National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-02-03T06:58:08.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: DNA ujawniło historię matki i córki żyjących 12 tysięcy lat temu. To opowieść o bliskości
items: T. rex dojrzewał powoli. Paleontolodzy odkryli, że rósł nawet do czterdziestki. To Piotruś Pan wśród dinozaurów
items: Zniknięcie robaka-zombie pożerającego kości budzi postrach naukowców. To mroczny, ale kluczowy składnik ekosystemu
items: Mierzy tylko 6 cm, a miał chronić królewskie grobowce w Egipcie. Znalezisko sprzed 3400 lat
items: Rzymscy żołnierze i dziecko pod podłogą koszar – tajemniczy rytuał sprzed wieków
items: Kości dzieci zakopane pod wejściem do kościoła. Odkryto je w Bytomiu
items: Najdłuższa rzeka w Anglii jest pełna ludzkich kości. Archeolodzy mają swoją teorię
items: Zadziwiające znalezisko w Holandii. Odkryto podłogę wykonaną z kości
items: Tak wyglądała kobieta pochowana 400 lat temu z sierpem na szyi. Spektakularna rekonstrukcja
items: „Frankenstein” sprzed 2500 lat. Ten szkielet został ułożony z kości 5 osób
items: Dzięki DNA potwierdzono prawdziwość wydarzenia z nordyckiej sagi. To pierwszy taki przypadek
items: Nowe informacje o „najstarszej bitwie Europy”. Część wojowników przybyła z daleka
items: Już w czasach piramid siedząca praca zbierała żniwo. Choroby stawów były wśród skrybów codziennością
items: Chińskie groby na prekolumbijskim stanowisku archeologicznym w Peru. Skąd się tam wzięli Azjaci?
items: Znaleziono ludzkie szczątki w kanałach więzienia. Miały kilka tysięcy lat
items: W Danii odkryto czaszkę „bagiennej mumii”. Nosi ślady brutalnego morderstwa
items: Kilkadziesiąt pochówków z maskami i drewniane berła. Spektakularne odkrycie sprzed tysiąca lat w Peru
items: W Egipcie odkryto grobowiec faraońskiego skryby. Przez siedzącą pracę miał problemy z kręgosłupem
items: Wyjątkowy grób sprzed setek lat. Pochowano w nim człowieka, który miał 4 metalowe palce
items: Walki na większą skalę odbywały się w Europie o 1000 lat wcześniej, niż sądzono. Dowody w masowym grobie
items: Stragany, monety i kości sprzed ponad 200 lat. Odkrycia archeologiczne na Placu Trzech Krzyży w Warszawie
items: Który okres w dziejach Bliskiego Wschodu był najbardziej brutalny? Naukowcy mają odpowiedź
items: W krypcie katedry w Świdnicy odnaleziono ludzkie kości. Niektóre należały do dzieci
items: Zjawiskowa rekonstrukcja twarzy średniowiecznego Polaka. Mężczyzna cierpiał na dwie rzadkie choroby
items: Zagadkowe praktyki sprzed 6 tys. lat. „Recykling” kości zmarłych ludzi w hiszpańskiej jaskini

DNA ujawniło historię matki i córki żyjących 12 tysięcy lat temu. To opowieść o bliskości
type: item
date: 2026-02-03T06:57:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: genetyka
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: włochy
description: Dwa szkielety sprzed 12 tysięcy lat od momentu odkrycia we włoskiej jaskini intrygowały badaczy swoim ułożeniem. Osoby złożono do grobu czułym uścisku. Nowoczesne badania genetyczne ujawniły nie tylko pokrewieństwo zmarłych. Przyniosły też najstarszą diagnozę rzadkiej choroby.
encoded: W 1963 roku archeolodzy dokonali niezwykłego odkrycia w południowych Włoszech. W jaskini Grotta del Romito znaleźli wspólny grób dwóch osób. Większa postać obejmowała mniejszą, co bywa interpretowane jako gest czułości. Przez dekady badacze zastanawiali się, kim byli ci ludzie. Mniejszy szkielet, nazwany „Romito 2”, należał do osoby o wzroście zaledwie 110 centymetrów. Miała ona nienaturalnie krótkie ręce i nogi. Większy szkielet, „Romito 1”, miał 145 centymetrów, co również było niskim wynikiem jak na tamte czasy. Naukowcy długo spierali się o ich płeć i stopień pokrewieństwa. Czy łączyły ich więzy krwi, czy może wspólna choroba? Tradycyjne metody badania kości nie dawały jasnej odpowiedzi na to pytanie. Genetyczne śledztwo w skali mikro Przełom przyniosły prace międzynarodowego zespołu ekspertów z Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz współpracowników z Włoch, Portugalii i Belgii, który postanowił zbadać DNA z kości skroniowych. Ta część czaszki jest twarda jak skała i doskonale chroni materiał genetyczny przed zniszczeniem. Wyniki analizy genetycznej, opublikowane właśnie na łamach czasopisma „New England Journal of Medicine” były jednoznaczne: obie osoby to kobiety. Co więcej, badania potwierdziły, że to matka i córka. W ich kodzie genetycznym odkryto konkretną „usterkę” w genie NPR2. Gen ten działa w organizmie jak kontroler wzrostu kości. U córki naukowcy znaleźli dwie zmienione kopie tego genu. Bardzo rzadka mutacja Oznacza to, że naukowcom udało się wykryć najstarszą w historii ludzkości diagnozę rzadkiej choroby: dysplazji akromezomelicznej typu Maroteaux. Matka posiadała tylko jedną wadliwą kopię genu, co wyjaśniało jej nieco niższy wzrost. Paleogenomika pozwoliła więc zidentyfikować konkretną mutację u osób żyjących tysiące lat temu. – Dzięki zastosowaniu analizy kopalnego DNA możemy teraz zidentyfikować specyficzne mutacje u osób żyjących w pradziejach. Pomaga to ustalić, jak dawno temu istniały rzadkie schorzenia genetyczne, a także może odkryć nieznane wcześn…

jaskinia-4fac841.png
width: 1575
height: 1050

T. rex dojrzewał powoli. Paleontolodzy odkryli, że rósł nawet do czterdziestki. To Piotruś Pan wśród dinozaurów
type: item
date: 2026-01-19T07:51:03.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: dinozaury
subject: dojrzewanie
subject: kości
subject: paleontologia
subject: prehistoria
description: Powątpiewasz we własną dojrzałość? Masz jeszcze czas: okazuje się, że król dinozaurów – Tyrannosaurus rex – pełną dorosłość osiągał dopiero po czterech dekadach życia. Długoletni – dłuższy, niż do tej pory przypuszczaliśmy – wzrost miał pomóc mu osiągnąć zawrotną docelową wagę 8 ton. Wisienką na torcie jest to, że według badaczy zwykle dożywał mniej więcej trzydziestki. Czy zatem nigdy nie był w pełni dojrzały?
encoded: Przez dekady naukowcy sądzili, że T. rex kończył swój wzrost około 25. roku życia. Najnowsze badania przeprowadzone przez zespół paleontologów z Oklahoma State University, Intellectual Ventures i Chapman University ujawniają jednak, że ten ikoniczny drapieżnik mógł rosnąć aż do czterdziestki. Często jednak nie dożywał tego wieku. Skąd wiemy, ile żyły tyranozaury? Oszacowanie wieku tyranozaurów jest możliwe dzięki nowatorskiemu podejściu badawczemu opracowanemu przez matematyka i paleobiologa Nathana Myhrvolda. Polega ono na zastosowaniu zaawansowanych algorytmów statystycznych i specjalistycznego oświetlenia przekrojów kości. Wykorzystując światło spolaryzowane, może odkryć wcześniej niewidoczne pierścienie wzrostu, co umożliwia precyzyjne oszacowanie nie tylko wieku, ale i tempa dojrzewania dinozaura. Im zwierzę wolniej rośnie, tym pierścienie są bliżej siebie. W odróżnieniu od wcześniejszych analiz, które mogły uwzględniać jedynie ostatnie 10–20 lat życia dinozaura, nowe podejście pozwoliło zrekonstruować pełniejszą krzywą wzrostu. Myhrvold wyjaśnia, że tak skomponowana krzywa dostarcza realistycznego obrazu tego, jak Tyrannosaurus rex się rozwijał i jak duże były różnice pomiędzy osobnikami. Wiemy więcej. „To nie jest T. rex” W trakcie badania przeanalizowano 17 okazów – jak się zdawało – tyranozaura. Obejmowały one zarówno dorosłe, jak i młodociane osobniki: wśród nich znalazły się „Jane” i „Petey”, czyli specyficzne, nieco tajemnicze szczątki dinozaura. Okazało się, że znacząco odbiegają one statystycznie od pozostałych – może to oznaczać, że nie należą one wcale do gatunku Tyrannosaurus rex. Z niezależnych analiz wynika, że oba osobniki mogą być przedstawicielami różnych gatunków z rodzaju Nanotyrannus – nowo odkrytych mniejszych krewnych T. rexa. Pomniejszone „tyranozaury” były wcześniej mylone z młodocianymi osobnikami właściwego gatunku, a przez to trudniej było oszacować tempo dojrzewania króla dinozaurów. Mylnie przyjmowano, że dojrzewają jedynie 20 lat. …

GettyImages-1187632820-ba4125a.jpg
width: 5765
height: 3643

Zniknięcie robaka-zombie pożerającego kości budzi postrach naukowców. To mroczny, ale kluczowy składnik ekosystemu
type: item
date: 2025-10-30T06:51:40.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: ekosystem
subject: kości
subject: oceany
subject: robaki
subject: wieloryby
description: Chociaż brzmi to jak halloweenowa historia, to robaki pożerające kości są rzeczywistością. Co więcej, ich zniknięcie zamiast cieszyć, niepokoi naukowców. Są one ważnym składnikiem równowagi ekologicznej głębin oceanów. A od 10 lat słuch po nich zaginął.
encoded: Robaki-zombie, czyli pierścienice z rodzaju Osedax, są niewielkie i ukryte na dnie oceanów. Mają jednak do odegrania ogromną rolę w ekosystemie: odpowiadają za rozkładanie kości wielorybów, a dzięki temu wspierają łańcuch pokarmowy i bioróżnorodność głębinowych stref. Eksperymenty z udziałem kości humbaka nie wykazały jednak ich aktywności – co się stało z pierścienicami i czy to początek poważniejszych problemów? Niezwykły rozkładacz kości i jego rola w ekosystemie Pożeracze kości są grupą pierścienic, która odgrywa kluczową rolę w procesie dekompozycji szczątków wielorybów (i nie tylko) opadających na dno morskie. Są niezwykłe, ponieważ nie posiadają ani ust, ani przewodu pokarmowego – składniki odżywcze pozyskują dzięki symbiozie z bakteriami rozkładającymi materię kostną. Ich praca przypomina trochę horror: samice Osedax wytwarzają charakterystyczne „korzenie”, które penetrują wnętrze kości, umożliwiając rozkład i uwalnianie cennych substancji zasilających kolejne ogniwa łańcucha pokarmowego dna morskiego. Proces ten jest niezwykle ważny dla całego ekosystemu. Wielorybie szkielety tworzą dzięki temu lokalne oazy życia i bioróżnorodności, przyciągając wiele gatunków uzależnionych od tych mikrohabitatów. Badaczy bardzo martwi brak pierścienic i poszukują ich tam, gdzie tylko się da: Naukowców martwi brak „zombie” Najnowsze eksperymenty przeprowadzone przez Ocean Networks Canada oraz University of Victoria wykazały, że na kościach humbaka zanurzonych na głębokość prawie 1000 metrów u wybrzeży Kolumbii Brytyjskiej przez 10 lat nie pojawiły się żadne kolonie Osedax. Wyniki badania opublikowano w czasopiśmie „Frontiers in Marine Science”. To wyjątkowe i alarmujące odkrycie – robaki-zombie do tej pory uważano za stały elementy oceanicznej fauny. Ich brak możne oznaczać, że inne organizmy nie są w stanie efektywnie rozłożyć kości, co prowadzi do zaburzenia całego łańcucha pokarmowego na dnie oceanu. Czemu pierścienice zniknęły? Dr Fabio De Leo – naukowiec współprowadząc…

GettyImages-822752238-69b7d6a.jpg
width: 5197
height: 3452

Mierzy tylko 6 cm, a miał chronić królewskie grobowce w Egipcie. Znalezisko sprzed 3400 lat
type: item
date: 2025-09-19T09:17:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kości
subject: starożytny egipt
description: Był maleńki, a mógł pełnić kluczową rolę wśród wartowników strzegących królewskiej nekropolii. Ten unikatowy kościany gwizdek odkryto w starożytnym mieście Achetaton, które założył faraon-heretyk Echnaton. To pierwszy taki artefakt z czasów starożytnego Egiptu.
encoded: Tell el-Amarna jest jednym z najbardziej frapujących stanowisk archeologicznych Egiptu. 3400 lat temu w połowie drogi między tradycyjnymi stolicami Memfis i Tebami, faraon Echnaton rozkazał wzniesienie nowej siedziby od zupełnych podstaw. Miasto istniało zaledwie 25 lat. Potem zostało porzucone. Na jego obrzeżach powstały wykute w skałach grobowce dla rodziny królewskiej. To zapewne z nimi ma związek nowe odkrycie dokonane przez zespół pod kierunkiem prof. Michelle C. Langley z Griffith University w Australii. Gwizdek – pierwsze takie znalezisko W Tell el-Amarna, bo tak obecnie nazywa się stanowisko archeologiczne, archeolodzy prowadzą wykopaliska od wielu dekad. W czasie prac odkryli tysiące przedmiotów – skorup ceramicznych, ale też kości świadczących o diecie starożytnego społeczeństwa. W czasie analizy przedmiotów wykopanych w 2008 roku badacze natknęli się na niepozorną kostkę. Był to paliczek o długości 6,3 cm należący do racicy bydła. Ten był dość nietypowy. Jedynym celowym śladem modyfikacji jest otwór wykonany w jego wnętrzu, na całej jego długości. Eksperci uznali, że musiał być to starożytny gwizdek. Drugiego takiego wykonanego z kości do tej pory w Egipcie ery faraonów nie odkryto. – Gwizdek to bardzo niepozorny artefakt. Kość nie została zmodyfikowana przez człowieka, z wyjątkiem pojedynczego otworu, który został wywiercony przez środek i wzdłuż kości. Ta „prostota” konstrukcji znacznie różni się od wielu bardzo starannie ukształtowanych narzędzi i ozdób wykonanych z kości słoniowej, kości, drewna i innych materiałów – przekazała National Geographic Polska prof. Langley. Zagraj na kości – archeologia eksperymentalna Aby upewnić się, czy faktycznie z pomocą takiego przedmiotu można wykonywać dźwięki, wykonano dwie jego kopie artefaktu. W trakcie testowania odkryto, że grzbietowa powierzchnia proksymalnego kłykcia zapewnia idealną naturalną powierzchnię do oparcia dolnej wargi pod odpowiednim kątem, aby wdmuchiwać powietrze do gwizdka. Okazało się, że wyt…

FABRIC-KOLAZ-32-cd63a92.jpg
width: 1575
height: 1050

Rzymscy żołnierze i dziecko pod podłogą koszar – tajemniczy rytuał sprzed wieków
type: item
date: 2025-08-27T12:37:26.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Historia
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: hiszpania
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pogrzeb
description: Hiszpańscy badacze dokonali interesującego odkrycia. Okazało się, że szczątki znalezione w trakcie wykopalisk należały do starożytnego niemowlęcia. Nie spodziewali się ich głównie dlatego, że prace prowadzone były… w rzymskim obozie wojskowym. Jak kości dziecka znalazły się między żołnierzami?
encoded: Naukowcy z Uniwersytetu w Burgos i Leon przeprowadzili badania dotyczące szczątków, które odnaleziono w castrum legionu VI Victrix – obozie wojskowym w najstarszej rzymskiej osadzie w północnej Hiszpanii. Okazało się, że to kości dziecka, które – ku zaskoczeniu badaczy – złożone były w kwaterach żołnierzy niższej rangi. To pierwsze tego rodzaju odkrycie. Naukowcy opublikowali wyniki w czasopiśmie „Childhood in the Past”. Rzymianie w Hiszpanii Rzymski legion VI Victrix został założony przez cesarza Oktawiana Augusta i wysłany do Hiszpanii w I wieku p.n.e. Castrum zlokalizowane było w malowniczej przełęczy prowadzącej przez góry Asturii. Obecność szczątków dziecka w forcie była tym bardziej zaskakująca, że ten sam Oktawian August odpowiedzialny był za wiele reform w rzymskiej armii: między innymi te regulujące obecność kobiet i dzieci w obozach. Za czasów Augusta żołnierzom zakazano między innymi zawierania małżeństw w trakcie służby, co uniemożliwiało zakładanie legalnych rodzin w armii. To wszystko określało tzw. Lex Iulia et Papia. Nietypowe szczątki Kości, które badał zespół pod kierownictwem Marty Fernández-Viejo, należały do 38–42-tygodniowego niemowlęcia. Badacze chcieli szczegółowo przeanalizować szczątki w kontekście przyczyny śmierci i miejsca pochówku. Ich analiza wskazała, że dziecko nie było w pełni rozwinięte w porównaniu z szacowanym wiekiem. Wnioskowano, że mogło być niedożywione, chore lub przechodzić dużo stresu w okresie prenatalnym. Nie zaobserwowano jednakże zewnętrznych śladów urazów fizycznych, więc być może nie padło ono ofiarą dzieciobójstwa. Badacze wskazują jednak, że uduszenie czy utonięcie nie zostawiłoby śladów na kościach. Dziecko w kwaterach żołnierzy Szczątki niemowlęcia złożone były w rzymskiej dachówce umieszczonej pod podłogą. Nie byłoby w tym nic dziwnego – to ugruntowany w tradycji sposób chowania małych dzieci w Imperium Rzymskim. Specyficzna była jednak lokalizacja: do tej pory nigdy nie znaleziono kości w samych kwaterach żołni…

GettyImages-1405988321-5e43df9.jpg
width: 6059
height: 4039

Kości dzieci zakopane pod wejściem do kościoła. Odkryto je w Bytomiu
type: item
date: 2025-07-31T10:10:05.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: kości
subject: kościoły
subject: średniowiecze
description: Podczas wykopalisk archeologicznych na terenie kościoła św. Wojciecha w Bytomiu badacze odnaleźli zakopane szkielety czworga dzieci. Szczątki pochodziły z okresu średniowiecza.
encoded: Spis treści: Groby dzieci pod wejściem do kościoła w Bytomiu Niespodzianka w ostatniej chwili Zabytkowy kościół św. Wojciecha w Bytomiu Podczas ostatnich wykopalisk związanych z remontem na placu Klasztornym, gdzie znajduje się kościół św. Wojciecha, archeolodzy dokonali kolejnego niezwykłego odkrycia. Pod głównym wejściem do świątyni natrafili na ludzkie szczątki. Wstępna analiza wykazała, że szkielety pochodziły z okresu średniowiecza. W sumie zidentyfikowano kości czworga dzieci. Groby dzieci pod wejściem do kościoła w Bytomiu W miejscu, gdzie znajdowały się dziecięce groby, badacze znaleźli ozdoby z miedzi oraz brązu, ceramikę z XIII lub XIV w., a także konstrukcję z bloków kamiennych i warstwę spalenizny. – Szczegółowe badania antropologiczne oraz pobranych próbek zaprawy i tynku powinny dać nam odpowiedź, z jakiego okresu pochodzą szkielety, ale również z jakiego surowca są bloki kamienne – mówi Jarosław Święcicki, archeolog ze Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich oraz Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, który prowadzi nadzór nad wykopaliskami. Dalsze badania mają rzucić światło na to, kto dokładnie został pochowany w miejscu zabytkowego kościoła i dlaczego dzieci pogrzebano właśnie w tym rejonie. Ponadto analiza ma zawęzić okres, z którego pochodzą szczątki. Już teraz wiadomo jednak, że archeolodzy dokonali bardzo interesującej obserwacji szkieletów. – Zauważyliśmy relikty ozdoby głowy najprawdopodobniej w formie siateczki lub ozdobnej chusty. Tego jeszcze nie wiemy, ponieważ koniec dnia przyniósł nam taką niespodziankę – przekazał National Geographic Polska Jarosław Święcicki. Niespodzianka w ostatniej chwili – Mamy robocze hipotezy czekające na konsultacje. Będziemy mieli dalsze robocze spotkanie z historykiem architektury i kolejny dzień „gorącej linii” z antropologiem – dodał badacz. Dużo może się zatem wyjaśnić w ciągu najbliższych kilku dni. Nieoficjalnie uczeni spekulują, że odkrycie może okazać się sensacją, jeśli potwierdzi się, że konstrukcje …

NG-wystawki-Facebook-6--kopia-b6c54e3.png
width: 1193
height: 646

Najdłuższa rzeka w Anglii jest pełna ludzkich kości. Archeolodzy mają swoją teorię
type: item
date: 2025-02-12T14:59:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: anglia
subject: archeologia
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
description: W Tamizie, najdłuższej rzece Anglii, archeolodzy odkrywają ciągle setki ludzkich kości. Teraz wyjaśniło się, z jakiego pochodzą okresu. Naukowcy przypuszczają, że ludzi złożono tam w czasie rytuałów.
encoded: Spis treści: Tamiza pełna kości Z jakiego okresu pochodzą kości w Tamizie? Zagadkowe rytuały z dawnych epok w Tamizie Kulty wodne – nie tylko w Wielkiej Brytanii Tamiza była świadkiem wielu ważnych wydarzeń w historii Anglii. Nic w tym dziwnego, w końcu przepływa przez jej stolicę – Londyn. To w niej archeolodzy natykają się na różne zabytki, ale też ludzkie kości. Wiele z nich wydobyto też podczas w XIX i XX wieku podczas pogłębiania koryta rzeki. Tamiza pełna kości Naukowcy podsumowali właśnie szerokie badania dotyczące kości odkrytych w Tamizie. Podstawowym pytaniem było: z jakiego pochodzą okresu? Dlatego wytypowali 30 z nich i poddali datowaniu radiowęglowemu. Określenie wieku mało umożliwić rozwiązanie zagadki ich lokalizacji – na dnie wielkiej rzeki. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma naukowego „Antiquity”. Z jakiego okresu pochodzą kości w Tamizie? Na potrzeby najnowszego badania przyjrzano się szczątkom wydobytym z dolnego biegu Tamizy (tj. od śluzy Teddington do ujścia Tamizy) i obecnie przechowywanym w londyńskim Muzeum Historii Naturalnej. Z tej instytucji jest też główna autorka analizy, dr Nichola Arthur. Okazało się, że szczątki pochodzą z bardzo szerokich ram czasowych. Byli to ludzie żyjący od około 4000 lat p.n.e. do około 1800 lat n.e. Z czasów wczesnego średniowiecza, czyli od 300 do 600 roku n.e. nie odnotowano żadnych szkieletów. Może to odzwierciedlać spadek liczby ludności na tym obszarze między końcem okresu rzymskiego na początku V wieku naszej ery a ustanowieniem saksońskiego portu handlowego Lundenwic (Londynu) na początku VII wieku naszej ery. Zagadkowe rytuały z dawnych epok w Tamizie W wyniku analiz kości okazało się, że większość z nich pochodzi z okresu epoki brązu i epoki żelaza, szczególnie wczesnej i została znaleziona w górnych odcinkach rzeki. Są to lata 2300 p.n.e. – 43 n.e. Zdaniem badaczy, szczątki ludzi złożono do wody zapewne w czasie jakichś rytuałów. Takie praktyki, w czasie których składano do rzek, zbiorników wod…

tamiza-pelna-kosci-71e997e.jpg
width: 1000
height: 561

Zadziwiające znalezisko w Holandii. Odkryto podłogę wykonaną z kości
type: item
date: 2024-12-16T12:40:08.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: holandia
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
description: Wykopaliska archeologiczne w holenderskim Alkmaar odsłoniły tajemniczą podłogę. Wykonano ją ze zwierzęcych kości. Prawdopodobnie pochodzi z XV wieku.
encoded: Spis treści: Odkrycie w trakcie remontu budynku Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Kolejne badania mogą rzucić nowe światło na znalezisko Kto choć raz robił remont wie, jak uciążliwy i męczący jest to proces. Z tego splotu uciążliwości wychodzi zawsze coś dobrego – a więc efekt końcowy, zwieńczenie trudów i nerwów – ale czasem można trafić na skutki uboczne. I nie chodzi o źle wykonaną pracę, ale o odkrycia, które zdarzają się całkowitym przypadkiem, gdy ktoś ma szczęście. Tak było np., gdy podczas remontu kuchni pewna para odnalazła skarb lub (znowu podczas remontu kuchni!) kiedy mężczyzna odnalazł 400-letnie dzieło sztuki. Odkrycie w trakcie remontu budynku Jak widać, opłaca się remontować w szczególności kuchnie, ale ślady przeszłości możemy znaleźć w każdej części budynku. Przekonali się o tym archeolodzy z Holandii, którzy otrzymali osobliwe zgłoszenie z Alkmaar w północno-zachodniej części kraju. Tam podczas renowacji budynku przy ulicy Achterdam znaleziono podłogę, która została ułożona z kości zwierzęcych. Badacze w oświadczeniu podkreślają, że to bardzo rzadko spotykane znalezisko. Co ciekawe, kości nie były ułożone na całej powierzchni podłogi, lecz jedynie w jednej jej części. Analiza wykazała, że kości należały do bydła. Były to głównie kości pęcinowe (powyżej kopyta). – Byliśmy bardzo szczęśliwi, że mieliśmy okazję zobaczyć na własne oczy tę kostną podłogę. Odkrywanie czegoś z minionej epoki i dodawanie nowych informacji do historii Alkmaar jest dużym przywilejem. Tego typu podłogi można spotkać bardzo sporadycznie. W przeszłości można było je znaleźć w Hoorn, Enkhuizen i Edam, a teraz także w Alkmaar – mówi Nancy de Jong, jedna z autorek analizy archeologicznej. Dlaczego ktoś stworzył podłogę z kości? Naukowcy twierdzą, że użycie kości nie miało związku z żadnymi praktykami czarnej magii ani z konkretnym rytuałem. Raczej miało wymiar praktyczny. Być może właścicielom budynku zabrakło kafelków lub stare uległy zniszczeniu, dlatego wykorzystano kośc…

podloga-z-kosci-1-c1b1785.jpg
width: 1200
height: 676

Tak wyglądała kobieta pochowana 400 lat temu z sierpem na szyi. Spektakularna rekonstrukcja
type: item
date: 2024-11-07T14:20:02.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: cmentarze
subject: grób
subject: grobowce
subject: kobiety
subject: kości
subject: Kujawsko-Pomorskie
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wampiry
description: Zmarła w wieku zaledwie 18–20 lat. W XVII wieku pochowano ją z sierpem na szyi na cmentarzu w rejonie dzisiejszego Pnia w woj. kujawsko-pomorskim. Światowej sławy ekspert odtworzył realistyczny wizerunek kobiety.
encoded: Spis treści: Tak wyglądała „wampirka” Zosia Dlaczego kobietę pochowano w tak dziwny sposób? Pień – czy czeka nas więcej zagadek? W 2022 r. naukowcy odkryli w Pniu parę grobów, ale jeden zwrócił ich szczególną uwagę. Był to pochówek kobiety. Na jej szyi znajdował się żelazny sierp. Z kolei na palcu lewej stopy zamknięto trójkątną kłódkę. Znalezisko wzbudziło wielkie zainteresowanie w kraju i za granicą. Z tego powodu badacze postanowili odtworzyć jej realistyczny wizerunek. Właśnie zaprezentowali wynik. Tak wyglądała „wampirka” Zosia Do udziału w projekcie zaproszono znanego szwedzkiego rekonstruktora i jednocześnie archeologa, Oscara Nilssona. To on wykonał popiersie zmarłej, która archeolodzy nazywają Zosia. Dlaczego takie imię? Jak wyjaśniła National Geographic Polska Magdalena Zagrodzka z Toruńskiego Stowarzyszenia Edukacyjnego „Ewolucja”, reprezentująca zespół badaczy, tak ją określił jeden z pracowników zatrudnionych w czasie wykopalisk i takie miano już przylgnęło do zmarłej. Popiersie ukazuje młodą kobietę z jasnymi oczami i ciemnymi blond włosami. Na głowie ma jedwabny czepek – pozostałości po nim znaleźli w czasie wykopalisk archeolodzy. Oznacza to, że mogła pochodzić z zamożnej rodziny. Ciało kobiety ułożono na poduszce w staranny sposób. Eksperci zauważają, że zmarła nie była skazana za rzekome czary – ciała takich osób traktowano w inny sposób. Dlatego interpretacja tego pochówku jest dla badaczy zagadką. Wykonane rekonstrukcji wizerunku zmarłej było wieloetapowe. Pierwszym krokiem w rekonstrukcji były badania antropologiczne szkieletu wykonane przez dr Alicję Drozd-Lipińską z Muzeum we Włocławku. Kolejno przystąpiono do zrobienia tomografii i skanu czaszki zmarłej. Dr Łukasz Czyżewski z Instytutu Archeologii UMK w Toruniu przygotował pliki 3D, z których wykonano wydruk czaszki w trójwymiarze w skali 1:1. Potem do pracy przystąpił Nilsson. Artysta doklejał do wydruku kołki o różnej długości, które odzwierciedlają grubość ciała w anatomicznych punktach tw…

wampirka-d082d59.png
width: 1200
height: 630

„Frankenstein” sprzed 2500 lat. Ten szkielet został ułożony z kości 5 osób
type: item
date: 2024-11-07T09:25:27.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: epoka kamienia
subject: grobowce
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
description: Archeolodzy wykopali szkielet z czasów rzymskich. Znajdował się na starożytnej nekropolii. Badania wykazały jednak, że kości nie należały do jednej osoby, lecz pięciu.
encoded: Spis treści: Tajemniczy grób w rzymskiej nekropolii „Frankenstein” ułożony z kości co najmniej 5 osób Dlaczego ktoś tak ułożył kości? Ingerencja w szczątki zmarłych najczęściej kojarzona jest z bezczeszczeniem zwłok lub z obrzędami czarnej magii, jak to bywało w dawnych czasach. Jednak archeologia zna liczne przykłady manipulacji ludzkimi zwłokami po śmierci. Szkielety bywały wykopywane, aby np. uciąć zmarłemu głowę, spalić jego kości lub założyć na palcu u nogi kłódkę, tak jak to miało miejsce w przypadku wampirki z polskiej miejscowości Pień, której szkielet odkryto na tamtejszym cmentarzu. Tajemniczy grób w rzymskiej nekropolii Jednak znacznie rzadsze są przykłady, gdy z kości kilku osób ktoś stworzył jeden szkielet. Takiego odkrycia dokonał międzynarodowy zespół naukowców w Belgii. Uczeni badali szczątki odkryte w latach 70. XX wieku na cmentarzu z czasów rzymskich w miejscowości Pommerœul, niedaleko granicy z Francją. Wykopaliska odsłoniły wówczas 76 pochówków kremacyjnych, a także jeden grób, w którym pochowano człowieka w pozycji embrionalnej. Analiza szczątków, a także artefaktów, które znajdowały się w grobach wykazała, że większość z nich należała do Rzymian i datowano je na II–III w n.e. Jednak to właśnie pochówek, w którym pozostały ludzkie kości, najbardziej intrygował naukowców. Stwierdzono, że jest on nietypowy dla tradycji rzymskiej, choć uważano, że z tego okresu pochodził. „Frankenstein” ułożony z kości co najmniej 5 osób Nowe badanie wykazało jednak, że szkielet został ułożony z kości co najmniej pięciu osób. Datowanie radiowęglowe wykazało, że ludzie, z których ułożono szczątki, pochodzili z trzech różnych epok okresu neolitu. Najstarszy miał 9000 lat, a najmłodszy 5000. Naukowcy twierdzą jednak, że do osobliwego ułożenia tego „Frankensteina” doszło ok. 2500 lat temu. – Znane są pośmiertne manipulacje ciałami ludzkimi. Rzadziej jednak kości różnych osób są łączone w jedną „osobę”, którą następnie chowało się w grobie. Prawdopodobne, że do powstan…

wymieszane-kosci-72012ec.jpg
width: 1583
height: 1076

Dzięki DNA potwierdzono prawdziwość wydarzenia z nordyckiej sagi. To pierwszy taki przypadek
type: item
date: 2024-10-28T14:51:08.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: dna
subject: genetyka
subject: kości
subject: skandynawia
subject: średniowiecze
subject: wojna
description: Szczątki mężczyzny, które znaleziono na dnie studni zamku Sverresborg w Norwegii, należały do postaci opisanej w jednej ze średniowiecznych nordyckich sag. Taki wniosek był możliwy również dzięki analizom DNA.
encoded: Spis treści: „Sverris saga” i zatrute źródło Naukowe potwierdzenie nordyckiej sagi Kim był mężczyzna wrzucony do studni? Odpowiada DNA Czy można wierzyć średniowiecznym czy starożytnym podaniom? Ile rzeczywiście jest w nich prawdy? Naukowcy z reguły sceptycznie do nich podchodzą. Tym razem jednak uważają, że mają niezwykły dowód na chociaż częściowo potwierdzenie nordyckiej sagi sprzed 800 lat. „Sverris saga” i zatrute źródło „Sverris saga” opowiada o najeździe, który miał miejsce w 1197 roku. To wówczas król Sverre Sigurdsson i jego najemnicy zostali pokonani w zamku Sverresborg przez swoich rywali, Baglerów. Aby pogrążyć pokonanych, Baglerowie do studni wrzucili mężczyznę. W ten sposób zatruli źródło wody pitnej. Saga jak to saga. Niewiele osób sądziło, że opowieść ta jest prawdziwa. Tymczasem w 1938 roku badacze znaleźli kości w zamkowej studni. W tamtym czasie brakowało narzędzi, aby wykonać ich szczegółową analizę. Międzynarodowy zespół badaczy z Norwegii, Irlandii, Islanii i Danii opublikował właśnie artykuł na łamach czasopisma naukowego „iScience”, w którym przedstawiono ekspertyzy genetyczne i fizyko-chemiczne tych kości. Wniosek jest zaskakujący. Naukowe potwierdzenie nordyckiej sagi Eksperci najpierw wykonali badanie radiowęglowe. Jest to najbardziej popularna metoda określania wieku szczątków organicznych w archeologii. Okazało się, że ciało ma około 800 lat (metoda określa wiek w przybliżeniu). Dalsze analizy wykazały więcej zgodności z sagą. Otóż były to szczątki mężczyzny, który w chwili śmierci miał od 30 do 40 lat. – To pierwszy przypadek, kiedy osoba opisana w tych historycznych tekstach została faktycznie odnaleziona – mówi jeden z autorów analizy, profesor Michael D. Martin z Muzeum Uniwersyteckiego Norweskiego Uniwersytetu Nauki i Technologii w Trondheim w Norwegii. I pewnie się to niebawem zmieni, bo jak sam naukowiec zauważył: „w całej Europie znajduje się wiele średniowiecznych i starożytnych szczątków, które są coraz częściej badane przy uży…

sverres-saga-5d16386.png
width: 1200
height: 630

Nowe informacje o „najstarszej bitwie Europy”. Część wojowników przybyła z daleka
type: item
date: 2024-09-23T09:29:23.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: broń
subject: europa
subject: kości
subject: niemcy
subject: odkrycia archeologiczne
subject: pradzieje
description: Z Bawarii i Moraw mogli przybyć wojownicy, którzy uczestniczyli w wielkiej bitwie z lokalnymi plemionami 3300 lat temu w północno-wschodnich Niemczech w dolinie rzeki Tollense. Taki wniosek był możliwy na podstawie analizy tysięcy grotów strzał.
encoded: Spis treści: Dolina rzeki Tollense pełna kości Grot prawdę powie Armia przybyła z południa? Kiedy w Europie miały miejsce pierwsze wielkie bitwy? Z reguły kojarzmy je ze średniowieczem lub historią wielkich klasycznych cywilizacji, takich jak grecka. Okazuje się jednak, że w europejskim interiorze w pradziejach, daleko poza głównymi centrami cywilizacyjnymi, również sporo się działo na niwie militarnej. Dolina rzeki Tollense pełna kości W 2010 roku ruszyły wykopaliska w dolinie Tollense w Meklemburgii na Pomorzu Przednim w Niemczech. Miejsce to szybko stało się archeologiczną sensacją. Znaleziono tam na długości 1,5 km liczne szczątki ludzkie ze starszej epoki brązu (1300–1200 lat p.n.e.), które nosiły ślady urazów. Towarzyszyły im szkielety koni. Kości nie były umieszczone w grobach. Walały się bez ładu. Dlatego archeolodzy są pewni, że jest to świadectwo gwałtownych zdarzeń. Kilka faktów na to wskazuje. Kości należą głównie do młodych mężczyzn wyposażonych w broń. A wokół odkryto olbrzymią liczbę grotów strzał z brązu. Wygląda to na pole bitwy i to najstarsze w tej części Europy. Naukowcy szacują, że w walce uczestniczyło około 2 tys. wojów. Kto starł się w tym miejscu i z jakiego powodu? Trudno odpowiedzieć jest na to pytanie, bo ówczesna ludność północnych Niemiec nie znała pisma. Dlatego zdani jesteśmy na domysły. I na specjalistyczne analizy archeologów. Grot prawdę powie Aby odpowiedzieć na liczne pytania dotyczące pradziejowej bitwy, zespół badaczy z kilku niemieckich instytucji porównał brązowe i krzemienne groty strzał znalezione w dolinie z ponad 4000 współczesnych im grotów z całej Europy. Wyniki tej iście benedyktyńskiej pracy opublikowano w czasopiśmie naukowym „Antiquity”. – Groty strzał są swego rodzaju „dymiącym pistoletem” – mówi główny autor badań, Leif Inselmann, który zebrał ponad 4700 grotów strzał z Europy Środkowej do swojej pracy magisterskiej na Uniwersytecie w Getyndze. – Podobnie jak narzędzia zbrodni w kryminale, dają nam one wskazówkę n…

Ed-Stone-f6edc6b.png
width: 1200
height: 630

Już w czasach piramid siedząca praca zbierała żniwo. Choroby stawów były wśród skrybów codziennością
type: item
date: 2024-06-27T15:00:00.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: egipt
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: praca
subject: starożytność
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Nie tylko zwyrodnienia kręgosłupa, ale też kości śródręcza i dolnej części ud uprzykrzały życie skrybów żyjących w czasach piramid w Egipcie. Jak widać, siedzący tryb życia nie jest wynalazkiem współczesności.
encoded: W tym artykule: Historia siedzenia ma już tysiące lat Zwyrodnienia pisarzy. Chore były nie tylko kręgosłupy Wysoka pozycja społeczna = zwyrodnienia stawów i stres fizyczny Lekarze biją dziś na alarm. Zbyt długie siedzenie połączone ze złą postawą ciała fatalnie wpływa na stan naszego zdrowia. Siedzenie – szczególnie przez długi okres i bez przerw – bardzo niekorzystnie działa na kręgosłup. Może też prowadzić do otyłości i cukrzycy. Historia siedzenia ma już tysiące lat Okazuje się, że siedzący tryb życia wcale nie jest wynalazkiem XX czy XXI wieku. Zespół badaczy i badaczek z Czech pod kierunkiem dr. Petry Brukner Havelkovej z Wydziału Antropologii Muzeum Narodowe w Pradze opublikował właśnie na łamach czasopisma „Scientific Reports” wyniki analiz szczątków kostnych blisko 70 dorosłych mężczyzn, w tym 30 skrybów. Zmarli żyli w czasach Starego Państwa, czyli w latach 2700-2180 lat p.n.e. To wówczas powstała większość piramid egipskich, w tym słynna Wielka Piramida, czyli grobowiec wzniesiony dla faraona Cheopsa. Grobowce, z których pozyskano kości do analiz, znajdują się w Abusir. Na tej nekropolii również powstały piramidy, w których pochowano kilkoro władców. Zwyrodnienia pisarzy. Chore były nie tylko kręgosłupy Badacze zidentyfikowali zmiany zwyrodnieniowe stawów, które były bardziej powszechne wśród skrybów w porównaniu z mężczyznami wykonującymi inne zawody. Zmiany te dotyczyły stawów łączących dolną szczękę z czaszką, prawego obojczyka, górnej części prawej kości ramiennej (w miejscu, w którym styka się ona z ramieniem), pierwszej kości śródręcza prawego kciuka, dolnej części uda (w miejscu, w którym styka się ono z kolanem) oraz całego kręgosłupa, ale szczególnie jego górnej części. Na pierwszy rzut oka niektóre ze zmian trudno jest połączyć z siedzącą pracą skryby. Najbardziej oczywiste są zwyrodnienia kręgosłupa. I dzisiaj górna część kręgosłupa zaczyna najszybciej dokuczać osobom, które wykonują siedzącą pracę. Autorzy artykułu sugerują, że zmiany zwyrodnie…

juz-w-czasach-piramid-siedzaca-praca-zbierala-zniwo-choroby-stawow-byly-wsrod-skrybow-codziennoscia-29e6536.jpg
width: 5529
height: 3744

Chińskie groby na prekolumbijskim stanowisku archeologicznym w Peru. Skąd się tam wzięli Azjaci?
type: item
date: 2024-04-10T09:27:32.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: ameryka południowa
subject: archeologia
subject: chiny
subject: cmentarze
subject: grobowce
subject: kości
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
subject: Wolny czas
description: Niedaleko elitarnego mauzoleum z VIII–X w. w Castillo de Huarmey w Peru, w którym pochowano wśród niezliczonych skarbów kilkadziesiąt osób, polscy archeolodzy odkryli dwa pochówki… Chińczyków. To było spore zaskoczenie na naukowców.
encoded: W tym artykule: Nietypowe groby i zaskoczenie studentów Skąd przyszli? Kim byli? Chińczyk w Peru. Skąd i kiedy tam trafił? Co mówią kości zmarłego? Ponad dekadę temu to była prawdziwa sensacja archeologiczna. Wiadomość obiegła cały świat. W 2010 roku naukowcy pod kierunkiem prof. Miłosza Giersza i dr hab. Patrycji Prządki-Giersz z Uniwersytetu Warszawskiego dokonali w Peru odkrycia pierwszego w historii zbiorowego pochówku kobiet najwyższych elit imperium Wari sprzed ponad tysiąca lat. Wraz ze zmarłymi do grobów złożono ponad 1300 przedmiotów wykonanych ze złota, srebra, brązu, zdobionej ceramiki, drogich kamieni, drewna, kości oraz muszli. Wydawać by się mogło, że więcej zaskoczeń w Castillo de Huarmey już nie wchodzi w grę. A jednak. Nietypowe groby i zaskoczenie studentów O najnowszych, nietypowych odkryciach pisze na łamach Archeowieści prof. Wiesław Więckowski. To antropolog fizyczny z Katedry Archeologii Ameryk Wydziału Archeologii UW, który współpracuje z badaczami w Castillo de Huarmey. Do znaleziska doszło w 2017 roku, ale dopiero teraz badacze opracowali znalezisko i opublikowali je w specjalistycznym czasopiśmie „International Journal of Osteoarchaeology”. Zagadkowe groby odkryto na południe od wzgórza Castillo w obrębie strefy budynków o charakterze ceremonialnym lub audiencjonalnym, której dziedzińce służyły zgromadzeniom publicznym. W samym centrum założenia archeolodzy natrafili na doskonale zachowane tkaniny. Wśród nich szybko zauważono doskonale zmumifikowane ciało. – Ekscytacja studentów pracujących na tym odcinku była wielka. Wraz z postępem prac odsłaniano więcej tkanin i szybko okazało się, że zmumifikowane zwłoki były pochowane w pozycji wyprostowanej, owinięte w czerwoną, grubo tkaną tkaninę. Było to o tyle dziwne, że zwyczajowy sposób grzebania zmarłych na tym obszarze to forma tak zwanego fardo, czyli tobołu grzebalnego, w którym ciało było umieszczane w mocno skurczonej pozycji – wspomina prof. Więckowski. Dyskusje na temat enigmatycznego p…

chinskie-groby-na-prekolumbijskim-stanowisku-archeologicznym-w-peru-skad-sie-tam-wzieli-azjaci-cb66881.png
width: 1200
height: 630

Znaleziono ludzkie szczątki w kanałach więzienia. Miały kilka tysięcy lat
type: item
date: 2024-03-28T08:59:13.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: grobowce
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
description: Podczas budowy nowego więzienia w Anglii odnaleziono ludzkie szczątki. Okazało się, że był to pochówek człowieka, którego pogrzebano ok. 4500 lat temu.
encoded: W tym artykule: Neolityczne szczątki w więziennych kanałach Kości były bardzo dobrze zachowane Czym był kopiec, który znajdował się obok grobowca? Wykopaliska doprowadziły również do odkrycia rzymskiej drogi W angielskiej wsi Full Sutton w hrabstwie East Yorkshire odbywała się budowa nowego więzienia. Podczas prac kanalizacyjnych natrafiono na ludzki szkielet. Pracownicy budowy zawiadomili o odkryciu lokalnych archeologów, którzy od razu przyjechali na miejsce. Stanowisko zostało zabezpieczone, a kości poddano badaniom. Neolityczne szczątki w więziennych kanałach Szczątki znajdowały się na niewielkim, okrągłym pomniku. Zmarły został umieszczony w jamie grobowej w pozycji embrionalnej. Datowanie wykazało, że człowiek ten żył ok. 4500 lat temu. Zespół badaczy stwierdził, że to nie pierwszy taki pochówek na okrągłym kurhanie. W Wielkiej Brytanii kilkukrotnie odnajdywano podobne groby. – Teren ten był uprawiany przez rolników, a w wyniku orki ziemia została naruszona. Jednak biorąc pod uwagę warunki gruntowe, szczątki te były zaskakująco dobrze zachowane – powiedział rzecznik Yorkshire Water, firmy, która odpowiada za budowę nowego więzienia. Kości były bardzo dobrze zachowane Zespół dodał, że warunki tutejszej gleby nie były na tyle korzystne, aby szczątki ludzkie mogły przetrwać tak długi czas. Jednak grób zasypano „mieszaniną spalonego kamienia i węgla drzewnego” z sąsiedniego kopca, co mogło pomóc szczątkom przetrwać. – Pochówek nie zawierał żadnych artefaktów. Jednak same kości stanowią ważne źródło naukowe. Specjalistyczne analizy często dostarczają dowodów, które mogą rzucić światło na życie danej osoby – przekazali naukowcy w oświadczeniu. Najstarsze szczątki człowieka w Polsce należą do neandertalskiego dziecka. Gdzie się znajdują? Najstarsze szczątki człowieka w Polsce pochodzą sprzed ponad stu tysięcy lat. Są to kości dłoni należące do neandertalskiego dziecka. Nie jest jasne, czym dokładnie był ów kopiec, który znajdował się nieopodal grobu. Badacze sugerują…

szkielet-w-kanalach-wiezienia-86250b6.png
width: 1536
height: 864

W Danii odkryto czaszkę „bagiennej mumii”. Nosi ślady brutalnego morderstwa
type: item
date: 2024-02-16T08:29:14.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: badania
subject: czaszka
subject: Edukacja
subject: kości
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: prehistoria
description: Archeolodzy dokładnie zbadali czaszkę bagiennej mumii, którą odkryto w Danii. Okazało się, że człowiek ten 5000 lat temu został złożony w ofierze. Wcześniej brutalnie go pobito.
encoded: W tym artykule: Kim był człowiek z Vittrup? Mężczyzna nie pochodził z Danii Człowiek z Vittrup mógł zostać złożony w ofierze W pobliżu wsi Vittrup w Danii w 1915 roku archeolodzy natknęli się na rów, w którym znajdowały się ludzkie i bydlęce szczątki. Po analizie okazało się, że zarówno człowiek, jak i zwierzę datowane są na podobny okres, ok. 3800–3500 lat p.n.e. Kości te zostały przewiezione do Duńskiego Muzeum Narodowego, gdzie trafiły do magazynu. Zapomniano o nich na prawie sto lat. Kim był człowiek z Vittrup? Dopiero w XXI wieku naukowcy znów zainteresowali się szczątkami odkrytymi na torfowisku. Badania sprzed kilku lat wykazały, że człowiek z Vittrup żył jednak między 3300 a 3100 r. p.n.e. W ubiegłym roku naukowcy z Uniwersytetu w Göteborgu w Szwecji postanowili jeszcze raz przyjrzeć się zmarłemu. Badacze doszli do zaskakujących wniosków, które opisali na łamach czasopisma naukowego „PLOS One”. Zespół stwierdził, że człowiek z Vittrup mógł być wędrownym handlarzem krzemienia, być może imigrantem, który w tym regionie napotkał lokalną ludność. Spotkanie nie skończyło się jednak dla niego zbyt dobrze. Ślady na kościach sugerują, że został bardzo brutalnie zamordowany. Pozostałości po człowieku z Vittrup to jedynie prawa kostka, lewa dolna goleń oraz fragmenty czaszki wraz ze szczęką i 16 zębami. To jednak wystarczyło, aby ustalić, że człowiek ten zmarł w wieku ok. 30–40 lat. Mężczyzna nie pochodził z Danii – Śmiertelnie zmaltretowane ciało człowieka z Vittrup zostało złożone na duńskim bagnie, prawdopodobnie w ramach rytualnej ofiary. Do tego wydarzenia doszło ok. 5100–5300 lat temu, czyli w okresie lokalnej kultury pucharów lejkowatych – napisał zespół w artykule. Badacze odnaleźli różnice w cechach morfologicznych czaszki między człowiekiem z Vittrup a neolitycznymi rolnikami zamieszkującymi tereny dzisiejszej Danii. – Ten handlarz przypominał raczej łowców-zbieraczy, którzy zamieszkiwali Skandynawię w ciągu poprzednich tysiącleci – twierdzą uczeni. I dodają…

bagienna-mumia-e799a48.jpg
width: 1913
height: 1410

Kilkadziesiąt pochówków z maskami i drewniane berła. Spektakularne odkrycie sprzed tysiąca lat w Peru
type: item
date: 2023-11-27T11:40:38.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: andy
subject: archeologia
subject: cmentarze
subject: kości
subject: mumia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: peru
subject: Wolny czas
description: 73 nienaruszone pochówki z rzeźbionymi maskami i piękne drewniane berła odkryto w Pachacámac na południe od Limy w Peru. Znaleziska dokonali archeolodzy z Papieskiego Katolickiego Uniwersytetu w Peru pod kierownictwem prof. Krzysztofa Makowskiego. Znaleziska pochodzą z czasów Imperium Wari i mają około tysiąca lat.
encoded: W tym artykule: W dawnych Andach nikt nie umierał… Pachacámac – wyrocznia i świątynia Zwalony mur – kluczem do sukcesu archeologów Kim byli zmarli? Piękne drewniane berła zdobione wizerunkiem dostojników Co już wiemy o Pachacámac? Pochówki mają formę tobołów grzebalnych. Oznacza to, że zmarłych zawinięto w tkaniny. Ciekawostką jest fakt, że zmarli obu płci mieli przytwierdzone do tobołów maski z rzeźbionego drewna i ceramiki. Groby pochodzą z okresu ekspansji Imperium Wari, czyli z lat 800–1100 n.e. O odkryciu pierwszy poinformował serwis Archeowieści. Zdaniem badaczy toboły, czyli ciała ludzi zawinięte w tkaniny, początkowo składano indywidualnie, a później także grupowo. Natomiast stan zachowania większości z nich jest rewelacyjny. W dawnych Andach nikt nie umierał… – W Andach przedhiszpańskich nikt nie umierał. Wszyscy byli predestynowani do dalszego życia w równoległym świecie przodków (hurin pacha). Warunkiem było, aby członkowie rodziny spełnili swój obowiązek i przygotowali zmarłego do dalszego życia – wyjaśnia prof. Makowski. W jego ocenie powszechność tobołów grzebalnych na cmentarzyskach wybrzeża Peru w okresach późnych (800–1531/32) i na początku okresu kolonialnego w przypadku pochówków wszystkich grup wiekowych obu płci jest świadectwem, że wspomniany obowiązek zapewnienia ciągłości życia po życiu swoim bezpośrednim przodkom był traktowany bardzo na poważnie. – Wszak to zmarli powracają co roku na ziemię i pilnują zbiorów. Od nich też zależy obfitość wody, która spływa z gór na pustynne wybrzeża i wypełnia kanały nawadniające – dodaje naukowiec. Pachacámac – wyrocznia i świątynia Pachacámac była bardzo znaną świątynią i wyrocznią bóstwa Pacha Kamaq w późniejszym okresie – w czasie panowania Inków. Jego imię oznacza „ten, który daje życie ziemi”. Pochówki znaleziono na terenie rozległego zespołu cmentarzysk z różnych okresów, u stóp Świątyni Malowanej. Nekropole odkrył już pod koniec XIX wieku Max Uhle, który jest uważany za pioniera archeologii naukowej…

kilkadziesiat-pochowkow-z-maskami-i-drewniane-berla-spektakularne-odkrycie-w-peru-sprzed-tysiaca-lat-0ff6dae.png
width: 1200
height: 630

W Egipcie odkryto grobowiec faraońskiego skryby. Przez siedzącą pracę miał problemy z kręgosłupem
type: item
date: 2023-11-06T10:18:40.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: egipt
subject: grób
subject: grobowce
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: starożytny egipt
subject: Wolny czas
description: Zmarł w wieku zaledwie 25 lat. Cierpiał na artretyzm, a jego kręgosłup był zniszczony przez siedzący tryb życia. Czescy archeolodzy odkryli w Egipcie grobowiec faraońskiego skryby sprzed 2500 lat.
encoded: W tym artykule: Grobowiec faraońskiego skryby z czasów okupacji Jak wyglądał grobowiec? Rabusie byli pierwsi, zostawili szkielet Archeolodzy z Czeskiego Instytut Egiptologii na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Karola w Pradze od lat prowadzą wykopaliska na nekropolii w Abusir w Egipcie. Znajdują się tam nie tylko faraońskie piramidy, ale również grobowce należące do wysokich urzędników i świty egipskich królów. Grobowiec faraońskiego skryby z czasów okupacji W I tysiącleciu przed naszą erą Egipt znacząco osłabł politycznie i militarnie. Wpadał w obce ręce. To właśnie z tych czasów pochodzi grób skryby, na który natknął się zespół czeskich egiptologów. Do odkrycia doszło w kwietniu tego roku wśród innych szybowych grobowców z okresu saicko-perskiego, czyli XXVI i XXVII dynastii. Skrywał się tam grobowiec skryby sprzed 2500 lat. To wówczas perski władca Kambyzes podbił i podporządkował sobie Egipt. On i kilku kolejnych władców perskich było faraonami, czyli królami Egiptu. – Jest to bogato zdobiony grobowiec szybowy średniej wielkości, którego właściciel, niejaki Dżehutimhat, pełnił funkcję królewskiego skryby – wyjaśnia prof. Ladislav Bareš, który od ponad dwóch dekad koordynuje czeskie wykopaliska w tym rejonie. W jego ocenie to znalezisko rzuca światło na zmiany zachodzące w Egipcie w tych burzliwych czasach, czyli w VI i V wieku p.n.e. Jak wyglądał grobowiec? Grobowiec faraońskiego skryby składał się z trzech zasadniczych elementów. Pierwszym była cześć naziemna, ale ona została zniszczona już w starożytności. To tam bliscy zmarłego składali dary. Druga część to 14-metrowy szyb prowadzący do podziemi. Trzecia i zasadnicza część grobowca to właśnie komora grobowa wykuta głęboko pod ziemią. To na nią natknęli się czescy egiptolodzy w tym roku. Komora grobowa jest bogato zdobiona hieroglifami i rozmaitymi scenami. Na przykład północna ściana pokryta jest zaklęciami, które miały chronić przed ukąszeniem węży. Po raz pierwszy zapisano je w Tekstach Piramid, czyli na ściana…

w-egipcie-odkryto-grobowiec-faraonskiego-skryby-przez-siedzaca-prace-mial-problemy-z-kregoslupem-839ded2.jpg
width: 2000
height: 1333

Wyjątkowy grób sprzed setek lat. Pochowano w nim człowieka, który miał 4 metalowe palce
type: item
date: 2023-11-03T15:31:06.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: Edukacja
subject: kości
subject: niemcy
subject: odkrycia
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Wolny czas
description: Archeolodzy w Niemczech odnaleźli grób, w którym pochowano mężczyznę w średnim wieku. Naukowcy zauważyli, że do jednej dłoni była przymocowana proteza, składająca się z czterech metalowych palców.
encoded: W tym artykule: Mężczyzna z czterema protetycznymi palcami Bardzo rzadkie odkrycie Stracił palce, żył dalej Najstarsza proteza na świecie Niemieccy archeolodzy odkryli niezwykły grób. Pochowano w nim mężczyznę, który nie miał czterech palców lewej dłoni. W ich miejscu znajdowała się jednak metalowa proteza. Badacze uważają, że zmarły stracił palce w wyniku amputacji. Pochówek odnaleziono podczas prac rurociągowych w pobliżu kościoła parafialnego św. Grzegorza w Freising, w Bawarii. Mężczyzna z czterema protetycznymi palcami – Nawet dla doświadczonych archeologów to znalezisko jest czymś wyjątkowym – napisali w oświadczeniu naukowcy. – Na pozostałości dłoni znajdowała się wyrafinowana konstrukcja wykonana z żelaza – czytamy. Analiza szkieletu wykazała, że mężczyzna miał 30–50 lat. Uczeni datują jego pochówek na lata 1450–1620. Sama proteza była wynalazkiem średniowiecznym. Naukowcy podkreślają, że to kolejny dowód na to, że w ówcześni lekarze tworzyli innowacje. Miały one ułatwiać życie ludziom, którym amputowano kończyny. – Obecnie w Europie Środkowej znanych jest około 50 podobnych protez z okresu późnego średniowiecza i czasów nowożytnych. Należą do nich zarówno proste, nieruchome protezy, jak i te z elementami mechanicznymi – wyjaśniają niemieccy badacze. Bardzo rzadkie odkrycie Proteza składała się z palców: wskazującego, środkowej, serdecznego i małego. Każdy z nich jest nieruchomy. Znajdują się w pozycji, która imituje naturalny układ dłoni. Palce są delikatnie zakrzywione. – Protezę prawdopodobnie przywiązano pasami do kikuta ręki – mówi dr hab. Walter Irlinger, kierownik wydziału konserwacji w Bawarskim Państwowym Urzędzie Ochrony Zabytków, który badał i zabezpieczał szkielet. Jak dawniej plombowano zęby? Historia implantów sięga 2300 lat Protezy i implanty zębowe nie są wynalazkiem współczesnej medycyny. Odkrycie najstarszego implantu zębowego na terenie północnej Francji dowodzi, że starożytni Celtowie byli nie tylko wojo... Naukowcy nie wiedzą, w jaki spo…

proteza-b0a619e.jpg
width: 7785
height: 4379

Walki na większą skalę odbywały się w Europie o 1000 lat wcześniej, niż sądzono. Dowody w masowym grobie
type: item
date: 2023-11-02T16:01:45.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: broń
subject: hiszpania
subject: jaskinie
subject: konflikty
subject: kości
subject: neolit
subject: odkrycia archeologiczne
subject: wojna
subject: Wolny czas
description: Wielomiesięczne i szeroko zakrojone walki mogły mieć miejsce w Europie nawet ponad 5 tysięcy lat temu. Poświadczają to kości mężczyzn odkryte w masowym grobie w hiszpańskim schronisku skalnym.
encoded: W tym artykule: Masowy grób w schronisku skalnym Dowody na długotrwałe walki zapisane w kościach Jak wyglądał pierwszy duży konflikt zbrojny w Europie? Walki i szersze konflikty międzyludzkie towarzyszyły naszemu gatunkowi od zarania. Kiedy jednak przerodziły się w bardziej zorganizowane i długotrwałe działania? W Europie miało to nastąpić dopiero w epoce brązu, czyli około 4000 do 2800 lat temu. Masowy grób w schronisku skalnym Historię wielomiesięcznych i intensywnych walk należy jednak przesunąć o tysiąc lat. Przekonują o tym hiszpańscy archeolodzy w artykule opublikowanym w naukowym periodyku „Scientific Reports”. Międzynarodowy zespół badaczy ponownie przyjrzał się ponad 300 szkieletom złożonym w schronisku skalnym w San Juan ante Portam Latinam w regionie Rioja Alavesa w północnej Hiszpanii. Poszukiwali śladów po ranach zagojonych i niezagojonych (w wyniku których ludzie umarli). Masowy grób sprzed tysięcy lat odkryto przypadkowo w 1985 roku. Wówczas spychacz odsłonił kości ludzkie. Wykopaliska ratownicze ruszyły dopiero w 1990 roku. Dowody na długotrwałe walki zapisane w kościach Okazało się, że kości należącej do 65 osób nosiły ślady po niezaleczonych urazach, a 89 – po takich, które się zagoiły. To bardzo duże liczby – uznali badacze – bo dotyczą ponad 23 proc. osób pochowanych w schronisku skalnym. Urazy charakterystyczne dla walk mieli w dużej mierze młodzi i dorośli mężczyźni. Ponad 74 proc. niezagojonych urazów i 70 proc. zagojonych urazów miało miejsce u dorastających lub dorosłych mężczyzn, co stanowi znacznie wyższy odsetek niż u kobiet i stanowi niespotykaną liczbę w porównaniu do innych europejskich miejsc masowych pochówków z okresu neolitu. Naukowcy zwracają uwagę, że wiele śmiertelnych urazów nie jest widocznych w kościach, bo dotyczy tkanek miękkich. Można zatem przypuszczać, że więcej osób pochowanych w hiszpańskim schronisku skalnym zmarło w wyniku konfliktu. Udało się też ustalić, ile lat mają kości. Wszystko dzięki badaniom z wykorzystaniem…

walki-na-wieksza-skale-odbywaly-sie-w-europie-o-1000-lat-wczesniej-niz-sadzono-dowody-w-masowym-grobie4-04c3f7c.png
width: 1200
height: 630

Stragany, monety i kości sprzed ponad 200 lat. Odkrycia archeologiczne na Placu Trzech Krzyży w Warszawie
type: item
date: 2023-10-26T07:13:07.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: archeologia
subject: droga
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: polskie miasta
subject: warszawa
subject: Wolny czas
description: Pozostałości straganów, monety i kości zwierząt nawet sprzed 200 lat odkryli archeolodzy w czasie badań na Placu Trzech Krzyży w centrum Warszawy. Towarzyszyły przebudowie nawierzchni. Współcześni drogowcy mieli też okazję przyjrzeć się technice pracy swoich poprzedników.
encoded: W tym artykule: Stragany wśród błota Koniec targu. Wkracza Komisja Brukowa Bruk z czasów PRL Co dalej z brukiem? Plac Trzech Krzyży to miejsce znane warszawiakom. Swoją nazwę zawdzięcza dwóm kolumnom, które zwieńczone są pozłacanymi krzyżami. Trzeci krzyż jest nieco ukryty. Trzyma go posąg świętego Jana Nepomucena. Plac uzyskał swój kształt w XVIII wieku. Jako że znajduje się w ciągu Traktu Królewskiego w Warszawie, zapuszczają się tam również turyści w drodze do budynków parlamentu czy do Łazienek Królewskich. W ostatnim czasie trwała jego przebudowa. Okazało się, że już kilkanaście centymetrów pod asfaltem znajdowały się skarby przeszłości. Stragany wśród błota Pod koniec XVIII wieku w miejscu obecnego placu utworzono targowisko miejskie. Jego nawierzchnia nie była utwardzona. Co ciekawe, bruk w okolicach placu ułożono w połowie XVIII wieku. Jednak sam plac nie zmienił się pod tym względem. Idąc po zakupy, mieszkańcy często brodzili w błocie i w odchodach koni, które w tamtych czasach były popularnym środkiem transportu. – Podczas prac archeologicznych odnaleźliśmy jego [targu – przyp. red.] pozostałości – dosyć dobrze zachowane drewniane elementy stoisk oraz kości zwierzęce. Ubój zwierząt na stoiskach z mięsem odbywał się na miejscu – stąd odnalezione kości, głównie świńskie – podał warszawski Zarząd Dróg Miejskich. Udało się też natrafić na cenniejsze znaleziska. Archeolodzy odkopali monety pochodzące sprzed kilkuset lat. Koniec targu. Wkracza Komisja Brukowa Targowisko funkcjonowało na placu aż do około 1830 roku. Wówczas je zamknięto. Stało się to w wyniku decyzji Komisji Brukowej. Była ona powołana w 1740 roku pod kierunkiem marszałka wielkiego koronnego Franciszka Bielińskiego w celu poprawy warunków sanitarnych w Warszawie. Komisja działała jednak stopniowo. Dopiero w 1831 roku podjęła decyzję o wybrukowaniu placu. – Aby ułożyć bruk na placu, należało pozbyć się istniejącego targowiska. Budowniczowie nie rozbierali jednak straganów, a po prostu zrównali je …

plac-trzech-krzyzy-96ba8f6.png
width: 1200
height: 630

Który okres w dziejach Bliskiego Wschodu był najbardziej brutalny? Naukowcy mają odpowiedź
type: item
date: 2023-10-10T14:28:12.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: bliski wschód
subject: irak
subject: iran
subject: izrael
subject: jordania
subject: konflikty
subject: kości
subject: mezopotamia
subject: Onet
subject: syria
subject: turcja
subject: wojna
subject: Wolny czas
description: Najbardziej brutalny okres w dziejach starożytnego Bliskiego Wschodu miał miejsce około 4500–3300 lat p.n.e. w okresie chalkolitu. Takie ustalenie naukowców możliwe było po przeanalizowaniu kilku tysięcy szkieletów z urazami.
encoded: W tym artykule: Szczyt przemocy na Bliskim Wschodzie w czasach chalkolitu Jakie były przyczyny konfliktów? Epoka brązu i później Obszar Bliskiego Wschodu był w miejscem, w którym powstały pierwsze znane cywilizacje. To tam doszło do udomowienia zwierząt i niektórych roślin, na przykład zbóż. Znajomość rolnictwa rozprzestrzeniła się stamtąd do Europy. Na Bliskim Wschodzie istniały też wielkie cywilizacje – sumeryjska, asyryjska czy hetycka. Jest to zatem obszar bardzo interesujący dla badaczy przeszłości człowieka. Szczyt przemocy na Bliskim Wschodzie w czasach chalkolitu Naukowcy byli świadomi, że na terenie Bliskiego Wschodu od tysiącleci dochodziło do różnego rodzaju konfliktów zbrojnych i agresji. Jednak nikt do tej pory nie zajął się tym zagadnieniu bliżej. Nie było jasne, kiedy dochodziło najczęściej do przemocy. Zespół naukowców z Niemiec, Hiszpanii i Polski postanowił przyjrzeć się kościom ludzkim z Bliskiego Wschodu. Pochodziły z Turcji, Iraku, Iranu, Syrii, Libanu, Izraela i Jordanii i były datowane na lata 12 000–400 p.n.e. Dzięki takiemu szerokiemu zakresowi chronologicznemu udało się dokonać ciekawych obserwacji. W sumie przeanalizowano ponad 3500 szkieletów pod kątem urazów czaszek lub ran zadanych bronią. Wyniki opublikowali na łamach czasopisma naukowego „Nature Human Behavior”. Jakie były przyczyny konfliktów? Okazało się, że najwięcej urazów miało miejsce około 4500–3300 lat p.n.e., czyli w okresie chalkolitu. Autorzy publikacją sugerują, że przemoc w tym czasie zbiegła się z powstaniem pierwszych scentralizowanych protopaństw. Wówczas sporadyczne utarczki i waśnie poszły w zapomnienie. Nastała epoka konfliktów zbrojnych na dużą skalę. Chalkolit to epoka, która nastąpiła po neolicie. Jeszcze w neolicie gęstość zaludnienia była niska, mimo że rolnictwo rozprzestrzeniało się na coraz większe tereny. Od około 4400 lat p.n.e. zmieniły się warunki klimatyczne i było bardziej sucho. Być może była to jedna z przyczyn rozwoju pierwszych miast. Wtedy tworząc…

bliski-wschod-3cfb169.jpg
width: 1280
height: 863

W krypcie katedry w Świdnicy odnaleziono ludzkie kości. Niektóre należały do dzieci
type: item
date: 2023-10-10T13:28:22.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: kości
subject: kościoły
subject: polska
description: Archeolodzy prowadzili badania w krypcie katedry świdnickiej, która znajdowała się w podziemiach. Odnaleźli tam kości co najmniej 38 osób. Troje z nich to dzieci.
encoded: W tym artykule: W podziemnej krypcie odnaleziono kości co najmniej 38 osób W pomieszczeniu znajdował się również sarkofag i ossuarium Katedra w Świdnicy ma najwyższą wieżę na całym Śląsku W sierpniu tego roku w podziemiach katedry św. Stanisława i św. Wacława w Świdnicy odbywały się prace budowlane. Robotnicy przebili się wówczas przez ścianę i odnaleźli dodatkowe pomieszczenie, które okazało się kryptą. Podczas kilku miesięcy badań odnaleziono wiele niezwykłych zabytków. Teraz badacze przekazali, że w krypcie znajdowały się również kości co najmniej 38 osób. W podziemnej krypcie odnaleziono kości co najmniej 38 osób Rzeczniczka Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu Małgorzata Moczulska przekazała, że badaniem ludzkich szczątków znalezionych w podziemiach gotyckiej katedry zajmuje się antropolog z tej samej uczelni, prof. Jacek Szczurowski. – Samo znalezienie i eksploracja szczątków to dopiero początek badań, z których dowiemy się m.in. z jakiego powodu zmarły osoby, których szczątki złożone zostały w krypcie, w jakim były wieku, jak się odżywiały i z jakiej warstwy społecznej pochodziły – przekazał naukowiec w rozmowie z PAP. – Ta krypta najprawdopodobniej przez wiele lat służyła jako pomieszczenie, gdzie przenoszone były kości. Nie wiemy tylko skąd: czy z innego miejsca w kościele, czy też z cmentarza przy świątyni. W krypcie znaleźliśmy liczne kości szkieletu postkranialnego i 17 czaszek. Na dziś wiemy, że należały do 38 osób. Wśród nich jest trójka dzieci. Jedno z nich zmarło w okresie okołoporodowym – powiedział prof. Szczurowski. W pomieszczeniu znajdował się również sarkofag i ossuarium Badacz przyznał, że antropolodzy będą chcieli teraz ustalić płeć tych osób, a także wiek, w którym zmarły. – Ze śladów na kościach odczytamy czy chorowali, jak się odżywiali, czy ciężko pracowali. Dowiemy się, na co liczymy, czegoś więcej o ówczesnym społeczeństwie Świdnicy – przyznał naukowiec. Badacze zaznaczają, że kolejne badania mogą również rzucić nowe światło na hist…

katedra-sw-stanislawa-biskupa-i-meczennika-i-sw-waclawa-meczennika-w-swidnicy-f89d5c0.jpg
width: 1000
height: 667

Zjawiskowa rekonstrukcja twarzy średniowiecznego Polaka. Mężczyzna cierpiał na dwie rzadkie choroby
type: item
date: 2023-09-21T12:22:00.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: choroby
subject: Edukacja
subject: kości
subject: odkrycia
subject: rekonstrukcja
description: Naukowcy dokonali rekonstrukcji twarzy średniowiecznego mężczyzny, który cierpiał na niskorosłość. Jego szczątki odnaleziono na cmentarzysku w Łeknie. Badacze odkryli wówczas, że pochowano go w nietypowy sposób.
encoded: W tym artykule: Badania szkieletu średniowiecznego mężczyzny Rekonstrukcja twarzy Polaka chorującego na rzadkie choroby Stanąć twarzą w twarz z osobą z przeszłości W grudniu ubiegłego roku polscy badacze dokonali niecodziennego odkrycia. Naukowcy z Uniwersytetu w Liverpoolu, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i Uniwersytetu Arizony dokonali analizy wyjątkowych szczątków, które odnaleziono na cmentarzysku w Łeknie. Współcześnie to mała wieś znajdująca się w województwie wielkopolskim, która liczy ponad 600 mieszkańców. W średniowieczu jednak była średniej wielkości miastem szlacheckim. Badania szkieletu średniowiecznego mężczyzny Od lat 80 na terenie klasztoru odbywały się wykopaliska archeologiczne. Polscy uczeni zlokalizowali wówczas dawny cmentarz, na którym pochowano kilkaset osób. W artykule naukowym, w którym opisano ubiegłoroczne badania, naukowcy poinformowali, że ich uwagę zwróciły szczątki nazwane Ł3/66/90. Szkielet należał do mężczyzny, który został pochowany w nietypowym miejscu, z dala od innych grobów, na pozostałościach wału grodu. Badania wykazały, że człowiek ten cierpiał na wiele rodzajów dysplazji. To nieprawidłowości w wyglądzie komórek oraz zaburzeniu w budowie tkanki, które mogą wskazywać m.in. na zaburzenia budowy lub różnicowania komórek oraz ich struktury. – Dr Elżbieta Miłosz w poprzednich badaniach ustaliła, że mężczyzna chorował na achondroplazję. Jednak nasza analiza wykazała, że cierpiał także na dyschondrosteozę Lériego-Weilla i hemimielię łokciową – mówiła przed rokiem w rozmowie z National Geographic dr Magdalena Matczak. Oszałamiająca rekonstrukcja twarzy Homo sapiens sprzed 45 tys. lat. Tak wyglądali nasi przodkowie Naukowcy dokonali zjawiskowej rekonstrukcji twarzy człowieka rozumnego. To najstarszy Homo sapiens, którego genom zsekwencjonowano. Rekonstrukcja twarzy Polaka chorującego na rzadkie choroby – Achondroplazja była najczęściej spotykaną dysplazją w zapisie archeologicznym. Jednak dyschondrosteozę Lériego-Weilla …

sredniowieczny-karzel1-808fb54.png
width: 560
height: 353

Zagadkowe praktyki sprzed 6 tys. lat. „Recykling” kości zmarłych ludzi w hiszpańskiej jaskini
type: item
date: 2023-09-21T06:43:01.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: antropologia
subject: archeologia
subject: cmentarze
subject: kości
subject: odkrycia archeologiczne
subject: Onet
subject: paleontologia
subject: Wolny czas
description: Kości zmarłych ludzi, złożone blisko 6 tysięcy lat temu we wnętrzu jaskini Cueva del Mármoles, były wtórnie wykorzystane po ich śmierci. Z części kości długiej wykonano na przykład narzędzie, a z czaszki... puchar.
encoded: W tym artykule: Jaskinia jako miejsca pochówków Odkrycia z Cueva del Mármoles Puchar z czaszki. Do czego służył? Takie są wyniki z badań naukowców ze Szwajcarii i Hiszpanii, które opublikowano w czasopiśmie „Plos One”. Co ciekawe, w analizach wzięli udział eksperci medycyny sądowej. Nie jest to pierwsza jaskinia na Półwyspie Iberyjskim, w której naukowcy natknęli się na tego typu zagadkowe praktyki dotyczące ludzkich zwłok. Jaskinia jako miejsca pochówków Ludzie składali swoich zmarłych w jaskiniach od tysięcy lat na różnych kontynentach. Również z Polski znamy takie przykłady. Na przykład w Jaskini Borsuka koło Krakowa w Małopolsce naukowcy znaleźli pochodzące z paleolitu szczątki dziecka. Było pochowane wraz z licznym zestawem ozdób. Praktyka składania zwłok w jaskiniach stała szczególnie powszechna na południu Półwyspu Iberyjskiego od około IV tysiąclecia p.n.e. Na stanowiskach archeologicznych w tym regionie powszechne są również dowody różnego rodzaju manipulacji pochowanymi szczątkami ludzkimi. Mowa o ich przełamywaniu, skrobaniu, nacinaniu i obrabianiu na różny sposób. Do teraz trwają dyskusje, co było powodem takich praktyk. Odkrycia z Cueva del Mármoles Wewnątrz jaskini archeolodzy namierzyli łącznie szczątki należące do co najmniej 12 osób. Ich wiek oszacowano na od V do II tysiąclecia p.n.e. Dość liczne były ślady po pośmiertnej ingerencji w kości w postaci złamań czy zadrapań. Jedna czwarta ze stu przeanalizowanych kości nosiła ślady jakiejś formy obróbki. Ingerencje w kości wykonano dość szybko po śmierci ludzi. Co było przyczyną ingerencji w kości zmarłych? Być może były to próby wydobycia szpiku i innych tkanek. Wśród tych szczątków znajdowała się jedna kość piszczelowa. Być może była użytkowana jako narzędzie. Świadczą o tym ślady na jednej z krawędzi, które przeanalizowano pod mikroskopem. Puchar z czaszki. Do czego służył? Znaleziono też obrobioną czaszkę, która przywodzi na myśl puchar. Naukowcy określili znalezisko jako „skull cup”. O czym świadc…

jaskinia-21a2de6.png
width: 3456
height: 2304