Przekręt doskonały? Korea Północna zamówiła 1000 samochodów Volvo i nigdy za nie nie zapłaciła
Choć dziś międzynarodowy handel opiera się na skomplikowanych zabezpieczeniach finansowych, gwarancjach bankowych i długich procedurach prawnych, kilkadziesiąt lat temu wymiana towarów między państwami bywała obarczona ogromnym ryzykiem. Szczególnie wtedy, gdy w grę wchodziły kraje pozostające poza globalnym systemem gospodarczym. Jedną z najbardziej spektakularnych lekcji na ten temat odebrali Szwedzi z firmy Volvo.
Na początku lat siedemdziesiątych władze Korei Północnej postanowiły unowocześnić państwową flotę samochodową i złożyły w Szwecji zamówienie na 1000 nowych, luksusowych (jak na tamte realia) aut marki Volvo. Samochody trafiły do Pjongjangu, były używane i widywane na ulicach stolicy, ale pieniądze nigdy nie dotarły do producenta. Należność nie została uregulowana ani wtedy, ani później, a niespłacony rachunek przez dekady narastał wraz z odsetkami. Ta historia, balansująca na granicy absurdu i geopolitycznej lekcji, do dziś uchodzi za jedną z najsłynniejszych afer handlowych XX wieku. Tło polityczne i gospodarcze lat 70., które doprowadziło do umowy z Koreą Północną Na przełomie lat 60. i 70. XX wieku Szwecja aktywnie poszukiwała nowych rynków zbytu poza Europą Zachodnią. Polityka neutralności, którą kraj konsekwentnie realizował w czasie zimnej wojny, sprzyjała nawiązywaniu relacji handlowych także z państwami pozostającymi poza zachodnim blokiem gospodarczym. W tym kontekście na radarze szwedzkiego rządu oraz krajowych koncernów przemysłowych znalazła się Korea Północna, rządzona wtedy przez Kima Ir Sena. Sprawiała wówczas wrażenie kraju szybko się rozwijającego, nowoczesnego i ambitnego, a jej władze chętnie demonstrowały industrialny potencjał oraz gotowość do współpracy międzynarodowej. Ten obraz był jednak w dużej mierze efektem zewnętrznego wsparcia. Po wojnie koreańskiej północna część półwyspu korzystała z szerokiego strumienia kredytów, preferencyjnych pożyczek oraz dostaw technologii ze strony Związku Radzieckiego i Chin. Dzięki temu w statystykach gospodarczych kraj przez pewien czas wyprzedzał nawet Koreę Południową. Dla zagranicznych partnerów handlowych był to sygnał stabilności i wypłacalności, choć w rzeczywistości północnokoreański model rozwoju opierał się niemal wyłącznie na zadłużeniu i politycznych gwarancjach sojuszników. Na ten rynek zdecydowały się wejść szwedzkie firmy, w tym m.in. Sandvik i SKF, a także Volvo, które – działając z ostrożnością – początkowo wysłało do Pjongjangu niewielką partię modelu 144, traktując ją jako test przyszłej współpracy. Reakcja północnokoreańskich władz okazała się zaskakująca: po prezentacji samochodów zapadła decyzja o zamówieniu aż tysiąca egzemplarzy. Kontrakt został dodatkowo zabezpieczony przez państwową Radę Kredytu Eksportowego, co w oczach Szwedów potwierdzało bezpieczeństwo transakcji. Dopiero z perspektywy czasu okazało się, że optymizm tamtych lat był oparty na bardzo kruchych fundamentach. Dług, który nigdy nie zniknął. Sprawa Volvo i Korei Północnej Przez dekady historia niezapłaconych samochodów Volvo krążyła głównie jako anegdota – jedna z wielu opowieści o osobliwościach Korei Północnej, często traktowana z przymrużeniem oka. Dopiero w 2017 roku sprawa została jednoznacznie potwierdzona przez oficjalne instytucje państwowe. Serwis „The Local Sweden” uzyskał wówczas potwierdzenie od szwedzkiej Krajowej Rady Gwarancji Kredytów Eksportowych (EKN), że dług faktycznie istnieje i wciąż figuruje w księgach. To właśnie EKN, instytucja odpowiedzialna za zabezpieczanie szwedzkiego eksportu, przejęła wierzytelność po tym, jak Korea Północna przestała regulować należności za dostarczone w latach 70. pojazdy. Jak tłumaczyli przedstawiciele EKN, mechanizm był prosty: kredyt eksportowy został ubezpieczony, więc w momencie braku spłaty instytucja wypłaciła należne środki producentowi. Od tej chwili to państwowy organ stał się formalnym wierzycielem Pjongjangu. Problem w tym, że zadłużenie (zamiast maleć) systematycznie rosło wraz z naliczanymi odsetkami. W połowie drugiej dekady XXI wieku jego wartość przekroczyła 2,7 miliarda koron szwedzkich, co w przeliczeniu oznacza dziś ponad miliard złotych. I choć od transakcji minęło niemal pół wieku, EKN – zgodnie z procedurami – co roku wysyła do Korei Północnej oficjalne monity o spłatę. Cała sytuacja ma również wymiar niemal symboliczny. Od czasu do czasu do mediów wracają doniesienia o starych Volvo 144 wciąż poruszających się po ulicach Pjongjangu, często w roli taksówek. Jeszcze w drugiej dekadzie XXI wieku pracownikom Volvo udało się dotrzeć do kierowców korzystających z tych pojazdów. Ich relacje nie pozostawiały złudzeń: samochody były w bardzo złym stanie technicznym, a brak dostępu do oryginalnych części zamiennych zmuszał do improwizowanych napraw i lokalnej produkcji komponentów. Paradoksalnie właśnie to stało się dowodem na trwałość konstrukcji szwedzkich aut z lat 70. – ironiczny akcent w historii, która dla szwedzkiego państwa pozostaje jednym z najbardziej uporczywych długów w relacjach międzynarodowych. Źródła: The Local Sweden, Volvo, Car Buzz Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kurort na miarę propagandy. Korea Północna otworzyła ośrodek wypoczynkowy
Wonsan-Kalma Beach Resort to pierwszy w Korei Północnej luksusowy kompleks wypoczynkowy, który ma pomieścić nawet 20 tysięcy osób. Oficjalna propaganda nazywa go „preludium nowej ery”, jednak dla wielu to pokaz siły, a nie realna otwartość na świat.
Spis treści: Luksusowy kurort w miejscu dawnej bazy wojskowej Dla kogo ten luksus? Północnokoreańska turystyka w cieniu kontroli Media na całym świecie obiegła wiadomość o otwarciu wielkiego kompleksu wypoczynkowego w Korei Północnej. Położony na wschodnim wybrzeżu kraju Wonsan-Kalma Beach Resort ma pomieścić nawet 20 tysięcy osób. Pierwotnie otwarcie planowano już w październiku 2019 roku, ale opóźnienia budowlane oraz pandemia COVID-19 przesunęły realizację projektu o kilka lat. Kurort – budowany z rozmachem rzadko spotykanym w tym izolowanym państwie – ma być początkiem „nowej ery” w północnokoreańskiej turystyce. Luksusowy kurort w miejscu dawnej bazy wojskowej Nowy ośrodek Wonsan-Kalma Beach Resort powstał na terenie dawnego lotniska wojskowego Kalma, w prowincji Kangwŏn, w pobliżu miasta Wŏnsan. Według Koreańskiej Centralnej Agencji Prasowej (KCNA), projekt ma znaczenie nie tylko wizerunkowe, ale też gospodarcze. Budowę rozpoczęto w 2018 roku z inicjatywy Kim Dzong Una, który – jak podkreślają północnokoreańskie media – osobiście nadzorował rozwój inwestycji. Prace prowadzono w szybkim tempie, lecz z powodu problemów logistycznych i międzynarodowych sankcji nie udało się dotrzymać pierwotnego terminu otwarcia. W skład kompleksu wchodzą nowoczesne hotele, wille, apartamenty, baseny, centra odnowy biologicznej, a także sklepy i punkty gastronomiczne. Całość ciągnie się wzdłuż wybrzeża Morza Japońskiego na długości ok. 4 kilometrów. Władze Korei Północnej podkreśliły, że Wonsan-Kalma ma być miejscem „rekreacji i regeneracji dla wszystkich obywateli” oraz symbolem postępu narodowego. KCNA opisała z kolei realizację inwestycji jako „wielkie, pomyślne wydarzenie dla całego kraju” i „preludium do nowej ery w turystyce”. Chociaż większość materiałów promocyjnych prezentuje nowoczesną architekturę i rozwiniętą infrastrukturę, niewiele wiadomo o rzeczywistym poziomie dostępnych usług. Eksperci podkreślają, że kurort może w rzeczywistości służyć przede wszystkim partyjnej elicie i celom propagandowym. Dla kogo ten luksus? Północnokoreańska turystyka w cieniu kontroli Choć kurort Wonsan-Kalma Beach Resort został przedstawiony jako projekt dostępny dla wszystkich, najprawdopodobniej skorzystają z niego przede wszystkim mieszkańcy stołecznego Pjongjangu, członkowie armii oraz partii. Dla większości społeczeństwa – zmagającego się z brakami w dostępie do podstawowych dóbr – pozostanie raczej niedostępnym symbolem „turystyki socjalistycznej”. Jednocześnie resort ma pełnić rolę reprezentacyjną wobec zagranicznych gości. Choć pandemia znacząco ograniczyła podróże do Korei Północnej, niektóre biura podróży nadal oferują możliwość wizyty. – To niszowe miejsce, ale właśnie dlatego przyciąga tych, którzy szukają niekonwencjonalnych doświadczeń podróżniczych. To fascynujące doświadczyć czegoś tak znajomego jak kurort nadmorski, który został ukształtowany w unikalnym kontekście kulturowym Korei Północnej – powiedział Elliott Davies, dyrektor biura podróży Uri Tours. Koreańska Centralna Agencja Prasowa podkreśliła, że rozwój Wonsan to element większej strategii modernizacji regionu oraz próby przyciągnięcia inwestycji – również w sektorze turystyki. Na razie jednak, jak zauważył „New York Times”, niewiele wskazuje na to, by masowy ruch turystyczny mógł się rozwinąć w kraju o tak rygorystycznej kontroli granicznej i informacyjnej. Eksperci również przypominają, że choć Korea Północna wielokrotnie deklarowała otwartość na współpracę turystyczną, rzeczywisty dostęp do kraju pozostaje ograniczony, a każda podróż odbywa się pod ścisłym nadzorem służb państwowych. W tym kontekście Wonsan-Kalma Beach Resort jawi się bardziej jako wewnętrzny projekt niż realna alternatywa dla międzynarodowej turystyki. Źródła: New York Times, BBC, CNN Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Ściana wody. Relacja z wędrówki wzdłuż strefy zdemilitaryzowanej w Korei Południowej
Niewiele osób wie, że Koreę Południową i Północną oddziela nie tylko ogrodzenie, ale częściowo również „ściana” wody. Ten opustoszały i dziewiczy rejon odwiedził Paul Salopek. Oto jego relacja.
Spis treści: „Wybuchowa” turystyka w Korei Południowej Nieznane oblicze strefy zdemilitaryzowanej (DMZ) Najbardziej wysunięte przyczółki Korei Południowej i ich zrelaksowani mieszkańcy Przykurzona linia frontu Strefa zdemilitaryzowana, Korea Południowa, 37° 47’ 20” N, 126° 29’ 19” E Gigantyczną połać bezludnego terenu oddzielającego Koreę Południową od Północnej można opisać następująco: Ostatnia zimnowojenna granica świata skończyła w tym roku 71 lat. Zmaterializowała się w 1953 r., gdy zarówno Seul, jak i Pjongjang, pogodziły się z faktem, że konflikt, która pochłonął 2,5 mln istnień ludzkich, skończył się impasem. Oficjalnie oba kraje pozostają w stanie wojny. Rozległa strefa zdemilitaryzowana (określana niekiedy angielskim skrótem DMZ) ciągnie się przez długich 248 km gór, dolin, opustoszałych wsi i gospodarstw. Oddziela od siebie wrogie armie pasem szerokim na cztery bezludne kilometry. „Wybuchowa” turystyka w Korei Południowej Tę umocnioną granicę odwiedza co roku ok. 1,2 mln turystów. Na każdego z nich przypada średnio jedna mina – po obu stronach strefy rozmieszczono ponad milion ukrytych ładunków wybuchowych, by wybić przeciwnikowi z głowy próby inwazji. W potyczkach stoczonych w DMZ w ciągu kilkudziesięciu lat zginęło łącznie ok. 800 żołnierzy północno- i południowokoreańskich, a także amerykańskich; USA są sojusznikiem Korei Południowej. W 1996 r., po niełatwych negocjacjach, grupa weterynarzy z Korei Południowej uratowała północnokoreańską krowę, która utknęła na rzecznej wyspie w strefie zamkniętej. Incydent ten ujawnia mało znaną prawdę o DMZ – częściowo składa się ona z wody. Nieznane oblicze strefy zdemilitaryzowanej (DMZ) Na odcinku 67 km, od betonowego wału przeciwpowodziowego na północ od Seulu aż po brzegi Morza Żółtego, oba kraje mierzą się wrogimi spojrzeniami ponad mulistymi wodami rzeki Han-gang, rozlewającymi się szeroko w rozległym estuarium, a potem rozpływającymi w słonych falach. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/11/4-IMG7850-507a247.jpg" width="4032" height="3024" alt="Ogrodzona natura: DMZ, czyli strefa zdemilitaryzowana między dwiema Koreami, przez ostatnie 71 lat była w niewielkim stopniu zagospodarowana przez człowieka. Zdziczała, stanowi de facto obszar chroniony." title="Ogrodzona natura: DMZ, czyli strefa zdemilitaryzowana między dwiema Koreami, przez ostatnie 71 lat była w niewielkim stopniu zagospodarowana przez człowieka. Zdziczała, stanowi de facto obszar chroniony." /> Jako że ludzie nie mają wstępu do strefy zdemilitaryzowanej, nie jest wykluczone, że ujście Han-gang należy do najbardziej dziewiczych na świecie. Brzegów nie kalają tu porty ani fabryki, na frontowych wodach nie kołysze się ani jeden prom, boja nawigacyjna czy rybacka łódka. Krwawy konflikt sprawił, że cały rzeczny ekosystem trwa zastygły poza czasem. Na osuchach, gdzie od dekad nie postała podeszwa kalosza, zagrożone wyginięciem warzęchy małe polują na cefale. Wśród trzcin aż roi się od jelonkowców błotnych. A cały ten mulisty raj można podziwiać zza rzędów wież strażniczych, płotów pod napięciem, pól minowych i zasieków z drutu żyletkowego. Najbardziej wysunięte przyczółki Korei Południowej i ich zrelaksowani mieszkańcy Wraz z mym koreańskim towarzyszem przemierzałem te zaciszne rozlewiska przez trzy upalne, letnie dni. Czułem się, jakbym brnął przez krainę nakrytą szklaną kopułą – parną muzealną dioramę. – Jestem jedną z ostatnich, którzy tu zostali – stwierdziła 85-letnia Song Yoon-Yeo, emerytowana rolniczka z zapyziałej wioseczki na wyspie Ganghwa w ujściu Han-gang. – Wszyscy wyjechali do Seulu. Song przykucnęła pod dziką jabłonią i przy studni prała ubrania. Nie robiło na niej wrażenia, że w zasięgu wzroku ma Koreę Północną – wrogie państwo uzbrojone w głowice atomowe i rządzone przez dyktatora, który wytruł ponoć swoich krewnych. Skarżyła się na zwyczajne problemy. Migracja do miast pustoszyła koreańską prowincję, a dostęp do usług publicznych stawał się coraz gorszy. Ale były i dobre wieści: niedawno w okolicy otworzyła się kawiarnia. – Jeszcze kilka lat temu nie wiedzieliśmy, co to kawa – przyznała Song. Mieszkańcy Cho-Gang Ri, innej nadrzecznej wsi, upierali się wręcz, że życie tuż obok najmocniej ufortyfikowanej i najpilniej strzeżonej granicy na Ziemi to w gruncie rzeczy najbezpieczniejsze, co może człowieka spotkać. – Ludzie zamartwiają się, co będzie, jeśli znów wybuchnie wojna. Ale tutaj nikt nie wierzy, by to było możliwe – przekonywał Jang Youngchul, który handluje ryżem. – A nawet jeśli, to wiesz co? Oba kraje odpalą rakiety wycelowane w swoje stolice. Nasza wieś jest tak mała, że nikt nie zwróci na nią uwagi. Tak jak niemal cała południowokoreańska prowincja, Cho-Gang Ri sprawiała wrażenie na wpół opustoszałej. Jang roztaczał jednak wizję złotych czasów, jakie nastaną po zjednoczeniu Korei. Wyobrażał sobie rzekę Han-gang jako szlak handlowy. A póki co, dodał, poletka wzdłuż strefy zdemilitaryzowanej są idealnymi działkami dla znerwicowanych mieszczuchów z Seulu. Wytyczony wzdłuż DMZ „szlak pokoju” dostarcza im podobno relaksu. Przykurzona linia frontu W niewyobrażalnym skwarze maszerowaliśmy nim przez wiele dni. Nie spotkaliśmy żywej duszy. View Ediplayer on the source website Obserwowaliśmy za to szramę rozcinającą Półwysep Koreański na swoje, gdzie 1 220 000 żołnierzy stacjonuje wzdłuż dziczejącego pasa ziemi. Zamaskowane koszary nad Han-gang poszarzały i pokryły się kurzem. Z wież strażniczych sterczały umundurowane manekiny, też wyblakłe od słońca. Trudno było nie wyobrażać sobie podobnego bezruchu na północnokoreańskim brzegu, gdzie w skwarze pobłyskiwały ciche, zielone wzgórza. Nad rzeką, niczym konfetti, unosiły się stada czapli. – Przejdź się dowolną ulicą w Seulu i zapytaj kogokolwiek przed czterdziestką, jak często myśli o Korei Północnej albo o strefie zdemilitaryzowanej – radził Lee Junseok, wydawca czasopisma popularnonaukowego i mój tyczkowaty kompan. – Upłynęło zbyt wiele czasu. Nikt już nie wierzy w zjednoczenie. Co nie znaczy, że po dawno odciętej kończynie nie pozostał fantomowy ból. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/11/IMG7800-bbc7265.jpeg" width="4032" height="3024" alt="85-letnia Song Yoon-Yeo, mieszkanka wioski położonej w pobliżu strefy zdemilitaryzowanej, wspomina trudne lata życia w powojennej Korei Południowej – gotowanie na skradzionym drewnie, przemierzanie kilometrów w poszukiwaniu jedzenia i brak dostępu do usług publicznych" title="85-letnia Song Yoon-Yeo, mieszkanka wioski położonej w pobliżu strefy zdemilitaryzowanej, wspomina trudne lata życia w powojennej Korei Południowej – gotowanie na skradzionym drewnie, przemierzanie kilometrów w poszukiwaniu jedzenia i brak dostępu do usług publicznych" /> Pomaszerowaliśmy nadrzeczną ścieżką, w cieniu wysokich bambusów. Wspięliśmy się na betonowe umocnienia, których strzegli południowokoreańscy chłopcy uzbrojeni w karabinki M-4. Oznaczenia pozawieszane na nadrzecznym płocie instruowały dezerterów z Korei Północnej, by nacisnęli guzik i wezwali pomoc: jedzenie, wodę, otwarte drzwi. Sprzedawca z punktu widokowego na strefę nieopodal Gimpo opowiedział nam o pewnym melancholijnie usposobionym uciekinierze. Spragniony wolności, przepłynął przez rzekę, ale po latach życia w Korei Południowej zmienił zdanie. Pewnej nocy powrócił, przecisnął się pod ogrodzeniem i popłynął na północ. Rzeka miała w tym miejscu prawie dwa kilometry szerokości. Podobno mu się udało. Ale świat nie usłyszał o nim już nigdy więcej. Towarzystwo National Geographic, zaangażowane w popularyzację i ochronę cudów naszego świata, od 2013 r. finansuje podróżnika Paula Salopka i jego projekt Out of Eden. Szczegółowe informacje o tym przedsięwzięciu znajdziesz tutaj. Możesz też śledzić Paula na platformie X (dawniej Twitter): @outofedenwalk. Nasz ekspert Paul Salopek Podróżnik i dziennikarz Towarzystwa National Geographic. Wyruszył w liczącą 34 tys. km reporterską wędrówkę przez świat, którą nazwał Out of Eden Walk. Podąża śladami naszych praprzodków. Fot. Subhashish Panigrahi, Wikimedia Commons, CC-BY-SA-4.0
Na Półwyspie Koreańskim zaobserwowano rzadkie zwierzęta. Niektóre nie widziały człowieka od 70 lat
Strefa zdemilitaryzowana pomiędzy Koreą Północną a Południową powstała dokładnie 70 lat temu. Z tej okazji opublikowano nowe zdjęcia, które pokazują florę i faunę w regionie, w którym od 1953 roku nie pojawił się żaden człowiek.
W tym artykule: W Koreańskiej Strefie Zdemilitaryzowanej przyroda kwitnie Strefa od 70 lat jest nienaruszona przez człowieka Naukowcy zaobserwowali ponad 6000 gatunków zwierząt i roślin Po zakończeniu II wojny światowej Półwysep Koreański został podzielony na dwa państwa – Koreę Południową i Koreę Północną. Ludzie, którzy zamieszkiwali ten region, od 1910 znajdowali się pod władzą Japonii, a w 1945 zostali włączeni do radzieckiej i amerykańskiej strefy okupacyjnej. Koreańczycy, którzy od setek lat byli jednym narodem, w 1953 roku zostali od siebie oddzieleni tzw. strefą zdemilitaryzowaną. Doszło wówczas do zawieszenia broni po trzyletniej wojnie koreańskiej. W Koreańskiej Strefie Zdemilitaryzowanej przyroda kwitnie Strefa Zdemilitaryzowana przebiega wzdłuż 38 równoleżnika. Ma 4 km szerokości i 238 km długości. Każdego centymetra chroni wysokie ogrodzenie z drutem kolczastym. Jednej i drugiej strony patrolują uzbrojeni żołnierze. Znajduje się tam również największe pole minowe na świecie. Oznacza to, że od 70 lat żaden człowiek nie ma prawa przekroczyć tej granicy. 8 niezwykłych gatunków zwierząt, które są zagrożone wyginięciem Na świecie żyje wiele milionów gatunków zwierząt. Są jednak stworzenia, które są zagrożone wyginięciem, do tego stopnia, że za kilka lat może ich już nie być. W relacjach społecznych tworzenie barier oddala nas od siebie. Jednak z perspektywy natury niedopuszczenie ludzi do jej świata sprawia, że zaczyna żyć własnym życiem. Kwitnie i zadziwia. Tak właśnie jest w Koreańskiej Strefie Zdemilitaryzowanej. Od kilkudziesięciu lat rozwijała się tam dziewicza, niezwykle bujna fauna i flora, a nawet pojawiło się wiele rzadkich gatunków, które uważane były za krytycznie zagrożone. Na stronie Google Arts & Culture opublikowano właśnie niezwykłe zdjęcia, które przedstawiają strefę zdemilitaryzowaną Półwyspu Koreańskiego. To fotografie zarówno współczesne, jak i historyczne. Projekt powstał we współpracy z Narodowym Instytutem Ekologii Korei Południowej i ma na celu opowiedzenie historii tego miejsca nie tylko przez pryzmat wojny i konfliktu Koreańczyków, ale również przyrody. Strefa od 70 lat jest nienaruszona przez człowieka To wszystko z okazji 70. rocznicy powstania strefy. Autorom projektu zależy na tym, aby zwiększyć globalną świadomość na temat sytuacji Półwyspu. Na stronie internetowej znajdują się historie weteranów wojny koreańskiej oraz ludzi, którzy pamiętają wydarzenia sprzed siedmiu dekad. To również wizualna opowieść o tym, jak natura odnalazła się w regionie broni nuklearnej, chemicznej i biologicznej. – Po wojnie koreańskiej w strefie zdemilitaryzowanej działalność człowieka była minimalna. Przez 70 ludzie nie zakłócali życia przyrody, a zniszczona w wyniku konfliktów natura odrodziła się sama – twierdzą autorzy projektu – W rezultacie powstał zupełnie nowy ekosystem i stał się azylem dla dzikich zwierząt – czytamy na stronie internetowej. Naukowcy zaobserwowali ponad 6000 gatunków zwierząt i roślin Narodowy Instytut Ekologii umieścił w całej strefie kamery, które wykonywały zdjęcia wysokiej rozdzielczości. Na podstawie analizy materiałów naukowcy ustalili, że na obszarze granicznym żyje w sumie 6168 gatunków dzikich zwierząt. Aż 38% z nich jest zagrożonych wyginięciem. Wymarłe gatunki zwierząt. 7 z nich, których już więcej nie zobaczymy lub są zagrożone wyginięciem Codziennie z naszej planety znika niemal 150 gatunków roślin i zwierząt. Poznajcie wymarłe gatunki zwierząt, których już nigdy nie zobaczymy. Badacze zaobserwowali m.in. żurawie, piżmowce, niedźwiedzia księżycowego, kozły śnieżne, orły przednie, wydry i pstrągi mandżurskie. Niektórych gatunków nie widziano w regionie od kilkudziesięciu lat. Ochrona zagrożonych gatunków w strefie zdemilitaryzowanej wymagałaby współpracy Korei Północnej i Południowej. Jednak te dwa kraje od 1953 roku nie podpisały traktatu pokojowego, więc oficjalne wciąż są w stanie wojny. Ostatnie rozmowy pokojowe odbyły się w 2018 roku. W Panmundżomie na linii demarkacyjnej spotkały się delegacje państw, aby rozmawiać o wspólnej deklaracji pokojowej. Jednak wszystko wskazuje na to, że do prawdziwego pokoju jeszcze daleka droga. Źródło: Google Arts & Culture Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Ciekawostki o Korei Północnej. Zaskakujące fakty na temat najbardziej zamkniętego państwa świata
Korea Północna fascynuje, a jednocześnie przeraża. Reżim Kimów całkowicie podporządkował sobie życie obywateli, tworząc państwo kompletnie odizolowane od reszty świata, gdzie słowo „demokracja” nie istnieje. Poniżej przedstawiamy ciekawostki o Korei Północnej, dzięki którym zrozumiesz, jak wygląda codzienne życie w Pjongjangu.
W tym artykule: Co warto wiedzieć o Korei Północnej? Ciekawostki o Korei Północnej Korea Północna „mistrzem świata” w piłce nożnej Korea Północna to kraj, na którego czele od ponad 70 lat stoi dynastia Kimów. Po zakończeniu II wojny światowej władzę w państwie objął Kim Ir Sen, twórca zbrodniczego reżimu i „Wieczny Prezydent”. W 1994 roku, po śmierci wieloletniego lidera Partii Pracy przywództwo przejął jego syn, Kim Dzong Il, który kontynuował politykę ojca. Dyktator zmarł pod koniec 2011 roku, a „Wielkim Następcą” został Kim Dzong Un. Wiele osób wierzyło, że nowy przywódca otworzy się na świat i obierze kierunek ku zachodowi. Niestety, nic z tych rzeczy. 37-latek, wzorem swoich poprzedników, sprawuje rządy twardej ręki, nie licząc się ze zdaniem obywateli. Jak wygląda codzienność Koreańczyków z północy? Czy Pjongjang jest miastem luksusu? Piłkarska reprezentacja Korei Północnej to najlepsza drużyna na świecie? Poznaj wybrane ciekawostki o Korei Północnej. Co warto wiedzieć o Korei Północnej? Korea Północna, a właściwie Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, położona jest w Azji Wschodniej, na Półwyspie Koreańskim, nad Morzem Żółtym i Morzem Japońskim. Graniczy z trzema państwami: Chinami, Rosją oraz Koreą Południową, z którą wciąż jest w stanie wojny. Nic więc dziwnego, że granica z południowym sąsiadem jest uważana za najbardziej strzeżoną na świecie. Powierzchnia KRLD wynosi 120 540 km kw., co oznacza, że jest ponad 2,5 raza mniejsza od Polski. Z kolei ludność to niespełna 28 mln osób. Największym miastem, a zarazem stolicą Korei Północnej jest Pjongjang. Metropolię w 2008 roku zamieszkiwało 3 255 300 ludzi, czyli ponad 13% ogółu społeczeństwa. By zamieszkać w stolicy wymagane jest specjalne zezwolenie. Inne duże miasta Korei Północnej to Hamhŭng, Ch’ŏngjin, Namp’o i Wŏnsan. Korea Północna uzyskała niepodległość od Japonii 15 sierpnia 1945 roku. Językiem urzędowym jest koreański, a walutą obowiązującą na terenie całego kraju won północnokoreański. W przeliczeniu 1 PLN to ok. 203 KPW. Choć narodowa konstytucja zakłada wolność wyznania, większość obywateli Korei Północnej to ateiści. Jak przystało na państwo komunistyczne, reżim dynastii Kimów od samego początku promował ateizm wśród społeczeństwa. Czytanie Biblii może wiązać się z utratą życia. Kraj zdominowany jest przez kult jednostki w odniesieniu do twórców zbrodniczej ideologii, czyli Kim Ir Sena i Kim Dzong Ila. Wolność słowa nie istnieje, a jakikolwiek przejaw buntu przeciwko władzy jest surowo karany. Największym wrogiem Korei Północnej są Stany Zjednoczone. Dlatego na terenie całego kraju obowiązuje m.in. zakaz noszenia jeansów, uznawanych za symbol Ameryki. W Pjongjangu innych północnokoreańskich miastach nie zjemy także popularnych fast foodów, nie wypijemy kawy i nie zrobimy zakupów w znanych sieciówkach. Czego nie wolno robić w Korei Północnej? W grudniu 2021 roku, w 10. rocznicę śmierci Kim Dzong Ila, władze w Pjongjangu wprowadziły zakaz śmiania się, picia alkoholu i robienia zakupów przez 11 dni. Lista zakazów jest jednak znacznie dłuższa. Koreańczycy nie mogą wykonywać międzynarodowych połączeń, nosić niektórych rodzajów biżuterii, stosować antykoncepcji czy podróżować za granicę. Ograniczony jest również dostęp do internetu oraz wybór fryzur – dopuszczalnych jest jedynie 15 uczesań męskich i damskich. W każdym domu powinien wisieć portret panującego wodza. W chwili pożaru obywatel jest zobowiązany do ratowania wizerunku przywódcy. Mały wielki przywódca, który panicznie bał się kotów. Oto zaskakujące ciekawostki o Napoleonie Bonaparte Cesarz, mąż stanu i wielki strateg. Mimo że po dziś dzień wzbudza mieszane uczucia wśród historyków, Napoleon Bonaparte odegrał kluczową rolę w budowaniu francuskiej potęgi na arenie mi... Ciekawostki o Korei Północnej W stolicy Korei Północnej znajduje się największy stadion na świecie – Stadion im. 1 Maja. Obiekt, który został oddany do użytku w 1989 roku, gdy na czele państwa stał KimIr Sen, może pomieścić aż 150 tysięcy osób. W wiosce Kijŏng-dong na południu kraju powstał jeden z największych na świecie, bo liczący 160 metrów maszt, na którym powiewa 270-kilogramowa flaga Korei Północnej. Turyści przybywający do Korei Północnej muszą liczyć się z licznymi obostrzeniami. Przyjezdni nie mogą płacić w krajowej walucie, robić zdjęć bez pozwolenia opiekuna, a także oddalać się od stolicy kraju na odległość większą niż 50 km. Wojsko to element codzienności Koreańczyków. – Żołnierzy widać wszędzie. Nie są tylko siłą obronną kraju, to część północnokoreańskiej tożsamości – mówi David Guttenfelder, fotograf National Geographic. Jako jeden z niewielu mógł obserwować ten kraj od początku wieku aż do teraz. Towarzyszył z aparatem lokalnym igrzyskom sportowym dokumentując wojskowe parady. Na półwyspie znajduje się wulkan, który może wybuchnąć. Piękna i potężna góra Paektu w ciągu ostatnich lat kilka razy już zadrżała, zdradzając rosnącą aktywność w swoim wnętrzu. Na jej zboczach znajduje się wiele wiosek. Tysiąc lat temu Mount Paektu wybuchła z tak wielką siłą, że pył i skały dotarły nawet do Japonii. Changbai (chińska nazwa góry) nadal pozostaje tajemnicza, a naukowcy nie wiedzą, czy i kiedy może wybuchnąć. Metro w Pongjangu jest... potężne. To chyba dobre określenie – stacje przypominają sale muzealne. Z początku obcokrajowcy mogli oglądać jedynie dwie z 17 stacji, od 2015 dla turystów dostępne są także pozostałe. Melody Rowell opisała świat podziemnego transportu na łamach amerykańskiego National Geographic. Stacje są bardzo głęboko pod ziemią, z głośników słychać hymny na cześć Partii i Kima, a przejść bronią wzmocnione stalowe wrota, które sprawiają, że stacje mogą zamienić się w schrony na wypadek wojny lub kataklizmu. W Korei Północnej niektórzy doświadczają luksusu. Ci należący do elity mogą korzystać z ekskluzywnych ośrodków narciarskich, ale nie jest tak, że codzienność większości Koreańczyków to niekończące się nieszczęście. David Gutenfelder zwraca uwagę, że w kraju rośnie popularność... rolek, których coraz więcej amatorów można zobaczyć na ulicach Pjongjangu. Z początku była to rozrywka dla elit, ale „rozlała się” także na zwykłych ludzi. Zobacz film produkcji National Geographic z ekskluzywnego narciarskiego ośrodka w Korei Północnej: View oEmbed on the source website Ciekawostki o Japonii – poznaj 50 zaskakujących informacji! W Kraju Kwitnącej Wiśni dosłownie wszystko wydaje się inne, odmienne i obce. Planujesz wyjazd do tego niezwykłego miejsca? A może po prostu chcesz je poznać nieco lepiej? Poniżej wymieniamy... Korea Północna „mistrzem świata” w piłce nożnej Duża presja oczekiwań ze strony władzy spoczywa też na sportowcach reprezentujących Koreę Północną na igrzyskach czy mistrzostwach świata. Koreańczycy z Północy największe sukcesy odnoszą w podnoszeniu ciężarów, boksie, judo i gimnastyce. Głośnym echem w światowych mediach odbiło się zachowanie Om Yun Chol, srebrnego medalisty olimpijskiego w rywalizacji sztangistów do 56 kilogramów z 2016 r. Tuż po zawodach przepraszał on za swój „zły” wynik. – Kim Dzong Il zawsze będzie moją inspiracją. Przykro mi, że nie zdołałem odpłacić się złotym medalem. Mam nadzieję, że przy najbliższej okazji uda mi się wygrać. Nie wydaje mi się, że ze srebrnym medalem mogę być bohaterem w swoim kraju – przyznał wicemistrz olimpijski z Rio de Janeiro. Absurdalne okazało się także rzekome mistrzostwo świata koreańskich piłkarzy z 2014 roku. Tamtejsze media, całkowicie podlegające reżimowi w Pjongjangu, informowały, że ich rodacy w wielkim stylu wygrali rozgrywany w Brazylii mundial, pokonując w finale gospodarzy wynikiem 8:1. Po drodze „eliminując” Stany Zjednoczone, Portugalię, Chiny, Niemcy i sąsiadów z południa. W rzeczywistości Korea Północna nie zakwalifikowała się wówczas do mistrzostw globu. Osiem lat temu złoty medal MŚ zdobyła ekipa niemiecka po finale z Argentyną. Przypomnijmy, że największym osiągnięciem Korei Północnej w piłkarskich mistrzostwach świata jest ćwierćfinał z 1966 roku. Źródło: National Geographic. Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
Kim Dzong Un. Jak „Król Porannej Gwiazdy” i miłośnik amerykańskiej koszykówki stał się „Wielkim Następcą”
Kiedy Kim Dzong Un obejmował władze po swoim ojcu, wiele osób wierzyło, że Korea Północna w końcu otworzy się na Zachód. Nic z tych rzeczy. Dyktatura w Pjongjangu ma się dobrze i niewiele wskazuje na to, że miałoby się to zmienić.
W tym artykule: Kim Dzong Un, czyli wszystko zostaje w rodzinie Kim Dzong Un – młodość i wykształcenie Rządy Kim Dzong Una Kim Dzong Un – kto go zastąpi? Kim Dzong Un – książki 19 grudnia 2011 roku cały świat wstrzymał oddech, gdy południowokoreańska propaganda poinformowała o śmierci „Ukochanego Przywódcy”. Kim Dzong Il zmarł dwa dni wcześniej, w sobotę 17 grudnia o godz. 08:30 czasu lokalnego (00:30 czasu polskiego), na skutek zawału serca podczas podróży po kraju. – To największa strata dla partii, a dla naszego narodu – największy smutek – mówiła zapłakana Ri Chun Hi, najsłynniejsza prezenterka w Korei Północnej, na antenie publicznej telewizji. „Komitet Centralny i Centralna Komisja Wojskowa Partii Pracy Korei, Narodowa Komisja Obrony Narodowej KRLD, Prezydium Najwyższego Zgromadzenia Ludowego i Rząd KRLD zawiadamiają z najgłębszym żalem wszystkich członków Partii, urzędników i obywateli KRLD, że Kim Dzong Il, Sekretarz Generalny Partii Pracy Korei, przewodniczący Narodowej Komisji Obrony Narodowej KRLD i najwyższy dowódca Koreańskiej Armii Ludowej, zmarł z powodu nagłej choroby dnia 17 grudnia 100 roku Dżucze (2011) o 8:30 w trakcie podróży służbowej na inspekcję w terenie” – brzmiał pełny komunikat wystosowany do mediów. Łzy, bardziej na pokaz, wylała także ulica. Mimo mrozu i gęsto padającego śniegu, mieszkańcy Pjongjangu tłumnie ruszyli z domów, by opłakiwać śmierć swojego przywódcy. Ci, którzy w mało przekonujący sposób żegnali tyrana albo, co gorsze, kompletnie nie wyrazili skruchy trafiali do obozów pracy na okres minimum sześciu miesięcy. Miejscem kultu stały się nie tylko pomniki i obrazy 70-letniego dyktatora, ale nawet ruchome schody w jednym z supermarketów, na których po raz ostatni został sfotografowany Kim Dzong Un. Kulminacyjnym momentem narodowej histerii był pogrzeb północnokoreańskiej głowy państwa. Wódz spoczął obok swojego ojca, założyciela KRLD, Kim Ir Sena, w Pałacu Kŭmsusan. Ucieczka z Korei Północnej Sytuacja na Półwyspie Koreańskim z dnia na dzień robi się coraz bardziej niebezpieczna. Kim Dzong Un, czyli wszystko zostaje w rodzinie Gdy Korea w iście propagandowym stylu żegnała Kim Dzong Ila, Zachód zadawał sobie jedno, bardzo ważne pytanie: czy to koniec? Koniec dyktatury, koniec zakazów i koniec cierpienia ponad 20 milionów obywateli kompletnie odizolowanych od świata. Ówczesny minister spraw zagranicznych Szwecji, Carl Bildt, zaznaczył na Twitterze, że „Śmierć dyktatora zawsze oznacza czas niepewności dla dyktatury. A Korea Północna jest najcięższą dyktaturą naszych czasów”. Niestety, w ciągu kolejnych dni wszystkie wątpliwości zostały rozwiane, a nadzieje o otwarciu Pjongjangu na kraje zachodu prysły niczym bańka mydlana. Na czele Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej stanął Kim Dzong Un, trzeci syn Kim Dzong Ila, okrzyknięty przez reżim „Wielkim Następcą” oraz „Wybitnym Przywódcą Partii, Armii i Narodu”. Tuż po zakończeniu uroczystości pogrzebowych ojca świeżo upieczonego dyktatora, media obiegła informacja, że nowy przywódca KRLD będzie kontynuował dotychczasową politykę, zapoczątkowaną przez rządzącą nieprzerwane od 1948 roku dynastię Kimów. Kim Dzong Un – młodość i wykształcenie Kim Dzong Un, jak podają zagraniczne źródła, urodził się 8 stycznia 1984 roku (oficjalna data urodzenia trzymana jest w tajemnicy) w Pjongjangu. O ile o ojcu dyktatora wiadomo całkiem sporo, to dla wielu wciąż olbrzymią zagadką jest tożsamość jego matki, przez którą nazywany był „Królem Porannej Gwiazdy”. Ko Yŏng Hŭi zmarła w 2004 roku na emigracji w Paryżu. Przez lata żyła w nieformalnym związku z Kim Dzong Ilem, a owocem tej relacji była trójki dzieci. Oprócz Kim Dzong Una, wychowywali wspólnie także syna Kim Dzong Czola i córkę Kim Jo Dzong, która od 2021 zasiada w Komisji Spraw Państwowych, najwyższego organu w kraju. Gdy rówieśnicy Kim Dzong Una walczyli o przetrwanie z powodu panującego ubóstwa, obecny przywódca KRLD uczęszczał do prestiżowej szkoły, przeznaczonej dla dzieci wpływowych dygnitarzy z Partii Pracy Korei. W wieku 11 lat przeniósł się do Szwajcarii, gdzie pod zmienionym nazwiskiem Pak, oficjalnie jako syn pracownika ambasady Korei Północnej w Szwajcarii, rozpoczął naukę w międzynarodowej szkole w Gümligen, w kantonie Berno. Później kontynuował edukację w Liebefeld. Jung H. Pak, była analityczka Centralnej Agencji Wywiadowczej, w książce „Kim Dzong Un. Historia dyktatora” przytacza relacje kolegów z klasy Kima. Jak się okazuje, przyszły dyktator nie błyszczał wiedzą, a jego „piętą Achillesa” były języki obce. problemy językowe spowodowały, że większość osób uważało go za odludka. – Nie byliśmy największymi tępakami w klasie, ale nie byliśmy też prymusami. Zawsze plasowaliśmy się gdzieś pośrodku. Un bardzo się starał komunikować, ale nie radził sobie z niemieckim i krępował się, kiedy wzywano go do odpowiedzi. Nauczyciele, widząc, że jest mu ciężko i że pali się ze wstydu, dawali spokój i przechodzili do kolejnego ucznia – przyznaje João Micaelo, portugalski kolega Una z klasy. Nie jest tajemnicą, że nauka nie była dla potomka Kim Dzong Ila priorytetem. Z relacji rówieśników wynika, że ogromną pasją młodego Kima był sport. Przyszły następca szczególnie upodobał sobie, tak jak jego ojciec, koszykówkę. – Cały jego świat kręcił się wokół koszykówki. Mógł o niej myśleć bez przerwy – przyznają rywale z boiska. Choć obecnie relacje na linii Pjongjang – Waszyngton pozostawiają wiele do życzenia (jeżeli można mówić o jakichkolwiek relacjach) w czasach szkolnych Un z dumą nosił koszulkę Chicago Bulls z nazwiskiem Michaela Jordana oraz buty Air Jordan. Ali Chamenei, zwany też Ali Khamenei: człowiek, który trzyma w garści Iran Islamska Republika Iranu to religijna dyktatura powołana po antyzachodniej rewolucji w 1979 roku. Dziś rządzi tam Najwyższy Przywódca, duchowny i teolog Ali Chamenei (Ali Khamenei). Jednak mł... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ali-chamenei-zwany-tez-ali-khamenei-czlowiek-ktory-trzyma-w-garsci-iran-fot-iranian-leader-s-press-office-handout-anadolu-agency-getty-images-88dd3a1.jpeg" width="938" height="630" alt="Ali Chamenei, zwany też Ali Khamenei: człowiek, który trzyma w garści Iran (fot. Iranian Leader's Press Office - Handout/Anadolu Agency/Getty Images)" title="Ali Chamenei, zwany też Ali Khamenei: człowiek, który trzyma w garści Iran (fot. Iranian Leader's Press Office - Handout/Anadolu Agency/Getty Images)" /> Rządy Kim Dzong Una Kim Dzong Un tropem swoich poprzedników – dziadka Kim Ir Sena i ojca Kim Dzong Una – przejął całkowitą kontrolę nad obywatelami w każdej sferze życia. Młody przywódca, który pod koniec ubiegłego roku obchodził 10-lecie swoich rządów, nieraz udowodnił, że wyobraźnia dyktatora nie zna granic. 38-latek zakazał swoim obywatelom m.in.: noszenia obcisłych i porwanych jeansów; „zachodnich” fryzur; piercingu; oglądania zagranicznej telewizji; słuchania K-popu; stosowania antykoncepcji. W 10. rocznicę śmierci Kim Dzong Ila obywatele Korei Północnej zostali niejako zmuszeni przez reżim do przeżycia ponownie żałoby po stracie „Ukochanego Przywódcy”. Przez 11 dni nie mogli się śmiać, pić alkoholu i robić zakupów. Złamanie tych zasad grozi dotkliwymi karami. Przekonali się o tym nie tylko nieposłuszni rodacy czy przeciwnicy polityczni. W 2013 roku Kim skazał rozstrzelać własnego wuja, drugą osobę w kraju, Kim Song Teka, którego oskarżył o „zdradę wszech czasów”. Cztery lata później życie stracił Kim Dzong Nam. Choć najstarszy przyrodni brat tyrana zginął po ataku dwóch kobiet na malezyjskim lotnisku, spekuluje się, że zamachu dokonano na polecenie bezkompromisowego przywódcy. Lider rosyjskiej opozycji otruty. Jego stan jest bardzo ciężki Nieprzytomny i podłączony do respiratora, Aleksiej Nawalny znajduje się w syberyjskim szpitalu po prawdopodobnym otruciu. Głośny krytyk Kremla poczuł się źle w samolocie, którym planował ... Kim Dzong Un – kto go zastąpi? Pogłoski o śmierci Kim Dzong Una nasiliły się w 2020 roku, gdy północnokoreański dyktator podupadł na zdrowiu. Przywódca przez kilka tygodni nie pokazywał się publicznie, a media na całym świecie donosiły nieoficjalnie, że 38-latek zmarł w wyniku powikłań pooperacyjnych. Spekulacje oraz fałszywe nagrania z rzekomego pogrzebu Una okazały się nieprawdą. 1 maja Sekretarz Generalny Partii Pracy Korei wziął udział w uroczystym otwarciu fabryki nawozu, czym zakończył wszystkie spekulacje. Wraz z doniesieniami o śmierci Kim Dzong Una, dziennikarze i eksperci zajmujący się polityką międzynarodową rozpoczęli debatę, kto może zając miejsce dyktatora. Wśród najpoważniejszych kandydatów wymieniana była młodsza o trzy lata siostra, Kim Jo Dzong. „Najpotężniejszą kobieta reżimu”, jak określają ją kraje Zachodu, z roku na rok pnie się w hierarchii władzy. Aktualnie jest członkinią Komisji Spraw Państwowych oraz stoi na czele Departamentu Propagandy i Agitacji. Niewiele wiadomo z kolei o dzieciach Kim Dzong Una, czyli jego potencjalnych następcach. Z nieoficjalnych informacji wynika, że dyktator i jego małżonka, Ri Sol Ju (są małżeństwem prawdopodobnie od 2012 roku), doczekali się narodzin trójki dzieci. – Wygląda na to, że podczas ponad rocznej nieobecności w przestrzeni publicznej żona przywódcy Korei Północnej Kim Dzong Una urodziła dziecko – ocenił Instytut Narodowej Strategii Obrony na początku 2021 roku. Nikt jednak nie potwierdził tych doniesień. Kim Dzong Un – książki Owiana wielką tajemnicą historia życia Kim Dzong Una i jego droga na szczyt od samego początku jego rządów wzbudzają ogromne zainteresowanie. Na rynku znajdziemy wiele książek i publikacji na temat przywódcy Korei Północnej. Do najpopularniejszych należą: Wielki Następca. Niebiańskie przeznaczenie błyskotliwego towarzysza Kim Dzong Una, Anna Fifield; Kim Dzong Un. Szkic portretu dyktatora, Sun Heidi Sæbø; Kim jest Kim Dzong Un?, Nicolas Levi i Edgar Czop; Kim Dzong Un. Kronika życia i walki, Waldemar Dziak; Korea Północna. Wewnętrzne wektory trwania, Waldemar Dziak i Krzysztof Sajewski; Tajemnice Korei Północnej, Daniel Tudor i James Pearson.
Korea Północna zakazała śmiania się, picia alkoholu i robienia zakupów
Korea Północna przez 11 dni jest pogrążona w żałobie.
W tym artykule: Korea Północna ogłosiła żałobę i szereg zakazów Czy w Korei Północnej jest Internet? Doniesienia z Korei Północnej najczęściej szokują resztę świata. Nie inaczej jest tym razem. Władze państwa zakazały obywatelom śmiania się, picia alkoholu i robienia zakupów przez 11 dni. Dlaczego? W ten sposób Koreańczycy zostali niejako zmuszeni do przeżycia żałoby w 10. rocznicę śmierci Kim Dzong Ila, ojca Kim Dzong Una. Dyktator rządził Koreą Północną przez 17 lat, aż do swojej śmierci 17 grudnia 2011 r. Według agencji prasowej Reutersa media państwowe poinformowały o jego śmierci dopiero dwa dni później. Korea Północna: Czy to muzeum? A może schron jądrowy? Nie, to metro w Pjongjangu Metro w mieście Pjongjang otworzyło się na turystów. Zdjęcia z wewnątrz przedstawiają kandelabry, tabliczki upamiętniające i wyszukane murale. Korea Północna ogłosiła żałobę i szereg zakazów To nie koniec zakazów. Anonimowy informator przekazał w rozmowie z dziennikarzami radia Free Asia, że jeśli ktoś umrze w czasie narzuconej żałoby narodowej, rodzina nieboszczyka nie może głośno płakać. Ciało zmarłego może z kolei zostać zabrane z domu dopiero po zakończeniu wspomnieniu Kim Dzong Ila. Oczywiście solenizanci i jubilaci również muszą wstrzymać się z obchodzeniem swoich świąt. – W przeszłości, jeśli kogoś przyłapano na piciu alkoholu, aresztowano go i traktowano jak przestępców ideologicznych. Takie osoby były zabierane i potem nikt ich już więcej nie widział – wspominał anonimowy obywatel Korei. 11-dniowa żałoba nie ogranicza się tylko do nałożenia zakazów na wszystkich obywateli. Associated Press informuje, że w 17 grudnia w piątek w południe w wielu miastach przez trzy minuty wyły syreny. W tym czasie Koreańczycy w milczeniu kłonili się z szacunkiem dla Kim Dzong Ila. Tego samego dnia flagi narodowe zostały opuszczone do połowy, a tłumy ludzi weszły na wzgórze Mansu w Pjongjangu, aby złożyć kwiaty i pokłonić się gigantycznym posągom Kim Dzong-ila i Kim il-Sunga, założyciela Korei Północnej. Kim Dzong Un był widziany wraz z setkami urzędników podczas ceremonii przed Pałacem Słońca Kumsusan, gdzie pod szkłem leżą zabalsamowane ciała jego ojca i dziadka. Korea Północna: Strach i obrzydzenie. Czym jest syndrom pjongjański? Jakiś czas temu na łamach naszej strony opublikowaliśmy głośny fotoreportaż z Korei Północnej. Wywołał on sporo komentarzy, teraz do redakcji trafił tekst z polemiką i nowa galeria. Zob... Czy w Korei Północnej jest Internet? Korea Północna przeraża i jednocześnie fascynuje podróżników. Wokół państwa rządzonego przez Kim Dzong Una krąży wiele teorii i niedopowiedzeń. Jedną z najbardziej zagadkowych kwestii jest Internet. Nie bez powodu mówi się, że Kora Północna to jedno z najbardziej odizolowanych internetowo miejsc na świecie. Dostęp do globalnej sieci mają tylko pojedyncze osoby z tzw. elit. Zwykli obywatele mogą korzystać z północnokoreańskiej krajowej sieć intranetowej Kwangmyong. Usługa jest darmowa. Użytkownicy mogą dzięki niej logować się na konta pocztowe, fora dyskusyjne i używać wyszukiwarek. Źródło: The Guardian
Rosyjscy dyplomaci wracali do kraju drezyną
Pracownicy placówki w Korei Północnej musieli przepchać swój dobytek po torach kolejowych, bo drogi i lotniska zostały zamknięte.
25 lutego 8 pracowników Ambasady Rosji w Korei Północnej i członkowie ich rodzin szczęśliwie wrócili do ojczyzny. Jako że z powodu pandemii koreańskie granice są zamknięte od roku a ruch osobowy przez granicę został wstrzymany całkowicie, podróż dyplomatów do domu była długa i trudna. Pierwsze 32 godziny pokonali pociągiem, kolejne dwie, pod granicę z Rosją, autobusem. Najważniejszy, ostatni odcinek musieli pokonać pieszo. W tym celu konieczne było skonstruowanie wózka zdolnego jechać po torach kolejowych, z siedzeniami dla dzieci i platformą na walizki. View oEmbed on the source website „Silnikiem napędowym” tej drezyny był trzeci sekretarz ambasady, Władysław Sorokin. Najmłodszym podróżnym była jego 3-letnia córeczka Basia. By przedostać się przez most kolejowy na stanowiącej granicę rzece Tuman, trzeba było pchać drezynę przez kilometr. Po rosyjskiej stronie na stacji w miasteczku Chasan na rodzinę dyplomaty czekali koledzy z przedstawicielstwa MSZ Rosji we Władywostoku. Władze Kraju Nadmorskiego, gdzie położony jest Chasan, zapewniły im transport autokarem na lotnisko. Zdjęcia i filmy, m.in. z przekraczania mostu na Tumanie udostępniło w mediach społecznościowych rosyjskie ministerstwo spraw zagranicznych (m.in. na Facebooku oraz Telegramie). View oEmbed on the source website Korea Północna chwali się, że od zamknięcia się na świat w pierwszych miesiącach 2020 roku nie zanotowano ani jednego przypadku wywołanej przez SARS-CoV-2 choroby. Specjalne środki ochronne zarządzone przez władze centralne skutkują jednak groźnym w skutkach niedoborem żywności, której wiele typów z konieczności zwykle importowano.
Izolowany reżim rzadko ujawnia swe prawdziwe oblicze
Mnisi odprowadzili nas na parking. Był chłodny jesienny poranek, a w świątyni Ryongthong – kompleksie buddyjskim na wzgórzach wokół miasta Kaesŏng – panowała absolutna cisza. Wiele wieków temu Kaesŏng był siedzibą koreańskich królów, zaś Ryongthong ośrodkiem życia religijnego. Tego ranka świątynia świeciła pustkami. Nie słychać było dzwonów, nie widać kadzidełek modlitewnych – w zasięgu wzroku po kompleksie przechadzało się tylko dwóch pogrążonych w zadumie mnichów. Tymczasem kawałek dalej, na głównej – również pustej – ulicy miasta Kaesŏng z głośników płynęły pieśni na cześć Kim Dzong Una, młodzieńca, którego od teraz wszyscy Koreańczycy z Północy zwą Naczelnym Wodzem. Do świątyni przyjechałem z fotografem Davidem Guttenfelderem oraz naszymi opiekunami – przedstawicielami biurokratycznej administracji, którzy towarzyszą wszystkim zagranicznym korespondentom w trakcie wizyt w Korei Północnej. Przeprowadziłem szybki wywiad z jednym z mnichów, aby posłusznie zanotować kilka banałów, którymi nas uraczył. – Buddyzm pomaga zachować czystość, jasność i uczciwość – opowiadał Dri Dzong Gak. Reporter odwiedzający buddyjską świątynię w Korei Północnej powinien oczywiście zapytać o wolność wyznania. Analitycy wskazują bowiem, że 60 lat dyktatury Kimów zniszczyło zorganizowane życie religijne. Gdybym jednak je zadał, a w odpowiedzi mnicha pojawiłoby się nawet najmniejsze niezadowolenie z władzy, trafiłby on do więzienia, czyli zniknął w jednym z ukrytych obozów pracy, gdzie przebywa już 150–200 tys. osób. Nie zadałem więc tego pytania i chwilę później wyszliśmy. Na parkingu, gdy otwieraliśmy drzwi furgonetki, mnisi zjawili się ponownie. W towarzystwie naszych opiekunów. Patrzyli na nas wyczekująco. – Wiem, o co chcecie zapytać – rzucił wreszcie starszy z nich, Zang Hye Myong. Zrozumiałem, dlaczego za nami poszli. Opiekunowie nie wożą dziennikarzy do dysydentów, a Ryongthong nie jest enklawą politycznego oporu. Powinienem był już wcześniej zorientować się, że przyjechaliśmy do totalitarnej szopki, na plan filmowy z wytartymi kamiennymi schodami i sfatygowanymi drewnianymi drzwiami. Mnisi odgrywali przedstawienie o swobodzie wyznania w Korei Północnej, my byliśmy widownią. Zadałem zatem pytanie, na które czekali: – Czy możecie swobodnie praktykować swoją religię? Mnich wyglądał na zadowolonego: – Na Zachodzie myślą, że w moim kraju nie możemy wyznawać żadnej religii, a to nieprawda. Opowiadał, że jest żywym przykładem na wolności, jakimi cieszą się Koreańczycy dzięki „Wielkiemu Wodzowi” Kim Ir Senowi, a obecnie jego wnukowi Kim Dzong Unowi. Popatrzył mi prosto w oczy i powtórzył swoją ostatnią, chyba nieźle wyćwiczoną, kwestię: – Proszę, przekaż światu prawdę. Prawda rzadko jest w Korei Północnej oczywista. Co w ogóle myśleć o kraju, którego życie codzienne skrywa się za starannie budowaną fasadą? Zagraniczni goście mogą co najwyżej zobaczyć kilka dobrej jakości dróg asfaltowych i pomników na cześć rodziny – ojca, syna i wnuka – kontrolującej każdy aspekt życia od 65 lat. Robienie reportaży w takim kraju to często seria dziwnych bitew. Czasem, jak tego ranka w Ryongthongu, wygrywa władza. Wystarczy jednak zostać trochę dłużej i mieć oczy szeroko otwarte, by dowiedzieć się więcej. Dlatego tu wracamy. W ubiegłym roku razem z Davidem jeździliśmy do kołchozów, uczestniczyliśmy w niezliczonych wiecach i wizytowaliśmy modne miejsca w Pjongjangu, np. kręgielnię Gold Lane, gdzie ludzie elity ciskają kule wyprodukowane w Stanach Zjednoczonych. Kiedyś dominowała radziecka moda, a dziś dziewczyny żołnierzy paradują w Gold Lane w krótkich spódnicach i butach na wysokich obcasach. W stolicy raczkuje bowiem konsumpcja. W większości przypadków i tak widzimy jednak tylko to, co pokażą nam opiekunowie oraz ich cisi, anonimowi mocodawcy. Opiekunowie odbierają dziennikarzy z lotniska i na nie odstawiają. Codziennie rano czekają w hotelu – wyspie luksusu dla cudzoziemców, z działającym ogrzewaniem, prądem i dostępem do internetu. Goście błąkają się za to po pustych piętrach skąpanych w marmurze. Nasz główny opiekun, Ho Dzong Il, to miły, celowo wycofany facet. Towarzyszy nam w domu handlowym i na wiecach. Nie rozstaje się z nami w restauracjach ani fabrykach. Pan Ho (tak się do niego zwracam) jest naszym tłumaczem i przewodnikiem, a do jego głównych obowiązków należy nie spuszczać nas z oka. Po pierwszej próbie zgubienia go (ewentualnej, bo nigdy nie próbowaliśmy) z pewnością cofnięto by nam wizy. W ciągu ostatniego roku spędziłem z Panem Ho mnóstwo czasu. Wielokrotnie próbowałem się do niego zbliżyć i oto co udało mi się o nim dowiedzieć: absolwent anglistyki, oglądał kiedyś fragment Przeminęło z wiatrem, lubi Dickensa. Żona jest gospodynią domową. Patriota. Jest ciekawy świata, amerykańskiego slangu i szczegółów pracy mojej i Davida, co nie zmienia faktu, że jest całkowicie oddany władzom. Oglądamy zatem Koreę Północną oczami wyznawcy systemu. Z przyjemnością rozprawia o historii kraju, jego przywódcach i pomnikach. Wszelkie prośby o zmianę planu wizyty, np. odwiedziny u dealera samochodów albo udział w wykładzie uniwersyteckim, Pan Ho zwykle ucina krótkim ostrzeżeniem, że „to będzie trudne”. W większości przypadków oznacza to odmowę, ale bardzo rzadko wiadomo, kto tak naprawdę wydał decyzję. Niełatwo ocenić, ile z tego, co Pan Ho nam pokazuje, jest prawdziwe. Któregoś dnia zabiera nas na spotkanie z nowożeńcami z klasy robotniczej, do ich nowego trzypokojowego mieszkania w Pjongjangu z 42-calowym telewizorem na ścianie. Mieszkanie mieści się na pokazowym osiedlu. Luksusowe wieżowce nad rzeką Taedong wzniesiono dla przedstawicieli wąskiej elity Partii Pracy Korei (PPK). Pan Ho chce zaś udowodnić, że są dostępne dla ogółu. Podobno młodzi otrzymali przydział w uznaniu zasług żony – Mun Kang Sun zdobyła tytuł Bohatera Republiki za niezwykłą wydajność pracy w fabryce odzieżowej. Trzydziestolatka (wygląda na dużo starszą) siedzi cicho u boku rozgadanego męża. – U nas w kraju wszyscy jesteśmy jak jedna wielka rodzina, a przywódcy są dla nas jak rodzice – opowiada Kim Kjok, technik z tej samej fabryki. Mówi, że mieszkanie to najlepszy dowód troski władzy o obywateli, a przy tym nerwowo strzela palcami. Trzy osoby – dwóch opiekunów i wysoki posępny jegomość, którego nawet nam nie przedstawiono – uważnie mu się przysłuchują. Małżeństwo z pewnością czuje na sobie w tym momencie ogromną presję, biorąc pod uwagę absolutny zakaz spotkań z cudzoziemcami bez pozwolenia. Zawsze jest mnóstwo pytań, których nie mogę zadać. Czy małżeństwo naprawdę mieszka w tym lokalu? A jeśli tak, to czy musi być w każdej chwili gotowe na pokazówkę, która ma uzmysłowić obcokrajowcom, że Kim Dzong Un zapewnił bogactwo narodowi wcześniej cierpiącemu głód i ubóstwo? Czy wszyscy sąsiedzi pary należą do partyjnej nomenklatury? Po reportażach z Korei Północnej często mamy z Davidem więcej pytań niż odpowiedzi, ale mimo wszystko jest to zawsze rzadka możliwość zajrzenia w głąb świata tak długo izolowanego przez dynastię Kimów. Cierpliwie, kawałek po kawałku, składamy w całość obrazy z naszych wizyt. Najczęściej dużo bardziej niż wyznaczony cel podróży liczy się to, co widzimy w drodze albo mimochodem lub przy okazji. Wiemy już, że na fotografiach wykonanych przez okno samochodu można uchwycić naturalne, nieskrępowane momenty oraz że prawdziwą Koreę widać, gdy kierowca źle skręci. Tak było, gdy przez przypadek zjechał z doskonale utrzymanej jezdni w Pjongjangu w boczną niewybrukowaną uliczkę – była dziurawa, a wzdłuż niej ciągnęły się ciemne budynki. A któregoś wieczora zauważyliśmy zaniedbany wieżowiec – w pokojach anemicznie świeciły gołe żarówki. Zapuszczaliśmy się do miasteczek oddalonych od dość bogatego Pjongjangu, w których nie ma nowoczesnych wieżowców. Trafiliśmy tam do słabo oświetlonych sklepików z kilkoma artykułami na półkach. Można spotkać Koreańczyków z Północy, którzy otwarcie mówią o codzienności w totalitarnym państwie – wystarczy wyjechać do Korei Południowej, Wielkiej Brytanii albo Chin. – Zastanawiam się teraz, czemu nasze życie musiało być tak smutne – opowiada górnik, który uciekł do Seulu w 2006 r., bo ojciec był politycznie podejrzany. Uciekinierzy przybliżają ukryty system kastowy oparty na kryterium ideologicznym: trzy pokolenia mogą trafić do więzienia po skazaniu tylko jednego członka rodziny za przestępstwo polityczne. Górnik to jeden z 25 tys. Koreańczyków, którzy uciekli z Północy na Południe. Przekroczyli granicę w obawie przed represjami, państwem policyjnym oraz potworną biedą. ONZ szacuje, że jedna trzecia północnokoreańskich dzieci jest niedożywiona. Liczba uciekinierów znacząco spadła, gdy pod koniec 2011 r. Kim Dzong Un uszczelnił liczący 1416 km odcinek granicy z Chinami. W 2012 r. przekroczyło ją tylko 1,5 tys. Koreańczyków z Północy. Rząd północnokoreański dokłada oczywiście wszelkich starań, aby stworzyć obraz państwa, w którym szkoły są pełne szczęśliwych, dobrze odżywionych dzieci, półki sklepowe uginają się od wszelakich towarów, zaś lojalność wobec rodziny Kimów jest powszechna i niekwestionowana. Mieszkańcy do perfekcji opanowali pełen hiperboli język uwielbienia przywódców. – To dzięki miłości Szacownego Generała Kim Dzong Una nawet wieśniacy tacy jak my mogą grać tutaj w minigolfa – słyszę od Kim Dzong Hui, 51-letniej gospodyni domowej z północnego wschodu kraju, która bierze udział w krajowych zawodach na polu golfowym w Pjongjangu. Po takich spotkaniach łatwo uwierzyć, że Koreańczycy z Północy to karykaturalne roboty z epoki głębokiego stalinizmu. Prawdziwe wyzwanie polega na przebiciu się przez powierzchnię do ulotnej – i prozaicznej – rzeczywistości. Czasem udaje się to, gdy trafimy na temat, który sprawia, że mieszkańcy Korei Północnej się otwierają, na przykład... Przeminęło z wiatrem. Okazuje się, że lubują się w tej powieści, bo przemawia do nich historia o wojnie domowej oraz bezwzględnej i pięknej kobiecie, które postanowiła już nigdy nie cierpieć głodu. Szacuje się, że ponad milion Koreańczyków z Północy zginęło w czasie wojny koreańskiej, a kolejne setki tysięcy ofiar pochłonął głód w latach 90. XX w. Władze – z przyczyn do dziś niejasnych – zdecydowały o przetłumaczeniu książki w połowie lat 90. XX w., gdy kraj walczył o przetrwanie bez pomocy Rosjan i stanął w obliczu klęski głodu. W kraju, gdzie każda forma rozrywki była pod ścisłym biurokratycznym nadzorem, powieść okazała się prawdziwym bestsellerem. Rzadko który mieszkaniec Pjongjangu jej nie czytał. Zdaniem przewodnika po bryłowatej Wielkiej Uczelni Ludowej książka ujawnia złe traktowanie amerykańskich kobiet. Biurokrata z Kaesŏngu, wyniosły pan w wyblakłym krawacie w niebieskie pasy, przyrównuje lekturę do marksistowskiego moralitetu. Nieszczęśliwa żona zdradza, że charakterna Scarlett O’Hara dała jej siłę. Książkę czyta się tu dla rozrywki, pocieszenia i inspiracji. To również okno na Amerykę. Wyraz uznania dla narodu, który podobnie jak Korea Północna, szczyci się walką z Jankesami. Hardość Koreańczyków z Północy widać wyraźnie po kobietach w średnim wieku, które siedząc na ziemi w zimny wieczór, podziwiają pokaz sztucznych ogni. W Pjongjangu uderza pęd do wiedzy: gdy w mieszkaniach znów nagle wyłączą prąd, na ulicach ludzie gromadzą się pod latarniami, aby poczytać gazety i odrobić pracę domową. A gdy dobiegną końca masówki i okrzyki wierności ojczyźnie aż po grób, ludzie zbierają się w grupki – kobiety plotkują, a młodzież flirtuje. Czasem natomiast najprawdziwsza prawda o życiu w Korei Północnej jest ukryta w samym sercu potiomkinowskiej wioski. Tak było z tańcem. Po raz pierwszy obserwowałem go w pewien niedzielny wieczór w Pjongjangu. W wyreżyserowanym show prawie 500 par wyrażało jedność i lojalność, tańcząc w cieniu trzech ogromnych pięści. Każda trzymała narzędzie – młotek, sierp i pióro – znajdujące się w herbie PPK. Mężczyźni mieli na sobie koszule z krótkimi rękawami i krawaty, a kobiety błyszczące poliestrowe sukienki, uznawane za tradycyjny strój. Powtarzali doskonale wyćwiczone choreografie, zaś w przerwach między muzyką cicho czekali w parach. Prawie nikt się nie uśmiechał. Urzędnicy nerwowo biegali w tłumie, wrzeszcząc na każdego, kto pomylił kroki. Nie mogłem uwierzyć, że ktokolwiek może cieszyć się życiem w tak sztywnych i wyreżyserowanym tańcu. Kilka nocy później, około drugiej, otworzyłem okno pokoju hotelowego wychodzące na miasto. Ulice były puste. Nie widziałem konwojów, ruchu wojsk ani niczego specjalnego. Usłyszałem natomiast muzykę. Wychyliwszy się, dojrzałem światła w budynku oddalonym o kilka ulic od hotelu. Odbywało się tam przyjęcie. Przez lornetkę obserwowałem tłum ludzi zebranych na dziedzińcu. Butelki wędrowały z rąk do rąk. Tliły się papierosy. Sporo osób tańczyło. Rozpoznałem taniec sprzed kilku dni, takty tej samej muzyki, ale tym razem wszyscy świetnie się bawili. Cóż to za okazja: urodziny? awans? wesele? Nigdy się nie dowiem. Wiem już natomiast, co się dzieje, gdy dziennikarze nie patrzą. – Jesteśmy zupełnie normalnymi ludźmi –wyznał mi osiadły w Seulu Koreańczyk z Północy, który kiedyś parał się kontrabandą. – Tam ludzie też żyją, biją się o pracę i kłócą. Wiodą życie podobne do znanego z Korei Południowej albo USA. Albo gdziekolwiek indziej. Warto wiedzieć: Wielokrotnie realizowałem już reportaże w miejscach, w których roiło się od zagranicznych fotografów. W Korei Północnej najczęściej jestem jedynym, dlatego czuję ogromną odpowiedzialność. Przez kilkadziesiąt lat wyłącznymi dostępnymi obrazami tego kraju były te oficjalne i propagandowe. Ludzie uważają więc, że Korea Północna to jedno wielkie kłamstwo – wyreżyserowane życie i lukrowa fasada. Dokładnie takie myśli towarzyszyły mi podczas pierwszej wizyty w 2000 r. Odkąd jednak w 2012 r. agencja Associated Press otworzyła biuro w Pjongjangu, odwiedziłem Koreę Północną 25 razy, wykonując tysiące zdjęć. Postawmy sprawę jasno: nie podróżuję swobodnie i nie mogę fotografować reaktorów nuklearnych ani obozów pracy, ale nikt nie cenzuruje moich dokonań. To prawda, że większość uwiecznionych przeze mnie scen została wyreżyserowana. Ludzie są jednak zawsze prawdziwi. Zrozumiałem, że Koreańczycy z Północy to zwykli ludzie, a nie aktorzy na scenie w geopolitycznym spektaklu. Chciałbym, abyście doszli do takich samych wniosków, oglądając moje zdjęcia. Mam nadzieję, że pokazują prawdę o życiu w zamkniętym, odizolowanym od świata społeczeństwie. Tekst: David Guttenfelder
Zobacz twarze Korei Północnej. Portrety z Pjongjangu
W kraju, w którym wymagany jest konformizm, zwykły portret może być rewolucyjny.
W Korei Północnej żyje 25 mln ludzi, ale jedynymi rzucającymi się tam w oczy portretami są te przedstawiające jej przywódców. Zwykli ludzie rzadko są fotografowani, chyba że w dużej grupie – nawet w dniu ślubu. W 2017 r. francuski fotograf Stéphan Gladieu wyjechał do Korei Północnej, by odkryć indywidualność jej obywateli. W fabrykach i gospodarstwach wybierano dla niego najczystszych robotników. – W kraju, w którym jednostka nie ma znaczenia, robiłem coś szalonego, prosząc ludzi, by pozowali pojedynczo – mówi Gladieu. Wielokrotnie przypominali mu o tym opiekunowie wskazujący obiekty, do których mógł pojechać. Swoich modeli typował sam, choć czasami jego opiekunowie twierdzili, że postawił na zbyt brzydkich, starych lub zaniedbanych. Z osobna każdy portret może wyglądać jak reżimowa propaganda radości. Razem uzyskują jednak niepokojącą jednolitość. Efekt tkwi w tej powtarzalności. Nawet stojąc obok fotografa, przewodnicy nie rozumieli, co robi. – Nigdy nie dostrzegą tego, co widziałem ja – mówi Gladieu. – Są tak daleko, w innym świecie. Tekst: Nina Strochlic ZOBACZ GALERIĘ ---->
Sytuacja na Półwyspie Koreańskim z dnia na dzień robi się coraz bardziej niebezpieczna.
W 2009 roku opublikowaliśmy tekst o uchodźcach. Masowe ucieczki z Korei Północnej rozpoczęły się już w latach 90, gdy głód pochłonął blisko milion ludzi. Dziś, w kontekście rosnącego niebezpieczeństwa, przypominamy jego treść. 3000 km najeżonej niebezpieczeństwami podróży przez Chiny to dopiero początek. Później przed uchodźcami stanie większe wyzwanie: stworzenie sobie nowego życia. Listopadowy chłód wdziera się przez okna odrapanego bloku w Yanji, chińskim mieście oddalonym o 16 km od granicy. Na trzecim piętrze ktoś zatrzymuje się przed drzwiami. Wewnątrz dwie przerażone uciekinierki z Korei Północnej pochylają głowy, spodziewając się najgorszego. Jeśli policja złapie je bez dokumentów, będą deportowane do ojczyzny, gdzie najpewniej zostaną skazane na lata ciężkich robót. Ściga je też były szef, właściciel stron z internetową pornografią. W ostatnich latach Czerwona i Biała (imiona, które nadałem im w swoich notatnikach na wypadek konfiskaty przez policję) były niewolnicami. Musiały się rozbierać i prowadzić obsceniczne rozmowy przed kamerą internetową. Zbiegły stamtąd zeszłej nocy dzięki pomocy misjonarzy, którzy zapewnili im schronienie w tym mieszkaniu. – Jesteście tam? – odezwał się ktoś za drzwiami. – Otwórzcie. Biała rozpoznała ten głos: należał do człowieka, który pomógł im w ucieczce. Pospieszyła do drzwi i uchyliła je odrobinę. W progu stał mężczyzna trzymający w ręku torbę ryżu. – Na pewno jesteście głodne – powiedział. Kobiety poprowadziły go do kuchni, gnąc się w ukłonach wdzięczności. Już po chwili słychać było ożywioną rozmowę. Misjonarz przyniósł wiadomość: – Bądźcie gotowe do drogi. Właśnie dostaliśmy telefon. Wzdłuż ciągnącej się na długości 1 450 km granicy między oboma państwami, pośród chińskich miast i wiosek, ukrywa się ok. 50 tys. mieszkańców Korei Północnej. Niezliczone rzesze przyjeżdżają tutaj tylko na kilka miesięcy, a następnie prześlizgują się z powrotem do ojczyzny, wioząc ze sobą jedzenie i pieniądze. Wielu jednak nie może lub nie chce powrócić. Muszą dokonać radykalnych wyborów: pozostawać w ukryciu, padając ofiarą bezwzględnych pracodawców, lub spróbować swoich sił na szlaku przemytniczym, przemierzając niebezpieczną trasę przez Chiny i południowo-wschodnią Azję. Wielu trafia na donosicieli i zostaje złapanych. Ale dzięki pomocy wolontariuszy i przemytników inkasujących ponad 3 000 dol. za zorganizowanie przeprawy 15 tys. z nich udało się dotrzeć do Korei Południowej. Tam, pozbawieni niezbędnych w rynkowej gospodarce umiejętności, muszą rozpoczynać życie od początku. Dlaczego podróż z jednego państwa koreańskiego do drugiego musi oznaczać pokonanie niemal połowy azjatyckiego kontynentu? Otóż czterokilometrowy pas strefy zmilitaryzowanej (wytyczony w 1953 r., po wojnie koreańskiej) jest najlepiej strzeżoną granicą świata, przez którą mysz się nie prześliźnie. Bariera ta oddziela dyktaturę, w której ludzie umierają z głodu, od państwa doskonale prosperującego, prawdziwej gospodarczej potęgi. Po obu stronach tej międzypaństwowej, a zarazem międzysystemowej granicy stoją dwie uzbrojone po zęby armie. W tej sytuacji uciekinierom z komunistycznego skansenu pozostaje tylko droga przez Chiny. Masowe ucieczki z Korei Północnej rozpoczęły się w latach 90., po tym jak klęska głodu przyniosła śmierć co najmniej milionowi ludzi. Chiny (zwłaszcza olbrzymia populacja koreańsko-chińska zamieszkująca opisywany region) początkowo otwarcie udzielały pomocy desperatom przedzierającym się przez granicę. Północnokoreański rząd nie ustawał jednak w protestach, więc Chiny zmieniły politykę. Rozpoczęły się najazdy policji na wioski i osady oraz przepłaszanie uchodźców. W Korei Północnej przekroczenie granicy bez zezwolenia grozi wyrokiem do pięciu lat więzienia w obozie pracy, a nawiązanie kontaktu z misjonarzami lub innymi ludźmi pomagającymi w ucieczkach do Korei Południowej uznawane jest za zdradę państwa i karane głodem i torturami. Część ofiar zostaje stracona w wyniku pokazowych egzekucji. Organizacje humanitarne oraz światowi przywódcy wywierają naciski na chiński rząd, próbując zmusić go do respektowania umów międzynarodowych i nadania zbiegom z Korei Północnej statusu uchodźców, który przysługuje im ze względu na drastyczność kar grożących w wyniku deportacji. Chińczycy wciąż jednak uznają ich za emigrantów ekonomicznych i w miesiącach poprzedzających olimpiadę w 2008 r. nasilili deportacje. Większość uchodźców próbuje przeprawiać się przez Tuman, rzekę płynącą na jednej trzeciej długości granicy między oboma krajami. Latem jest na tyle płytka, że daje się ją przejść, zaś zimą pokonanie tej przeszkody ułatwia lód. Chiński brzeg wygląda niewinnie – zaledwie kilku żołnierzy, żadnych płotów pod napięciem. Po stronie koreańskiej co kilkaset metrów stoją bunkry przypominające stanowiska myśliwskie. Odwiedzając chińską stronę, zapytałem kierowcę, dlaczego granica nie jest lepiej chroniona. – Koreańczycy myślą, że uda im się złapać wszystkich, nim dotrą w pobliże rzeki, a Chińczycy są pewni, że znajdą każdego zbiega, jeśli tylko zechcą – uśmiechnął się w odpowiedzi. Gdyby nie widoczne strażnice na drugim brzegu rzeki nic nie sugerowałoby ponurej rzeczywistości panującej w Korei Północnej: dziesiątki karnych obozów, w których przetrzymuje się obywateli oskarżanych o niewystarczającą lojalność; głód i niedożywienie dotykające przynajmniej czwartą część 23-milionowej populacji; służby mundurowe złożone z miliona pracowników, szpiegujących i prześladujących pozostałych mieszkańców. Tuż nad brzegiem rzeki widać spółdzielcze gospodarstwa rolne, w większej części pozbawione elektryczności. Jednopasmowy most prowadzi do Namyang, miasta szarych bloków, po którego pustych ulicach jeżdżą nieliczne pojazdy wojskowe oraz rowery. Jedynym kolorowym elementem w zasięgu wzroku jest olbrzymie malowidło ścienne przedstawiające Kim Ir Sena, założyciela Korei Północnej i ojca aktualnego przywódcy, Kim Dzong Ila. Obu traktuje się jak bóstwa. Dla Czerwonej, której rodzina mieszka w pobliżu granicy, Chiny miały urok raju. – Widziałam światła wielu bloków i elektrowni – wspomina. – Chiny wyglądały tak bogato... Kobieta wychowywała się na wsi w prowincji Hamgyong Namdo, skąd pochodzi większość zbiegów. – Widziałam, jak ludzie chorowali i umierali, żywiąc się tylko trawą i korzonkami. Później zauważyła, że z sąsiednich bloków niemal zniknęły kobiety. Przeszły przez granicę. Aż do roku 2003 liczba mężczyzn i kobiet, którzy decydowali się na ucieczkę, była porównywalna, dziś jednak kobiety stanowią trzy czwarte zbiegów. Mężczyźni służą w wojsku lub pracują na farmach, więc kobietom łatwiej wymknąć się z domu czy pracy. Czerwona uciekła podczas deszczowej lipcowej nocy. Nastolatka czuła, że stanowi ciężar dla swojej rodziny, odrzuciła także pracę polegającą na czytaniu wiadomości o „Ukochanym Przywódcy” – Kim Dzong Ilu – przez miejski radiowęzeł. W ucieczce towarzyszyła jej ciotka. Po przekupieniu strażników sumą 15 dol. kobiety dotarły do rzeki. Omdlewającymi z wysiłku rękami Czerwona wiosłowała na tratwie skleconej z powiązanych rurek. Ciotka, zniesiona prądem, zmuszona była się cofnąć. Przerażona, zaledwie 15-letnia Czerwona ruszyła przed siebie sama. Wkrótce zaopiekowała się nią Koreanka, którą kiedyś sprzedano Chińczykowi za żonę. Przez kolejne trzy lata dziewczyna pracowała jako pomywaczka i pomocnica na farmie. W ręce producentów pornografii i przed kamerę tuż obok Białej dostała się, gdy ukradła pieniądze swego pracodawcy i uciekła do Yanji. Biała też przeszła przez rzekę nocą. Wcześniej mieszkała w mieście przemysłowym w północnej części kraju, opiekując się chorą matką i dwójką młodszego rodzeństwa. Pomimo pracy w fabryce pałeczek oraz sprzedawania owoców na ulicznym straganie nie była w stanie zarobić na utrzymanie rodziny i zazwyczaj chodziła głodna. Kiedy zaczepił ją mężczyzna oferujący pracę w chińskiej fabryce komputerów, zgodziła się, naiwnie licząc, że zarobi na lekarstwa dla matki. Roztrzęsiona po przedarciu się przez granicę dziewczyna wskoczyła do samochodu, nie zadając żadnych pytań. Oszukano ją. Następny rok spędziła w zamkniętym pokoju, zmuszona do świadczenia usług seksualnych. Z biura mieszczącego się dwa piętra nad targiem w Seulu, stolicy Korei Południowej, pastor Chun Ki-won telefonicznie dał sygnał, że zbiegowie mogą wyruszyć na szlak. Założyciel misji Durihana (Dwa złączone w jedność), jednej z wielu chrześcijańskich organizacji powstałych w Korei Południowej, które skupiają się na niesieniu pomocy uchodźcom, zaplanował setki ucieczek, dzięki czemu mieszkańcy Korei Północnej uwięzieni w Chinach dotarli do bezpiecznych schronień na południu, w USA oraz innych krajach. Chun należy do zróżnicowanej grupy aktywistów, pracowników organizacji humanitarnych, przemytników i podobnych mu misjonarzy, którzy panują nad azjatyckim szlakiem przemytniczym. Jedni próbują w ten sposób przyspieszyć upadek Korei Północnej, inni starają się nawrócić mieszkańców tego kraju na chrześcijaństwo. Większość jednak decyduje się na działanie kierowana współczuciem. Podejmowanie ryzyka to rzecz pastorowi nieobca. W 2002 r. chińska policja aresztowała go w pobliżu granicy z Mongolią – na szlaku, który sam wytyczył. Razem z nim wpadło dziewięcioro uciekinierów z Korei Północnej – zostali deportowani do kraju i od tamtego czasu słuch po nich zaginął. Chun spędził 9 miesięcy w więzieniu, następnie odesłano go do Korei Południowej i zakazano wjazdu do Chin. Jego aresztowanie wywołało spore poruszenie w ojczyźnie i przybliżyło opinii publicznej losy północnokoreańskich uciekinierów. O Białej i Czerwonej pastor dowiedział się dzięki temu, że zakochany internetowy klient Białej odkrył, że dziewczyna jest więzioną uciekinierką i poinstruował ją, jak za pomocą sieci skontaktować się z Durihaną. Ostrożne prośby wysyłane przez Białą w e-mailach pomogły Chunowi uruchomić chińskie kontakty i uwolnić dziewczyny. Obawiając się, że rozwścieczony szef Czerwonej i Białej będzie chciał je odzyskać, Chun przesunął dziewczyny na początek kolejki oczekujących na przemyt przez granicę. Kiedy obie kobiety nerwowo oczekiwały na sygnał do wyruszenia w drogę, kilka kilometrów dalej kolejny zbieg z Korei Północnej, którego nazwę Czarnym, modlił się o szybką możliwość kontynuowania ucieczki. Misjonarz zaaranżował nasze spotkanie na tyłach restauracji w Yanji. Mimo przejmującego wiatru Czarny miał na sobie jedynie cienką ortalionową kurtkę. Jego twarz nosiła ślady krańcowej udręki. Czarny przeszedł przez zamarzniętą Tuman przed dwoma laty. Był jednym z nielicznych zbiegów z wyższym wykształceniem. Podczas pracy na stanowisku strażnika w Pjongjang czuł się coraz bardziej rozczarowany korupcją, która toczyła „robotniczy raj”. Przez kilka lat uciułał kilkaset dolarów niezbędnych na wynajęcie pośrednika, który przerzuciłby go wraz z narzeczoną do Chin. Najpierw zawieziono ich nad Tuman. Kiedy nadszedł czas na przeprawę, Czarny przestraszył się, że jadąc samochodem, wzbudzą podejrzenia, zdecydowali się więc na siedmiogodzinną przeprawę przez góry, która kosztowała go utratę czucia w palcach stóp. – W porównaniu z tym, co wydarzyło się później, przejście przez Tuman było łatwizną – wspomina Czarny. Podobnie jak Biała, on też został oszukany przez pośrednika, odsprzedany gangowi i zmuszony do wielokrotnego przemycania narkotyków i pieniędzy przez rzekę. – Najczarniejsze chwile nadeszły później – jego narzeczoną sprzedano podstarzałemu narkomanowi i stracił z nią kontakt. Zdecydował się jednak posłuchać rady krążącej między zbiegami: „Kieruj się na krzyż”. W okolicach Yanji ponad 30 kościołów udzielało pomocy uchodźcom. Dopóki pastorzy nie przyciągali zbytniej uwagi, mogli działać bez kłopotów. Kiedy Czarny znalazł schronienie w kościele, został gorliwym czytelnikiem Pisma Świętego i modelowym przypadkiem nawrócenia. Pastora Chuna cieszył każdy zbieg przyjmujący chrześcijaństwo, był jednak świadomy, że nawrócenia mogą być powierzchowne, spowodowane koniecznością przeżycia. – Wielu z nich tak naprawdę nie jest chrześcijanami – wyznał. – Niczym się to dla nich nie różni od wiary w boga pod postacią Kim Ir Sena. Zmiana zachodzi tylko w głowach, nie w sercu. Wiara Czarnego sprawiała jednak wrażenie szczerej. Podczas naszej rozmowy nad miską parującego rosołu Czarny sięgnął pod koszulę i wydobył mały drewniany krzyż. – Marzę o wstąpieniu do seminarium w Korei Południowej – oznajmił – a potem chcę powrócić do mojej wioski i głosić ewangelię. Kiedy wspomniałem, że za posiadanie Biblii grozi kara śmierci, odpowiedział: – Ja tylko wykonuję Boży Plan. Nadszedł oczekiwany moment. Pastor Chun otrzymał zgodę wspólników na rozpoczęcie ucieczki – zbiegów czekała trwająca 3 220 km podróż pociągiem z Pekinu do prowincji Junnan, a potem wędrówka przez góry w stronę Laosu oraz przejście przez dżunglę na brzeg Mekongu. Po pokonaniu tej przeszkody uchodźcy docierają do Tajlandii, gdzie obywatele Korei Północnej mogą ubiegać się o azyl polityczny. Najpierw wyruszą Biała z Czerwoną. Czarny musi poczekać kilka dni na kolejną grupę. W towarzystwie chińskiego przewodnika obie kobiety zostały odwiezione nocą do Pekinu i pozostawione w pobliżu dworca kolejowego, tuż przed restauracją KFC. Według planu powinny wsiąść do pociągu jadącego do Kunming, stolicy Junnanu, gdzie miały dołączyć do kolejnej trójki uciekinierów. Wyruszyłem tym samym pociągiem. Instrukcje, jakie zbiegowie otrzymali od Chuna, były zwięzłe: módlcie się, siedźcie cicho, a gdy policja zacznie sprawdzać dokumenty, udawajcie, że śpicie albo schowajcie się w ubikacji. Jeśli zostaniecie aresztowani, nie ujawniajcie nazwisk ludzi, którzy wam pomogli. W wagonie Czerwona i Biała wspięły się na kozetki tuż pod sufitem i skuliły pod kocami. Od czasu do czasu spoglądały nerwowo przez okna, obserwując, jak zamarznięte pola i miasta spowite smogiem ustępują miejsca zielonym łąkom i sadom. Podczas 40-godzinnej podróży służby ochrony kolei kilkakrotnie sprawdzały bilety i dokumenty pasażerów, ale kobiety ukryte na posłaniach umknęły ich uwagi. W Kunming Biała i Czerwona wmieszały się w tłum wypełniający olbrzymią dworcową poczekalnię. Już po chwili napotkały kolejnych zbiegów. Grupie przewodził 30-letni mężczyzna, były taksówkarz, posługujący się znośną chińszczyzną. Towarzyszyła mu 18-latka w berecie. Trzecim uciekinierem była 57-letnia kobieta usiłująca dotrzeć do córki, której już wcześniej udało się przedostać do Korei Południowej. Grupa znalazła sobie miejsce pośród tłumu i rozpoczęło się oczekiwanie na wynajętego przez Chuna przewodnika, który miał przeprowadzić ich do Tajlandii. Z głośników co chwilę słychać było wojskowe hymny, a w pobliżu przechodziły grupki żołnierzy. Zbiegowie ukryli się za filarem, szeroko otwartymi oczyma obserwując panujący wokół rwetes. Wyczuwając, że za chwilę mogą przyciągnąć uwagę jakiegoś urzędnika, zaprosiłem wszystkich do pokoju hotelowego. Przez kolejne kilka godzin popijając colę z hotelowego barku, zachwyceni uciekinierzy oglądali filmy w telewizji. – Jaki on przystojny – westchnęła jedna z kobiet na widok Toma Cruise’a, o którym nie słyszała nigdy wcześniej. – Nie jestem sobie w stanie wyobrazić, co będzie dalej – oznajmiła Biała, przełączając na inny kanał. – Chcę tylko dotrzeć do Korei Południowej. To cywilizowany i zamożny kraj. Powierzchowne dopasowanie się do nowych okoliczności nie powinno być dla niej trudne. Przebrała się w obcisłe dżinsy (nielegalne w Korei Północnej) i frywolną bluzkę, spod której wystawał naszyjnik. Czerwona też znalazła kolorową odzież, sprawiała jednak wrażenie zagubionej. Zaskoczyłem ją pytaniem o plany. – Może nauczę się angielskiego i obsługi komputerów – odparła pospiesznie. Nikt nie zastanawia się nad tak odległą przyszłością. Wreszcie nadszedł sygnał od przewodnika. Cała piątka zebrała bagaże i pospiesznie wyszła. Ubrany w luźną koszulę i spodnie koloru khaki pastor Chun mógł uchodzić za turystę podziwiającego rozbłyski porannego światła w wodach Mekongu. Za jego plecami, rozbrzmiewając warkotem motocykli i okrzykami ulicznych sprzedawców, budziło się do życia tajskie miasto. Po drugiej stronie rzeki, w Laosie, kilka osób poruszało się w obejściach na granicy lasu. Chun przyleciał poprzedniej nocy z Seulu do Bangkoku i pojechał nad Mekong, by spotkać się z Białą, Czerwoną oraz resztą zbiegów. Jego podopieczni utknęli jednak w Chinach, więc pozostała mu jedynie modlitwa. Po odebraniu grupy z hotelu w Kunming przewodnik wynajęty przez Chuna przewiózł ją przez góry do kryjówki w pobliżu granicy z Laosem. Tam spędzili kilka dni. W związku z nadchodzącym świętem państwowym władze Laosu zaostrzyły kontrolę graniczną i przewodnik uznał, że przeprawa w tym momencie byłaby zbyt ryzykowna. Wkrótce do oczekujących dołączył Czarny, wyczerpany podróżą przez całe Chiny w pociągu pełnym uciekinierów. – Omal nie wpadłem – opowiadał. – Gdy policja zaczęła sprawdzać dokumenty, udałem, że jestem pijany w sztok i zostawili mnie w spokoju. Informacja o opóźnieniach zmartwiła pastora. – To najniebezpieczniejszy etap podróży. Muszą pieszo przejść przez Laos – tłumaczył, gdy staliśmy na brzegu Mekongu. – Mają jakieś 50 proc. szans, że im się uda. Powołanie do zostania dobrym samarytaninem pastor poczuł w wieku 40 lat. Zrezygnował wtedy z kierowania hotelem i wstąpił do seminarium. Chun ustanowił swoisty rekord – pomógł w ucieczce 700 mieszkańcom Korei Północnej. Nieudanych wypraw było zaledwie kilka. Pastor – dziś już ponad 50-letni, z widocznymi śladami siwizny we włosach – nie jest jednak świętym z obrazka. Misjonarze, z którymi kontaktuje się w Chinach, narzekają czasem na jego apodyktyczność i brak rozwagi. Najlepszy przewodnik, jakiego zatrudnia, szmuglował kiedyś narkotyki, sam pastor zaś lubi się uskarżać na brak wdzięczności. – Wie pan, że ze wszystkich, którym pomogłem, zaledwie 30 osób zadzwoniło, żeby mi podziękować? – żalił się. Zaraz jednak dodał: – To nie są źli ludzie. Po prostu nie rozumieją, że ktoś im pomaga, nie oczekując nagrody. Po trzech tygodniach spędzonych w kryjówce uciekinierzy otrzymali rozkaz przemarszu przez tereny Złotego Trójkąta – między Chinami, Birmą, Laosem i Tajlandią, gdzie wśród upraw dominują plantacje opium i króluje bezprawie. Przez 16 godzin pokonywali lasy i strumienie pełne pijawek, aż dotarli do Laosu. – Wciąż szliśmy pod górę, a ja co kilka kroków upadałem, płacząc ze zmęczenia – wspomina Czarny. Kolejnej nocy przewieziono ich w pobliże Mekongu, skąd musieli przedostać się przez rzekę otoczoną wieżami wartowniczymi. Po tajskiej stronie czekała na nich ciężarówka. Grupa została odwieziona na przystanek autobusowy, skąd po 10 godzinach dotarła do schroniska Durihany w Bangkoku. Tam po raz pierwszy od wielu tygodni zjedli solidny posiłek. – Nasze modlitwy zostały wysłuchane – rozpłakał się z radości Czarny. Następnego ranka misjonarze odwieźli uciekinierów do południowokoreańskiej placówki dyplomatycznej, gdzie uchodźcy poprosili o azyl polityczny. Nic nie przygotowuje mieszkańców Korei Północnej na wrażenie wywierane przez Seul. – Stałam, dotykając własnej twarzy i próbując odgadnąć, czy to wszystko dzieje się naprawdę – opowiadała Czerwona, wspominając przeżycia towarzyszące widokowi budynków i ulic przesuwających się za oknami lądującego samolotu. Później czekała ich jeszcze jazda autobusem wzdłuż rzeki Han przez centrum miasta, stanowiące uosobienie zamożnego i dynamicznego państwa, które dla wielu uchodźców było o wiele bardziej skomplikowane i obce, niż się spodziewali. To, co mieszkańcy Północy wiedzą o Południu, jest zniekształcone przez północnokoreańską propagandę (Południe to ziemia wroga, zamieszkana przez zbrodniczych kapitalistów) i migawki z telenowel. Wielu z nich ma zupełnie fantastyczne wyobrażenia na temat „południowego raju” i swoich szans na szybki sukces. Po przesłuchaniu zbiegów odesłano do obozu Hanawon, gdzie przez dwa miesiące będą uczestniczyli w obowiązkowych kursach poświęconych kulturze Korei Południowej oraz poznawali nowe umiejętności, takie jak podróżowanie metrem czy otwieranie konta w banku. Zagwarantowano im obywatelstwo i wypłacono zapomogę – ok. 5 000 dol. podzielonych na niewielkie raty. Dostali też dodatek mieszkaniowy. W połowie lat 90. kilkudziesięciu uchodźców, którym co roku udawało się przedrzeć, mogło liczyć na huczne powitanie i atrakcyjne gratyfikacje: większość zbiegów to byli wysoko postawieni członkowie partii komunistycznej z Pjongjang i wojskowi – cenne źródła danych wywiadowczych. Od roku 2006 zdecydowaną większość z 2 000 uciekinierów stanowią jednak prości ludzie uciekający przed krańcowym ubóstwem. Są słabo wyedukowani, po latach niedojadania i obserwowania, jak członkowie ich rodzin umierają z głodu, wielu zapada na poważne choroby, także psychiczne. Tak twierdzi Andriej Lankow, ekspert z Uniwersytetu Kookmin w Seulu. Życie na Południu jest nieporównywalnie lepsze, a zbiegowie mogą się cieszyć nieznaną dotąd wolnością, brak im jednak poczucia przynależności. – Większość mieszkańców Korei Południowej nie zwraca uwagi na ich niedolę – mówi Lankow. – A obojętność wobec cierpień to jedna z najtrudniejszych do zniesienia form przemocy. Zapukałem do drzwi mieszkania na 12. piętrze bloku w Incheon. Czerwona przywitała mnie ubrana w dżinsy, jej włosy były ufarbowane na rudo. Z dumą pokazywała mi mieszkanie, do którego wprowadziła się przed siedmioma tygodniami – dwa idealnie czyste pokoje pozbawione jakichkolwiek mebli, poza materacem rzuconym na podłogę w sypialni i biurkiem, na którym królował komputer. – Kimichi! – zawołała, używając koreańskiej prośby o uśmiech i próbując uchwycić mnie w obiektywie nowego aparatu. Niczym rodowita nastolatka z Korei Południowej z wprawą załadowała obrazy oraz film do komputera i przesłała je do mojej żony w Stanach. Miałem wrażenie, że nieczęsto przyjmuje gości. – Masz tutaj wielu przyjaciół? – zapytałem. Dziewczyna gwałtownie pokręciła głową. – Jak mam znaleźć przyjaciół, skoro nie potrafię zrozumieć tego społeczeństwa? Przyznała, że rzadko wychodzi z domu, świadoma swojego obcego akcentu i trudności ze zrozumieniem najeżonego angielszczyzną języka Południowych Koreańczyków. Kursy językowe i nauka fryzjerstwa dużo ją kosztowały, a ona musiała ograniczać się do 400 dol. zapomogi. Mając tylko świadectwo szkoły średniej, była skazana na wykonywanie nisko płatnych prac. Rzuciła właśnie posadę na stacji benzynowej i zastanawiała się nad pracą w kawiarni. – Podczas rozmów kwalifikacyjnych boję się przyznać, że jestem z Północy. To zawsze wywiera złe wrażenie. W pobliskiej restauracji zjedliśmy posiłek złożony z ryb i ryżu, a Czerwona robiła kolejne zdjęcia, chichotała, wysyłała SMS-y do zaprzyjaźnionych uciekinierów. – Życie nie jest tutaj łatwe – powiedziała przed powrotem do swojej kryjówki – ale i tak się cieszę, że tu jestem. Biała wraz z pięcioma innymi kobietami dzieli szpitalny pokój w Chonan, miasteczku w pobliżu obozu dla przesiedleńców Hanawon. Tuż po przyjeździe wykryto u niej raka tarczycy. Gdyby wciąż znajdowała się w Korei Północnej czy nawet w Chinach, śmierć byłaby nieuchronna. Tu miała szanse na przeżycie. Blizna pooperacyjna przecinała jej gardło. W pamięci miałem młodą kobietę, krzykliwie ubraną i obdarzoną tubalnym śmiechem. Teraz stała przede mną w workowatej piżamie, a z jej ust wydobywał się jedynie ochrypły szept. – Zadzwoniłam do pastora, żeby mu podziękować – powiedziała. – Durihana pomaga opłacić mój pobyt w szpitalu, a czasem przychodzi Chun i wspólnie się modlimy. Jak uświadomił mi później pastor, Biała została chrześcijanką – „prawdziwą, wierzącą z całego serca”. Miała już okazję odwiedzić mieszkanie, do którego się wprowadzi. – Najpierw kupię sobie lodówkę – planowała – i będę gotować północnokoreańskie dania. Przyglądałem się jej zdumiony. Jakim cudem ta dziewczyna, mająca za sobą rok spędzony w zamkniętym pokoju, trzy miesiące pobytu w przeludnionym obozie dla uchodźców i kolejne trzy leżenia w szpitalu, podczas których dowiedziała się o śmierci matki i uwięzieniu brata, może promieniować taką świętością? Odprowadziła mnie do taksówki, a kiedy wyjrzałem przez okno samochodu, Biała wciąż stała na chodniku, uśmiechając się w stronę nieba. Czarny wprowadził się do mieszkania w centrum Seulu. Na jego ścianie wisi ten sam drewniany krzyż, który z takim oddaniem pokazywał mi w Chinach, a pośród zgromadzonych na podłodze książek leży otwarta Biblia. Nie zdążył jeszcze kupić żadnych mebli. – Wszystko jest o wiele trudniejsze, niż się spodziewałem – przyznał 40-latek. Jego marzenie o wstąpieniu do seminarium prysło, gdy dowiedział się, że przyjmują studentów tylko do 35. roku życia. Teraz pracował na budowie. – Musiałem szybko zarobić pieniądze, żeby sprowadzić brata i siostrę z Korei Północnej. Za każdym razem, gdy w rozmowie wymsknęła mu się jakaś skarga, szybko zaczynał przepraszać. – Mieszkanie tutaj przyniosło mi ogromną ulgę. Kiedy czytam o demonstracjach w Seulu, czuję radość. Gdybym wziął udział w czymś takim na Północy, wylądowałbym w więzieniu. Wezwaliśmy taksówkę i pojechaliśmy do dzielnicy studenckiej, pełnej tanich knajpek. Powietrze wibrowało dźwiękami klaksonów, a za oknami samochodu migały znaki i sylwetki przechodniów. Pośród hałaśliwego gwaru nowej ojczyzny mężczyzna zamknął oczy i zasnął. Był bezpieczny. Był wolny.
Amerykanie zostali poproszeni o wskazanie Korei Północnej na mapie. Nie jesteśmy pewni, czy rezultaty są śmieszne czy straszne
Stosunki między USA a Koreą Północną są ostatnio szczególnie napięte. Amerykańscy obywatele coraz gorliwiej opowiadają się za działaniami militarnymi przeciwko dyktaturze w Azji Wschodniej. Ilu z nich wie, gdzie leży Korea Północna?
Po tygodniu pełnym niesubtelnych gróźb ze strony USA i Korei Północnej, CNN zleciło przeprowadzenie wśród Amerykanów sondy. Jej celem było zbadanie nastrojów społecznych i stosunku obywateli USA do bieżących wydarzeń. Z badania wynika, że 50% ankietowanych wsparłoby działania militarne przeciw dyktaturze w Azji Wschodniej. Problem polega na tym, że większość zwolenników wojskowej agresji nie wie, gdzie szukać Korei Północnej na mapie. Dowcipy o uchybieniach w wiedzy geograficznej Amerykanów można usłyszeć na całym świecie. Honor rodaków postanowił uratować Jimmy Kimmel. Amerykański producent telewizyjny i prowadzący talk-show wybrał się z kamerą na hollywoodzki bulwar i poprosił przypadkowych przechodniów o wskazanie na mapie Korei Północnej. Czy udało się? Niekoniecznie. Większość ankietowanych nie potrafiła wykonać zadania, myliła Koreę z Alaską, szukała azjatyckiej republiki w okolicach Ameryki Południowej, w najlepszym przypadku celowała w Bliski Wschód. Choć wideo, jak większość produkcji Jimmy’ego Kimmela, miało być z założenia zabawne, efekt jest raczej zatrważający. Ciekawe jak z takim zadaniem poradziliby sobie Polacy? Zobacz wideo: View oEmbed on the source website Źródło: www.boredpanda.com