National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-08-06T07:56:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni
items: Zdumiewające odkrycie w skażonej kopalni. Te bakterie dosłownie jedzą radioaktywny uran
items: Co kryje Salina Turda? Kopalnia soli w Rumunii bez tajemnic
items: Najstarszy prawieloryb z terenu Polski ma 38 mln lat. Pływał w morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę
items: Polski unikat na liście UNESCO. Zwiedzanie podziemnego świata Rezerwatu Krzemionki
items: Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
items: To największa dziura wykopana przez człowieka w Polsce. Wygląda jak gigantyczna rana w krajobrazie
items: Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
items: To największe poradzieckie miasto-widmo. Workuta wygląda jak z horroru, a jej historia faktycznie go przypomina
items: Zjechałem pod ziemię i zostałem „turystą kopalnianym”. Czy to faktycznie hit Górnego Śląska?
items: Kiruna musiała ustąpić miejsca kopalni. Miasto stało się największym projektem relokacyjnym na świecie
items: Gdzie jest najgłębsza kopalnia w Polsce? Niestety, nie można jej zwiedzać
items: Ludzie zanieczyszczali środowisko już ponad 5 tys. lat temu. Naukowcy mają dowody
items: Centralia płonie od kilkudziesięciu lat. Niektórzy mieszkańcy nie opuścili swoich domów
items: Podwodny wodospad co roku przyciąga tłumy turystów. Czy istnieje naprawdę?
items: Wieliczka to historia i dziedzictwo ukryte pod ziemią. Każdy powinien ją odwiedzić choć raz w życiu
items: Tarnowskie Góry to miejsce niezwykłe. Czekają tu na was Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga
items: Podziemia z czasów budowy Wielkiej Piramidy otwarte dla zwiedzających. „To miejsce jest magiczne”
items: Gdyby nie kobalt, twój smartfon by nie działał. Cena tego metalu jest jednak wysoka
items: Cud w „kopalni śmierci”. Ich walkę o życie śledziła cała Polska
items: Kopalnia kredy w Mielniku nazywana jest „wielką białą dziurą w ziemi”. To jedyne takie miejsce w Polsce
items: Traveler 8/23
items: Czy wydobywanie cennych surowców z asteroid to następny krok w eksploracji kosmosu?
items: Gigantyczny diament znaleziony w Botswanie. Może być trzecim co do wielkości w historii
items: Zachwycające zdjęcie „złotych rzek” Amazonii. NASA wyjaśnia, co naprawdę się za nim kryje

Dokąd w Polsce uciec przed upałem? W tych miejscach przez cały rok jest najwyżej kilkanaście stopni
type: item
date: 2026-08-06T07:55:35.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: jaskinie
subject: kopalnia soli
subject: kopalnie
subject: kopalnie złota
subject: kraków
subject: polska
subject: upał
description: Kolejna fala upałów dotarła do Polski, a w części kraju termometry mogą pokazać nawet 40 st. C. W takich warunkach wielu z nas szuka sposobu, by choć na chwilę uciec od skwaru. Nie trzeba jednak wyjeżdżać za granicę ani zamykać się w klimatyzowanych pomieszczeniach. W Polsce nie brakuje miejsc, w których przez cały rok panuje temperatura wynosząca zaledwie kilkanaście stopni.
encoded: Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej wydał ostrzeżenia przed upałami dla niemal całej Polski. Najwyższym, trzecim stopniem alertu objęto znaczną część południa i centrum kraju, natomiast ostrzeżenia drugiego stopnia obowiązują m.in. w województwach lubuskim, wielkopolskim, kujawsko-pomorskim oraz na części Pomorza Zachodniego i Podlasia. Gdy temperatury na zewnątrz przekraczają 35, a miejscami mogą zbliżyć się nawet do 40 st. C, warto poszukać miejsc, w których panuje naturalny chłód. Jaskinie, kopalnie, podziemne trasy turystyczne czy dawne sztolnie przez cały rok utrzymują temperaturę na poziomie około 8-14 st. C, oferując nie tylko wytchnienie od upału, ale także możliwość poznania niezwykłych zakątków Polski. Kopalnia Guido w Zabrzu. 320 metrów pod ziemią nawet latem jest chłodno Jedną z najbardziej niezwykłych atrakcji Górnego Śląska jest Kopalnia Guido w Zabrzu, gdzie można zjechać autentyczną windą górniczą nawet 320 metrów pod ziemię. Na tej głębokości przez cały rok panuje temperatura około 13–16 st. C, a specyficzny mikroklimat stanowi przyjemną odmianę od letnich upałów. Trasa prowadzi przez oryginalne wyrobiska, w których zachowano maszyny, urządzenia i wyposażenie wykorzystywane przez górników jeszcze kilkadziesiąt lat temu. Zwiedzający mogą zobaczyć pracujące kombajny górnicze, przejść wąskimi chodnikami oraz poznać realia jednej z najtrudniejszych profesji przemysłowych. Dodatkową atrakcją jest najwyżej położony podziemny pub w Europie. Kopalnia Soli w Wieliczce. Pod ziemią przez cały rok panuje przyjemny chłód Wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Kopalnia Soli w Wieliczce od wieków zachwyca nie tylko historią, ale również wyjątkowym mikroklimatem. Na trasie turystycznej temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie około 14-16 st. C, dzięki czemu zejście pod ziemię przynosi wyraźną ulgę nawet podczas największych upałów. Zwiedzanie rozpoczyna się od pokonania ponad 350 schodów prowadzących kilkadziesiąt metrów pod powierzchnię. …

zdj-2026-08-04T141922.346-25e28d2.jpg
width: 5120
height: 3410

Zdumiewające odkrycie w skażonej kopalni. Te bakterie dosłownie jedzą radioaktywny uran
type: item
date: 2026-07-15T07:39:14.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Nauka
subject: badania naukowe
subject: bakterie
subject: kopalnie
subject: niemcy
subject: odpady
subject: uran
description: W dawnej niemieckiej kopalni naukowcy odkryli niezwykłe, „uranożerne” bakterie. Karmiąc się glicerolem, potrafią w 130 dni usunąć z wody aż 95% promieniotwórczego uranu, wiążąc go w bezpiecznej formie. To może być nowa nadzieja dla wielu zanieczyszczonych miejsc na całym świecie.
encoded: Wismut GmbH Schlema-Alberoda niegdyś była jedną z największych kopalni uranu. Po upadku komunizmu i zjednoczeniu Niemiec została zamknięta w 1990 roku, pozostawiając po sobie skażone środowisko. Korytarze zalała woda, która z czasem stała się niebezpiecznie zanieczyszczona uranem, przez co kopalnia wymagała stałego nadzoru i wysiłków, by opanować skażenie. Nowe badania dowodzą jednak, że w tej trującej wodzie żyją bakterie, którym radioaktywny uran nie tylko nie przeszkadza, ale wręcz jest dla nich pożywką. Pożyteczne mikroby niemal całkowicie oczyściły skażoną wodę. To historia trochę podobna do odkrycia żywiących się promieniowaniem grzybów z Czarnobyla. Uranożerna kompania z niemieckiej kopalni Mikrobiolodzy i ekolodzy z laboratorium badawczego Helmholtz-Zentrum Dresden-Rossendorf oraz Uniwersytetu w Granadzie opisali metabolizm uranożernych bakterii w artykule naukowym opublikowanym w „Nature Communications”. – Nasze badania potwierdzają, że bakterie mają zdolność do metabolizowania uranu, jeśli tylko mają dostęp do glicerolu jako źródła węgla – tłumaczy Evelyn Krawczyk-Bärsch z HZDR, jedna z autorek pracy. Nie był to jeden gatunek bakterii, ale cały podziemny ekosystem. W przekształcaniu uranu brały udział m.in. bakterie redukujące siarczany, głównie rodzaje Desulfobulbus (14% społeczności) oraz Desulfovibrio (1,05%). Z kolei bakterie fermentacyjne odgrywały kluczową rolę w przetwarzaniu glicerolu na octany i mleczany, które służyły jako pożywienie dla bakterii wiążących uran. Jak badano zdolności niezwykłych mikroorganizmów? Krawczyk-Bärsch z zespołem eksperymentowali na próbkach wody pobranych z kopalni, zawierających naturalnie występujące tam bakterie. Są one zdolne do przetrwania na głębokości około 2000 metrów przy minimalnym dostępie do tlenu. Kiedy do wody dodali glicerolu, bakterie przekształciły obecny w niej toksyczny uran do stabilnej formy pięciowartościowej, o wysokim stopniu utlenienia. Taka zmiana wpływa na sposób wiązania się uranu z innymi pie…

Formation-of-different-nanoparticles-in-the-cell-membranes-of-bacteria-from-mine-water-aa38d2e.png
width: 2126
height: 2126

Co kryje Salina Turda? Kopalnia soli w Rumunii bez tajemnic
type: item
date: 2026-05-30T09:31:39.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: atrakcje turystyczne
subject: kopalnia soli
subject: kopalnie
subject: rumunia
description: Salina Turda to dobrze zachowana kopalnia soli w Rumunii, udostępniona zwiedzającym. W podziemnych komorach wciąż widoczne są ślady pracy górników, uzupełnione o rozwiązania pozwalające na komfortowe poruszanie się po całym obiekcie. Kopalnia soli Turda jest dziś uznawana za jedną z najciekawszych atrakcji regionu i przykład udanej rewitalizacji dziedzictwa przemysłowego.
encoded: Spis treści: Historia wydobycia soli w Turdzie Struktura kopalni i kluczowe przestrzenie Funkcja zdrowotna – znaczenie haloterapii Turystyka i sposób udostępnienia obiektu Kopalnia jest szczególnie chętnie odwiedzana przez osoby zainteresowane historią, geologią czy architekturą podziemną. Jednocześnie pozostaje dostępne dla szerokiego grona odwiedzających, co pokazuje, że sposób jego udostępnienia dobrze przemyślano. Historia wydobycia soli w Turdzie Pierwsza udokumentowana wzmianka o kopalni pochodzi z 1271 roku, choć eksploatacja złóż mogła rozpocząć się wcześniej. W średniowieczu sól była surowcem strategicznym, a jej wydobycie w Turdzie stanowiło istotny element gospodarki regionu Siedmiogrodu w dzisiejszej Rumunii. Obecny układ przestrzenny kopalni ukształtował się w dużej mierze pod koniec XVII wieku. W XIX wieku zaczęły jednak ujawniać się ograniczenia technologiczne – przestarzałe metody eksploatacji oraz rosnąca konkurencja doprowadziły do spadku wydajności. W efekcie kopalnia została zamknięta w 1932 roku. W czasie II wojny światowej pełniła funkcję schronu, a w kolejnych dekadach była wykorzystywana m.in. jako magazyn. Funkcja turystyczna pojawiła się w drugiej połowie XX wieku, natomiast pełną adaptację do współczesnych potrzeb rozpoczęto w 2008 roku. Struktura kopalni i kluczowe przestrzenie Układ kopalni tworzy system komór i galerii powstających na przestrzeni kilku stuleci. Ich zróżnicowanie pokazuje, jak na przestrzeni czasu zmieniały się metody wydobycia soli. Mina Rudolf – przestrzeń o największej skali adaptacji Mina Rudolf to ostatnia eksploatowana komora i jednocześnie główna przestrzeń udostępniona turystom. Jej imponujące wymiary (około 42 metry głębokości, 80 metrów długości i 50 metrów szerokości) pozwoliły na wprowadzenie funkcji rekreacyjnych. Zachowano przy tym istotne elementy dokumentujące historię wydobycia, takie jak oznaczenia poziomów eksploatacyjnych. Współczesne wyposażenie obejmuje m.in. amfiteatr, kręgielnię, boisko sportowe o…

salina-turda-bb4eac4.jpg
width: 1799
height: 1200

Najstarszy prawieloryb z terenu Polski ma 38 mln lat. Pływał w morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę
type: item
date: 2026-05-19T12:17:57.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: kopalnie
subject: Lubelskie
subject: morze
subject: oceany
subject: paleontologia
subject: ssaki
subject: wieloryby
description: Dziś Lubelszczyzna kojarzy się z malowniczymi polami, ale przed milionami lat teren ten pokrywały głębiny morskie. Naukowcy ogłosili właśnie niezwykłe odkrycie, dokonane na terenie kopalni bursztynu niedaleko Lubartowa. Są to najstarsze znane z terenu Polski szczątki walenia.
encoded: Można śmiało napisać, że odkryto najstarszego na naszych terenach prawieloryba. Chociaż nie był zbyt duży, bo nie przypominał dzisiejszych przedstawicieli tego gatunku. Miał smukłe, wydłużone ciało, nie posiadał jeszcze grubej warstwy tłuszczu i miał widoczne tylne płetwy. – Gdybyśmy cofnęli się w czasie i zobaczyli to zwierzę, mogłoby nam się skojarzyć raczej z morskim gadem niż z dzisiejszym wielorybem – wyjaśnia paleontolog z Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego dr Daniel Tyborowski, który kierował analizami skamieniałości. Skarb ukryty w osadach bursztynu Przez lata Polska pozostawała „białą plamą” na mapie znalezisk eoceńskich waleni, które znano jedynie z terenów Niemiec i Ukrainy. Sytuacja zmieniła się dzięki odkryciu dr. Lucjana Gazdy w kopalni bursztynu pod Lubartowem. W formacji Siemień, datowanej na około 38 milionów lat (późny eocen), odnaleziono fragment lewej żuchwy. Szczątki spoczywały w piaskach glaukonitowych, które miliony lat temu osadzały się w płytkim morzu pokrywającym dzisiejszą Lubelszczyznę. Mały rybożerca pod lupą naukowców Analiza fragmentu szczęki wykazała charakterystyczny układ zębodołów dla zębów dwukorzeniowych oraz zagęszczoną strukturę kości, co typowe jest dla ssaków wtórnie przystosowanych do życia w wodzie. Okazało się, że „polski” pra-waleń był niewielki – osiągał od 1,7 do 2,1 metra długości, co czyni go porównywalnym do dzisiejszych delfinów. Znalezisko opisano właśnie na łamach czasopisma „The Anatomical Record”. Życie w eoceńskim morzu Odkryty waleń zamieszkiwał specyficzne środowisko – płytki korytarz morski łączący basen Morza Północnego z wodami wschodniej Europy. Nie była to jednak bezpieczna przystań. Współwystępujące w tych samych osadach liczne zęby rekinów, takich jak Otodus czy Striatolamia, sugerują, że mały ssak musiał umykać przed potężnymi drapieżnikami osiągającymi nawet 9 metrów długości. Sam prawdopodobnie polował na ławice drobnych ryb w strefach przybrzeżnych, gdzie rzeki uchodziły do morza. Polska …

FABRIC-KOLAZ-32-58cc06f.jpg
width: 1575
height: 1050

Polski unikat na liście UNESCO. Zwiedzanie podziemnego świata Rezerwatu Krzemionki
type: item
date: 2026-04-30T12:40:34.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Traveler
subject: archeologia
subject: kamień
subject: kopalnie
subject: pradzieje
subject: wykopaliska
description: Marzysz o podróży w czasie? W Krzemionkach Opatowskich jest to możliwe. Kilkusetmetrowa podziemna trasa turystyczna wiedzie wzdłuż chodników kopalnianych wykonanych tysiące lat temu. To jedyny taki obiekt na świecie otwarty dla szerszej publiczności. Będzie dostępny również w czasie majówki.
encoded: Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki to jeden z najbardziej niezwykłych obiektów na mapie Polski, położony w miejscowości Sudół niedaleko Ostrowca Świętokrzyskiego. To unikatowy w skali światowej kompleks neolitycznych kopalń krzemienia pasiastego, które funkcjonowały około 3900–1600 lat p.n.e. Miejsce to zostało odkryte w 1922 roku przez geologa Jana Samsonowicza. Jego znalezisko zapoczątkowało wieloletnie badania archeologiczne. Wyjątkowość Krzemionek potwierdza wpis na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO w 2019 roku oraz status Pomnika Historii. Podziemna trasa i „Władcy krzemienia” Główną atrakcją muzeum jest trasa turystyczna o długości około 1,5 km, z której kilkusetmetrowy fragment prowadzi pod ziemią. Jest to jedyny taki obiekt na świecie udostępniony dla szerokiej publiczności, prezentujący autentyczny krajobraz pokopalniany sprzed ponad 5000 lat. Zwiedzający mogą podziwiać świetnie zachowane wyrobiska, w których neolityczni górnicy drążyli tunele w poszukiwaniu cennego krzemienia pasiastego. Integralną częścią wizyty jest multimedialna wystawa stała „Władcy krzemienia”. Przybliża życie codzienne i zaawansowaną technikę ludzi epoki kamienia. Podziemne modły i sacrum kopalni Wierzenia dawnych górników stanowiły nierozerwalną część ich pracy, a kopalnia, zdaniem części archeologów, była postrzegana jako przestrzeń kontaktu ze światem bogów. Krzemień, sypiący iskrami przy uderzeniu, utożsamiano z „ogniem życia”, co nadawało mu magiczne znaczenie. Niektóre komory kopalni mogły pełnić funkcję podziemnych świątyń, w których odbywały się obrzędy inicjacyjne dla młodych górników. Na wapiennych ścianach odnaleziono zagadkowe rysunki wykonane węglem drzewnym, takie jak wizerunki byczych łbów, stóp bóstw opiekuńczych czy schematycznie ukazane modlące się postaci. Symbole te być może miały zapewniać boską protekcję podczas niebezpiecznej pracy, chroniąc przed zawaleniem stropów czy zalaniem wyrobisk. Rekonstrukcja osady i rezerwat przyrody Na powierzchni rezerwa…

krzemionki-4584cd6.jpg
width: 1800
height: 1200

Archeolodzy odkryli dowody na międzynarodową wymianę sprzed tysięcy lat. Odległość robi wrażenie
type: item
date: 2026-02-24T08:38:05.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: archeologia
subject: hiszpania
subject: kopalnie
subject: pradzieje
subject: skandynawia
description: Archeolodzy odkryli nieznane pradziejowe kopalnie miedzi w Hiszpanii. Wydobywanie rud w tak wczesnym okresie nie jest dla archeologów niczym zaskakującym. Ale w tym przypadku miedź trafiała do miejsca odległego o tysiące kilometrów!
encoded: Często panuje przekonania, że globalizacja rozpoczęła się w ostatnich stuleciach, ale z roku na rok archeolodzy mają coraz więcej dowodów na to, że sięga ona zdecydowanie głębiej w historię człowieka. Wiadomo, że jakiś rodzaj wymiany produktów prowadziły wielkie cywilizacje – egipska czy mezopotamska, a później – rzymska. W cieniu pozostają pradziejowe społeczności niepiśmiennej Europy. Ale okazuje się, że i one powiązane były między sobą różnego rodzaju dalekosiężnymi kontaktami. Epoka brązu – epoka zmian Trudno podać dokładną datę, kiedy nastała epoka brązu, bo było to uzależnione od miejsca. W Europie można mówić o przedziale od 3000 do 900 roku p.n.e. To czasy pojawienia się wyrobów z brązu na dużą skalę. Obiekty z tego stopu były symbolem statusu społecznego w coraz bardziej zhierarchizowanych społeczności. Ale żeby posiadać i wykonać takie przedmioty, niezbędny był dostęp do złóż rudy miedzi. Nie wszędzie były one łatwo osiągalne ze względu na uwarunkowania geologiczne. Kopalnie miedzi w Hiszpanii Zespół badaczy ze szwedzkiego Uniwersytetu w Göteborgu poinformował właśnie o zlokalizowaniu w Estremadurze w południowo-zachodniej Hiszpanii sześciu nieznanych do tej pory pradziejowych kopalni z epoki brązu. W sumie zadokumentowano sześć stanowisk archeologicznych. Wychodnie rud są różnorodne – są to zarówno mniejsze obszary wydobywcze, jak i rozległe odkrywkowe kopalnie. Szczególnie godna uwagi była jedna kopalnia, w której odkryto około 80 kamiennych siekier z rowkami – narzędzi używanych do kruszenia i przetwarzania rudy. Dzięki nim wiadomo, w jakiej epoce dochodziło do wydobycia rudy. Dowody na powiązania międzynarodowe Prof. Johan Ling z Uniwersytetu w Göteborgu od lat zajmuje się tematyką wyrobów z brązu w pradziejowej Europie. Z prowadzonych przez archeologów badań izotopowych tych artefaktów odkrywanych w Skandynawii wynika, że rudy, z których je wykonano, pochodzą również z Półwyspu Iberyjskiego. – Nowo odkryte kopalnie z epoki brązu, zidentyfikowane w cią…

shutterstock2465499165-2d6a50a.jpg
width: 6240
height: 4160

To największa dziura wykopana przez człowieka w Polsce. Wygląda jak gigantyczna rana w krajobrazie
type: item
date: 2026-01-28T12:25:00.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: ciekawostki
subject: fakty i mity
subject: Go Poland
subject: kopalnie
subject: podróże
subject: polska
subject: Travel
subject: węgiel
subject: wycieczki
subject: zwiedzanie
description: Największa dziura w ziemi w Polsce przyciąga nie tylko geologów, ale i zwykłych turystów. Nie każdy wie, jak potężna jest to konstrukcja i co się z nią stanie po zakończeniu wydobycia. Kopalnię odkrywkową węgla brunatnego można oglądać w samym centrum naszego kraju.
encoded: Spis treści: Rozmiary, które przytłaczają Węgiel brunatny sprzed milionów lat Maszyny jak z innego świata Od kopalni do prądu: energetyczne serce kraju Czy naprawdę „widać ją z kosmosu”? Turystyka industrialna i doświadczenie „z wnętrza ziemi” Co dalej z Bełchatowem? „Jestem w Mordorze” – myślę, rozglądając się nerwowo i oczekując pojawienia się armii złowrogich postaci. Na horyzoncie wznoszą się kominy elektrowni, z których unoszą się białe obłoki – nie dymu, a najczęściej pary wodnej. Krajobraz wokół przypomina scenografię z filmu science fiction: ogromne ściany ziemi, szarozielona mozaika taśmociągów i koparek, a wszystko tonie w pylistym powietrzu i charakterystycznej ciszy industrialnego kolosa. Rozmiary, które przytłaczają Znajduję się w miejscu, które zyskało przydomek „największa dziura w ziemi” – w kopalni odkrywkowej węgla brunatnego Bełchatów, uznawanej za największy tego typu obiekt w Polsce i jedną z największych kopalni w Europie. To technologiczne monstrum, które fascynuje zarówno swoją skalą, jak i wpływem na środowisko oraz gospodarkę energetyczną kraju. Kopalnia Bełchatów rozciąga się na długość około 12 km, ma 3 km szerokości i osiąga głębokość do 310 metrów w najgłębszych punktach. Jej całkowita powierzchnia to ponad 3,5 tys. ha. Dla wyobrażenia: na tym obszarze zmieściłoby się nawet 5 tysięcy boisk piłkarskich! Dno odkrywki leży setki metrów poniżej poziomu otaczającego terenu – człowiek na jego tle wydaje się mikroskopijny. Węgiel brunatny sprzed milionów lat Wydobycie surowca poprzedza usunięcie grubych warstw nadkładu – czyli ziemi i skał, które zalegają nad złożem. W Bełchatowie ten nadkład ma nawet 150 metrów grubości. Dopiero pod nim znajduje się to, po co istnieje ta gigantyczna operacja – węgiel brunatny, czyli sprasowane szczątki roślinne sprzed około 20 milionów lat. Zdarza się, że podczas prac wydobywczych odnajdywane są pozostałości roślinne, np. fragmenty dawnych drzew – sekwoi, iglastych, włókien pni. Nie brakuje także odkryć paleo…

belchatow-GettyImages-882950382-61cb836.jpg
width: 5580
height: 3720

Odkryto największy szafir gwiaździsty świata. Ma 3563 karaty, właśnie zaprezentowano go na Sri Lance i... można go kupić
type: item
date: 2026-01-20T11:00:37.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Przyroda
subject: kamień
subject: kopalnie
subject: skarby
subject: sri lanka
description: W Kolombo na Sri Lance zaprezentowano właśnie „Star of Pure Land”, czyli największy na świecie purpurowy szafir gwiaździsty. Okrągły kamień jest wart ponad 300 mln dolarów.
encoded: Pochodzący z Rathnapura kamień wywołał niemałe poruszenie. Nie co dzień widzi się szafir, który waży imponujące 3563 karaty. W Kolombo zorganizowano specjalną pokazową galę, która przyspieszyła bicie serca nie tylko miłośników kamieni szlachetnych, ale także ekspertów z całego świata. Właściciele kamienia, którzy pragną pozostać anonimowi, zapowiedzieli, że są gotowi go sprzedać. Kamień wydobyto w „mieście klejnotów” Olbrzymi purpurowy szafir gwiaździsty (będący odmianą korundu) został odkryty w 2023 roku w jednym z wyrobisk w okolicach Rathnapura – miejscowości nazywanej „miastem klejnotów”. Skąd to miano? To właśnie stamtąd pochodzi wiele słynnych kamieni szlachetnych, a miejscowe kopalnie słyną z wyjątkowych znalezisk. Szafir zaprezentowano publicznie po raz pierwszy w minioną sobotę, a wydarzeniu na Sir Lance towarzyszył temu gemmolog – specjalista od klejnotów – Ashan Amarasinghe. Podkreślił on wyjątkowość kamienia, zwracając uwagę na jego rzadki efekt asteryzmu. Co czyni ten szafir wyjątkowym? Rozmiar to nie wszystko Według gemmologa „Star of Pure Land” jest największym udokumentowanym naturalnym purpurowym szafirem gwiaździstym. Kamień jest okrągły, i chociaż został wypolerowany, to zachował naturalne cechy. Jego najbardziej wyjątkową właściwością jest jednak dobrze widoczny efekt asteryzmu – zjawiska optycznego przypominającego gwiazdę. W kamieniu mieni się aż sześć wyraźnych promieni – coś niezwykle rzadkiego. Chociaż zachwyca rozmiarem, to właśnie dzięki asteryzmowi uznaje się go za unikat na skalę światową. Kamień uzyskał certyfikaty dwóch niezależnych laboratoriów potwierdzające jego autentyczność i wyjątkowe właściwości. Wartość szafiru przyprawia o zawrót głowy Wartość „Star of Pure Land” została oszacowana przez międzynarodowych rzeczoznawców na minimum 300 mln dolarów. Niektóre szacunki mówią nawet o 400 mln. To sprawia, że kamień ten staje się potencjalnie najdroższym szafirem świata. Wydobycie kamieni szlachetnych: ryzykowna gra na granicy etyki Sr…

EN016708101685-ced7145.jpg
width: 7163
height: 4775

To największe poradzieckie miasto-widmo. Workuta wygląda jak z horroru, a jej historia faktycznie go przypomina
type: item
date: 2026-01-19T06:56:56.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: arktyka
subject: kopalnie
subject: rosja
subject: zsrr
description: W zamarzniętych na kość mieszkaniach w szafach wciąż wiszą ubrania, na ścianach wiszą rodzinne zdjęcia, w kredensach stoi szkło a na regałach książki. Opuszczone, pełne śniegu i lodu bloki bez szyb, kopalnie i maszyny, wyglądają jak lokacje gry komputerowej – i faktycznie, trafiły do kilku gier. A jednak, wbrew wszystkiemu, Workuta wciąż żyje i mieszka tu kilkadziesiąt tysięcy ludzi.
encoded: Spis treści: Jedno z najzimniejszych miejsc Europy – klimat Workuty Bogactwa naturalne i obozy pracy Czarne złoto Arktyki: kopalnie Workuty Workuta dziś: miasto cieni i „zakładnicy” Północy Workuta w popkulturze: gry i urbex Położona 160 kilometrów na północ od koła podbiegunowego, Workuta wygląda jak najbardziej przygnębiające miejsce na świecie. To miasto, które powstało na fundamencie niewolniczej pracy – na początku lat 50. XX wieku w kilkunastu obozach przebywało ponad 70 tysięcy ludzi, w tym Polacy. Po ich likwidacji, pod koniec lat 80. w Workucie mieszkało ponad sto tysięcy ludzi, dziś – niecałe 50. Powoli lecz nieubłaganie staje się ona miastem-widmem, z tysiącami opuszczonych mieszkań. Jedno z najzimniejszych miejsc Europy – klimat Workuty Panuje tu klimat subarktyczny, charakteryzujący się krótkim, chłodnym latem oraz ekstremalnie długą i śnieżną zimą. Trwa ona od ośmiu do dziesięciu miesięcy, a średnia temperatura w lutym spada do około minus 20°C. To właśnie w Workucie odnotowano rekordowo niską dla kontynentu europejskiego temperaturę minus 52 st. Celsjusza. Noc polarna trwa od 17 do 27 grudnia, natomiast dzień polarny od 30 maja do 14 lipca. Otoczenie miasta to monotonna, pozbawiona lasów tundra, której grunt przez większą część roku skuwa wieczna zmarzlina. Latem rozmarza na głębokość zaledwie kilkudziesięciu centymetrów, zamieniając okolicę w podmokłe bagno, nad którym unoszą się chmary komarów i niezwykle agresywnych meszek. To właśnie w tym niegościnnym krajobrazie Sowieci postanowili zbudować jeden ze swoich najstraszniejszych i najważniejszych kompleksów obozowych. Bogactwa naturalne i obozy pracy Historia Workuty jest nierozerwalnie związana z Gułagiem – systemem obozów pracy przymusowej w ZSRR. Wszystko zaczęło się w 1930 roku, gdy odkryto bogate złoża węgla. Już rok później przybyli tu pierwsi więźniowie, którzy w nieludzkich warunkach budowali podwaliny pod przyszły przemysł. W 1938 roku utworzono Workutłag, który z czasem stał się jednym z n…

workuta-876276e.jpg
width: 5472
height: 3648

Zjechałem pod ziemię i zostałem „turystą kopalnianym”. Czy to faktycznie hit Górnego Śląska?
type: item
date: 2025-10-31T07:00:43.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: katowice
subject: kopalnie
subject: polska
subject: śląsk
subject: turystyka
subject: zabrze
subject: zwiedzanie
description: Według niektórych źródeł węgiel na Śląsku wydobywano już w XVI wieku, a inne surowce – takie jak srebro – nawet wcześniej. Chociaż historyczne kopalnie z epoki przemysłowej dawno już nie pełnią swojej pierwotnej funkcji, to rozległe podziemne labirynty udostępnione są do zwiedzania, pielęgnując historię o fedrujących hajerach. Zszedłem na szychtę i sprawdziłem, czy faktycznie warto je odwiedzić.
encoded: Jest wiele powodów, by odwiedzić Górny Śląsk, ale coraz bardziej modna – również wśród zagranicznych gości – jest tzw. „turystyka kopalniana”. Ten region Polski to perła epoki przemysłowej, który głęboko pod ziemią skrywa setki kilometrów wydrążonych korytarzy: także sprzed wieków. Czy warto wybrać się na zwiedzanie kopalni i czy to atrakcja dla każdego? Przekonałem się na własnej skórze i – wytarłszy ręce z węgla – opowiadam. 1. Kopalnia Guido w Zabrzu Zwiedzanie zacząłem z grubej rury – wybrałem się na najgłębiej położoną trasę turystyczną w górnictwie węglowym w Polsce. Znajduje się ona w zabytkowej kopalni Guido w Zabrzu, która swoją nazwę przyjęła od dawnego właściciela, pruskiego magnata i przemysłowca, hrabiego Guido Henckela von Donnersmarcka. Jej początki sięgają 1855 roku. Już zjazd autentyczną sztolą – czyli rodzajem ciasnej windy-klatki, której do tej pory używają górnicy w czynnych kopalniach – na głębokość 320 metrów przyspieszył bicie mojego serca. A był to dopiero początek. Podziemna wędrówka w akompaniamencie opowieści przewodnika naprawdę przeniosła mnie do początku XX wieku, a prezentacja używanych w kopalni olbrzymich maszyn… cóż, wywołała niemałą ekscytację. Zdziwiło mnie też to, że na tak dużej głębokości było względnie ciepło. Reszta musi pozostać tajemnicą, nie chcę psuć niespodzianki. Oprócz klasycznego zwiedzania w kopalni Guido można także wziąć udział w tzw. „Podziemnej Szychcie”, podczas której poczujecie się jak prawdziwi górnicy – z pełnym ekwipunkiem i strojem sztygarskim w najgłębszych rejonach kopalni – oraz w „Mrokach Kopalni”: specjalnej trasie przygotowanej dla osób sprawnych fizycznie, która prowadzi do porzuconej ponad dwadzieścia lat temu, skąpanej w ciemności kopalni węglowej. 2. Sztolnia Królowa Luiza Niedaleko Kopalni Guido znajduje się Sztolnia Królowa Luiza, która w tym roku otrzymała prestiżowe miano „Cudu Polski” w plebiscycie „National Geographic Traveler”. To jeden z najciekawszych obiektów industrialnych w Europie – …

FABRIC-KOLAZ-32-17-6ed35e7.jpg
width: 2700
height: 1800

Kiruna musiała ustąpić miejsca kopalni. Miasto stało się największym projektem relokacyjnym na świecie
type: item
date: 2025-04-06T07:54:56.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: kopalnie
subject: miasta
subject: środowisko
subject: szwecja
description: Kiruna to swoisty paradoks. Miasto narodziło się i żyje dzięki kopalni, ale przez kopalnię nie może dalej funkcjonować, przynajmniej nie w lokalizacji, w której znajduje się obecnie. Przemysłowy moloch nieustannie się rozrasta, co stwarza coraz większe zagrożenie dla mieszkańców. Jakie plany wobec Kiruny ma rząd Szwecji? Na to i inne pytania odpowiadamy poniżej.
encoded: Spis treści: Informacje o Kirunie Decyzja o przeniesieniu Kiruny Plan przeprowadzki Ciekawostki o Kirunie Wiele miast, miasteczek i wsi musiało przepaść, by giganci przemysłu mogli kontynuować swoją działalność. Przykładów nie trzeba szukać daleko. Weźmy choćby Ujków Stary, niewielką wieś w województwie małopolskim, która dosłownie zniknęła z powierzchni ziemi w następstwie wydobycia metodą na zawał rud cynkowo-ołowiowych. Takich miejscowości jest znacznie więcej, ale szwedzka Kiruna nie podzieli ich losu. Informacje o Kirunie Kiruna jest największym miastem w szwedzkiej części Laponii i najdalej wysuniętym na północ zamieszkanym obszarem Szwecji. Tereny miasta rozpościerają się w regionie Norrbotten, w malowniczym sąsiedztwie jeziora Luossajärvi i gór Kiirunavaara i Luossavaara. Na pierwszy rzut oka nic nie wskazuje, że Kiruna jest też siedzibą największej podziemnej kopalni rudy żelaza. Panuje tam typowo skandynawski ład i porządek. W mieście działa duży ośrodek sportów zimowych. Centrum stanowi skupisko ciekawych zabytków, a w pobliżu miasta znajduje się Park Narodowy Abisko. Oprócz mieszkańców, na ulicach można spotkać turystów, którzy w Kirunie chcą doświadczyć życia za kołem podbiegunowym, gdzie czas płynie inaczej niż na innych szerokościach geograficznych. A jednak przemysłowy moloch działa tam od początku XX wieku i właśnie przez to do miasta przylgnęło jeszcze jedno „naj”. W 2004 roku Kiruna stała się największym i najradykalniejszym przedsięwzięciem relokacyjnym na świecie. Naturalne bogactwo Kiruny Pod górami Kiirunavaara i Luossavaara znajdują się jedne z największych na świecie złóż rudy żelaza. Znajdują się na głębokości około 2 km i mierzą około 4 km długości i do 120 m grubości. Roczne wydobycie surowca przekracza 27 mln ton, co stanowi około 80 proc. produkcji w całej Unii Europejskiej. Eksploatacją podziemnych pokładów zajmuje się szwedzki koncern LKAB (Luossavaara Kiirunavaara Aktiebolag). Pierwsze górnicze osady utworzono tam już pod koniec XIX …

kiruna-b0b9170.jpg
width: 1000
height: 667

Gdzie jest najgłębsza kopalnia w Polsce? Niestety, nie można jej zwiedzać
type: item
date: 2025-03-24T07:56:44.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Go Poland
subject: kopalnia soli
subject: kopalnie
subject: polska
description: Najgłębsza kopalnia w Polsce? Wszystko zależy od tego, czy pytamy o najgłębszą kopalnię przemysłową, czy o taką, którą można również zwiedzać. Inna kwestia to rozróżnienie, czy chodzi o kopalnię soli, czy węgla. Znamy odpowiedzi na wszystkie te pytania. Zejdźmy pod ziemię.
encoded: Spis treści: Gdzie jest najgłębsza kopalnia w Polsce? Najgłębsza kopalnia soli w Polsce Najgłębsza kopalnia węgla w Polsce Kopalnie do zwiedzania w Polsce Najgłębsza kopalnia w Polsce pozostaje zamknięta dla zwiedzających, ale to niejedyny kompleks podziemnych korytarzy, jaki możemy eksplorować. W naszym kraju znajduje się wiele imponujących kopalni. To nie powinno dziwić, biorąc pod uwagę bogate tradycje górnicze Polaków. Gdzie jest najgłębsza kopalnia w Polsce? Najgłębszą kopalnią w Polsce jest Kopalnia Węgla Kamiennego „Budryk”. To jedna z najnowocześniejszych kopalni w Polsce, położona w Ornontowicach na Górnym Śląsku. Została założona w latach 70. XX wieku i rozpoczęła działalność w 1979 roku. Kopalnia nosi imię Józefa Budryka – zasłużonego inżyniera górnictwa i działacza społecznego. „Budryk” należy do Jastrzębskiej Spółki Węglowej (JSW) i specjalizuje się w wydobyciu węgla koksowego typu 35. Jest on kluczowym surowcem dla przemysłu stalowego. Złoża sięgające ponad 1300 metrów czynią kopalnię jedną z najgłębszych w Polsce. Dzięki zaawansowanym technologiom wydobycia i efektywnemu zarządzaniu „Budryk” odgrywa istotną rolę w polskim przemyśle górniczym, dostarczając surowiec zarówno na rynek krajowy, jak i międzynarodowy. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/12/BudrykIIIundI-2d1a282.jpg" width="2147" height="1476" alt="Jaka jest najgłębsza kopalnia w Polsce?, fot. Klaumich49 - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=58468128" title="Jaka jest najgłębsza kopalnia w Polsce?, fot. Klaumich49 - Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=58468128" /> Kopalnia znana jest z wprowadzania nowoczesnych rozwiązań technologicznych, w tym zaawansowanych systemów transportu materiałów oraz automatyzacji procesów wydobywczych. Szczególną uwagę zwraca na bezpieczeństwo pracy oraz ochronę środowiska, inwestując w projekty ograniczające emisję metanu i innych gazów cieplarni…

najglebsza-kopalnia-384ff86.jpg
width: 1200
height: 600

Ludzie zanieczyszczali środowisko już ponad 5 tys. lat temu. Naukowcy mają dowody
type: item
date: 2025-01-30T16:00:07.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: Przyroda
subject: archeologia
subject: cesarstwo rzymskie
subject: grecja
subject: kopalnie
subject: zanieczyszczenie środowiska
description: Ślady po zanieczyszczeniu środowiska ołowiem sprzed ponad 5 tysięcy lat, zidentyfikowano w rejonie Morza Egejskiego. Gdy nie istniały jeszcze piramidy egipskie, człowiek zaczął czynić spustoszenie wśród natury.
encoded: Spis treści: Nie powstały jeszcze piramidy, ale zanieczyszczenia – już były Rzymianie dorzucają do pieca Punkt zwrotny w historii – nie tylko ołów Z reguły gdy wspomina się o ołowiu w kontekście starożytności, wskazuje się na jego szerokie zastosowanie w czasach Imperium Rzymskiego. Niedawno naukowcy stwierdzili nawet, że częsty kontakt Rzymian z toksycznym ołowiem spowodował, że ich iloraz inteligencji uległ pogorszeniu. Teraz naukowcy mają dowody na to, że zanieczyszczenie tym pierwiastkiem w środowisku pojawiło się zdecydowanie wcześniej. Nie powstały jeszcze piramidy, ale zanieczyszczenia – już były Zespół niemieckich i greckich badaczy przeanalizował zawartość ołowiu w rdzeniach osadów morskich pobranych z całego Morza Egejskiego oraz rdzenia z torfowiska Tenaghi Philippon w lądowej Grecji. Wnioski opublikowano na łamach czasopisma „Communications Earth & Environment”. Następnie przeanalizowali zawartość pyłków i zarodników z tych rdzeni oraz porównali z innymi, pobranymi wcześniej. Takie rdzenie są zapisem tysięcy lat historii naturalnej. Mające kilka metrów osady rejestrują zmiany w środowisku. Okazało się, że początek zanieczyszczania ołowiem spowodowanym przez działalność człowieka nastąpił już 5200 lat temu. Tym samym jest to najstarsze znane na świecie zanieczyszczenie środowiska ołowiem. Dotąd najstarsze wyniki pomiarów osiągnięto dla obszaru Serbii i były późniejsze o około 1200 lat. Potwierdzenie na to pochodzi tylko z rdzenia z lądowej Grecji. Co było przyczyną? To zanieczyszczenie pokrywa się w czasie z rozwojem na Półwyspie Bałkańskim 6–5 tysięcy lat temu technologii metalurgii i pozyskiwania srebra z rud ołowiu w wyniku ich prażenia. Okazuje się, że torfowisko Tenaghi Philippon jest zlokalizowane niedaleko zagłębia pradziejowych kopalń. Rzymianie dorzucają do pieca Jednak zdecydowanie wyższe poziomy ołowiu na obszarze egejskim pojawiły się około 2150 lat temu. Ich zawartość jest podwyższona w wielu rdzeniach pobranych z morza. Na skalę zanieczyszcz…

Kolebka-cywilizacji-europejskiej-trucicielem-srodowiska.-Dowody-naukowcow-2f4f139.png
width: 1200
height: 630

Centralia płonie od kilkudziesięciu lat. Niektórzy mieszkańcy nie opuścili swoich domów
type: item
date: 2025-01-20T07:50:03.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: kopalnie
subject: pożary
subject: stany zjednoczone
subject: węgiel
description: Centralia jest nazywana płonącym miastem duchów. Brzmi jak krótki opis miejsca z horroru? Nic bardziej mylnego. Najstraszniejsze scenariusze nie powstają wyłącznie w wyobraźni scenarzystów. Niektóre pisze samo życie. W latach 60. XX wieku rozpętał się tam podziemny pożar. Ziemia pod miastem płonie do dziś i nic nie wskazuje na to, by sytuacja szybko wróciła do normy.
encoded: Spis treści: Informacje o Centralii Historia Centralii Hitowy horror „Silent Hill” zdobył ogromną popularność na całym świecie. Nie każdy jednak wie, że przedstawione w filmie płonące miasteczko ma swój pierwowzór w realnym świecie. Twórcy filmu inspirowali się Centralią i choć miasto w stanie Pensylwania nie jest tak przerażające, a w jego historii próżno szukać „horrorowego mroku”, to nie sposób uniknąć porównań do wykreowanego przez filmowców świata. Informacje o Centralii Centralia to niewielkie górnicze miasteczko w amerykańskim stanie Pensylwania. Powstało w 1841 roku, gdy rozpoczęto eksploatację znajdujących się tam pokładów węgla. W 1866 roku niewielka osada uzyskała prawa miejskie. Zaczęła się rozrastać, by finalnie osiągnąć powierzchnię 52 hektarów. W szczytowym okresie mieszkało tam kilka tysięcy osób. W 1984 roku populacja wyniosła 10, a obecnie w miasteczku mieszka zaledwie 5 osób. Można więc powiedzieć, że dziś jest to tzw. miasto duchów – opuszczony teren, który powoli zamienia się w ruinę. Należy jednak podkreślić, że historia tego miejsca jest inna. W odróżnieniu od większości wyludnionych miast w Stanach Zjednoczonych, Centralia nie opustoszała z powodu wyczerpania jej naturalnych bogactw. Historia Centralii Górnicze miasteczko rozkwitało, ale wszystko, co dobre, ma swój koniec. Z czasem wydobycie węgla generowało coraz większe koszty, a zyski spadały. W latach 20. XX wieku zaczęto zamykać kopalnie, ale ostateczny cios dla Centralii i jej mieszkańców miał dopiero nadejść. Zadał go nie kto inny, jak sam włodarz miasta. W 1962 roku burmistrz zlecił strażakom usunięcie wysypiska, które znajdowało się na obrzeżach miasta. W praktyce oznaczało to, że wydał polecenie spalenia śmieci. Co prawda nie istnieją żadne dokumenty, w których wymieniono metodę uprzątnięcia odpadów, ale nie ma wątpliwości, że chodziło o kontrolowane wypalanie, które, mimo że nielegalne, w praktyce było najtańszą i najskuteczniejszą metodą. 27 maja strażacy podpalili stertę odpadów,…

Centralia-a846833.jpg
width: 1024
height: 675

Podwodny wodospad co roku przyciąga tłumy turystów. Czy istnieje naprawdę?
type: item
date: 2024-12-12T14:40:46.000Z
creator: redakcja
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: kopalnie
subject: kopalnie złota
subject: mauritius
subject: wodospady
description: Podwodny wodospad wzbudza zachwyt wśród turystów odwiedzających Mauritius. Czy ten zapierający dech w piersiach widok to rzeczywisty cud natury, a może jedynie złudzenie?
encoded: W tym artykule: Czy podwodny wodospad istnieje? Ile kosztuje lot nad wodospadem na Mauritiusie? Podziemny wodospad w Polsce Mauritius od dawna kusi turystów swoimi rajskimi krajobrazami i egzotycznym klimatem. Jednak największe emocje budzi podwodny wodospad, który zachwyca swoim spektakularnym wyglądem i zyskał miano jednej z najbardziej niezwykłych atrakcji wyspy. Ale czy to niesamowite zjawisko faktycznie istnieje? Czy podwodny wodospad istnieje? Podwodny wodospad na Mauritiusie to jedno z najbardziej spektakularnych zjawisk, które zdaje się przeczyć prawom natury. Wygląda jak monumentalny wodospad spływający w głębiny oceanu, ale w rzeczywistości jest to niezwykle efektowna iluzja optyczna, wynikająca z wyjątkowego ukształtowania dna morskiego i gry kolorów wody. Wyspa Mauritius ulokowana jest na Mascarene Plateau – ogromnym podmorskim płaskowyżu, który gwałtownie opada na głębokość kilku tysięcy metrów. W okolicy Le Morne osady i piasek, przemieszczane przez prądy oceaniczne, tworzą wrażenie wody spływającej w dół. To właśnie ukształtowanie dna, w połączeniu z krystalicznie czystą wodą, odpowiada za niesamowity efekt. Na intensywność złudzenia wpływają także różnice w kolorze wody. Jasne, turkusowe odcienie na płytkich wodach przechodzą w głębokie granaty tam, gdzie znajduje się dno. Z góry widok ten przypomina zsuwający się stok. Ile kosztuje lot nad wodospadem na Mauritiusie? Aby w pełni zrozumieć niezwykłość „podwodnego wodospadu” i docenić jego optyczny fenomen, najlepiej podziwiać go z lotu ptaka. Na Mauritiusie można skorzystać z wycieczek helikopterem, których ceny wahają się od 300 do 1500 dolarów, w zależności od liczby pasażerów i wybranej trasy. Podczas 30-minutowego rejsu podziwiać można nie tylko wodospad, ale także inne niezwykłe miejsca na wyspie, takie jak Rezerwat 7 Kolorów Ziemi czy wulkan Trou Aux Cerfs. Podziwianie „podwodnego wodospadu” najlepiej zaplanować na wczesny ranek. To właśnie wtedy, jak przekonują lokalni przewodnicy, gra światła …

shutterstock2456673015-fcabbfb.jpg
width: 11000
height: 7864

Wieliczka to historia i dziedzictwo ukryte pod ziemią. Każdy powinien ją odwiedzić choć raz w życiu
type: item
date: 2024-07-18T10:05:12.000Z
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Go Poland
subject: kopalnia soli
subject: kopalnie
subject: małopolska
subject: Polska Jest Najpiękniejsza
subject: Travel
subject: wieliczka
description: W kopalni soli w Wieliczce byłam dosłownie kilka dni temu i niebawem wrócę tam, by odkryć jej kolejne tajemnice. Czym mnie urzekła i dlaczego uważam, że jest warta odwiedzenia niezależnie od pory roku? Chodźcie, wszystko wam opowiem.
encoded: W tym artykule: Szczypta magii Poruszająca historia solą pisana Podróż do wnętrza Ziemi Wieliczka – informacje praktyczne Podkrakowska Wieliczka skrywa jeden z najcenniejszych skarbów Polski, który dla wielu osób – choć w zasięgu ręki – pozostaje nieodkryty. Znajdująca się w niej kopalnia soli fascynuje nie tylko turystów, ale również geologów czy historyków z całego świata. Przyciąga swoją tajemniczością i mistycznym wręcz (a na pewno filmowym) klimatem. Jednocześnie dla sporej części Polaków pozostaje jedynie nieco rozmytym wspomnieniem ze szkolnej wycieczki. A szkoda, bo Kopalnia Soli „Wieliczka” to coś więcej niż idealne miejsce na zdjęcie klasowe. Szczypta magii Powstała na przełomie XVIII i XIX wieku, liczy około trzech kilometrów, składa się z 20 komór położonych na głębokościach od 64 do 135 metrów. Spora jej część dostępna jest również dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich. Trasa turystyczna, bo o niej mowa, to około trzygodzinny spacer w półmroku, który momentami sprawia wrażenie wycieczki po alternatywnej rzeczywistości. Wyruszając na trasę turystyczną, wchodzimy do wykreowanego przez człowieka świata, gdzie historia, sztuka i geologia tworzą niezwykłą opowieść o ludzkiej determinacji i geniuszu. Jest prawdziwie upalne lato – palące słońce i ponad 30 stopni w cieniu, a ja mam na sobie klasyczny T-shirt, proste, materiałowe spodnie i wygodne buty zamiast (adekwatnej do pogody) zwiewnej sukienki. Jestem tak ubrana, bo wiem, że kopalnię „Wieliczka” charakteryzuje unikatowy mikroklimat. Temperatura pod ziemią to mniej więcej 16 stopni. Do tego wysoka wilgotność powietrza, w którym poza tym, co nad ziemią, znajdują się jeszcze spore ilości chlorku sodu, potasu, magnezu i wapnia. Pokonuję kilkaset schodów, by znaleźć się w ciemnym, chłodnym i wilgotnym podziemiu wykutym w polskim złocie – przepięknie połyskującej soli. Byłam tutaj prawie dwie dekady temu, ale mam wrażenie, jakbym doświadczała tej magii po raz pierwszy. Przez kolejne korytarze prowa…

polska-jest-najpiekniejsza-to-staly-cykl-serwisu-national-geographic-pl-i-magazynu-national-geographic-traveler-w-ktorym-wybieramy-miejsce-miesiaca-9f7f9d9.jpg
width: 2667
height: 2000

Tarnowskie Góry to miejsce niezwykłe. Czekają tu na was Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga
type: item
date: 2024-07-01T08:06:40.000Z
creator: Agnieszka Franus
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: atrakcje turystyczne
subject: kopalnie
subject: polska
subject: śląsk
subject: Travel
description: Zabytkowa Kopalnia Srebra to jeden z najbardziej niezwykłych skarbów z naszej listy UNESCO. Tarnowskie Góry warto odwiedzić o każdej porze roku.
encoded: W tym artykule: Sztolnia Czarnego Pstrąga Podziemne atrakcje Zabytkowa Kopalnia Srebra Realia pracy gwarków Historia Tarnowskich Gór Zabytkowa Kopalnia Srebra i Sztolnia Czarnego Pstrąga - informacje praktyczne Jestem w brzuchu ziemi. Szyb Sylwester – wąski i bardzo kręty – sprowadził mnie 162 stopnie w dół, do miejsca, gdzie w inny sposób dostać się nie można. Tajemniczego i baśniowego Sezamu pełnego swego czasu niezmierzonych bogactw, które czekały na śmiałków. Od zarania dziejów ludzie wydobywają ukryte w głębi ziemi cenne kruszce, rudy metali, kamienie szlachetne czy węgiel. Niczym gorączka rozpalały one umysły szukających szczęścia mężczyzn. To najczęściej oni pracowali w takich właśnie mało przyjaznych miejscach, ryzykując życie i zdrowie, by poprawić swój los. Sztolnia Czarnego Pstrąga Tymczasem zagubiona w mroku wsłuchuję się w kapanie wody i własny oddech. Obserwuję, jak błyskawicznie wyostrzają mi się zmysły. Im mniej widzę, tym więcej czuję i słyszę. Znajduję się w wąskim, najwyżej metrowej szerokości i dwumetrowej wysokości chodniku. Płynie nim woda, a na niej unoszą się łódki. Wsiadam do pierwszej z nich i ruszam wraz z nurtem tego podziemnego strumienia. Nawet nie muszę się odpychać od ścian – czego zresztą nie zaleca opiekujący się mną Kazimierz Szeliga, przewodnik po Sztolni Czarnego Pstrąga. Znajduje się ona na terenie Tarnowskich Gór, w pięknym parku Repeckim, jakieś 5 km od Zabytkowej Kopalni Srebra. – Sztolnia ma dwa wejścia: szyb Sylwester i szyb Ewa – opowiada pan Kazimierz, stojąc na dziobie łodzi. – A między nimi jest 600-metrowy chodnik, którym się właśnie przemieszczamy. To jeden z najdłuższych w Europie podziemnych przepływów łodziami po XIX-wiecznej sztolni – dodaje. Suniemy z prądem po krystalicznie czystej wodzie, a mroki kopalni rozświetlają nam jedynie lampy karbidowe. Jest wilgotno, chłodno, ciemno. Przewodnik opowiada, że dawniej w tej wodzie żyły pstrągi i po długiej przerwie znów tutaj wróciły. To właśnie od nich sztolnia wzięła s…

tarnowskie-gory-to-miejsce-niezwykle-czekaja-tu-na-was-zabytkowa-kopalnia-srebra-i-sztolnia-czarnego-pstraga-fot-wojt-ek-wikimedia-commons-cc-by-3-0-aa84dec.jpg
width: 2560
height: 1440

Podziemia z czasów budowy Wielkiej Piramidy otwarte dla zwiedzających. „To miejsce jest magiczne”
type: item
date: 2024-05-06T13:01:05.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: anglia
subject: kopalnie
subject: neolit
subject: pradzieje
subject: wielka brytania
subject: Wolny czas
description: Około 4500 lat temu, czyli w czasach budowy Wielkiej Piramidy w Egipcie, we wschodniej Anglii w Grime’s Graves na masową skalę wydobywano krzemień. Podziemia wykute przez pradziejowych górników są pełne tajemnic. Właśnie otwarto nową trasę turystyczną.
encoded: W tym artykule: Grime’s Grave. Zabytek z czasów Stonehenge Krzemień jak złoto Pradziejowe kopalnie otwarte dla turystów Kopalnia jest nadal pełna zagadek Z lotu ptaka obszar ten wygląda jak powierzchnia Księżyca, albo miejsce nalotu dywanowego z czasów II wojny światowej. Nic bardziej mylnego. To ślady po działalności górników, którzy 2500 lat p.n.e. z pomocą prostych narzędzi drążyli głębokie szyby, z których pozyskiwali krzemień. Grime’s Grave. Zabytek z czasów Stonehenge Wielka kopalnia powstała w dzisiejszym hrabstwie Norfolk w tym samym czasie, gdy w zachodniej Anglii z wielkim mozołem układano kamienie tworzące najsłynniejszy krąg kamienny świata – Stonehenge. Nazwa Grime's Graves (graves – z ang. grobowce) jest myląca. Anglosasi, którzy przybyli ze wschodu i zobaczyli wzniesienia w postaci urobku wydobytego z podziemi stwierdzili, że są to grobowce jednego z ich bogów. Niepoprawna nazwa przylgnęła do tego miejsca. Neolityczni górnicy używali narzędzi wykonanych z poroża jelenia. Z ich pomocą wykuli labirynt tuneli w 430 szybach kopalnianych. Niektóre z nich sięgają aż 13 metrów. Krzemień jak złoto Kilka tysięcy lat temu najcenniejszym surowcem do produkcji narzędzi był krzemień. Ten rodzaj surowca kamiennego używano w wielu miejscach na świecie. Ze względu na swoją wszechstronność tworzonego z niego zarówno duże narzędzia, jak i niewielkie ostrza do łuków, ale też przedmioty kultowe. Krzemień w Grime's Graves był tak dobrej jakości, że mógł być używany do produkcji drobnych, specjalistycznych narzędzi. Gigantyczny kawałek krzemienia prawdopodobnie pochodzący z tego obszaru został nawet znaleziony tak daleko, jak Avebury w hrabstwie Wiltshire, czyli blisko 300 km na południowy-zachód. Pradziejowe kopalnie otwarte dla turystów Grime’s Grave było niedostępne dla turystów przez kilka lat, gdyż pracowano nad nową ścieżką dla turystów. Powstał też nowy gmach wejściowy wraz z odświeżoną ekspozycją. Od końca kwietnia można ponownie wejść do podziemi. Teraz, dzięki no…

podziemia-z-czasow-budowy-wielkiej-piramidy-otwarte-dla-zwiedzajacych-to-miejsce-jest-magiczne-b6aec2e.jpg
width: 1080
height: 400

Gdyby nie kobalt, twój smartfon by nie działał. Cena tego metalu jest jednak wysoka
type: item
date: 2024-04-20T11:01:27.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: afryka
subject: bateria
subject: człowiek
subject: kongo
subject: kopalnie
subject: minerały
subject: telefon komórkowy
subject: Wolny czas
description: W Demokratycznej Republice Konga szaleje kobaltowa gorączka, maniacka pogoń za pozyskaniem jak największych ilości tego cennego surowca. Rzadki srebrzysty metal jest kluczowym komponentem ładowalnych baterii litowo-jonowych.
encoded: W tym artykule: Kobalt made in DRK Kolonializmu ciąg dalszy? Cenne kruszce zaczęto wydobywać tysiące lat temu Nie tylko kobalt. Węgiel i rewolucja przemysłowa Poza tym kobalt znajduje zastosowanie w wielu innowacyjnych technologiach, mających zasadnicze znaczenie dla obniżenia emisji dwutlenku węgla, które jest niezbędne dla osiągnięcia neutralności klimatycznej. Kobalt made in DRK Katanga na południowo-wschodnim krańcu Demokratycznej Republiki Konga (DRK) posiada największe na naszej planecie zasoby kobaltu. Występują tam też niezwykle bogate złoża innych cennych metali, w tym miedzi, żelaza, cyny, niklu, manganu, germanu, tantalu, wolframu, uranu, złota, srebra i litu. Znajdują się tam od zawsze. Drzemały cicho pod ziemią do momentu, gdy zagraniczne gospodarki nadały im wartość. Nowoczesne technologie tworzą popyt na kolejne metale, które jak się przypadkiem składa, występują w Katandze. Pozostałe regiony Konga też posiadają złoża cennych minerałów. Obce mocarstwa od wieków penetrują wszystkie zakątki kraju, wydzierając mu jego skarby: kość słoniową, olej palmowy, diamenty, drewno, kauczuk… oraz niewolniczą siłę roboczą. Niewiele państw może się poszczycić taką rozmaitością bogactw naturalnych jak Kongo. I nigdzie nie są one równie brutalnie wykorzystywane. Kolonializmu ciąg dalszy? Pogoń za kobaltem przywodzi na myśl okrutne rządy króla Leopolda II, prywatnego właściciela Wolnego Państwa Konga. W latach 1885–1908 bezwzględnie łupił je z kości słoniowej i kauczuku. Osoby obeznane z historią tamtej epoki mogą uznać, że przesadzam, porównując to, co dziś dzieje się w Kongu, z okrucieństwami tamtej epoki. Rzeczywiście, szacuje się, że pod rządami Leopolda II życie straciło trzynaście milionów Kongijczyków, połowa ówczesnej populacji kolonii. Obecnie w wypadkach w kopalniach minerałów i w następstwie zatrucia środowiska w rejonach górniczych umiera kilka tysięcy osób rocznie. Nie zapominajmy jednak, że niewolnicza praca Afrykanów od wieków jest wpisana w tradycję kolo…

gdyby-nie-ten-mineral-twoja-komorka-by-nie-dzialala-jego-cena-jest-jednak-wysoka-6de30b8.jpg
width: 1000
height: 667

Cud w „kopalni śmierci”. Ich walkę o życie śledziła cała Polska
type: item
date: 2024-02-24T12:06:31.000Z
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: kopalnie
subject: Lifestyle
subject: polska
description: Ratownicy byli przekonani, że idą po zwłoki. Lekarz, który udzielił pomocy dwójce polskich grotołazów, nie miał wątpliwości, że udało im się przeżyć tylko dzięki przyjaźni.
encoded: W tym artykule: Zbawienna kałuża Marzenie o śmierci Wyprawa po trupy Uwięzieni w sobie Złośliwy los Z godziny na godzinę bolesna prawda dociera do nich coraz silniej: w tych warunkach powrót na powierzchnię jest niemożliwy. Utknęli w pułapce, 20 m pod ziemią, w nieczynnej kopalni niklu. Mają ze sobą niewiele: czosnek, ciasto, haczyki, spławiki. Po wyjściu zamierzali iść na ryby. Przed zejściem pod ziemię zostawili reklamówkę. Teraz mają nadzieję, że jeśli ktoś ją zobaczy, może wezwie pomoc. Ale poniemiecka kopalnia w Szklarach jest usytuowana daleko za miastem, na pagórkowatym, zalesionym terenie. Ludzie tędy nie chodzą. Adam Alagierski, 28-letni geolog, i Rafał Wszoła, 25-letni speleolog, szukali tego miejsca długo, pytali miejscowych, studiowali mapy. Gdyby nie popsuł się karabinek, a lina nie zawiodła, w tym momencie opowiadaliby już pewnie znajomym, jak wspaniałą przygodę przeżyli. Że na dole jest pięknie. Że widzieli prawdziwe geologiczne cuda: chalcedon, serpentynit, gabro, sjenit. Że po tym, jak nacieszyli już nimi oczy, pobrali próbki do badań. Że gdy odnaleźli kopalnię, byli szczęśliwi. Że weszli do niej od razu, tak jak stali: w koszulkach, dżinsach, tylko z kaskami na głowie. Że spuścili się po linie, którą zaczepili o zawias włazu. Że wymagało to odwagi, nawet pewnego szaleństwa, bo lina była cienka, miała zaledwie 10 mm. Że kupili ją na bazarze. I że w gruncie rzeczy zeszli na dół nielegalnie. Ale tu, pod ziemią, nie ma komu wysłuchiwać ich opowieści. Nie ma też szans, by wspiąć się 20 m na powierzchnię po śliskiej, cienkiej linie, w której popsuł się karabinek. Z kopalni nie ma innego wyjścia. Są wściekli, krzyczą na siebie. Drą się o pomoc, ale nikt ich nie słyszy. Wokół rozchodzi się puste echo. Zakładają się (o kilo kokosanek), że pomoc przyjdzie w przeciągu trzech dni. Zbawienna kałuża Lipiec 1994 r. był wyjątkowo gorący. Dlatego w pierwszej chwili, gdy tu zeszli, chłód wydawał im się zbawienny. W kopalni jest siedem stopni powyżej zera. Teraz, gdy…

cud-w-kopalni-smierci-ich-walke-o-zycie-sledzila-cala-polska1-665629d.jpg
width: 1245
height: 700

Kopalnia kredy w Mielniku nazywana jest „wielką białą dziurą w ziemi”. To jedyne takie miejsce w Polsce
type: item
date: 2023-09-14T12:46:59.000Z
creator: Michał Głombiowski
subject: Kierunki
subject: National Geographic Site
subject: Traveler
subject: kopalnie
subject: podlasie
subject: polska
subject: Travel
subject: traveler
description: Odkrywka w Mielniku jest jedyną na terenie Polski czynną kopalnią tego typu. Do połowy XX wieku kreda była tu wydobywana ręcznie. Dzisiaj teren kopalni kredy można oglądać ze specjalnie utworzonego tarasu widokowego.
encoded: W tym artykule: Odkrywkowa kopalnia kredy w Mielniku Wielka dziura w ziemi Kopalnia kredy nowym „cudem Polski” Z tarasu widokowego ciężarówki i koparki wyglądają jak dziecięce zabawki. W obłokach wzniecanego pyłu suną przez oślepiający bielą krajobraz, znacząc na ziemi linie, rysy i pęknięcia. Wielu osobom ta przestrzeń kojarzy się z obrazkami powierzchni Księżyca. Więcej jest w niej jednak czegoś baśniowego, trochę nierealnego, zdumiewającego. Odkrywkowa kopalnia kredy w Mielniku Odkrywkowa kopalnia kredy w Mielniku na Podlasiu jest obecnie jedyną tego typu w Polsce. Ma długą historię – ludzie wydobywali w tym miejscu kredę już w XVI wieku. Oczywiście inna była wówczas skala i możliwości technologiczne. Kopano po prostu płytkie szyby. Do połowy ubiegłego stulecia wszystkie prace wykonywano bez udziału maszyn, a urobek wykorzystywany był głównie przez okolicznych mieszkańców. Dopiero w ostatnich dekadach wjechał tu ciężki sprzęt, a wydobycie zostało zmechanizowane. Dziś pozyskuje się tu rocznie około 80 tysięcy ton kredy, z czego większość przetwarzana jest na miejscu, w nowoczesnym zakładzie. Biała skała osadowa powstała na dnie mórz i oceanów, które miliony lat temu zalewały teren dzisiejszej Polski, niemal od zawsze przyciągała uwagę ludzi. Kreda, klasyfikowana jako odmiana wapienia, dzięki lekkości i porowatości łatwo poddaje się obróbce. Jej jasny, niemal biały kolor był przydatny przy produkcji farb, ceramiki i cegieł. Z czasem zaczęto ją również wykorzystywać w przemyśle chemicznym, farmaceutycznym i kosmetycznym. O tym, jak mocno obecność kopalni odkrywkowej wpływała na życie mieszkańców regionu, świadczy już sama nazwa wsi (niegdyś miasta) Mielnik. Pochodzi ona od rosyjskiego słowa „mieł”, czyli kreda właśnie. Wiele mielnickich rodzin związanych jest z kopalnią od pokoleń. Wielka dziura w ziemi Samo miejsce jest tak naprawdę ogromną dziurą w ziemi. Niezwykłość nadaje mu jednak jasna barwa kredy, która kontrastuje z zielonym otoczeniem. Wyrobisko wygląda jak…

kopalnia-kredy-w-mielniku-nazywana-jest-wielka-biala-dziura-w-ziemi-fot-mat-prasowy-00a5045.jpg
width: 5303
height: 3533

Traveler 8/23
type: item
date: 2023-07-13T21:52:23.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: Traveler
subject: Edukacja
subject: hindusi
subject: indie
subject: kopalnie
subject: kopalnie złota
subject: Technologia
subject: Travel
subject: złoto
description: Grecja. 13 podróży pełnych wrażeń
encoded: Wśród bogów i ludzi Fascynacja Grecją, a właściwie kulturą antyczną, towarzyszyła mi od dziecka. Mity greckie były jedną z pierwszych lektur, które przeczytałam. Losy bogów rozpalały moją wyobraźnię, podobnie jak herosów i innych antycznych bohaterów. Wszyscy na nich wyrośliśmy i zapewne większość z nas po cichu marzyła, żeby w dorosłym życiu zobaczyć te wspaniałe i przesiąknięte historią miejsca. Starożytne świątynie uznawane za cuda świata, marmurowe posągi uchodzące za rzeźbiarski kanon. Grekom zawdzięczamy igrzyska olimpijskie, demokrację, najlepszy z możliwych systemów politycznych, rozwój medycyny i filozofii, do którego przyczynili się Platon, Sokrates czy Arystoteles. Postęp w naukach matematycznych i astronomii. Położyli też podwaliny pod rozwój literatury, poezji i dramatu. To w Grecji wybudowano dziesiątki amfiteatrów, które dostarczały rozrywki jej mieszkańcom. Ale Grecja to też tysiące wysp na Morzu Śródziemnym, które kuszą białymi miasteczkami, pysznym jedzeniem, doskonałym winem i oliwą oraz tysiącami piaszczystych plaż. I ciepłym morzem. A jak wiadomo, my, mieszkańcy północy Europy, bardzo potrzebujemy słońca, szczególnie podczas wakacji. Stąd pomysł na to greckie wydanie Travelera przesiąknięte mitami, legendami, historiami i wyjątkowymi miejscami, które warto rozważyć, planując swój urlop. Zarówno aktywny, jak i ten bardziej stacjonarny, bo dobrze jest zatrzymać się na dłużej w jednym miejscu, by zobaczyć, jak odpoczywają i bawią się Grecy. I odrobić tę lekcję po powrocie do domu. Agnieszka Franus zastępczyni redaktora naczelnego Spis treści PLANETA TRAVELERA 10 | Wieści ze świata 14 | Kierunek kultura Miejsce miesiąca 16 | Krynica-Zdrój. Śladami Nikifora i Jana Kiepury 22 | Kowno. To tutaj bije serce litewskiej kultury i sztuki TEMAT NUMERU – GRECJA 30 | CYKLADY Wielki błękit i wielka biel 38 | MILOS Perła Morza Egejskiego 44 | EUBEA Miód, plaże i gwiazdy 50 | MESENIA I LAKONIA Cuda Peloponezu 56 | PÓŁWYSEP MANI Kamienne wieże i puste plaże 62 | M…

traveler-8-23-49c5e10.jpg
width: 663
height: 833

Czy wydobywanie cennych surowców z asteroid to następny krok w eksploracji kosmosu?
type: item
date: 2021-08-30T23:16:55.000Z
creator: Rafał Dadura
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: asteroida
subject: kopalnie
subject: minerały
subject: Technologia
description: Czy czytasz ten artykuł na laptopie lub smartfonie? Te i inne urządzenia elektryczne i wiele innych produktów przemysłowych powstają dzięki cennym i rzadkim surowcom wydobywanym z głębi Ziemi. Wraz z rozwojem technologii, niezbędne minerały - w tym metale strategiczne (niezbędne dla kluczowych gałęzi gospodarki bądź obronności danego kraju) i rzadkie - stały się niezbędnym paliwem dla naszego współczesnego życia.
encoded: W tym artykule: Po surowce w kosmos? Żelazo, nikiel, platyna, złoto... Plany już istnieją Po surowce w kosmos? Jednak wraz z gwałtownie rosnącym popytem i coraz większym wydobyciem, szanse na to, że te nieodnawialne zasoby wkrótce się wyczerpią. Dlatego, zanim do tego dojdzie, eksperci i naukowcy mają nadzieję znaleźć jakieś alternatywy. Rozwiązanie może leżeć dosłownie ponad naszymi głowami, w kosmosie! Nieskończone morze zasobów oferowanych przez asteroidy, przyciągnęło znaczną uwagę w tym względzie. Fascynujący i potencjalnie bardzo lukratywny pomysł wydobywania surowców z asteroid jest uważany za możliwą przyszłość eksploracji kosmosu. Asteroidy to po prostu skały i ogromne głazy, które krążą wokół Słońca, głównie w pasie asteroid pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza. Są to obiekty, które pozostały po burzliwym formowaniu się naszego rodzimego układu planetarnego około 4,6 miliarda lat temu. Te kosmiczne skały o różnych rozmiarach i kształtach mogą mieć setki kilometrów są jednak dużo mniejsze od planet, a nasz Układ Słoneczny pełen jest milionów z nich. Typowe rodzaje asteroid lub planetoid (jak nazywa się te największe z nich), które mogą być potencjalnie eksplorowane to węglowe (typu C), krzemowe (typu S) i metaliczne (typu M). Szacuje się, że istnieje ponad 1500 takich planetoid, które stanowią potencjalne źródło minerałów. Żelazo, nikiel, platyna, złoto... Asteroidy zawierają duże ilości cennych zasobów, takich jak żelazo, nikiel, platyna, złoto, rod i magnez. Naukowcy stawiają hipotezę, że asteroidy są pełne wielu minerałów, których stężenie jest kilkakrotnie wyższe niż na Ziemi. Co ciekawe, wcześniejsze badania wykazały, że asteroidy mogły dostarczyć wiele cennych złóż surowców na Ziemię, kiedy ta jeszcze się formowała. Z drugiej strony, asteroidy zawierają również duże ilości wody w postaci lodu, która mogłaby zostać wykorzystana w przyszłych misjach kosmicznych poprzez przetworzenie jej na paliwo (obydwa pierwiastki z których się składa nadają się do tego …

asteroidy2-11c575c.jpeg
width: 787
height: 443

Gigantyczny diament znaleziony w Botswanie. Może być trzecim co do wielkości w historii
type: item
date: 2021-06-17T12:45:28.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: afryka
subject: botswana
subject: COVID-19
subject: diamenty
subject: gospodarka
subject: kopalnie
subject: Lifestyle
subject: pandemia
subject: Travel
description: O wydobyciu kamienia o masie 1098 karatów poinformowała firma wydobywcza Debswana. Nowo odkryty diament może być trzecim największym diamentem, jaki kiedykolwiek znaleziono.
encoded: Gigantyczny klejnot odkryto 1 czerwca w kopalni Jwaneng w południowej Botswanie, która według Bloomberga jest uważana za najcenniejszą kopalnię na świecie. W środę 16 czerwca przedstawiciele firmy wydobywczej Debswana przekazali rekordowy diament prezydentowi kraju Mokgweetsiemu Masisiemu. Lynette Armstrong pełniąca obowiązki dyrektora Debswany powiedziała, że diament o wymiarach 73 na 52 na 27 mm jest największym jaki odkryto w ciągu 50 lat działalności firmy. – Z naszej wstępnej analizy wynika, że może to być trzeci co do wielkości klejnot na świecie. Rzadki i niezwykły kamień wiele znaczy w kontekście diamentów i samej Botswany. Przynosi nadzieję narodowi, który walczy – powiedziała Armstrong. Sierra Leone: Krew za diamenty Uważane za najcenniejsze kamienie szlachetne na świecie. Mieszkańcy Sierra leone płacą za nie najwyższą cenę. Największym diamentem, jaki kiedykolwiek znaleziono jest Cullinan – dzięki masie 3106 karatów jest większy od obu kolejnych rekordzistów razem wziętych. Cullinan został odkryty w RPA w 1905 roku. Trzy lat później został pocięty na około 100 fragmentów, a największy z nich (530-karatowy) został wysłany do Londynu, gdzie został osadzony w królewskim berle, jednym z klejnotów koronnych Anglii, które są przechowywane w Tower of London. Drugie miejsce zajmuje o wiele mniejszy kamień – 1109-karatowy Lesedi La Rona, odkryty w 2015 roku, także na terenie Botswany. Czemu diamenty są cenne? Jak powstaje rubin? Poznajcie sekrety minerałów i szlachetnych kamieni Kamień kamieniowi nierówny, ale nie ma chyba takiego, który nie znalazłby żadnego zastosowania. Jak powstają i co z nimi robimy? Ile jest wart rekordowy diament? Debswana jeszcze nie podjęła decyzji, czy sprzeda gigantyczny diament za pośrednictwem De Beers – międzynarodowej korporacji specjalizującej się w wydobyciu i handlu diamentami, czy za pośrednictwem państwowej firmy Okavango Diamond Company. Na razie wszyscy zainteresowani czekają na wycenę znaleziska. Dla porównania dodajmy, że 1…

nowo-odkryty-diament-o-masie-1098-karatow-czeka-na-wycene-fot-debswana-diamond-co-9285ecf.jpeg
width: 1000
height: 563

Zachwycające zdjęcie „złotych rzek” Amazonii. NASA wyjaśnia, co naprawdę się za nim kryje
type: item
date: 2021-03-22T12:50:17.000Z
creator: Katarzyna Grzelak
subject: Kosmos
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: amazonia
subject: Edukacja
subject: kopalnie
subject: lasy deszczowe
subject: peru
subject: zagrożone gatunki
subject: złoto
description: Mieniące się złotem rzeki biegnące przez amazoński las deszczowy w Peru można podziwiać na zdjęciu opublikowanym przez NASA. Niestety za piękną fotografią kryję brudna historia. „Rzeki złota” to w rzeczywistości doły wykopane przy nielegalnym wydobyciu złota.
encoded: Zdjęcie zrobiono z pokładu Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) dokładnie 24 grudnia 2020 roku. Niezwykła fotografia mimo swojej malowniczości jest kolejnym dowodem na skalę niszczycielskiego wydobycia złota w regionie Madre de Dios w południowo-wschodnim Peru. NASA wyjaśnia, że to, co na zdjęciu wygląda jak rzeki płynnego złota to w rzeczywistości błotniste doły, w których górnicy poszukiwali lub nadal poszukują cennego metalu. Setki basenów, z których usunięto roślinność, wypełnionych wodą i otoczonych błotem dzięki odbitemu światłu słonecznemu z perspektywy ISS mogło zmienić się w tak ujmujący obraz. Doły, w których prowadzono wykopaliska, układają się w rzeczny szlak, bowiem górnicy podążają szlakami starych rzek, w których przez setki lat odkładały się cenne minerały – wyjaśniają eksperci NASA. Peru jest wiodącym eksporterem złota, a Madre de Dios kluczową lokalizacją dla ogromnego nieuregulowanego przemysłu, w którym tysiące górników próbuje zarobić na życie. Większość wydobycia odbywa się „poza rządową administracją”. Przemysł wydobywczy doprowadził do intensywnego wylesiania i niszczenia ważnych siedlisk dzikich zwierząt na obszarze, który jeszcze do niedawna był oazą bioróżnorodności. W częściach regionu będącego domem dla wielu dzikich gatunków - w tym małp, jaguarów i motyli - górnictwo jest główną przyczyną wylesiania – uważają naukowcy. Badanie z 2019 roku wykazało, że wylesianie związane z wydobyciem złota tylko w 2018 roku zniszczyło niemal 10 000 hektarów peruwiańskiej Amazonii. Nielegalne kopalnie złota nie pozostają też bez wpływu na zdrowie mieszkających w pobliżu ludzi. Górnicy mieszają osady z gotowaną rtęcią, aby oddzielić złoto od innych minerałów. W rezultacie co roku do rzek lub atmosfery trafia do 55 ton (50 ton metrycznych) rtęci. Według badania PLOS One z 2012 r., mieszkańcy, którzy jedzą dużo ryb z tych zanieczyszczonych rzek, są ponad trzy razy bardziej narażeni na zatrucie rtęcią niż osoby nie jedzące ryb. Wydobycie złota jest napęd…

zdjecie-zrobiono-z-pokladu-miedzynarodowej-stacji-kosmicznej-fot-nasa-d177aec.jpeg
width: 970
height: 647