Wirusy pękają jak popcorn. Naukowcy właśnie odkryli, że dźwięk może być skuteczniejszy niż leki
Wyobraź sobie walkę z pandemią za pomocą… krzyku. Brzmi to trochę jak scenariusz science fiction? Fizycy właśnie udowodnili, że precyzyjnie wymierzone fale dźwiękowe potrafią dosłownie rozerwać cząsteczki wirusów SARS-CoV-2 oraz grypy. Ta nowa metoda walki z patogenami nie opiera się na skomplikowanej chemii, lecz na czystej geometrii i fizyce.
Ultradźwięki – szczególnie w medycynie – kojarzą się głównie z badaniem narządów czy rutynowymi kontrolami w trakcie ciąży. Zespół naukowców z Uniwersytetu São Paulo w Brazylii postanowił wykorzystać je jako precyzyjny pocisk kinetyczny. Wyniki ich badań, opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Scientific Reports”, pokazują zupełnie nowy pomysł na neutralizowanie zagrożenia biologicznego bez użycia nawet kropli chemii. Jak dźwięk może niszczyć wirusy? Pękają jak popcorn Mechanizm odkryty przez Brazylijczyków opiera się na zjawisku rezonansu akustycznego. Każdy obiekt posiada swoją naturalną częstotliwość drgań. Jeśli uderzymy w niego falą o dokładnie tej samej częstotliwości, drgania zaczną się kumulować, aż struktura nie wytrzyma napięcia. – To trochę tak, jakby walczyć z wirusem za pomocą krzyku – tłumaczy prof. Odemir Martinez Bruno, jeden z fizyków biorących udział w badaniu. – Udowodniliśmy, że energia fal dźwiękowych powoduje zmiany morfologiczne w cząsteczkach wirusa, aż te eksplodują niczym ziarna kukurydzy w mikrofalówce. Podczas testów laboratoryjnych naukowcy użyli standardowych maszyn do USG emitujących fale o wysokiej częstotliwości (od 3 do 20 MHz). Co się okazało? Osłonki wirusów SARS-CoV-2 oraz grypy A (H1N1) uległy rozerwaniu, a to sprawiło, że patogeny stały się niezdolne do infekowania komórek gospodarza. Dlaczego wirus ginie od dźwięków, a my nie? Najważniejsza jest geometria. Większość wirusów otoczkowych, w tym koronawirusy czy wirusy grypy, ma kształt sferyczny. To właśnie ta idealna kulistość sprawia, że są one wyjątkowo podatne na rezonans akustyczny. Cząsteczka wirusa pochłania energię znacznie efektywniej niż otaczające ją komórki ludzkie, które mają inne kształty i rozmiary. Badacze mieli wątpliwość, czy aby na pewno to dźwięk niszczy wirusy, a nie inne zjawiska towarzyszące jego generowaniu. Potwierdzili jednak, że temperatura i pH otoczenia pozostały stabilne, co wykluczyło przypadkowe uszkodzenie tkanek przez ciepło. Dodatkowo zjawisko rezonansu różni się od tzw. kawitacji (tworzenia się i pękania bąbelków gazu), która jest wykorzystywana do sterylizacji narzędzi chirurgicznych, ale niszczy wszystko na swojej drodze. Rezonans działa jak snajper – uderza tylko w wirusa. To broń odporna na mutacje Największym problemem współczesnej medycyny są mutacje. Wirusy zmieniają swoje białka kolca, by oszukać szczepionki i leki przeciwwirusowe. Jednak dźwięk nie przejmuje się chemią. Atakuje on strukturę fizyczną patogenu. Nawet jeśli wirus zmutuje, by ominąć przeciwciała, jego kształt i fizyczna wytrzymałość osłonki pozostają niemal identyczne. Dzięki temu ultradźwięki mogą stać się uniwersalnym narzędziem, na które patogeny nigdy nie wykształcą oporności. Ekologiczna i czysta medycyna Farmakolog Flávio Protásio Veras podkreśla, że jest to rozwiązanie niezwykle ekologiczne. Tradycyjne środki dezynfekujące i leki przeciwwirusowe generują odpady chemiczne i mogą wpływać na środowisko. Ultradźwięki są czyste, bezinwazyjne i nie pozostawiają po sobie żadnych szkodliwych substancji. Choć metoda ta jest jeszcze w fazie testów laboratoryjnych i nie została przetestowana na ludziach, naukowcy już teraz sprawdzają, czy w podobny sposób uda się „zakrzyczeć” inne groźne choroby, takie jak denga, Zika czy Chikungunya. Źródło: Scientific Reports, Science Alert Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Czy statki wycieczkowe to pływające ogniska epidemii? Ekspert wyjaśnia mechanizm zarażania
Luksusowe wycieczkowce są reklamowane jako rajskie, pływające kurorty, jednak dla epidemiologów stanowią one unikalne, zamknięte laboratoria zdrowia publicznego. Skupienie tysięcy osób w ograniczonej przestrzeni, wspólne systemy wentylacyjne oraz specyfika bufetowego żywienia sprawiają, że raz wprowadzony na pokład patogen może rozprzestrzeniać się z prędkością, której nie powstydziłaby się gęsto zaludniona metropolia.
Wyobraź sobie miasto, w którym absolutnie wszyscy mieszkańcy przez całą dobę oddychają tym samym, filtrowanym powietrzem, korzystają z tych samych wind i jedzą w tych samych jadalniach przez kilkanaście dni z rzędu. Statek wycieczkowy to w rzeczywistości tymczasowe miasto na morzu, posiadające własne restauracje, teatry, kuchnie i systemy wodne. Ta zintegrowana architektura, która – chociaż wygodna – staje się idealnym miejscem dla infekcji, gdy tylko patogen przekroczy trap statku. Vikram Niranjan z irlandzkiego Uniwersytetu w Limerick tłumaczy, jak to działa. Wirusy w bufecie. Norowirus i siła bliskości Najbardziej niesławnym pasażerem na gapę jest norowirus, który wywołuje chorobę powszechnie określaną jako „grypa żołądkowa”. Eksperci wskazują, że jest to patogen najściślej powiązany z rejsami – w literaturze medycznej odnotowano co najmniej 127 raportów o jego masowych ogniskach na pełnym morzu. Dlaczego norowirus rozprzestrzenia się po wycieczkowcach? Na statkach dominuje bufetowy styl jedzenia, a setki osób dotykają tych samych sztućców – a to sprzyja skażeniu powierzchni. Wirus przenosi się błyskawicznie z osoby na osobę przez transmisję kontaktową – głównie przez skażoną żywność. Utrudnieniem jest także to, że początkowo choroba nie wywołuje objawów – zanim zakażony pasażer poczuje się źle, może nieświadomie roznieść patogen w barach, windach i korytarzach. Czy rejsy są bezpieczne? Architektura statków to raj dla wirusów Projekt statku odgrywa kluczową rolę w rozwoju epidemii. Podczas głośnego wybuchu COVID-19 na statku „Diamond Princess” w 2020 roku, koronawirusem zaraziło się aż 619 pasażerów i członków załogi. Badania wykazały, że specyficzne warunki panujące na jednostce – w tym gęsto zaludnione, zamknięte przestrzenie – drastycznie ułatwiły transmisję wirusa. Lekarze zwracają również uwagę na systemy wentylacyjne. Aby zapewnić bezpieczeństwo, statki muszą polegać na wysokiej jakości filtrach i stałej cyrkulacji świeżego powietrza; w przeciwnym razie patogeny oddechowe, takie jak grypa czy koronawirusy, mogą swobodnie krążyć między kabinami a salami rozrywkowymi. Osobne zagrożenie stanowi legionella – bakteria wywołująca ciężkie zapalenie płuc, która ukrywa się w źle zdezynfekowanych systemach wodnych, prysznicach czy wannach z hydromasażem. Tragedia na Atlantyku w 2026 roku W ostatnich dniach głośną informacją był zgon trzech osób na pokładzie statku wycieczkowego płynącego przez Atlantyk. Zarazili się oni hantawirusem – rzadką chorobą odzwierzęcą. Trwają jednak dalsze badania laboratoryjne. Na rejsach są głównie starsi ludzie Statki wycieczkowe są szczególnie popularne wśród starszych dorosłych, którzy często borykają się z przewlekłymi schorzeniami. Dla tej grupy wiekowej zwykła infekcja żołądkowa może skończyć się groźnym odwodnieniem, a wirus oddechowy – zapaleniem płuc wymagającym hospitalizacji. Choć nowoczesne jednostki posiadają centra medyczne, są one przystosowane do udzielania pierwszej pomocy, a nie do zarządzania masową kwarantanną na wielką skalę. Sukces w walce z epidemią zależy więc od błyskawicznej izolacji pierwszych chorych i rygorystycznego czyszczenia powierzchni, co w praktyce bywa niezwykle trudne do zrealizowania. Jak zminimalizować ryzyko? Rady epidemiologa Vikram Niranjan, lekarz i ekspert ds. zdrowia publicznego, podkreśla na łamach „The Conversation”, że ochrona zaczyna się jeszcze przed wejściem na pokład. Pasażerowie powinni upewnić się, że ich rutynowe szczepienia są aktualne, a w przypadku grup ryzyka (kobiety w ciąży czy seniorów) – skonsultować się z lekarzem rodzinnym. Podczas rejsu kluczowe są proste nawyki, które nie dla wszystkich są niestety oczywiste. Uchronić może po prostu mydło i woda – regularne mycie rąk jest znacznie skuteczniejsze w walce z norowirusem niż same środki do dezynfekcji. Kluczowa jest także szybka reakcja – jeśli poczujesz się źle, unikaj bufetów i zgłoś objawy załodze, zamiast próbować „przeczekać” chorobę wśród innych ludzi. Nikt nie będzie oceniał, a można uchronić wiele osób. Rejsy wycieczkowe są przypomnieniem, że nasze zdrowie publiczne jest kształtowane nie tylko przez zarazki, ale przez sposób, w jaki projektujemy nasze wspólne przestrzenie. Możemy wyciągnąć z tego kilka lekcji. Warto też pamiętać, że rejsy wycieczkowe (a w szczególności nieco mniej komercyjne rejsy ekspedycyjne) są zasadniczo bezpieczne – jeśli tylko przestrzegamy niezbędnych zasad higieny. Źródło: The Conversation Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Czy będziemy odporni na wszystkie wirusy? Naukowcy testują nową metodę
Rzadka mutacja genetyczna może chronić organizm przed niemal wszystkimi wirusami – a naukowcy właśnie opracowali sposób, by ją odtworzyć. To szansa na uniwersalną odporność, nie tylko na znane, ale też przyszłe patogeny.
Naukowcy badają niezwykle rzadką mutację genetyczną, która sprawia, że organizm staje się niemal całkowicie odporny na wirusy. Eksperymenty na myszach umożliwiły tymczasowe „włączenie” jej u zdrowych osobników. To daje nadzieję na nowe terapie, także u ludzi. Jak działa naturalna odporność przy mutacji ISG15? Deficyt genu ISG15 (interferon-stimulated gene 15) wywołuje u nosicieli łagodne, przewlekłe zapalenie, które utrzymuje układ odpornościowy w stanie ciągłej czujności. Pacjenci z mutacją przechodzili zakażenia takimi wirusami jak grypa, odra, ospa czy świnka, ale nie odczuwali poważnych objawów chorobowych. Oznacza to, że ich komórki były stale przygotowane do walki, wytwarzając antywirusowe białka na niskim, ale wystarczającym poziomie. Mutacja unemozliwia wygaszenie działania cytokin - białek o silnych właściwościach przeciwwirusowych i prozapalnych. Prowadzi do stałego i nieprzerwanego zwalczania infekcji wirusowych w organizmie. Immunolog Dusan Bogunovic z Columbia University w USA, który pierwszy opisał to zjawisko 13 lat temu, od dawna zastanawiał się, czy ten mechanizm można odtworzyć u zdrowych osób. W najnowszych badaniach jego zespół wykorzystał technologię podobną do szczepionek mRNA, by tymczasowo wywołać niedobór ISG15 u myszy i chomików. Skuteczność nowej terapii i jej potencjał u ludzi Nowo opracowana terapia wywołuje w komórkach produkcję dziesięciu kluczowych białek odpowiadających za efekt przeciwwirusowy. Podczas testów z wykorzystaniem koronawirusa okazało się, że białka skutecznie ograniczały rozwój infekcji, nie zakłócając przy tym pozostałych procesów odpornościowych. Poziom indukowanego zapalenia był znacznie niższy niż u osób z naturalnym niedoborem ISG15. Ochrona nie była jednak trwała – utrzymywała się maksymalnie przez cztery dni. Zdaniem badaczy to wystarczająco długo, by w sytuacjach kryzysowych zapewnić ochronę na przykład pracownikom służby zdrowia. Bogunovic podkreśla, że technologia mogłaby działać nawet w przypadku nowych, nieznanych nauce wirusów. Byłoby to przełomowe narzędzie w walce z przyszłymi pandemiami, które niewątpliwie nadejdą. Póki co największym wyzwaniem jest bezpieczne i skuteczne dostarczanie mRNA do odpowiednich tkanek u ludzi. Choć mechanizm działania terapii jest obiecujący, przeniesienie go do praktyki klinicznej wymaga jeszcze sporo pracy. Dodatkową przeszkodą może być rosnąca społeczna nieufność wobec technologii mRNA, szczególnie po pandemii COVID-19. Źródło: Science Translational Medicine Nasza autorka Magdalena Rudzka Dziennikarka „National Geographic Traveler" i „Kaleidoscope". Przez wiele lat również fotoedytorka w agencjach fotograficznych i magazynach. W National-Geographic.pl pisze przede wszystkim o przyrodzie. Lubi podróże po nieoczywistych miejscach, mięso i wino.
Powstaje niewidzialna maska antywirusowa. Jak będzie działać?
Od trzech lat cały świat zmaga się pandemią koronawirusa. Choć dzięki powszechnemu szczepieniu, liczba zakażonych diametralnie spadła, nadal odnotowuje się przypadki śmiertelne. Przełomem w walce z COVID-19 ma być opracowana przez Izraelski Instytutu Technologii Technion niewidzialna maska antywirusowa.
W tym artykule: Koronawirus na świecie W Izraelu powstała niewidzialna maska antywirusowa Jak działa niewidzialna maska antywirusowa? Szczepionkowy sukces Izraela Pierwszy przypadek zachorowania na koronowirusa stwierdzono ponad trzy lata temu, 17 listopada 2019 r. w Chinach. Nikt wówczas nie przypuszczał, że będzie to początek światowej pandemii, która pochłonie życie tylu ludzi. Obecnie ze względu na dostępne szczepionki tempo zakażeń znacznie zmalało. Nie oznacza to jednak końca wirusa Sars-CoV-2. Choć według zapewnień dyrektora generalnego WHO, „świat nigdy nie był w lepszej sytuacji, by zakończyć pandemię COVID-19”. Koronawirus na świecie Przypomnijmy, że do tej pory na całym świecie potwierdzono już ponad 646 milionów przypadków zakażeń COVID-19. Od początku pandemii zmarło nawet 15 mln chorych. Najbardziej dotkniętą częścią globu jest Europa, gdzie zanotowano niemal 238 mln zakażeń koronawirusem. Przez długi czas epicentrum rozwoju wirusa były Włochy. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia, na Starym Kontynencie z powodu choroby wywołanej wirusem Sars-CoV-2 życie straciło ponad 2 mln ludzi. W Polsce dotychczas stwierdzono 6 352 170 przypadków zachorowań. Zmarło z kolei 118 313 osób (stan na 29 listopada 2022). Czy australijski naukowiec przewidział obecną pandemię? W październiku 2019 roku, na około miesiąc przed tym, jak Covid-19 zaczął rozprzestrzeniać się z regionu przemysłowego miasta Wuhan w Chinach, Steven Taylor, australijski psycholog z Uniwer... W Izraelu powstała niewidzialna maska antywirusowa Hamulcem dla rozwoju wirusa Sars-CoV-2 było opracowanie nowej szczepionki na COVID-19. W większości państw na świecie narodowy proces szczepień rozpoczął się pod koniec 2020 roku. Kolejnym sposobem na walkę z pandemią ma być niewidzialna maska antywirusowa, opracowana przez profesorów z Izraelskiego Instytutu Technologii Technion w Hajfie – Moshe Shohama oraz Davida Greenblatta. Innowacyjny wynalazek, podobnie jak zwykła maseczka, ma chronić przed transmisją wirusa. „The Jerusalem Post” podkreśla, że długotrwałe noszenie masek ochronnych może powodować pewne dolegliwości – m.in. bóle głowy, mniejszą koncentrację czy problemy skórne. Mogą też przynosić efekt odwrotny od zamierzonego, ponieważ wiele osób nosi je w nieprawidłowy sposób. Dziennik powołał się na badania z maja 2022 r., z których wynika, że aż 20% Japończyków źle zakłada maseczki. Dodajmy, w Azji noszenie maseczek ochronnych było praktykowane jeszcze przed wybuchem pandemii COVID-19. Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec da... Jak działa niewidzialna maska antywirusowa? Osłaniająca usta, nos i oczy maska tworzy niewidzialną „osłonę powietrzną” wytwarzaną przez strumień powietrza zamontowany na daszku czapki. W ten sposób „wydmuchiwane” są wszystkie bakterie z twarzy. Warto podkreślić, że stosowany w masce filtr powietrzny jest wielokrotnego użytku, dzięki czemu nie zanieczyszcza środowiska, w przeciwieństwie do filtrów plastikowych. Maska – jak sama nazwa wskazuje – jest niewidoczna dla osób trzecich. W trakcie jej noszenia nasza tożsamość nie zostanie ukryta. View oEmbed on the source website Skuteczność osłony potwierdziły badania przeprowadzone w laboratorium Greenblatta. Z informacji, do których dotarł „The Jerusalem Post”, wynika, że licencję na nowatorski wynalazek wykupiła od Izraelskiego Instytutu Technologii Technion firma Wisdome Wearables Ltd. Więcej szczegółów na razie nie jest znanych. Szczepionkowy sukces Izraela Liczący 9 milionów mieszkańców Izrael stał się niespodziewanie na początku 2021 roku światowym liderem, jeżeli chodzi o tempo szczepień obywateli przeciw COVID-19. Jako jedno z pierwszych państw globu wprowadził tzw. paszporty covidowe. Dzięki „zielonym przepustkom” osoby zaszczepione obiema dawkami oraz ozdrowieńcy mogli korzystać z siłowni i basenów, uczestniczyć w wydarzeniach sportowych, kulturalnych i religijnych, a także przebywać w hotelach i w synagogach. Ważność dokumentu wynosiła sześć miesięcy od momentu przyjęcia drugiej dawki szczepionki. Przepustkę można było nabyć na trzy sposoby – poprzez pobranie aplikacji ze specjalnym kodem QR, stronę ministerstwa zdrowia (w wersji do wydrukowania) albo zamówić certyfikat pocztą tradycyjną. Źródła: The Jerusalem Post, Izraelski Instytut Technologii Technion Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Japonia otworzyła granice, ale zasady wjazdu są surowe i dość nietypowe
Japonia otworzyła się dla turystów zza granicy. Obostrzeń jest tyle, że trudno wszystkie zapamiętać.
W tym artykule: Na jakich zasadach Japonia wpuszcza turystów? Japonia ostrożnie otwiera granice Co słychać w Japonii? Spacerując po polskich miastach, łatwo zapomnieć o tym, że jeszcze pół rok temu kraj był objęty pandemicznymi obostrzeniami. Ludzie w maseczkach ochronnych to dziś wyjątki, a i o samym koronawirusie słyszymy coraz rzadziej. Podobnie sytuacja wygląda w innych europejskich krajach, co przełożyło się na odmrożenie turystyki. Do Włoch czy Hiszpanii z Polski wreszcie możemy latać bez wykonanego testu na COVID-19. Dotyczy to zarówno osób zaszczepionych, jak i niezaszczepionych. Nie wszędzie jednak powrót do normalności wygląda tak samo. Australia i Nowa Zelandia dopiero niedawno otworzyły się po dwóch latach na przyjezdnych zza granicy. Długi czas oczekiwania wynagradza to, że przyjezdnych na miejscu nie obowiązują już praktycznie żadne obostrzenia. Japonia otworzyła się 10 czerwca, ale to nie oznacza, że podróż do Kraju Kwitnącej Wiśni jest teraz łatwiejsza. Na jakich zasadach Japonia wpuszcza turystów? Warunek przyjazdu to towarzystwo lokalnego przewodnika – od początku do końca pobytu. Co więcej, turyści muszą mieć na sobie maseczki ochronne. Rolą przewodników jest między innymi informowanie, kiedy je nakładać, a kiedy zdjąć. Zaleca się noszenie maseczek także na zewnątrz, zwłaszcza kiedy zachowanie dystansu jest utrudnione. Obowiązuje również dzienny limit liczby turystów wpuszczanych do kraju – około 20 000. Dodatkowo wszyscy odwiedzający są zobowiązani do wykupienia ubezpieczenia na pokrycie kosztów leczenia, jeśli zachorują na COVID-19. Przyjezdni muszą także okazać negatywny wynik testu oraz pobrać specjalną aplikację mobilną do aktualizowania wyników testów. Aoshima: japońska wyspa kotów. Raj dla miłośników zwierząt Dla większości Japonia kojarzy się przede wszystkim z sushi, mangą i kwitnącymi kwiatami wiśni. Niewiele osób wie jednak, że to właśnie w tym położonym na zachodnim Pacyfiku państwie z... Japonia ostrożnie otwiera granice Przed pandemią do Japonii bez wizy mogli polecieć obywatele kilkudziesięciu krajów. Jednak na razie według Ministerstwa Spraw Zagranicznych „każdy potrzebuje wizy”. Japoński rząd podzielił kraje świata na kolory niebieski, żółty i czerwony – w zależności od tego, jak radzą sobie z wirusem. Podróżni z „niebieskich krajów” są zwolnieni z kwarantanny i wykonania testóq po przylocie bez względu na status zaszczepienia. Są to obywatele między innymi USA, Wielkiej Brytanii, Włoch, Irlandii i Polski. Urzędnicy przewidują, że upłynie jeszcze trochę czasu, zanim zagraniczni goście będą mogli uprawiać w Japonii niezależną turystykę tak jak przed pandemią. Jak na razie nie ma żadnej oficjalnej daty zniesienia lub zmiany obostrzeń dla przyjezdnych odwiedzających Japonię. W Japonii pękł legendarny „kamień śmierci”. To nie zwiastuje nic dobrego, o ile wierzyć mitom Od kilku tygodni „kamień śmierci” jest na ustach wielu Japończyków. Dlaczego? Ze skałą wiąże się pewna legenda. Co słychać w Japonii? Turystyka nie jest jedyną siłą napędową Japonii. Mimo pandemii kraj nie stoi w miejscu i cały czas stawia poprzeczkę innym coraz wyżej – zwłaszcza w kwestii nauki i rozwoju. Niedawno media informowały o tym, że Japończycy zamierzają zanurzyć w morzu gigantyczną turbinę, by wykorzystywać energię prądów morskich. Nie wszystkie innowacje są tak globalne. Inny ciekawy pomysł ostatnich miesięcy to pałeczki, które stymulują słony smak. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
W Szwecji wykryto nowego koronawirusa. Przenoszą go gryzonie
Naukowcy wykryli obecność nowego koronawirusa u nornic rudych. Czy mamy się czego obawiać?
W tym artykule: Nowy koronawirus został wykryty w szwedzkim mieście Grimsö Według naukowców betakoronawirus może mieć już kilka mutacji i wariantów Autorzy w pracy podkreślają, jak ważna jest obserwacja zwierząt, które są potencjalnymi rezerwuarami groźnych chorób Po dwóch latach pandemii SARS-CoV-2 wydawać by się mogło, że o koronawirusach wiemy już wszystko. Nic bardziej mylnego. Epidemia COVID-19 niewątpliwie nauczyła nas wiele o nas samych, o dbaniu o zdrowie swoje i innych oraz tego, jak radzić sobie w sytuacjach kryzysowych. Jednak świat mikroskopijnych cząstek zakaźnych, które infekują wszystkie formy życia na naszej planecie, wciąż stanowi dla nas dużą zagadkę. Udowodnili to właśnie szwedzcy naukowcy. Nowy koronawirus został wykryty w szwedzkim mieście Grimsö W laboratorium w mieście Grimsö, w centralnej części Szwecji, na zachód od Sztokholmu, przez trzy lata prowadzono badania na nornicach rudych. To gatunek ssaka z rodziny chomikowatych. Występuje praktycznie w całej Europie. Okazało się, że spośród 450 przebadanych w tym czasie gryzoni, u 3,4% wykryto nowego koronawirusa z rodzaju beta. Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec da... Nowego wirusa nazwano grimsö, na cześć miejscowości, w której go wykryto. Artykuł o odkryciu szwedzkich naukowców został opublikowany w czasopiśmie naukowym „Viruses”. Uczeni stwierdzili, że nie wiadomo jeszcze, czy ten betakoronawirus może być groźny dla ludzi. Według naukowców betakoronawirus może mieć już kilka mutacji i wariantów Co ciekawe, badaczom udało się zidentyfikować już kilka różnych wariantów grimsö. Biorąc jednak pod uwagę częstotliwość występowania wirusa oraz fakt, że nornice rude są jednymi z popularniejszych gryzoni na naszym kontynencie, naukowcy powinni się skupić na dalszych badaniach i obserwacjach. Naukowcy w swoim artykule podkreślają również, że pamiętając ryzyko i konsekwencje ostatniej pandemii SARS-CoV-2, powinniśmy zachowywać szczególną ostrożność w kontakcie z dzikimi zwierzętami. To właśnie one są rezerwuarami koronawirusów. W przypadku COVID-19 był to prawdopodobnie nietoperz. Natomiast najnowsze badania sugerują, że tego rodzaju wirusy bardzo szybko rozprzestrzeniają również gryzonie. Dlaczego świat nie był gotowy na wirusa? Czy ignorowaliśmy sygnały? Przez dziesięciolecia świat ignorował prognozy ekspertów dotyczące pandemii. Może koronawirus to zmieni. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/koronawirus-brak-przygotowania-na-pandemie-dlaczego-ignorowalismy-sygnaly-photographs-by-niaid-e4b70c5.jpeg" width="714" height="700" alt="Koronawirus: brak przygotowania na pandemię. Dlaczego ignorowaliśmy sygnały? (PHOTOGRAPHS BY NIAID)" title="Koronawirus: brak przygotowania na pandemię. Dlaczego ignorowaliśmy sygnały? (PHOTOGRAPHS BY NIAID)" /> Badania szwedzkich naukowców rozpoczęły się jeszcze przed wybuchem pandemii SARS-CoV-2, w latach 2015–2017. Ich celem było zwiększenie naukowych szans na skuteczne przewidywanie rozprzestrzeniania się groźnych chorób odzwierzęcych. Warto przypomnieć, że sam wariant delta SARS-CoV-2 do Hongkongu przeniosły chomiki. Z kolei u 40% jeleni w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych wykryto obecność wirusa. Autorzy w pracy podkreślają, jak ważna jest obserwacja zwierząt, które są potencjalnymi rezerwuarami groźnych chorób Co ważne, bardzo blisko spokrewnione koronawirusy zostały zidentyfikowane u nornic rudych już wielu lat temu, między innymi w Polsce. Naukowcy przypominają, że w obliczu zmian klimatycznych, niszczenia ekosystemów i degradacji siedlisk, niestety jesteśmy coraz bardziej narażeni na interakcje z dzikimi zwierzętami. Tego się po nich nikt nie spodziewał! Gryzonie pocieszają się jak ludzie Badania pokazały, że małe norniki potrafią wykazać się taką samą empatią jak na przykład ludzie. Pod koniec kwietnia naukowcy z Georgetown University opublikowali badania, w których jasno stwierdzają – klimat naszej planety stale się ociepla. W związku z tym przewidują, że dzikie zwierzęta będą coraz częściej zmuszane do zmiany swoich siedlisk. Prawdopodobnie bliżej regionów o dużej populacji ludzi – czytamy w artykule. Uczeni wracają uwagę na to, że taki stan rzeczy może spowodować zwiększanie częstotliwości nowych pandemii. Źródło: Viruses.
Małpia ospa atakuje już w Europie. Co wiemy o tej chorobie?
W kilku krajach Europy wykryto kolejne przypadki zakażenia małpią ospą. Czy mamy się czego obawiać?
W tym artykule: Po raz pierwszy małpią ospę wykryto w Wielkiej Brytanii Kolejne przypadki pojawiły się w Hiszpanii i Portugalii Czym jest małpia ospa? Czy w przyszłości czeka nas kolejna pandemia? Eksperci twierdzą, że w Europie zdiagnozowano już co najmniej kilkanaście przypadków małpiej ospy (ang. monkeypox). Zakażone osoby wykryto w Wielkiej Brytanii, Hiszpanii i Portugalii. W Madrycie ogłoszono alert sanitarny z powodu wirusa. Odnotowano tam 7 potwierdzonych zachorowań i 22 podejrzanych przypadków zakażenia. Czy możemy obawiać się kolejnej epidemii? Po raz pierwszy małpią ospę wykryto w Wielkiej Brytanii Pierwszy przypadek małpiej ospy w Europie został potwierdzony kilkanaście dni temu po tym, jak obywatel Wielkiej Brytanii wrócił do kraju z Nigerii. Pacjent od razu został odizolowany i trafił na oddział chorób zakaźnych w Szpitalu św. Tomasza w Londynie. Dramatyczny wpływ pandemii na zwierzęta. Maseczki oraz rękawiczki są dla nich pułapką i trucizną Środki ochrony indywidualnej, takie jak maseczki czy lateksowe rękawiczki, szkodzą środowisku. Najnowsze badania wykazały, jak wpływają na ptaki, ryby i inne dzikie zwierzęta. Jest w tym r.. W kolejnych dniach pojawiły się informacje o kolejnych zakażeniach. Brytyjska Agencja Bezpieczeństwa Zdrowotnego (UKHSA) ustaliła, że nie są one powiązane z „pacjentem zero”. W tej chwili trwa ustalenie ich źródła. – To niezwykle rzadka sytuacja. Musimy szybko zbadać źródło tych infekcji, ponieważ podejrzewamy, że może wkrótce dojść do transmisji wirusa w lokalnych społecznościach – mówiła 16 maja dr Susan Hopkins, doradczyni medyczna z UKHSA w specjalnym oświadczeniu. Hopkins poinformowała, że wszystkie zarejestrowane przypadki dotyczyły osób homoseksualnych. Dodała również, że wszyscy mężczyźni powinni być świadomi ryzyka zachorowania. W przypadku podejrzanych wysypek i zmian chorobowych powinni od razu skontaktować się z lekarzem. Kolejne przypadki pojawiły się w Hiszpanii i Portugalii Hiszpański resort zdrowia poinformował, że w stolicy kraju potwierdzono 7 przypadków zachorowań. Służby przekazały, że dotyczą one młodych, nieheteronormatywnych mężczyzn. Transmisja nastąpiła poprzez kontakt z błonami śluzowymi. Chorzy zostali odizolowani i przebywali pod obserwacją. Trwa dochodzenie epidemiologiczne, które ma na celu uniemożliwienie dalszego rozprzestrzeniania wirusa. 10 lat ją zabijano! Gdyby nie szczepionki nie byłoby to możliwe. Historia ospy Pokonany zabójca – to chyba najtrafniejsze określenie na jedną z najstraszniejszych chorób, odpowiedzialną za epidemie, przy których dzisiejsze są niczym. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/hinduska-ktora-przezyla-ospe-ale-choroba-zostawila-na-jej-twarzy-blizny-lata-70-zdjecie-who-l-dale-015b29e.jpeg" width="805" height="700" alt="Hinduska, która przeżyła ospę, ale choroba zostawiła na jej twarzy blizny, lata 70. Zdjęcie WHO: L Dale." title="Hinduska, która przeżyła ospę, ale choroba zostawiła na jej twarzy blizny, lata 70. Zdjęcie WHO: L Dale." /> Media informują również o tym, że podejrzenia zachorowania na małpią ospę wykryto także w Portugalii. Co więcej, w USA i Kanadzie również stwierdzono potencjalną obecność wirusa. Na razie jednak poszczególne przypadki są dokładnie wyjaśniane. Czym jest małpia ospa? Małpia ospa to niezwykle rzadka choroba zakaźna, którą wywołuje wirus z rodzaju Orthopoxvirus. Pochodzi z Afryki. Źródłem zakażenia człowieka są gryzonie, a rzadziej małpy. Do zakażenia do chodzi na skutek pogryzienia lub bezpośredniego kontaktu z chorymi zwierzętami. Wirus u ludzi przenoszony jest drogą kropelkową lub płynami ustrojowymi. Eksperci zwracają uwagę, że ten wirus nie rozprzestrzenia się wcale tak łatwo. Do zakażenia pomiędzy ludźmi dochodzi bardzo rzadko. W Afryce Subsaharyjskiej choroba ta występuje endemicznie. Po raz pierwszy została wykryta w Demokratycznej Republice Konga w latach 70. XX wieku. W ubiegłych latach potwierdzano tam zaledwie kilkanaście lub kilkadziesiąt zachorowań rocznie. Najwięcej – ponad sto – zarejestrowano w Nigerii w 2017 roku. Ospa, dżuma, COVID-19. Jak niszczycielskie pandemie nas zmieniają? [FOTOREPORTAŻ] Śmiercionośne drobnoustroje nękają społeczeństwa od wieków. Wywołane przez nie pandemie mogą jednak prowadzić do przełomowych odkryć w medycynie - jeśli tylko wyciągniemy z nich wła.. Typowe objawy małpiej ospy to: gorączka, wysypka, bóle głowy i mięśni, dreszcze, uczucie wycieńczenia, obrzęk węzłów chłonnych. Światowa Organizacji Zdrowia informuje, że choroba rozpoczyna się od silnej gorączki. Kilka dni później pojawia się ostra wysypka. Przypomina objawy ospy wietrznej lub ospy prawdziwej. Towarzyszą jej bóle głowy, mięśni, gardła, kaszel oraz ogólne osłabienie. Eksperci twierdzą, że wysypka zazwyczaj rozwija się na twarzy, a później rozprzestrzenia się na kolejne części ciała. Choroba trwa od dwóch do czterech tygodni. Po odpadnięciu strupów po gojących się pęcherzykach powstają blizny, które mogą utrzymywać się przez kilka lat. Czy w przyszłości czeka nas kolejna pandemia? 28 kwietnia grupa naukowców z Georgetown University opublikowała artykuł w czasopiśmie naukowym „Nature”. Czytamy w nim, że „klimat naszej planety stale się ociepla, przewidujemy, że dzikie zwierzęta będą coraz częściej zmuszane do przenoszenia swoich siedlisk – prawdopodobnie bliżej regionów o dużej populacji ludzi” Wielkie epidemie w dziejach ludzkości dowodzą, że szczepienia są niezbędne Ludzkość od dawna walczy z epidemiami. Chociaż medycyna znacząco rozwinęła się na przestrzeni lat, to jednak wciąż za mało, aby powstrzymać wszystkie patogeny powodujące choroby zakaźn... Autorzy pracy zwracają uwagę, że to drastycznie zwiększa ryzyko przenoszenia nowych wirusów na człowieka. Może to prowadzić do kolejnych globalnych pandemii. Badacze przeanalizowali to, jak obecnie wygląda wędrówka zwierząt w poszukiwaniu nowych miejsc do życia. Okazuje się, że coraz częściej dochodzi do zupełnie nowych interakcji międzygatunkowych. Niektóre ssaki spotykają się po raz pierwszy w życiu. Uczeni sugerują, że te bliskie spotkania będą powodowały „wymianę” wirusów pomiędzy poszczególnymi zwierzętami. Mowa tutaj o m.in. kolejnych koronawirusach lub wirusach Eboli. Eksperci od lat alarmują, że niszczenie ekosystemów to problem globalny i działa jak efekt domina. Jedna wycinka drzew uruchamia lawinę problemów, których człowiek w swej krótkowzroczności nie dostrzega od razu. Nie dostrzeże ich nawet po kilku miesiącach. Degradacja siedlisk, wylesianie, coraz większa emisja gazów cieplarnianych powodują nieodwracalne skutki, które dają o sobie znać po latach. Właśnie dlatego każdy kolejny raport (m.in. ostatni obszerny raport IPCC) mówi o tym, że potrzebne są szybkie i radykalne działania w zakresie ochrony Ziemi i powstrzymania zmian klimatu. Ponieważ wkrótce może być już za późno. Źródło: Live Science, Nature.
Według WHO z powodu COVID-19 mogło umrzeć nawet 15 milionów osób
Według Światowej Organizacji Zdrowia wiele krajów zaniżało oficjalną liczbę zgonów. WHO twierdzi, że pandemia COVID-19 spowodowała bezpośrednio lub pośrednio śmierć nawet o 10 milionów osób więcej, niż początkowo szacowano.
W tym artykule: Rzeczywista liczba ofiar koronawirusa jest trzykrotnie większa niż oficjalna „Nadmierna śmiertelność” spowodowana jest również brakiem odpowiedniej profilaktyki Za największą liczbę zgonów odpowiada zaledwie 10 krajów na całym świecie Światowa Organizacja Zdrowia w czwartek 5 maja przedstawiła nowe, zaktualizowane dane na temat śmiertelności COVID-19. To informacje, które obejmują okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2021 roku. Obliczenia WHO wskazują, że pandemia koronawirusa zgarnęła dużo bardziej śmiertelne żniwo, niż na początku przewidywano. Rzeczywista liczba ofiar koronawirusa jest trzykrotnie większa niż oficjalna Nowe dane zaprezentowane w ostatnim raporcie WHO są przerażające. Organizacja przekazała, że w ciągu 2 lat pandemii zginęło ok. 14,91 mln osób. To oznacza, że liczba ta jest prawie trzy razy większa niż ta, która składa się z informacji przekazywanych przez światowe rządy. Dziś raport WHO dot. źródeł koronawirusa w Chinach. Odrzucona teoria o "wycieku" z laboratorium Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z lab... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/wuhan-zamknieto-dopiero-23-stycznia-2020-chociaz-pierwsze-przypadki-odnotowano-w-polowie-grudnia-2019-fot-getty-images-fb6d6ff.jpeg" width="938" height="625" alt="Wuhan zamknięto dopiero 23 stycznia 2020, chociaż pierwsze przypadki odnotowano w połowie grudnia 2019 (fot. Getty Images)" title="Wuhan zamknięto dopiero 23 stycznia 2020, chociaż pierwsze przypadki odnotowano w połowie grudnia 2019 (fot. Getty Images)" /> Światowa Organizacja Zdrowia określa tę liczbę jako „nadmierną śmiertelność”, inaczej zgony nadmiarowe. Chodzi o różnicę między liczbą zgonów przewidywaną na dany okres na podstawie danych historycznych a faktyczną. – Te niepokojące dane nie tylko pokazują wpływ pandemii, ale także to, że wszystkie kraje powinny inwestować w dużo bardziej skuteczny system opieki zdrowotnej. Ten kryzys pokazał, ile jeszcze musimy zrobić w tym kierunku – poinformował dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, dyrektor generalny WHO. „Nadmierna śmiertelność” spowodowana jest również brakiem odpowiedniej profilaktyki WHO wyjaśnia, że tak duża liczba obejmuje zgony, które są bezpośrednio związane ze śmiertelnością z powodu zachorowania na SAR-CoV-2. A także te pośrednie, które spowodowane były wpływem pandemii na systemy opieki zdrowotnej. Światowa Organizacja Zdrowia podkreśla, że znaczny wpływ na zgony pośrednie miał brak dostępu do profilaktyki i wczesnego leczenia innych schorzeń. Jak dobrze pamiętamy, w trakcie najgorszych faz pandemii szpitale były przeciążone pacjentami, u których wykryto koronawirusa. COVID-19 zmienił trendy w podróżowaniu. Oto nowe najpopularniejsze kierunki na świecie w 2022 r. Trendy w podróżowaniu zawsze się zmieniały, ale niektóre kierunki niezmiennie pozostawały popularne. Pandemia koronawirusa wywróciła branżę turystyczną do góry nogami. Jakie kraje są d... Za największą liczbę zgonów odpowiada zaledwie 10 krajów na całym świecie Najwięcej osób zmarło z powodu koronawirusa w Azji Południowo-Wschodniej, Europie i obu Amerykach. To aż 84% światowej śmiertelności. Z kolei 68% procent wszystkich zgonów przypada zaledwie na 10 krajów. Widać również, że najgorzej sytuacja wyglądała w krajach biedniejszych. Co więcej, WHO podaje również, że globalna liczba zgonów była większa wśród mężczyzn niż kobiet (57% do 43%). Z raportu wynika również, że prawie połowa zgonów, które do tej pory nie zostały oficjalne policzone, miała miejsce w Indiach. WHO twierdzi, że w trakcie dwóch lat pandemii w tym kraju zmarło łącznie 4,7 mln osób, głównie podczas śmiertelnej fali w maju i czerwcu 2021 roku. Rząd tego kraju podaje jednak, że z powodu COVID-19 zmarło tam ok. 480 000 osób. Międzynarodowi eksperci, którzy stworzyli raport dla WHO wykorzystali bazy danych krajowych oraz lokalnych, które połączyli z modelami statystycznymi, aby oszacować rzeczywistą liczbę ofiar pandemii. W ten sposób okazało się, że realna liczba zgonów jest nawet o 13% większa niż szacowano na początku 2020 roku. Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec da... – Niepełne dane utrudniają ocenę prawdziwej skali kryzysu, który ma poważne konsekwencje dla ludzkiego życia. Pandemia wyraźnie pokazała, jak ważna jest lepsza koordynacja systemów danych w krajach. Istotne jest, abyśmy dołożyli wszelkich starań w usprawnieniu rejestracji zgonów – powiedział Stefan Schweinfest, dyrektor Departamentu Statystyki ONZ. Oficjalna liczba bezpośrednich zgonów w okresie od stycznia 2020 roku do końca grudnia 2021 roku, która została zgłoszona WHO, wynosi 5,42 mln osób. Źródło: WHO.
Chomiki przeniosły wariant Delta koronawirusa do Hongkongu. Setki zwierząt do uśpienia
To chomiki są odpowiedzialne za przeniesienie wariantu koronawirusa Delta na mieszkańców Hongkongu i wywołanie kolejnej fali COVID-19 wśród ludzi – uznali tamtejsi naukowcy. Aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się wirusa, zdecydowano o uśpieniu i utylizacji ponad 2 000 domowych gryzoni.
W tym artykule: Koronawirus Delta przenoszony przez chomiki Nowa droga rozprzestrzeniania się koronawirusa Delta Koronawirus Delta jest jednym z dominujących obecnie wariantów SARS-CoV-2 na świecie. Hongkong, znany z utrzymywania ścisłego reżimu pandemicznego, przez długi czas pozostawał wolny od tego wariantu, a z pojedynczymi zakażeniami potrafił się szybko uporać. Tym większe było zaskoczenie tamtejszych organów ochrony zdrowia, gdy 15 stycznia poinformowano o 23-latku, który uzyskał pozytywny wynik testu na obecność Delty. Ostatni, wcześniejszy przypadek Delty, zarejestrowano tam w październiku 2021 roku. Ponieważ mężczyzna był pracownikiem lokalnego sklepu zoologicznego, zdecydowano o przeprowadzeniu testów na COVID-19 wśród zwierząt. W ciągu kilku dni pobrano wymazy od ponad 100 zwierząt znajdujących się w sklepie i kolejnych 500 hodowanych w magazynie zaopatrującym sklep. Wyniki testów wykazały, że zakażone koronawirusem zostały tylko chomiki syryjskie, a dokładnie 15 z 28 przebadanych gryzoni. Po potwierdzeniu zakażenia, naukowcy pobrali dodatkowe próbki od chorych chomików i zakażonego mężczyzny, aby zsekwencjonować genom wirusa odpowiedzialnego za chorobę. Wszystkie próbki zawierały wariant koronawirusa Delta, który nie został wcześniej wykryty w Hongkongu i prawdopodobnie pochodził z tego samego źródła. Goryle z San Diego zakażone koronawirusem. Mają katar i kaszel Goryle nizinne zamieszkujące San Diego Zoo Safari Park w stanie Kalifornia poddano testom w kierunku koronawirusa. Kilka z nich uzyskało wynik pozytywny, świadczący o zakażeniu SARS-CoV-2. To ... Koronawirus Delta przenoszony przez chomiki Od 15 stycznia w Hongkongu zgłoszono już 50 przypadków zakażenia koronawirusem Delta u ludzi. Badania kolejnych zarażonych potwierdziły, że pierwszym ogniskiem nowej fali epidemii był sklep zoologiczny. To sprawiło, że organy ds. zdrowia publicznego podjęły decyzję o uśpieniu i utylizacji ponad 2 tys. chomików – głównie przebywających w sklepach zoologicznych, lecz także tych, które już trafiły do domów mieszkańców. Naukowcy z Uniwersytetu w Hongkongu pogłębili wstępne analizy i doszli do wniosku, że pierwsze chomiki zostały zarażone Deltą już w listopadzie 2021 roku, a więc jeszcze przed sprowadzeniem ich do Hongkongu. To sugeruje, że wirus mógł niepostrzeżenie rozwijać się wśród zwierząt i mutować, zanim ponownie przeskoczył na ludzi. Tym samym chomiki zostały uznane dopiero za drugie – po norkach – zwierzęta, które mogą zarażać ludzi wirusem SARS-CoV-2. Badania, których wyniki mają w najbliższym czasie ukazać się w czasopiśmie „The Lancet”, to także pierwszy dowód na to, że chomiki mogą zarazić się koronawirusem poza celowymi zakażeniami w laboratorium. Dania: zostanie zabitych nawet 15 mln norek z obawy przed nową odmianą koronawirusa Największy producent futer z norek zabije wszystkie zwierzęta hodowane na setkach farm. W północnej Danii już 12 osób zaraziło się nową, zmutowaną w ciałach norek odmianą koronawirusa. ... Nowa droga rozprzestrzeniania się koronawirusa Delta Współautor badania, prof. Leo Poon, wirusolog z Uniwersytetu w Hongkongu, przyznaje, że „handel zwierzętami domowymi należy uznać za nową drogę rozprzestrzeniania się wirusa". Podkreśla jednak, że nadal w największym stopniu ludzie zarażają się od siebie nawzajem, a nie od zwierząt domowych. Niemniej, przypadek Hongkongu pokazuje, jak ważne jest ścisłe monitorowanie międzynarodowego handlu zwierzętami. – SARS-CoV-2 może krążyć wśród zwierząt, ewoluując w nieoczekiwany sposób, a następnie rozprzestrzeniać się z powrotem na ludzi. Przy tym wirusie nie potrzebujemy więcej niespodzianek – mówi Marion Koopmans, wirusolożka z Uniwersytetu Medycznego w Rotterdamie. Psy i koty też powinny zostać zaszczepione na COVID-19. I nie chodzi o ich zdrowie Niemal od początku pandemii opiekunowie psów i kotów zastanawiają się, czy i jak powinni chronić swoich pupili przed koronawirusem. I choć badania pokazują, że zwierzęta domowe chorują r... Jak podają władze Hongkongu, zakażone chomiki były importowane z Holandii. Co więcej, analiza genomów zgromadzonych w globalnej bazie SARS-CoV-2 wykazała, że wariant wirusa wykryty u chomików był najbliższy temu, jaki wykryto u ludzi w Europie Wschodniej. Ten związek sugeruje, że zwierzęta mogły zostać zakażone przez kontakt z innymi ludźmi w czasie transportu do Hongkongu. Niektórzy eksperci sceptycznie podchodzą do wyników badań i podkreślają, że nawet jeśli chomiki są w stanie zarażać ludzi koronawirusem, to ryzyko, że dojdzie do takiego incydentu, jest bardzo niskie. Źródło: Social Science Research Network.
Czy australijski naukowiec przewidział obecną pandemię?
W październiku 2019 roku, na około miesiąc przed tym, jak Covid-19 zaczął rozprzestrzeniać się z regionu przemysłowego miasta Wuhan w Chinach, Steven Taylor, australijski psycholog z Uniwersytetu Kolumbii Brytyjskiej w Vancouver, opublikował to, co miało się okazać niezwykle proroczą książką: „Psychologia pandemii”.
W tym artykule: Pandemiczny elementarz Reaktancja psychologiczna Ta pandemia nie różni się od innych. Z jednym wyjątkiem... Pandemiczny elementarz Nawet wydawcy tej książki mieli na początku wątpliwości co do jej przydatności i potencjału rynkowego. Ale w ciągu 22 miesięcy, które upłynęły od tamtej pory, książka ta okazała się być istnym elementarzem czasów pandemii. Książka Taylora (jak wskazuje jej przedmowa), jest obrazem tego, „jak czynniki ludzkie wpływają na rozprzestrzenianie się chorób i zaburzeń emocjonalnych". Bogaty materiał zawarty w tej pozycji obejmuje tematy takie jak: uprzedzenia, rolę mediów, stosunek do szczepień, sposób, w jaki społeczeństwo radzi sobie z plotkami i psychologię teorii spiskowych. Świat zachodni, ze swoim godnym pozazdroszczenia dostępem do opieki zdrowotnej w porównaniu z większością planety, jest wspomniany przy okazji szczepień, a konkretnie społecznego nastawienia do nich. „Niezdecydowanie co do szczepień nie dociera do sedna problemu, jakim jest to, że ludzie nie chcą się szczepić" - powiedział Taylor. Dane amerykańskiego Urzędu ds. Kontroli Chorób (CDC) pokazujące, że miejskie i wiejskie wskaźniki rozprzestrzeniania się wirusa Covid-19 są bardzo podobne do siebie. Poza tym, szeroka dostępność szczepionek w dużej części zachodniego świata sugeruje, że psychologiczna złożoność „niezdecydowania" w sprawie szczepionek jest bardziej skomplikowana, niż ta opisywana przez pojęcia polityczne czy ekonomiczne. W USA, wielu próbuje odpowiedzieć na pytanie, dlaczego 90 milionów dorosłych Amerykanów (ok. 27% populacji) pozostaje niechronionych żadną szczepionką. Reaktancja psychologiczna Lepszym terminem, pisze Taylor, używanym przez psychologów od blisko 60 lat, jest „reaktancja psychologiczna” - reakcja motywacyjna na „zasady, regulacje lub próby perswazji, które są postrzegane jako zagrożenie dla osobistej autonomii i wolności wyboru". Mimo to Taylor twierdzi, że to, co ludzie mówią o szczepieniach, często różni się od tego, co robią, a badania przeprowadzone przed wprowadzeniem szczepionek na Covid-19 przewidywały, że w obliczu śmiertelnej pandemii liczba tych, którzy z nich skorzystają będzie niższa niż okazała się być w rzeczywistości. Pod wieloma względami jest to optymistyczny znak, podobnie jak oznaki, że liczba osób korzystających ze szczepień ponownie wzrasta w miarę wzrostu zachorowań na wariant delta, zwłaszcza wśród populacji, w których jest wysoki odsetek wciąż niezaszczepionych. Taylor twierdzi, że gniew skierowany politycznie lub osobiście w stronę grup przeciwnych szczepieniom może przynieść efekt odwrotny do zamierzonego. Zwłaszcza, gdy dostępne szczepionki są w przeważającej większości bezpieczne i wysoce skuteczne. „Psychologiczna reakcja była problemem wokół każdego poradnika zdrowia publicznego, niezależnie od tego, czy chodzi o zwiększenie spożycia większej ilości owoców i warzyw, dobrą higienę jamy ustnej, czy szczepienia i maski" - powiedział Taylor i dodał: „Im mocniej próbuje się naciskać i przekonywać tych psychologicznie reaktywnych ludzi, tym bardziej prawdopodobne jest, że odetną się od tego tematu jeszcze bardziej, ponieważ uważają, że ich wolności są zagrożone. Choć mogą oni stanowić mniejszość, są również bardzo głośni, więc widzimy wiele różnych typów ludzi, którzy się do nich przyłączają." To z kolei prowadzi do tego, co psychologowie nazywają „motywowanym myśleniem", inaczej fantazjowaniem, w którym Covid-19, lub zmiany klimatyczne, są postrzegane jako nieprawda, więc ludzie mogą opowiadać sobie pozytywne historie, że wszystko będzie dobrze, a ich wolność nie jest zagrożona. Taylor twierdzi, że pandemie „są zasadniczo zjawiskiem psychologicznym i dotyczą zachowań, postaw i emocji ludzi" i że „ich psychologiczny ślad jest większy niż ślad medyczny". Według niego „psychologia odgrywa centralną rolę w pandemiach, wpływając na rozprzestrzenianie się i powstrzymywanie chorób, a także kształtując związany z pandemią niepokój i społecznie destrukcyjne, dzielące i potencjalnie szkodliwe zjawiska, takie jak paniczne kupowanie, rasizm i protesty przeciwko ograniczeniom w łagodzeniu skutków pandemii." Ta pandemia nie różni się od innych. Z jednym wyjątkiem... Przebieg pandemii Covid-19 i jej efekty psychologiczne, jest mocno zgodny z poprzednimi tego typu wydarzeniami, w tym rosyjską grypą, hiszpańską grypą i ogniskami Sars. „Byłem bardzo zaskoczony, że prawie wszystko opisane w książce się sprawdziło", mówi. „To nie było gdybanie - to było przewidywanie reakcji oparte na badaniach tego, co wydarzyło się podczas poprzednich pandemii. Można więc było się spodziewać, że przy podobnej pandemii, z wprowadzonymi ograniczeniami społecznymi, wystąpią zasadniczo podobne zjawiska". To, co wyróżnia obecną pandemię, mówi Taylor, to fakt, że wszystkie podstawowe zjawiska zaobserwowane w przeszłości wystąpiły tym razem na szerszą, większą skalę. Częściowo, powodem tego są media społecznościowe i nieustający cykl informacyjny, który może napędzać te ruchy. Patrząc wstecz na ruch anty-maseczkowy w San Francisco w 1919 roku, w czasie epidemii, powody były wtedy takie same jak dzisiaj. „Postawy typu: anty-lockdown, anty-maseczki, które są pożywką dla protestów anty-szczepionkowych były teraz o wiele bardziej powszechne niż 100 lat temu, nawet jeśli były one motywowane tymi samymi odczuciami", powiedział Taylor. „Jednym z wyjątków”, mówi Taylor, „jest zasięg myślenia spiskowego”. „Wielu teoretyków spiskowych, którzy mieli tendencję do komunikowania się ze sobą, wyłoniło się ze swoich bunkrów, aby szerzej promować swoje teorie i, jak przypuszczam, indoktrynowali więcej ludzi w wyniku Covid-19". Taylor teoretyzuje, że z wariantem Delta na fali wznoszącej, każdy powrót do zamknięcia może wywołać przesadną reakcję i bunt - część psychologicznego zjawiska powszechnie znanego jako zmęczenie pandemią. Blokady, jak twierdzi, nie są długoterminową strategią zarządzania pandemiami. „Są złem koniecznym, ale jeśli mamy kolejną falę, kiedy ludzie właśnie dostali smak wolności, to będzie demoralizować ludzi i być złe dla zdrowia psychicznego," powiedział.
Jane Goodall w ostrych słowach o pandemii. „Sprowadziliśmy ją przez brak szacunku dla świata przyrody”
„Musimy nawiązać nowe relacje ze światem przyrody. Musimy wykształcić nowy sposób myślenia, aby przetrwać w świetle kryzysów spowodowanych zmianą klimatu i utratą zasobów naturalnych” – powiedziała Jane Goodall w ostatnim wywiadzie.
– Zasadniczo sprowadziliśmy ją [pandemię] na siebie poprzez brak szacunku dla świata przyrody, zmuszając zwierzęta do zbliżenia się do ludzi, ułatwiając patogenowi przeskakiwanie ze zwierzęcia na człowieka. Miejmy nadzieję, że ta pandemia obudziła ludzi. Musimy nawiązać nowe relacje ze światem przyrody – stwierdziła sławna przyrodniczka i pionierka badań nad naczelnymi w rozmowie z agencją AFP. Goodall twierdzi też, że pandemia COVID-19 uwydatniła potrzebę stworzenia przez ludzi nowych, bardziej zrównoważonych relacji z naturą. Uważa, że najwyższy czas zwrócić uwagę na kilka głównych problemów, przed którymi stoi dzisiejszy świat, w tym niezrównoważony styl życia w krajach rozwiniętych i szkodliwe praktyki rolnicze. – Mamy szalone przekonanie, że możemy mieć nieograniczony rozwój gospodarczy na planecie z ograniczonymi zasobami naturalnymi i rosnącą populacją ludzi i zwierząt. Musimy wypracować jakąś zrównoważoną populację, zwłaszcza zwierząt gospodarskich. Rolnictwo komercyjne niszczy ogromne obszary naturalnych siedlisk, aby uprawiać tam ziarno potrzebne do wykarmienia miliardów tych zwierząt. A do tego wykorzystuje się wiele paliw kopalnych – powiedziała Goodall w innym wywiadzie, dla „The Guardian”. Goodall zaapelowała o podjęcie jak najszybszych działań. – Musimy w jakiś sposób stworzyć bardziej zrównoważoną, bardziej ekologiczną gospodarkę. Musimy wypracować nowy sposób myślenia, aby przetrwać w świetle kryzysów spowodowanych zmianą klimatu i utratą zasobów naturalnych – dodała. Jane Goodall: Ludzkość będzie skończona, jeżeli nie dostosujemy się do nowej rzeczywistości Ikona ruchu obrony przyrody ostrzegła przed rychłym krańcem naszej cywilizacji, jeżeli tejże cywilizacji nie uda się dostosować do wymagań świata po pandemii. Chociaż przez Goodall przemawiają emocje, to jej słowa znajdują potwierdzenie w badaniach naukowych. Dotychczasowe badania nad koronawirusem wywołującym COVID-19 wykazały, że ma on pochodzenie naturalne. Z kolei światowej sławy epidemiolog Jean-Jacques Muyembe-Tamfum, który w 1976 roku był jednym z pierwszych badaczy wirusa Eboli, już od pewnego czasu ostrzega, że zbliżenie między dzikimi zwierzętami a ludźmi – spowodowane niszczeniem siedlisk zwierząt – może okazać się dla nas groźne. Wirusy odzwierzęce coraz częściej mogą przeskakiwać na ludzi i adaptować się, ostatecznie doprowadzając do kolejnych epidemii. Goodall nagrodzona za dorobek życia Okazją do udzielenia wywiadów była ostatnio przyznana przyrodniczce nagroda. Jane Goodall została uhonorowana prestiżową Nagrodą Templetona za 2021 r. Nagroda w postaci honorarium w wysokości 1,5 miliona dolarów, jest przeznaczona dla tych, którzy wykorzystują moc nauki do zgłębiania najważniejszych tajemnic wszechświata oraz miejsca i celu ludzkości w tym wszechświecie – można przeczytać w opisie nagrody. Wśród dotychczasowych laureatów nagrody są m.in. Dalajlama i Matka Teresa. Nie miała przygotowania naukowego, nikt nie wróżył jej szczęścia. Jane Goodall stała się legendą W 1960 r. zagorzała miłośniczka zwierząt bez naukowego wykształcenia rozbiła obóz w Tanganice. Zamierzała obserwować szympansy. Dziś nazwisko Jane Goodall jest synonimem ochrony jej ukoch... Jane Goodall jest najbardziej znana ze swojej pracy z dzikimi szympansami, dzięki której zmieniła sposób, w jaki postrzegamy te zwierzęta i ich relacje z ludźmi. Swoje badania nad szympansami rozpoczęła w 1960 roku w lesie Gombe w Tanzanii. Dokonała kilku rewolucyjnych odkryć podczas obserwacji zwierząt, w tym tej, że szympansy są w stanie tworzyć proste narzędzia i się nimi posługiwać. Wcześniej tę cechę uważano za typowo ludzką. W 1977 roku Goodall założył Jane Goodall Institute, organizację zajmującą się ochroną przyrody, która wspiera ochronę szympansów i promuje zrównoważony styl życia. Przyrodniczka wciąż aktywnie działa na rzecz ochrony zagrożonych gatunków, środowiska i bioróżnorodności.
Na majówkę do Egiptu, Hiszpanii albo Bułgarii. Odkryj z nami #ŚwiatOdNowa
Po roku trudów i wyrzeczeń nauczyliśmy się żyć z pandemią w tle. Nie musimy już dłużej zamykać się w domach, czas więc ponownie wyruszyć w podróż. Które kraje otworzyły już granice dla turystów, a które zaproszą ich wkrótce? Czy po przylocie na miejsce czeka nas kwarantanna, czy wystarczy wynik testu? Z redakcją National Geographic Polska oraz zaprzyjaźnionymi podróżnikami, blogerami i fotografami odkryjesz świat od nowa i dowiesz się, jak podróżować bezpiecznie i bez obaw.
Nadeszła wiosna - choć nieco kapryśna - a wraz z nią zaostrzył się nasz apetyt na podróże. Z raportu European Travel Commission wynika, że Polacy znajdują się na czele europejskich nacji chcących jak najszybszego powrotu do podróżowania. W ciągu najbliższych sześciu miesięcy wyruszyć w podróż zamierza niemal 80 procent Polaków. Wielu z nas z niecierpliwością wyczekiwało majówki z nadzieją, że będziemy mogli spędzić te kilka dni w ulubionym zakątku. Niestety koronawirus i tym razem pokrzyżował nam plany, bo hotele w kraju mają pozostać zamknięte przynajmniej do 3 maja. Nic więc dziwnego, że nasze zainteresowanie zwróciło się ku nieco odleglejszym kierunkom. Okazuje się, że jednymi z popularniejszych majówkowych destynacji w tym roku stały się Egipt i Turcja. Liczne środki bezpieczeństwa praktycznie na każdym kroku – od lotnisk po hotele – sprawiają, że podróżni ponownie nabierają zaufania do zagranicznych wyjazdów. Wybierający się do Egiptu i Turcji nie muszą martwić się podróżniczą akrobatyką i organizować nadprogramowych przesiadek, bo loty z Polski nie są objęte kwarantanną. W obu krajach wystarczy przedstawić negatywny wynik testu PCR na koronawirusa. Równie chętnie na długi majowy weekend Polacy wybierają Hiszpanię. Zainteresowani wypoczynkiem w Hiszpanii najczęściej wyszukują loty do Barcelony, Alicante, Malagi i na Majorkę. Od turystów Hiszpania wymaga jedynie negatywnego wyniku testu na koronawirusa, przy czym – co ważne – akceptuje nie tylko testy PCR, ale i szybkie testy antygenowe. Ale to nie koniec majówkowej listy kierunków. Z samym tylko wynikiem testu (niekoniecznie PCR, ale też antygenowego) możemy wybrać się też do Chorwacji, Albanii, Czarnogóry czy Bułgarii. Przed kilkoma dniami Ministerstwo Zdrowia w Bułgarii podało, że od 1 maja wjechać do kraju będzie można także ze świadectwem szczepienia przeciwko Covid-19 (konieczne jest przyjęcie wszystkich dawek), lub z dokumentem potwierdzającym przebycie Covid-19 nie później niż 6 miesięcy przed datą wjazdu do Bułgarii. Tamtejszy resort zdrowia w najbliższym czasie ma też poinformować, jakie rodzaje testów antygenowych w kierunku koronawirusa będą uprawniać do wjazdu do kraju, a informacja znajdzie się na stronie internetowej bułgarskiego MZ. Ostatnio na popularności zyskują też bardziej egzotyczne kierunki, których jedną z głównych zalet – oprócz doskonałej pogody i oszałamiających krajobrazów – są dość łagodne ograniczenia. A to pozwala odpocząć od pandemii – psychicznie i fizycznie. Do Dominikany, Meksyku czy na Zanzibar można wjechać bez testu w kierunku COVID-19, ale już na Malediwach musimy mieć ze sobą wynik badania. Jeszcze więcej inspirujących destynacji na majówkę – bliższych i dalszych – znajdziecie w najnowszym numerze „National Geographic Traveler”. Grecja gotowa na wakacje. Od połowy maja całkowite otwarcie turystyki Grecja coraz bardziej otwiera się na turystów. Zaszczepieni przyjezdni zza granicy oraz osoby, które uzyskały negatywny wynik testu na COVID-19 zostały zwolnione z obowiązkowej kwarantanny na... #ŚwiatOdNowa – Świat powoli otwiera się na nowo, dlatego warto wiedzieć, jak dziś znów ruszyć w drogę. Coraz więcej krajów chce na nowo przyjmować turystów. Coraz więcej krajów europejskich zapowiada poluzowanie obostrzeń i to jeszcze w maju. Jest więc duża szansa, że polecimy na wakacje do Grecji, Hiszpanii, Chorwacji, na Cypr czy do Bułgarii. Dlatego w naszym cyklu Świat od nowa będziemy pisać o aktualnej sytuacji pandemicznej i zasadach wjazdu do krajów, które uwielbiają Polacy – mówi Michał Cessanis, wicenaczelny „National Geographic Traveler”, zapowiadając nowy cykl. Od teraz pod hashtagiem #ŚwiatOdNowa znajdziecie nie tylko informacje, do których krajów wjedziecie bez testów, a gdzie czeka Was kwarantanna, czy porady dotyczącego tego, jak bezpiecznie podróżować w pandemii. Razem z Wami – i dla Was! - świat na nowo będą odkrywać też zaprzyjaźnieni z NatGeo podróżnicy, blogerzy czy fotografowie. Dzięki ich relacjom z najróżniejszych zakątków świata, będziecie mogli zobaczyć, że „szlaban” na podróże nareszcie dobiegł końca! Otwiera się przed nami coraz więcej możliwości i granic, które przez ostatnie kilka miesięcy były surowo strzeżone. Śledźcie #ŚwiatOdNowa na Instagramie i Facebooku i wyruszcie z nami w nową podróż!
Nepal chce uniknąć korków na Evereście i wprowadza limit. Niezbyt restrykcyjny
Departament Turystyki Nepalu wydał już 377 pozwoleń na wejścia na Mount Everest w nadchodzącym sezonie. Aby uniknąć sytuacji z 2019 roku, kiedy na szczycie tego samego dnia stanęło 354 himalaistów, wprowadzono jednak limity.
Rekordowo liczny atak szczytowy na Mount Everest miał miejsce 23 maja 2019 roku. Tego dnia na szczycie najwyższej góry świata stanęło łącznie 354 wspinaczy z różnych krajów. Przy takim obłożeniu w drodze na szczyt himalaiści musieli dosłownie czekać w kolejce. Ze względu na ekstremalne warunki panujące na tej wysokości oraz szybko zmieniającą się pogodę taka sytuacja stwarzała poważne niebezpieczeństwo dla wszystkich uczestników wyprawy. 2020 rok był rokiem poważnego przestoju spowodowanego pandemią koronawirusa, ale w bieżącym roku zainteresowanie wspinaczką wysokogórską wróciło do normy. Do tej pory nepalskie władze wydały już 377 pozwoleń na wejście na Mount Everest. Jednak aby uniknąć sytuacji podobnej do tej sprzed dwóch lat wprowadzono limit osób, które w jednym czasie mogą brać udział w ataku szczytowym. Oznacza to, że nie wszyscy, którzy otrzymali pozwolenia na wspinaczkę, rzeczywiście będą mogli wspinać się w tym samym „okienku pogodowym”. Departament Turystyki Nepalu wydał specjalne rozporządzenie informujące, że grupy, które otrzymały zezwolenia wcześniej, będą mogły podjąć próbę zdobycia szczytu we wcześniejszym oknie pogodowym. Z kolei kolejna grupa, która otrzymała zezwolenia nieco później, będzie musiała zaczekać na kolejne sprzyjające warunki. 10-letni zakaz wspinaczki za sfałszowanie zdjęcia ze szczytu Mount Everestu. Nepal zapowiada zmiany Wydaje się, że w himalaizmie chodzi o przekraczanie własnych granic i dokonanie czegoś doniosłego. Jednak rzeczywistość pokazuje, że równie często chodzi tylko o uzyskanie oficjalnego cer... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1c11cd0ed0ae82445e322491201fbe3daa72a792-ab74544.jpeg" width="938" height="625" alt="Z roku na rok rośnie liczba wydawanych pozwoleń na wspinaczkę, ale też fałszywych zdjęć ze szczytu (fot. Getty Images)" title="Z roku na rok rośnie liczba wydawanych pozwoleń na wspinaczkę, ale też fałszywych zdjęć ze szczytu (fot. Getty Images)" /> Nepalscy urzędnicy podkreślają też, że jeśli dostosowanie się do rozporządzenia „stwarza trudności”, to agencje koordynujące ekspedycyjne mogą przeorganizować plan wspinaczki lub zmienić plany ataku szczytowego w porozumieniu ze sobą. Jednak – zgodnie z zaleceniem – liczba wspinaczy biorących udział w jednym ataku nie powinna przekraczać 150-170 osób. Rozporządzenie nie jest prawnym nakazem, co budzi obawy, że wspinacze oraz opiekujące się nimi agencje turystycznie nie zechcą dostosować się do zaleceń. – Wprowadziliśmy szereg zasad, aby zapobiec tworzeniu się tłumów w tym roku. Jeśli się nie sprawdzą, wówczas na przyszły rok poszukamy bardziej restrykcyjnych rozwiązań – poinformowała Mira Acharya, kierująca Departamentem Turystyki w nepalskim Ministerstwie Kultury, Turystyki i Lotnictwa Cywilnego, cytowana przez PAP. Korek na Mount Everent: są ofiary. To nie ponury żart Piękna pogoda na Dachu Świata ściąga na zbocza najwyższej góry świata tłumy śmiałków. W ostatnich dniach aż 11 osób zmarło z powodu zatłoczenia na szlaku. W 2019 roku w sezonie wiosennym Nepal przyznał 381 pozwoleń na wspinaczkę. Był to historyczny rekord. Wówczas na nepalskich zboczach zginęło 10 osób. W 2020 roku wydano 377 pozwoleń, ale wyprawy nie doszły do skutku z powodu pandemii COVID-19. W tym roku liczbę chętnych na zdobycie najwyższych szczytów oszacowano na ok. 400, a wydano do tej pory 377 licencji. Trzeba zauważyć, że pozwolenia dotyczą samych wspinaczy. Razem z przewodnikami i tragarzami, rzeczywista grupa, jaka znajdzie się pod Everestem, może być o wiele większa. – Dużymi grupami alpinistów można odpowiednio zarządzać, ale tylko jeśli pogoda będzie sprzyjająca. Jeśli Everest będzie otwarty na mniej niż tydzień, będziemy mieli chaos. Każdy chce się wspiąć, bo za to zapłacił, a zwroty nie przysługują. Zobaczymy, czy plan na ten rok zadziała... – ocenia Dambar Parajuli, szef Związku Zawodowego Organizatorów Ekspedycji. Rząd Nepalu chętnie wydaje pozwolenia na wspinaczkę, bowiem uzyskanie takiej licencji jest płatne, a duże zainteresowanie turystów zasila budżet państwa. Za uzyskanie pozwolenia na wspinaczkę na Everest trzeba zapłacić nawet 30 000 dolarów (ok. 120 tys. zł). Jeśli zdecydujemy się podjąć wspinaczki u boku doświadczonego przewodnika, lub wspinać się razem z większą grupą w ramach ekspedycji organizowanej przez agencję turystyczną, cena może wzrosnąć nawet dwukrotnie. "Wspinaczka, obłęd i zabójczy wyścig". Historia dramatycznej rywalizacji o himalajskie szczyty Gdy w latach 30. XX wieku narastało napięcie pomiędzy największymi potęgami Europy, w Himalajach szalała już inna walka. Zespoły wspinaczy rywalizowały ze sobą w wyścigu o najwyższe szc... Obecnie, w związku z trwającą pandemią, himalaiści przybywający do Nerpalu muszą przedstawić negatywny wynik testu i przejść obowiązkową kwarantannę. Władze Nepalu wprowadziły też reguły mające na celu zmniejszenie ryzyka zakażenia się koronawirusem wśród wspinaczu, m.in. zakazane jest spotykanie się w obozach uczestników dwóch różnych grup. Mimo środków ostrożności, w ostatnich dniach pod Mount Everest odnotowano pierwszy przypadek Covid-19. Pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa uzyskał himalaista przygotowujący się do wyprawy i pozostający w bazie. Wspinacz miał poważne problemy z oddychaniem i początkowo zakładano, że cierpi na obrzęk płuc – HAPE, charakterystyczne na dużych wysokościach. Został przetransportowany do szpitala w Katmandu, gdzie wykonano test w kierunku COVID, który dał pozytywny wynik. Reszta wspinaczy została poddana kwarantannie w bazie głównej. Ekspedycja nie została przerwana. Od początku pandemii w Nepalu potwierdzono 289 tys. przypadków zakażeń koronawirusem, zmarło 3 112 osób.
Caminantes, czyli wenezuelscy uchodźcy. "Poznałam część Kolumbii, do której zagraniczni turyści rzadko zaglądają"
Im dalej od granicy, tym miejscowi Kolumbijczycy są mniej chętni do pomocy. W Ekwadorze opinie są podobne. Wenezuelscy imigranci przynieśli przestępczość, bez nich nie było tylu kradzieży ani morderstw, słyszałam to od wielokrotnie podczas podróży - pisze Ewa Treszczotko, podróżniczka, która w czasie pandemii postanowiła przemierzyć drogę z Bogoty do Rio de Janeiro. W czasie swoich podróży pracuje jako wolontariuszka, m.in. w ośrodkach dla uchodźców.
W Bogocie na dworcu autobusowym Salitre rozsypują mi się miętówki. Nastolatek siedzący obok spontanicznie pomaga mi posprzątać ten bałagan. Zaczynamy rozmawiać. Próbował dostać się na Curacao, ale przez wygasający paszport musi wrócić do ojczyzny, aby wyrobić nowy. Chłopak biegnie do dworcowego sklepu i kupuje mi kawę, croissanta i jabłko. Nie wiem, co powiedzieć. To ja czekam na autobus do Pamplony, gdzie będę wolontariuszką w organizacji pozarządowej pomagającej wenezuelskim uchodźcom, a już 7 km od lotniska to wenezuelski, chudy jak szkapa, w rozwalających się klapkach nastolatek stawia mi kawę. Muszę marnie wyglądać po 3 pociągach, 2 samolotach i 2 taksówkach, od kiedy wyruszyłam z domu na Podlasiu 30 godzin temu. Chłopak opowiada, że kilka lat temu grał w piłkę nożną w reprezentacji juniorów w Wenezueli i dzięki sportowi miał więcej możliwości rozwoju. Aby się odwdzięczyć, pożyczam mu śpiwór na nocną podróż. Jedzie do Cucuty tym samym autobusem. Wiem, że będzie zimno. Ja mam kurtkę, bluzę i skarpety, a on nie. Tacy są Wenezuelczycy, podzielą się tym co mają, choć ostatnimi laty mają tak niewiele. Pokaleczone stopy, problemy żołądkowe i ból głowy to najczęstsze, codzienne dolegliwości caminantes (fot. Ewa Treszczotko) 400 kanapek, dwa wiadra ciastek On The Ground International to mała organizacja charytatywna, którą założyła Bethani King, młoda Amerykanka, która sama była wolontariuszką w Libanie, 12 km od granicy z Syrią i na greckiej wyspie Lesbos w obozie afgańskich uchodźców. Jest nas kilkoro, ja z Polski, Kanadyjka, dwie Amerykanki, kilku Kolumbijczyków i Wenezuelczycy. Co wieczór robimy 400 kanapek, rano kolejne 400. Gotujemy 600 jajek, przygotowujemy dwa wiadra ciastek, skrzynkę bananów, worek mandarynek i kilka butli z wodą. Tak zaczyna się dzień na wolontariacie. Dzielimy się na dwie grupy. Ktoś jedzie z lokalnym kierowcą w góry, w stronę Bucaramangi, aż do wybudowanego przez organizację schroniska w La Laguna. Druga grupa jedzie w stronę Cucuty, gdzie jest upalnie i zazwyczaj sucho. Rozdajemy jedzenie uchodźcom spotkanym w drodze, dajemy wskazówki jak dostać się do schronisk. Spotykamy się z uśmiechami i wdzięcznością. Zawsze kogoś podwozimy. Poza nami w regionie działa Czerwony Krzyż, Hope, Solidarities Internacional i wiele innych organizacji. Codziennie współpracujemy z namiotem pomocy humanitarnej i lokalnymi schroniskami. Nasza mała organizacja zapewnia codziennie posiłek ponad 100 osobom. Granica Kolumbii z Wenezuelą jest zamknięta oficjalne od roku, więc dane statystyczne o liczbie wenezuelskich uchodźców (4 miliony od 2015 roku) są oderwane od rzeczywistości. Przy słynnym moście Simona Bolivara między kolumbijskim miastem Cucuta a wenezuelskim San Antonio, granicy “dwóch światów”, siedzą grupy lokalnych gangów. Zmieniam zdanie, jednak nie chcę zrobić tu zdjęcia i nie wysiadam z samochodu, gdy widzę, że grupka prawie otacza nasze auto i wpycha ręce przez pół otwartą szybę. Dałam im reklamówkę kanapek z uśmiechem na ustach i prawdopodobnie tym gestem uchroniłam się od kradzieży. Kompletnie ich zaskoczyłam. Cenę ucieczki dyktują partyzanci To pierwsza granica, na której nie widziałam ani jednego policjanta lub żołnierza. Mundurowi biegają po rzece Tachira, gdzie nielegalna przeprawa przez granicę to codzienność. Niektórzy idą za darmo, inni płacą dolara, 5$, 10$ albo tracą cały przybytek. Zależy to od “widzimisię” partyzantów lub innych nieoficjalnych pośredników kontrolujących przeprawę. – Jak nie pada przez parę tygodni i stan rzeki jest nisko, można pokonać granicę nie zamaczając nawet stóp. Tak samo jest na granicy Kolumbii z Ekwadorem i Ekwadoru z Peru – słyszałam od uchodźców. Lubię luźne rozmowy z caminantes, gdy pokonam już barierę bycia "gringą" - kimś obcym. – Nie mogę dostać się do Peru przez przepisy. Można tylko polecieć samolotem, bo granice lądowe są zamknięte, a poza tym nie wpuszczają ludzi z europejskim paszportem – ja też mogę im ponarzekać. – Czemu więc nie pójdziesz tak jak my, por la trocha (przez rzekę)? Tu granice są zawsze otwarte. Nikt nie sprawdza tu, jak zmieniają się przepisy związane z pandemią – doradzali mi uchodźcy. Imigranci, bieda i kartele Hiperinflacja i korupcja doprowadziły doprowadziły do exodusu Wenezuelczyków. Poza wojskowymi, politykami i mieszkańcami kilku bogatych dzielnic w Caracas, ludzie żyją w ubóstwie. Jak mówią ironicznie Wenezuelczycy "nie ma już nawet czego kraść". Spadek ceny ropy na międzynarodowym rynku i skrajnie nieodpowiedzialne zarządzanie gospodarką od dekady zmieniło Wenezuelę nie do poznania. W grudniu 2020 w Wenezueli odbyły się wybory parlamentarne. Wygrała je partia urzędującego prezydenta Nicolasa Maduro, za którego kadencji kraj popadł w ruinę. Partia opozycyjna zbojkotowała wybory i wycofała się, zarzucając nieuczciwość warunków wyborczych. – Jak to możliwe, że znów wygrali? – zapytałam dwie wenezuelskie kobiety z czwórką dzieci, które podwoziliśmy. – Z głosowaniem było tak: jak nie poszłam zagłosować, znaczyło, że jestem za opozycją. Kto nie głosował, nie dostał paczki z jedzeniem w styczniu. Jedzenie albo głos. My Wenezuelczycy nie rozumiemy prezydenta Maduro. Który ojciec chce źle dla własnych dzieci? A prezydent to ojciec narodu – powiedziała jedna z nich. Im dalej od granicy, tym miejscowi Kolumbijczycy są mniej chętni do pomocy. W Ekwadorze opinie są podobne. Wenezuelscy imigranci przynieśli przestępczość, bez nich nie było tylu kradzieży ani morderstw – słyszałam to wielokrotnie podczas podróży. W Ekwadorze prowadzenie schronisk jest prawnie zakazane, w Peru wysłano czołgi na granicę z Ekwadorem, aby powstrzymać nielegalną migrację caminantes. Zagrożenia czyhające na pieszych uchodźców to pogryzienie przez bezpańskie psy, rabunek przez swoich rodaków, fałszywa podwózka, która kończy się kradzieżą dobytku, a również gwałty. Co z kartelami narkotykowymi? Mam wrażenie, że nie ma tego tematu. W departamencie Norte de Santander w Kolumbii kwestia karteli narkotykowych, tak żywa dwie dekady temu, dziś nie budzi emocji. – Owszem, kartele wciąż działają. Zajmują się teraz tylko interesami. W Kolumbii jest spokój z kartelami, bo one skupiają się stricte na biznesie, a szerzenie przemocy i władza już ich nie obchodzi. Oni nikogo nie zaczepiają, ani nikt ich. Co innego z guerillą (partyzantką). Ten temat nie jest zamknięty. Przyznanie nagroda Nobla dla prezydenta Santosa za historyczny pokój z ELN (Armia Wyzwolenia Narodowego, jedna z grup partyzanckich w Kolumbii) to farsa – tłumaczył mi Kolumbijczyk John, nasz lokalny kierowca, który przez 15 lat pracował jako żołnierz. Poznałam część Kolumbii, do której zagraniczni turyści rzadko zaglądają. Praca przy pomocy humanitarnej "w terenie" wymaga empatii i odwagi, otwiera oczy i serce. Na poprawie sytuacji w Wenezueli coraz mniej zależy społeczności międzynarodowej. Zadłużony kraj na skraju bankructwa, geopolitycznie traci na wartości jako potencjalny partner, zarówno w oczach USA i Unii Europejskiej, jak i Chin czy Rosji. Przyszłość Wenezueli to wielka niewiadoma. Nazywam się Ewa Treszczotko. Z wykształcenia jestem specjalistą ds. stosunków międzynarodowych, kulturoznawcą Ameryki Łacińskiej i trenerką fitness. Odwiedziłam do tej pory 66 państw (stan na luty 2021). Moje motto w podróży to "Dam radę. Uda mi się". W styczniu 2021, balansując między dynamicznymi restrykcjami linii lotniczych, rozpoczęłam kolejną podróż, tym razem przez Amerykę Południową od Bogoty do Rio de Janeiro. Pracuję jako wolontariuszka w każdym miejscu, które odwiedzam w zamian za nocleg. Pomagam w organizacjach charytatywnych, na farmach, w hostelach i szkołach językowych. Integruję się z lokalną ludnością, poznając ich prawdziwe, codzienne życie. O tym, gdzie byłam i co mnie spotkało, dowiedzie się z moich mediów społecznościowych: Instagram: https://www.instagram.com/ewa_treszczotko/ Facebook: https://www.facebook.com/evatreszczotko Patronat medialny podróży: National Geographic Traveler Polska
270 000 przypadków dziennie, tysiące zgonów. Indyjski wariant koronawirusa zbiera żniwo
Choć w Bhopal zgłoszono tego dnia tylko cztery zgony związane z COVID, na placu krematorium ustawionych były dziesiątki stosów pogrzebowych.
W miniony poniedziałek w Indiach potwierdzono rekordową liczbę 273 810 nowych przypadków koronawirusa. Ale liczby systematycznie rosły od lutego, a w ostatnich dniach przeważnie przekraczały 150 000. To najtragiczniejszy bilans od początku pandemii koronawirusa, która wybuchła w początkach 2020 roku. Najbardziej dotknięte epidemią są miasta, takie jak Delhi, Mumbaj i Ahmedabad. Tam miejsc w szpitalach praktycznie nie ma, a chorzy są odsyłani z kwitkiem, bez szans na uzyskanie pomocy czy podanie tlenu. Nie inaczej wygląda sytuacja w innych miastach, takich jak Lucknow, Bhopal, Kalkuta, Allahabad i Surat – podaje BBC. W przypadku łóżek na OIOMach sytuacja jest znacznie trudniejsza. Wiele miast dysponuje zaledwie kilkoma łózkami na oddziałach intensywnej terapii. Dopiero teraz – w szczycie drugiej fali – podejmowane są próby stworzenia tymczasowych szpitali i OIOMów w hotelach i na stadionach. Ale szybkie uruchomienie polowych oddziałów OIOM nie jest łatwe. Potrzeba nie tylko sprzętu, ale i wykwalifikowanego personelu medycznego. – Nie wyciągnęliśmy żadnej lekcji z pierwszej fali. Mieliśmy doniesienia o tym, że w niektórych miastach kończyły się łóżka nawet w czasie pierwszej fali i to powinien być wystarczający powód, aby być przygotowanym na drugą falę – mówi ekspert ds. zdrowia publicznego Anant Bhan. Krematoria pracują dzień i noc Skutkiem ogromnych przyrostów zakażeń i trudności w ochronie zdrowia jest też gwałtowna liczba dziennych zgonów, spowodowanych koronawirusem. W poniedziałek w całym kraju odnotowano 1761 zgonów. Od początku pandemii z powodu koronawirusa w Indiach zmarło już ponad 180 000 osób. „Krematoria działają dzień i noc w kilku miastach, a ludzie muszą godzinami czekać na kremację lub pochówek bliskiego zmarłego” - podaje BBC. Eksperci twierdzą, że obłożenie krematoriów jest dowodem na to, że rzeczywista liczba zgonów może być znacznie wyższa niż ta, jaką można znaleźć w oficjalnych danych. Dziennikarka BBC dotarła do relacji Sanjeeva Gupty, fotoreportera mieszkającego w mieście Bhopal w środkowych Indiach. Mężczyzna miał sfotografować sytuację w jednym z miejskich krematoriów, ale nie spodziewał się tego, co rzeczywiście zastał na miejscu. Choć w Bhopal zgłoszono tego dnia tylko cztery zgony związane z COVID, na placu krematorium ustawionych było dziesiątki stosów pogrzebowych. Co więcej, kilka ciał czekało też w kolejce do pieca krematoryjnego. Gupta wspomniał też, że pewien młody mężczyzna poprosił go o sfotografowanie dymu, wydobywającego się z komina krematorium. – Powiedział, że dym symbolizuje jego matkę. To najbardziej bolesna rzecz, jaką kiedykolwiek słyszałem – mówi fotograf. Inny fotoreporter, z Lucknow - stolicy stanu Uttar Pradesh, powiedział, że naliczył prawie 100 stosów pogrzebowych spalonych w jednym z miejskich krematoriów, podczas gdy oficjalne dane z tego dnia, dotyczące zgonów w całym stanie, wynosiły 85. Druzgocąca druga fala 10 lutego 2021, na początku drugiej fali, Indie potwierdziły 11 000 przypadków. W ciągu następnych 50 dni średnia dzienna wynosiła około 22 000 przypadków. Jednak w ciągu następnych 10 dni liczba przypadków gwałtownie wzrosła, a średnia osiągnęła 89 800. Eksperci twierdzą, że ten szybki wzrost pokazuje, że druga fala rozprzestrzenia się znacznie szybciej w całym kraju. Dr A Fathahudeen, który jest częścią grupy zadaniowej Covid w stanie Kerala, mówi, że wzrost ten nie był całkowicie nieoczekiwany. Za przyrost liczby chorych obwinia zbyt wczesne poluzowania obostrzeń, m.in. wielkie zgromadzenia religijne, ponowne otwarcie większości miejsc publicznych i organizację wieców wyborczych. – Mówiłem w lutym, że COVID-19 nigdzie nie poszedł i uderzy w nas tsunami, jeśli nie podejmiemy pilnych działań. Niestety, tsunami rzeczywiście dotarło do nas teraz. Wkradło się fałszywe poczucie normalności i wszyscy, w tym zwykli ludzie jak i urzędnicy, nie podjęli żadnych kroków, aby zatrzymać drugą falę – dodał dr Fathahudeen. Indyjski wariant koronawirusa 25 marca Indie ogłosiły, że zidentyfikowano nowy wariant koronawirusa, będący „podwójnym mutantem”. Wariant ten został wykryty w próbkach pobranych z różnych stanów. Wirusolog Shahid Jameel wyjaśnia, że „podwójna mutacja w kluczowych obszarach białka wirusa może spowodować, że wirus będzie bardziej zaraźliwy i zdolny do ochrony przed działaniem układu immunologicznego”. Jameel twierdzi, że szybkie rozprzestrzenianie się nowego szczepu jest jedynym „logicznym wyjaśnieniem” nagłego wzrostu zachowań i zgonów. Urzędnicy służby zdrowia w Wielkiej Brytanii badają, czy podwójny mutant łatwiej się rozprzestrzenia i czy jest odporny na szczepionki. Dr Jameel dodaje, że Indie zaczęły przyglądać się mutacjom dość późno, co mogło wpłynąć na późne rozpoznanie nowej mutacji. Sekwencjonowanie genomu wirusa obecnego wśród społeczności jest ważne podczas pandemii, ponieważ pozwala naukowcom monitorować zmiany w wirusie. – Jeśli uda ci się złapać bardziej zakaźną odmianę na wczesnym etapie, możesz szybko zastosować środki ochrony zdrowia publicznego, aby powstrzymać jej szersze rozprzestrzenianie się w społeczności - wyjaśnia. Źródło: BBC
Lek odrobaczający dla zwierząt miał chronić przed COVID. Medyczny fakenews zbiera żniwo
FDA ostrzega, że przyjmowanie środków niezatwierdzonych do zastosowania może być niebezpieczne. A także, że ludzie nigdy nie powinni przyjmować leków przeznaczonych dla zwierząt.
W ostatnim czasie pojawiły się przypadki osób, które w obawie przed zakażeniem koronawirusem, sięgają po leki odrobaczające dla zwierząt. Wszystko dlatego, że środki te zawierają iwermektynę – substancję, która w badaniach australijskich naukowców wykazała potencjał w zwalczaniu SARS-CoV-2. Przed stosowaniem iwermektyny na własną rękę – szczególnie weterynaryjnej! – ostrzegają eksperci ds. ochrony zdrowia w Australii i Stanach Zjednoczonych. Niektórzy zdecydowali się sięgnąć po ten lek po tym, jak do sieci trafiły błędne informacje na temat badań nad iwermektyną jako leku potencjalnie skutecznego w zapobieganiu COVID-19. Jak podaje amerykańska Agencja Żywności i Leków (FDA), lek ten jest najczęściej stosowany w leczeniu lub zapobieganiu chorobom pasożytniczym u zwierząt, takim jak dirofilarioza. Niektóre formy leku są też stosowane u ludzi, głównie w leczeniu chorób pasożytniczych. Bywa też stosowany miejscowo w leczeniu wszawicy i trądziku. Ale nie jest zatwierdzony do stosowania przy COVID. Pytony z Florydy posłużą do produkcji szczepionek na COVID? Chodzi o ważny węglowodór Pewien amerykański naukowiec, wraz z łowcą węży, stwierdził, że do produkcji szczepionek przeciwko COVID-19 można wykorzystać pytony żyjące na mokradłach Everglades na Florydzie. Dlacze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4525bee944057f43763486437ff22c110f442301-502bc43.jpeg" width="938" height="528" alt="Skwalen pozyskany od jednego węża wystarczy na 3500 dawek szczepionki - uważają pomysłodawcy badań (fot. Getty Images)" title="Skwalen pozyskany od jednego węża wystarczy na 3500 dawek szczepionki - uważają pomysłodawcy badań (fot. Getty Images)" /> Badania na ludziach pod znakiem zapytania Pomysł zastosowania iwermektyny w leczeniu COVID-19 pojawił się w zeszłym roku, kiedy badanie przeprowadzone przez naukowców z Australii wykazało, że duże dawki leku wykazały skuteczność przeciwko nowemu koronawirusowi w badaniach laboratoryjnych – wyjaśnia The Washington Post. Po tych obiecujących wynikach, przeprowadzono badania na ludziach. Te z kolei były ograniczone i dały mieszane wyniki. Badania nad iwermektyną trwają, a Narodowy Instytut Zdrowia zapowiada, że może sprawdzić skuteczność leku w ramach badania klinicznego, które będzie analizować potencjalne korzyści dla pacjentów z COVID-19 płynące ze stosowania leków opracowanych na inne schorzenia. Na razie nie potwierdzono włączenie iwermektyny do tego badania. W obliczu braku dowodów na skuteczność iwermektyny, Amerykańskie Towarzystwo Chorób Zakaźnych odradza stosowanie jej w leczeniu COVID-19 poza badaniami klinicznymi. Także FDA ostrzega, że przyjmowanie środków niezatwierdzonych do zastosowania może być niebezpieczne. A także, że ludzie nigdy nie powinni przyjmować leków przeznaczonych dla zwierząt. Przebadali dziesiątki leków i ostrzegają: syrop na kaszel i koronawirus to złe połączenie Jeśli męczy cię kaszel i podejrzewasz, że mogłeś zarazić się koronawirusem, lepiej nie lecz się sam. Naukowcy odkryli, że substancja zawarta w niektórych syropach przeciwkaszlowych dost.. Dawka dla konia Takie ostrzeżenia pojawiły się po tym, jak niektórzy na własną rękę przyjęli leki weterynaryjne z iwermektyną. Jak podają amerykańskie media, niektórzy ludzie przyjmują weterynaryjne formy leku, ponieważ dostęp do tych preparatów jest o wiele łatwiejszy, niż do wersji leku przepisywanej ludziom. Lekarze ostrzegają, ze może to być bardzo niebezpieczne. Weterynaryjne formy leku przeznaczone dla dużych zwierząt, takich jak konie i krowy, występują w bardzo dużych dawkach, które mogą być wysoce toksyczne dla ludzi. FDA podaje, że otrzymała wiele zgłoszeń o osobach hospitalizowanych po samoleczeniu iwermektyną przeznaczoną dla koni. U ludzi przedawkowanie leku może powodować nudności, wymioty, spadek ciśnienia krwi, reakcje alergiczne, drgawki, śpiączkę, a nawet śmierć. Nawet mniejsze dawki leku weterynaryjnego mogą stanowić zagrożenie. Dzieje się tak, ponieważ wiele nieaktywnych składników zawartych w lekach dla zwierząt nie zostało przebadanych pod kątem stosowania u ludzi, a mogą one stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego i wpływać na sposób metabolizowania leku - twierdzi FDA.
Trzecia fala pandemii nie dotknęła Gibraltaru. Zniesiono godzinę policyjną oraz nakaz noszenia maseczek
Podczas gdy wiele krajów na całym świecie, w tym Polska, boryka się z trzecią falą pandemii koronawirusa, władze Gibraltaru zadecydowały o poluzowaniu obowiązujących do niedawna obostrzeń. Decyzja ta została podjęta na podstawie ostatnich znacznie malejących statystyk zakażeń oraz zgonów spowodowanych COVID-19.
Od niedzieli na Gibraltarze nie trzeba już zakrywać ust oraz nosa. To nie pierwsza znacząca zmiana w funkcjonowaniu mieszkańców zamorskiego terytorium brytyjskiego. Wcześniej zniesiona została godzina policyjna. Poluzowanie obostrzeń w szczególności ucieszyło pracowników branży gastronomicznej, która przez dłuższy czas była częściowo zamknięta. Gibraltar powoli wraca do normalności Pojawienie się oraz rozpowszechnienie szczepionek przeciw COVID-19 miało być pierwszym poważnym krokiem w walce z trwającą już od ponad roku pandemią koronawirusa. W połowie marca Gibraltar stał się pierwszym miejscem na świecie, gdzie zaszczepiono wszystkie chętne osoby. To przyczyniło się do znaczącego spadku aktywnych przypadków zachorowań, a w efekcie do poluzowania restrykcji. – Miło jest wrócić do normalności. Widzieć na zewnątrz te wszystkie krzesła i stoliki, za którymi tak tęskniłem przez ostatnich kilka miesięcy – powiedział 45-letni mieszkaniec Gibraltaru w rozmowie z agencją Reutera. Już w zeszłym tygodniu na Gibraltarze zniesiono godzinę policyjną. Lokalne gastronomiczne mogą więc być otwarte do godziny drugiej w nocy. Kolejną ulgą dla mieszkańców było odwołanie nakazu noszenia maseczek ochronnych. Dotyczy to jednak wyłącznie spacerowiczów. W środkach komunikacji miejskiej oraz w zamkniętych przestrzeniach publicznych cały czas trzeba zasłaniać nos i usta. Poluzowanie obostrzeń na Gibraltarze Ostatnia wypowiedź szefa ministrów Gibraltaru Fabiana Picardo napawa optymizmem. Polityk powiedział, że zamorskie terytorium brytyjskie w końcu zostawia za sobą "najbardziej śmiercionośną zimę" i nareszcie wkracza w "najbardziej obiecującą wiosnę". – Globalna pandemia nie jest całkowicie za nami i wszyscy musimy ostrożnie posuwać się naprzód, aby zabezpieczyć ten niesamowity postęp w nadchodzących tygodniach i miesiącach. Nie mogę się doczekać, kiedy wkrótce będę mógł znieść ograniczenia dotyczące wolności zgromadzeń – dodał. Docelowo na Gibraltarze mają zostać zniesione wszystkie obostrzenia. To jednak nie nastanie z dnia na dzień. Cały proces będzie przebiegał w rozważny sposób oraz z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
Dziś raport WHO dot. źródeł koronawirusa w Chinach. Odrzucona teoria o "wycieku" z laboratorium
Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z laboratorium. Jak tego w Wuhan, powszechnie uważanym za epicentrum pandemii. Co więcej, raport podważa sensowność bardzo popularnej teorii, że wirus przeskoczył w Wuhan na targu z owocami morza, gdzie także handlowano nielegalnie łapanymi dzikimi zwierzętami. Ujawnienie raportu zapowiedziano na wtorek, 30 marca.
SARS-CoV-2 przeskoczył na ludzi z nietoperzy, choć pośredni, bo między nami a źródłem patogenu było jedno zwierzę, przekonują autorzy raportu podsumowującego misję Światowej Organizacji Zdrowia do Chin. Choć pisana wspólnie z chińskimi urzędnikami analiza wykreśla możliwość uwolnienia wirusa z laboratorium, to jednocześnie nie dostarcza jednoznacznej odpowiedzi jak koronawirus na nas przeskoczył. Tak twierdzi Associated Press, która zdobyła wstępną wersję finalnego raportu. W ocenie agencji prasowej odkrycia przedstawicieli WHO dostarczają nielicznych nowych informacji o pochodzeniu SARS-CoV-2 i pozostawiają nas z całą listą pytań bez odpowiedzi. Jedno, na co zwraca uwagę AP, to więcej światła rzuconego na motywacje naukowców piszących swoje, jak zakładamy, ostateczne opinie. Zespół badaczy proponuje, by badać temat dalej z wyjątkiem jednej hipotezy. Chodzi o krążące niemal od początku wątpliwości, czy aby nie jest to wirus uwolniony (celowo/przypadkowo) z laboratorium. Jak tego w Wuhan, powszechnie uważanym za epicentrum pandemii. Co więcej, raport podważa sensowność bardzo popularnej teorii, że wirus przeskoczył w Wuhan na targu z owocami morza, gdzie także handlowano nielegalnie łapanymi dzikimi zwierzętami. Ujawnienie raportu zapowiedziano na wtorek, 30 marca. Cały świat naukowy liczy, że znajdą się w nim jakieś konkrety. Odkrycie źródeł wirusa byłoby niezwykle cenne, bo pomogłoby zapobiegać przyszłym pandemiom. Jego treść jest politycznie motywowana, bo Chiny za wszelką cenę chcą pozbyć się łatki „sprawców” obecnej. - Jest jasne, że władze Chin nie dostarczyły wszystkich potrzebnych informacji i do momentu, aż to zrobią, ostateczne ustalenie prawdy będzie trudne – tłumaczy w rozmowie z AP Matthew Kavanagh, ekspert od globalnej polityki zdrowotnej z Georgetown University. Zeszłoroczne śledztwo AP pokazało, że władze Chin dokładnie kontrolują wszelkie badania naukowe w sprawie źródeł pandemii. Agencja zwraca uwagę, że znaczne opóźnienie publikacji raportu widziane jest jako próba wpływu Chin na ostateczny kształt i wydźwięk dokumentu. Podejrzenia manipulacji ze strony Chin skłaniają opinię publiczną do większej wiary w teorię o „ucieczce” wirusa z laboratorium. Nie dziwi więc pewnie, że raport przedstawia szereg dowodów mających pomóc odrzucić ostatecznie tę koncepcję. Autorzy z WHO po swojej wizycie w Wuhan napisali, że wypadki w laboratoriach są rzadkością, że placówka w Wuhan jest świetnie zarządzana i przed grudniem 2019 roku nie było tam wirusów spokrewnionych z SARS-CoV-2. W wersji omawianej przez Associated Press autorzy wymieniają 4 scenariusze przeskoczenia wirusa na ludzi. Najwyżej na liście prawdopodobieństwa znajduje się teoria z nietoperzem plus jeszcze jednym zwierzęciem. Prawdopodobne, choć nieco mniej, jest bezpośrednia transmisja od nietoperza na człowieka. Możliwa, choć niezbyt prawdopodobna jest transmisja poprzez pokryte wirusem mrożonki. Czwarty scenariusz, mocno promowany przez władze Chin, zakłada skażenie odchodami towarów sprzedawanych na targu w Wuhan przez zarażone zwierzę. WHO oceniła prawdopodobieństwo takich wydarzeń jako „bardzo niskie”. Eksperci niezwiązani z WHO twierdzą, że wręcz zerowe, bo nie ma dowodów, by można było zarazić się wirusem dotykając opakowania jakiegoś towaru. Mark Woolhouse, epidemiolog z uczelni w Edynburgu, że ta teoria jest „naciągana”. - Pojawienie się nowej choroby jest zwykle konsekwencją serii bardzo mało prawdopodobnych wydarzeń. Ciężko tu o pewność, ciężko coś wykluczyć – Woolhouse zwrócił uwagę, że może nigdy nie poznamy źródła SARS-CoV-2.
Poznań najbrudniejszym miastem w Polsce, Warszawa z najgorszymi bankomatami. Zobacz raport
Dziesięć największych miast w Polsce i pięć kategorii. Zespół badawczo-analityczny PSG Polska we współpracy z Centrum Badań Mikrobiologicznych i Autoszczepionek z Krakowa przeprowadził analizę bakteriologiczną wybranych przestrzeni i miejsc. Okazało się, że najbrudniejszym miastem w Polsce jest Poznań, a największymi siedliskami bakterii, z którymi spotykamy się na co dzień – dworce PKP.
W tym artykule: Łódź, Bydgoszcz i Kraków najczystsze Najgorzej na dworcach Badaniom zostały poddane ekrany i przyciski w bankomatach, poręcze w komunikacji miejskiej, wózki w sklepach spożywczych, klamki w galeriach handlowych oraz poręcze na dworcach PKP. Następnie liczby znalezionych bakterii na wszystkich powierzchniach zostały zsumowane tworząc ranking najczystszych i najbrudniejszych miast w Polsce. Próbki do badań zostały pobrane w Krakowie, Warszawie, Łodzi, Bydgoszczy, Białymstoku, Gdańsku, Wrocławiu, Lublinie, Poznaniu i Katowicach. Raport jasno pokazuje, że obowiązkowa powszechna dezynfekcja często pozostaje jedynie mrzonką. Jego wyniki, a także opis znalezionych bakterii i nieprzyjemności, z jakimi mogą się wiązać, powinien zachęcić nieprzekonanych do częstego mycia i dezynfekowania rąk. „Obecnie trwająca pandemia zmobilizowała wielu ludzi do zachowania tego typu środków ostrożności, ale niestety nie wszystkich. Nasz raport ma za zadanie przypomnieć, że z punktu widzenia nauki na każdym kroku w przestrzeni publicznej istnieje bardzo wiele zagrożeń związanych z zakażeniem różnymi chorobami” - przypominają autorzy raportu. Łódź, Bydgoszcz i Kraków najczystsze Łódź z sumarycznym wynikiem 1470 znalezionych bakterii jest najczystszym miastem w zestawieniu, znacznie wyprzedzając pozostałe. Na podium najczystszych miast znalazły się jeszcze Bydgoszcz (2340 bakterii) oraz Kraków (2440 bakterii). Na drugim końcu rankingu – czyli wśród najbrudniejszych – znalazły się Gdańsk (8294 bakterii), Katowice (9590 bakterii) oraz Poznań (14620 bakterii), ponieważ to właśnie w tych miastach liczba znalezionych bakterii okazała się być największa. Warszawa uplasowała się na siódmym miejscu. Chociaż Poznań jest „liderem” pod względem liczby znalezionych bakterii, to nie w każdej kategorii wypadł najgorzej. Na przykład w przypadku bankomatów – gdzie badano bakterie znalezione na przyciskach i wyświetlaczach – najgorszy wynik ma Warszawa z 3000 znalezionych bakterii, przy średniej 1128. Poznań jest przedostatni (2500), a trzecie od końca są Katowice (2000). Najczystsze i co za tym idzie najbezpieczniejsze bankomaty są w Gdańsku, Łodzi i Bydgoszczy. Na niektórych spośród wszystkich przebadanych bankomatów znaleziono pleśń oraz grzyby, które jak wiadomo mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia. Kolejną badaną powierzchnią były galerie handlowe, a dokładnie poręcze schodów i schodów ruchomych. Galerie handlowe w całym raporcie wypadły i tak najlepiej – najwidoczniej właściciele i pracownicy tych obiektów dbają o regularną dezynfekcję powierzchni wspólnych. Miejmy nadzieję, że o czystości rąk pamiętają także sami klienci. W kategorii galerii handlowych najgorzej wypadły Katowice i Lublin (1000 bakterii), a zaraz za nimi Kraków (800). Najlepiej prezentują się za to Gdańsk (30), Bydgoszcz (40) i Łódź (60). Kategorią, w której stosunkowo czysty Gdańsk zajął ostatnie miejsce są sklepy spożywcze. Tutaj pod lupę – a właściwie pod mikroskop – wzięto wózki sklepowe. Wynik Gdańska to 2500 znalezionych bakterii, przy średniej dla wszystkich miast wynoszącej 605. Kolejne najbrudniejsze miasta w tym zestawieniu to Białystok (1000) i Bydgoszcz (660). Najbezpieczniej zakupy zrobimy w Poznaniu, Katowicach i Łodzi. Najgorzej na dworcach Dwie kategorie o największej średniej liczbie bakterii (obok bankomatów) to komunikacja miejska i dworce PKP, co być może nie jest zaskoczeniem ze względu na duży ruch osobowy. Średnia liczba bakterii w komunikacji to 1409, a na dworcach PKP – 1840. Szczególnie wyróżnia się komunikacja miejska w Poznaniu, gdzie znaleziono aż 5000 bakterii. To dwa razy więcej, niż w dwóch innych najbrudniejszych lokalizacjach – Katowicach i Wrocławiu. W Łodzi i Krakowie – gdzie komunikacja jest najczystsza – znaleziono odpowiednio 30 i 40 bakterii. W Lublinie – ostatnim na podium – 300. Także w Poznaniu mamy do czynienia z najbrudniejszymi dworcami PKP (6500), ale stolicę Wielkopolski doganiają Gdańsk i Katowice. Najczyściej jest w Białymstoku, Wrocławiu i Bydgoszczy. „Podczas przeprowadzonego badania zidentyfikowano Pseudomonas syringae – bakterię, która na liście najgroźniejszych bakteryjnych patogenów roślin, zajmuje pierwsze miejsce i może stanowić potencjalne zagrożenie dla zdrowia oraz Pseudomonas lundensis – bakterię powodującą psucie się żywności” - napisano w raporcie w uwagach do zanieczyszczeń w komunikacji miejskiej. Ponadto zarówno w transporcie zbiorowym jak i na dworcach potwierdzono obecność Citrobacter braakii – bakterii występującej głównie w moczu, która u osób z osłabioną odpornością może nawet powodować sepsę. Oprócz trzech wymienionych zidentyfikowano także Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), którym zakażenie może prowadzić do wymiotów, biegunki, spadku ciśnienia krwi czy wstrząsu; Enterococcus faecalis (paciorkowiec kałowy), który może powodować zagrażające życiu zakażenia u ludzi; Acinetobacter lwoffii – rodzaj bakterii względnie chorobotwórczej mogącej wywoływać zakażenia szpitalne, a naturalnie wchodzącej w skład mikroflory fizjologicznej skóry i śluzówki jamy nosowo-gardłowej; oraz Paenalcaligenes hominis - bakterie występujące we krwi człowieka i nie stanowiące zagrożenia dla zdrowia. Autorzy raportu podkreślają, że jego wyniki pokazują, że „praktycznie na każdej powierzchni można znaleźć i zidentyfikować szkodliwe bakterie, które są niebezpieczne dla zdrowia i życia”. „Wskazane jest zachowanie szczególnych środków ostrożności w postaci częstej dezynfekcji dłoni oraz przedmiotów, z którymi mamy kontakt, aby zminimalizować ryzyko zakażenia” - podano. Pełen raport można znaleźć na stronie profesjonalneozonowanie.pl
W Indiach wykryto "podwójnie zmutowany" wariant koronawirusa
O wykryciu w kraju "podwójnie zmutowanego wariantu" koronawirusa w 206 próbkach w najbardziej dotkniętym epidemią COVID-19 zachodnim stanie Maharasztra poinformowało ministerstwo zdrowia.
Trwają badania mające wykazać, czy zawierający kombinację dwóch mutacji patogen może być bardziej zaraźliwy lub/i mniej podatny na działanie szczepionek. Wśród 10787 próbek z 18 indyjskich stanów było też 736 przypadków wariantu brytyjskiego, 34 południowoafrykańskiego i jedna brazylijskiego, informuje tamtejsze ministerstwo zdrowia. Przedstawiciele resortu przekonują, że obecność nowych wariantów w Indiach nie przełożyło się na wzrost liczby zachorowań na COVID-19 w tym kraju. 24 sierpnia było ponad 47 tys. nowych infekcji I 275 zgonów. View oEmbed on the source website Sekwencjonowaniem genomu wirusa z próbek pobranych w całym kraju zajęły się państwowe laboratoria działające w ramach konsorcjum INSACOG (Indian SARS-CoV-2 Consortium on Genomics). Mutacje w przypadku wirusów są powszechnym zjawiskiem, ale większość jest na tyle drobna, że nie wpływa na zdolność transmisji czy typ zakres objawów u zainfekowanego. Niektóre jednak, jak u słynnych już wariantów z Wielkiej Brytanii czy RPA, mogą czynić wirusa groźniejszymi. Jak wyjaśnił BBC wirusolog dr Shahid Jameel, „podwójna mutacja w tak kluczowym miejscu jak odpowiedzialnym za białko kolca może zwiększyć ryzyko związane z infekcją, łącznie z możliwością ucieczki przed systemem obrony człowieka, czyli układem odpornościowym”. Według informacji ministerstwa zdrowia, w przypadku stanu Maharasztra (trzeci najludniejszy w Indiach) „w porównaniu do stanu z grudnia widoczny jest znaczny wzrost udziału w zbieranych próbkach wirusów mających mutacje E484Q i L452R”. Dziś udział ten wynosi od 15 do 20 proc. View oEmbed on the source website - Ta podwójna mutacja zmniejsza efektywność reakcji układu immunologicznego na wirusa – dodają urzędnicy. Jak zasugerował dr Jameel, rosnąca liczba próbek pokazujących patogen mający jednocześnie mutacje E484Q i L452R wskazuje, że na naszych oczach może tworzyć się „wariant indyjski” koronawirusa. Jak zauważa „Times of India”, choć sama mutacja L452R w przypadku infekcji w USA, a dokładnie w Kalifornii, odpowiedzialna była za znaczny wzrost liczby zakażeń, eksperci z Indii podobnego efektu dotąd nie odnotowali. Na początku marca Niemcy dołączyły do państw, w których wykryto wariant B.1.525 różniący się od "klasycznego" SARS-CoV-2 17 mutacjami. Kombi-mutant, jak nazywają go nasi sąsiedzi, łączy genetyczne wariacje obecne w odmianach znanych jako "brytyjska", "brazylijska" i "południowoafrykańska".
Brytyjski mutant koronawirusa odkryty u zwierząt domowych
Między brytyjskim wariantem SARS-CoV-2 a problemami z sercem psów i kotów może być związek, donoszą uczeni z Wielkiej Brytanii.
Wywodzący się z wysp brytyjskich B.1.1.7 charakteryzujący się dużo łatwiejszym rozsiewem w populacji w stosunku do wcześniej występujących. Nie dziwi więc, że zdominował już większość obszarów występowania koronawirusa w Europie. Teraz ta zmutowana odmiana patogenu wywołującego COVID-19 została wykryta u psa i kota z tego samego gospodarstwa domowego w hrabstwie Brazos w Teksasie. Taką informację podali naukowcy z uczelni Texas A&M University. O tytuł „pierwszych odkrywców” walczą też weterynarze z Wielkiej Brytanii. Choć SARS-CoV-2 u psów odnajdywano już w marcu 2020 roku. pierwszy raz u zwierząt domowych (a de facto u jakiegokolwiek zwierzęcia) stwierdzono wariant B.1.1.7. Pytanie jedynie, czy pierwsi zrobili to Wyspiarze czy Amerykanie. Co faktycznie ważne, to o ile dotąd wiedziano, że zwierzęta mogą mieć w sobie wirusa, zdaniem Brytyjczyków pojawiła się obawa, że zmutowany patogen może także wywoływać u nich groźne objawy. Jak czytamy w informacji prasowej amerykańskich naukowców, to odkrycie wzmacnia potrzebę tworzenia procedur służących monitorowaniu genomu SARS-CoV-2 na wypadek, gdyby miał przekroczyć międzygatunkową barierę. Specjaliści zyskają cenny czas i możliwość przestudiowania nowych wariantów nim rozniosą się w zwierzęcych czy ludzkich populacjach. - Śledzenie występowania SARS-CoV-2 u zwierząt domowych i tych zdziczałych połączone z badaniami wirusów od zakażonych zwierząt mają kluczowe znaczenie dla zrozumienia mechanizmów transmisji i ewolucji patogenu – wyjaśnia dr Sarah Hamer, lekarka weterynarii i epidemiolożka z Texas A&M College of Veterinary Medicine & Biomedical Sciences (CVMBS). Chore serce Działający na tym samym polu co dr Hamer weterynarze z kliniki w południowo-wschodniej Anglii zauważyli niepokojącą korelację między zwierzętami zainfekowanymi brytyjskim wariantem SARS-CoV-2 a zapaleniem mięśnia sercowego (miocarditis). - Mała, choć zaskakująca grupa psów i kotów z tym schorzeniem zaczęła pojawiać się w klinice w tym samym czasie co pierwszy duży wysyp przypadków infekcji wariantem B.1.1.7 u ludzi. Widząc ten trend, weterynarze przetestowali 8 kotów i 3 psy – czytamy na serwisie iFLoveScience. Choć żadne ze zwierząt nie miało wcześniej problemów z sercem, badania laboratoryjne wykazały u nich szereg zmian chorobowych w obrębie tego organu. Weterynarze dostrzegli, że w większości przypadków u opiekunów zwierząt wystąpiły objawy COVID-19 3 do 6 tygodni przed diagnozą choroby u ich pupili. 7 z 8 zwierząt poddano testom PCR i trzy z nich miały aktywny wariant B.1.1.7 wirusa. U trzech innych dostrzeżono przeciwciała sugerujące przeszłą infekcję. Autorzy dostępnego na serwisie bioRxivpre printu badania (tzn. nie zostało ono zweryfikowane przez niezależnych ekspertów ani dopuszczone do druku w prasie naukowej) podkreślają, że znaleźli jedynie korelację a nie przykład związku przyczynowo skutkowego. Nie ma więc powodów do paniki, ale jest powód do prowadzenia dalszych badań. Dlatego tak cenna jest praca wspomnianych już weterynarzy z Teksasu. Pierwsze infekcje Dr Hamer jest główną śledczą zespołu naukowców, którzy wykryli B.1.1.7 u pary zaawansowanych wiekowo zwierząt domowych, czarnego labradora-mieszańca i krótkowłosego „dachowca”. Oba zwierzęta mieszkały w domu, u właścicieli którego zdiagnozowano na początku lutego koronawirusa. Zwierzęta domowe przetestowano 12 lutego, dwa dni po dodatniej diagnozie ich ludzkich opiekunów. Odbyło się to w ramach programu badawczego jaki Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zleciły m.in. teksaskim naukowcom z CVMBS. W momencie przeprowadzenia testów żadne ze zwierząt nie zdradzało wyraźnych objawów choroby. Laboratoria weterynaryjne amerykańskiego departamentu ds. rolnictwa (NVSL) 12 marca uzyskały pełny genom wirusa z próbek odzwierzęcych pobranych miesiąc wcześniej. Kot i pies zainfekowane były wariantem B.1.1.7. Gdy psa i kota przebadano ponownie, okazało się, że w przeciągu paru tygodni od infekcji zwierzęta kichały. Dziś doszły do siebie i są w dobrym stanie. Badania w Teksasie Dzięki prowadzonemu przez uczelnię Texas A&M programowi COVID-19 & Pets stan ten może pochwalić się wyjątkowo bogatą próbek, ale i zdiagnozowanych przypadków infekcji SARS-CoV-2. Naukowcy zawsze badają pupili tych ludzi, u których niedawno wykryto infekcje. Celem tego badania jest zbieranie informacji na temat międzygatunkowej transmisji wirusa, znaczenia COVID-19 dla zdrowia zwierząt oraz tego, czy pupile domowe mogą być „rezerwuarami” rozsiewu patogenu na obszarach zamieszkałych przez ludzi. Jak tłumaczy dr Hamer, badanie ma pokazać czy wraz z rosnącą liczbą zaszczepionych osób zwierzęta domowe, które są niezaszczepione, mogą nadal brać udział w cyklu transmisji wirusa. W tym nowe warianty tegoż. Od czerwca 2020 roku weterynarze z uczelni Texas A&M przetestowali już 450 zwierząt domowych z jednego tylko hrabstwa Brazos. W każdym przypadku przynajmniej jedna osoba z gospodarstwa domowego w którym żyje zwierzę był nosicielem SARS-CoV-2. Obecność wirusa wykryto u 60 psów i kotów. Mniej niż jedna czwarta wykazywała objawy COVID-19 w tym samym czasie co pozytywna diagnoza ich dwunożnych opiekunów. W większości przypadków zwierzęta kichały, kaszlały, były ospałe albo miały biegunkę. W każdym przypadku symptomatyczne zwierzęta wracały do pełni zdrowia bez pomocy weterynarza. Co właściciele zwierząt powinni wiedzieć - Wyniki pracy naukowców z Texas A&M pokazują, że zwierzęta domowe też mogą zarazić się (nowymi) wariantami SARS-CoV-2. Biorąc pod uwagę możliwość transmisji międzygatunkowej, ludzie zainfekowani koronawirusem powinni trzymać się daleko od zwierząt domowych w taki sam sposób, jak trzymają się z dala od innych ludzi – przekonuje dr Casey Barton Behravesh, dyrektor One Health Office w CDC. Jak czytamy na stronach uczelni z Teksasu, ryzyko zarażenia się SARS-CoV-2 od zwierząt domowych jest dla człowieka niskie. Wirus ten roznosi się między ludźmi głównie drogą kropelkową w trakcie kasłania, kichania czy rozmowy. Osoba z COVID-19 lub nawet z podejrzeniem choroby nie mając możliwości unikania kontaktu ze zwierzęciem powinna w jego towarzystwie nosić maseczkę (jak gdyby to był inny człowiek). Specjaliści przekonują, że nie ma powodu prowadzić okresowych testów na obecność infekcji koronawirusem. Natomiast, jeżeli ktoś dostrzega u swojego pupila objawy COVID-19, powinien porozmawiać z weterynarzem. On oceni, czy chodzi o infekcję SARS-CoV-2 czy inną przypadłość.
Ospa, dżuma, COVID-19. Jak niszczycielskie pandemie nas zmieniają? [FOTOREPORTAŻ]
Śmiercionośne drobnoustroje nękają społeczeństwa od wieków. Wywołane przez nie pandemie mogą jednak prowadzić do przełomowych odkryć w medycynie - jeśli tylko wyciągniemy z nich właściwe lekcje. Czy tak będzie tym razem?
W tym artykule: Od inokulacji do szczepienia, Boston 1721 r. Komunalna woda i ścieki, Londyn 1800 Mikroby powodują choroby, Europa, koniec XIX wieku Teraźniejszość W jedną z pierwszych niedziel marca zeszłego roku, chwilę po tym jak COVID-19 rozhulał się po świecie, Pike - kuter straży przybrzeżnej Stanów Zjednoczonych, ruszył po rozkołysanym morzu w kierunku statku wycieczkowego Grand Princess, czekającego w odległości 23 km od wybrzeży Kalifornii. Na pokładzie kutra znajdował się zespół ratowników medycznych, których zadaniem miało być oddzielenie osób zdrowych spośród 3500 pasażerów wycieczkowca i przetransportowanie ich na brzeg. Na czele ekipy stał dr Michael Callahan, specjalista od chorób zakaźnych z wieloletnim doświadczeniem w tzw. gorących strefach na całym świecie, który jak sam mówi, w czasie drogi do Grand Princess „niebohatersko wymiotował”. Pracownicy fabryki w Wuhan jedzą lunch. Muszą nosić maski, przechodzić kontrolę temperatury i zachowywać dystans społeczny. FOT. STR/AFP VIA GETTY IMAGES Na chwilę przed zachodem słońca, Pike zbliżył się do spuszczonej ze statku łódki. Callahan i jego zespół wymęczeni przez chorobę morską, czekali uzbrojeni w sprzęt mający im zapewnić bezpieczeństwo biologiczne. Choć niedosłyszeli w nim i mieli ograniczone pole widzenia, wskoczyli na drabinę i wspięli się na kadłub, by rozpocząć swoją pracę. RYS. JOE MCKENDRY W tym samym momencie cały świat wykonywał skok w nieznane. Czy raczej w zapomniane. Epidemie bowiem dotykały ludzi, odkąd po raz pierwszy rozprzestrzeniliśmy się po świecie. Dawały nam ważne lekcje - gdybyśmy tylko zdołali je zapamiętać, po tym jak minęło niebezpieczeństwo… Nowe pandemie, takie jak COVID-19, przypominają nam, jak łatwo możemy zarażać się nawzajem, zwłaszcza tych, których kochamy. Jak rozdziela nas strach przed zarażeniem. I jak niszcząca może być izolacja, a chorzy często zmuszeni są umierać samotnie. Przede wszystkim nowa pandemia przypomina nam, jak bardzo polegamy na niewielkiej grupie odważnych ludzi takich jak Callahan (jeszcze do niego wrócimy), którzy ryzykują własnym życiem, by walczyć o zdrowie innych. Pasażerowie Grand Princess w momencie wejścia statku do portu w Oakland w Kalifornii 9 marca. Decyzją władz statek pływał w kółko przez kilka dni. U ponad 100 pasażerów i członków załogi wykryto wirusa. Po przybyciu do portu wielu zagranicznych członków ekipy pozostało na pokładzie, nie mogąc wrócić do domów ze względu na zamknięcie granic. FOT. GABRIELLE LURIE, SAN FRANCISCO CHRONICLE VIA GETTY IMAGES Ci ludzie często są zbyt niedoskonali, zbyt ludzcy, by pasować do tradycyjnego wyobrażenia bohatera. W czasie minionych pandemii byli skłonni iść naprzeciw konwencjonalnemu myśleniu, wyciągali wnioski z małych, pozornie nieistotnych wskazówek lub słuchali niepopularnych opinii. Byli w stanie rozpoznać, że to, co wydarzyło się w jakimś zapomnianym zakątku świata, może z łatwością przydarzyć się również tutaj. Aby zrozumieć tych ludzi, którzy pomagają wygrać z pandemią, najlepiej zacząć opowieść od jednej z najgorszych chorób w historii ludzkości. Od inokulacji do szczepienia, Boston 1721 r. Na początku 1721 roku podczas kazania w Bostonie, purytański duchowny Cotton Mather ogłosił nadejście „anioła zniszczenia”, przerażającej choroby, która zbliżała się do miasta. Anglia w tym czasie była już oblężona. Nowy Świat od 200 lat odczuwał skutki przechodzących przez kraj, nieprzewidywalnych fal tej choroby. Ta siała panikę i spustoszenie wśród kolonistów i niszczyła całe społeczności rdzennych Amerykanów. Od ostatniej epidemii w Bostonie minęło 19 lat, wystarczająco długo, by wychować kolejne pokolenie ofiar. Kiedy pojawiły się pierwsze czerwone plamki, można było mieć nadzieję, że to tylko odra.Potem plamy zamieniały się w wypukłe, wypełnione płynem „wulkany” na skórze. Wiele z nich pojawiało się na powiekach, w drogach oddechowych, na całym ciele, sprawiając, że nawet oddychanie stawało się cierpieniem. Krosty wydzielały odór gnijącego mięsa. Ci, którym udało się przetrwać, często wracali do życia ślepi, niepełnosprawni ruchowo lub poważnie oszpeceni. (Lekarz opiekujący się pewną chorą Brytyjką miał otrzymać wskazówkę: „Zachowaj jej urodę albo odbierz jej życie”). Tamtego kwietnia czarna ospa po cichu wkradła się do bostońskiego portu. Początkowo ludzie zignorowali pierwsze przypadki zachorowań, podobnie jak miało to miejsce w naszych czasach. Ale ospa, która przyszła w 1721 roku dała zachodniemu światu potężną lekcję: pandemiom można zapobiegać. Tamtego roku walkę podjęło trzech nieprawdopodobnych bohaterów: urodzony w Afryce niewolnik o biblijnym imieniu Onesimus ,lekarz, jeden z pierwszych chirurgów-innowatorów Zabdiel Boylston oraz Mather - niespokojny duch, próżny, niestabilny emocjonalnie, powszechnie nielubiany, kojarzony z procesami czarownic z Salem, które miały miejsce 29 lat wcześniej. RYS. JOE MCKENDRY Można było odnieść wrażenie, że Mather przez całe życie przygotowywał się na tę chwilę , by ostatecznie dostąpić odkupienia. Od najmłodszych lat z zapałem studiował nauki ścisłe i medycynę. Bez wątpienia to zaangażowanie miało też wymiar osobisty: jego dwie żony i 13 z 15 dzieci umarło przed nim, większość z powodu chorób zakaźnych. Mather czytał więc brytyjskie czasopisma naukowe i studiował leki pochodzące od rdzennych Amerykanów. Jak wyjaśnił to jego „sługa” Onesimus, „całkiem Inteligentny facet”, opowiedział mu o stosowanej w Afryce metodzie zapobiegania ospie i pokazał mu swoje blizny po tej chorobie. Szczegóły tej metody krążyły również po Anglii i pochodziły z tureckich raportów. Dermatolog-pionier William Corlett, udokumentował blizny po ospie na ciele pacjenta, którzy przebył chorobę w 1902 roku. Szczepionka istniała już od 100 lat, ale mimo to choroba w Stanach Zjednoczonych utrzymywała się aż do 1949 roku. FOT. DITTRICK MEDICAL HISTORY CENTER, CASE WESTERN RESERVE UNIVERSITY. Gdy choroba zaczęła się rozprzestrzeniać, Mather poinformował lekarzy z Bostonu o „cudownej praktyce stosowanej w kilku częściach świata”. Technika polegała na nacięciu jednej z dojrzałych krost u osoby chorującej na ospę prawdziwą, i pobraniu z niej ropy. Część tego materiału została następnie naniesiona na skórę osoby zdrowej. Obietnicą „wariolacji” lub inokulacji było wytworzenie odporności, po tym łagodnym przejściu jednej z najbardziej śmiertelnych chorób na Ziemi. Po lewej: Jeden z pacjentów Williama Corletta pozuje do zdjęcia w Ohio około 1900 roku. Corlett udokumentowała ospę na czarno-białej fotografii, ale na jego prośbę niektóre obrazy zostały ręcznie zabarwione, aby oddać charakter wysypki. Po prawej: ręcznie barwiony obraz ukazuje innego pacjenta Corletta ok. 1900 roku. Ostatnią znaną osobą, która zmarła na ospę była Janet Parker, fotograf medyczny z Birmingham w Anglii, przypadkowo narażona na chorobę podczas badań w laboratorium w 1978 roku. FOT. DITTRICK MEDICAL HISTORY CENTER, CASE WESTERN RESERVE UNIVERSITY. Mather znalazł kolejnych bostończyków urodzonych w Afryce, którzy nosili ślady po zastosowaniu tej metody. Społeczność medyczna Bostonu aż się wzdrygnęła. Dr Zabdiel Boylston znał jednak koszmar ospy prawdziwej, bo 19 lat wcześniej prawie na nią umarł. Martwił się, że jako praktykujący lekarz naraża ośmioro swoich dzieci na śmiertelne niebezpieczeństwo. W końcu 26 czerwca, po zapoznaniu się z dostępnymi materiałami, dokonał pierwszej wariolacji na swoim sześcioletnim synu i dwóch niewolnikach związanych z rodziną. Rezultatem była „łagodna forma ospy”. Zaczął więc stosować metodę u swoich pacjentów szukających ochrony przed pełną chorobą. Ilustracja z japońskiego manuskryptu „Podstawy ospy” opublikowanego ok. 1720 roku przedstawia charakterystyczną wysypkę. Pochodzenie wirusa ospy prawdziwej jest nieznane. Uważa się, że dotykała już Egipcjan 3 tys. lat temu. Po globalnej kampanii szczepień Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła eradykację (całkowite zwalczenie) ospy w 1980 r. FOT. WELLCOME COLLECTION, ATTRIBUTION 4.0 INTERNATIONAL Niektórzy mieszkańcy uważali tę formę leczenia za równie przerażająca jak sama choroba. Obawiali się, że pacjenci po wariolacji nadal będą zarażali. Lekarze byli przeciwni praktyce jako sprzecznej z ortodoksyjną medycyną, która przez 2 tys. lat utrzymywała, że choroby są skutkiem braku równowagi między czterema płynami ciała („humorami”), często spowodowanego smrodem, niesprecyzowanymi „miazmatami” lub złym powietrzem. Wielu robotników i sprzedawców nie mogło sobie pozwolić na zapewnienie najbliższym ochrony przed chorobą z powodu wysokich kosztów inokulacji i związanej z nią opieki medycznej przed i po szczepieniu. Terror i niechęć klasowa, wraz z utrzymującym się cieniem procesów o czarownice, sprawiły, że Mather znalazł się na celowniku. Pewnej nocy do jego sypialni przez okno wpadła bomba. Na szczęście odpadł od niej bezpiecznik i bomba wydała z siebie jedynie nieszkodliwym huk. Dołączona była do niej kartka: „COTTON MATHER, ty bydlaku. Giń w męczarniach”. Zanim epidemia ucichła, zachorowało prawie 6 tys. mieszkańców, czyli ponad połowa Bostonu, z czego ofiar śmiertelnych było 844, tj. ok. 15 proc. Jednocześnie spośród osób, które przeszły inokulację, zmarło jedynie 2 proc. Wkrótce wprowadzono udoskonalenia, które zredukowały tę liczbę do pół procent i wariolacja stała się standardową praktyką. Kiedy kolejna epidemia ospy uderzyła w Boston w roku 1792, reakcja była kompletnie inna: około 9,2 tys. mieszkańców poddano inokulacji, z czego jedynie 232 przeszło ospę. Żaden z trzech mężczyzn, którzy zainicjowali wariolację w Ameryce Północnej, nie doczekał się honorów. Onesimus kupił sobie wolność i zniknął bez śladu. Zabdiel Boylston został w dużej mierze zapomniany. Co ciekawe, ulice i budynki położone w pobliżu miasteczka zostały nazwane Boylston, ale nie na jego cześć, a jego prabratanka - zamożnego kupca. Cotton Mather ostatecznie nie odzyskał dobrej sławy wśród bostończyków. Planował napisać rozprawę na temat rzeczywistej przyczyny wszystkich epidemii - o tym, jak maleńkie organizmy, które dopiero co zaczynały być widoczne pod mikroskopem, w sprzyjających warunkach mnożyły się w oszołamiającym tempie i mogły mieć większy wpływ na powstawanie chorób niż wcześniej przypuszczano. Ten kontrowersyjny esej nigdy nie został opublikowany, a naukowcom zajęło kolejne 150 lat, by dostrzec rolę mikrobów jako czynników chorobotwórczych. Kładzenie nacisku na wariolację w Ameryce Północnej i Europie przyniosło jeszcze jeden nieoczekiwany skutek. W 1757 roku w miasteczku na południu Anglii procedurze poddano pewnego rumianego ośmiolatka. Było to przykre doświadczenie, ponieważ przywiązani do tradycji lekarze przeprowadzili najpierw proces upuszczenia krwi i przeczyszczenia układu pokarmowego. Gdy po latach chłopiec sam został lekarzem, napisał, że „wśród mleczarzy panowało ogólne przeświadczenie ,że choroba bydła zwana krowianką może zapobiegać 0spie”. Możliwość zastosowania lepszego sposobu leczenia zrobiła wrażenie na Edwardzie Jennerze. Przez dekady nikt z tego prawdopodobnego sposobu leczenia nie skorzystał, aż postanowił to zrobić sam Jenner. Trzecia pandemia dżumy rozpoczęła się w Chinach w 1855 r. I dotarła do wszystkich kontynentów oprócz Antarktydy w latach 1894–1900. Bakteria nawiedziła Madagaskar w 1898 r. I pozostaje do dziś.W latach dziewięćdziesiątych XX wieku naukowcy odkryli na Madagaskarze nowy lekooporny szczep dżumy. Na zdjęciu zespół sanitarny składa ofiarę dżumy do trumny na Madagaskarze ok. 1935 roku. Część lekarzy obawia się, że malgaska tradycja ponownego pochówku zwanego "famadihana" sprzyja rozprzestrzenianiu się choroby. Rytuał ten polega na ekshumacji zwłok, czyszczeniu ich i owijaniu, a następnie tańcu ze zwłokami przed ponownym złożeniem w mogile. Mimo wysiłków rządowych mających na celu zniechęcenie do tego rytuału nadal jest on praktykowany. FOT. INSTITUT PASTEUR Po lewej: Spalanie zwłok ofiar dżumy, Mandżuria w północno-wschodnich Chinach, 1911 rok. Urzędnicy służby zdrowia przekonali cesarza do wydania specjalnego edyktu zezwalającego na masową kremację - uważaną za profanację - w celu zminimalizowania rozprzestrzeniania się infekcji. Po prawej: pracownicy służby zdrowia w Mandżurii pozują do zdjęcia w samym środku epidemii dżumy w 1911 roku. Urzędnicy wezwali ludzi do noszenia bawełnianych masek i wprowadzili róznego rodzaju obostrzenia. FOT. INSTITUT PASTEUR 14 maja 1796 r. przeprowadził coś, co przypominało wariolację na innym ośmioletnim chłopcu - Jamesie Phippsie. Wykorzystał do tego materiał pobrany od kobiety zarażonej krowianką. Był to początek współczesnej wakcynologii, terminu ukutego od łacińskiego słowa vacca, czyli krowa. Pojawiły się protesty pierwszych antyszczepionkowców, którzy obawiali się m.in., że ludzie nabędą krowich skłonności, będą łapali zwierzęce choroby, a nawet wyhodują rogi. Jednak szczepienia okazały się bezpieczne i bardziej skuteczne niż wariolacja, dlatego wkrótce stały się powszechne stosowane na całym świecie. Kości 30 000 osób, które zginęły podczas XIV-wiecznej epidemii dżumy, zdobią wnętrza Ossuarium Sedlec w Czechach.FOT. CHARLIE HAMILTON JAMES Ospa nadal zbierała żniwo. W samym XX wieku zabiła około 300 milionów ludzi. W maju 1980 Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła, że sukcesem zakończyła się walka z ospą prawdziwą za sprawą zdecydowanej globalnej akcji szczepień. Do tego czasu szczepionka Jennera stała się wzorem dla wielu innych. Dzięki nim udało się wypędzić z naszego życia mnóstwo dotąd śmiertelnych chorób zakaźnych. Przez krótką, szczęśliwą chwilę wydawało się nawet, że coś takiego jak pandemia może już nigdy się nie powtórzy. Komunalna woda i ścieki, Londyn 1800 Ludzie byli gotowi przyjąć kolejną wielką lekcję na temat walki z pandemią, tylko dlatego że pojawiła się w ich życiu kolejna choroba tym razem jedna z najbardziej przerażających, jakich kiedykolwiek doświadczyli. Kiedy plaga cholery wybuchła w 1817 roku w mieście Jessore - dziś będącej częścią Bangladeszu - nawet ludzie, którzy znali jej zjadliwość byli zszokowani jest skutecznością. - Atak był tak niespodziewany i przerażający – pisał urzędnik okręgowy – że mieszkańcy uciekali tłumnie na obszary wiejskie, gdyż było to jedynym sposobem na uniknięcie zbliżającej się śmierci. Na terenie jednego dystryktu w ciągu kilku tygodni zmarło 10 tys. osób. Za sprawą kwitnącego handlu międzynarodowego i kolonialnego niebezpieczne drobnoustroje przemieszczały się drogą lądową i morską, doprowadzając do wybuchu pandemii. Czytelnicy gazet śledzili raporty z linii frontu, podczas gdy w ich stronę zbliżała się choroba, która zabijała połowę swoich ofiar w zastraszającym tempie. Wyjątkowo koszmarny był też sposób, w jaki to robiła. Osoba, która w jednej chwili była zdrowa i pełna sił, w następnej nikła w oczach wskutek wyniszczających wymiotów i biegunki. Męczyło intensywne pragnienie, pojawiały się spazmy, a skurcze wyginały mięśnie w cierpieniu. Oddychanie zamieniało się w rozpaczliwą próbę złapania powietrza. Ofiary umierały świadome, w przerażeniu, wpatrując się w pustkę, podczas gdy płyny cały czas sączyły się z ich wnętrzności. Kiedy ludzie debatowali nad przyczynami tego nowego zagrożenia, podejrzanymi były zwykle miazmy i nieprzyjemne zapachy. Niemal wszyscy sanitarni reformatorzy skupiali się na fetorze, częściowo dlatego, że był on wszędzie – wydobywał się z fabryk i drażnił nozdrza, unosił się z przydomowych chlewów, garbarni, płytkich grobów, w których chowano zmarłych, oraz wszechobecnych odchodów - końskich, bydlęcych i ludzkich. Te „cuchnące opary” miały być głównym winowajcą. W XIX w., gdy ludzie opuszczali gospodarstwa, by pracować w miejskich fabrykach, koniecznością wydawała się lekcja na temat tego, jak żyć w dużym zagęszczeniu i nie umierać. To, co na wsiach wydawało się niegroźne, np. brak zorganizowanego odbioru ścieków, w mieście okazywało się śmiertelnie niebezpieczne. Rodziny stłoczone w slumsach wymieniały się co rusz żółtą febrą, dyzenterią, gruźlicą, cholerą i innymi chorobami zakaźnymi. Wielkim reformatorem w kwestiach sanitarnych był brytyjski urzędnik Edwin Chadwick, dickensowski biurokrata, wysoki, o okrągłej twarzy, z włosami ulizanymi w poprzeczne pasma na szczycie łysiejącej głowy, rzucający spod ciężkich powiek oceniające, o ile nie pogardliwe spojrzenia. Był „wyjątkowo wybitnym okazem nudziarza” - według jednego z biografów - „w czasach, gdy ten gatunek przeżywał rozkwit”. Jednakże dał się znać jako osoba niezwykle skrupulatna, dokładnie zgłębiająca każdy problem, którym się zajmowała, i wkładająca ogromną energię w znalezienie rozwiązania. W 1842 Chadwick napisał nieoczekiwany bestseller wydany przez rząd brytyjski, obecnie znany jako Raport sanitarny. Opierając się na relacjach z całej Wielkiej Brytanii, szczegółowo opisywał miejski świat robotniczy, który dla większości wykształconych czytelników tamtych czasów musiał wydawać się równie obcy jak samemu Jessore. Chadwick zabrał ich do piwnic zalanych do wysokości metra ludzkimi odchodami pochodzącymi z przelewających się szamb i do domów, gdzie „każdy artykuł żywnościowy i do picia musiał być nakryty, aby uniknąć silnego smaku gnoju przenoszonego przez muchy”. Opisywał odór gnoju z więzienia, gdzie przebywało 65 więźniów, który spuszczany co drugi, trzeci dzień na ulice, mieszał się z krwią z pobliskiej ubojni”. Chadwick był zwolennikiem „teorii brudu” i śmiercionośnej mocy smrodu. Na szczęście jego szczegółowe zalecenia działały również na faktyczne przyczyny chorób. Przyprawiająca o wymioty lektura „Raportu sanitarnego” pobudziła niechętnych dotąd polityków do działania. W 1848 r. Rząd brytyjski powołał jeden z pierwszych na świecie krajowych organów ds. zdrowia publicznego, któremu przewodził właśnie Chadwick. W kolejnym roku wybuch epidemii cholery przyspieszył reformy. Wkrótce Chadwick rozpoczął ogólnokrajową kampanię, która nakłaniała miasta i miasteczka do budowy scentralizowanych systemów dostarczających czystą wodę do domów, wraz z odpowiednio zaprojektowaną kanalizacją do odprowadzania odpadów. Było to niezwykle kosztowne przedsięwzięcie, ale przyniosło radykalną poprawę warunków sanitarnych, a tym samym zdrowia i długości życia. Inne narody poszły w ślad Brytyjczyków i po raz pierwszy miasta zaczęły naprawdę nadawać się do zamieszkania. Nie jest to wcale zamierzchła historia. Przenoszenie się ze wsi do miast zaczęło się wraz z rewolucją przemysłową, ale gatunek ludzki stał się głównie zurbanizowany dopiero w roku 2008. ONZ szacuje, że do połowy XXI wieku 68 proc. ludzi będzie żyło w miastach. Oznacza to, że ludzkość ciągle doświadcza zmiany sposobu życia wynikającej z przeprowadzki ze wsi do miasta. Niezbędne będą też systemy pozwalające na bezpieczne dokonanie tej zmiany. Jednak wiele krajów rozwijających się nie ma pieniędzy na reformę sanitarną. Ciała ofiar cholery leżą na zewnątrz szpitala w obecnej Demokratycznej Republice Konga. W niecały tydzień prawie milion uchodźców z Rwandy przekroczyło granicę nieopodal Gomy. Tłumy zalały obozy uchodźców i przeciążyły systemy wodno-kanalizacyjne, co pozwoliło chorobie rozprzestrzenić się i zabić 50 tys. osób. Lipiec 1994 r. FOT. TEUN VOETEN, PANOS PICTURES. Do dziś 2,1 mld ludzi nie ma dostępu do czystej wody w domach, a 4,5 mld jest pozbawionych kanalizacji. Brak tych dwóch standardów był głównym czynnikiem sprzyjającym ostatniej epidemii cholery na Haiti, podczas której w ciągu 9 lat zachorowało 800 tys. osób, a 10 tys. zmarło. Zanieczyszczenie wody pitnej fekaliami w częściach zatłoczonych megamiast Azji, Afryki i Ameryki Łacińskiej jest tak częste, jak było w Londynie w 1848 r., a dostęp do podstawowej opieki medycznej praktycznie nie istnieje. To dlatego ludzie nadal chorują na stare choroby, takie jak dziecięca biegunka czy gruźlica, która w 2018 r. zabiła 1,5 mln ludzi, i na stosunkowo nowe jak np. HIV/AIDS zabierające życie 770 tys. osobom rocznie. Jeszcze groźniejszy jest fakt, że wiele z tych metropolii leży w sąsiedztwie obszarów o dużej bioróżnorodności – z ogromnymi zasobami nowych patogenów, które potencjalnie mogą rozprzestrzenić się na ludzi. To idealny przepis na wyhodowanie pandemii. Być może spustoszenie, jaki sieje COVID-19, podobnie jak to, które zostawiła po sobie cholera w Londynie w czasach Chadwicka, będzie impulsem, który popchnie rządy do wprowadzenia reform sanitarnych. W 1849 r. brytyjski urząd ds. Zdrowia opublikował „Mapę cholery w metropolii”, ukazującą rozmieszczenie choroby w Londynie. Kolor ciemnoniebieski przedstawia części miasta o najwyższych wskaźnikach śmiertelności, z „zatrutą wodą”, „otwartymi kanałami” i „przeludnieniem” - wszystkimi czynnikami powodującymi rozprzestrzenianie się infekcji. FOT. WELLCOME COLLECTION, ATTRIBUTION 4.0 INTERNATIONAL Mikroby powodują choroby, Europa, koniec XIX wieku Przez 200 lat gromadziły się głosy wyrażające wstępne wersje poglądu, że to „małe żyjątka” lub zarazki wywołują choroby. Zwolennikom medycyny „humoralnej” i „teorii smrodu” udawało się je przez jakiś przekrzyczeć. Ale w XIX wieku, gdy mikroskopy stały się coraz mocniejsze i bardziej rozpowszechniane, badacze zaczęli kierować swoją uwagę właśnie na świat mikroorganizmów. Pomysł, że określone drobnoustroje mogą powodować określone choroby zakaźne - a nawet dziesiątkować całe społeczeństwa - stał się bardziej przekonujący. W historii jako ojcowie teorii zarazków zapisali się Louis Pasteur i Robert Koch, w zapomnienie odeszły natomiast inne dokonania, na których ci dwaj zbudowali swój sukces. Stało się tak między innymi dlatego, że ludzie chętniej sławią wielkie nazwiska niż prace zbiorowe, które tak naprawdę doprowadziły do większości odkryć. Ale również dlatego, że obaj uczeni byli mistrzami nauk eksperymentalnych. Nienawidzili się też jako rywale na tym samym polu odkryć (ponownie do głosu dochodzi natura ludzka), ale też jako patrioci, których kraje - Francja i Niemcy - toczyły ze sobą wojnę. Najbardziej istotne jest jednak ich kluczowe odkrycie, które wprowadziło ludzkość w świat teorii zarazków. Pasteur był chemikiem, a nie lekarzem, co jak się okazało pozwoliło mu spojrzeć na kwestie medyczne świeżym okiem, z punktu widzenia outsidera i ominąć konwencjonalne, ograniczające przekonania. Jedno z jego rewolucyjnych badań w latach 50. XIX wieku miało bardzo przyziemny początek - miał pomóc miejscowemu producentowi w zidentyfikowaniu przyczyn nieprzyjemnego smaku w partiach alkoholu z buraka. Pasteur szybko znalazł winowajcę - rodzaj bakterii i zalecił podgrzanie soku z buraków, aby zapobiec powtórzeniu się tego problemu. Ten moment możemy uznać za początek pasteryzacji. Z charakterystycznym dla siebie instynktem odkrywcy, który sprawiał, że zawsze patrzył trochę dalej, Pasteur zaczął szczegółowo opisywać każdy etap fermentacji. Nie był to proces czysto chemiczny, jak sądziło wówczas wielu uczonych, ale biologiczny: drożdże - żywy organizm - konsumowały składniki odżywcze i przekształcały je w alkohol i inne produkty. Praca nad fermentacją pomogła Pasteurowi dostrzegać wszędzie mikroorganizmy i dowieść, że są one produktem normalnej biologicznej reprodukcji, a nie spontanicznego obrodzenia. Intuicja pozwoliła mu dojść do przełomowego wniosku: tak jak maleńkie organizmy mogą doprowadzić do fermentacji – i niespodziewanie popsuć całą partię produktu – tak też mogą powodować choroby zakaźne. Pasteur był swoim własnym entuzjastycznym motywatorem. (Niektórzy współcześni historycy twierdzą, że przywłaszczył sobie również pracę innych ludzi, zawyżał swoje dowody i dopuszczał się kłamstw na temat swoich metod). Przedstawiał swoje odkrycia odważnym głosem i uzyskał poparcie francuskiej hierarchii dla swojej pracy. Angażował się także w zaciekłe ataki na każdego, kto nie zgadzał się z jego poglądami, zwłaszcza w kwestii zarazków. Jednak potrzeba było Roberta Kocha, niemieckiego lekarza z małego miasteczka pracującego samotnie w domowym laboratorium, by przyznać, że intuicja Pasteura była naprawdę niesamowita i nie myliła go. RYS. JOE MCKENDRY Koch jest dziś zadziwiająco mało popularny. Większość osób prędzej rozpozna nazwisko jego asystenta Petriego, który wymyślił naczynie laboratoryjne. Tym, co zniechęciło historyków do zrobienia z Kocha bohatera mogły być antyniemieckie nastroje w XX w. Stracił też zwolenników, gdy rozwiódł się z żoną, by poślubić piękną młodą aktorkę, oraz gdy zadeklarował się, że stworzy lekarstwo na gruźlicę i obietnicy tej nie dotrzymał. Koch zasługuje na jednak na coś lepszego. Był młodym lekarzem praktykującym w latach 70. XIX w. na terenie dzisiejszej Wielkopolski. Mężczyzna przekształcił część pomieszczenia, w którym przyjmował pacjentów, na laboratorium, gdzie studiował mikroskopijne próbki, takie jak krew owcy, która padła z powodu wąglika. Dzięki wnikliwym obserwacjom był w stanie stopniowo wyjaśnić tajemnicę tej zwierzęcej choroby zabijającej także ludzi. Bakterie normalnie rozmnażają się, dzieląc się na dwie części. W sprzyjających warunkach powtarzające się podwojenie patogenu, takiego jak wąglik, może szybko przytłoczyć zwierzę-żywiciela. Nikt przed Kochem nie wiedział, że gdy warunki się pogorszą, bakterie wąglika mogą również wytwarzać coś w rodzaju „kapsuły ratunkowej”. Ten zarodnik, zamknięty w twardej skorupie, może przetrwać w glebie w stanie uśpienia przez pokolenia, niczym zakopana mina przeciwpiechotna. To odkrycie pomogło znaleźć odpowiedź na pytanie, w jaki sposób wąglik potrafi pojawić się znikąd, kiedy żadne nowe zwierzę nie dołączyło do stada i gdy od lat, a nawet dziesięcioleci nie było żadnych przypadków choroby. Koch wkrótce znalazł sposób na hodowanie bakterii na sztucznej pożywce na szkiełku, które mógł badać pod mikroskopem. Obserwował tworzenie się przetrwalników i patrzył, jak stają się ponownie żywymi bakteriami, które następnie same tworzyły kolejne pokolenie przetrwalników. Aby pokazać, że formy przetrwalnikowe są w stanie zainfekować zwierzę po okresie uśpienia, wszczepił je myszom, szybko doprowadzając do powstania nowego, śmiercionośnego pokolenia bakterii. Pod koniec XIX w. Andrew Pringle użył mikroskopu do wykonania zdjęć prątka gruźlicy, laseczki wąglika oraz innych bakterii. FOT. WELLCOME COLLECTION, ATTRIBUTION 4.0 INTERNATIONAL Opublikowana w październiku 1876 r. praca Kocha na temat bakterii wąglika była punktem zwrotnym w historii ludzkości. Przez wielokrotne i przewidywalne wywoływanie symptomów wąglika u zwierząt doświadczalnych Koch dowiódł długo kwestionowanej prawdy na temat chorób zakaźnych oraz tego, iż to bakteria Bacillus anthracis była - krótko mówiąc - czynnikiem wywołującym zakażenie. Pasteur i Koch, co było nieuchronne, korzystali wzajemnie ze swoich odkryć, jednocześnie atakując się publicznie. Pasteur wymyślił pierwsze nowe szczepionki (w tym przeciwko wąglikowi i wściekliźnie) 85 lat po podaniu przez Jennera szczepionki na ospę. Koch nie zdołał pokonać żadnych chorób, ale zidentyfikował patogeny wywołujące jedne z najbardziej przerażających chorób nękających ludzkość, takie jak cholera czy gruźlica, za co otrzymał w 1905 roku Nagrodę Nobla. Umożliwił też powstanie leków na wiele chorób, wynajdując mikrobiologiczne narzędzia, których naukowcy używają po dziś dzień do identyfikacji bogatego wachlarza śmiercionośnych zarazków. Po raz pierwszy możliwe stało się ukierunkowane leczenie i zapobieganie prawie każdej chorobie zakaźnej. W szpitalu w Bostonie urządzenia znane jako żelazne płuca pomagały oddychać chorym na polio podczas wybuchu choroby w 1955 r. Na początku XX w. polio było jedną z chorób, których obawiano się najbardziej. Przerażeni rodzice patrzyli, jak paraliżuje ich dzieci. Jeśli wirus zaatakował mięśnie odpowiedzialne za oddychanie, pacjent był umieszczany w żelaznym płucu - prototypie respiratorów. Wprowadzenie w 1955 r. szczepionki przyniosło spadek zachorowań na świecie o 99 proc.FOT. AP PHOTO. Po lewej: W latach 1904–1906 lekarze w Filadelfii fotografowali pacjentów, którzy cierpieli na zespół post-polio, zaburzenie neurologiczne, które pojawia się wiele lat po wystąpieniu polio i może dotknąć od 25 do 40 procent osób, które przebyły tę chorobę. Po prawej: pacjent z polio w Filadelfii na początku XX wieku pozwolił sfotografować swoje nogi. Niektórzy pacjenci, którzy odzyskali siłę mięśni, doświadczali później stopniowego osłabienia mięśni, które były wcześniej dotknięte polio. FOT. HISTORICAL MEDICAL LIBRARY OF THE COLLEGE OF PHYSICIANS OF PHILADELPHIA Teraźniejszość Zanim specjalista od chorób zakaźnych Michael Callahan wszedł na pokład Grand Princess na początku marca, był już starym wygą jeśli chodzi o COVID-19. Zaczynał w styczniu, wymieniając się notatkami z innymi ekspertami w swojej dziedzinie na temat pojawiającego się patogenu z Wuhan w Chinach. Widział pacjentów w Singapurze w momencie wybuchu choroby i poinformował urzędników rządowych USA w Waszyngtonie, gdzie może wystąpić w następnej kolejności. Pomógł ewakuować statek wycieczkowy w Jokohamie w Japonii. Następnie jako lekarz personelu w Massachusetts General Hospital leczył pierwsze ofiary choroby, gdy wirus rozprzestrzenił się do Bostonu. A kiedy tak obserwował, analizował i przeprowadzał burze mózgów na temat problemów związanych z oddychaniem, zauważył, że choroba ujawnia swoją „wspaniałą zakaźność”, a jej zdolność przetrwania porównał do „małej cichej, inteligentnej bomby”, która gdy znajdzie nosiciela „po prostu ją wybucha”. Maski N95 są poddawane dekontaminacji za pomocą systemu, który umożliwia ich ponowne użycie. System stworzony przez Battelle, organizację non profit z Columbus w Ohio, wykorzystuje nadtlenek wodoru w postaci pary w procedurze, która może zostać powtórzona do 20 razy na każdej masce N95. FOT. BRIAN KAISER, NEW YORK TIMES/REDUX Od dekad Callahan jest znaną twarzą pojawiającą się na froncie walki z epidemiami. Pomagał zakończyć fale zachorowań na ebolę, SARS, H5N1 i cały alfabet innych śmiercionośnych skrótów. Wpasowuje się w swoją własną definicję ekspertów, którzy pojawiają się w miejscach nowych wybuchów chorób. Na zadane mu przez telefon pytania odpowiadał, wyrzucając z siebie szybkie serie zdań, nieustannie skacząc po medycznym i geograficznym świecie. Ebola, przenoszona przez kontakt z płynami ustrojowymi chorego, powoduje krwotoki i niewydolność narządów wewnętrznych. Zabija ok. połowę zarażonych. W 1976 roku po raz pierwszy gorączka krwotoczna Ebola, pojawiła się w Sudanie i w pobliżu rzeki Ebola na terenie obecnej Demokratycznej Republiki Konga. Wirus pojawiał się okresowo w Afryce Środkowej i Zachodniej. Na zdjęciu żałobnicy niosą trumnę Liliane Kapinga Ebambe, trzylatki, która zmarła na Ebolę w lipcu 2019 roku w Beni, mieście we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Pomimo szeroko zakrojonych kampanii szczepień, wirus utrzymywał się tutaj stosunkowo długo, częściowo z powodu nieufności do urzędników służby zdrowia, powszechnej dezinformacji i gwałtownych konfliktów związanych z wydobyciem ropy. Rodzice Liliane uważają, że ich córka została otruta, a Ebola to spisek innych krajów mający na celu unicestwienie kongijskiej ludności. FOT. MARCO GUALAZZINI, CONTRASTO/REDUX Ale nawet wśród swoich wysoko wykwalifikowanych, zmotywowanych kolegów Callahan wyróżnia się zdolnością do syntezy informacji w sytuacjach kryzysowych, co pozwala mu szybko znaleźć najlepszą dostępną opcję. W związku z tym jest na liście szybkiego kontaktu wielu organizacji - począwszy od szpitali i organizacji non-profit na całym świecie po rząd Stanów Zjednoczonych, gdzie pełni funkcję specjalnego doradcy ds. COVID wicesekretarza ds. gotowości i reagowania. Od czasu do czasu wraca do domu, do swojej rodziny w Kolorado, gdzie pracuje zdalnie, w czym - jak prawie wszystkim - towarzyszy mu szczekanie psa, dźwięk wiertarki czy płacz dziecka potrzebującego naprawy roweru itp. Drogę swojej kariery Callahan wybrał, po tym jak poznał nieludzkie warunki panujące w obozach dla uchodźców we wschodniej Demokratycznej Republice Konga w latach 90. ubiegłego wieku. – Choroby zakaźne w rozwijającym się świecie są niczym wolno tocząca się katastrofa – mówi. Ona nigdy się nie kończy. Bardzo zmotywowała mnie niesprawiedliwość tego wszystkiego. Trumna z ciałem obcokrajowca, który zmarł podczas pandemii COVID-19, jest przechowywana w kostnicy w Mediolanie do czasu, gdy będzie mogła zostać odesłana do ojczyzny zmarłego. Kostnice we włoskiej Lombardii były tak przepełnione, że ciała wysyłano w inne regiony w celu kremacji. Władze zabroniły przeprowadzania pogrzebów w całym kraju. FOT. GABRIELE GALIMBERTI. Jego późniejsze doświadczenia z ebolą i innymi epidemiami w Afryce pokazały mu również, że samo leczenie przypadków choroby jest niewystarczające. „To szkolenie personelu medycznego i dostarczanie środków może doprowadzić do wielkich zmian w wiosce, społeczności czy szpitalu. I zmiany te będą trwać nawet po twoim wyjeździe”. To stało się jego motto. W ramach programu prowadzonego przez amerykański Departament Stanu pomagał lekarzom i naukowcom niegdyś pracującym przy programach związanych z bronią chemiczną i biologiczną przekwalifikować się i zająć chorobami zakaźnymi w czasie pokoju. To zaprowadziło go do DARPA w Pentagonie, gdzie spędził niemal dekadę. Opracował tam program o nazwie Prophecy (Przepowiednia) służący przewidywaniu i zapobieganiu nowo pojawiającym się chorobom. Doświadczenie Callahana dało mu niezwykły wgląd w to, jak możemy przystosować się do COVID-19 i innych pojawiających się chorób. Sugeruje, że ochrona naszego zdrowia może zależeć od znalezienia sposobów pomocy innym krajom w zaspokajaniu ich własnych potrzeb, nawet jeśli rządy są na pozór wrogie, a potrzeby te nie zawsze mogą wydawać się służyć naszym krótkoterminowym interesom narodowym. Chodzi o długoterminową grę. Na przykład w Indonezji, gdzie prawo islamskie zabrania spożywania wieprzowiny, zbyt intensywne połowy przetrzebiły przybrzeżne zasoby owoców morza. To sprawia, że utrzymanie zaopatrzenia w białko staje się poważnym problemem, zwłaszcza po wybuchu ptasiej grypy, która doprowadziła do znacznych strat w przemyśle drobiarskim. Program na początek skupił się więc na ochronie inwentarza drobiowego. Zapewnił możliwość sekwencjonowania genów, co pozwala na identyfikację patogenów na miejscu w Indonezji, zmniejszając zależność od zagranicy. To był ten typ inicjatywy, który łatwo wzbudza podejrzenia - zwłaszcza ze strony krytyków popierających izolacjonizm. Jak mówi Callahan, w Indonezji udało się zyskać dostęp do nadzoru nad ludzkimi patogenami. – DARPA, normalnie bardzo skryta agencja wojskowa, stała się mile widzianym partnerem. Kolejną ważną strategią Prophecy było znalezienie młodych lekarzy chorób zakaźnych w krajach rozwijających się i zbudowanie z nimi długoletnich relacji. Oznaczać to mogło dostarczanie im technologii, umożliwianie szkolenia w amerykańskich szkołach medycznych czy też zapewnienie środków na nowe badania. –To powoduje dwie rzeczy. Udaje im się uzyskać nieprzerwane dofinansowanie. A my zyskujemy wdzięcznego emisariusza, który konsekwentnie śledzi patogeny. Jednym z takich zagranicznych partnerów był badacz z Rosji, któremu Callahan pomógł przebranżowić się z pracy nad bronią biologiczną na wykrywanie chorób. W roku 2005 laboratorium tego naukowca wychwyciło wybuch ptasiej grypy H5N1, która sieje zniszczenie wśród drobiu i dzikiego ptactwa. Jest też zdolna przenosić się na ludzi i zabija ich, niszcząc płuca. Przemieszczała się ona na północny wschód, w kierunku miejsca, gdzie nachodzą się drogi powietrzne Azji i Ameryki, w rejonie Cieśniny Beringa. Wczesne ostrzeżenie pozwoliło naukowcom z USA uruchomić duży program badań ptaków wędrownych na Alasce i tym samym nie pozwolić chorobie przedostać się na kontynent. Program Prophecy zakończył się kilka lat po odejściu Callahana z DARPA. (Misją DARPA jest tworzenie nowych programów, mówi Callahan, a nie zarządzanie nimi. Ale niektóre narzędzia wprowadzone przez Prophecy pomogły w szybkim opracowaniu nowych szczepionek oraz w przewidzeniu, kiedy choroby staną się odporne na leki przeciwdrobnoustrojowe). Rządy na całym świecie mają tendencje do lekceważenia ryzyka pandemii, co skutkuje niedofinansowaniem programów stworzonych po to, aby pandemiom przeciwdziałać. W ten sposób pod koniec października ubiegłego roku rząd USA zezwolił na zakończenie innego programu Predict, koncentrującego się na pojawiających się chorobach. Niecały miesiąc później pierwszy znany przypadek COVID-19 miał miejsce w Chinach. Wkrótce potem amerykańskie ofiary zaczęły dołączać do światowych szeregów zmarłych. Wkrótce Amerykanie zaczęli dołączać do ogólnoświatowych statystyk ofiar śmiertelnych. Jest niemal pewne, że obecna pandemia przyspieszy prace mające na celu kontrolowanie chorób zakaźnych o potencjale pandemicznym, przynajmniej na jakiś czas. Jednakże nikt nie wie jeszcze, jaki kształt powinna przyjąć prewencja, jakie będą jej koszty oraz jak te koszty pokryją zniszczone gospodarki. Czy państwa przystaną na długoterminową współpracę międzynarodową? A może do głosu dojdą tendencje do uzyskania krótkoterminowego interesu dla własnego narodu? Czy Stany Zjednoczone, które dopiero wydały 13 miliardów dolarów na lotniskowiec, który ma służyć na wypadek konfliktów zbrojnych, zaakceptuje również wydatki na jeszcze większą skalę, aby zapobiegać chorobom zakaźnym? Czy będziemy tak wydawać bez końca, mimo że taki rodzaj prewencji oznacza, że nie dostaniemy nic namacalnego za nasze pieniądze, a jedynie niezadowalającą nas wiedzę, że katastrofa, której się obawialiśmy, nigdy się nie wydarzyła? Wkroczyliśmy w przerażający nowy świat. A może raczej wracamy do starego świata naszych przodków prześladowanych przez potworne choroby? Jedna wielka lekcja, jaką powinniśmy wyciągnąć z historii, jest następująca: kiedy obecna pandemia ostatecznie minie, nie możemy tak po prostu przejść nad tym do porządku dziennego. Gdzieś na naszej planecie, kolejna wielka pandemia, otwiera skrzydła niczym anioł zniszczenia. Źródło: nationalgeographic.com
Szczepionkowe all-inclusive, czyli wakacje ze szczepieniem w cenie. Niektórzy tak przyciągają turystów
Akcja szczepień przeciwko COVID-19 trwa praktycznie na całym świecie, choć nie wszędzie tak sprawnie i efektywnie, jak oczekiwano. Nic dziwnego, że ci, których na to stać, są w stanie zapłacić, aby zdobyć szczepionkę szybciej. Zyskać chcą na tym niektóre kraje i touroperatorzy.
W tym artykule: Rośnie popyt i podaż Kontrowersyjny pomysł Turystyka szczepionkowa może okazać się dochodowym rozwiązaniem. Przynajmniej dla tych krajów i biur podróży, które nie zwracają uwagi na wytyczne dotyczące kolejności szczepień, ani na trudności z pozyskaniem szczepionki, a liczą jedynie na zysk i przyciągnięcie turystów. Bogatych turystów dodajmy, bo szczepionkowe turnusy nie należą do tanich. Pierwsze doniesienia o szczepionkowych wycieczkach dotyczą m.in. elitarnego brytyjskiego klubu Knightsbridge Circle, w którym członkostwo kosztuje 25 tys. funtów rocznie (130 tys. złotych). Polska Agencja Prasowa podaje, że już w styczniu członkom klubu zaoferowano trzytygodniowy wyjazd do Dubaju. W programie znalazło się podanie dwóch dawek szczepionki przeciwko COVID-19, stąd też wymagany czas trwania „wczasów”. Mimo wysokiej ceny (której nie ujawniono) w ciągu dwóch tygodni znalazło się 2 tys. chętnych, aby wziąć udział w ekskluzywnym wyjeździe. Kiedy sprawa wyszła na jaw, wzbudziła spore kontrowersje. Podobna sytuacja miała miejsce w Hiszpanii. Na początku lutego Business Insider donosił, że zamożni Hiszpanie wyjeżdżają do Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Tam, w trakcie kilkutygodniowego pobytu, otrzymują dwie dawki szczepionki Sinopharm – produkowanej przez chiński koncern i nie zatwierdzonej do użytku w UE. Kolejni przewoźnicy domagają się „paszportów szczepień”. Problem ma rozwiązać aplikacja Travel Pass Wkrótce rozpoczną się testy aplikacji Travel Pass, która miałaby pełnić funkcję cyfrowego paszportu zdrowotnego. Jako pierwsze narzędzie będą testować m.in. linie lotnicze ze Zjednoczon... Rośnie popyt i podaż Oferty dotyczące turystyki szczepionkowej można znaleźć w sieci, m.in. na stronie biura Fit Reisen czy Impfreisen.at. Co prawda firmy te nie oferują wyjazdu ze szczepieniem „w cenie”, ale na swoich stronach podają w których krajach istnieje możliwość zakupu i przyjęcia szczepionki na miejscu. Najczęściej podają też informację, jaki preparat jest dostępny w danym kraju. Fit Reisen podaje, że kraje takie jak ZEA, Seszele czy Wielka Brytania szybko szczepią swoich obywateli, a ponieważ zamówiły więcej szczepionek niż potrzebują, turyści będą mogli skorzystać z nadwyżek. Trwający od trzech do czterech tygodni wyjazd ma kosztować co najmniej 2-3 tys. euro. Na innej stronie reklamowany jest wyjazd do Serbii. Ofercie towarzyszy informacja, że na miejscu za 3 tys. euro można otrzymać pojedynczą szczepionkę firmy Johnson & Johnson (niezatwierdzona w UE). Można też znaleźć bardziej luksusowe oferty wyjazdów, z lepszym zakwaterowaniem i klasą lotu. Każdorazowo należy jednak doliczyć do ceny wycieczki koszt szczepienia, jeśli jesteśmy nim zainteresowani. Christian W. Mucha, właściciel jednego z austriackich biur podróży, przyznał w wywiadzie prasowym, że niebawem ma zawrzeć umowy z krajami, które chciałyby wykorzystać ofertę szczepień do pobudzenia ruchu turystycznego. Oferty turystyki szczepionkowej można też na wielu innych stronach internetowych, choć na razie bez szczegółów. Wydaje się, że potencjalni organizatorzy sprawdzają zainteresowanie tego typu ofertami. Jako kierunek idealny dla chcących się zaszczepić, oficjalnie reklamuje się Kuba. Tamtejsze władze na początku lutego poinformowały, że turyści odwiedzający ten kraj będą mogli otrzymać wyprodukowaną na miejscu szczepionkę Soberana 2 (hiszp. suwerenna) – podaje PAP. Preparat przechodzi obecnie trzecią fazę badań klinicznych i oczekuje się, że zostanie zatwierdzona do użytku na Kubie w marcu. Kubańskie władze podały, że Soberana 2 wymaga podania trzech dawek w dwutygodniowych odstępach. Przed otrzymaniem szczepionki turyści będą musieli przebyć kwarantannę. Na wakacje tylko z paszportem szczepionkowym? UE dyskutuje nad kontrowersyjnem pomysłem Choć sama idea nie jest nowa, to dopiero teraz mówi się o niej na poważnie. Organizacje międzynarodowe rozważają wprowadzenie tzw. paszportów szczepionkowych, które umożliwiłyby posiadac... Kontrowersyjny pomysł Komentujący turystykę szczepionkową zauważają, że takie ruchy budzą wątpliwości. Przede wszystkim prawne. Obywatele Unii Europejskiej są szczepieni w ściśle określonej kolejności. I choć poddanie się komercyjnemu szczepieniu w innym kraju nie jest bezprawne, to nie wiadomo, czy szczepienie innym preparatem niż dopuszczone w UE będą brane pod uwagę przy wystawianiu tzw. „paszportów zdrowotnych”. W przypadku ZEA problemem jest też fakt, że zgodnie z decyzją tamtejszego rządu, oficjalnie szczepienia turystów nie są prowadzone od połowy stycznia. Jednak mieszkający na stałe w Emiratach podkreślają, że wciąż istnieje możliwość kupienia szczepionki, szczególnie w prywatnych klinikach w mniejszych emiratach. Europejskie biura podróży liczą, że problem zniknie, gdy zaszczepieni zostaną obywatele ZEA, a pozostanie nadwyżka szczepionek. Turystyka szczepionkowa uważana jest też za kontrowersyjną pod względem etycznym. Na wyjazd i zaszczepienie się poza kolejnością mogą bowiem pozwolić sobie jedynie zamożne osoby. Dodatkowo biorąc pod uwagę opóźnienia w produkcji i dostawach szczepionek, oznacza to, że kraje biedniejsze, a w nich biedniejsi obywatele, będą musieli jeszcze dłużej czekać na swoją kolej. Niektórzy twierdzą, że nadwyżka szczepionek nie powinna być sprzedawana turystom, a przekazana lub odsprzedana po cenie rynkowej krajom, które wciąż czekają na dostawy szczepionek.
Tajlandia wychodzi naprzeciw obostrzeniom. Od teraz kwarantanna na jachtach
W niektórych miejscach na świecie sezon wakacyjny trwa przez cały rok, a turystyka stanowi potężne źródło utrzymania tych krajów. Jako że nie zanosi się na szybkie pozbycie się koronawirusa i obostrzeń z naszego życia, władze Tajlandii postanowiły dostosować swoją turystykę to nowej sytuacji, oferując odwiedzającym jachty na obowiązkową 2-tygodniową kwarantannę po przylocie.
W tym artykule: Ratowanie gospodarki Kwarantanna na jachcie Ratowanie gospodarki Rząd Tajlandii dokonał odpowiednich wyliczeń i ogłosił, że ma nadzieję, iż nowa inicjatywa dotycząca kwarantanny dla przyjezdnych przyniesie krajowi około 1,8 mld bahtów (w przeliczeniu: 58 mln dolarów) przychodów z turystyki jachtowej. To oryginalne posunięcie ma na celu ożywienie choć w małym stopniu branży turystycznej w kraju, która została bardzo mocno dotknięta pandemią i zmaga się z poważnymi problemami. To nie jest pierwszy nietypowy pomysł władz Tajlandii, który ma za zadanie ratować mocno zachwianą gospodarkę. Nieco wcześniej, bo na początku tego roku, kraj ogłosił program pozwalający turystom na spędzenie kwarantanny na... polu golfowym. Ogłoszony w miniony poniedziałek program kwarantanny na jachtach pozwoli turystom z negatywnym wynikiem testu na koronawirusa spędzić czas na pokładzie jachtu lub małego statku wycieczkowego w okolicach prowincji Phuket, a nie jak w wielu podobnych przypadkach na całym świecie – w nudnym pokoju hotelowym. Kwarantanna na jachcie Program zakładający odbywanie kwarantanny na jachtach już wystartował, jednak na razie na próbę. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, przedstawiciele tamtejszych władz zapowiadają, że docelowo weźmie w nim udział około 100 jachtów. Jakie są jego główne założenia? Przede wszystkim kontrola. Wszyscy podróżujący, którzy poddają się kwarantannie są zobowiązani do nieustannego noszenia inteligentnej opaski, która monitoruje najważniejsze parametry życiowe (w tym temperaturę ciała i ciśnienie tętnicze), a także przez 24 godziny na dobę śledzi lokalizację użytkownika za pomocą GPS. Rząd Tajlandii zapowiedział, że stosowane przez niego urządzenia mogą przekazywać informacje w promieniu 10 kilometrów – nawet, jeśli właściciel opaski znajduje się daleko na morzu. Wygląda na to, że to nie jedyne pomysły tajskich władz na kryzysową sytuację w turystyce. W ubiegłym tygodniu minister turystyki Tajlandii zapowiedział, że niebawem zostanie przedstawiony plan kwarantanny dla obcokrajowców w popularnych obszarach turystycznych, w tym największych plażowych kurortach. Ma się on rozpocząć w kwietniu lub maju i początkowo obejmować takie prowincje, jak Phuket, Krabi i Chiang Mai. Pandemia spowodowała, że liczba turystów w prowincji Phuket spadła z 40 000-50 000 do zaledwie kilkuset osób dziennie, więc sytuacja jest dramatyczna, jako że Tajlandia jest krajem, który w dużej mierze polega na turystach. W zeszłym roku, kiedy padały tu rekordy zakażeń, władze zdecydowały się w marcu zamknąć kraj dla turystów i zaczęły stopniowo otwierać granice dopiero w październiku.
W Amsterdamie zorganizowano eksperymentalną imprezę. Na 1300 osób tylko część miała maseczki
Oficjalnie bary i dyskoteki w Polsce od kilku miesięcy są zamknięte. W praktyce jednak imprezowe podziemie ma się coraz lepiej. Co weekend w większych miastach organizowane są całonocne zabawy taneczne. Jak na razie nie wiadomo, kiedy clubbing znów będzie legalny, tymczasem Holendrzy szykują się już do ponownego otwarcia dyskotek. W tym celu przeprowadzono nietypowy eksperyment z udziałem chętnych osób.
W tym artykule: Holandia mekką fanów muzyki EDM Eksperymenty z udziałem chętnych Holenderski rząd i przedstawiciele branży rozrywkowej stworzyli inicjatywę Fieldlab, w ramach której w miniony weekend w Amsterdamie zorganizowano eksperymentalną imprezę. 1300 młodych ludzi zebrało się w Ziggo Dome – jednej z największych i najbardziej znanych hal koncertowych w mieście. Na miejscu podzielono ich na pięć mniejszych grup liczących po 250 osób. Niektórzy musieli mieć na sobie maseczki ochronne, podczas gdy inni byli zachęcani do krzyczenia jak najwięcej. Testowa impreza zainteresowała spragnionych rozrywek Holendrów – aż 10 tysięcy osób zgłosiło się do wzięcia udziału w zabawie. Didżeje i uczestnicy eksperymentu nie kryli ekscytacji – po raz pierwszy od wielu miesięcy mogli zaznać namiastki normalności. Impreza w Ziggo Dome, 7 marca fot. FERDY DAMMAN/AFP/East News Holandia mekką fanów muzyki EDM Holandia budzi dość jaskrawe skojarzenia wśród turystów. Dla fanów muzyki elektronicznej jest przede wszystkim miejscem, gdzie każdego roku odbywa się wiele festiwali i pomniejszych wydarzeń towarzyszących. Szacuje się, że rozrywka jest jedną z najbardziej dochodowych branż w Holandii. Na największych imprezach grają setki didżejów z całego świata. Organizatorzy tegorocznej edycji Dance Event wierzą, że festiwal zgodnie z planem odbędzie się w październiku. Impreza w Ziggo Dome, 7 marca fot. FERDY DAMMAN/AFP/East News Eksperymenty z udziałem chętnych W tym właśnie celu przeprowadzono ostatni eksperyment. Przedstawiciele branży rozrywkowej razem z rządem chcą zbadać emisję koronaiwrusa w tłumie oraz sprawdzić, czy ludzie stosują się do obowiązujących obostrzeń. Każdy z uczestników testowej zabawy musiał najpierw okazać negatywny wynik testu na obecność wirusa. Jeszcze w tym tygodniu wszyscy zostaną poddani kolejnym testom – dopiero ich wyniki pozwolą wyciągnąć pierwsze wnioski z eksperymentu. W ramach inicjatywy Fieldlab już wcześniej przeprowadzono podobne eksperymenty na wydarzeniach biznesowych, sportowych i kulturalnych. Do tego czasu zaledwie garstka uczestników otrzymała pozytywny wynik testu na obecność koronawirusa. Nie ma jednak pewności, czy do zakażenia doszło podczas przebywania w zaaranżowanym tłumie.