcej światła niż przeciętna planetoida czy kometa. Zupełnie jakby był zrobiony z błyszczącego metalu. Zdawał się też odrobinę przyspieszać, oddalał się od Słońca szybciej, niż przewidywano. Zjawisko takie nie jest co prawda niespotykane w przypadku zlodowaconych komet, które doświadczają tak zwanego wyrzutu gazu w związku z gwałtownym wyparowywaniem zamarzniętej wody. ‘Oumuamua nie miał jednak typowego dla komet ogona. Nie pozostawiał śladu dwutlenku węgla, a naukowcy nie zaobserwowali u niego spadku masy ani zmniejszenia prędkości obrotowej, których należałoby się spodziewać w przypadku odparowywania. Jak napisał Loeb: „Ten zwiadowca w porównaniu ze wszystkimi wcześniej odkrytymi kometami i planetoidami był dziwny i tajemniczy. Po prawdzie naukowcy nie potrafili nawet jednoznacznie orzec, czy rzeczywiście był kometą lub planetoidą”. Międzynarodowa Unia Astronomiczna pierwotnie nadała obiektowi desygnat C/2017 U1, gdzie „C” stanowiło skrót od „comet”. Później zmieniła go na A/2017 U1, gdzie „A” stanowiło skrót od „asteroid”. Szybko jednak stało się jasne, że zebrane dane nie potwierdzają żadnej z tych opcji. W końcu więc, 14 listopada, organizacja zdecydowała się nadać przybyszowi nazwę 1I/2017 oznaczającą pierwszy w historii zarejestrowany obiekt międzygwiezdny („I” od angielskiego „interstellar”). Czy ‘Oumuamua to statek kosmiczny? Przyglądając się informacjom na temat ‘Oumuamua, Loeb nie mógł się oprzeć wrażeniu, że wygląda on podejrzanie znajomo. Zupełnie jak żagiel świetlny, którego prototyp opracowywał w ramach projektu Jurija Milnera. Być może tajemniczy zwiadowca nie pasował do charakterystyk żadnych znanych obiektów naturalnych, ponieważ nie był wcale obiektem naturalnym. Być może pierwszy międzygwiezdny obiekt, który przeleciał przez nasz Układ Słoneczny, był kawałkiem kosmicznego śmiecia porzuconym przez Obcych. Co, jeśli ‘Oumuamua nie przypominał wcale cygara, tylko wielki, supercienki naleśnik łudząco podobny do żagli StarChipów? Co, jeśli przyspieszył, bo złapał odrobinę energii słonecznej – tak jak zrobiłby to StarChip? – Ustaliliśmy, że ‘Oumuamua musiałby mieć mniej niż milimetr grubości, aby zadziałała na niego energia ze światła słonecznego – pisał Loeb. – Wniosek płynął z tego jasny: natura nigdy nie zdradziła zdolności do wytworzenia obiektu o rozmiarach i strukturze, jakie sugerowały nasze założenia, a zatem tego rodzaju żagiel świetlny musiał zostać skonstruowany przez coś lub przez kogoś. ‘Oumuamua musiał zostać zaprojektowany, zbudowany i wystrzelony przez pozaziemską inteligencję. W 2018 roku Loeb i pracownicy prowadzonego przezeń stażu podoktorskiego opublikowali wyniki swoich badań w periodyku „Astrophysical Journal Letters”, w artykule zatytułowanym „Czy ciśnienie promieniowania słonecznego może wyjaśniać nietypowe przyspieszenie ‘Oumuamua?”. Tekst zapoczątkował medialną burzę, jakiej na harwardzkim wydziale astronomii nie widziano od czasu szalonej, pełnej wycia wozów strażackich nocy, którą przeżył w Cambridge J. Allen Hynek po wystrzeleniu Sputnika. – Czy wierzy pan, że gdzieś tam istnieją obce cywilizacje? – zapytał Loeba jeden z reporterów. – Wokół co czwartej gwiazdy orbituje planeta o rozmiarach i temperaturze powierzchniowej takiej jak Ziemia – odparł naukowiec. – Arogancją byłoby zakładać, że jesteśmy sami. W kolejnych latach inne incydenty tylko skomplikowały debatę wokół ‘Oumuamua. W 2019 roku pewien rosyjski astronom zaobserwował drugi obiekt międzygwiezdny (na cześć odkrywcy nazwany 2I/Borisov) odwiedzający nasz Układ Słoneczny. Kosmiczny „list w butelce” Jednak 2I/Borisov wyglądał na zupełnie zwyczajną kometę, zachowującą się dokładnie tak, jak na kometę przystało, skutkiem czego wcześniejszy gość wydawał się tym dziwniejszy. Przy braku materiału porównawczego w postaci zbliżonych zjawisk trudno się było silić na przekonujące wyjaśnienia. To bynajmniej nie powstrzymało Loeba, który w 2021 r. wydał bestsellerową książkę zatytułowaną „Pozaziemskie. Pierwsze ślady życia rozumnego poza Ziemią”. – Możliwe, że ta cywilizacja już nie istnieje, ale wysłała w przestrzeń pojazd kosmiczny. My sami wysłaliśmy Voyagera I i Voyagera II. Może tam być sporo sprzętu – powiedział naukowiec w jednym z okołopremierowych wywiadów. – To może być wiadomość w butelce, powinniśmy być otwarci na różne możliwości. Obiekt jego zdaniem mógłby stanowić dla nas objawienie, migawkę przyszłości, a jednocześnie także odległej przeszłości. – Ludzkość w ciągu zaledwie kilku lat mogłaby zbudować statek kosmiczny, który wykazywałby wszystkie co do jednej cechy ‘Oumuamua. Innymi słowy, najprostsza, najbardziej bezpośrednia linia łącząca obiekt o wszystkich cechach ‘Oumuamua z wyjaśnieniem tych cech jest taka, że został on zbudowany. Według Loeba inni naukowcy bronili się przed tym wyjaśnieniem, ponieważ byłoby niezgodnie z podstawowymi paradygmatami naukowymi. Trudno byłoby przyznać, że jedno z najważniejszych odkryć w historii ludzkości – odkrycie, które mogło przynieść odpowiedź na jedno z najważniejszych pytań, jakie sobie stawiamy – dosłownie przeleciało nam przed nosem. Jeszcze w tym samym roku dwaj astronomowie z Uniwersytetu Stanowego Arizony, Alan Jackson i Steven Desch, zaproponowali o wiele mniej egzotyczne wyjaśnienie. „New York Times” donosił, że w ‘Oumuamua widzieli oni swego rodzaju międzygwiezdną górę lodową z azotu. Coś dotąd niespotykanego, „kawałek takiego sobie egzo-Plutona”, jak to ujął Desch, czyli planety podobnej do Plutona, ale z innego układu słonecznego. Badacze wskazywali, że jasność obiektu nasuwała skojarzenia z Plutonem i Trytonem (jednym z księżyców Neptuna), których powierzchnię pokrywały azotowe lodowce. Przyspieszenie obiektu mogło stanowić wynik wyrzutu tegoż właśnie azotu, który nie zostałby rozpoznany, jeśli ktoś wypatrywał zwyczajnego ogona komety składającego się z pary wodnej i dwutlenku węgla. Owszem, ‘Oumuamua mógł nie przypominać niczego, z czym się dotąd zetknęliśmy, ale niekoniecznie musiało to znaczyć, że minął nas statek kosmiczny. Sonda Obcych na dnie oceanu? Loeb tymczasem zajmował się już czymś zupełnie innym, co – jak miał nadzieję – mogło się stać jego kolejnym wielkim odkryciem. Z jego inicjatywy na Harvardzie ruszył Projekt Systematycznego Naukowego Poszukiwania Śladów Pozaziemskich Artefaktów Technologicznych Galileo. W jego ramach wraz z grupą współpracowników zidentyfikował podejrzany meteor, który w 2014 roku spadł na Ziemię u wybrzeży Papui Nowej Gwinei. Obiekt, czymkolwiek był, poruszał się z większą prędkością niż zwykła kosmiczna skała, co sugerowało – przynajmniej zdaniem Loeba – że mogła to tak naprawdę być sonda kosmiczna. Obiekt rzeczywiście zachowywał się w sposób, w jaki mogłyby się zachowywać nasze sondy Voyager czy Mariner, gdyby za tysiące lat zderzyły się z jakąś odległą planetą. Pracownicy projektu Galileo przeczesali dno Pacyfiku w poszukiwaniu pozostałości nietypowego przedmiotu. Latem 2023 roku ogłosili, że korzystając z magnesu, wydobyli na powierzchnię dziesiątki sferul niepodobnych do niczego, co kiedykolwiek widzieli. – Cechują się wytrzymałością materiałową większą niż jakakolwiek znana i udokumentowana przez NASA kosmiczna skała – powiedział Loeb przedstawicielom mediów. – Fakt, że powstała z materiałów twardszych nawet niż żelazne meteoryty i poruszała się szybciej niż 95% gwiazd w pobliżu Słońca, sugerował, że potencjalnie mógł to być statek kosmiczny innej cywilizacji albo jakiś technologiczny gadżet. Oczywiście Loeb i jego zespół musieli przeprowadzić jeszcze wiele badań, zanim mogliby orzec, czy materiał był pochodzenia naturalnego, czy sztucznego, ale wypowiedź naukowca tchnęła entuzjazmem. Być może tysiące, albo i miliony, lat temu pozaziemscy odpowiednicy Franka Drake’a i Carla Sagana posłali w kosmos własną złotą płytę, która jakimś sposobem pośród bezmiaru kosmicznej ciemności napatoczyła się akurat na naszą błękitną łupinę. Być może zespół Loeba znalazł pierwszy w historii ludzkości międzygwiezdny list. To fragment książki „UFO. Rząd USA, CIA i Pentagon. NASA i SETI. Archiwalne, odtajnione dokumenty. Historia i teraźniejszość”, Garret M. Graff, wyd. SQN. Tytuł, śródtytuły i skróty pochodzą od redakcji. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/12/ufo-rzad-usa-cia-i-pentagon-nasa-i-seti-archiwalne-odtajnione-dokumenty-historia-i-terazniejszosc-4512723.jpg" width="823" height="1200" alt="„UFO. Rząd USA, CIA i Pentagon. NASA i SETI. Archiwalne, odtajnione dokumenty. Historia i teraźniejszość”" title="„UFO. Rząd USA, CIA i Pentagon. NASA i SETI. Archiwalne, odtajnione dokumenty. Historia i teraźniejszość”" />
50 lat temu wysłaliśmy po raz pierwszy wiadomość do obcych cywilizacji. Teleskopu, który do tego posłużył, już nie ma
Słynna wiadomość Arecibo ma pół wieku. Była skierowana do obcych cywilizacji i zawierała podstawowe informacje o ludzkości. Komunikat został wysłany z obserwatorium Arecibo w Portoryko, nieczynnego od czterech lat.
Spis treści Skąd wysłano wiadomość Co zawiera wiadomość Arecibo? Kontrowersje wokół wiadomości z Arecibo Koniec obserwatorium Arecibo Czy jesteśmy sami w kosmosie? Ludzie zadają sobie to pytanie od dawna. W XX wieku możliwe stało się – po raz pierwszy – podjęcie próby poinformowania o naszym istnieniu innych potencjalnych cywilizacji. Na taki pomysł wpadli naukowcy z Uniwersytetu Cornella. Historyczny komunikat został wysłany 16 listopada 1974 roku. Wiadomość zapisaną w systemie dwójkowym skierowano w stronę Messiera 13, zwanego też Gromadą Herkulesa. To gromada kulista w gwiazdozbiorze Herkulesa, skupisko kilkuset tysięcy gwiazd. Messier 13 jest oddalony od nas o 25 tys. lat świetlnych. Co oznacza, że jeśli znajduje się w nim ktokolwiek, kto zechciałby nam odpowiedzieć, komunikatu zwrotnego doczekamy się za 50 tys. lat. Ograniczeniem jest prędkość, z jaką podróżuje sygnał. Nic w kosmosie nie może poruszać się szybciej niż światło, czyli szybciej niż 300 tys. km/s. Skąd wysłano wiadomość Komunikat wysłano z obserwatorium Arecibo. Zaczęło ono działać w 1963 r. Przez długie lata był to największy i najbardziej czuły radioteleskop na świecie. Miał tylko jedną czaszę, za to średnicy aż 305 m, o sferycznym kształcie. Obserwatorium zbudowano w leju krasowym i kilkukrotnie usprawniano. Po raz pierwszy w 1974 r. kiedy wymieniono poszycie czaszy. Zwiększyła się wówczas czułość radioteleskopu. Mógł on badać dalsze rejony kosmosu. Wysłanie wiadomości do obcych cywilizacji miało uczcić renowację i symbolicznie zaprezentować nowe możliwości obserwatorium. Co zawiera wiadomość Arecibo? Przekaz miał 1679 bitów. Zawierał: liczby od jednego do dziesięciu (w zapisie dwójkowym), liczby atomowe kilku podstawowych pierwiastków (węgla, wodoru, tlenu, azotu i fosforu), opis związków chemicznych składających się na DNA i inne informacje o podwójnej helisie, informacje o ludzkości – liczbę ludzi (wtedy nieco ponad 4 mld), męską sylwetkę i średni wzrost, schemat Układu Słonecznego z zaznaczeniem Ziemi, schemat radioteleskopu i rozmiary jego czaszy. Informacje te ujęto w 73 wierszach i 23 kolumnach. Wiadomość Arecibo ma jednego podstawowego autora. Opracował ją, w zasadzie sam, Frank Drake, słynny astronom, który założył SETI. Naukowiec znany jest najbardziej z równania Drake’a – wzoru pozwalającego wyliczyć, ile w kosmosie powinno istnieć zaawansowanych technologicznych cywilizacji. W powstaniu listu do Obcych pewien udział miał również Carl Sagan. Kontrowersje wokół wiadomości z Arecibo Wysłanie w kosmos informacji o istnieniu ludzkości miało stanowić dowód naszego potencjału naukowego i technologicznego. Spotkało się jednak – i nadal spotyka – z krytyką. Po pierwsze zauważano, że był to raczej proof-of-concept, niż realny sposób nawiązania z kimkolwiek kontaktu. By faktycznie dotrzeć do potencjalnych obcych, wiadomość należałoby powtórzyć wiele razy. Po drugie, 90 proc. komunikatu stworzyła jedna osoba – dziś uznaje się to za niezbyt uczciwie kulturowo i intelektualnie. Teraz podobnym zadaniem zająłby się panel ekspertów. Wreszcie, po trzecie, sam pomysł uznano za ryzykowny. A co, jeśli wiadomość przejmie i rozszyfruje wroga cywilizacja? Komunikat zawiera schemat Układu Słonecznego, a więc fragment naszego kosmicznego adresu. Potencjalnie może nam to ściągnąć na głowy kłopoty – choć najwcześniej dopiero za ponad 50 tys. lat. Koniec obserwatorium Arecibo Dzisiaj tego rodzaju inicjatywa nie byłaby już raczej możliwa. Instytut SETI – zajmujący się poszukiwaniem śladów obcych – proponuje specjalne protokoły opisujące wysyłanie jakichkolwiek pozaziemskich wiadomości. W 2015 r. grupa poważanych naukowców zauważyła zaś publicznie, że nawiązywanie kontaktu z obcymi to sprawa wagi globalnej i nie może się odbywać bez ogólnoświatowych konsultacji. Obserwatorium Arecibo zakończyło pracę w 2020 roku. Huragan Maria uszkodził platformę podtrzymującą teleskop. Naprawę uznano za nieopłacalną finansowo i urządzenie na zawsze wyłączono. Co prawda można by próbować zastępować je innymi teleskopami, jednak zeszłowieczny entuzjazm marzycieli wypatrujących w kosmosie innych inteligencji przez ostatnie dekady znacznie przygasł. Zmieniła się też – i to radykalnie – nasza wiedza o Wszechświecie. Znamy już ponad 5 tys. planet pozasłonecznych. Wiemy też, że układy planetarne są w kosmosie powszechne. Obcy mogą więc być wszędzie – i nigdzie. Źródło: National Geographic, NASA Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Strefa 51 przez kilkadziesiąt lat była tajemnicą USA. Amerykanie twierdzą, że na miejscu bada się Obcych
Strefa 51 od dziesięcioleci przyciąga badaczy UFO. To tajemnicze miejsce dobrze zna też każdy miłośnik teorii spiskowych. Ile jest prawdy w historiach o kosmitach i tajnych eksperymentach? Odkrywamy fakty i mity na temat Strefy 51.
W tym artykule: Gdzie jest Strefa 51 Strefa 51 długo była ukrywana przed światem Dlaczego Strefa 51 wzbudza kontrowersje? Strefa 51 w popkulturze Strefa 51 zyskała rozgłos i wzbudziła pierwsze kontrowersje w 1955 roku, kiedy to rząd USA wybrał ten teren jako miejsce testów dla nowo rozwijanych technologii lotniczych, m.in. tajnych samolotów zwiadowczych U-2. W kolejnych dekadach pustynny obszar cieszył się coraz większym zainteresowaniem wśród miłośników teorii spiskowych. W dobie internetów i mediów społecznościowych Strefa 51 przykuwa uwagę kolejnych pokoleń – już nie tylko Amerykanów. Kilka lat temu jeden z użytkowników Facebooka stworzył wydarzenie „Wbiegamy na Strefę 51. Wszystkich nas nie zatrzymają”. Choć internauta wytłumaczył, że akcja była tylko żartem, usłyszał o niej cały świat. Zainteresowanie wykazały 2 miliony osób. Internauci wierzyli, że im ich będzie więcej, tym większe będą mieli szanse na poznanie prawdy o bazie na pustkowiu w Nevadzie. Gdzie jest Strefa 51? Strefa 51 to jedna z najbardziej tajemniczych baz Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych. Zlokalizowana nad wyschniętym jeziorem Groom Lake, około 135 km na północ od Las Vegas, skrywa działania ściśle tajne. Dostępu do bazy strzegą uzbrojeni strażnicy oraz tablice ostrzegawcze rozmieszczone wokół jej terenu. Jedynie zdjęcia satelitarne zdradzają pewne szczegóły – można na nich dostrzec długie na około 3,7 km pasy startowe, lecz na tym kończą się możliwości podglądu dla ciekawskich. Przestrzeń powietrzna nad bazą jest zamknięta, co uniemożliwia przeloty zarówno samolotów, jak i dronów. Strefa 51 sąsiaduje z dwoma innymi terenami wojskowymi: Nevada Test Site, gdzie niegdyś testowano broń nuklearną, oraz Nevada Test and Training Range – obszarem szkoleniowym dla amerykańskich sił zbrojnych. Strefa 51 długo była ukrywana przed światem Przez wiele lat istnienie Strefy 51 pozostawało tajemnicą, znaną jedynie nielicznym. Kompleks założono w 1955 roku, w szczytowym okresie zimnej wojny między USA a Związkiem Radzieckim, jako miejsce testów zaawansowanych samolotów zwiadowczych, takich jak U-2 i SR-71 Blackbird. Część prawdy ujrzała światło dzienne dopiero w sierpniu 2013 roku, kiedy CIA oficjalnie potwierdziła istnienie tego tajemniczego obszaru wojskowego w Nevadzie. Kilka miesięcy później, w grudniu, Barack Obama został pierwszym amerykańskim prezydentem, który publicznie wspomniał o Strefie 51. To, że Strefa 51 pojawiła się w świadomości całego świata, wcale nie oznacza, że o działaniu bazy dowiedzieliśmy się więcej. Według oficjalnych informacji, a tych jest jak na lekarstwo, na zamkniętym terenie opracowuje się najnowsze technologie lotnicze. W obiekcie ma być zatrudnionych około 1500 osób. Jak dostają się do pracy na odludziu? Część z nich przylatuje czarterowymi samolotami z Las Vegas. Annie Jacobsen, znawczyni historii Strefy 51, powiedziała w wywiadzie dla BBC, że ośrodek dysponuje najbardziej zaawansowanymi technologiami szpiegowskimi na świecie. Możliwości Amerykanów ewoluowały od samolotów U-2 w latach 50. ubiegłego wieku do dronów. Tajemnicza aura otaczająca Strefę 51 stała się pożywką dla miłośników teorii spiskowych. Najpopularniejsze dotyczą kosmitów. To akurat nie jest wielkim zaskoczeniem, biorąc pod uwagę, że większość Amerykanów wierzy w istnienie Obcych. I tak niektórzy twierdzą na przykład, że na terenie bazy wojskowej ukryto statek kosmiczny (razem z załogą), który miał rozbić się w 1947 r. w Roswell w Nowym Meksyku. Nie brakuje też osób, które twierdzą, że widziały tajemnicze latające obiekty w pobliżu Strefy 51. Swoją drogą, w Polsce również nie brakuje miejsc, które rzekomo mieli odwiedzać Obcy. Na pamiątkę jednej z takich wizyt, w Emilcinie w woj. lubelskim stoi nawet osobliwy pomnik. Dlaczego Strefa 51 wzbudza kontrowersje? W 1989 r. głośnym echem odbiło się wyznanie Roberta Lazara. Mężczyzna twierdził, że pracował w Strefie 51 i widział fotografie kosmitów. Jego zdaniem rząd USA miał prowadzić na miejscu badania nad obcymi i ich technologiami. Jacobsen tłumaczy, że doniesienia o kosmitach w Strefie 51 mogły być celowo wykorzystywane jako przykrywka dla szpiegowskich działań. Kiedy w latach 50. Amerykanie po raz pierwszy zobaczyli samoloty zwiadowcze U-2, również uznali je za statki kosmiczne. Teorie o Obcych na pewno pomogły lokalnej turystyce. W sklepikach przy trasie Nevada State Route 375 można kupić gadżety z wizerunkiem kosmitów. Strefa 51 w popkulturze Spowita tajemnicą baza jest regularnie przedstawiana w filmach, serialach, książkach i grach wideo. To jeszcze bardziej podsyca teorie o zatajonych przez rząd USA kontaktach z Obcymi. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest film „Dzień Niepodległości”, w którym Strefa 51 jest miejscem przechowywania rozbitego statku Obcych. Motyw ten zyskał szerokie uznanie i umocnił skojarzenia ze Strefą 51 jako kryjówką kosmicznych tajemnic. W podobny sposób w serialu „Z Archiwum X” Strefa 51 została ukazana jako miejsce, gdzie agenci FBI badają ślady obcych oraz rządowych spisków. Innym przykładem obecności tajemniczej strefy w popkulturze jest gra „Area 51” z 2005 roku. Gracze eksplorują w niej bazę wojskową pełną mutantów i sekretnych laboratoriów. Strefa 51 jako zjawisko w popkulturze symbolizuje ciekawość względem nieznanego. To także synonim ukrytych przez władzę tajemnic, które często przybierają formę teorii spiskowych. Źródło: BBC Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Kosmiczne „Wow!” rozszyfrowane! 47 lat po odebraniu tajemniczego sygnału z kosmosu wiemy, co za nim stoi
To być może jeden z najsłynniejszych wydruków na świecie. Na pożółkłej kartce – wydruku z obserwacji radioteleskopu Big Ear z 15 sierpnia 1977 r. – dr Jerry R. Ehman zakreślił sekwencję „6EQUJ5” i dopisał do niej „Wow!”. Odtąd ten sygnał, który dla wielu oznacza próbę kontaktu obcej cywilizacji, znany jest właśnie jako „Wow!”. Skąd się wziął?
W tym artykule: Jak skontaktować się z cywilizacją pozaziemską? Co wyemitowało sygnał „Wow!”? Sygnał z gwiazdy neutronowej Sygnał „Wow!” zarejestrował w 1977 roku należący do Uniwersytetu Stanu Ohio radioteleskop Big Ear. Ten potężny jak na tamte czasy sprzęt pierwotnie służył do nasłuchu radiowego nowych obiektów katalogowanych w ramach Ohio Sky Survey. Nasłuch prowadzony był na częstotliwości 1415 MHz (megaherców), ale zbierano i analizowano także dane na częstotliwościach 2650 MHz i 612 MHz. Gdy podstawowy program badań zakończył się w 1973 roku, radioteleskop rozpoczął służbę dla poszukującej inteligencji pozaziemskiej organizacji SETI. Jak skontaktować się z cywilizacją pozaziemską? Wówczas teleskop prowadził nasłuch na częstotliwości 1420,4058 MHz, czyli o długości fali 21 centymetrów odpowiadającej linii emisyjnej atomów wodoru. Zdaniem Philipa Morrisona i Giuseppe Cocconiego, fizyków z Uniwersytetu Cornella, właśnie ta częstotliwość powinna być optymalnym sposobem komunikowania się rozwiniętej cywilizacji pozaziemskiej, której celem byłby kontakt z potencjalną cywilizacją Układu Słonecznego. Po kilku latach pracy dr Jerry R. Ehman zauważył na wydruku z obserwacji zastanawiającą sekwencję, która zdaniem badaczy mogła być właśnie próbą kontaktu. Zarejestrowany sygnał trwał zaledwie 72 sekundy. Był niezwykle silnym rozbłyskiem fal radiowych w pobliżu linii wodorowej 1420 MHz. Jednak nigdy się nie powtórzył. Mimo to naukowcy od lat próbują zrozumieć jego przyczynę. Zdaje się, że właśnie trafili na ciekawy trop. Zdaniem zespołu kierowanego przez astrobiologa Abla Méndeza z University of Puerto Rico w Arecibo, sygnał był dziełem obłoku wodoru i gwiazdy neutronowej. Nowa hipoteza sugeruje, że w odpowiednich okolicznościach taki obiekt mógłby wytworzyć sygnał podobny do tego, który zaskoczył astronoma Jerry'ego Ehmana. I skłonił go do napisania słowa „Wow!” na wydruku. Co wyemitowało sygnał „Wow!”? Hipoteza badaczy z Arecibo opiera się na nowych detekcjach podobnych sygnałów. – Nasze ostatnie obserwacje, wykonane między lutym a majem 2020 roku, ujawniły podobne sygnały wąskopasmowe w pobliżu linii wodorowej, choć mniej intensywne niż oryginalny „Wow!” – twierdzi Méndez. Problem z sygnałem „Wow!” polega m.in. na tym, że nie zawierał żadnej możliwej do rozszyfrowania modulacji. Nie wykazywał ruchu, a to wykluczało wygenerowanie go przez pobliskiego satelitę. A fakt, iż sygnał się nie powtórzył, sugeruje, że nie był to celowy przekaz. Wiele naturalnych zjawisk emituje fale radiowe o długości 1420 MHz, co nie wyklucza istnienia obcych, ale czyni to mało prawdopodobnym. Dlatego Méndez i jego zespół starają się znaleźć naturalne wytłumaczenie tego sygnału. Naukowcy skoncentrowali się na analizie danych z nieistniejącego już projektu REDS z Obserwatorium Arecibo, szukając podobnych do sygnału „Wow!” wąskopasmowych emisji radiowych. Znaleźli cztery potencjalnie interesujące emisje w pobliżu Gwiazdy Teegardena, odległej o 12,5 lat świetlnych. Choć słabsze niż sygnał „Wow!”, mogłyby one dostarczyć wskazówek na temat jego pochodzenia. Gdzie wypatrywać sygnałów od obcych cywilizacji? Zdaniem naukowców – w samym środku naszej Galaktyki Naukowcy zaproponowali nową metodę poszukiwania obcych cywilizacji w Drodze Mlecznej. To oprogramowanie do analizowania nieciągłych sygnałów radiowych dochodzących z samego środka Galaktyki. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-drodze-mlecznej-istnieja-cztery-wrogie-cywilizacje-ktore-sa-gotowe-najechac-ziemie-sugeruje-nowe-badanie-fot-getty-images-4fce87f.jpeg" width="938" height="606" alt="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" title="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" /> Analiza wskazuje, że te sygnały są związane z obłokami zimnego wodoru w przestrzeni międzygwiezdnej. To sugeruje, że sygnał „Wow!” mógł być efektem rozbłysku promieniowania przechodzącego przez taki obłok, generując intensywny, astrofizyczny maser. Na Ziemi masery, podobnie jak lasery, są urządzeniami wykorzystującymi zjawisko emisji wymuszonej. Jednak w przeciwieństwie do laserów masery emitują promieniowanie w zakresie mikrofalowym (częstotliwości od 300 MHz do 300 GHz). Technologia ta została opracowana na długo przed powstaniem laserów. Miała kluczowe znaczenie w rozwoju precyzyjnych zegarów atomowych oraz w astrofizyce. Sygnał z gwiazdy neutronowej Sygnały takie jak „Wow!” mogą wysyłać ekstremalne obiekty zwane magnetarami. Tak określa się gwiazdy neutronowe o bardzo silnym polu magnetycznym. Magnetary, emitujące silne rozbłyski, są też odpowiedzialne za tajemnicze szybkie błyski radiowe. Stworzony przez zespół model wskazuje, że stymulowana emisja zachodzi, gdy impuls światła przechodzi przez wodór. To proste wyjaśnienie odpowiada na pytanie, dlaczego sygnał został zaobserwowany tylko raz. Naukowcy uważają, że ich hipoteza wyjaśnia wszystkie cechy sygnału „Wow!” i sugeruje, że może on być pierwszym zarejestrowanym rozbłyskiem astronomicznym. Co nie znaczy, że nie będzie kolejnych. Źródło: Science Alert Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Jakie technosygnatury nieświadomie wysyłamy obcym cywilizacjom? Odpowiedź pomógł znaleźć Odyseusz
– To świt radioastronomii na Księżycu – powiedział astrofizyk Jack Burns z Uniwersytetu w Kolorado. Odniósł się w ten sposób do danych zebranych przez instrumenty pierwszego prywatnego lądownika księżycowego – Odyseusza. Badały one naszą planetę tak, jakby była nieznanym światem, globem spoza Układu Słonecznego.
W tym artykule: Dane z prywatnego lądownika księżycowego Obserwacje w paśmie radiowym Co przekazujemy obcym cywilizacjom? Przemawiając 10 czerwca na 244. spotkaniu Amerykańskiego Towarzystwa Astronomicznego w Wisconsin, dr Burns pokazał na ekranie obraz, na którym pojawiły się maleńkie białe kropki na czarnym tle. Tworzyły one poziomą linię. – To jest Ziemia – powiedział naukowiec. Wspomniane białe plamki to zarejestrowane przez cztery anteny eksperymentu ROLSES sygnały radiowe z nadajników naziemnych. – Jest to naprawdę dobre „częstotliwościowe selfie” Ziemi. Nie ma sobie równych, bo do tej pory nikt nie patrzył na Ziemię w zakresie fal radiowych – stwierdził astrofizyk. Dane z prywatnego lądownika księżycowego Dokonał tego dopiero Odyseusz. Odysseus – jak brzmi jego angielska nazwa, jest pierwszym amerykańskim statkiem kosmicznym od pół wieku, który wylądował na Księżycu. Jednocześnie jest pierwszym komercyjnym pojazdem, któremu się to udało. Lądownik należy do Intuitive Machines, firmy lotniczej z Teksasu. NASA zapłaciła jej 118 milionów dolarów za zbudowanie i wysłanie Odyseusza na Księżyc. Docelowo tego typu lądowniki mają być używane w programie Artemis. Odyseusz, chociaż wylądował na Księżycu, nie zrobił tego stabilnie. Lądownik przewrócił się, a po pewnym czasie stracił zasilanie i wszedł w stan uśpienia. Zakończył misję w mroźną księżycową noc ostatniego dnia lutego tego roku. Obserwacje w paśmie radiowym Ale zanim zasnął, zdążył zebrać pewne dane i przesłać je na Ziemię. Wśród nich były te z eksperymentu ROLSES (Radio Obeservations of the Lunarsurface Photoelectron Sheath). Jest to urządzenie o masie 13,1 kg, którego celem było m. in. przeprowadzenie pomiarów radiowych środowiska księżycowego. Eksperyment ROLSES odbierał fale radiowe emitowane z Ziemi przez niemal dwie godziny. Instrument prowadził obserwacje z miejsca lądowania Odyseusza w pobliżu krateru Malapert A, oddalonego o około 297 kilometrów od południowego bieguna Księżyca. Zakładano, że ROLSES będzie obserwował Ziemię aż przez osiem dni. Jednak ze względu na wywrotkę lądownika misja została zakończona wcześniej. Naukowcy zebrali również 20 minut danych, gdy jedna z anten Odyseusza lekko się przegrzała i wyskoczyła z bezpiecznego miejsca na lądowniku. – Skorzystaliśmy z tego, włączyliśmy nasz spektrometr radiowy i uzyskaliśmy trochę danych – powiedział Burns. Odyseusz wylądował! Pierwsza prywatna firma posadziła swój lądownik na Księżycu Po raz pierwszy od 1972 roku lądownik z amerykańską flagą wylądował na Srebrnym Globie. Około północy z 22 na 23 lutego Odyseusz bezpiecznie osiadł w pobliżu południowego bieguna Księ.. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/odyseusz-wyladowal-pierwsza-prywatna-firma-posadzila-swoj-ladownik-na-ksiezycu-fot-intuitive-machines-00fe17b.jpg" width="933" height="700" alt="Odyseusz wylądował! Pierwsza prywatna firma posadziła swój lądownik na Księżycu (fot. Intuitive Machines)" title="Odyseusz wylądował! Pierwsza prywatna firma posadziła swój lądownik na Księżycu (fot. Intuitive Machines)" /> Co przekazujemy obcym cywilizacjom? Po tygodniu pracy na Księżycu Odyseusz zamilkł. Doszło do tego 29 lutego, po tym jak zapadła zimna księżycowa noc, na którą statek nie został zaprojektowany. Kiedy 20 marca Słońce ponownie oświetliło panele słoneczne Odyseusza, technicy Intuitive Machines nasłuchiwali sygnału przebudzenia. Niestety trzy dni później firma ogłosiła, że Odie zamilkł na zawsze. Co udało mu się wcześniej ustalić? Przede wszystkim mały radioteleskop pozwolił nam spojrzeć na sygnatury ludzkiej technologii. Czyli na fale radiowe emitowane przez telefony komórkowe i wieże nadawcze. Sygnały te trafiają w przestrzeń kosmiczną, a astronomowie szacują, że ta charakterystyczna „technoetykietka” ludzkości przetoczyła się już przez 75 pobliskich systemów gwiezdnych. Za każdym razem sygnalizując wszystkim czujnym obcym cywilizacjom, że na Ziemi znajduje się zaawansowany technologicznie gatunek. A choć naukowcy od dawna wsłuchiwali się w nieustanne rozmowy radiowe z naszej planety, pod koniec lutego tego roku po raz pierwszy usłyszeli nas z Księżyca. Usłyszeli nas tak, jak mogą nas odbierać przedstawiciele obcych rozumnych cywilizacji. Teraz astronomowie, w tym Burns, czekają na wystrzelenie kolejnego małego radioteleskopu. Ma polecieć na niewidoczną stronę Księżyca w 2026 roku. Lunar Surface Electromagnetics Experiment-Night, w skrócie LuSEE-Night, ma na celu wykrywanie fal radiowych sprzed 13,4 miliarda lat. Czyli z okresu, gdy Wszechświat oraz jego pierwsze gwiazdy i galaktyki były spowite pierwotną mgłą wodoru. Astronomowie nazywają tę epokę kosmicznymi wiekami ciemnymi. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zaczął je badać dopiero niedawno. Źródło: Space.com Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Teoria ciemnego lasu wyjaśnia, czemu jeszcze nie spotkaliśmy kosmitów. I czemu nie powinniśmy
Słynny paradoks Fermiego fascynuje astronomów. Skoro kosmos ma prawie 14 miliardów lat, to gdzie są wszystkie obce cywilizacje? Teoria ciemnego lasu odpowiada na to pytanie – w sposób mrożący krew w żyłach.
W tym artykule: Teoria ciemnego lasu Czy kosmici się nas boją? Argumenty przeciwko teorii ciemnego lasu Najbardziej koszmarny scenariusz Paradoks Fermiego został sformułowany przez fizyka Enrico Fermiego podczas popołudniowej pogawędki już w 1950 roku. Ma wiele niuansów, ale jego sercem jest następujące główne założenie. Nasz Układ Słoneczny ma zaledwie 4,6 miliarda lat, podczas gdy Wszechświat – 13,8 miliarda lat. To mnóstwo czasu, aby życie na innych planetach przekształciło się w społeczeństwa zaawansowane technologicznie. Czyli takie, które mogłyby wyruszyć w podróż przez morze gwiazd i nawiązać z nami kontakt. Jednak nie znaleźliśmy jeszcze żadnych śladów istnienia tych społeczeństw. Więc gdzie są ci wszyscy kosmici? – Istnieje wiele możliwych, nakładających się rozwiązań paradoksu Fermiego – mówi astrofizyczka Moiya McTier. Czy kosmos jest po prostu zbyt rozległy, aby Obcy mogli dotrzeć na Ziemię? A może nie mogą wyrwać się z własnych planet? Albo mogą, ale nie odpowiada im nasze Słońce? Albo nie uważają nas za wystarczająco inteligentnych? Czy wszyscy sami się niszczą, zanim staną się zdolni do podróży międzygwiezdnych? Może jesteśmy jedynym zaawansowanym technologicznie społeczeństwem w naszym zakątku kosmosu? Może ewolucja życia jest bardzo rzadka? Teoria ciemnego lasu Alternatywne wyjaśnienie to tzw. teoria ciemnego lasu. Powodem, dla którego nie możemy zobaczyć tych obcych cywilizacji, jest to, że wszystkie się ukrywają. W przeciwieństwie do ludzkości Obcy doszli do wniosku, że udostępnianie ich lokalizacji potencjalnie wrogim sąsiadom jest po prostu zbyt niebezpieczne. Według fizyków kosmici mogą używać czarnych dziur jako komputerów kwantowych Dlaczego ciągle nie odkryliśmy pozaziemskich cywilizacji? Być może nie szukamy tego, co trzeba. Dwóch naukowców uważa, że zaawansowani kosmici mogą używać czarnych dziur jako kwantowych ... Ta koncepcja zyskuje na popularności teraz, gdy została przedstawiona w „Problemie trzech ciał” (3 Body Problem). Czyli serialowej adaptacji literackiej trylogii autora Cixina Liu na platformie Netflix. Ale czy jest to wiarygodne rozwiązanie paradoksu Fermiego? Pomysł nie jest nowy. Pojawiał się w opowiadaniach science fiction od wielu dziesięcioleci. Liu w swojej książce z 2008 roku nadał tej hipotezie chwytliwą nazwę. Opisuje Wszechświat jako ciemny las, w którym każda cywilizacja przypomina uzbrojonego myśliwego, ostrożnie poruszającego się naprzód. Jeśli ten myśliwy znajdzie inne życie, może zrobić tylko jedną rzecz: zaatakować i wyeliminować je. W tym lesie „piekło to inni ludzie.” Czy kosmici się nas boją? – Paradoks Fermiego mówi tylko tyle, że cywilizacje są rzadkie. Nie mówi nam jednak, dlaczego tak jest. Jedno z rozwiązań jest następujące: tak, wszyscy tam są, ale się ukrywają. Jeśli się zdradzą, ktoś się pojawi i ich zniszczy – mówi Ian Crawford, planetolog i astrobiolog z Uniwersytetu Londyńskiego. Strach ma swoje ewolucyjne korzyści. Możemy wzdrygnąć się w nocy na dźwięk dziwnego hałasu. Chociaż w większości przypadków jest on nieszkodliwy, nasza ostrożność może uratować nam życie, gdy pojawi się prawdziwe zagrożenie. – Bycie agresywnym ma pewną wartość, jeśli chodzi o przetrwanie – uważa Seth Shostak, główny astronom Instytutu Poszukiwań Inteligencji Pozaziemskiej (SETI). Zapobiegawczo wyeliminuj konkurencję, a będziesz mógł spać bezpieczniej, zdobywając dodatkowe zasoby. Historia ludzkości – i jej teraźniejszość – jest pełna ponurych tego przykładów. Argumenty przeciwko teorii ciemnego lasu Teoria ciemnego lasu jest jednak szeroko krytykowana. Najbardziej oczywistym problemem jest to, że niezwykle trudno jest ukryć zaawansowany technologicznie świat. Sygnały radiowe rozprzestrzeniają się w kosmosie i można je wykryć. Analogia z lasem zawodzi, gdy weźmie się pod uwagę naturę kosmosu. – Mogą w nim istnieć wrodzy kosmici. Jednak odległości między nimi będą prawdopodobnie niewyobrażalnie ogromne – mówi Seth Shostak. Pomysł ataku wyprzedzającego traci więc sens. Wielkie odległości między cywilizacjami oznaczają, że prawdopodobnie nigdy nie musiałyby konkurować o zasoby. Każda miałaby niemal nieograniczone planety, asteroidy, a nawet gwiazdy do dyspozycji. – Skoro jest tak wiele cywilizacji, a niektóre z nich mogłyby chcieć nas zniszczyć, to musimy wyjaśnić, dlaczego to się jeszcze nie stało. Może istnieje jakieś Imperium Galaktyczne, które powstrzymuje działania wojenne? – zastanawia się Karim Jebari, badacz w szwedzkim Instytucie Studiów nad Przyszłością. Uważa on, że inne cywilizacje doszły do tego samego logicznego wniosku. Nadal istnieją, ponieważ inne zaawansowane społeczeństwa Obcych zostawiły je w spokoju. Może z nadzieją na pokojową współpracę? Możliwe, że żyjemy w galaktycznym ZOO, którym rządzą obcy. Naukowcy: jesteśmy obserwowani z ukrycia Nie, nie jest to wykład z teorii spiskowych, czy streszczenie prozy Ericha von Däniken. Taką koncepcję wysunęli zupełnie poważni naukowcy z METI (Messaging Extraterrestrial Intelligence). To... – Dla mnie teoria ciemnego lasu jest jednym z mniej przekonujących wyjaśnień paradoksu Fermiego. Opiera się na kilku antropocentrycznych założeniach, które nie są uzasadnione – komentuje Moiya McTier. Strach to potężna rzecz. Ale taka też jest ciekawość. Najbardziej koszmarny scenariusz Nie musi to koniecznie oznaczać, że teoria ciemnego lasu nadaje się tylko do kosza. Poza strachem musimy bowiem wziąć pod uwagę skłonności do agresji. – Załóżmy, że kiedyś w historii Galaktyki pojawiła się agresywna cywilizacja technologiczna. I postanowiła zniszczyć każdą planetę, na której istnieje życie lub technologia – mówi Ian Crawford. Jeśli celem byłaby eksterminacja dla samej eksterminacji, teoria ciemnego lasu wydaje się bardziej prawdopodobna. – Nie widzimy Obcych, bo ich tam już nie ma – wyjaśnia Ian Crawford. Cywilizacja dokonująca rzezi przemieszcza się od gwiazdy do gwiazdy, metodycznie gasząc wszelkie oznaki życia. To naprawdę przerażająca wizja kosmosu. Źródło: National Geographic.
Czy gdzieś w kosmosie są sfery Dysona stworzone przez Obcych? Naukowcy twierdzą, że znaleźli ich 7
Spośród 5 milionów potencjalnych obiektów naukowcy wybrali siedmiu kandydatów na sfery Dysona. To potencjalne megakonstrukcje budowane wokół macierzystej gwiazdy przez zaawansowaną technologicznie cywilizację.
W tym artykule: Kto szuka sfer Dysona? Jak duże mogłyby być sfery Dysona? Jakie ślady sfer Dysona dałoby się wykryć? Potencjalni obcy – czyli inne formy inteligentnego życia w kosmosie – mogliby przybierać różne formy. Całkiem prawdopodobne jest, że na innych planetach albo księżycach rozwinęły się nieznane mikroorganizmy. Bardzo proste jednokomórkowce zdolne do przetrwania ekstremalnych z naszego punktu widzenia warunków. Jednak naukowcy spekulują również o istnieniu w kosmosie rozwiniętych cywilizacji. Nie tylko dorównujących nam pod względem rozwoju technologicznego, ale również znacznie nas przewyższających. Jednym z takich badaczy był Freeman Dyson, astrofizyk i matematyk, profesor Instytutu Studiów Zaawansowanych w Princeton. Poza środowiskiem naukowym naukowiec najbardziej znany jest z koncepcji tzw. sfer Dysona. To megastruktury otaczające gwiazdę i zbierające całą jej energię. Mogłyby je budować tylko naprawdę zaawansowane cywilizacje. Kto szuka sfer Dysona? Pomysł Dysona okazał się na tyle interesujący, że inspiruje naukowców do dzisiaj. A nawet więcej niż inspiruje. W Szwecji badacze zainicjowali tzw. Project Hephaistos. Jak napisano na jego stronie, „to nowy rodzaj przedsięwzięć typu SETI (ang. Search for Extraterrestrial Intelligence). Skupia się on na poszukiwaniu sygnatur pozaziemskiej technologii, nie zaś sygnałów bezpośrednio wysyłanych w naszym kierunku”. Innymi słowy, naukowcy z tego projektu są przekonani, że prędzej niż komunikaty wysyłane przez kosmitów wychwycimy ślady ich wielkich przedsięwzięć naukowych, energetycznych czy technologicznych. Jak duże mogłyby być sfery Dysona? Sfery Dysona mieściłyby się w drugiej wymienionej wyżej kategorii. Ich celem byłoby pozyskiwanie energii. W latach 60. XX wieku rosyjski astronom Nikołaj Kardaszow zaproponował podzielenie cywilizacji na typy różniące się tym, jak zdobywają energię. Skala Kardaszowa wygląda następująco: cywilizacja typu I wykorzystuje wszystkie źródła energii, jakie są dostępne na jej planecie; cywilizacja typu II używa całej energii gwiazdy – lub gwiazd – w macierzystym układzie; cywilizacja typu III – trudna choćby do wyobrażenia sobie z naszej perspektywy – potrafi zebrać i używać energię z całej galaktyki. Na jakim etapie znajdują się ludzie? Jesteśmy cywilizacją typu 0, nieujmowaną na oryginalnej skali Kardaszowa. Natomiast potencjalni budowniczy sfer Dysona to cywilizacja typu II. NASA ogłosiła raport o UFO. Mianowała szefa zespołu mającego badać takie fenomeny, lecz ukryła jego nazwisko Zespół NASA zajmujący się niezidentyfikowanymi zjawiskami obserwowanymi na niebie opublikował swój końcowy raport. Eksperci nie znaleźli żadnych dowodów na istnienie UFO. Agencja zamierza... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/nasa-oglosila-raport-o-ufo-mianowala-szefa-zespolu-majacego-badac-takie-fenomeny-lecz-ukryla-jego-nazwisko-fot-daniel-cardenas-anadolu-agency-via-getty-images-0994507.jpg" width="938" height="626" alt="NASA ogłosiła raport o UFO. Mianowała szefa zespołu mającego badać takie fenomeny, lecz ukryła jego nazwisko (fot. Daniel Cardenas/Anadolu Agency via Getty Images)" title="NASA ogłosiła raport o UFO. Mianowała szefa zespołu mającego badać takie fenomeny, lecz ukryła jego nazwisko (fot. Daniel Cardenas/Anadolu Agency via Getty Images)" /> Jakie ślady sfer Dysona dałoby się wykryć? Jak taka megastruktura mogłaby wyglądać? Dyson rozważał całą konstelację statków kosmicznych otaczających gwiazdę. Inną wersją jest faktyczna sfera gigantycznych rozmiarów – przekraczających orbitę Wenus – wzniesiona dookoła pozaziemskiego słońca. Naukowcy z Projektu Hefajstos przyjmują, że emitowałaby ona duże ilości promieniowania średniej podczerwieni. W czasopiśmie naukowym „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society” uczeni przedstawili opracowaną przez siebie metodę poszukiwania źródeł tego rodzaju promieniowania. Jest to specjalny sposób selekcji danych gromadzonych w wielkich przeglądach astronomicznych: Gaia DR3, 2MASS i WISE. Chodzi o to, by wśród potencjalnych źródeł promieniowania wyłapać te naturalne, jak mgławice czy dyski pyłowe otaczające niekiedy gwiazdy. A następnie je odrzucić i przyjrzeć się bliżej temu, co zostanie. Na razie naukowcy zastosowali swoją metodę na 5 mln obiektów wybranych z danych zgromadzonych w trzech wspomnianych wyżej przeglądach. Po przepuszczeniu ich przez opracowany system selekcji pozostało 368 kandydatów. Po dokładnej ich analizie badacze ostatecznie wychwycili siedem nietypowych źródeł promieniowania podczerwonego. Uważają je za najmocniejszych kandydatów na sfery Dysona z całego zbioru. Czy to faktycznie mogą być struktury budowane przez obce cywilizacje? „Aby odkryć prawdziwą naturę tych źródeł, zdecydowanie potrzebne są dodatkowe analizy” – przyznają w swojej pracy naukowcy. Na razie więc o odkryciu śladów obcej cywilizacji nie może być jeszcze mowy. Źródła: Science Alert, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Skala Kardaszowa pokazuje stopień zaawansowania cywilizacji. Wciąż jesteśmy na niej bardzo nisko
Istnienie obcych cywilizacji wciąż pozostaje tylko hipotezą, jednak nauka dopuszcza myśl, że być może nie jesteśmy sami we Wszechświecie. Mało tego, naukowcy biorą pod uwagę, że w niezliczonych galaktykach mogą występować istoty, które reprezentują poziom zaawansowania, jaki my hipotetycznie będziemy w stanie osiągnąć dopiero za wiele wieków. Na przestrzeni lat opracowano kilka metod hierarchizowania możliwych pozaziemskich cywilizacji, ale największe uznanie wśród astrofizyków i astronomów zdobyła skala Kardaszowa.
W tym artykule: Typy cywilizacji, czyli skala Kardaszowa Cywilizacja typu 0 Cywilizacja typu 1 Cywilizacja typu 2 Cywilizacja typu 3 Typy cywilizacji spoza skali Kardaszowa Jaki stopień rozwoju cywilizacji reprezentuje ludzkość? Wizja rozwoju ludzkości Nikołaja Kardaszowa bez wątpienia należy zaliczyć do grona najwybitniejszych astrofizyków. To absolwent Uniwersytetu Moskiewskiego i jeden z prekursorów prowadzonych w ZSRR badań nad życiem pozaziemskim. Był zwolennikiem tezy, według której we Wszechświecie ma istnieć nieskończona liczba cywilizacji. W 1964 roku, niedługo po pierwszej konferencji naukowej poświęconej problematyce SETI, zaproponował hipotetyczny podział wysoko rozwiniętych form życia pozaziemskiego. Autorska klasyfikacja Nikołaja Kardaszowa była wyjątkowo prosta (dokument liczył zaledwie pięć stron), ale przy tym także niezwykle praktyczna. Dzięki temu szybko została uznana na całym świecie. Typy cywilizacji, czyli skala Kardaszowa Jako kryterium klasyfikacyjne, Nikołaj Kardaszow w swojej pracy przyjął ilości generowanej energii. Radziecki naukowiec wyszedł z założenia, że o ile w różnych warunkach rozwoju cywilizacyjnego może pojawić się wiele zmiennych, to wartością stałą, pozwalającą odróżnić cywilizację prymitywną od rozwiniętej, jest zapotrzebowanie na energię. Świat nauki musiał się zgodzić z tym twierdzeniem, bo sama ludzkość stanowi dobitny przykład jego słuszności. Wraz z galopującym postępem cywilizacyjnym, w ciągu ostatnich 50 lat nasze stale rosnące potrzeby energetyczne wymusiły na nas trzykrotne zwiększenie podaży energii i sięganie do nowych jej źródeł. Im większy jest stan wiedzy, tym bardziej zwiększają się potrzeby energetyczne. Im więcej dostępnej energii, tym bardziej zwiększa się dostępność nowych metod badawczych, a rozwój postępuje szybciej. To oczywista zależność, której nie można zaprzeczyć. NASA bierze się na poważnie za poszukiwanie pozaziemskich cywilizacji! Wokół gwiazdy Boyajian dzieje się coś dziwnego. Astronomowie postanowili sprawdzić, co tam się dokładnie dzieje. Przyjmując to założenie, Nikołaj Kardaszow wskazał na trzy stopnie rozwoju cywilizacji. Należy przy tym podkreślić, że pomiędzy poszczególnymi fazami występuje ogromny skok technologiczny, możliwy do osiągnięcia drogą trwającej tysiące lat (a być może nawet dłużej) ewolucji. Cywilizacja typu 0 Pierwszy stopień – zerowy – nie występuje w oryginalnej skali Kardaszowa. Dodanie tej fazy rozwoju było jednak konieczne, ale o tym piszemy w dalszej części artykułu. W ramach typu 0 klasyfikowane są istoty inteligentne, które dysponują podstawowymi umiejętnościami cywilizacyjnymi i społecznymi. Prowadzą życie stadne, potrafią komunikować się za pomocą symboli, znają i praktycznie wykorzystują podstawowe systemy gospodarcze, a na zajmowany terytorium wprowadzają pewien rodzaj organizacji. Mogą wznosić budowle i potrafią wykorzystywać energię ze swojego najbliższego otoczenia. W warunkach ziemskich byłaby to np. energia pochodząca ze spalania paliw stałych, jak choćby drewna. Cywilizacja typu 1 Oryginalna skala Kardaszowa zakłada, że inteligentne istoty najniższego stopnia, czyli typu 1, potrafią wykorzystać całą energię, jaka jest dostępna na zamieszkiwanej przez nie planecie. Ta umiejętność ma im dawać możliwość sprawowania znacznej kontroli nad planetą. Co to oznacza w praktyce? Tłumacząc to na przykładzie Ziemi, gdyby ludzkość osiągnęła ten poziom rozwoju, potrafiłaby powstrzymywać naturalne kataklizmy lub unikać ich skutków. Szacowany potencjał cywilizacji tego stopnia obejmuje także kontrolę i wykorzystanie reakcji termojądrowych. Cywilizacja typu 2 Zdaniem Nikołaja Kardaszowa, cywilizacja typu 2 potrafi wykorzystać całą energię emitowaną przez gwiazdę macierzystą (w przypadku Ziemi oznaczałoby to pełne wykorzystanie energii słonecznej). Zgodnie z założeniami skali, tak zaawansowane istoty mogłyby skolonizować swój układ planetarny. Wykorzystanie całości energii generowanej przez gwiazdę macierzystą byłoby możliwe dzięki otaczającym ją zespołom urządzeń. Warto wspomnieć, że taki koncept przed Kardaszowem przedstawił Freeman Dyson, amerykański fizyk. System ogniw słonecznych otaczających gwiazdę nazwano sferą Dysona. Cywilizacja typu 3 Najwyższy stopień rozwoju cywilizacyjnego w skali Kardaszowa zakłada zdolność do wykorzystania energii porównywalnej z energią światła emitowanego przez całą galaktykę. Należy tu wskazać nie tylko na energię milionów gwiazd, ale także generowaną przez czarne dziury. To miałoby pozwolić na odbywanie podróży międzygwiezdnych. Kardaszow wysunął tezę, że tak rozwinięte istoty najprawdopodobniej władałyby galaktyką. Typy cywilizacji spoza skali Kardaszowa Opracowaną przez Kardaszowa metodę hierarchizowania hipotetycznych cywilizacji pozaziemskich rozwinął Isaac Asimov. Amerykański profesor biochemii i pisarz fantastyki naukowej dodał do skali kolejne poziomy rozwoju. Jego zdaniem, cywilizacja typu 4 byłaby zdolna do wykorzystania całej energii dostępnej w swojej supergromadzie. Z kolei cywilizacja typu 5 byłaby zdolna do wykorzystania energii całego Wszechświata. W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie Jaka jest szansa, że zostaniemy zaatakowani przez kosmitów? Sto razy mniejsza niż to, że ludzkość zniknie z powierzchni Ziemi na skutek uderzenia gigantycznej asteroidy. Ale takie niebezpiecz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-drodze-mlecznej-istnieja-cztery-wrogie-cywilizacje-ktore-sa-gotowe-najechac-ziemie-sugeruje-nowe-badanie-fot-getty-images-4fce87f.jpeg" width="938" height="606" alt="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" title="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" /> Kolejne dwa stopnie rozwoju zakładają istnienie wieloświatów (światów równoległych). W tym kontekście, cywilizacja typu 6 byłaby zdolna do wykorzystania energii z wielu wszechświatów. Przedstawiciele cywilizacji typu 7 mieliby natomiast być istotami „boskimi”, dysponujący zdolnością tworzenia i unicestwiania wszechświatów. Jaki stopień rozwoju cywilizacji reprezentuje ludzkość? Gdyby opierać się o oryginalną skalę Kardaszowa, ludzkość należałoby przypisać do typu pierwszego. Byłoby to jednak błędne założenie, bo wciąż jeszcze nie potrafimy wykorzystać pełnych zasobów energii, dostępnych na naszej planecie. Tutaj zaczyna się rola wspomnianego wcześniej poziomu zerowego. Dokładnie tak, w skali Kardaszowa ludzie są zerem. Może nie całkowitym zerem, bo coraz bliżej nam do poziomu pierwszego. Najniżej w hierarchii typu 0 znajdują się pierwsze ziemskie cywilizacje. Często można spotkać się z twierdzeniem, że starożytni Egipcjanie byli najwcześniejszymi przedstawicielami tego stopnia. Warto jednak podkreślić, że założenia początku skali wyczerpuje także starsza od egipskiej cywilizacja sumeryjska. Przedstawiciele pierwszej mezopotamskiej cywilizacji znali pismo klinowe, wznosili megalityczne budowle, organizowali swoje życie w miastach. Prowadzili wymianę handlową, a ich społeczeństwo opierało się na istnieniu hierarchii. Należy zatem uznać, że Sumerowie spełniali wszelkie przesłanki, pozwalające zaklasyfikować ich jako pierwszą cywilizację typu 0. Gdzie na skali Kardaszowa znajduje się współczesna cywilizacja? Zdaniem naukowców, reprezentujemy stopień rozwoju równy 0,72. Badacze wysnuli taki wniosek na podstawie autorskiego wzoru Carla Sagana, amerykańskiego fizyka, w którym kluczową rolę odgrywa ilość energii rocznie produkowanej na świecie. Na przełomie XIX i XX wieku, ludzkość miała reprezentować stopień zaawansowania równy 0,58. Pod koniec XX stulecia byliśmy zaawansowaniu w stopniu 0,7. Wyraźnie więc widać, że jesteśmy coraz bliżej awansu do typu 1. Kiedy to nastąpi? Wizja rozwoju ludzkości Istnieje kilka założeń co do tempa rozwoju naszej cywilizacji. Michio Kaku, amerykański fizyk, zakłada, że nastąpi to w 2100 roku. Najnowsze symulacje komputerowe, przeprowadzone przez badaczy z Cornell University z wykorzystaniem wzoru Sagana, wskazują jednak, że do przeskoku na wyższy poziom dojdzie dopiero za około 350 lat. Swoje wnioski wysnuli na podstawie analizy podaży i zużycia energii z trzech głównych źródeł. Mowa o paliwach kopalnych (takich jak ropa naftowa, gaz ziemny i węgiel), energii jądrowej i energii odnawialnej. W wyliczeniach uwzględnili ograniczenia środowiskowe wynikające z postępujących zmian klimatycznych. Zmiany klimatu doprowadzają do zmiany koloru Ziemi. Widać to na mapie Zmiany klimatu na całym świecie są odczuwalne inaczej. Wyraźnie pokazują je zdjęcia satelitarne. Jak ma wyglądać rozwój ludzkości? Zdaniem futurologów, w pierwszej kolejności należy spodziewać się rozwoju nanotechnologii. To napędzi postęp w medycynie. Dostępne będą nowatorskie techniki chirurgii nieinwazyjnej. Nastąpi też rozwój robotyki. Roboty mają być obecne na polach bitew, armie będą uzbrojone w egzoszkielety i w zaawansowaną broń kinetyczną. Siły zbrojne będą miały na wyposażeniu samoloty suborbitalne i pociski hipersoniczne. Cele energetyczne będą realizowane dzięki małym ogniwom jądrowym. Upowszechnią się międzykontynentalne podróże ponaddźwiękowe. Wraz z wkroczeniem na poziom 1, rozpocznie się osadnictwo na innych planetach. Powstaną cyborgi, czyli nastąpi integracja mózgu z maszyną. Broń będzie wykorzystywała energię plazmową. Nanotechnologia wykona skok do femtotechnologii. To wszystko brzmi dziś jak fantastyka naukowa. Warto jednak spojrzeć na ten temat pod innym kątem i zastanowić się, na jakim etapie rozwoju była cywilizacja u progu XX wieku, a na jakim jest teraz. W wizji futurologów niepokoi jednak jedna rzecz – wskazują na znaczny rozwój technologii wojennych. W tym kontekście zasadne więc wydaje się pytanie: czy nasza cywilizacja zdoła przetrwać kolejne 350 lat, czyli czas, który zdaniem naukowców jest nam potrzebny do wkroczenia na kolejny poziom rozwoju? Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Naukowcy porozumieli się z wielorybem. Pierwsza „rozmowa” z humbakiem trwała 20 minut
Po raz pierwszy udało się skomunikować z długopłetwcem oceanicznym, czyli humbakiem. W przełomowym eksperymencie samica o imieniu Twain przez ponad kwadrans wymieniała pozdrowienia z naukowcami.
W tym artykule: Powitania z łodzi Dwadzieścia minut czatu z wielorybem Komunikacja z kosmitami Co ma wspólnego wieloryb z inteligencją pozaziemską? Na pozór nic. Jednak grupa naukowców uważa, że jeśli nauczymy się komunikować z obdarzonymi inteligencją zwierzętami, może nam to w przyszłości pomóc porozumieć się z potencjalnymi cywilizacjami kosmicznymi. O tym, że to nie mrzonka, świadczy artykuł opublikowany niedawno w czasopiśmie naukowym „PeerJ”. Jego autorzy to interdyscyplinarny zespół badaczy. W skład zespołu weszli naukowcy z: Instytutu SETI, ośrodka szukającego w kosmosie obcych form życia, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis, Alaska Whale Fundation (AWF). Razem postanowili zbadać, czy da się porozumieć za pomocą dźwięków z długopłetwcem oceanicznym, czyli humbakiem. Powitania z łodzi − Humbaki są niezwykle inteligentne – mówi dr Fred Sharpe z AWF. – Mają złożone systemy społeczne. Wytwarzają narzędzia – czyli „sieci” z bąbli, w które łapią ryby. Ponadto porozumiewają się ze sobą w zaawansowany sposób z pomocą pieśni i społecznych nawoływań – dodaje badacz. Czy sztuczna inteligencja odkryje życie pozaziemskie? Na razie znalazła osiem nietypowych sygnałów, które wcześniej przeoczono Model AI opracowany przez naukowców przejrzał dane z radioobserwacji gromadzone w ramach poszukiwania życia pozaziemskiego. Sztuczna inteligencja znalazła aż osiem interesujących sygnałów, ... Naukowcy wykorzystali tę ostatnią cechę humbaków. Opisana w ich publikacji „rozmowa” z wielorybem odbyła się w pobliżu Alaski. Naukowcy wypłynęli na ocean łodzią, a następnie puszczali z niej wielorybie powitanie. Czyli odgłosy, jakie wydają humbaki, gdy chcą powiadomić współbratymców, gdzie się znajdują. Odpowiadają one ludzkiemu komunikatowi typu: „cześć, tutaj jestem”. − To jedne z najpowszechniejszych sygnałów z repertuaru odgłosów społecznych humbaków – powiedział Fred Sharpe dla „Business Insidera”. Dwadzieścia minut czatu z wielorybem Na zawołanie odpowiedziała dorosła samica imieniem Twain. Podpłynęła do łodzi i zaczęła ją okrążać. Przez następne 20 minut naukowcy wyemitowali to samo nawoływanie 36 razy. Za każdym razem jednak odstęp między sygnałami był inny. Twain odpowiedziała za każdym razem. Co więcej, w „odpowiedziach” zachowała taki sam odstęp, jaki wcześniej był w „zagadnięciach”. Czyli jeśli badacze czekali np. 10 sekund z wysłaniem sygnału, odpowiedź od Twain też nadchodziła po 10 sekundach. Zdaniem Brendy McCowan, profesorki weterynarii i współautorki badań, świadczy to o tym, że Twain wymieniała komunikaty świadomie. − Wierzymy, że jest to pierwsza komunikacyjna wymiana zdań między ludźmi a humbakami w „języku humbaków” – mówi McCowan. Sharpe dodaje, że naukowcy mieli poczucie, że zostali usłyszani. – Mam nadzieję, że Twain czuła się podobnie – dodaje Sharpe. Komunikacja z kosmitami Po co to wszystko? Cel badania miał – wbrew pozorom – mało wspólnego z wielorybami. Przeprowadzono je po to, by przygotować się do potencjalnego kontaktu z obcymi cywilizacjami. „Antarktydę traktuje się jako zamiennik Marsa. Na tej samej zasadzie zespół Whale-SETI bada ziemskie, inteligentne systemy komunikacji inne niż ludzkie. Chodzi o to, by opracować filtry, które dałoby się zastosować do wszelkich potencjalnych sygnałów pozaziemskich” – napisano na stronie SETI. − Na naszej planecie żyją różne zwierzęta obdarzone inteligencją. Badając je, możemy lepiej zrozumieć, jaka mogłaby być inteligencja pozaziemska. Ponieważ na pewno nie będzie taka jak nasza – mówi McCowan. Ważne pytanie brzmi: skąd mamy pewność, że rzekomi kosmici w ogóle będą zainteresowani kontaktem z nami? Oczywiście nie można tego stwierdzić na sto procent. Jednak eksperyment z udziałem Twain daje nadzieję na odpowiedź pozytywną. – Badania wielorybów wykazały, że jeśli jesteś inteligentny, jesteś również ciekawy i chcesz nawiązać kontakt – zauważa dr Laurance Doyle z Instytutu SETI. Naukowcy uważają, że podobne testy można przeprowadzić również z innymi zwierzętami – np. delfinami – albo drapieżnikami polującymi stadnie. Źródła: peerJ, SETI, Business Insider Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
NASA ogłosiła raport o UFO. Mianowała szefa zespołu mającego badać takie fenomeny, lecz ukryła jego nazwisko
Zespół NASA zajmujący się niezidentyfikowanymi zjawiskami obserwowanymi na niebie opublikował swój końcowy raport. Eksperci nie znaleźli żadnych dowodów na istnienie UFO. Agencja zamierza kontynuować badania nad niewyjaśnionymi fenomenami na zasadach nauki obywatelskiej.
W tym artykule: Fałszywi kosmici z Meksyku Czego w sprawie UFO nie udało się wyjaśnić NASA Nietypowe światła na niebie Kosmici i nauka obywatelska Kosmici już tu są? Takie informacje pojawiają się w sieci niemal każdego dnia. I nie tylko w sieci. Trzy dni temu przez meksykańskim kongresem zaprezentowano dwa ciała, należące jakoby do przybyszów z innej planety. Rzekome zwłoki kosmitów – umieszczone w wyściełanych pudłach przypominających trumny − pokazano na specjalnie zwołanej konferencji prasowej w hotelu w Mexico City. Fałszywi kosmici z Meksyku Naukowcy nie zostawili na pomysłodawcach tego przedstawienia – dziennikarzu Jaime Maussanie i lekarzu wojskowym José de Jesús Zalce Benítezie − suchej nitki. Zarzucili im manipulacje ludzkimi mumiami, być może wykradzionymi z Peru. Zainteresowanie tematem UFO w Meksyku to efekt podobnego poszukiwania sensacji w Stanach Zjednoczonych. Także tam przesłuchaniami w tej sprawie zajmował się parlament. Wczoraj głos w sprawie niezidentyfikowanych nietypowych fenomenów (Unidentified Anomalous Phenomena, UAP) zabrała NASA. UFO w Polsce. Te miejsca mieli odwiedzać kosmici Polacy w odróżnieniu od Amerykanów nie wierzą masowo w UFO. W naszym kraju nie brakuje jednak miejsc, w których fascynacja kosmitami jest wyjątkowo żywa. Amerykańska agencja kosmiczna ogłosiła wyniki raportu o UAP, przygotowywanego od zeszłego roku. Zapowiedziała też zmianę podejścia do tematu niewyjaśnionych zjawisk, którym przypisuje się związki z kosmitami. Czego w sprawie UFO nie udało się wyjaśnić NASA – Nie znaleźliśmy dowodów, że UAP są pozaziemskiego pochodzenia – powiedział na konferencji prasowej zwołanej przez NASA David Spergel z Uniwersytetu Princeton. – W większości przypadków wyjaśniają je samoloty, balony, drony, zjawiska pogodowe albo właściwości instrumentów naukowych – mówił. Naukowcy przyznali, że części zjawisk nie udało się wytłumaczyć. Jednak z konkretnego powodu: zbyt małej ilości danych albo słabej ich jakości. Badacze nie mieli dostępu do danych gromadzonych przez rząd USA (który chroni w ten sposób informacje o sprzęcie używanym do ich zbierania). Z kolei relacje świadków to często ulotne wspomnienia albo nieostre zdjęcia wykonywane smartfonami. NASA ich nie odrzuca. Jednak badacze zwracają uwagę, że rzetelne wnioski wymagają informacji szczegółowych i zebranych zgodnie z naukowym rygorem. Dopiero wówczas mogą posłużyć do rozstrzygania o naturze UAP. Dlatego agencja zmienia podejście. Jak ogłoszono, NASA nie chce, by świadkowie niewyjaśnionych zjawisk, którzy mają odwagę mówić o nich publicznie, byli stygmatyzowani i ośmieszani. Nietypowe światła na niebie Miałam okazję rozmawiać z jedną z takich osób. Ponad dekadę temu do redakcji, w której wówczas pracowałam, zadzwonił mężczyzna i poprosił o połączenie z działem zajmującym się nauką. Kiedy odebrałam telefon, rozmówca przedstawił mi się jako pilot. Powiedział, że w czasie pracy zdarzało mu się obserwować nietypowe światła na niebie i nie wie, co to jest. Przyznał, że jego koledzy widzieli podobne rzeczy. Zadzwonił, ponieważ chciał o swoich doświadczeniach opowiedzieć, a nie miał komu. Według NASA jego obserwacje nie były wyjątkowe. Piloci wojskowi, prywatni i pracujący dla komercyjnych linii lotniczych często widzą zjawiska mieszczące się w definicji UAP. Zdaniem NASA takie relacje zasługują na poważne potraktowanie. – Chcemy przenieść rozmowę o UAP z sensacji na naukę – powiedział Bill Nelson, administrator NASA. Jednym ze sposobów na to jest rezygnacja z używania skrótu UFO, kojarzonego z niepoważnymi doniesieniami o kosmitach, i zastąpienie go UAP. Kosmici i nauka obywatelska Co jeszcze można zrobić? Jedną z najważniejszych rekomendacji raportu jest zaangażowanie w badania ludzi zainteresowanych tematem. W 34-stronicowym dokumencie jego autorzy przedstawili pomysł na publiczną platformę zbierania informacji o UAP, opartą na darmowych aplikacjach. Obcy są prawdopodobnie robotami. Tak twierdzi Seth Shostak, główny astronom SETI Mamy małą szansę spotkać się z biologicznymi przedstawicielami obcych cywilizacji. Odległości w kosmosie i kruchość życia biologicznego sprawiają, że bliskie spotkania trzeciego stopnia... Z ich pomocą można by systematycznie gromadzić zdjęcia i inne dane pochodzące z czujników telefonów obserwatorów, a także relacje świadków. – Jesteśmy naukowcami, kochamy dane i jeśli jest coś, co powinno zostać zgłoszone, chcemy by ludzie mieli poczucie, że mogą to zgłosić – powiedziała Nicole Fox z NASA. Zgłoszenia trafią do zespołu NASA zajmującego się UAP. Agencja mianowała już jego dyrektora, jednak jego nazwisko pozostało utajnione. Jak pisze „Guardian”, częściowo to efekt wyzwisk i hejtu, jaki spadł na członków zespołu przygotowującego raport. – Niekiedy był to prosty trolling. Jednak czasem prawdziwe groźby – powiedział Dan Evans z NASA. – Bardzo poważnie traktujemy kwestię bezpieczeństwa naszego zespołu. Nauka wymaga rygoru i racjonalności, a bez wolności myślenia tego się nie uzyska – dodał naukowiec cytowany przez „Guardiana”. Nelson odparł zarzuty, że NASA miałaby ukrywać „prawdę” o życiu pozaziemskich. Obiecał, że agencja będzie szczerze i zgodnie z prawdą donosić o wszystkich swoich ustaleniach. Źródła: NASA, New Scientist, Live Science. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Gdzie wypatrywać sygnałów od obcych cywilizacji? Zdaniem naukowców – w samym środku naszej Galaktyki
Naukowcy zaproponowali nową metodę poszukiwania obcych cywilizacji w Drodze Mlecznej. To oprogramowanie do analizowania nieciągłych sygnałów radiowych dochodzących z samego środka Galaktyki.
W tym artykule: Co znajduje się w środku Drogi Mlecznej? Miejsce, skąd mogą napływać sygnały od kosmitów Na razie bez sukcesu Z poszukiwaniem śladów zaawansowanych pozaziemskich cywilizacji wiążą się dwa podstawowe pytania. Pierwsze – gdzie ich szukać? A drugie – czego tak naprawdę powinniśmy szukać? Naukowcy ciągle zastanawiają się nad tymi kwestiami, dochodząc niekiedy do zupełnie nowych wniosków. W 2022 roku zaproponowano np., by skierować uwagę na pewien na konkretny rodzaj gwiazd. Dwóch badaczy postawiło tezę, że rozprzestrzeniając się, zaawansowane pozaziemskie cywilizacje szukałyby pomarańczowych karłów i czerwonych karłów. Te gwiazdy co prawda mają masę mniejszą niż Słońce, jednak ich czas życia jest znacznie dłuższy. Czerwone karły mogą istnieć nawet bilion lat. Osiedlenie się na planecie w pobliżu takiej gwiazdy jest więc naturalnym wyborem dla cywilizacji szukającej jak najbardziej trwałego domu. Inaczej do sprawy podszedł Akshay Suresh z Uniwersytetu Cornella. Jego zdaniem powinniśmy skierować naszą uwagę na samo centrum Drogi Mlecznej. I poszukiwać docierających stamtąd sygnałów radiowych określonego typu. Nie ciągłych, ale pojawiających się okresowo. Co znajduje się w środku Drogi Mlecznej? Centrum naszej Galaktyki to bardzo zatłoczone miejsce. Około 26 000 lat świetlnych od Ziemi znajduje się supermasywna czarna dziura Sagittarius A*. Wokół niej jest mnóstwo gazu i pyłu – a także gwiazd. Szacuje się, że na jeden parsek środka galaktyki przypada 10 milionów gwiazd. Najwięcej jest wśród nich czerwonych olbrzymów i superolbrzymów. Jednak naukowcy odkryli tam również zaskakująco dużo młodych gwiazd. Czy sztuczna inteligencja odkryje życie pozaziemskie? Na razie znalazła osiem nietypowych sygnałów, które wcześniej przeoczono Model AI opracowany przez naukowców przejrzał dane z radioobserwacji gromadzone w ramach poszukiwania życia pozaziemskiego. Sztuczna inteligencja znalazła aż osiem interesujących sygnałów, ... Skupiska pyłu i gazu pochłaniają promieniowanie optyczne, ultrafiolet i część promieniowania rentgenowskiego. Tego rodzaju promieniowanie do nas z centrum Galaktyki nie dociera. Możemy za to obserwować ten obszar w np. w podczerwieni. Naukowcy zbierają wiele informacji również dzięki falom radiowym. Ich źródeł w środku Galaktyki jest bardzo dużo, a jednym z nich jest Sagittarius A*. Miejsce, skąd mogą napływać sygnały od kosmitów Zdaniem Akshaya Suresha to właśnie w centrum Galaktyki mogą znajdować się nadajniki pozaziemskich cywilizacji. Dlaczego właśnie tam? Ponieważ gwiazd jest tam po prostu bardzo dużo. Statystycznie jest więc najbardziej prawdopodobne, że inteligentne życie może istnieć na planetach wokół nich. Naukowiec we współpracy z SETI przygotował projekt badania specyficznych serii impulsów radiowych, jakie mogłyby docierać ze środka Galaktyki. Projekt ten został nazwany Breakthrough Listen Investigation for Periodic Spectral Signals (BLIPSS). Ma on pomóc wyszukać wśród sygnałów radiowych mających naturalne pochodzenie takich, które mogłyby wysyłać pozaziemskie cywilizacje. Sygnały radiowe są wykorzystywane w komunikacji na Ziemi – na przykład w lotnictwie. Zdaniem naukowca można przyjąć, że zaawansowana technologicznie cywilizacja mogłaby ich używać na dużą skalę, także do komunikowania się w przestrzeni międzygwiezdnej. W BLIPSS zastosowano specjalny rodzaj algorytmów FFA (ang. fast folding algorithm). Wykorzystuje się je do przeczesywania baz danych w poszukiwaniu sygnałów pojawiających się cyklicznie. W przeszłości tego rodzaju algorytmy zostały użyte do wykrywania pulsarów. Na razie bez sukcesu W pracy opublikowanej w czasopiśmie naukowym „The Astronomical Journal” Suresh opisuje, że z pomocą BLIPSS przeczesał dane zebrane przez Green Bank Telescope w ciągu 4,5-godzinnej sesji obserwacyjnej. Był to zbiór sygnałów w zakresie 4–8 GHz. Badacz znacząco zawęził interesujący go zakres częstotliwości – do jednej dziesiątej pasma zajmowanego przez przeciętną stację radiową FM. Czy coś udało mu się wykryć? Nie. Jednak zaproponowana przez niego metoda może przydać się w przyszłości. Jak napisano na stronach SETI, to zupełnie nowy sposób przeszukiwania „metaforycznego stogu siana”. Czyli najrozmaitszych sygnałów, docierających do nas z przestrzeni kosmicznej, wśród których mogą znajdować się technosygnatury. Jak dotrzeć do Ziemi z kosmosu? NASA wysłało mapę, aby kosmici mogli znaleźć do nas drogę Mapa, którą NASA wysłała w kosmos w 1972 r., mogła doprowadzić istoty pozaziemskie na Ziemię. Nowa mapa, która powstała prawie 50 lat później, zawiera jeszcze dokładniejsze wskazówki. Co ciekawe, oprogramowanie BLIPSS zostało udostępnione publicznie. Podobnie jak bazy danych przeszukiwane przez badaczy. Jeśli ktoś więc chce – i posiada odpowiednie umiejętności – może sam spróbować swoich sił w przeczesywaniu danych w poszukiwaniu kosmitów: link do oprogramowania, link do bazy danych. Źródła: Science Alert, SETI, The Astronomical Journal. Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Odebraliśmy sygnał od cywilizacji pozaziemskiej. Czy uda się go zdekodować?
To jest próba generalna przed pierwszym kontaktem. Trzy światowe obserwatoria wykryły sygnał przysłany na Ziemię przez niezidentyfikowaną obcą cywilizację. Tylko dlaczego cywilizacja ta użyła do tego całkiem ziemskiej sondy Trace Gas Orbiter ESA?
W tym artykule: Próba generalna kontaktu z kosmitami Kto wysłał sygnał? Płyty dla kosmitów Czy jesteśmy sami we Wszechświecie? To pytanie nurtuje ludzkość, odkąd zrozumieliśmy, że Ziemia jest tylko jedną z niewyobrażalnej liczby planet istniejących w rozległym Wszechświecie. Do tej pory nie zetknęliśmy się ze śladami innej cywilizacji. Nie widzieliśmy żadnych statków kursujących po Układzie Słonecznym. Nie natknęliśmy się na obce sondy kosmiczne. Nawet nie odebraliśmy żadnego sygnału radiowego jednoznacznie wskazującego na pochodzenie inne niż naturalne. Z drugiej strony, w samej tylko Drodze Mlecznej istnieje nawet 400 miliardów gwiazd. Gwiazdy te mają zapewne swoje układy planetarne To każe powątpiewać, że życie i cywilizacja rozwinęły się tylko na Ziemi. Próba generalna kontaktu z kosmitami Ale domyślać się, że nie jesteśmy sami, a zetknąć się ze śladem innej cywilizacji to dwie różne rzeczy. Właśnie dlatego wymyślono coś, co można określić mianem próby generalnej przed pierwszym kontaktem. Sygnał od Obcych odebrały trzy światowej klasy obserwatoria radiowe: W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie Jaka jest szansa, że zostaniemy zaatakowani przez kosmitów? Sto razy mniejsza niż to, że ludzkość zniknie z powierzchni Ziemi na skutek uderzenia gigantycznej asteroidy. Ale takie niebezpiecz... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/w-drodze-mlecznej-istnieja-cztery-wrogie-cywilizacje-ktore-sa-gotowe-najechac-ziemie-sugeruje-nowe-badanie-fot-getty-images-4fce87f.jpeg" width="938" height="606" alt="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" title="W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię, sugeruje nowe badanie (fot. Getty Images)" /> Allen Telescope Array Instytutu SETI, Teleskop Roberta C. Byrda w Obserwatorium Green Bank, Stacja Radioastronomiczna Medicina, zarządzana przez Włoski Narodowy Instytut Astrofizyki. Sygnał ten przesłała na Ziemię sonda ExoMars Trace Gas Orbiter Europejskiej Agencji Kosmicznej. Pliki pozyskane z radioteleskopów zostały przesłane na serwer Filecoin, skąd można je pobrać i spróbować zdekodować. Należy zaznaczyć, że są to surowe, nieobrobione pliki danych z obserwatoriów. Oczywiście istnieją sposoby analizowania tego typu plików, ale wymagają pewnej wiedzy naukowej, umiejętności posługiwania się odpowiednimi programami i kodowania. Ale tak naprawdę każdy może spróbować odczytać wiadomość. Kto wysłał sygnał? Za projektem nie stoją jednak kosmici, tylko artystka Daniela de Paulis. Projekt „A Sign in Space” (znak w przestrzeni) został wymyślony i stworzony we współpracy z Instytutem SETI (Search for Extraterrestrial Intelligence), Europejską Agencją Kosmiczną, Obserwatorium Green Bank i INAF i włoskim Narodowym Instytutem Astrofizyki. Celem projektu jest zaangażowanie światowej społeczności poszukiwaczy cywilizacji pozaziemskich, specjalistów z różnych dziedzin i szerszej publiczności w odbiór, dekodowanie i interpretację wiadomości. Proces ten będzie wymagał globalnej współpracy, łączenia wiedzy ścisłej z antropologiczną, historii ze sztuką i z nauką. Wszystko po to, by spróbować zastanowić się nad tym, co zrobimy, gdy taki sygnał naprawdę do nas dotrze. Przecież nie mamy żadnego uniwersalnego słownika, który pozwoli nam na łatwe zrozumienie tego, co chce nam przekazać inna cywilizacja. Będziemy jak dawni antropolodzy, którzy badali odseparowane od świata zewnętrznego plemiona i szukali metod zrozumienia ich języka, kultury i historii. Płyty dla kosmitów O tym, jakie może to być skomplikowane, opowiada film „Kontakt” z Judy Foster. Obraz powstał na podstawie powieści o tym samym tytule, napisanej przez Carla Sagana. Sagan, astronom i wielki popularyzator nauki, a także jeden z założycieli programu SETI był przekonany, że nasza cywilizacja nie może być jedyną w kosmosie. Tak samotna jest Ziemia w kosmosie? NASA odświeżyła słynne zdjęcie Z okazji 30. rocznicy jednego z najbardziej kultowych zdjęć z misji Voyagera, Laboratorium Napędu Odrzutowego NASA w Pasadenie (Kalifornia) opublikowało odświeżoną wersję zdjęcia znanego j... Szukając metod porozumienia się z Obcymi, wysłał w kosmos złote płyty. Na tych dołączonych do sond Pioneer 10 i 11 znajdują się rysunki ludzkich postaci i określenie miejsca, w jakim znajduje się Ziemia. A na tych z Voyagerów można znaleźć ziemskie pejzaże, dźwięki, muzykę, a nawet bicie ludzkiego serca. Źródło: Filecoin Szukasz więcej fascynujących informacji na temat świata roślin i zwierząt, odkryć archeologicznych i nieskończonego Wszechświata? Zaprenumeruj magazyn „National Geographic Polska". Najnowszą ofertę znajdziesz na tej stronie. Nasz ekspert Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka Dziennikarka i redaktorka zajmująca się tematyką popularnonaukową. Związana z magazynami portali Gazeta.pl oraz Wp.pl. Współautorka książek „Człowiek istota kosmiczna”, „Kosmiczne wyzwania” i „Odważ się robić wielkie rzeczy”.
Kosmiczne wydarzenia 2022. Co ciekawego wydarzyło się w tym roku w astronomii i eksploracji kosmosu?
Mijający rok obfitował w ciekawe wydarzenia. Patrzyliśmy na kosmos „okiem” nowego teleskopu, obserwowaliśmy zaćmienie Słońca i kibicowaliśmy przełomowym misjom. Oto najciekawsze kosmiczne wydarzenia 2022.
W tym artykule: Styczeń – tajemnicza planetoida Luty – piękne zdjęcia Wenus i kryzys na orbicie Marzec – uderzenie rakiety i pierwsze zdjęcia teleskopu Webba Kwiecień – obiekt z dalekiego kosmosu i wielka kometa Maj – nowe koncepcje dotyczące kosmitów i zagadkowe struktury na Marsie Czerwiec – wrogie cywilizacje i gwiazda pożerająca planety Lipiec – dziwny sygnał radiowy i zdjęcia marsjańskiego kanionu Sierpień – pierścienie Einsteina i problemy z rakietą SLS Wrzesień – nowy minerał księżycowy i sukces misji DART Październik – zaćmienie Słońca i sekrety czarnych dziur Listopad – chińska rakieta spada na Ziemię, Artemis 1 leci na Księżyc Grudzień – światło z czarnej dziury i wodne światy Styczeń – tajemnicza planetoida Dowiedzieliśmy się, że Ziemi towarzyszy druga tzw. planetoida trojańska. Uczeni starają się zbadać ten nietypowy obiekt. Luty – piękne zdjęcia Wenus i kryzys na orbicie Przebadany przez naukowców marsjański meteoryt „Czarna piękność” w końcu daje odpowiedzi na wiele pytań. M.in. o życie na Marsie. Oglądaliśmy również pierwsze w historii zdjęcia powierzchni Wenus w świetle widzialnym. Były niesamowite! Atak Rosji na Ukrainę doprowadził do napiętej sytuacji na orbicie. Był to początek końca amerykańsko-rosyjskiej współpracy kosmicznej. Marzec – uderzenie rakiety i pierwsze zdjęcia teleskopu Webba Kosmiczny Teleskop Hubble’a działa już od 32 lat. Jakie odkrycia mu zawdzięczamy? Jaki teleskop ma go zastąpić? Kosmiczny Teleskop Hubble’a świętuje 32 lata na orbicie oszałamiającym zdjęciem grupy pięciu galaktyk. Uwieczniono na nim trzy galaktyki spiralne, galaktykę eliptyczną i galaktykę soczew... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/kosmiczny-teleskop-hubble-a-dziala-juz-od-32-lat-jakie-odkrycia-mu-zawdzieczamy-jaki-teleskop-ma-go-zastapic-fot-nasa-esa-stsci-0866785.jpeg" width="747" height="700" alt="Kosmiczny Teleskop Hubble’a działa już od 32 lat. Jakie odkrycia mu zawdzięczamy? Jaki teleskop ma go zastąpić? (fot. NASA, ESA, STScI)" title="Kosmiczny Teleskop Hubble’a działa już od 32 lat. Jakie odkrycia mu zawdzięczamy? Jaki teleskop ma go zastąpić? (fot. NASA, ESA, STScI)" /> Tajemnicza rakieta uderzyła w Księżyc. Początkowo podejrzewano, że należała do Elona Muska. Potem podejrzenie padło na rosnącą potęgę kosmiczną. Wystrzelony pod koniec roku Teleskop Webba przesłał na Ziemię pierwsze ostre zdjęcie. W kolejnych miesiącach miał nas zachwycać coraz bardziej. Ustalono, że prędkość dźwięku na Marsie jest inna niż na Ziemi. Skąd takie zjawisko? Sonda Solar Orbiter zbliżyła się do Słońca. Dzięki niej zobaczyliśmy rewelacyjne zdjęcia. Ziemię dotknęła silna burza geomagnetyczna. Na szczęście nie wyrządziła dużych szkód. Kwiecień – obiekt z dalekiego kosmosu i wielka kometa Odtajniono sensacyjne informacje. W 2014 r. w atmosferze Ziemi spłonął obiekt spoza Układu Słonecznego. Jego szczątki mogą wciąż leżeć na dnie morza. Astronomowie ustalili, że w stronę Ziemi zmierza kosmiczny relikt sprzed 4 mld lat. To kometa o największym jądrze, jakie kiedykolwiek odkryto. Naukowcy przedstawili nowe dowody na poparcie hipotezy panspermii? Czy życie jednak pochodzi z kosmosu? Maj – nowe koncepcje dotyczące kosmitów i zagadkowe struktury na Marsie Mars ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? Rdzawo-czerwony Mars to czwarta planeta skalista w Układzie Słonecznym. I jednocześnie ta, z którą mieszkańcy Ziemi wiążą największe nadzieje na kolonizację. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mars-ciekawostki-czy-uda-nam-sie-go-zasiedlic-i-zmienic-w-swiat-przyjazny-ziemskiemu-zyciu-fot-getty-images-72950f6.jpeg" width="814" height="429" alt="Mars – ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? (fot. Getty Images)" title="Mars – ciekawostki. Czy uda nam się go zasiedlić i zmienić w świat przyjazny ziemskiemu życiu? (fot. Getty Images)" /> Odkryto nowe światy zdolne do utrzymania życia. Znajdują się niedaleko, bo w odległości 35 lat świetlnych od Ziemi. Naukowcy obliczyli, kiedy ludzkość po raz pierwszy spotka Obcych. Nie stanie się to szybko. Księżyc od miliardów lat sekretnie podkrada wodę z Ziemi? To zaskakująca, ale naukowo wiarygodna hipoteza. Zdjęcia Marsa pokazują wielki okrągły znak. A także gigantyczne, jakby wydrapane szponami rysy. Czym są „zagadkowe drzwi" na Marsie? Naukowcy znaleźli wyjaśnienie. Sonda Voyager 1 zaczęła przesyłać dziwne informacje spoza Układu Słonecznego. Co się dzieje z tą misją? Astronomowie odkryli superziemię na orbicie czerwonego karła. Czy ta planeta może być siedliskiem życia? Czerwiec – wrogie cywilizacje i gwiazda pożerająca planety W Drodze Mlecznej istnieją cztery wrogie cywilizacje, które są gotowe najechać Ziemię. Zasugerowało to nowe badanie. Zdaniem naukowców w najbliższym czasie bieguny jednak nie zamienią się miejscami. To dobra wiadomość. Po raz pierwszy zaobserwowano niesamowite zjawisko. Umierająca gwiazda rozrywa i pożera planety z całego swojego układu. Sonda BepiColombo przeleciała obok Merkurego. Przesłała na Ziemię oszałamiające zdjęcia odległego świata. Zabójcze promieniowanie na Marsie. Jakiekolwiek „cegiełki życia” mogą znajdować się dopiero 2 metry pod powierzchnią planety. Lipiec – dziwny sygnał radiowy i zdjęcia marsjańskiego kanionu Rodzaje galaktyk. Jakie galaktyki obserwują astronomowie? Ile jest ich we Wszechświecie? Galaktyki to zbiory gwiazd, gazu, pyłu i ciemnej materii utrzymywane siłą grawitacji. Astronomowie wyróżniają liczne rodzaje galaktyk. Korzystając z superkomputerów o ogromnej mocy obliczen... Kosmici mogą używać komunikacji kwantowej. Pozwoliłaby im porozumiewać się na gigantyczne odległości. Zarejestrowano bardzo długi sygnał radiowy pochodzący spoza naszej Galaktyki. „Przypomina bicie serca” – porównują naukowcy. Roskosmos wycofał się z Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. To porażka rosyjskiego programu kosmicznego. Sonda Mars Express przesłała zachwycające zdjęcia. Widać na nich wielki kanion na Marsie. Sierpień – pierścienie Einsteina i problemy z rakietą SLS Obcy są prawdopodobnie robotami. Tak stwierdził Seth Shostak, główny astronom SETI. Spektakularne zdjęcie kosmosu powstało dzięki australijskiemu superkomputerowi. Widać na nim supernową. Jak powstał Księżyc? Nowe dowody potwierdziły hipotezę gigantycznej kolizji młodej Ziemi. Teleskop Webba zrobił zdjęcie tzw. pierścienia Einsteina. Dzieli go od Ziemi aż 12 mld lat świetlnych. Misja Artemis 1 nie wystartowała podróż na Księżyc. Start rakiety SLS został przełożony. Wrzesień – nowy minerał księżycowy i sukces misji DART Sonda DART, która rozbiła się na planetoidzie, wyrzuciła w kosmos tysiąc ton gruzu – podaje NASA To był wyjątkowo udany test obrony planetarnej. Najnowsze dane zebrane przez włoskiego satelitę i obserwatoria naziemne pokazują, że sonda DART nie tylko przyspieszyła ruch planetoidy Dimorp... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/sonda-dart-ktora-rozbila-sie-na-asteroidzie-wyrzucila-w-kosmos-tysiac-ton-gruzu-podaje-nasa-fot-asa-nasa-9ed5a75.jpg" width="938" height="528" alt="Sonda DART, która rozbiła się na asteroidzie, wyrzuciła w kosmos tysiąc ton gruzu – podaje NASA (fot. ASA/NASA)" title="Sonda DART, która rozbiła się na asteroidzie, wyrzuciła w kosmos tysiąc ton gruzu – podaje NASA (fot. ASA/NASA)" /> Udało się zdalnie naprawić sondę Voyager 1. I to mimo, że znajduje się ona aż 23,5 mld km od Ziemi. Chińczycy znaleźli na Księżycu nowy minerał i zdobyli ważne informacje o paliwie jądrowym. Planują księżycową ofensywę. Dzięki Teleskopowi Webba po raz pierwszy od 33 lat zobaczyliśmy dokładnie pierścienie Neptuna. Są niesamowite! W atmosferze Jowisza przemieszcza się gigantyczna „fala gorąca” o temperaturze 700 st. C. Skąd się wzięła? Sonda DART roztrzaskała się na planetoidzie. To początek prawdziwego programu obrony planetarnej. Na księżycu Saturna są wszystkie pierwiastki potrzebne do powstania życia. Jakie tajemnice kryje Enceladus? Październik – zaćmienie Słońca i sekrety czarnych dziur Zarejestrowano gigantyczny rozbłysk promieniowania gamma. Był rekordowy! Materia po zderzeniu gwiazd neutronowych leciała z prędkością nadświetlną. To niemożliwe, więc skąd to złudzenie? Teleskop Webba zrobił nowe zdjęcia Filarów Stworzenia. To jeden z najpiękniejszych obiektów we Wszechświecie. Po rozerwaniu i połknięciu gwiazdy czarne dziury „bekają”. Czegoś takiego nigdy wcześniej nie widziano. Naukowcy odkryli potężną czarną dziurę. Znajduje się ona „praktycznie na naszym podwórku”. Oglądaliśmy częściowe zaćmienie Słońca. Następne takie zjawisko dopiero za 4 lata! Pod powierzchnią Marsa może czaić się starożytna bakteria – stwierdzili naukowcy. Ile ma lat? Powstało niesamowite zdjęcie „uśmiechniętego” Słońca. Ma szansę stać się ikoną? Dlaczego kosmici nigdy nie odwiedzili Układu Słonecznego? Być może nie odpowiada im nasze Słońce. Listopad – chińska rakieta spada na Ziemię, Artemis 1 leci na Księżyc Program Artemis NASA. Kiedy astronauci wrócą na Księżyc? Jak będzie wyglądała baza księżycowa? Ludzkość ostatni raz gościła na Księżycu w grudniu 1972 r. Teraz NASA szykuje program Artemis. Ma on stworzyć stałą bazę księżycową i otworzyć drogę do dalszej eksploracji kosmosu. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/program-artemis-nasa-kiedy-astronauci-wroca-na-ksiezyc-jak-bedzie-wygladala-baza-ksiezycowa-fot-nasa-alberto-bertolin-cc-by-nc-nd-2-0-d3bd4ab.jpeg" width="938" height="528" alt="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" title="Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 leci na Księżyc (fot. Kevin Dietsch/Getty Images)" /> Odkryto największą asteroidę od ośmiu lat. To prawdziwy „zabójca planet”, który zmierza w naszą stronę. Chińska rakieta wielkości 10-piętrowego budynku uderzyła w Ziemię. Długo nie było pewne, gdzie spadnie. Sonda New Horizons podąża śladem Voyagerów. Za pół roku przeleci obok rekordowo odległego obiektu. Rakieta SLS w końcu wystartowała i cóż to było za widowisko! Misja Artemis 1 poleciała na Księżyc. Sławosz Uznański został rezerwowym astronautą ESA. Mamy szansę na drugiego Polaka w kosmosie. Misja Artemis 1 osiągnęła punkt krytyczny. Zrobiła niesamowite zdjęcie Ziemi i Księżyca. Grudzień – światło z czarnej dziury i wodne światy Do Ziemi dotarło tajemnicze, bardzo jasne światło. Pochodzi z czarnej dziury – stwierdzili astronomowie. Teleskop Jamesa Webba odkrył najdalszą galaktykę. Powstała zaledwie 325 mln lat po Wielkim Wybuchu. Odkryto prawdziwe wodne światy. To odległe planety nawet w połowie złożone z wody, ale nie takiej, jak nasza.