Więcej świń niż ludzi i klocki zamiast złota. 20 faktów o Danii, które Cię zaskoczą
Dlaczego Duńczycy uchodzą za jednych z najszczęśliwszych ludzi na świecie? To kraj niewielki, liczący niespełna 6 milionów mieszkańców, rozrzucony na ponad 400 wyspach, gdzie morze nigdy nie jest daleko . A jednak właśnie tu powstało LEGO, stąd pochodzi nazwa Bluetooth, a codzienność to mieszanka luzu, designu i kultury „hygge”. Oto 20 faktów, które pokazują, że Dania to znacznie więcej niż spokojna Skandynawia.
Spis treści: 5 rzeczy, które naprawdę zaskakują w Danii i życiu Duńczyków Hygge, dziwne urodziny i królewska tradycja – co naprawdę wyróżnia Danię? LEGO, Bluetooth i kawa – z czego słynie Dania na świecie? Od piratów po trudny język – mniej znane fakty z historii i kultury Danii – Dania jest krajem skandynawskim, ale nie za bardzo. Nie zobaczycie tam słońca o północy, skoków narciarskich ani reniferów. Niewtajemniczeni sądzą, że nordyckie nacje nie różnią się specjalnie między sobą. Są jednak w błędzie. Szwedzi to Prusacy Północy: trzymają się prosto, ubierają podobnie i są posłuszni [ciekawostki o Szwecji]. Norwegowie przypominają Szkotów. To twardy naród górali. Duńczycy z kolei są zrelaksowani i rozluźnieni. Ich ulubiona pozycja to pozycja siedząca – zapewnia dobry kontakt wzrokowy – zaczyna swoją książkę „Duńczycy" brytyjska pisarka Helen Dyrbe. Czym wyróżniają się Duńczycy, ich historia i kultura? Oto najbardziej interesujące ciekawostki o Danii. 5 rzeczy, które naprawdę zaskakują w Danii i życiu Duńczyków Najstarsza flaga świata wciąż w użyciu – Dannebrog uchodzi za najstarszą flagę narodową na świecie używaną do dziś. Według legendy spadła z nieba podczas bitwy w 1219 roku – i choć to mit, sama flaga faktycznie ma ponad 800 lat historii. Rowerowy raj z autostradami dla cyklistów – Kopenhaga ma specjalne „superścieżki rowerowe” łączące miasto z przedmieściami. Codziennie do pracy lub szkoły rowerem dojeżdża tam ponad połowa mieszkańców – to jeden z najlepszych wyników na świecie. Państwo może… sprawdzić twoje zasłony – W Danii istnieje silna kultura zaufania społecznego, ale też przejrzystości. Niektóre dane o dochodach są publiczne, a w przeszłości zdarzało się, że urzędy mogły kontrolować standard życia obywateli (np. czy odpowiada deklarowanym zarobkom). Duńczycy jedzą absurdalne ilości słodyczy – Statystyczny mieszkaniec Danii zjada rocznie nawet ponad 8 kg słodyczy. Popularne są zwłaszcza charakterystyczne słone lukrecje, które dla wielu obcokrajowców są… trudne do przełknięcia. Dzieci śpią na dworze – nawet zimą – W Danii nikogo nie dziwi widok niemowląt śpiących w wózkach wystawionych przed kawiarnią. To powszechna praktyka – uważa się, że świeże powietrze wzmacnia odporność i poprawia jakość snu. Hygge, dziwne urodziny i królewska tradycja – co naprawdę wyróżnia Danię? Hygge jako styl życia – stało się jednym z najbardziej popularnych koncepcji, które Dania dała Europie, a następnie światu. Hygge pochodzi od duńskiego przymiotnika hyggelig, którego używa się do określania wszystkiego co miłe, przytulne czy wygodne. I takie jest życie zgodne z filozofią hygge. Mogą to być jesienne dni spędzane w ciepłym pokoju, w którym pali się kilka świec (Duńczycy są rekordzistami świata w liczbie kupowany świeczek), rodzinne święta Bożego Narodzenia, słodkie wypieki czy ciepłe kolorowe swetry. Osoby, które w swoje 25. urodziny pozostają siglami, są w Danii obsypywane cynamonem – Te i inne okrągłe urodziny są tam celebrowane hucznie. Jeśli mężczyzna w wieku 25 lat wciąż jest w stanie wolnym, zostaje nazwany „pieprzowym kawalerem” (pebersvend). Wolne 25-letnie kobiety z kolei otrzymują miano „pieprzowych panien” (pebermø). Tradycyjnie takie osoby w swoje 25. urodziny są przywiązywane do ulicznych latarni i obsypywane dużą ilością cynamonu. Jeśli przez kolejne 5 lat stan partnerski Duńczyka lub Dunki nie ulegnie zmianie, na 30. urodziny zostają obsypani pieprzem. Monarchia duńska jest jedną z najstarszych na świecie – Korzenie rodziny królowej Małgorzaty II sięgają 1000 lat w przeszłość do czasów króla panującego około 900 roku. Królowa Małgorzata (urodzona w 1940 r.) panuje w Danii od 1972 roku. Mieszkańcy królestwa Danii mogą posługiwać się trzema różnymi paszportami – W zależności od pochodzenia Grenlandczycy używają paszportu fioletowego, mieszkańcy Wysp Owczych – zielonego, a Duńczycy z Danii właściwej – czerwonego. Znany z baśni „Brzydkie kaczątko” Hansa Christiana Andersena – łabędź niemy (Cygnus olor) jest narodowym ptakiem Danii. „On przynosi lato, on przynosi słońce” – taką piosenkę śpiewa wiele duńskich dzieci podczas porannych spotkaniach w szkole. Tym, który przynosił słońce i lato, był oczywiście bocian. Obecnie ten niegdyś regularnie obecny w Danii letni gość jest coraz rzadziej widziany. LEGO, Bluetooth i kawa – z czego słynie Dania na świecie? LEGO to najbardziej znana duńska marka na świecie. Ponad 36 tys. klocków LEGO jest układanych w każdej minucie. Co sekundę sprzedaje się 7 zestawów LEGO. Co ciekawe, LEGO jest również de facto największym na świecie producentem opon. Firma wytwarza 306 milionów opon gumowych do zabawkowych pojazdów. Chodzi oczywiście o liczbę małych opon do zabawek, nie realne opony samochodowe Nazwa technologii Bluetooth pochodzi od przydomku duńskiego króla Haralda Sinozębego (Harald Blåtand). Monarcha władał Danią w latach 958–987, czyli w tym samym czasie, kiedy nad Wisłą i Wartą książę Mieszko I budował podstawy państwa polskiego. Swój przydomek Harald zyskał od sczerniałego zęba wybitego w potyczce lub w wypadku. Święto Trzech Króli jest w Danii tradycyjnie obchodzone poprzez zapalenie Helligtrekongerslys – specjalnej świecy Trzech Króli. To świeca z trzema ramionami i trzema knotami. Po jednej dla każdego z królów. Dawniej w miejscu złączenia ramion umieszczano odrobinę prochu strzelniczego. Kiedy płomień świec dotarł do złączenia, rozbrzmiewał niewielki huk. Oznaczał on koniec Świąt Bożego Narodzenia. Duńczycy mają bardzo precyzyjne określenia na dziadków i babcie. Zamiast zwykłego „babcia” powiedzą dosłownie „mama mamy” (mormor) lub „mama taty” (farmor). Z kolei „dziadek” to „tata mamy” (morfar) lub „tata taty” (farfar). Według Międzynarodowej Organizacji Kawy Dania jest co roku w topie krajów świata pod względem spożycia kawy. 67 proc. Duńczyków codziennie pije kawę. Jeden na dwóch preferuje czarną kawę, a tylko jeden na sześciu nigdy nie pije kawy. Od piratów po trudny język – mniej znane fakty z historii i kultury Danii Co ciekawe, Duńczycy również mieli swoje małe imperium kolonialne. Duńskie Indie Zachodnie tworzyły 3 małe wyspy na Karaibach: Saint Thomas, Saint John and Saint Croix. Wyspy zostały ostatecznie odsprzedane Stanom Zjednoczonym w 1917 roku. W miasteczku Charlotte Amalie, które było oficjalną stolicą Duńskich Indii Zachodnich, do dziś można spotkać nazwy ulic pisane po duńsku. Język duński jest uznawany za jeden z trudniejszych do nauki nie z powodu skomplikowanej gramatyki (ta jest w miarę prosta i logiczna), lecz trudnej wymowy. Duńska fonetyka dysponuje znacznie większą liczbą samogłosek niż inne języki europejskie. Wiele z tych dźwięków jest albo trudnych do wymówienia albo do wyłapania, gdy mówi Duńczyk. Duński alfabet – a właściwie alfabet duńsko-norweski, ponieważ oba języki opierają się na tym samym abecadle – ma trzy dodatkowe litery: æ, ø, å. Każda z nich może być przy tym różnie wymawiana w zależności od pozycji w słowie. Za najtrudniejsze duńskie wyrażenie uznaje się nazwę deseru Rød grød med fløde. Jak to przeczytać? Przekonaj się sam i spróbuj powtórzyć! View oEmbed on the source website Podczas II wojny światowej Dania była okupowana przez Niemcy. Przez większość tego okresu Duńczycy stawiali bierny opór okupantowi. Symbolem dla narodu był król Christian X, który nie opuścił kraju i każdego dnia wybierał się na milczący przejazd na koniu po Kopenhadze, czym dawał otuchę swoim poddanym. Solvang to jedno z najbardziej duńskich miasteczek na świecie. Sęk w tym, że nie znajduje się w Danii, lecz w dalekiej i ciepłej Kalifornii. Solvang zostało założone ponad 100 lat temu przez duńskich kolonistów, którzy na zachodnim wybrzeżu szukali lepszego klimatu. Nazwa miasta w tłumaczeniu z duńskiego na polski to po prostu „słoneczne pole”. Historia polsko-duńskich relacji jest naprawdę długa. Jej ślady można znaleźć nawet w starej siedzibie polskich królów – na Zamku Wawelskim w Krakowie. To tam właśnie stoi Wieża Duńska. Konstrukcja została zbudowana w 1424 roku na polecenie króla Władysława Jagiełły dla specjalnego gościa ze Skandynawii. Był nim Eryk Pomorski – król Danii, Szwecji i Norwegii. Władca Północy pochodził z Darłowa i był przedstawicielem pomorskiej dynastii Gryfitów. Król Eryk to jedna z najbarwniejszych postaci duńskiej historii. Pod koniec życia stracił koronę i został piratem. Schyłek życia spędził w rodzinnym Darłowie, gdzie do dziś znajduje się jego grobowiec. Źródło: Ambasada Królestwa Danii w Polsce Nasz ekspert Łukasz Załuski Od ponad 20 lat opowiada o świecie – jego historii, nauce i miejscach, do których warto wyruszyć z otwartą głową. Jest redaktorem naczelnym „National Geographic Polska” oraz National-Geographic.pl. Wcześniej kierował m.in. „Focusem”, „Focusem Historia” czy „Sekretami Nauki”, konsekwentnie rozwijając tematykę popularnonaukową i podróżniczą. Jest inicjatorem projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Po godzinach miłośnik gimnastyki sportowej, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Najwygodniejsze miasta w Europie dla rodzin z dziećmi – w rankingu także Polska
Podróże zazwyczaj kojarzą się z ekscytującą przygodą i odkrywaniem nowych miejsc, jednak w przypadku wyjazdów z dziećmi często pojawia się zupełnie inna perspektywa. Dla wielu rodziców to nie tylko przyjemność, ale także spore wyzwanie logistyczne. Wybór odpowiedniego kierunku może jednak znacząco ułatwić całą podróż. Które europejskie miasta okazują się najbardziej przyjazne dla rodzin z małymi dziećmi?
Podróżowanie z niemowlętami i małymi dziećmi wymaga znacznie większego przygotowania niż standardowy city break. Wózek, bagaż podręczny pełen przekąsek, konieczność dopasowania planu dnia do drzemek czy długie kolejki na lotniskach – wszystko to sprawia, że nawet krótki wyjazd może okazać się wymagający. Kluczowe znaczenie ma więc wybór miejsca, które będzie dobrze dostosowane do potrzeb rodzin. Z myślą o takich podróżnych serwis LateRooms przygotował zestawienie europejskich miast, w których podróżowanie z niemowlętami i małymi dziećmi jest najłatwiejsze. W analizie uwzględniono m.in. dostępność udogodnień, komfort poruszania się oraz ogólną przyjazność przestrzeni miejskiej dla rodzin. Rodzinne podróże bez chaosu – klucz to dobra logistyka Jak podkreśla Matthew Fox, prezes LateRooms, największym wyzwaniem dla rodziców bywa organizacja wyjazdu. – Podróżowanie z maluchami lub małymi dziećmi może być przytłaczające, zwłaszcza gdy trzeba poruszać się po lotniskach, korzystać z przesiadek i odnaleźć się w zatłoczonych miastach. Wybór miejsc docelowych, gdzie logistyka jest prosta, może mieć ogromne znaczenie – zaznacza. Dlatego szczególnie dobrze wypadają miejscowości z krótkimi połączeniami lotniczymi oraz łatwym dostępem z lotniska do centrum, gdzie rodziny mogą poświęcić więcej czasu na wspólne spędzanie chwil, zamiast skupiać się na organizacyjnych wyzwaniach. Które europejskie miasta najlepiej odpowiadają na te potrzeby? Najlepsze miasta w Europie na podróż z dzieckiem. Kto znalazł się na podium? Na czele zestawienia znalazły się miasta, które łączą dobrze rozwiniętą infrastrukturę z łatwą logistyką podróży i dużą liczbą atrakcji dla najmłodszych. Pierwsze miejsce zajęła Kopenhaga, uznawana za jedno z najbardziej przyjaznych rodzinom miast w Europie. Już sam dojazd z lotniska do centrum zajmuje zaledwie około 15 minut dzięki sprawnemu połączeniu metrem, co ma ogromne znaczenie przy podróżowaniu z małymi dziećmi. Na miejscu poruszanie się po mieście jest wyjątkowo proste – Kopenhaga należy do najlepiej ocenianych pod względem możliwości zwiedzania pieszo, co pozwala ograniczyć konieczność korzystania z transportu publicznego. Dużym atutem jest również szeroka oferta noclegów dostosowanych do potrzeb rodzin oraz liczne atrakcje, takie jak słynne Ogrody Tivoli, gdzie park rozrywki łączy się z przestrzenią do odpoczynku i rekreacji. Drugie miejsce przypadło Berlinowi, który wyróżnia się ogromną liczbą atrakcji dla dzieci – jest ich tu ponad 200, co daje rodzicom dużą swobodę w planowaniu pobytu. Do centrum miasta można dotrzeć z lotniska w około 30 minut, a sama infrastruktura sprzyja podróżowaniu z wózkami dziecięcymi. Szerokie chodniki, sprawny transport publiczny i nowoczesne rozwiązania urbanistyczne sprawiają, że poruszanie się po mieście jest wygodne i intuicyjne. Berlin oferuje także wiele zielonych przestrzeni oraz miejsc edukacyjnych – od jednego z największych ogrodów zoologicznych w Europie po interaktywne muzea, takie jak Deutsches Technikmuseum. Na trzecim miejscu znalazła się Barcelona, która łączy miejski klimat z dostępem do przestrzeni rekreacyjnych na świeżym powietrzu. Dojazd z lotniska do centrum zajmuje około 25 minut, a zwarta struktura miasta ułatwia przemieszczanie się pomiędzy najważniejszymi atrakcjami. Rodziny mogą tu liczyć zarówno na ofertę kulturalną, jak i możliwość odpoczynku nad morzem. Park Güell, Sagrada Família czy plaża Barceloneta to tylko niektóre z miejsc, które przyciągają najmłodszych. Dodatkowo liczne place, parki i uliczni artyści sprawiają, że miasto oferuje rozrywkę nawet podczas zwykłych spacerów, bez konieczności planowania intensywnego programu zwiedzania. Europejskie miasta przyjazne rodzinom. W rankingu znalazł się Kraków Tuż za podium znalazły się kolejne europejskie miasta, które udowadniają, że nawet popularne kierunki turystyczne mogą być dobrze dostosowane do potrzeb rodzin z dziećmi. Czwarte miejsce zajęła Florencja – historyczne miasto, które mimo swojej zabytkowej zabudowy okazuje się zaskakująco wygodne w podróżowaniu. Szybki dojazd z lotniska oraz duży wybór noclegów sprawiają, że organizacja pobytu jest stosunkowo prosta, a liczne interaktywne muzea – w tym te poświęcone Leonardowi da Vinci czy Galileuszowi – pozwalają połączyć zwiedzanie z edukacją. Tuż za nią uplasował się Amsterdam, który wyróżnia się zwartą strukturą i bardzo dobrą komunikacją. Wiele atrakcji znajduje się w niewielkiej odległości od siebie, a dodatkową atrakcją dla najmłodszych są rejsy po kanałach czy wizyty w interaktywnych centrach nauki. W zestawieniu wysoko znalazła się także Walencja, gdzie jednym z największych atutów jest nowoczesny kompleks Miasta Sztuki i Nauki – przestrzeń, która łączy funkcje edukacyjne i rozrywkowe. Uzupełnieniem są rozległe tereny zielone, w tym park Turia, który biegnie przez centrum miasta i daje dzieciom przestrzeń do swobodnej zabawy. Dobrze wypadła również Bazylea, doceniona za kompaktowy układ i łatwość poruszania się, co jest szczególnie istotne dla rodzin podróżujących z wózkami. Bliskość atrakcji, dostęp do terenów nad Renem oraz liczne place zabaw sprawiają, że miasto oferuje spokojne tempo zwiedzania. Polski akcent w rankingu przyjaznych miast Na ósmym miejscu znalazł się Kraków – jedyne polskie miasto w zestawieniu. Stolica Małopolski została wyróżniona przede wszystkim za korzystny stosunek jakości do ceny oraz dużą dostępność noclegów przyjaznych rodzinom. Dodatkowym atutem jest zwarta struktura Starego Miasta, dzięki której większość najważniejszych atrakcji znajduje się w niewielkiej odległości od siebie i może być zwiedzana pieszo. W dalszej części rankingu uplasowały się Praga oraz Wiedeń. Stolica Czech przyciąga różnorodnością atrakcji – od rejsów po Wełtawie po zabytkowe place i widowiskowe instalacje, takie jak zegar astronomiczny. Z kolei Wiedeń (10. miejsce) łączy bogatą ofertę kulturalną z dobrze rozwiniętą infrastrukturą dla rodzin, oferując zarówno historyczne pałace, jak i przestrzenie rozrywki, w tym park Prater z charakterystycznym diabelskim młynem. Źródła: LateRooms, Daily Mail Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Zaskakujący lider europejskiego zestawienia. To polskie miasto najlepiej nadaje się na bezstresowy city break
Wiele osób chętnie korzysta z weekendowych wypadów, odkrywając europejskie miasta w krótkim, intensywnym rytmie. Najnowszy ranking pokazuje jednak, że to właśnie w Polsce znajduje się miejsce, które najlepiej sprzyja prawdziwemu odpoczynkowi.
Szukasz krótkiego wyjazdu, który pozwoli zredukować stres zamiast go generować? Według najnowszego zestawienia Easy Breaks Index, przygotowanego przez portal LateRooms, najbardziej komfortowe i najmniej stresujące europejskie miasto na city break znajduje się w Małopolsce. W indeksie porównano 50 popularnych miast Europy, biorąc pod uwagę czas trwania lotu, koszty i łatwość transferu z lotniska, średnie ceny hoteli oraz oceny największych atrakcji turystycznych. W tym zestawieniu polski zwycięzca okazał się bezkonkurencyjny. Najmniej stresujące miasto w Europie? Ranking wskazuje na Kraków Pierwsze miejsce w zestawieniu zajął Kraków, który – jak zauważają twórcy rankingu – „może nie jest typowym celem krótkich wypadów”, jednak w praktyce okazał się bezkonkurencyjny. Autorzy Easy Breaks Index podkreślają, że to właśnie połączenie łatwości podróży, przystępnych cen i minimalnego poziomu „stresu organizacyjnego” sprawia, że dawna stolica Polski idealnie wpisuje się w definicję bezproblemowego city breaku. Już sam początek wizyty jest wyjątkowo prosty: z lotniska do centrum można dotrzeć w około 17 minut, a stacje łączy kładka dla pieszych, co eliminuje konieczność korzystania z taksówek, stania w kolejkach czy mierzenia się ze skomplikowaną logistyką tuż po przylocie. Zdaniem twórców indeksu to jeden z najszybszych i najbardziej intuicyjnych transferów lotniskowych w Europie. Eksperci zwracają uwagę, że Kraków należy do najłatwiejszych do zwiedzania miast kontynentu – większość najważniejszych atrakcji znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru, a całe Stare Miasto, wpisane na listę UNESCO, otacza zielony pierścień Plant. Taka kompaktowość znacząco zmniejsza presję, którą turyści często odczuwają podczas krótkich wyjazdów, gdy próbują „zobaczyć wszystko naraz”. Twórcy zestawienia przypominają również o badaniach Harvard Health, według których już 20 minut spaceru na świeżym powietrzu obniża poziom kortyzolu, a krótkie „mikrowakacje” wyraźnie poprawiają samopoczucie. Kraków według nich naturalnie wpisuje się w tę filozofię powolnego, regenerującego zwiedzania. Co więcej, na komfort odwiedzających wpływa także lokalna gastronomia. Eksperci podkreślają, że krakowskie kawiarnie i restauracje często mieszczą się w historycznych piwnicach, na dziedzińcach i w zacisznych zaułkach, co sprzyja niespiesznemu odkrywaniu miasta. Jednocześnie koszty życia są tu znacząco niższe niż w wielu europejskich kierunkach. „Nawet rzekomo tanie miejsca, takie jak Berlin czy Lizbona, są droższe niż Kraków, a restauracje w tym polskim mieście są o około jedną trzecią tańsze” – podkreślają autorzy raportu. Wszystko to sprawia, że Kraków nie tylko pozwala realnie odpocząć, lecz także czyni krótki wyjazd wyjątkowo przystępnym i pozbawionym stresu. TOP europejskie bezstresowe kierunki na city break Na kolejnych miejscach rankingu znalazły się europejskie miasta, które – podobnie jak Kraków – łączą wygodę podróży z niskim poziomem stresu. Tym samym drugie miejsce zajęła Kopenhaga, doceniona za szybki, 15-minutowy transfer z lotniska oraz niezwykłą kompaktowość, dzięki której większość atrakcji (od kolorowego Nyhavn, po Ogrody Tivoli) można zwiedzać pieszo lub na rowerze. Trzecia w zestawieniu Praga wyróżniła się przystępnością cenową: dojazd z lotniska kosztuje tu niewiele, a noclegi należą do najtańszych spośród analizowanych destynacji. Na czwartej pozycji uplasował się Berlin, który zdobył wysokie oceny za infrastrukturę, sprawną komunikację oraz bogatą ofertę kulturalną – od Bramy Brandenburskiej, po tętniące życiem nocnym dzielnice. Piątą lokatę zajęła z kolei Wenecja, chwalona za romantyczny charakter i możliwość zwiedzania większości zabytków podczas niespiesznych spacerów wśród kanałów i mostów. Szóste miejsce przypadło Palmie de Mallorca, zachwycającej krótkim, 20-minutowym transferem z lotniska i sprzyjającym klimatem, co uczyniło ją jednym z najlepszych miejsc na słoneczny city break. Tuż za nią znalazła się Barcelona, doceniona za imponującą liczbę atrakcji (od Sagrady Famílii, po miejskie plaże) oraz szybkie połączenie kolejowe, które pozwala maksymalnie wykorzystać czas na zwiedzanie. Ósma jest Florencja, wysoko oceniona za kuchnię, kulturę oraz to, że większość jej zabytków znajduje się w zasięgu krótkiego spaceru. W zestawieniu znalazł się również Tallinn, określany jako „ukryty klejnot”. Według autorów rankingu jego bajkowa starówka i niewielkie rozmiary tworzą idealne warunki do spokojnego, niedrogiego city breaku. Listę natomiast zamknęła Malaga, najwyżej oceniona w kategorii zimowej pogody. Miejsce w pierwszej dziesiątce zapewnił jej zaledwie 12-minutowy transfer, a także połączenie plaż, muzeów i łagodnych, słonecznych temperatur utrzymujących się przez cały rok. Źródła: LateRooms, Fox News Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Najlepsze jarmarki świąteczne w Europie 2025. Na liście znalazło się też polskie miasto
Wielkimi krokami zbliża się czas, który wielu uważa za najpiękniejszy w roku. Nastrojowe iluminacje, zapach korzennych przypraw i dźwięk kolęd powracają na europejskie place, gdzie co roku odbywają się jedne z najbardziej widowiskowych jarmarków świątecznych. Te wyjątkowe wydarzenia przyciągają tysiące odwiedzających i z roku na rok zyskują na popularności.
Święta już niemal za progiem, a wraz z początkiem zimowego sezonu miliony osób planują podróże, by zobaczyć najsłynniejsze europejskie jarmarki bożonarodzeniowe. Wybór nie należy jednak do łatwych – na mapie kontynentu znajdują się setki takich wydarzeń, różniących się klimatem, skalą i tradycjami. Najnowsze zestawienie przygotowane przez firmę Tollwayr wskazuje dziesięć najlepszych europejskich jarmarków świątecznych na 2025 rok. Ranking ten powstał na podstawie liczby dni ich działania, średnich kosztów noclegu, popularności w wyszukiwarkach oraz liczby postów publikowanych w mediach społecznościowych. Dzięki temu udało się wyłonić miejsca oferujące najbardziej wyjątkowe świąteczne doświadczenia. Świąteczne hity Europy. Trzy jarmarki, które zdobyły najwyższe oceny Budapeszteński jarmark na placu Vörösmarty, który w tym roku zajął pierwsze miejsce w europejskim rankingu z wynikiem 7,41/10, od lat uchodzi za jedno z najbardziej klimatycznych miejsc w okresie adwentu. Centralny plac Budapesztu zamienia się wówczas w świąteczną wioskę pełną drewnianych straganów, rękodzieła i tradycyjnych węgierskich potraw, a aromat grzanego wina i langosza tworzy atmosferę, której próżno szukać gdzie indziej. Jarmark działa aż przez 52 dni, oferując korzystne ceny noclegów (średnio 131 euro za trzygwiazdkowy hotel). Jego popularność potwierdzają media społecznościowe: na Instagramie zgromadzono ponad 14 tys. postów, a na TikToku blisko 970 nagrań związanych z tym miejscem. Drugą pozycję w zestawieniu zajął strasburski Christkindelsmärik, oceniony na 7,37/10. To jeden z najstarszych jarmarków na kontynencie – jego tradycja sięga 1570 roku, przez co stolica Alzacji od lat uchodzi za „bożonarodzeniową stolicę Europy”. Wąskie uliczki starego miasta, odbijające światło iluminacji kanały i monumentalna katedra tworzą scenerię niczym ze świątecznej pocztówki. Strasburg dominuje także pod względem popularności w sieci: generuje 27 tys. wyszukiwań w Google i może pochwalić się 36,8 tys. postów na Instagramie. Jarmark działa 29 dni, a średni koszt noclegu wynosi 221 euro. Na trzecim miejscu znalazł się z kolei wiedeński Christkindlmarkt, który uzyskał 7,06/10 punktów. Plac przed neogotyckim ratuszem rozświetlają setki lampek, a przestrzeń wypełnia się co roku lodowiskiem i dziesiątkami stoisk, tworząc atmosferę elegancji i nostalgii. Wiedeński jarmark generuje 25 tys. wyszukiwań w Google, a zdjęcia z wydarzenia pojawiają się w ponad 26,8 tys. postów na Instagramie. Kiermasz trwa 34 dni, a średnia cena noclegu w trzygwiazdkowym hotelu wynosi 175 euro. Różnorodność europejskich jarmarków bożonarodzeniowych Pozostałe jarmarki, które znalazły się w zestawieniu Tollwayr, pokazują, jak różnorodna i zaskakująca potrafi być świąteczna mapa Europy. Tuż za podium, na czwartej pozycji, uplasował się praski Old Town Market, który – jak wynika z analizy – doskonale odnajduje się w świecie mediów społecznościowych. To właśnie on dominuje na TikToku, osiągając ponad 1060 postów, a jednocześnie zajmuje wysoką pozycję w Google (około 23 tys. wyszukiwań) i na Instagramie (11,5 tys. postów). Dalej znalazł się paryski jarmark bożonarodzeniowy (5. miejsce), ceniony za elegancję i różnorodność lokalizacji, a tuż za nim – Köln Weihnachtsmarkt w Kolonii, którego świąteczna oprawa przy katedrze od lat przyciąga tysiące odwiedzających. Siódme miejsce przypadło Frankfurtowi i to właśnie on oferuje najtańsze noclegi w całym rankingu, z ceną trzygwiazdkowego hotelu wynoszącą średnio 78 euro za noc. To czyni miasto jednym z najatrakcyjniejszych wyborów dla osób ceniących świąteczny klimat, ale zwracających uwagę na budżet. Dodatkowo Frankfurt wyróżnia się wysoką liczbą postów na Instagramie (12,4 tys.), co potwierdza jego wyjątkowy, fotograficzny charakter. W zestawieniu pojawiła się także Kopenhaga (8. miejsce), która – podobnie jak Budapeszt – może pochwalić się jednym z najdłużej działających jarmarków w Europie (aż 52 dni). Na dziewiątej pozycji znalazł się Kraków, wyróżniony za wyjątkową przystępność cen (trzygwiazdkowy nocleg kosztuje średnio 88 euro, co czyni go jednym z najlepszych kierunków dla osób poszukujących autentycznego, wschodnioeuropejskiego klimatu w rozsądnej cenie). Listę zamknęła Brugia, której jarmark Winter Glow cieszy się rosnącą popularnością, dzięki malowniczej scenerii i wysokiemu zaangażowaniu w mediach społecznościowych. Mattijs Wijnmalen, CEO Tollwayr, podkreślił, że wszystkie te jarmarki pełnią w europejskiej tradycji świątecznej niezwykle ważną rolę. – Są sercem i duszą europejskiego sezonu świątecznego. W tym roku podróżni mają do wyboru wyjątkowo wiele fantastycznych miejsc. Nasze zestawienie pokazuje także ogromną różnorodność – od najbardziej rozpoznawalnych kierunków po te bardziej przystępne cenowo, jak Kraków czy Frankfurt. To dowód, że aby poczuć magię europejskich świąt, wcale nie trzeba wydawać fortuny – dodał. Źródło: Tollwayr Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Pasażer zmarł na pokładzie LOT. Samolot lądował awaryjnie w Danii
Dramatyczne wydarzenia na pokładzie lotu LOT z Warszawy do Nowego Jorku. Pasażer zmarł podczas lotu, zmuszając załogę do awaryjnego lądowania w Danii. Linie potwierdzają tragiczny incydent.
Podczas dzisiejszego rejsu z Warszawy do Nowego Jorku zmarł jeden z pasażerów. Nagła śmierć w samolocie zmusiła załogę do natychmiastowej reakcji i podjęcia decyzji o awaryjnym lądowaniu. Z informacji podanych przez przewoźnika wynika, że mimo podjętej próby ratunku, życia pasażera nie udało się uratować. Okoliczności zdarzenia nie zostały szczegółowo ujawnione, jednak potwierdzono, że sytuacja była na tyle poważna, że konieczne było przerwanie lotu i zmiana trasy. Awaryjne lądowanie w Danii po śmierci pasażera Po wylądowaniu w Danii, lokalne służby medyczne wkroczyły na pokład, aby stwierdzić zgon. Linie lotnicze poinformowały, że pozostałym pasażerom zapewniono dalszą podróż w bezpieczny sposób po zakończeniu procedur. Linie nie ujawniają tożsamości zmarłej osoby, ani szczegółów medycznych, które doprowadziły do tragedii. Jednocześnie podkreślono, że załoga działała zgodnie z obowiązującymi procedurami bezpieczeństwa i zrobiła wszystko, co możliwe w zaistniałych okolicznościach. Komentarz przewoźnika w sprawie nagłego zgonu pasażera Rzecznik LOT potwierdził incydent i przekazał, że do tragedii doszło na pokładzie Boeinga 787-8 Dreamliner realizującego lot międzykontynentalny z Warszawy do Nowego Jorku. W oświadczeniu poinformowano, że samolot został przekierowany do Danii, gdzie wylądował awaryjnie. Przewoźnik zapewnił, że wszyscy pasażerowie zostali objęci opieką i mogli kontynuować podróż po zakończeniu procedur związanych ze zdarzeniem. Choć linie nie podały dalszych szczegółów dotyczących przyczyny śmierci, potwierdziły, że sytuacja została opanowana przez załogę z należytą starannością. Lądowania awaryjne samolotów pasażerskich zdarzają się regularnie Załogi są świetnie przygotowane na takie sytuacje. Ostatni raz, w lipcu 2025 r. samolot z Warszawy do Sofii musiał awaryjnie wylądować na Lotnisku Chopina z powodu sygnału o możliwej usterce. Dzisiejszy dramat pokazuje, jak nieprzewidywalne i trudne sytuacje mogą wystąpić w trakcie podróży lotniczej. To również przypomnienie o roli załóg samolotów w reagowaniu na nagłe wypadki i zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim pasażerom. Źródło: TVP World
Paraliż w Kopenhadze. Drony zmusiły lotnisko do wstrzymania lotów
Wieczorne loty z i do Kopenhagi zostały niespodziewanie zakłócone przez obecność dronów w rejonie lotniska. W efekcie tysiące pasażerów musiało liczyć się z opóźnieniami i zmianami w podróży, a władze portu lotniczego stanęły przed poważnym wyzwaniem związanym z bezpieczeństwem ruchu powietrznego.
Niecodzienny incydent sparaliżował w poniedziałkowy wieczór największe lotnisko w Danii. Port w Kopenhadze musiał na kilka godzin wstrzymać ruch, gdy w jego pobliżu zauważono kilka dronów. Maszyny pojawiły się w przestrzeni powietrznej wykorzystywanej przez samoloty pasażerskie, co zmusiło służby do natychmiastowej reakcji. Choć operacje lotnicze zostały już wznowione, wielu podróżnych musiało zmierzyć się z poważnymi opóźnieniami i odwołaniami rejsów. Drony sparaliżowały ruch lotniczy w Kopenhadze W poniedziałek wieczorem na lotnisku w Kopenhadze, największym porcie lotniczym w Danii, doszło do poważnego incydentu, który sparaliżował ruch powietrzny na kilka godzin. Około godziny 20:26 czasu lokalnego w pobliżu obiektu zauważono od dwóch do czterech dużych, niezidentyfikowanych dronów, co zmusiło władze lotniska do natychmiastowego zawieszenia wszystkich startów i lądowań. Samoloty, które zmierzały do Kopenhagi, przekierowywano na inne lotniska w regionie – przede wszystkim do Malmö w Szwecji, a także do Billund, Aarhus i Göteborga. Według danych serwisu FlightRadar do godziny 22 ponad 35 lotów musiało zmienić swoje trasy, a finalnie zakłócenia dotknęły aż ok. 100 rejsów. Sytuacja wywołała duże poruszenie wśród pasażerów, którzy utknęli w terminalach bez informacji, kiedy ich loty będą mogły się odbyć. Duńska policja potwierdziła, że prowadzi intensywne dochodzenie, a wokół lotniska wciąż obserwowano aktywność dronów jeszcze późnym wieczorem. Na miejsce skierowano liczne jednostki, w tym wozy strażackie, które pojawiły się m.in. w strefie VIP terminalu. Rzeczniczka portu lotniczego w rozmowie z lokalnymi mediami przyznała, że decyzja o zamknięciu była konieczna z uwagi na bezpieczeństwo i nie wiadomo było, jak długo potrwa blokada. Po północy przekazano, że lotnisko stopniowo wznawia działalność, jednak operator ostrzegł, że utrudnienia mogą utrzymywać się jeszcze wiele godzin, a pasażerowie powinni pozostawać w kontakcie ze swoimi liniami lotniczymi. Kto stał za dronami nad Kopenhagą? Policja bada możliwości Kwestia pochodzenia dronów pozostaje jedną z największych zagadek całego incydentu. Duńska policja potwierdziła, że wieczorem 22 września nad lotniskiem Kastrup zaobserwowano bezzałogowe obiekty dużych rozmiarów, które – jak przekazano – „zniknęły same”. Jakob Hansen z kopenhaskiej policji przyznał podczas konferencji prasowej, że funkcjonariusze nie są w stanie określić ani miejsca startu dronów, ani tego, dokąd się oddaliły. Z kolei Jens Jespersen, inny przedstawiciel służb, podkreślił, że za lotami musiał stać „kompetentny sprawca”, dysponujący zarówno technicznymi możliwościami, jak i wolą przeprowadzenia takiej akcji. Policja zwróciła uwagę, że obiekty nadleciały z różnych kierunków, a światła zamontowane na dronach włączały się i wyłączały, co może świadczyć o celowym działaniu operatora. Nie wykluczono również, że maszyny mogły wystartować ze statku poruszającego się po cieśninie Sund, co znaczyłoby że pokonały wiele kilometrów bez wykrycia. W związku z wydarzeniem wszczęto śledztwo z udziałem służb specjalnych PET oraz duńskich sił zbrojnych. Policja poinformowała, że pozostanie na lotnisku do czasu pełnego wyjaśnienia sprawy. Podobny incydent w Norwegii Co istotne, niemal równocześnie podobny incydent odnotowano w Norwegii – w rejonie lotniska Gardermoen w Oslo również zauważono drony, które doprowadziły do czasowego wstrzymania ruchu lotniczego. Oba zdarzenia są badane pod kątem możliwego powiązania, co może wskazywać na skoordynowaną akcję. „Na ten moment nie ma żadnych powiązań między tym incydentem a incydentem z dronami w Norwegii, ale badamy tę sprawę” – czytamy w komunikacie. Źródła: Onet, Polsat News, PAP Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Tu żyje się najlepiej. Ogłoszono listę najbardziej przyjaznych miast świata w 2025 roku
Co roku eksperci oceniają jakość życia w 173 miastach świata. Nowy ranking przynosi zaskakującą zmianę na szczycie i wskazuje, które miejsca oferują mieszkańcom największy komfort. Warszawa nie ma najlepszej pozycji.
Spis treści: Kopenhaga, Zurych i Melbourne w czołówce. Jak wygląda Top 10? Jak wypadły inne miasta? Zaskakujące różnice Co roku Economist Intelligence Unit, czyli ośrodek analityczny należący do wydawcy tygodnika „The Economist”, publikuje ranking Global Liveability Index, który analizuje jakość życia w największych miastach świata. Eksperci oceniają 173 lokalizacje według pięciu kategorii: stabilności, opieki zdrowotnej, kultury i środowiska, edukacji oraz infrastruktury. Przez ostatnie trzy lata niekwestionowanym liderem pozostawał Wiedeń – miasto uznawane za wzór równowagi między dziedzictwem kulturowym a nowoczesną organizacją. W 2025 roku sytuacja uległa jednak zmianie. Kopenhaga, Zurych i Melbourne w czołówce. Jak wygląda Top 10? W tym roku na pierwszym miejscu znalazła się Kopenhaga, uzyskując najwyższy wskaźnik w całym zestawieniu. Stolica Danii zdobyła 98,0 punktów na 100 możliwych. Doceniono ją za stabilność polityczną, czystość powietrza, transport rowerowy i świetny system edukacji publicznej. To miasto, które od lat inwestuje w zrównoważony rozwój i przestrzenie przyjazne mieszkańcom. Na drugim miejscu uplasował się Wiedeń z wynikiem 97,1. Austriacka stolica od lat imponuje jakością opieki zdrowotnej i edukacji, jednak jej spadek o jedno miejsce może mieć związek z punktowym spadkiem w obszarze stabilności – według raportu EIU wpływ na to miały m.in. incydenty o charakterze terrorystycznym. Trzecią pozycję zajął Zurych, który dzięki perfekcyjnej organizacji życia miejskiego oraz wysokim standardom bezpieczeństwa zyskał 97,1 punktów – tyle samo co Wiedeń. Kolejne miejsca przypadły Melbourne (97,0), Genewie (96,8), Sydney (96,6), Osace (96,0), Auckland (96,0), Adelaide (95,9) oraz Vancouver (95,8). Co istotne, większość miast w pierwszej dziesiątce to lokalizacje z krajów o silnej polityce socjalnej, wysokim poziomie życia i rozwiniętej infrastrukturze. Choć różnice punktowe między tymi ośrodkami są minimalne, to symboliczna zmiana na szczycie rankingu pokazuje nowe trendy w urbanistyce, zrównoważonym rozwoju i zarządzaniu przestrzenią miejską. Jak wypadły inne miasta w rankingu EIU 2025? Zaskakujące różnice Nieobecność amerykańskich miast w TOP 10 nie dziwi specjalistów – wiele z nich straciło punkty za bezpieczeństwo i dostępność publicznych usług, co jest szczególnie widoczne w kontekście rosnących problemów społecznych i przemocy z użyciem broni palnej. Amerykańskim miastem, które uplasowało się najwyżej w tym rankingu, jest hawajskie Honolulu, które zajęło 23. pozycję. Warszawa z kolei w tegorocznym zestawieniu zajęła miejsce 64., uzyskując ogólny wynik 75,8 punktów. Najlepiej oceniono infrastrukturę (82,1 pkt) oraz stabilność (85,0 pkt). Słabsze noty dotyczyły edukacji (66,7 pkt) oraz kategorii „kultura i środowisko” (65,7 pkt). Choć stolica Polski plasuje się wyżej niż wiele miast Europy Środkowo-Wschodniej, to nadal pozostaje poza europejską czołówką. Główne wyzwania, jakie wskazano w raporcie, to ograniczona liczba publicznych instytucji kulturalnych oraz wyzwania związane z jakością powietrza. Na końcu rankingu znalazły się natomiast miasta dotknięte konfliktami, niestabilnością polityczną i mające niski poziom opieki zdrowotnej. Najniższe miejsca zajęły: Damaszek (Syria), Lagos (Nigeria), Port Moresby (Papua-Nowa Gwinea), Dhaka (Bangladesz) oraz Karaczi (Pakistan). Dla porównania – różnica między Kopenhagą a Damaszkiem wyniosła ponad 60 punktów. Warto też zauważyć, że niektóre miasta poprawiły swoją pozycję – np. Seul, Lizbona i Dubaj. Te aglomeracje odnotowały progres w zakresie infrastruktury i usług publicznych. Źródła: CNN, EIU Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Kim była Dagmar Overbye? „Dziewczyna z igłą” ukazuje prawdziwą historię
„Dziewczyna z igłą” Magnusa von Horna inspirowana jest postacią Dagmar Overby. Kobieta swoimi zbrodniami na początku XX wieku wstrząsnęła całą Danią i stała się symbolem bezwzględnego okrucieństwa.
W tym artykule: O czym jest „Dziewczyna z igłą”? Dagmar Overbye – historia duńskiej dzieciobójczyni Zbrodnie Dagmar Overbye „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? „Dziewczyna z igłą” jest filmem, obok którego nie da się przejść obojętnie. Po jego obejrzeniu trudno nie zadawać sobie pytań o źródła okrucieństwa w świecie i o to, czy przedstawiona historia wydarzyła się naprawdę. I choć wydaje się to nieprawdopodobne, odpowiedź brzmi: tak. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny – mimo upływu dekad – nadal wstrząsają. O czym jest „Dziewczyna z igłą”? „Dziewczyna z igłą” („The Girl with the Needle”) w reżyserii Magnusa von Horna to koprodukcja polsko-duńsko-szwedzka. Akcja filmu rozgrywa się w Kopenhadze tuż po I wojnie światowej. Młoda szwaczka imieniem Karoline (w rolę głównej bohaterki wciela się Victoria Carmen Sonne) z dnia na dzień traci wszystko, kiedy okazuje się, że jest w ciąży. Zostaje bez środków do życia i dachu nad głową. Ratunek pojawia się niespodziewanie. Schronienie i pracę jako mamka w swojej agencji adopcyjnej oferuje jej Dagmar (Trine Dyrholm). Gdy wydaje się, że znalazła bezpieczne miejsce, jej życie ponownie wymyka się spod kontroli. To, co miało być ratunkiem, staje się największym koszmarem. Nominowana do Oscara w kategorii „najlepszy film międzynarodowy” produkcja inspirowana jest prawdziwą historią Dagmar Overbye. Kobiety, której zbrodnie przed stu laty zaszokowały całą Danię i wciąż nie dają o sobie zapomnieć. Dagmar Overbye – historia jednej z najgroźniejszych kobiet w Danii Fabuła filmu szokuje, ale jeszcze bardziej przeraża fakt, że wydarzyła się naprawdę. Dagmar Overbye istniała, a jej czyny po dziś dzień budzą grozę i niedowierzanie. Aby zrozumieć, kim była (anty)bohaterka „Dziewczyny z igłą” i co doprowadziło ją do popełnienia tak makabrycznych zbrodni, trzeba cofnąć się do przełomu XIX i XX wieku. Dagmar przyszła na świat w 1887 roku w niewielkiej duńskiej wiosce. Jej rodzina ledwo wiązała koniec z końcem, a buntownicza natura przyszłej przestępczyni była od najmłodszych lat dodatkowym źródłem problemów. Gdy w wieku 12 lat została złapana na kradzieży, rodzice uznali, że jedynym rozwiązaniem jest oddanie jej pod opiekę surowych rolników na wyspie Fionia. Efekt był zgoła odmienny. Znów zaczęła sięgać po cudzą własność, co skończyło się dla niej dziewięcioma miesiącami w areszcie dla kobiet. Po wyjściu na wolność sprawiała wrażenie, że zostawiła przeszłość za sobą i chce rozpocząć nowy rozdział. Dagmar znalazła pracę jako kelnerka, a niedługo później wyszła za mąż i urodziła syna. Niestety, chłopiec zmarł w niewyjaśnionych okolicznościach. Sine usta mogły świadczyć o zakrztuszeniu się. Jako oficjalną przyczynę śmierci lekarze podali zapalenie płuc. Kolejne lata nie przyniosły niczego dobrego. Dagmar ponownie doświadczyła nieszczęśliwej miłości i dwukrotnie zaszła w ciążę. Jedno dziecko – pod presją partnera – oddała do adopcji, a drugie porzuciła w stogu siana, mimo że wcześniej stanowczo sprzeciwiała się aborcji. Zrozpaczona i przytłoczona swoimi wyborami podjęła próbę targnięcia się na swoje życie, jednak w ostatniej chwili została uratowana. Zbrodnie Dagmar Overbye Dagmar sprawiała wrażenie, że pragnie wykorzystać drugą szansę od losu. Po trzech latach odebrała córkę z sierocińca i zamieszkały razem w Kopenhadze, gdzie założyła własną cukiernię. Biznes nie przyniósł jednak oczekiwanych zysków, a kryzys wywołany I wojną światową ostatecznie zmusił ją do jego zamknięcia. Chcąc zarobić, postanowiła założyć agencję adopcyjną, która w rzeczywistości była przykrywką dla jej przestępczej działalności. Pierwsze niemowlę trafiło do niej w kwietniu 1916 r. Kilka dni później pozbawiła je życia, a ciało porzuciła w publicznej toalecie na cmentarzu. Bez wyrzutów sumienia kontynuowała swój proceder, czerpiąc z niego korzyści finansowe. Zwabiała zdesperowane matki obietnicami lepszego życia dla ich dzieci, po czym dopuszczała się wobec nich czynów, które dziś określilibyśmy jako wyjątkowo brutalne. Koniec jej zbrodniczej działalności nastąpił w 1920 r., gdy jedna z „klientek” wróciła po swoją córkę. Dagmar próbowała ją oszukać, twierdząc, że dziewczynka znalazła już nową rodzinę. Kobieta nie uwierzyła w te zapewnienia i zgłosiła sprawę na policję. Na miejscu funkcjonariusze odkryli przerażające dowody jej zbrodni, w tym kości niemowląt. Podczas śledztwa Dagmar przyznała się do zabicia szesnaściorga dzieci. Niewykluczone, że ofiar mogło być znacznie więcej – nawet 25. Początkowo skazana na karę śmierci, ostatecznie otrzymała wyrok dożywotniego pozbawienia wolności. Zmarła za kratami w 1929 roku, mając 43 lata. „Dziewczyna z igłą” – gdzie obejrzeć? Film „Dziewczyna z igłą” miał swoją światową premierę w 2024 r. Do polskich kin trafił na początku tego roku i nadal jest grany. Jednocześnie zaczyna pojawiać się na platformach streamingowych w opcji do wypożyczenia. Źródła: kvindebiografiskleksikon.lex.dk; materiały prasowe dystrybutora; National Geographic Polska Nasz ekspert Filip Nowek Z wykształcenia dziennikarz, chociaż na co dzień zajmuje się komunikacją marketingową. Pasjonat podróżowania. Autor przewodników po europejskich krajach i ciekawostek o największych miastach świata. Prywatnie miłośnik tenisa i wypadów do kina.
Znana linia wraca po latach na polskie lotnisko. Od razu oferuje hitowe połączenie
Dobre wieści dla pasażerów jednego z polskich portów lotniczych. Znana linia wraca po latach nieobecności i od razu rusza z trasą, która z pewnością zainteresuje wielu podróżnych.
W tym artykule: Wielki powrót na wrocławskie lotnisko Nowe połączenia z Wrocławia Długo wyczekiwany powrót skandynawskiego przewoźnika Scandinavian Airlines na wrocławskie lotnisko staje się faktem. Wiosną 2025 roku pasażerowie znów będą mogli korzystać z bezpośrednich połączeń do Kopenhagi. Przed laty trasa między stolicą Dolnego Śląska a Danią cieszyła się ogromną popularnością i była jedną z wizytówek portu lotniczego na Strachowicach. Wielki powrót na wrocławskie lotnisko Linie lotnicze SAS po raz pierwszy wystartowały z wrocławskiego lotniska w 1998 r. Teraz, po kilku latach przerwy, przewoźnik ponownie zaprasza pasażerów na pokład, oferując bezpośrednie loty do Kopenhagi. Pierwsze loty do stolicy Danii ruszą pod koniec marca 2025 roku. Połączenie będzie dostępne sześć razy w tygodniu, od poniedziałku do niedzieli, z wyłączeniem sobót. Rejsy będą obsługiwane przez samolot Bombardier CRJ-900, a czas podróży wyniesie jedynie godzinę i dziesięć minut. – Powrót linii lotniczych SAS to doskonała informacja dla wszystkich pasażerów naszego lotniska. Regularne połączenia ze stolicą Danii docenią zarówno miłośnicy tzw. city breaków, jak i pasażerowie planujący dalsze podróże, którzy zyskają loty do jednego z największych hubów przesiadkowych w tej części Europy – mówi Karol Przywara, prezes Zarządu Portu Lotniczego Wrocław. Co ważne, bilety na pierwszy możliwy termin są już dostępne w sprzedaży, dzięki czemu pasażerowie mogą zaplanować wiosenny city break z dużym wyprzedzeniem. Ceny oscylują w granicach około 400 zł w jedną stronę za osobę. Połączenie inauguracyjne z Wrocławia do Kopenhagi ruszy 30 marca. Start przewidziano na godzinę 19:30 a lądowanie w stolicy Danii na 20:40. Dzień później, 31 marca, pasażerowie mogą wrócić do Wrocławia. Lot z Kopenhagi rozpocznie się o godz. 17:40 a zakończy na dolnośląskim lotnisku o 18:55. Zanim zaplanujecie podróż do najszczęśliwszego miasta świata, koniecznie zapoznajcie się z naszym przewodnikiem po Kopenhadze. Stolica Danii ma do zaoferowania wszystko – od historycznych zabytków i malowniczych uliczek, po nowoczesne atrakcje i miejsca, które idealnie oddają ducha hygge. Nowe połączenia z Wrocławia To jednak nie koniec dobrych wiadomości dla podróżujących z wrocławskiego lotniska. Latem 2025 roku w rozkładzie lotów pojawi się pierwsze w historii portu połączenie do Mołdawii. Pierwszy rejs zaplanowano na 30 lipca 2025 r., a regularne loty będą odbywać się dwa razy w tygodniu – w środy i niedziele. Dzięki temu pasażerowie z Dolnego Śląska zyskają wygodny dostęp do jednego z najbardziej wyjątkowych, ale wciąż niedocenianych Europy Wschodniej. – Loty z Wrocławia do Kiszyniowa są pierwszym w historii naszego lotniska połączeniem z Mołdawią, co cieszy szczególnie, ponieważ wspólnie z przewoźnikiem oddajemy naszym pasażerom coś całkowicie nowego. Wierzę, że wielu turystów skorzysta z możliwości odwiedzenia wyjątkowego miejsca, jakim jest Mołdawia, bo może to być doskonała odskocznia od bardziej popularnych kierunków wakacyjnych – zaznacza Karol Przywara. Wrocławski port lotniczy przypomina, że Mołdawia to prawdziwy raj dla miłośników wina, a enoturystyka stanowi jeden z największych atutów tego kraju. Winnice Cricova i Milestii Mici zachwycają nie tylko jakością swoich win, ale także podziemnymi tunelami, które rozciągają się na dziesiątki kilometrów. Podczas wizyt w tych niezwykłych miejscach turyści mogą poznać proces produkcji wina, zwiedzić labirynty podziemnych magazynów i wziąć udział w degustacjach wyjątkowych trunków. Przypomnijmy, że ubiegły rok był najlepszym w historii wrocławskiego lotniska. W 2023 r. port obsłużył blisko 4 miliony pasażerów. Obserwuj National Geographic Traveler Poland na Facebooku i podziel się z nami swoją opinią. Dołącz także do naszego kanału nadawczego na Messengerze, gdzie znajdziesz wiele ciekawych inspiracji podróżniczych. Źródła: airport.wroclaw.pl; National Geographic Traveler Nasz ekspert Igor Szulim Od zawsze wiedziałem, co chcę robić w życiu. Dlatego z pasji i z wykształcenia jestem dziennikarzem. W National-Geographic.pl zajmuje się tematyką podróżniczą. Szczególnie bliskie są mi kraje niemieckojęzyczne. Po godzinach najchętniej spędzam czas na korcie tenisowym.
TOP 5 kulinarnych destynacji w Europie – gdzie znajdziesz najlepsze restauracje?
Jeśli kochasz podróże i dobre jedzenie, ten artykuł jest dla ciebie! Odkryj pięć niezwykłych miejsc w Europie, które stały się kulinarnymi ikonami. Przedstawiamy restauracje, które oferują unikatowe smaki, tradycyjne dania i wyróżnienia Michelin. Od francuskiego Lyonu, po hiszpańskie San Sebastian – oto twoje kulinarne przewodniki!
Spis treści: Lyon – kulinarna stolica Francji Wyjątkowe smaki Cypru Budapeszt – gwiazdki Michelin i tradycja Kopenhaga – nowa definicja fine diningu San Sebastian – królestwo pintxos Kulinarna podróż po Europie to niezapomniane doświadczenie. Każde z miast, które przedstawiliśmy, oferuje coś wyjątkowego: od tradycyjnych lyońskich brasserie, przez nowoczesną kuchnię na Cyprze, aż po baskijskie pintxos w San Sebastian. Jeśli szukasz inspiracji do kolejnej podróży, Lyon, Cypr, Budapeszt, Kopenhaga i San Sebastian powinny znaleźć się na Twojej liście. Lyon – kulinarna stolica Francji Ogromna sala urządzona w stylu art déco i równe rzędy stołów z dosuniętymi czerwonymi krzesłami. Miłośnicy lyońskich posiłków zbierają się tu już od ponad stu lat. Nad talerzami może usiąść równocześnie 500 osób, a sława lokalu Brasserie Georges przyciągnęła tu na przestrzeni lat takie osobistości jak Juliusz Verne, Édith Piaf, Ernest Hemingway czy Jacques Brel. Brasserie Georges to bistro. A więc francuska kultura kulinarna w najlepszym, ale też prostym wydaniu. W tego typu restauracjach – charakterystycznych dla Lyonu – królują tradycyjne, regionalne dania, w tym mięsa, owoce morza, ale też np. kiszona kapusta. Jest treściwie, smacznie i zazwyczaj niezbyt drogo. Przykładowo, w Brasserie Georges za trzydaniowy posiłek zapłacimy ok. 21 euro. I to właśnie głównie dzięki bistrom – Brasserie Georges, Daniel e Denis, La Mère Brazier i dziesiątkom innym – Lyon został mianowany kulinarną stolicą Francji, wyprzedzając pod tym względem Paryż. Wyjątkowe smaki Cypru Leżący na styku Europy, Azji i Afryki Cypr to kulinarna skrzynia skarbów. Wielokulturowe wpływy i śródziemnomorska tradycja połączone z najnowocześniejszymi pomysłami na gastronomię (m.in. kuchnia fusion) dały piorunujący efekt. Wyspa stała się sceną, której miłośnicy dobrego jedzenia nie mogą przegapić. Najlepszym przykładem nowego gastronomicznego trendu jest Meraki Market Café w Pafos. Lokal został urządzony prosto, bez silenia się na zachwycanie gości wymyślnym designem – cała energia twórcza została włożona w opracowanie menu. Jadłospis jest wegetariański i wegański (z opcjami bezglutenowymi i beznabiałowymi), a wszystkie składniki – lokalne i sezonowe. Okrętem flagowym tej restauracjokawiarni jest Meraki Bad Boy Burger z czarnej fasoli, grzybów i brokułów zwieńczony sałatką, pestkami dyni i granatu oraz dressingiem cytrynowym. Spróbuj też serwowanych w lokalu cypryjskich win z rodzinnej winnicy Tsangarides, w udany sposób łączącej tradycyjne sposoby produkcji z nowymi pomysłami. Budapeszt – gwiazdki Michelin i tradycja Aż osiem budapeszteńskich lokali może się poszczycić wyróżnieniem Michelina, w tym jedna otrzymała dwie gwiazdki. Stolica Węgier jest dziś jednym z ważniejszych w Europie miejsc dla miłośników kulinariów. Dwie gwiazdki są już prawdziwie elitarnym wyróżnieniem, a w Budapeszcie ma je restauracja Onyx, której szefują Szabina Szulló i Tamás Széll. Warto także zaplanować trasę pomiędzy pozostałymi wyróżnionymi restauracjami: Essencia, Salt, Babel, Borkonyha Winekitchen, Costes, Costes Downtown oraz Stand. Każda z nich ma inny pomysł na kuchnię. Salt próbuje odtworzyć atmosferę rodzinnych posiłków na wsi, a Borkonyha Winekitchen odwołuje się do transylwańskiej tradycji w nowoczesnym wydaniu. Nie dziwi więc, że coraz częściej to kulinaria są głównym powodem wypraw do Budapesztu. Kopenhaga – nowa definicja fine diningu Ta lokalizacja nie wydaje się zbyt elegancka ani prestiżowa: korona stadionu narodowego w Kopenhadze. Mimo tego Geranium jest jednym z najbardziej cenionych przez smakoszy lokali w całej Danii. Niedawno restauracja przeszła rewolucję. Szef kuchni, Rasmus Kofoed, zrezygnował z serwowania mięsa. Było to o tyle wyzwanie, że wcześniej spora część dań pokazowych Geranium opierała się właśnie na mięsie. Pomysł się jednak sprawdził: lokal został uznany za najlepszą restaurację świata według World’s 50 Best Restaurants. San Sebastian – królestwo pintxos Dziesiątki poustawianych obok siebie talerzyków z przekąskami, pomiędzy nie wciśnięte kieliszki z winem txakoli, ludzie tłoczący się przy barze, barmani poruszający się w skomplikowanej choreografii hiszpańskiego wieczoru. Tak wyglądają noce w San Sebastian. Miasto w Kraju Basków wyrosło na gastronomiczną stolicę kraju, a może i Europy. Bary z gwiazdkami Michelina, działający od ponad dekady Uniwersytet Gastronomiczny i kolejne sławy kucharskiego świata decydujące się na otwarcie tu lokalu oznaczają jedno. W San Sebastian żyje się po to, aby naprawdę dobrze jeść. Do rangi sztuki wyniesiono tu tapas, w baskijskiej wersji nazywane pintxos. Je się je na stojąco, przy kontuarze, wskazując po prostu talerzyk z wybranym daniem. Tych lokali są setki. Ostatnio największą popularnością cieszą się lokale Mendaur Berria oraz nieco bardziej elegancki Bar Antonio.
Kopenhaga – co warto zobaczyć? Przewodnik po najciekawszych atrakcjach stolicy Danii
Kopenhaga to miasto, które oferuje coś dla każdego – od zabytków i parków rozrywki po nowoczesne dzielnice i liczne trasy rowerowe. Niezależnie od tego, czy planujesz krótki wypad, czy dłuższy pobyt, stolica Danii na pewno cię nie zawiedzie.
Spis treści: Park Tivoli – najstarszy park rozrywki w Europie Nyhavn – kolorowe serce Kopenhagi Nørrebro – najfajniejsza dzielnica świecie Rowerem przez Kopenhagę Pałac Królewski Amalienborg – rezydencja duńskiej rodziny królewskiej Kopenhaga to miasto pełne kontrastów – od historycznych zabytków po nowoczesną architekturę, od tradycyjnych duńskich restauracji po hipsterskie kawiarnie. Stolica Danii jest idealnym miejscem na weekendowy wypad, oferującym liczne atrakcje, takie jak park Tivoli, kanały Nyhavn czy nowoczesną dzielnicę Nørrebro. W tym przewodniku przedstawiamy, co warto zobaczyć w Kopenhadze i jakie miejsca koniecznie trzeba odwiedzić. Park Tivoli – najstarszy park rozrywki w Europie Tivoli to nie tylko najstarszy park rozrywki w Europie, ale również jedno z najbardziej magicznych miejsc w Kopenhadze. Został otwarty 15 sierpnia 1843 roku i od tamtej pory przyciąga zarówno mieszkańców, jak i turystów. Georg Carstensen, założyciel Tivoli, przekonywał króla Christiana VIII, że „gdy ludzie bawią się dobrze, nie myślą o polityce”. I rzeczywiście, Tivoli stało się miejscem, w którym można zapomnieć o troskach codziennego życia i cieszyć się chwilą. Historia Ogrodów Tivoli Park Tivoli, znany również jako Ogrody Tivoli, ma długą historię, która łączy tradycję z nowoczesnością. Jego wyjątkowy urok przyciągnął takie postacie jak Hans Christian Andersen, który inspirowany pięknem ogrodów napisał swoją słynną baśń „Słowik”. Co ciekawe, Tivoli było także inspiracją dla Waltera Disneya przy tworzeniu Disneylandu. Najlepsze atrakcje w Tivoli W parku można znaleźć klasyczne kolejki górskie, karuzele, a także nowoczesne atrakcje takie jak „Demon” – trzypętlową kolejkę, która dostarcza adrenaliny nawet najbardziej odważnym. Na terenie parku znajdują się również liczne restauracje i kawiarnie, takie jak Grøften, gdzie można spróbować tradycyjnych duńskich potraw, w tym węgorza z jajecznicą czy czekoladowego torcika w Cakenhagen. Nyhavn – kolorowe serce Kopenhagi Nyhavn, czyli „Nowy Port”, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych dzielnic Kopenhagi. Znana ze swoich kolorowych kamienic i licznych restauracji nad kanałem, przyciąga turystów z całego świata. To miejsce, w którym historia spotyka się z nowoczesnością. Historia dzielnicy Nyhavn Początki Nyhavn sięgają XVII wieku, kiedy to został zbudowany jako port dla kutrów rybackich i innych statków handlowych. Dziś jest to tętniące życiem miejsce, gdzie można zobaczyć historyczne żaglowce i kolorowe budynki, w których mieszkał sam Hans Christian Andersen. Najlepsze restauracje i kawiarnie w Nyhavn W Nyhavn znajdziesz mnóstwo urokliwych restauracji i kawiarni, w których warto zatrzymać się na posiłek lub filiżankę kawy. Można tu spróbować tradycyjnych dań duńskiej kuchni, takich jak smørrebrød, czyli kanapki z różnymi dodatkami. Nørrebro – najfajniejsza dzielnica świata Nørrebro to dzielnica, która stała się symbolem nowoczesnego, wielokulturowego Kopenhagi. W 2021 roku została uznana przez magazyn Time Out za „najfajniejszą dzielnicę na świecie”, dzięki swojej różnorodności i unikalnemu charakterowi. Co robić w Nørrebro? Nørrebro to miejsce, które warto odwiedzić, jeśli chcesz poczuć prawdziwą atmosferę Kopenhagi. Znajdziesz tu liczne butiki, kawiarnie i restauracje. A także parki, takie jak Superkilen, będący wynikiem współpracy mieszkańców, architektów i imigrantów. Superkilen – park miejski w sercu dzielnicy Superkilen to innowacyjny park miejski, który jest idealnym miejscem na rodzinne spacery, uprawianie sportu czy pracę na świeżym powietrzu. To miejsce jest również pełne interesujących elementów, takich jak ławki inspirowane brazylijskim wzornictwem czy drzewa palmowe z Chin. Rowerem przez Kopenhagę Kopenhaga jest znana jako jedno z najbardziej przyjaznych rowerzystom miast na świecie. Stolica Danii oferuje aż 346 km ścieżek rowerowych, które przecinają całe miasto. Nawet członkowie duńskiego parlamentu czy książę Fryderyk korzystają z rowerów jako głównego środka transportu. Sieć ścieżek rowerowych w Kopenhadze Miasto zostało zaprojektowane z myślą o rowerzystach, a infrastruktura rowerowa jest tutaj na najwyższym poziomie. Ścieżki rowerowe są oddzielone od ruchu samochodowego, co sprawia, że poruszanie się po Kopenhadze jest nie tylko ekologiczne, ale i bezpieczne. Rowerowe atrakcje i trasy Popularne trasy rowerowe prowadzą przez najważniejsze punkty miasta, takie jak Nyhavn, Park Tivoli czy Pałac Królewski Amalienborg. Po drodze można zatrzymać się w licznych kawiarniach rowerowych na filiżankę kawy. Pałac Królewski Amalienborg – rezydencja duńskiej rodziny królewskiej Pałac Amalienborg to rezydencja duńskiej rodziny królewskiej, położona w sercu Kopenhagi. Został zbudowany w stylu rokoko. Składa się z czterech identycznych budynków, które otaczają plac z pomnikiem Fryderyka V na koniu. Historia Amalienborg Pałac został zbudowany w XVIII wieku i od tamtej pory jest główną siedzibą duńskiej rodziny królewskiej. Zmiana warty, która odbywa się codziennie o godzinie 12:00, jest jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych. Zmiana warty – kiedy i gdzie? Aby w pełni doświadczyć majestatu Amalienborg, warto przyjść tu w południe, kiedy odbywa się zmiana warty. Warto również zwrócić uwagę na flagę królewską – jeśli powiewa, oznacza to, że królowa jest w rezydencji. Źródło: National Geographic Traveler Poland.
Najszczęśliwsze miasto na świecie. Na czym polega fenomen tego miejsca?
Kopenhaga to prawdopodobnie najszczęśliwsze miasto na świecie. Potwierdzają to nie tylko wszelakie rankingi czy badania, ale przede wszystkim sami mieszkańcy duńskiej stolicy. Czy istnieje lepsze miejsce do życia?
W tym artykule: Dlaczego Kopenhaga jest najszczęśliwszym miastem na świecie? Kopenhaga do miasto dla ludzi Architektura Kopenhagi Powiało mocniej i cały rząd rowerów złożył się jak domino. Kilkoro studentów od razu doskoczyło, by je podnieść, a przy okazji zrobić miejsce dla kolejnych. Dopiero dziewiąta, do Czarnego Diamentu jadą ludzie z całego miasta. Szybko zapinają bicykle i przez obrotowe drzwi wchodzą do jasnej, przeszklonej przestrzeni. Jakby wbrew nazwie, jedna z najnowocześniejszych bibliotek Europy robi miejsce światłu. Tego słonecznego jest tu w ciągu roku niewiele, każdy promień i przebłysk – bezcenny. Na parterze przyjemny szum rozmów – kawiarniane stoliki, jak rozsypane klocki, stoją tu i tam. Wszystkie już zajęte, rozdyskutowane, zastawione szklankami po kawie, laptopami i obsypane okruchami ciastek marchewkowych. W górę suną cicho automatyczne taśmy, wiozą książki do jednej z kilku czytelni, a raczej – swobodnych obszarów czytania i nauki. Bo w Det Kongelige Bibliotek reguły płynnie zlały się z futurystyczną wizją wiedzy dostępnej dla każdego. Tak samo jak ceglany gmach królewski z początku XX w. łagodnie złączył się zawieszonym w powietrzu korytarzem z minimalistyczną budowlą o ostro ściętych krawędziach, którym zawdzięcza swą diamentową nazwę. To miejsce najlepiej oddaje unikatową postępowość Kopenhagi. Tu powstała formuła przyszłości budowanej nie na przekór temu, co było, ale w doskonałej i pokojowej równowadze. Wszystko, co nowe, rodzi się z pragnienia ulepszenia istniejącego świata. Nie po to, by mu zaprzeczyć, ale żeby żyjący w nim ludzie byli bliżsi spełnienia swoich potrzeb. Ciekawostki o Danii – 15 niesamowitych faktów o Danii i Duńczykach Dania wielokrotnie była uznawana za najszczęśliwszy kraj na świecie. Mieszkańcy najstarszej monarchii w Europie są znani z otwartości i luzu. Oto najbardziej interesujące ciekawostki o Danii. Dlaczego Kopenhaga jest najszczęśliwszym miastem na świecie? Kopenhaga jest uznawane za najszczęśliwsze miasto na świecie. Ten tytuł potwierdzają badania mierzące i przeliczające deklaracje codziennego zadowolenia, poczucia komfortu szybkości dojazdu do pracy, jakości usług. Wszystko to brzmi abstrakcyjnie, ale przecież wystarczy się rozejrzeć. Po obu stronach superbiblioteki przeszklone czytelnie – Wschodnia i Zachodnia. W pierwszej: proste drewniane stoły i małe lampy, fotele i półleżanki. Czysta, niezakłócona przestrzeń wypełniona ludźmi i ich sprawami. Kurtki rzucone obok stołów, odstawione na bok buty, kubki z kawą, sałatki, słynne duńskie kanapki przygotowane w domu i przywiezione rowerem w plastikowych pudełkach. Bidony z wodą – kranową, czystą i bezpłatną, którą piją tu wszyscy, aż po prezesów i profesorów. Całkowity luz, co nie znaczy bałagan. Panują: spokój, ład, życzliwa swoboda. Nawet w czytelni Zachodniej, gdzie dostępne są starodruki, wszystko wolno do woli fotografować – otwartość, udostępnianie i dzielenie się są najważniejsze. Majestatyczne korytarze zostały przerobione na strefy pracy grupowej – tu się siedzi w kupie albo raczej pokłada na modernistycznych stołach, zagląda kolegom przez ramię, razem tworzy projekty i przeprowadza badania. Jest cudowny harmider – jak na skwerze. Tylko w najdostojniejszej czytelni Północnej z witrażowymi oknami zostało coś z dawnej świętości. Nie ma gniazdek, więc i laptopów mniej. Tu się przychodzi po intymność i separację, i po sen – bezpieczny, z policzkiem na pachnącym przeszłością skórzanym blacie. Czarny Diament jest jednym z najbardziej kochanych miejsc w tym mieście. Otwarty, wolny od procedur stał się ideałem dla twórców budynków publicznych. W czasie długiej i mroczno-wilgotnej zimy to substytut parków i placyków. Po zmroku, gdy czytelnie pustoszeją, zapełniają się: sala koncertowa, restauracja i galeria. Parking ledwo mieści rowery, około południa nie sposób znaleźć miejsce przy stoliku, więc ludzie się kładą, siadają przy ścianach, na parapetach. Chcą być tam, gdzie dyskretna przestrzeń spełnia ich życzenia. Najbezpieczniejsze kraje świata. Zobacz, jak wypadła Polska na tle innych państw Jakie są najbezpieczniejsze kraje świata? Poniżej prezentujemy najbardziej aktualny ranking dziesięciu państw, w których nacisk na bezpieczeństwo jest najwyższy. Kopenhaga do miasto dla ludzi Kopenhaga na pierwszy rzut oka wydaje się miastem starym – domkiem dla lalek usianym ślicznymi kamienicami pomalowanymi w bordo i musztardowy pomarańcz, pokrytym siatką brukowanych uliczek i wodnych kanałów, na których kołyszą się łodzie i jachty. Całe centrum duńskiej stolicy to przecież starówka, a rozchodzące się promieniście dzielnice są jej spójną kontynuacją. W całym mieście sześciopiętrowe kamienice pozbawione unikatowego charakteru i oznak przesady. Nic lepiej nie ilustruje filozofii mieszkańców tego miasta: cenią poczucie równości, fatalnie reagują na przejawy wywyższania się czy manifestowania statusu. Stąd słynny na cały świat – oszczędny, minimalistyczny i funkcjonalny – design duńskich projektantów. Stąd logiczny urbanistyczny plan miasta. Stąd popularność rowerów – pojazdów uniwersalnie uwielbianych przez studentów i dyrektorów. Oto miasto, w którym nie widać dramatycznego rozłamu na bogatych i biednych tak ostro manifestującego się w Nowym Jorku, Bombaju czy Johannesburgu. Od pełnego domów jednorodzinnych Frederiksbergu po rzędy identycznych niemal kamienic w hipsterskiej dzielnicy Nørrebro czy stoczniowej Østerbro – właściwie wszsycy mają „wystarczająco dużo”. Są w mieście o najwyższym standardzie życia, ale pozbawionym atrybutów źle rozumianej nowoczesności. W Kopenhadze nie ma tras szybkiego ruchu – już w latach 60. władze poszły pod prąd i gdy niemal wszystkie metropolie pragnęły się rozrastać i poddawać dyktatowi ruchu samochodowego, tu zakazano wysokiej zabudowy, a śródmieście zamknięto dla aut. Serce miasta należy do pieszych i rowerzystów. Wciąż najpopularniejsze są zwykłe, klasyczne modele rowerów, ale te miejskie to już pojazdy jutra. Za symboliczną opłatą jeździ się jednośladem wyposażonym w odporny na deszcz tablet. Ekran podpowiada, gdzie najlepiej się przesiąść i wyręcza w planowaniu trasy. A ścieżki rowerowe są bardzo szerokie, bo odkryto, że ludzie chętniej jeżdżą w parach. Architektura Kopenhagi Zamiast bić pokłony totemom postępu i przebudować całą dzielnicę, Duńczycy stawiają proste pytanie: czy zmiana będzie dobra dla ludzi? Tu przyszłość podawana jest w małych dawkach, wywołuje mikromodyfikacje. Bo do szczęścia, jak wiadomo, trzeba niewiele. Na przykład kilku metrów kwadratowych zieleni, co jest jednym z celów władz – każdemu zapewnić mały obszar zielony nie dalej niż 10 min piechotą od domu. Stąd idea ogrodów kieszonkowych, powstających na opuszczonych posesjach, w lukach pomiędzy budynkami. To jedna z najwspanialszych cech Kopenhagi – niemal całkowita nieobecność złego projektowania. Nie znam drugiego miasta, po którym mogłabym spacerować bez obawy, że zaraz wkroczę w obszar brzydoty, że urokliwa fasada kryje jakiś architektoniczny koszmarek. Nad kanałami życie rozkwita w pierwszy słoneczny dzień wiosny. Woda jest przejrzysta, można pływać. To także nowy wymiar ekologii – miejskie kąpieliska wykładane drewnianymi deskami. Ultraproste, a oblegane, jak to na Islands Brygge. Tylko chłodny klimat utrudnia spędzanie czasu pod gołym niebem. Bo – co także dowodzi luksusu w dobie zanieczyszczeń – powietrze w mieście jest czyste i zdrowe. Autobusy są w większości elektryczne, łodzie mają limity emisji spalin, ruch portowy nie wkracza na miejskie wody, większość ludzi jeździ superwydajnym metrem. A każdy zakątek powierzchni służy do tego, żeby spędzać czas na zewnątrz. Z cmentarzami włącznie – są tu małe historyczne nekropolie, które służą jako parki. Można grillować i grać w badmintona, cisza obowiązuje tylko podczas pochówków. Znasz tylko język angielski, a chcesz wyprowadzić się z Polski? Oto najlepsze miejsca w Europie dla ekspatów Bariera językowa to często przeszkoda, która uniemożliwia nam wyprowadzkę do wymarzonego kraju. Są jednak w Europie miejsca, w których poradzimy sobie wyłącznie ze znajomością języka an... Populacja Kopenhagi, jak większości dużych miast świata, rośnie. Ale stolicę Danii wyróżnia to, że rozwija się w głąb, nie wzwyż i niekoniecznie wszerz. Podobnie jak nasza cywilizacja skupia się teraz na nanotechnologii, tak i tu modyfikacje dotyczą samej struktury miasta. Na przykład w dawnym robotniczym Vesterbro jest trochę niewykorzystanego miejsca – w sam raz dla 50 tys. potrzebujących mieszkań ludzi. Na terenach dawnego browaru rodzi się właśnie innowacyjne Carlsberg City tworzone w zgodzie z otaczającymi zabudowaniami. Dawne hale produkcyjne i magazyny zmienią się w kulturalne centrum dzielnicy, a wokół powstaną domy mieszkalne i uczelnie płynnie „dopowiadające” nowy rozdział historii do stojących tu od stu lat jednorodzinnych domków z cegły. Do śródmieścia będzie można dojechać w kwadrans, a nieco smutna dziś dzielnica – jakby przeczuwając lepszą przyszłość – już rozkwita. Są pop-up store'y, galerie, showroomy projektantów. W hipisowskiej Christianii – rebelianckiej enklawie miejskiej utworzonej prawie pół wieku temu w dzielnicy Christianshavn – można budować, jak się chce. Są domy okrągłe i trapezowe, przy Pusher Street w sprzedaży jest marihuana. Ale takie rozumienie wolności i rewolucji dawno zbladło, pełni funkcję turystycznego obowiązku. Prawdziwie wywrotowa jest cała reszta miasta. Zamiast chorować na gorączkę nowości za wszelką cenę, Kopenhaga opracowała własną, zrównoważoną wizję jutra doskonalszego o tyle, o ile posłuży wszystkim. Tekst ukazał się na łamach magazynu „National Geographic Traveler Extra – 25 miast na weekend” (nr 01/2018).
W Danii odkryto bagienną mumię sprzed 5000 lat. Zmarły został złożony w ofierze
Niedaleko Kopenhagi archeolodzy odkryli dobrze zachowane szczątki człowieka. Badacze twierdzą, że „bagienny człowiek” ok. 5000 lat temu został zamordowany i złożony w ofierze.
W tym artykule: Archeolodzy wykopali bagienną mumię sprzed 5000 lat Naukowcy podejrzewają, że zmarły był ofiarą rytualnego morderstwa Torfowiska na świecie skrywają wiele tajemnic Człowiek z Tollund prawdopodobnie również został złożony w ofierze Duńscy archeolodzy z Muzeum Roskilde prowadzili wykopaliska w gminie Egedal, która znajduje się nieopodal Kopenhagi. W miejscu prac ma powstać wkrótce osiedle mieszkaniowe, dlatego była to ostatnia szansa dla naukowców, aby sprawdzić, jakie tajemnice skrywają te ziemie. Po kilku tygodniach pracy jeden z badaczy natknął się na kość, która wystawała z błota. Archeolodzy wykopali bagienną mumię sprzed 5000 lat Naukowcy wykopali w sumie większość kości nóg, miednicy i szczęki. Szkielet był dobrze zachowany, ale nie był kompletny. Christian Dedenroth-Schou, autor odkrycia, twierdzi, że to tak zwana bagienna mumia, czyli zwłoki, które zostały zakonserwowane przez warunki torfowiska. Woda na moczarach jest zakwaszona i uboga w tlen. W takim środowisku bakterie, które odpowiadają za rozkładanie martwego ciała, nie mogą przeżyć. Badania wykazały, że szkielet należał do człowieka, który mógł żyć nawet 5000 lat temu. To oznacza, że jest to jedna ze starszych bagiennych mumii, odnalezionych w tej części Europy. Naukowcy podejrzewają, że zmarły był ofiarą rytualnego morderstwa Chociaż mumia nie ma widocznych śladów rytualnego morderstwa, naukowcy podejrzewają, że człowiek ten został złożony bogom w ofierze. Przedstawiciele muzeum odrzucają tezę, że na tych torfowiskach mogło dojść do przypadkowego lub bezmyślnego zabójstwa. Mumia dziecka z XVII w. rzuca nowe światło na arystokratyczne wychowanie. Dlaczego chłopiec zmarł? Jakie informacje ma w sobie mumia dziecka sprzed kilku wieków? Naukowcy badają przyczyny śmierci dziecka i jego tożsamość. Co ustalili? <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/mumia-dziecka-z-xvii-w-rzuca-nowe-swiatlo-na-arystokrackie-wychowanie-dlaczego-chlopiec-zmarl-3d71d12.jpg" width="938" height="628" alt="Mumia dziecka z XVII w. rzuca nowe światło na arystokrackie wychowanie. Dlaczego chłopiec zmarł?" title="Mumia dziecka z XVII w. rzuca nowe światło na arystokrackie wychowanie. Dlaczego chłopiec zmarł?" /> – Znalezisko wpisuje się w tradycję rytualnego pochówku na bagnach. Była to powszechna praktyka w czasach starożytnych. Zmarły jest najprawdopodobniej ofiarą takiej ceremonii. Poprzednie odkrycia w tym regionie wykazały, że odbywała się tu aktywność rytualna – powiedział Emil Winther Struve, jeden z archeologów pracujących w Egedal. Oprócz szkieletu archeolodzy odnaleźli również krzemienny topór z epoki kamienia, kości różnych zwierząt oraz fragmenty ceramicznych naczyń. Badacze twierdzą, że przedmioty te mogły zostać złożone wraz z ciałem jako elementy tego samego rytuału. Jak dodają, odnaleziona broń nie została wykorzystana do zabójstwa, ponieważ nie odkryto żadnych śladów, które by na to wskazywały. Torfowiska na świecie skrywają wiele tajemnic Naukowcy na razie nie wiedzą, jakiej płci była zmarła osoba. Datowanie radiowęglowe wykazało, że jej kości pochodzą z okresu od ok. 4300 r. p.n.e. do 600 r. p.n.e. Prof. Struve uważa jednak, że człowiek ten żył w neolicie. Świadczy o tym fakt, że najstarsze dowody na rytualne morderstwa w tej części Europy, pochodzą nawet sprzed 7000 lat. Torfowiska od wieków były miejscem, w którym dochodziło do przeróżnych zbrodni i ceremonii rytualnych, zwłaszcza w pradawnej Skandynawii. Mordercy sądzili, że na bagnach nikt nie odnajdzie śladów ich zbrodni, a ludzie wierzyli, że mokradła są świętą bramą pomiędzy światem żywych i zmarłych. Większość odnajdywanych bagiennych mumii w Europie pochodzi z epoki żelaza lub okresu rzymskiego. Starsze zwłoki są niezwykle rzadkie, dlatego archeolodzy mają duży problem z ich interpretacją. Dodatkową trudnością jest to, że bardzo często niewiele wiadomo o kulturze, w której żył zmarły. – Niewiele wiemy o religii ludzi, którzy w starożytności zamieszkiwali ten region. Nie wiemy, czy ta osoba chciałaby zostać odnaleziona i wykopana, a jednocześnie zależy nam na tym, aby szczątki tej osoby nie zostały wykopane przez koparkę i zostały rozrzucone gdzieś na śmietnisku – przyznaje autor odkrycia. Człowiek z Tollund prawdopodobnie również został złożony w ofierze Najpopularniejszą bagienną mumią, którą odnaleźli archeolodzy, był tak zwany człowiek z Tollund. To mieszkaniec Półwyspu Jutlandzkiego, który żył w epoce żelaza (ok. IV wieku p.n.e.). Szczątki mężczyzny odnaleziono 6 maja 1950 roku na torfowisku niedaleko Silkeborg w Danii. Jego ciało było tak dobrze zachowane, że naukowcy potrafili ustalić wiele informacji z życia zmarłego. Znajdował się w pozycji embrionalnej na głębokości dwóch metrów pod powierzchnią bagna. Na jego głowie znajdowała się spiczasta czapka, a reszta ciała była naga. Mężczyzna miał krótkie włosy i jednodniowy zarost. Mierzył ok. 160 cm wzrostu. Człowiek z Tollund prawdopodobnie zmarł przez powieszenie. Wskazują na to rzemienie zaciśnięte wokół szyi i ślady na skórze. Naukowcy postawili wówczas dwie hipotezy. Jedna głosiła, że został rytualnie zamordowany i poświęcono jego duszę bogom. Druga natomiast zakładała, że był przestępcą. Większość archeologów skłaniała jednak się ku pierwszej wersji zdarzeń. Mężczyzna w chwili śmierci miał 20-40 lat. Źródło: ROMU Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Hygge na talerzu, czyli gdzie zjeść w Kopenhadze
Stolica Danii już od kilku lat uchodzi za europejską mekkę kulinarną. To tutaj narodziła się nowoczesna kuchnia nordycka, garściami czerpiąca z tradycji kuchni skandynawskich umiejętnie łączonych z najnowszymi trendami w gotowaniu. Oto 5 pomysłów, gdzie zjeść w Kopenhadze.
W tym artykule: Na tropie duńskich wypieków Smørrebrød, czyli kanapki po duńsku Stolica „zielonych" restauracji Jedz na targu ulicznym Skål, czyli na zdrowie! Szukając najsmaczniejszych miejsc w nowo odwiedzanych regionach i miastach, warto wcześniej zaczerpnąć języka u lokalsów. Unika się w ten sposób miejsc, które powstały wyłącznie z myślą o turystach i ich kieszeniach. Oszczędza się też czas spędzany na kłopotliwych poszukiwaniach. W cyklu „Smaki świata” jako dziennikarze National-Geographic.pl rekomendujemy tylko te lokale, które sami odwiedziliśmy. I te, które zrobiły na nas wrażenie podawanymi daniami i atmosferą miejsca. Dziś polecamy 5 pomysłów na to, gdzie zjeść w Kopenhadze. Autentyczna kuchnia duńska jest głęboko zakorzeniona w ludowej historii Danii. Za duńską specjalność uchodzą tak wydawałoby się proste dania, jak kanapeczki smørrebrød przygotowywane na ciemnym żytnim pieczywie i dekorowane różnego rodzaju pastami i dodatkami. Talerz takich kanapek jest tu nierzadko podawany jako pełnoprawne danie obiadowe. Choć dziś silne są trendy związane z weganizmem, tradycyjna duńska kuchnia nie stroni od mięsa. Szczególnie dużo je się tu wieprzowiny. Za najpopularniejsze dania uchodzą tutaj: pieczeń wieprzowa ze skwarkami (flæskesteg), klopsiki mięsne (frikadeller), smażone kiełbaski (medisterpølse) To wszystko podawane oczywiście z lokalnym piwem Carlsberg lub Tuborg. Na tropie duńskich wypieków Jednym z najbardziej znanych słodkich przysmaków kojarzonych z Danią (może poza maślanymi ciasteczkami w okrągłych metalowych pudełkach) jest wienerbrød, czyli „pieczywo wiedeńskie". Do Danii rzeczywiście trafił w XIX wieku za sprawą austriackich piekarzy. Wienerbrød to warstwowe ciasto francuskie na zakwasie, najczęściej podawane z lukrem, czekoladą lub dżemem jabłkowym. Na piekarnie serwujące świeżo wypieczone wienerbrød można w Kopenhadze trafić na każdym roku. Najpopularniejsze z nich to: Juno (Århusgade 48) Hart Bageri (Gl. Kongevej 109) Skt Peders Bageri (Sankt Peders Stræde 29) Mirabelle (Guldbergsgade 29) Lille Bakery (Refshalevej 213A) Smørrebrød, czyli kanapki po duńsku Duński lunch składa się z talerza pełnego kanapek tak bardzo różnorodnych, jak bardzo trudne jest to słowo do wymówienia. I rzeczywiście uważa się, że nie ma dwóch takich samych smørrebrød. Wygląd kanapek i dodatki dobierane do ich przyzdobienia zależą właściwie wyłącznie od fantazji kucharza. Smørrebrød to kromki chleba żytniego z różnymi dodatkami, takimi jak marynowany śledź, plastry ziemniaczane lub pieczeń wołowa. Wiele restauracji w Kopenhadze ma coś w rodzaju smørrebrød w swoim menu na lunch, ale smørrebrød można również kupić w miejscach takich jak Torvehallerne (targ przy Frederiksborggade 21). Podczas pobytu w Kopenhadze warto pomyśleć o udziale w specjalnym kursie przygotowywania tych kanapek. Najpopularniejsze zajęcia prowadzi Hahnemanns Køkken. Za kurs trzeba zapłacić przynajmniej 1000 DKK (ok. 600 zł). Najbezpieczniejsze kraje świata. Zobacz, jak wypadła Polska na tle innych państw Jakie są najbezpieczniejsze kraje świata? Poniżej prezentujemy najbardziej aktualny ranking dziesięciu państw, w których nacisk na bezpieczeństwo jest najwyższy. Stolica „zielonych" restauracji Duńczycy są uważani – i sami się tak postrzegają – jako naród, który najbardziej na świecie zwraca uwagę na zrównoważony rozwój. Potwierdzają to statystyki. To w Danii właśnie sprzedaje się najwięcej produktów uznawanych za ekologiczne. Nie brakuje tu więc również restauracji, w których szczególną uwagę zwraca się na pochodzenie produktów i sposób i przyrządzania. Aby spróbować jednego z menu organicznych, warto wygrać się do restauracji Gro Spiseri (Æbeløgade 4). To właściwie prawdziwa farma na dachu budynku, gdzie większość składników jest uprawiana na miejscu. Za ekologiczną uznawana jest również restauracja włoska Bæst (Guldbergsgade 29), w której powstaje trzecia najlepsza pizza na świecie. Jedz na targu ulicznym Jeśli chcesz się poczuć jak prawdziwy kopenhażanin lub kopenhażanka, wybierz się na jeden z lokalnych targów spożywczych. Targi i szeroko pojęty street food stały się popularnym miejscem spotkań mieszkańców i turystów, którzy spędzają tu miły czas zgodnie z regułami duńskiego stylu życia hygge. Na targach znajdziesz szeroki wybór starannie wyselekcjonowanych potraw – od burgerów, pizzy po dania japońskie, a także hotidogi pølse (najpopularniejsze duńskie jedzenie uliczne) i piwo rzemieślnicze. Spacer po Kopenhadze trasą kolejnych targów ulicznych może być dobrym pomysłem na spędzenie jednego dnia. W centrum miasta można połączyć wizytę w kultowym parku rozrywki Tivoli Gardens z posiłkiem w Tivoli Food Hall. Można też zwiedzić okolice Pałacu Królewskiego, gasząc pragnienie w Boltens Food Court. Jeśli udasz się na targ Reffen, odkryjesz rozwijającą się dzielnicę Refshaleøen, która wydaje się zmieniać o różnych porach dnia. W drodze do lub z Refshaleøen, warto zatrzymać się na szybką przekąskę w Broens Gadekøkken (Strandgade 95) w uroczej starej dzielnicy Christianshavn. Gdzie kręcono Harry'ego Pottera? Poznaj miejsca, w których nagrywano filmową serię o młodym czarodzieju Miejsc, gdzie kręcono Harry'ego Pottera, jest znacznie więcej niż mogłoby się wydawać. Choć zdecydowana większość kojarzy filmową serię o czarodzieju z Hogwartu przede wszystkim z Wyspa... Skål, czyli na zdrowie! Duńczycy – obok Czechów i Niemców – wypijają najwięcej piwa na świecie. Najczęściej do kufli trafiają napoje warzone w jednym z dwóch tradycyjnych browarów: Carlsberg lub Tuborg. W ciągu ostatniej dekady coraz większą popularnością cieszą się jednak piwa rzemieślnicze, które szczególnie w Kopenhadze można już dostać w większości barów. Podczas piwnej wyprawy po stolicy Danii warto na swojej mapie poszukać adresów tych kilku miejsc: Mikkeller and Friends, BRUS, Nørrebro Bryghus i Dial’legd. Panuje ta prawdziwe duńsko niezobowiązująca atmosfera. Bo jak sami o sobie mówią Duńczycy – „może jesteśmy Skandynawami, ale ponieważ żyjemy bardziej na południe niż nasi nordyccy bracia, bliżej nam do Włochów". Źródło: VisitCopenhagen.com Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska". Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów w technologiach. Miłośnik tenisa i europejskich stolic.
Męski wypad – 5 europejskich miast na weekend z kumplami
Co robić, gdy nie ma się pomysłu na zorganizowanie wieczoru kawalerskiego? Odpowiedź jest prosta – zebrać ekipę i wyskoczyć gdzieś na weekend. Oto 5 europejskich miast na męski wypad.
W tym artykule: Męski wypad: Budapeszt Męski wypad: Berlin Męski wypad: Praga Męski wypad: Porto Męski wypad: Kopenhaga Choć na podróżujących wciąż czeka wiele wyzwań (wysokie ceny, problemy z lotami), podróżowanie po Europie (po spełnieniu odpowiednich warunków) wciąż jest względnie łatwe i przy dobrej organizacji i odrobinie cierpliwości niedrogie. Oto 5 miast, do których naszym zdaniem warto się wybrać na weekend (ewentualnie przedłużony o dzień lub dwa), aby odpocząć od codziennych trudów, rozerwać się, zobaczyć coś ciekawego i nie zrujnować przy tym portfela. Choć artykuł jest częścią naszego cyklu, podczas którego rekomendujemy miejsca na męski wypad czy organizację wieczoru kawalerskiego, każde z opisywanych miast może być również inspiracją do wyprawy z koleżankami czy krótkich rodzinnych wakacji. Męski wypad: Budapeszt Budapeszt to jedno z najpopularniejszych miast odwiedzanych przez turystów z Polski. Trudno się dziwić. Jest tu niedrogo, Węgrzy mają nas za bratanków, a i dotrzeć na Węgry nie jest specjalnie trudno. Z Krakowa to zaledwie 6 godzin samochodem. Z kolei z Warszawy można do Budapesztu dojechać pociągiem lub dolecieć samolotem. Miasto zachwyca przede wszystkim swoją bogatą historią. Choć Wiedeń – większy i bogatszy brat Budapesztu – jest znacznie bardziej utrzymany, w stolicy Węgier również na każdym kroku widać urok i bogactwo dawnego cesarstwa. Najważniejsze miejsca do zobaczenia to neogotycki budynek parlamentu oraz Bazylika Świętego Stefana. Warto poświęcić trochę czasu na obie części miasta. Starsza Buda zaprasza na spacery po niezwykłym Wzgórzu Gelerta i przepięknym Starym Mieście, a nowszy Peszt zachwyca urokliwym śródmiejskim klimatem. Pomiędzy jedną a drugą częścią miasta na Wyspie Małgorzaty można spędzić relaksujący dzień w jednym z podgrzewanych basenów na świeżym powietrzu lub organizując piknik w parku. Obowiązkowym do odhaczenia punktem na naszej liście powinna być wizyta w słynnych miejscowych termach, w których cyklicznie organizowane są imprezy. Do tego Budapeszt to bogata oferta gastronomiczna (kilka restauracji odznaczonymi gwiazdkami Michelin, ogromny wybór miejscowych win i świetne desery. W 2019 roku miasto to znalazło się na pierwszym miejscu rankingu najciekawszych miast Europy według serwisu European Best Destinations, co uzasadniono tutejszym połączeniem elegancji Paryża a architektonicznym dziedzictwem Wiednia, urokiem Porto i stylem życia Sztokholmu. Męski wypad: Berlin Do największego miasta Niemiec, a jednocześnie stolicy naszych zachodnich sąsiadów, można z Polski dotrzeć bez problemów. Najwygodniejszy i najtańszy jest pociąg, choć wiele osób podróżuje do Berlina samochodem. Ze Szczecina to zaledwie 90 minut drogi. Z Warszawy około 5 godzin. W Berlinie nie brakuje klubów nocnych. Miasto ma bogatą historię sceny klubowej. To tutaj narodziła się słynna Love Parade. Warto odwiedzić jedną z tradycyjnych miejskich piwiarni lub kawiarni. Fani piłki nożnej na pewno docenią też możliwość obejrzenia meczu lokalnej drużyny Herthy Berlin, w której do niedawna grał Krzysztof Piątek. Standardy stadionu olimpijskiego odbiegają co prawda od nowoczesnych obiektów piłkarskich, jednak w żaden sposób nie utrudnia to odbierania przyjemności z futbolowego widowiska. Zainteresowani historią mogą wybrać się na jedną z wielu wycieczek śladami zimnowojennego Berlina podzielonego na dwa miasta. Dzisiaj życie stolicy Niemiec akcentuje się raczej w dawnym Berlinie Wschodnim. Do Berlina Zachodniego warto jednak wybrać się, by na własnych oczach zobaczyć, jak kilka dekad oddzielnej historii inaczej ukształtowało obie części miasta. Szczególnie interesującą atrakcją może być zwiedzanie Berliner Unterwelten, czyli opuszczonych stacji metra czy Teufelsbergu, czyli tzw. Góry Diabła. W wolnej chwili koniecznie trzeba spróbować berlińskiego kebaba, ponoć tak dobrego jak w Stambule oraz curry wurst, czyli kiełbasek w ostrym sosie podawanych z frytkami. Czy to największy krokodyl na świecie? „Szef rzeki” miał 7 metrów długości Największy krokodyl na świecie w historii wyginął. Co wiadomo o przodkach krokodyli? Media zelektryzowała wiadomość o odkryciu okazów największego gatunku zamieszkującego Australię. Męski wypad: Praga Południowi sąsiedzi Polski kuszą relatywnie niskimi cenami i niewielką odległością od granic Polski. W Pradze nie można się nudzić. Wybierając się do stolic Czech, z pewnością warto poświęcić zaplanować trochę czasu na praskie klasyki. Most Karola, Złota Uliczka i zamek na Hradczanach to miejsca ikoniczne na mapie całej Europy. Jak Praga to oczywiście również kufel zimnego piwa. W jednym z rankingów miast najbardziej przyjaznych piwoszom Praga znalazła się na drugim miejscu zaraz za amerykańskim miastem Asheville. Ulica Křižíkova zaś została określona przez redaktorów serwisu Time Out! jedną z najbardziej rozrywkowych ulic na świecie. Doceniono dużą liczbę klimatycznych barów i knajpek oraz bliskość wiaduktu Negrelliego, jednej z najciekawszych budowli w Pradze. Do stolicy Czech najłatwiej dostać się samochodem i pociągiem. Uwaga, latem jest to jedno z najbardziej zatłoczonych miast Europy. Warto zaplanować pobyt wcześniej, aby mieć możliwość wyboru miejsca do nocowania. Męski wypad: Porto Porto to niewątpliwie jedno z najbardziej malowniczych miast Europy. Kusi świetną pogodą, znakomitą kuchnią i znanym na cały świat winem. Przylatując do Porto, warto skierować pierwsze kroki w stronę Matosinhos. To słynna portowa dzielnica z wielką publiczną plażą, gdzie na jednej z ulic serwuje się najlepsze owoce morza. Kto preferuje inne smaki, powinien się udać do jednej z knajp serwujących francesinhę. Ta kanapka „na bogato” zachwyca smakiem. Znajdziemy w niej kawałek polędwicy, plastry szynki, podłużne paski salami, kiełbaski i sporo sera, a to wszystko przykryte ostrym sosem na bazie piwa. Porto może być dobrą bazą wypadową do Lizbony i na południe Portugalii. Warto też pomyśleć, o odwiedzeniu sąsiedniej Hiszpanii. Porto jest dobrze skomunikowane z innymi miastami na Półwyspie Iberyjskim. Przy odrobinie szczęścia można trafić na niedrogie bilety do Madrytu, Sewilli, czy Barcelony Do Porto najłatwiej dotrzeć samolotem. Bezpośrednio z Polski lata Wizzair. Za bilety zapłacimy około 1000 złotych w dwie strony. Lot trwa niecałe 4 godziny. Zabójcze promieniowanie na Marsie. Jakiekolwiek „cegiełki życia” mogą znajdować się dopiero 2 metry pod powierzchnią planety Czy – by poznać Marsa – trzeba koniecznie na niego lecieć? Niekoniecznie. Naukowcy bardzo precyzyjnie otworzyli w laboratorium warunki, jakie panują na Czerwonej Planecie. Dzięki temu s... Męski wypad: Kopenhaga Stolica Danii to miasto, w którym komfort życia uznaje się za jeden z najwyższych na świecie. Duńskie społeczeństwo, które zamożność potrafiło umiejętnie połączyć ze sprawiedliwością społeczną, jest dzisiaj szczególnie wyczulone na temat zrównoważonego rozwoju. Miasto ma osiągnąć neutralność energetyczną już w 2025 roku. Takie podejście widać właściwie na każdym kroku. Jest tu 5 razy więcej rowerów niż samochodów. Miasto ma wiele do zaoferowania turystom. Przede wszystkim jednak przyciąga niezobowiązującą atmosferą. Duńczycy się nie spinają, są przyjaźni i kiedy tylko pogoda na to pozwala, spędzają czas na świeżym powietrzu. Najczęściej w letnie dni można ich spotkać w dzielnicy portowej, gdzie nad wodą popijają kolejną butelkę carlsberga. Odwiedzając Kopenhagę, koniecznie trzeba się wybrać do tzw. Wolnego Miasta Christiania, gdzie podobno nie obowiązuje duńskie prawo. Kto ma grubszy portfel, może spróbować zarezerwować stolik w Nomie, uznanej za najlepszą restaurację na świecie. pozostałym polecamy Barr, gdzie w znacznie bardziej przystępnych cenach na gości czeka menu również stworzone przez René Redzepiego, twórcę Nomy. Do Kopenhagi można się dostać samolotem. Lot z Warszawy trwa zaledwie około godziny. Można też spróbować podróży samochodem przez Niemcy i Jutlandię. Niestety nie ma bezpośredniego połączenia kolejowego z Polski do Danii.
Wolne Miasto Christiania to dla Duńczyków powód do dumy i wstydu jednocześnie
Wolne Miasto Christiania od lat wzbudza kontrowersje nie tylko wśród polityków. Jedni mówią, że to nieudany eksperyment społeczny, inni porównują do krainy czarów. Jak jest tam naprawdę?
W tym artykule: Christiania była odpowiedzią na nierówności społeczne Wolne Miasto Christiania wobec prawa Nie biegaj i nie rób zdjęć, czyli o Christianii praktycznie Poszukiwanie niemalże mitycznej utopii towarzyszy ludziom od tysięcy lat. Kiedy zorientowano się, że wprowadzenie globalnych zmian jest bardzo trudne, żeby nie powiedzieć niemożliwe, na świecie zaczęły powstawać sztuczne twory dalekie od podziałów i innych problemów cywilizacyjnych. Przykładem takiej społeczności jest eksperymentalne miasto Auroville na południ Indii, gdzie z założenia miało nie być pieniędzy i szkół. Dziś życie wygląda tam nieco inaczej niż kilkadziesiąt lat temu. Inna, niemniej ciekawa, samodzielna jednostka znajduje się prawie w samym sercu Kopenhagi. Christiania była odpowiedzią na nierówności społeczne Wolne Miasto Christiania powstało na początku lat 70. ubiegłego wieku po tym, jak tereny byłej jednostki wojskowej zajęła grupa hippisów. Artystyczna atmosfera i lewicowe idee zapisane w nieoficjalnej deklaracji – w tym walka z ogólnie pojętą nierównością międzyludzką – przyciągały kolejnych outsiderów i środowiska alternatywne. Z czasem populacja Christianii wzrosła do kilku tysięcy. Mieszkańcom udawało się zachować niezależność od reszty miasta. Dzieci chodziły do nowo powstałych szkół i przedszkoli dzielnicy, rozwijały się organizacje kulturalno-artystyczne, a nawet reprezentacja piłkarska. Wolność i otwartość miała być rozwiązaniem problemów ludzi, ale na przełomie lat 80. i 90. w dzielnicy zaczęło pojawiać się coraz więcej drobnych przestępców, prostytutek i dilerów narkotykowych. Od tamtej pory władze Danii patrzą na kolorową społeczność coraz mniej łaskawie. Najlepsze miasta dla kinomanów. Los Angeles dopiero na trzecim miejscu Paryż, Berlin, a może Tokio? Oto najciekawsze miasta dla kinomanów planujących podróże śladami ulubionych bohaterów filmowych. Wolne Miasto Christiania wobec prawa Na początku XXI w. zyskująca popularność Konserwatywna Partia Ludu zaczęła wymuszać na mieszkańcach Christianii przestrzeganie praw obowiązujących w całej Danii. W pierwszej kolejności postanowiono zająć się dilerami na ulicy Pusher Street. Mimo obław można ich tam spotkać do dziś. Obok handlu narkotykami za największy problem rządzący uznali przywłaszczanie mienia ziemskiego. Obecnie w Christianii obowiązuje zakaz osiedlania się. Jeszcze kilka lat temu mówiono też o wyburzeniu części prowizorycznej zabudowy. W tętniącym niegdyś życiem hippisowskim dystrykcie zostało tylko kilkuset squatersów. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z 2011 r. mieszkańcy Christianii otrzymali prawo własności i korzystania z terenu miasta w mieście. Rok później sprzedali umowę własnościową dzielnicy za ponad 76 milionów koron. Wolne Miasto Christiania kończy w tym roku 51 lat. Przez pół wieku kolorowa dzielnica uległa wielu zmianom. Kontrowersje prawne przyczyniły się do tego, że usłyszał o niej niemal cały świat. Turyści zwiedzający Kopenhagę bardzo często zaglądają też do Christianii. Jedni z czystej ciekawości, inni zachęceni możliwością kupna miękkich narkotyków. Ta kwestia nadal pozostaje niesmakiem dla władz Danii, a porównania do Amsterdamu – zwłaszcza biorąc pod uwagę zmiany zachodzące w stolicy Holandii – nie dla wszystkich są powodem do dumy. Tym, którzy zostali w Christianii trzeba jednak oddać to, że cały czas żyją na własnych zasadach i w większości są niezależni. Nie bez powodu w Skandynawii właśnie słowem christiania określa się utopijne społeczności. Od czasów swojej świetności okolica mocno się wyludniła. Cały czas jest jednak miejscem spotkań artystów i innych marzycieli. O początkach Christianii przypominają kolorowe murale nawiązujące do ruchu hippisowskiego i sklecone naprędce chatki. O ile boczne uliczki mogą wydawać się senne i opuszczone, o tyle na Pusher Street cały czas coś się dzieje. Zwłaszcza latem, kiedy organizowane są koncerty i inne wydarzenia kulturalno-artystyczne. Litwa idealna na weekend: Karaimi, lot balonem i street art Kiedy dowiedziałem się, że drugi raz w tym roku mogę pojechać na Litwę, nie myślałem długo. W Wilnie byłem już latem i wyjechałem z dużym niedosytem. Czas nadrobić zaległości i zoba... Nie biegaj i nie rób zdjęć, czyli o Christianii praktycznie Kopenhaga jest kilkukrotnie mniejsza od Warszawy – praktycznie wszędzie można dojść na piechotę. Najpopularniejszym środkiem transportu są rowery. Wolne Miasto Christiania jest położone trzy kilometry od Københavns Hovedbanegård, głównej stacji kolejowej w stolicy Danii. Niedaleko jednej z dwóch bram wejściowych stoi Kościół Najświętszego Zbawiciela z charakterystyczną iglicą, wokół której biegną złote schody – widać ją z daleka. Zwiedzanie hippisowskiego sąsiedztwa warto zaplanować na porę obiadową. Wzdłuż głównej ulicy stoją liczne knajpki. Wiele z nich specjalizuje się w serwowaniu zdrowe, wegańskiej kuchni. Nie brakuje też klasycznych fastfoodów. Od 1994 r. w Christianii obowiązuje nieoficjalny kodeks. Przypominają o nim graffiti i znaki mówiące między innymi o zakazie ruchu samochodowego czy handlu twardymi narkotykami. Poruszając się po Wolnym Mieście trzeba również pamiętać o zakazie biegania. Takie zachowanie może wskazywać na złodzieja lub – jeszcze gorzej – policjanta. Inna ważna zasada dotyczy zakazu robienia zdjęć mieszkańcom. Z telefonem ostrożnie powinniśmy obchodzić się też na Pusher Street, gdzie stoją dilerzy narkotyków. Skierowanie obiektywu w ich stronę może zakończyć się nieprzyjemnie.
Dania: "Podobno w żyłach bladych Duńczyków płynie mocna czarna kawa"
W Danii zaoferowanie komuś kawy rozpuszczalnej to faux pas.
Kopenhaga kojarzy się przede wszystkim z bajkami Andersena, syrenką, rowerami i królową. Nikomu chyba nie przychodzi do głowy, żeby deszczową Danię łączyć z kawą. A to właśnie filiżanka kawy w lokalnej kawiarence jest nieodłącznym elementem dnia codziennego, kultywowanym niczym narodowa tradycja. Najpiękniejszy obraz Kopenhagi? Ciasno ustawione kawiarniane stoliki w pierwszych promieniach wiosennego słońca. Robert i kawa Dokładnie dziewięć lat temu Robert Szymanowicz zostawił Polskę właśnie dla Kopenhagi. Dostał tu pracę w palarni kawy. Swoją przygodę z paleniem kawy zaczął wprawdzie wiele lat wcześniej na wyspie Jersey, lecz jak sam przyznaje dopiero Dania okazała się „urodzajnym gruntem” dla jego nietypowej pasji. Tu też od kilku lat pracuje jako Master Roast Chef w palarni kawy Copenhagen Roasters. - Duńczycy kochają kawę. To coś więcej niż tylko używka, tu wykształciła się wręcz kultura picia kawy – opowiada Robert. - Ponieważ pogoda w Danii nie należy do wymarzonych, a ilość słońca jest bardzo mała w ciągu roku, ludzie zwyczajnie potrzebują kawy. Wystarczy się rozejrzeć dookoła: na każdym rogu - kawiarnia, a na ulicach ludzie z termokubkami pełnymi kawy. Muszę przyznać, że Duńczycy są bardziej świadomi, niż Polacy pod względem tego jaką kawę piją. - Zaoferowanie komuś kawy rozpuszczalnej w Danii to wręcz faux pas – dodaje. W Kopenhadze automaty z kawą są rzadkością, a jeśli je spotkamy to tylko w miejscach typowo turystycznych. Nawet na półkach miejskich marketów znajdziemy całą gamę mieszanek kaw z najlepszych duńskich palarni. Przy każdym stoisku można samodzielnie i odpowiednio do swoich potrzeb zmielić wybraną kawę. fot. Christian Alsing/copenhagenmediacenter.com Cupping. W poszukiwaniu idealnej kawy Nie tylko kawiarnie oferują gotowe mieszanki, ale także same palarnie prowadzą sprzedaż oraz cupping. Cupping? W skrócie to profesjonalna degustacja kawy w celu dobrania zgodnego z gustem smaku i aromatu kawy. To ciekawe doświadczenie, o które trudno w Polsce. - Na miejscu w naszej palarni organizujemy cuppingi we wtorki od godziny 12 do 16. Każdy może przyjść i bezpłatnie wziąć udział. Ja i moi koledzy pomagamy dobrać mieszankę skomponowaną odpowiednio do indywidualnego smaku. Tutejsze palarnie zazwyczaj kupują ziarna bezpośrednio od plantatora. Jest to tak zwany „direct trade”, dzięki czemu są one lepsze jakościowo niż te kupione np. w porcie w Hamburgu. - Sam niedawno brałem udział w cuppingu w Kenii, skąd przywiozłem najlepsze ziarna. Dobre ziarna to już połowa sukcesu – wyjaśnia roaster. Podróż do kawiarni Wybierając Kopenhagę jako kierunek naszej podróży, nie zapominajmy, że ma ona więcej do zaoferowania niż zabytki, posągi i parki rozrywki. W kawiarniach można uszczknąć sielanki skandynawskiego życia i całkiem przypadkiem odkryć nieznane dotąd aspekty duńskiej kultury. Spacerując głównymi ulicami Kopenhagi usianymi punktami z kawą na wynos lub tłocznymi restauracjami dla chwili wytchnienia warto skręcić w małe, odcięte jakby od głównych szlaków turystycznych, boczne uliczki. To właśnie tam, w ich zaułkach toczy się prawdziwe życie miasta. Można tu odkryć niepozorne kawiarenki, skryte w kamienicznych piwnicach, o których wiedzą tylko mieszkańcy. W Kopenhadze za filiżankę kawy zapłacimy mniej więcej w granicach od 25kr do 50 kr (ok. 15-30 zł) – w zależności od kawiarni. W Baresso czy Starbucks nie zapłacimy za średnie latte mniej niż 39kr. W kawiarniach, w których zazwyczaj pracują wolontariusze, takich jak Nutid, Retro Cafe czy Paludan, małą filiżankę czarnej kawy z filtra dostaniemy już za 15kr (ok. 7zł). W lokalnym supermarkecie worek pełnoziarnistej kawy to koszt ok. 42 dkk. - Osobiście polecam zajrzeć do mniejszych kawiarni, których jest tu bez liku. Jest taniej i przyjemniej – doradza Robert. Duńskie podejście do kawy Duńczycy na szeroką skalę zasmakowali w czarnej kawie prawie 400 lat temu, w czasach Gøngehøvdingena, zwanego duńskim Robin Hoodem. Mimo, że kawa była wtedy produktem luksusowym, pito ją wszędzie i przy każdej okazji. Wraz z pierwszymi dużymi transportami z Brazylii wpisała się na zawsze w kulturę Danii. „W krajach skandynawskich uwielbiamy pić kawę z filtra, a zwłaszcza czarną. Włączenie ekspresu do kawy jest pierwszą rzecz, którą robimy zaraz po wstaniu z łóżka i ostatnią po wyjściu naszych gości - czytamy na Nordic Coffee Culture Blog. "Kawa pomaga nam jasno myśleć. (...) Nawet rozmowa nie nabiera właściwego biegu bez kilku łyków kawy. (...) Czarna kawa płynie w naszych żyłach”. To może… do Kopenhagi na kawę? Autor: Milena BoZka
Co łączy Times Square w Nowym Jorku, główną ulicę w Sydney i centrum Moskwy? To, że wszystkie są wzorowane na Kopenhadze. Mieście, które wyznacza światowe trendy
Duńczycy to nacja pionierów. To oni jako pierwsi użyli flagi jako symbolu narodowego, szczycą się najstarszą monarchią w Europie, a duńscy wikingowie dotarli do Ameryki na długo przed Kolumbem. W XXI w. stolica Danii nadal jest kolebką pomysłów, z których korzysta cały świat. Innowacyjność potrafi bowiem łączyć z tradycją. Nowoczesność z historią. Postmodernizm z renesansem. Innymi słowy Kopenhaga to nostalgiczna wersja miasta 2.0. Hygge znaczy ciepło Pierwsze spotkanie z Kopenhagą to jednak romans z historią. Na mojego czuja powodem jest monarchia, która spełnia w Danii funkcję reprezentacyjną. Ale zauważa się jej obecność w każdym zakątku starego miasta. Nic dziwnego, bo związane z nią zabytki nadal stanowią główne punkty na turystycznej liście „zobacz koniecznie w Kopenhadze” (a właśnie staram się ją całą odhaczyć). Na samej górze wpisane są na nią liczne pałace królewskie. Między innymi Christiansborg, rezydencja, w której urządzane są królewskie przyjęcia, Amalienborg – zimowy pałac, i Rosenborg, który służy głównie jako muzeum. Zarówno te dystyngowane budowle, jak i portowe magazyny ciągle przypominają przybyszom o dawnej świetności Danii jako monarchii i Kopenhagi jako ważnego portu handlowego w czasach unii hanzeatyckiej. I o tym, jak wspaniałą robotę wykonał biskup Absalon, założyciel Kopenhagi. Jego pozłacana figura, która znajduje się na XVI-wiecznym budynku ratusza, ciągle dogląda miasta. Z tego miejsca fala turystów i mieszkańców podąża w jednym kierunku – do przecinającego stare miasto najdłuższego deptaku w Europie, Strøget. Faktycznie jego długość imponuje. Ale dla mnie jest tu zbyt tłoczno, dlatego szybko zbaczam z utartego szlaku w boczne, nie mniej bajkowe uliczki. Okna wystawowe urządzone na parterze kolorowych kamienic kuszą tym, z czego słynie Dania: modą doskonałej jakości, dizajnem prostym w formie i wykonanym z najlepszych materiałów oraz cukierkami lukrecjowymi. Nie ma tu wieżowców, a jednym z najwyższych punktów w tej części miasta jest Okrągła Wieża (Rundetårn) przy ulicy Købmagergade – widać z niej całą starówkę. Z tej perspektywy Kopenhaga przypomina klimatem baśń Andersena – ma w sobie to, co Duńczycy nazwyają hygge, czyli harmonię, ciepło i pogodę ducha. Rowerem do przyszłości Nad Kopenhagą króluje, oprócz wieży, kopuła kościoła Frederika, zwanego Marmurowym. Jak głosi legenda, w 1642 r. wjechał na nią na koniu sam król Chrystian IV. Duńczycy śmieją się dziś, że gdyby żył w XXI w., zapewne wjechałby tam na rowerze. Na poziomie ulicy to one królują w całym mieście. Dźwięki rowerowych dzwonków, chrzęst pedałów i szum powietrza, gdy setki cyklistów naraz przemierzają skrzyżowania, to w Kopenhadze standardowy obrazek. A jednak jeszcze w latach 50., by wjechać na Strøget, trzeba było przeciskać się między samochodami. A na jazdę na dwóch kółkach decydowały się tylko osoby o najmocniejszych nerwach. Dziś zamiast nowych felg Duńczycy wolą kupić pięknie zaprojektowany koszyk rowerowy, a posiadanie samochodu stało się po prostu niemodne. I niepotrzebne – miasto przecina 346 km ścieżek rowerowych. W ten sposób porusza się większość mieszkańców, włącznie z członkami parlamentu i... następcą tronu, księciem Fryderykiem. Jak wielu rodziców i on czasami wyciąga z królewskiego garażu rower cargo – specjalną konstrukcję z przyczepą – w której wozi dzieci: Ich Królewskie Wysokości Izabelę, Chrystiana, Wincentego i Józefinę. Ale rower to nie tylko moda. To jeden z elementów realizacji ambitnego planu miasta zakładającego całkowitą redukcję emisji dwutlenku węgla do 2025 r. Mieszkańcy, którzy bardzo temu kibicują, prześcigają się w pomysłach, by sprawić, żeby wizja ta stała się możliwa. Po Kopenhadze jeżdżą więc rowery-kawiarnie na kółkach, minirestauracje sushi, kioski z gazetami, a nawet cargo-drink-bar: wystarczy napisać SMS-a do właściciela, a mojito przyjedzie na wyznaczone miejsce. Klasyka nowoczesności Obok zabytków architektury wyrastają prawdziwe perły nowoczesnego dizajnu. Należy do nich zbudowany w 1960 r. hotel SAS Royal (obecnie Radisson Blu) projektu legendarnego Arne Jacobsena. Stalowo-szklana elewacja i wszechobecne słynne jajka, czyli kultowe fotele, wskazują na kierunek, jaki obrała Dania w sztuce projektowania, nieustannie wyprzedzając swoją epokę. Kolejnym dowodem na to jest oddany do użytku w 2005 r. gmach Opery Królewskiej, którego lekka konstrukcja projektu Henninga Larsena pięknie komponuje się z nadmorskim otoczeniem. Za to zupełnie inny charakter ma zbudowana z czarnego granitu i przyciemnianego szkła Biblioteka Królewska, słusznie nazywana Czarnym Diamentem. Mimo że tuż obok znajduje się zabytkowy budynek giełdy, to właśnie biblioteka urosła do rangi nowego symbolu miasta, którym chwalą się mieszkańcy Kopenhagi. W tym nowoczesnym wnętrzu przechowywane są takie skarby jak rękopisy Hansa Christiana Andersena, pierwsze notatki Karen Blixen czy traktaty filozoficzne Sørena Kierkegaarda. Intelektualne rozrywki zostawiam sobie jednak na później i wybieram się na piknik na nabrzeżu Langelinie. Obok na kamieniu siedzi kopenhaska Syrenka. Kolejny symbol miasta. Wznoszę toast piwem Carlsberg na cześć syna założyciela tego browaru – to on w 1905 r. ufundował posąg upamiętniający tytułową bohaterkę baśni Andersena. Wokół spaceruje mnóstwo turystów i mieszkańców – to jeden z dowodów na to, jak wielki wpływ miało „oddanie” przestrzeni mieszkańcom metropolii. Innym świetnym przykładem jest transformacja modnego dziś nabrzeża Nyhamn, do którego wybieram się wieczorem. Zresztą tak jak większość młodych mieszkańców Kopenhagi, którzy uwielbiają przesiadywać tu do białego rana. Ta dzielnica portowa, niegdyś serce handlu, z czasem podupadła do tego stopnia, że można było tam spotkać tylko prostytutki i złodziei. Dziś to jeden z najmodniejszych adresów w mieście z nabrzeżem ciągle pełnym ludzi i taką liczbą kawiarni i restauracji, że miejscowi przekonują, że jest to „najdłuższy bar w Kopenhadze”. – Jakość wspólnej przestrzeni jest bardzo ważna. To właśnie w niej współobywatele mają szansę się spotkać, cieszyć się życiem i zobaczyć, co się dzieje – podkreśla architekt Jan Gehl, z którego rad w zagospodarowaniu przestrzeni korzystały władze miast na całym świecie – od Sydney po Nowy Jork. I dodaje, że przestrzeń publiczna jest według niego kluczowa dla demokracji. Umiłowanie dziwności Trudno się z nim nie zgodzić, obserwując tętniący życiem, niedawno oddany do użytku plac Czerwony w wielokulturowej dzielnicy Superkilen, którego projekt zdobył wiele nagród i z miejsca stał się turystyczną atrakcją. Przedstawiciele prawie 60 nacji zamieszkujący dzielnicę mogą się tu poczuć jak u siebie: są tu japoński ogród, chińskie formacje skalne, ławki z Kuwejtu i hiszpańskie stoły do ping-ponga. Brzmi jak science fiction? Nie dla mieszkańców Kopenhagi, którzy przyzwyczaili się, że mogą realizować w swoim mieście nawet najśmielsze wizje. Nie dziwi tu nikogo utworzone prawie 40 lat temu Wolne Państwo Christiania, czyli społeczność związana z ruchem kontrkulturowym lat 70. nadal kultywująca ideały hipisów: prawo do wolności, równości i ekologicznego życia. Ani to, że w środku metropolii wybudowano stok narciarski zasilany energią ze spalanych śmieci. Podoba im się projekt samowystarczalnego domu wspólnoty, Ørestad, gdzie na 10. piętro można wjechać rowerem, każde mieszkanie ma widok na miasto w perspektywie 180 stopni, a z parkingu na piętro dostaje się kolejką linową. Uwielbiają prawdziwego kopenhaskiego maestro dziwnych połączeń, czyli René Redzepiego. Jest on najlepszym szefem kuchni na świecie, który prowadzi w duńskiej stolicy restaurację Noma. Jest tak popularny, że stolik w jego knajpie trzeba zarezerwować z trzymiesięcznym wyprzedzeniem. Znany jest on z wykorzystania w swoich potrawach m.in. lokalnych jadalnych kwiatów i mrówek. Tubylcy zajadają się tymi przysmakami bez cienia zdumienia. Zrozumiałe jest więc, że Duńczycy w 2013 r. po raz kolejny byli numerem jeden w rankingu najszczęśliwszych narodów stworzonym przez ONZ. Bo kiedy inni mówią o recyklingu, oni po prostu go robią. Kiedy inni planują wybudowanie ścieżek rowerowych, oni już na nich jeżdżą. Kiedy inni mówią o przyszłości, oni już w niej żyją. Wiktoria Michalkiewicz
Podobne miejsca, różne ceny – dokąd wybrać się na wakacje?
Weekend z kulturą we Wrocławiu czy w San Sebastian? Podróż śladami historii w Edynburgu czy w Pradze? Europejskie miejscowości, pomimo dzielących je tysięcy kilometrów, bardzo często są do siebie podobne pod różnymi względami. Równie często różnią się cenami. Porównaliśmy je.
6 miejsc na świecie, które warto odwiedzić właśnie w kwietniu
Przyjrzeliśmy kilku czynnikom takim jak pogoda, ceny, wydarzenia kulturalne i wybraliśmy te miejsca, w których kwiecień to najlepszy miesiąc na odwiedziny. Stawiamy również na egzotykę. Zobacz nasz przegląd.
_______________________________ Właśnie trwa 10. edycja konkursu TRAVELERY To najbardziej prestiżowe nagrody podróżnicze w Polsce! Poznaj nominowanych, zagłosuj i wygraj cenne nagrody: View oEmbed on the source website
Oto 5 propozycji na wielkanocny wyjazd dla rodziny
Poznaj pomysły na rodzinny wyjazd w Polsce i nie tylko.
Martyna Wojciechowska o majowym Travelerze! [wideo]
Redaktor naczelna Martyna Wojciechowska opowiada o niespodziankach w majowym numerze National Geographic Traveler.
Wenecja, Paryż, Berlin, Lwów, Oslo, Barcelona, Amsterdam, Liverpool, Tbilisi, Marsylia, Split, Reykjavik, Budapeszt, Kopenhaga, Genewa, a może Petersburg? W majowym Travelerze znajdziecie 21 pomysłów na weekend w Europie. Redaktor naczelna przyznaje, że zwiedzanie Europy i okolic długo zostawiała sobie na później. Podczas pracy nad tym wydaniem Travelera autentycznie zachwyciła się Starym Kontynentem i tym, co ma do zaoferowania. Majowy numer Travelera już w sprzedaży. Wersję na tablety wzbogaconą o dodatkowe materiały (video, galerie zdjęć) znajdziecie na stronach: https://play.google.com/store/apps/details?id=pl.burdamedia.traveler https://itunes.apple.com/app/id943500580 A po lekturze majowego wydania skorzystajcie z naszych porad, zarezerwujcie tani bilet, a potem przeżyjcie szalony weekend!
Jesień, to najlepszy moment na taką odskocznię od wielkiego miasta. Podpowiadamy co i jak!
Jesień to najlepszy moment na city breaki i weekendowe oderwanie się od codzienności. Tylko dokąd jechać? Internetowe Centrum Podróży eSKY.pl proponuje połączenie miejskości ze wszystkimi jej atrakcjami i zabytkami, i zieleni wśród której odpoczywa się najlepiej. Stąd pomysł, by odwiedzić europejskie miasta słynące z parków i ogrodów oraz ekologicznego podejścia. Nantes, czyli szóste co do wielkości miasto Francji, otrzymało w tym roku tytuł „Zielonej Stolicy Europy”. Co to oznacza? Jego władze stawiają na to, by tamtejsze praktyki w dziedzinie ochrony środowiska były jak najlepsze, oraz by w mieście było jak najwięcej terenów zielonych. Pomysł jest taki, by każdy mieszkaniec żył nie dalej niż 300 metrów od obszaru zielonego i tak na każdą osobę przypada przynajmniej 57 m² terenów zielonych. Biorąc pod uwagę cały obszar Nantes, 60% jego gruntów w to użytki rolne lub obszary zielone! Część z nich to tereny przyrodnicze o istotnym znaczeniu ekologicznym, bądź ważne ze względu na obecną tam faunę i florę. Ciekawym projektem miejskim jest obserwatorium przyrody w rezerwacie „Mała Amazonia”, w miejscu tym w latach ’70 XX wieku miała powstać autostrada, jednak pomysł ten został oprotestowany i wówczas natura z całą swoją siłą wdarła się na tę ziemię. Stworzono tu co prawda drewnianą konstrukcję, która autostradę ma przypominać i mówić o tym, że gdyby kiedyś zrealizowano projekt obecnie mieszkańcy nie mieliby możliwości obcować z unikalnymi okazami przyrodniczymi. W mieście tym duży nacisk położono na to, by przekształcić obszary poprzemysłowe w zielone miejsca rekreacji. Poza zielonymi walorami Nantes oferuje również kilka innych atrakcji. Jest pięknie położone nad rzeką Loarą i może się pochwalić zabytkami jeszcze z czasów gotyckich – w tym stylu zbudowana jest tutejsza katedra św. Piotra i Pawła, wewnątrz której znajduje się renesansowy grobowiec Franciszka II i jego żony Małgorzaty de Foix, jest tu także gotycki dom kapituły. Jest też zamek książąt Bretanii z XV wieku, Place Royale z zabudową z XVIII wieku oraz domy z czasów od XVI do XVII wieku. Serwis eSKY.pl oferuje bilety do Nantes w cenie od 1085 PLN, a także nocleg w blisko 70 hotelach w tym mieście. Kolejnym miastem, które idealnie nadaje się na jesienny wypad i daje możliwość miejskiego odpoczynku wśród zieleni jest Wiedeń. W marcu 2012 roku w studium Mercera Wiedeń po raz czwarty z rzędu zajął pierwsze miejsce w światowym rankingu miast, w których żyje się najlepiej. Nie bez wpływu na tę ocenę jest ilość zieleni, którą może się pochwalić stolica Austrii. Ponad 50% obszaru miasta zajmują tereny zielone, przy czym jest to jedyna metropolia Europy posiadająca w swych granicach Park Narodowy – Łęgi Naddunajskie. Mieszkańcy mogą nie tylko obcować z naturą, ale też relaksować się na plaży. Na znajdującej się w obszarze miasta wyspie Donauinsel jest jej aż 42 km. W mieście znajduje się 850 parków, w tym aż 280 z nich pochodzi jeszcze z czasów Cesarstwa. Najbardziej znanym wiedeńskim parkiem jest Prater. Ogromny teren zielony w samym centrum miasta został oddany do użytku przez cesarza Józefa II. Ma powierzchnię 6 mln m², co sprawia, że jest dwa razy większy niż Central Park w Nowym Jorku. Główna aleja Prateru, niegdyś wiodąca do cesarskiego pawilonu myśliwskiego, ma długość 4,5 km i jest wysadzona 2500 drzewami. Zielonymi płucami miasta jest Las Wiedeński, który od 2005 roku znajduje się na liście rezerwatów biosfery UNESCO. Obejmuje 1350 km² powierzchni i zamieszkują go liczne gatunki dzikich zwierząt. Spotkanie w czasie spaceru dzika czy sarny nie powinno dziwić nikogo. W lesie wytyczone są liczne ścieżki rowerowe – 39 szlaków i wędrowne – 12 tras. Wspaniałe zabytki Wiednia, to także wspaniały pretekst do odwiedzenia miasta: Pałac Schönbrunn; budynki przy ulicy Ringstraße takie jak: Teatr Zamkowy, Nowy Ratusz, Uniwersytet, Parlament, Muzeum Historii Sztuki, Wiedeńska Opera Państwowa, Giełda; katedra św. Szczepana; czy Dzielnica Muzeów to tylko niektóre warte odwiedzenia miejsca. Serwis eSKY.pl oferuje możliwość rezerwacji noclegu w jednym z blisko 600 hoteli w Wiedniu, w cenie od 45 PLN od osoby. W różnego rodzaju rankingach ekologicznych wygrywa też często Kopenhaga. Dlaczego? Powodów jest wiele, a jeden z nich to zamiłowanie mieszkańców ekologicznego trybu życia w tym do jazdy na rowerze – obecnie około 35 proc. obywateli deklaruje, że jest to ich główny środek transportu, a władzom zależy by do 2015 ta liczba zwiększyła się do 50 proc. W mieście jest ponad 300 kilometrów malowniczo położonych ścieżek rowerowych, zbudowano nawet most rowerowy umożliwiający przekroczenie jednej z ruchliwych tras samochodowych. W Kopenhadze organizowane są też wydarzenia pro rowerowe np. „kino bez prądu”, gdzie film jest wyświetlany dopiero, gdy kilka osób wsiądzie na rowery i wytworzy energię. Tu władze również dużą wagę przywiązują do tego, by mieszkańców zaledwie kilku minutowy spacer dzielił od najbliższego terenu zielonego. Na uwagę zasługują kąpieliska naturalne znajdujące się w obrębie miasta, można tu się kąpać nawet w porcie! W żadnym innym mieście na świecie nie ma tak czystej wody. Duża waga przywiązywana jest także do tego, by obniżyć poziom hałasu, dlatego wydzielono strefy, w których obowiązuje zakaz poruszania się pojazdów silnikowych, a także stosuje się technologie umożliwiające tłumienie hałasu np. porowaty asfalt redukujący dźwięki o 25 decybeli. Po Kopenhadze jeździ też pierwsza ekologiczna linia autobusowa. Jej elektryczne silniki doładowywane są nocą, by sprawnie mogły poruszać się za dnia. Pod miastem jest też kilka elektrowni wiatrowych, które dostarczają mu ekologiczna energię. Oczywiście turysta, poza tym że może pooddychać świeżym powietrzem i spędzić czas wśród zieleni, ma też możliwość zobaczenia naprawdę pięknych miejsc, takich jak: Strøget, czyli najdłuższy w Europie deptak; Nyhavn – port zbudowany w XVII w. na polecenie króla Christiana V, znany głównie z pięknych kolorowych kamieniczek wzniesionych nad wodą; są tu też warte odwiedzenia zamki: Amalienborg – tradycyjna siedziba rodziny królewskiej, Christiansborg – siedziba duńskiego parlamentu czy Rosenborg - rezydencja podmiejska, zbudowana z polecenia króla Christiana V. Oczywiście zwiedzanie najlepsze jest na rowerze! Odwiedzając Kopenhagę można też zwrócić uwagę na to, że prawie 50 % miejsc noclegowych w mieście posiada różne formy certyfikatów związanych z ekologią. Dodatkowo serwis eSKY.pl oferuje też bilety lotnicze do Kopenhagi w cenie od 450 PLN w dwie strony.
Największą gwiazdą jest tu bajkopisarz, a największa atrakcją lunapark. Nie, to nie miasto wymyślone przez dzieci, ono istnieje naprawdę. To Kopenhaga.
Na prawie pustym peronie metra jest tylko trójka nastolatków i my. Gdy zaczynają grać we frisby, dołączamy do nich i nagle mamy „rozgrywki międzynarodowe”. Nie jest ważne, kto wygra – Polska czy Dania. Liczy się sama przyjemność gry w tak nietypowym miejscu. Nie bez przyczyny magazyn The Ecologist przyznał Kopenhadze tytuł „najbardziej odlotowego miasta w Europie”. Stolica Danii jest odlotowa, to prawda. Ale jednocześnie bezpieczna – frisby nie wpadnie nam na tory, bo torowisko oddziela od peronu specjalna szyba z rozsuwanymi drzwiami. Kolejka zatrzymuje się na stacji co do milimetra, więc wejścia do wagonów są dokładnie przy tych drzwiach. Dwie syrenki Od Andersena nie sposób tu uciec, choć najsłynniejszy bajkopisarz świata urodził się w Odense i tam spędził dzieciństwo. Do stolicy przyjechał, dopiero mając 15 lat, i mieszkał tu zaledwie 8 lat. Potem więcej czasu spędzał na zagranicznych wojażach niż w ojczyźnie, do której jednak wciąż powracał w swojej twórczości. Najbardziej widomym ucieleśnieniem pisarstwa Andersena jest oczywiście posąg Małej Syrenki. Zestawienie jej z Syrenką warszawską wypada raczej na niekorzyść Polki. Syrenka z Kopenhagi nie jest tak patetyczna i wojownicza jak nasza. Nie stoi na cokole i nie trzyma tarczy oraz miecza. Dziewczyna-ryba ustawiona przy nabrzeżu Langelinie wydaje mi się zadziwiająco niewielka i wygląda tak, jakby dopiero co wyszła z wody i przysiadła sobie na chwilę na kamieniu. Pomnik najlepiej oglądać rano, tym bardziej że w Kopenhadze słońce wstaje wcześniej niż w Polsce. Gdy odwiedziłem go po raz drugi, tym razem po południu, trudno mi było przecisnąć się przez fotografujące się tłumy. Została mi przynajmniej nie mniej ciekawa panorama za plecami syreny – wpływające do miasta statki, nowoczesne budynki portowo-przemysłowe oraz wielkie wiatraki po drugiej stronie kanału Iderhavnen. Od pomnika można iść dalej na północ, do dawnej dzielnicy portowej, w której wyrastają nowoczesne budynki mieszkalne. Przy nabrzeżu Midtermolen na kamieniu siedzi, o czym nie wie nawet wielu kopenhażan, druga syrenka. Młodsza siostra tej z 1913 r. wygląda jak ulepiona z plasteliny, ale w sumie pasuje do nowoczesnej architektury wokół. Tym, co europejskie miasta mają najcenniejszego, są piękne parki w centrum – twierdzi amerykański podróżnik Bill Bryson w pełnym czarnego humoru opisie wojaży po Starym Kontynencie Ani tam, ani tu. Z jego wielkiej trójki – Lasek Buloński, Prater i Tivoli – mnie najbardziej podoba się ten ostatni. Zanim zobaczyłem bramę wejściową z charakterystycznym napisem-nazwą ogrodu, już z daleka słyszę wrzaski, jakbym zbliżał się nie do parku rozrywki, ale co najmniej do izby tortur. Dopiero na miejscu ustalam źródło hałasu – tak krzyczą śmiałkowie, którzy odważyli się przejechać Star Flyerem, czyli Gwiezdnym Pojazdem. Ryzykuję i ja. Z wysokości 80 m podziwiam wspaniałą panoramę miasta – do czasu, aż zaczynam obracać się zbyt szybko, bo wtedy kolory nagle zaczynają mi się zlewać. Wtedy żałuję, że nie widzę miny współtowarzyszy niedoli, choć z drugiej strony cieszę się, że oni nie widzą mojej. Jedyne, co mi pozostaje, to oczywiście krzyczeć. Aż dziw, że ten hałas nie przeszkadza pracującym w pobliskim ratuszu rajcom miejskim. Oczywiście Tivoli, jak na lunapark dla całej rodziny przystało, oferuje też coś dla mniejszych dzieci, które spokojnie możemy posadzić na jednej z licznych karuzel czy na innych urządzeniach. Są w pełni bezpieczne, choć wiele z nich wygląda na mocno wiekowe. No ale czemu się dziwić, skoro ogród został założony w połowie XIX w., czyli w czasie, gdy nikt jeszcze nie myślał o wielkich, najczęściej pozbawionych smaku parkach rozrywki typowych dla współczesności. Specyficzny charakter Tivoli poczujemy zarówno w jego kameralności, jak i estetyce – mauretański pałac stoi tu niedaleko chińskiego teatru z kurtyną w formie pawiego ogona, samochód barek w kształcie dyni sąsiaduje z pagodą czy drewnianym rollercoasterem z 1914 r. PRZYJEMNE Z PRZYJEMNYM „Kopenhaga jest jednym z najosobliwszych miast świata, do niczego innego niepodobnym” – w pełni mogę się podpisać pod słowami Jarosława Iwaszkiewicza, który w latach 30. pracował tu jako sekretarz polskiego poselstwa, nauczył się języka duńskiego, a nawet tłumaczył bajki Andersena. Gdy spaceruję po stolicy Danii, dostrzegam jej podobieństwa z innymi aglomeracjami Starego Kontynentu (np. zwarta XIX-wieczna zabudowa), a jednocześnie czuję, że jest tu – chyba za sprawą morza, kanałów i jezior – więcej przestrzeni. Pierwszego dnia pobytu czułem pewien zgrzyt między nobliwymi zabytkami a tysiącami rowerów i typowym dla Duńczyków luzem, ale dzień później wydało mi się to już całkiem naturalne. Wtedy nawet dostojne budynki, jak zamek Rosenborg czy ratusz, dzięki murom z ciemnoczerwonej, prawie brązowej cegły i filigranowym attykom zaczęły mi przypominać bardziej domki z piernika niż pamiątki ponurej skandynawskiej przeszłości. Kiedy patrzyłem na błyszczącą od złota wieżę kościoła Zbawiciela ze spiralnymi schodami czy na wieżę giełdy, którą zdobią z kolei cztery ogromne smoki, zrozumiałem, czemu w Kopenhadze najmłodsi mogą się poczuć jak w mieście z bajki, a starsi odnaleźć w sobie dziecko. W Kopenhadze wszystko stworzono tak, by było wygodne i ciekawe dla całej rodziny. Miłośnicy wzornictwa, z którego przecież Dania słynie, powinni wybrać się do Muzeum Sztuki Dekoracyjnej (ul. Bredgade 68), ale i dzieci będą miały tam co robić. Starsi nie tylko pokażą im urządzenia będące w użyciu w czasach ich młodości, ale także takie „śmieszne” wytwory, jak fotel zrobiony ze starych gazet. Dzieci nie tylko obcują z pięknym dizajnem, ale też uczą się, że recykling się opłaca. Nie lada atrakcją dla całej rodziny będą też z pewnością ok. 50-minutowe rejsy statkiem po kanałach (początek na Gammel Strand i Nyhavn, cena: 60 koron, dzieci 25 koron), tym bardziej że niektóre budynki ( jak nowa ikona Kopenhagi, czyli Biblioteka Królewska zwana Czarnym Diamentem) najokazalej prezentują się właśnie do strony wody. Chcecie poobcować z wybitną architekturą z lądu? Przejdźcie się wzdłuż nabrzeża Islands Brygge. Gdy będziecie podziwiać budynki po drugiej stronie kanału Sydhavnen, wasza latorośl może skorzystać z „naturalnego” (bo wydzielonego z kanału) basenu z wieżą do skoków w kształcie dziobu statku (basen już trafił do podręczników architektury). Nawet kopenhaskie metro zostało zaprojektowane jakby specjalnie dla dzieci. O szklanych ścianach bezpieczeństwa już wspominałem. Druga atrakcja to bezzałogowe pociągi. Korzystam z tego, siadając przy przedniej szybie pierwszego wagonu i obserwując, jak wjeżdżamy do tuneli i pokonujemy rozjazdy. W końcu nawet duzi chłopcy lubią się bawić kolejką. SZTUKA ŻYCIA No ale już słynąca z narkotyków i „wolnej miłości” Christiania na pewno nie jest dla maluchów! – powiecie. Może rzeczywiście dla dzieci poniżej pewnego wieku widok tej dzielnicy nie będzie obrazem zbyt budującym, choć według mnie „miasto Krystiana” jest dziś bardziej atrakcją turystyczną z malunkami na murach i stoiskami domorosłych rzemieślników niż twierdzą prawdziwej alternatywy. Bo i trudno mi myśleć o antysystemowym buncie, gdy widzę „hipisa” popijającego colę i pałaszującego pizzę w jednej z tutejszych sieciówek. Za to zdecydowanie radzę zabrać latorośl na spotkanie ze sztuką współczesną. Tak, tak, dobrze słyszeliście. Ta sztuka, dla dzieci najczęściej niestrawna, w wykonaniu Muzeum Louisiana w Humlebak na północ od Kopenhagi (dojazd kolejką podmiejską) potrafi być bardzo interesująca. Pomijam specjalną salę, gdzie szkraby mogą się wyżyć artystycznie, bo to w duńskich muzeach standard, ale warto docenić sam budynek. Parterowy pawilon, idealnie wtopiony w skarpę, z oknami do samej ziemi, powoduje, że granice między salami wystawowymi a ogrodem (zresztą pełnym rzeźb) są tu czysto umowne. Gdy więc turyści podziwiają rzeźby Giacomettiego, ich dzieci zjeżdżają na pupach ze skarpy, a potem, już wspólnie, obserwują statki i windsurferów w cieśninie Sund. Po jej drugiej stronie widać brzeg Szwecji. Baw się dobrze A jeśli już zdecydowaliśmy się na wycieczkę za miasto, to koniecznie wybierzmy się do Legolandu (czynne od 2 kwietnia do 31 października) w Billund, w środkowej Danii, ok. 250 km od Kopenhagi. Bilet kolejowy (w jedną stronę dla dorosłego od 380 koron) lepiej kupić na dworcu – rezerwacja przez stronę kolei www.dsb.dk jest bardziej skomplikowana niż książki najsłynniejszego duńskiego filozofa Kierkegaarda. Spory wydatek (999 koron za całodzienny karnet rodzinny) warto ponieść, bo czy można sobie wyobrazić większy raj dla dzieci niż miasteczko zbudowane w całości z klocków? Dziwna – choć przecież chwytliwa, skoro pamięta ją cały świat – nazwa Lego to skrót od dwóch duńskich słów: leg godt, czyli „baw się dobrze”. I rzeczywiście trudno w Legolandzie dobrze się nie bawić. Z klocków można zbudować niemal wszystko, więc mamy tu i domy (w tym najbardziej charakterystyczne budowle świata), i pływające statki. Po Billund raczej nie spodziewajcie się „eksponatów” do oglądania, których, broń Boże!, nie można dotykać. Tu dotykanie jest jak najbardziej wskazane! W strefie Duplo maluchy pobawią się samolotami czy kolejkami. Inna kolejka zabierze nieco starszych w krainę Indian, poszukiwaczy złota i kowbojów, gdzie czeka ich spływ łodzią (również przez wodospad). Są też oczywiście: zamek, przejażdżka podziemiami, kino 4D, sala z grami komputerowymi Lego czy Kraina Piratów. Patrząc na ceny w tutejszych restauracjach oraz w sklepie z pamiątkami, zastanawiam się, czy taką krainą nie jest czasami cały Legoland? No ale kto powiedział, że dobra zabawa jest tania? Kopenhaga - NO TO W DROGĘ CZAS: 3 Dni KOSZT: 1700 zł (w tym bilet lotniczy) INFO: Powierzchnia: na wschodnim wybrzeżu wyspy Zelandia. Ludność: 1,1 mln. Języki: duński, angielski powszechnie znany. Waluta: korona duńska; 1 DKK = 0,57 zł. Oprócz poniedziałku wielkanocnego bardzo uroczyście obchodzi się tu Wielki Piątek i Wielki Czwartek (w tym roku 5 i 6 kwietnia). Dniami wolnymi są też 4 maja (Dzień Modlitwy), 17 maja (Święto Wniebowstąpienia) oraz 27 i 28 maja (Zielone Świątki). Wejdziecie wtedy do muzeum, ale nie liczcie na czynne sklepy (poza dworcami kolejowymi). Prom: Stena Line dociera do portów w Szwecji, skąd do Kopenhagi można przedostać się innym promem lub mostem Öresund z Malmo (przejazd płatny 65 DKK). Polferries ma połączenie Świnoujście–Kopenhaga via Ystad. Prom wypływa ze Świnoujścia codziennie o 22.30, a przypływa na miejsce o 9.20 (dni powszednie) lub 11.15 (weekend). Polferries oferuje też dwudniową wycieczkę od 790 zł od osoby (prom, wyżywienie, hotel, opieka pilota­-przewodnika). Samolot: SAS lata do Kopenhagi z Katowic, Gdańska, Poznania i Wrocławia. Ceny: od 335 zł. LOT lata do Kopenhagi z Warszawy dwa razy dziennie – o 7.45 i 18.10, cena od 399 zł. Samochód: z Warszawy do Kopenhagi jest prawie 1 tys. km. Lepiej jechać przez Berlin niż Szczecin, bo wtedy większość trasy pokonujemy autostradami (z tym że trzeba dojechać do A2). Po centrum najlepiej poruszać się pieszo lub rowerem (w 125 oznaczonych miejscach do dyspozycji jest 3,5 tys. bicykli – wrzuca się kaucję 20 DKK, odbiera po oddaniu roweru). Pojedyncze bilety na autobus czy metro są dosyć drogie (nawet 36 DKK), lepszym rozwiązaniem jest kupno Karty Kopenhaskiej (1­dniowa – 199 DKK, 3­dniowa – 320 DKK), która uprawnia do korzystania z komunikacji, wstępu do wielu muzeów czy zniżek w niektórych restauracjach. NIEPEŁNOSPRAWNI Metro – dla turystów na wózkach: na stacje metra prowadzą windy, wejścia do wagonów są z poziomu peronu, kasowniki i automaty z biletami na wysokości 1,2 m; dla niewidzących: w podłogach są specjalne orientacyjne wypustki; dla niedosłyszących: zamykanie drzwi jest oznajmiane nie tylko sygnałem dźwiękowym, ale też świetlnym; dla alergików: specjalna strefa „bez psów”. Baza miejsc dostępnych dla turystów na wózkach jest tu: tbasen. dk (niestety tylko po duńsku). Hotel Ansgar, Colbjornsens gade 29, idealny dla rodzin z dziećmi, bo nie podaje się w nim alkoholu. Hot­dogi sprzedawane z ulicznych budek. Czemu duńskie parówki biją na głowę polskie? W Kopenhadze znajduje się najlepsza restauracja świata. Noma proponuje kuchnię „neonordycką” typu wędzony szpik, wodorosty, dzikie zioła. Miejsca trzeba rezerwować ze sporym wyprzedzeniem.
Prognozy raczej mizerne, czyli Szczyt Klimatyczny w Kopenhadze
W Kopenhadze trwa szczyt klimatyczny ONZ COP – 15, czyli doroczna Konferencja Stron Ramowej Konwencji ds. Zmian Klimatycznych ONZ. W negocjacjach kluczowych dla przyszłości życia na Ziemi większość uczestników zdaje już sobie sprawę z tego, że w rozwiązaniu problemu niekorzystnych zmian klimatycznych, zachodzących na naszej planecie, muszą współdziałać ze sobą wszystkie kraje świata, co jak wiadomo nie jest łatwe, gdyż ich interesy bywają skrajnie rozbieżne.
Takie np. emisje gazów cieplarnianych są problemem w skali światowej i nie wystarczy, by ograniczył je jeden lub nawet kilka krajów. Oczekiwany efekt może przynieść jedynie wspólne działanie całej społeczności międzynarodowej. W tej sytuacji nazywanie Polski trucicielem Europy i porównywanie jej do Chin jest mocno demagogicznym zabiegiem, gdyż nawet gdyby nasz kraj z dnia na dzień przestał całkowicie używać węgla, ropy i gazu, unieruchamiając tym samym cały swój przemysł, maszyny rolnicze i wszelkie pojazdy, to do końca stulecia wzrost temperatury byłby mniejszy zaledwie o 0,01 stopni C. Czyli efekt praktycznie żaden. Osiągnięcie konsensusu i to wbrew partykularnym interesom i działaniom szeregu grup nacisku, zainteresowanych utrzymaniem stanu obecnego, jest trudne i pomimo trwającego strajku głodowego aktywistów ekologicznych nie wiadomo, czy i tym razem skończy się na dyskusjach i deklaracjach nie wnoszących żadnych konkretów. Sceptycy uważają, że po raz kolejny negocjacje zakończą się fiaskiem i nie będzie twardych zobowiązań państw sygnatariuszy do wystarczającego ograniczenia redukcji emisji dwutlenku węgla, a państwa rozwinięte nie zadeklarują odpowiednio wysokich składek na rzecz Funduszu Adaptacyjnego, mającego pomagać krajom biednym w przygotowaniu się do skutków zmian klimatycznych, takich jak: powodzi, huraganów czy suszy. Złośliwi realiści, jak Dieter Helm, ekonomista z Oksfordu, zauważają, że jak na razie do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przyczynił się jedynie kryzys gospodarczy. Tekst: Agnieszka Budo