National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-05T07:04:07.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Chemia w Watykanie, tajne sentencje i rewolucja Franciszka. Jak naprawdę działa dymny telegraf?
items: Armia papieża, zakazane nominacje i honorowe głosy dla Polaków. Czego nie wiesz o konklawe?
items: Złoty kielich, czarny dym i legenda o papieżycy. Jak naprawdę wygląda konklawe?
items: Tłum oszalał, gdy usłyszeli jego imię. Kim jest pierwszy amerykański papież?
items: Konklawe 2025: jest nowy papież! Kto zastąpił Franciszka?
items: Nie tylko modlitwa. Odkrywamy, co naprawdę dzieje się w Rzymie przed konklawe
items: Kto zostanie nowym papieżem? Franciszek mógł zasugerować następcę
items: Na ten widok czekają wszyscy wierni. Jak powstaje biały dym nad Watykanem?
items: Już niedługo kolejne konklawe. Jak długo wybierano papieża w przeszłości?
items: Kaplica Sykstyńska ma ponad 500 lat i nie przestaje zachwycać. Wieki temu przeszła cenzurę
items: Papież wybrany!

Chemia w Watykanie, tajne sentencje i rewolucja Franciszka. Jak naprawdę działa dymny telegraf?
type: item
date: 2026-06-05T07:03:33.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: konklawe
subject: papież
subject: watykan
description: Biały dym ogłaszający wybór nowego papieża to jeden z najbardziej ikonicznych obrazów współczesnego świata. Mało kto jednak wie, że za tą kilkusetletnią tradycją stoi dziś... zaawansowana chemia laboratoryjna. Jak Watykan radzi sobie z dymnymi pomyłkami, w jaki sposób kardynałowie ukrywali swoje pismo i dlaczego na mapie konklawe pojawiły się kraje, o których nikt wcześniej by nie pomyślał? W trzeciej odsłonie analizy podcastu National Geographic Marcin Dzierżanowski odsłania technologiczne i proceduralne sekrety Watykanu.
encoded: Spis treści: Słoma odchodzi do lamusa. Chemiczne sekrety watykańskiego pieca Ukryte sentencje i zaginane karty. Jak kardynałowie maskowali swoje pismo? Mongolia i Izrael w grze. Egzotyczne peryferia papieża Franciszka Posłuchaj całej rozmowy o kulisach konklawe Świat pędzi naprzód, a wraz z nim zmieniają się nawet najbardziej konserwatywne rytuały. Choć Kaplica Sykstyńska wciąż pozostaje odcięta od świata zewnętrznego, to metody komunikacji kardynałów z wiernymi musiały przejść technologiczną metamorfozę. Dawne, zawodne systemy oparte na paleniu słomy ustąpiły miejsca precyzyjnym substancjom barwiącym. W najnowszym odcinku podcastu National Geographic dziennikarz i publicysta Marcin Dzierżanowski w rozmowie z Mateuszem Łysiakiem udowadnia, że za tradycyjną otoczką konklawe kryje się fascynująca ewolucja procedur i wielka rewolucja geograficzna. Słoma odchodzi do lamusa. Chemiczne sekrety watykańskiego pieca Przez wieki system informowania Rzymu o wyniku głosowania był prosty. Jeśli papieża nie wybrano, karty do głosowania palono z dodatkiem mokrej słomy, co dawało czarny dym. Jeśli wybór okazał się skuteczny – palono same karty, a nad dachem unosił się biały dym. W praktyce jednak dym bardzo często przybierał niejednoznaczny, szary kolor, wprowadzając zgromadzony na placu św. Piotra tłum oraz media w ogromną konsternację. – W tej chwili dym jest czarny z dodatkiem chemikaliów specjalnych, barwiących dym, po to, żeby wierni widzieli, że dym jest czarny, czyli papież nie został wybrany – wyjaśnia Marcin Dzierżanowski. Dzisiejsze konklawe wykorzystuje nowoczesne wkłady chemiczne aplikowane do specjalnego, drugiego pieca zainstalowanego w Kaplicy Sykstyńskiej. Dzięki temu barwa sygnału jest wyrazista i nie pozostawia złudzeń. To fascynujący przykład tego, jak nowoczesna chemia uratowała jedną z najstarszych tradycji medialnych świata, eliminując ryzyko dymnych pomyłek. Ukryte sentencje i zaginane karty. Jak kardynałowie maskowali swoje pismo? Współczesne głosowanie naka…

3-08264ff.jpg
width: 3000
height: 2000

Armia papieża, zakazane nominacje i honorowe głosy dla Polaków. Czego nie wiesz o konklawe?
type: item
date: 2026-06-03T13:57:53.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: konklawe
subject: papież
subject: watykan
description: Większość z nas postrzega Watykan wyłącznie przez pryzmat instytucji czysto religijnej, zapominając, że przez stulecia Państwo Kościelne dysponowało potężną, 80-tysięczną armią, a papieże prowadzili bezwzględną grę polityczną. Kto tak naprawdę mógł zostać następcą św. Piotra i jak wielkie mocarstwa Europy kupowały głosy kardynałów? W drugiej części analizy podcastu National Geographic Marcin Dzierżanowski odsłania mało znane, świeckie oblicze papieskich elekcji.
encoded: Spis treści: Kto naprawdę może zostać papieżem? Martwe przepisy i rewolucja wiekowa Honorowe głosy dla Wyszyńskiego i sekretna propozycja w kuluarach Posłuchaj całej rozmowy o kulisach konklawe Choć historia zna liczne przypadki potomstwa namiestników św. Piotra, system prawny był nieubłagany. Nawet w czasach swawolnych papieży renesansowych dzieci z prawego czy nieprawego łoża nie miały żadnego prawa do dziedziczenia tronu. Aby utrzymać ciągłość władzy nad państwem i armią, Kościół musiał wypracować unikatowy i odporny na kryzysy mechanizm. Tak narodziła się monarchia elekcyjna. Przez długie wieki w całej Europie istniały tylko dwa państwa rządzone w ten sposób: Rzeczpospolita Obojga Narodów oraz właśnie Państwo Kościelne. Ta specyfika sprawiała, że każda śmierć papieża otwierała drogę do brutalnej walki najpotężniejszych dworów europejskich o wpływy polityczne we Włoszech. Kto naprawdę może zostać papieżem? Martwe przepisy i rewolucja wiekowa Wokół tego, kto może zasiąść na tronie papieskim, narosło mnóstwo mitów. Powszechnie uważa się, że nowym papieżem musi zostać jeden z obecnych na konklawe kardynałów. Teoretycznie jednak prawo kanoniczne przez wieki mówiło coś zupełnie innego. – Teoretycznie można wybrać każdego księdza, a kiedyś można było wybrać każdego mężczyznę ochrzczonego. Przepis ten zmienił się na początku XX wieku, ale i tak był całkowicie martwy. Gdyby wybrano osobę świecką, musiałaby natychmiast przyjąć święcenia – tłumaczy Marcin Dzierżanowski. Dziś wybór kandydata spoza Kolegium Kardynalskiego jest niewyobrażalny ze względów czysto praktycznych. Kolegium to przeszło jednak w XX wieku gigantyczną metamorfozę. Dopiero w latach 60. wprowadzono kluczową reformę ograniczającą czynne prawa wyborcze kardynałów do 80. roku życia. Wynikało to z faktu, że dzięki postępowi medycyny hierarchowie zaczęli żyć znacznie dłużej, co rodziło ryzyko, że o losach Kościoła decydowaliby ludzie zmagający się z głęboką demencją lub fizycznie niezdolni do zniesienia trudó…

6-92e5d5c.jpg
width: 3000
height: 2000

Złoty kielich, czarny dym i legenda o papieżycy. Jak naprawdę wygląda konklawe?
type: item
date: 2026-06-01T09:01:40.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Podcasty
subject: konklawe
subject: papież
subject: watykan
description: Biały lub czarny dym unoszący się nad Kaplicą Sykstyńską to dla milionów ludzi jedyny namacalny znak tego, co dzieje się za zamkniętymi drzwiami Watykanu. Co jednak dzieje się w miejscu, gdzie kardynałowie oddają telefony komórkowe, a głosy wrzucają do złotego kielicha, zamiast do tradycyjnej urny? W najnowszym odcinku podcastu National Geographic dziennikarz i publicysta Marcin Dzierżanowski obala w rozmowie z Mateuszem Łysiakiem najpopularniejsze mity wokół papieskich wyborów.
encoded: Spis treści: Kardynałowie bez smartfonów. Dlaczego konklawe nie trwa już pół roku? Złoty kielich zamiast urny i zakaz głosowania na samego siebie Pomiędzy kinowym thrillerem a rzeczywistością – mit papieżycy Joanny i rewolucja Franciszka Posłuchaj całej rozmowy o kulisach konklawe Wybór nowego biskupa Rzymu od wieków elektryzuje cały Kościół Katolicki, rozpalając również wyobraźnię twórców literatury i kina. Hit kinowy „Konklawe” na nowo ożywił dyskusję, ile w watykańskich procedurach jest politycznej intrygi, a ile rzeczywistego sacrum. Chociaż film zachwyca realizmem scenograficznym, rzeczywistość potrafi być jeszcze bardziej fascynująca niż fikcja. Jak wygląda proces, w którym monarchia elekcyjna decyduje o losach ponad miliarda wiernych? W rozmowie Mateusza Łysiaka z Marcinem Dzierżanowskim odsłaniamy kulisy jednej z najbardziej tajemniczych instytucji świata. Kardynałowie bez smartfonów. Dlaczego konklawe nie trwa już pół roku? W historii Kościoła wybory papieskie potrafiły ciągnąć się miesiącami. Najdłuższe udokumentowane konklawe w 1740 roku trwało aż 179 dni. Współcześnie taki scenariusz jest jednak praktycznie niemożliwy. Marcin Dzierżanowski zwraca uwagę na prozaiczną, ale kluczową barierę psychologiczną współczesnych czasów: – Kardynałowie muszą zdać telefony komórkowe. Wytrzymałbyś pięć miesięcy bez telefonu? – pyta nasz ekspert. Sama instytucja konklawe (łac. cum clave – pod kluczem) powstała właśnie po to, by zmusić elektorów do szybkiego działania. W średniowieczu zniecierpliwiony lud rzymski potrafił odciąć kardynałów od luksusowego jedzenia, a nawet... zdjąć dach z budynku, w którym obradowali. Dzisiejsze ścisłe odcięcie od świata, połączone z zaawansowanymi procedurami antypodsłuchowymi, ma zupełnie inny cel. Pozwala purpuratom odciąć się od nacisków zewnętrznych i skupić wyłącznie na wyborze. Co ciekawe, dopiero Jan Paweł II zmienił spartańskie warunki noclegowe, przenosząc kardynałów do Domu Świętej Marty. Wcześniej elektorzy musieli spać w prowi…

5-9bfdc01.jpg
width: 3000
height: 2000

Tłum oszalał, gdy usłyszeli jego imię. Kim jest pierwszy amerykański papież?
type: item
date: 2025-05-09T10:19:52.000Z
subject: Ludzie
subject: konklawe
subject: papież
subject: watykan
description: Pierwszy amerykański papież został wybrany po zaskakującym konklawe. Nowy następca św. Piotra przyjął imię Leon XIV i już od pierwszych chwil zaskoczył stylem i językiem. Kim jest duchowny, który z Peru trafił do Rzymu?
encoded: Spis treści: Leon XIV – kardynał z Chicago, papież z Peru? Biografia Leona XIV Języki, styl, symbolika Niespodzianka konklawe Bliski Franciszkowi, ale niezależny Po stosunkowo krótkim konklawe nasz reporter znalazł się wśród tłumu na Placu Świętego Piotra, gdy świat po raz pierwszy ujrzał nowego papieża — Leona XIV. Dziś watykańscy insiderzy zastanawiają się, jak głębokie zmiany może przynieść jego pontyfikat. Leon XIV – kardynał z Chicago, papież z Peru? W otoczeniu starożytnych rytuałów i watykańskiego ceremoniału, w blasku rzymskiego, wiosennego wieczoru, były kardynał Robert Prevost wyszedł na balkon Bazyliki św. Piotra jako pierwszy w historii papież pochodzący ze Stanów Zjednoczonych. Przyjął imię Leon XIV — które tłum zgromadzony na placu podjął z entuzjazmem, skandując włoską wersję: „Le-o-ne”. Od momentu, gdy z komina Kaplicy Sykstyńskiej uniósł się biały dym, aż do pojawienia się Leona na balkonie minęła niespełna godzina. W tym czasie ulice wokół Watykanu zapełniły się rzeszami ludzi: młodymi zakonnikami i zakonnicami biegnącymi z uniesionymi habitami, wiernymi owiniętymi w narodowe flagi, wspinającymi się na latarnie i kolumny, by lepiej widzieć. Biografia Leona XIV Robert Prevost ma 69 lat i pochodzi z Chicago. Znaczną część życia spędził jednak w Ameryce Południowej — przez dekadę pracował jako misjonarz w Trujillo w Peru, a następnie był biskupem w Chiclayo. Od 2015 roku posiada także obywatelstwo peruwiańskie. W swoim pierwszym papieskim przemówieniu podziękował poprzednikowi, papieżowi Franciszkowi. Wezwał do „zjednoczenia wszystkich ludzi w pokoju” oraz budowania „Kościoła, który tworzy mosty i otwiera ramiona dla świata – jak ten plac”. Języki, styl, symbolika Papież mówił poprawną, choć nieco sztywną włoszczyzną, by po chwili przejść na znacznie swobodniejszy hiszpański. Pozdrowił mieszkańców Peru i podziękował współpracownikom, wzbudzając entuzjazm wśród hiszpańskojęzycznej części tłumu. W przeciwieństwie do Franciszka, który wybrał nowatorskie …

Leon-XIV-4-4bc2a42.jpg
width: 7087
height: 4725

Konklawe 2025: jest nowy papież! Kto zastąpił Franciszka?
type: item
date: 2025-05-08T16:27:47.000Z
creator: Igor Szulim
subject: Ludzie
subject: chrześcijaństwo
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: rzym
subject: watykan
description: Zakończyło się konklawe. Wśród najczęściej wymienianych faworytów do objęcia tronu Piotrowego było dwóch Włochów, Filipińczyk, Węgier oraz Gwinejczyk. Kto został wybrany?
encoded: W tym artykule: Kto miał zastąpić papieża Franciszka? Lista kandydatów Polak nie został papieżem Kiedy odbyło się konklawe? Świat pożegnał papieża Franciszka 26 kwietnia odbyło się ostatnie pożegnanie papieża Franciszka. Cały świat z niecierpliwością oczekiwał wyników konklawe, które wyłoniło następcę zmarłej w Poniedziałek Wielkanocny głowy Kościoła katolickiego. Biały dym, zwiastujący wybór nowego papieża pojawił się nad Watykanem po godz. 18. Ponad godzinę później dowiedzieliśmy się, że 267. Ojcem Świętym został Robert Prevost z USA, przyjmując imię Leon XIV. To pierwszy kardynał z Ameryki Północnej na tronie Piotrowym w historii. Ma 69 lat. Jest augustianinem, przez wiele lat pracował w Peru i ma obywatelstwo tego kraju. Kto miał zastąpić papieża Franciszka? Lista kandydatów Po śmierci Ojca Świętego trwały spekulacje, kto obejmie tron Piotrowy. Wśród głównych kandydatów wymieniani byli włoscy kardynałowie – Matteo Zuppi i Pietro Parolin. Obaj urodzeni w 1955 roku, należeli do bliskiego otoczenia Franciszka. Kard. Zuppi kieruje archidiecezją bolońską i jest przewodniczącym Konferencji Episkopatu Włoch, natomiast kard. Parolin dotychczas pełnił funkcję sekretarza stanu Stolicy Apostolskiej i był drugą najważniejszą, zaraz po papieżu, osobą w Watykanie. Wiele mówiło się także o kandydaturze niespełna 68-letniego kardynała Luisa Antonio Tagle. To były arcybiskup metropolita Manili i prymas Filipin. Zdaniem ekspertów jego wybór oznaczałby kontynuację kościelnej polityki papieża Franciszka. Coraz częściej w spekulacjach przewijały się także nazwiska dwóch kardynałów z Afryki – Roberta Saraha z Gwinei oraz Petera Turksona z Ghany. Ten ostatni urodził się w 1948 roku i przez lata pełnił funkcję prefekta Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka. Co ciekawe, w 2013 r., tuż po abdykacji Benedykta XVI, był jednym z głównych faworytów do zostania papieżem. View Gallery on the source website Na następcę papieża Franciszka najczęściej typowani byli również: Peter Erdo z W…

leon-xiv-86073c5.jpg
width: 1024
height: 683

Nie tylko modlitwa. Odkrywamy, co naprawdę dzieje się w Rzymie przed konklawe
type: item
date: 2025-05-08T10:41:43.000Z
subject: Ludzie
subject: konklawe
subject: papież
subject: watykan
description: Konklawe mające wybrać nowego papieża właśnie trwa. Kardynałowie z całego świata zjechali do Rzymu. Zanim zostali zamknięci w Kaplicy Sykstyńskiej, spędzali czas na modlitwie i rozmowach. Ale też... korzystali z ostatnich chwil wolności w ulubionych miejscach.
encoded: Spis treści: Gdzie zatrzymują się kardynałowie przed konklawe? Rzymskie lokale, które odwiedzają duchowni Co robią papiescy gwardziści, gdy nikt nie patrzy? Kto ma szansę zostać nowym papieżem? Symbolika stroju papieża – wybór nie jest przypadkowy Każde konklawe jest ważne dla Rzymu, Kościoła katolickiego i świata, ale ma charakter nie tylko religijny. Jest to także spotkanie ludzi z różnych miejsc i kultur, którzy razem tworzą to wydarzenie. I oczywiście ma ono także wymiar czysto ludzki. A oto kilka ciekawostek z tym związanych. Gdzie zatrzymują się kardynałowie przed konklawe? Zanim zostaną zamknięci w Watykanie na czas konklawe, wielu kardynałów zatrzymuje się w miejscach zakwaterowania związanych z ich regionem pochodzenia lub zakonem. Benedyktyni, na przykład, mogą zamieszkać w głównej siedzibie zakonu na wzgórzu Awentyn. Dominikanie – w pobliskim Santa Sabina. Podobnie jezuici mają swoją potężną siedzibę przy Via dei Penitenziari i pobliski dom gościnny z ukrytym ogrodem na murach Watykanu. Angielscy katolicy mają zakwaterowanie w Venerable English College przy Campo de’ Fiori, założonym w 1579 roku. Bogate freski i zdobienia kaplicy i refektarza tego kolegium są przedsmakiem tego, czym mogłaby być architektura anglikańska, gdyby nie reformacja. Filipińscy duchowni z kolei mogą zatrzymać się w swoim własnym Papieskim Kolegium przy Via Aurelia, założonym zaledwie 40 lat temu. Tam styl jest zupełnie inny – przypomina hotel Hilton z lat 60., z modernistycznymi krucyfiksami. Rzymskie lokale, które odwiedzają duchowni W okresie poprzedzającym konklawe kardynałowie uczęszczają na wiele prywatnych kolacji. Są to głównie skromne, klasztorne posiłki w refektarzach przylegających do kolegiów, klasztorów i siedzib zakonów w centrum Rzymu. Gdy wychodzą na miasto, duchowni preferują kilka tradycyjnych rodzinnych restauracji, omijanych przez turystów. Jedną z nich jest Trattoria Fiammetta, założona w 1944 roku, ukryta w bocznej uliczce niedaleko Piazza Navona. Wśród specja…

konklawe-60f06c1.jpg
width: 5616
height: 3744

Kto zostanie nowym papieżem? Franciszek mógł zasugerować następcę
type: item
date: 2025-05-02T09:00:55.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: Podcasty
subject: konklawe
subject: papież
description: Po śmierci papieża Franciszka rozpoczyna się jedno z najbardziej tajemniczych wydarzeń w Kościele katolickim – konklawe. Kto ma szansę zostać nowym papieżem? Co naprawdę dzieje się za zamkniętymi drzwiami Kaplicy Sykstyńskiej? I czy azjatycki Franciszek to nowy faworyt? Marcin Dzierżanowski odkrywa kulisy wyboru głowy Kościoła w najnowszym podcaście National Geographic Polska.
encoded: Spis treści: Jak naprawdę wygląda konklawe? Kto zostanie papieżem? 21 kwietnia 2025 roku, w drugi dzień świąt wielkanocnych, zmarł Papież Franciszek. O tym, kto zastąpi go na tronie Piotrowym dowiemy się już niebawem. Konklawe zaplanowano na 7 maja. Współcześnie wybory papieża trwają około dwóch dni. Historia zna jednak przypadki, kiedy konklawe trwało tygodniami lub dłużej. Najdłużej wybierano papieża w 1740 roku – ponad 6 miesięcy. Dlaczego? O tym mówi Marcin Dzierżanowski, dziennikarz, publicysta i autor książek, w najnowszym podcaście National Geographic Polska. Jak naprawdę wygląda konklawe? Wybory papieża elektryzują opinię publiczną, niezależnie od wyznania. Następca świętego Piotra nie ma już co prawda takiej władzy politycznej jak dawniej, jednak nadal jest uważany za pewien autorytet i to nie tylko w kwestiach wiary. Zmarły Franciszek uchodził za papieża progresywnego. Oczywiście na tyle, na ile jest to możliwe w Kościele katolickim. Jako pierwszy napisał encyklikę poświęconą ekologii („Laudato si”) i głośno mówił o różnych wykluczonych grupach. Czy jego pontyfikat będzie kontynuowany? To zastanawia miliony ludzi na całym świecie. Wszystko wyjaśni się na początku maja podczas konklawe. Nikt, kto nie uczestniczył w wyborach papieża, nie wie do końca, jak przebiegają. Pewne fakty są jednak znane, choć nie wszystkim. Marcin Dzierżanowski przybliżył je w rozmowie z Mateuszem Łysiakiem. – Kardynałowie wybierają spośród siebie, chociaż nie ma tego w przepisach. Teoretycznie można wybrać każdego księdza. Kiedyś można było nawet wybrać każdego ochrzczonego mężczyznę – mówił. W rozmowie pojawia się też wątek głośnego filmu „Konklawe” z ubiegłego roku. Ile jest w nim prawdy, a co jest fikcją fabularną? Odpowiedzi na te i inne pytania również padają w najnowszym Podcaście National Geographic Polska. Kto zostanie papieżem? Ponoć trudno przewidzieć, kto zostanie papieżem, a wymieniani kandydaci ostatecznie nie wygrywają konklawe. Nie jest to jednak do końca prawda. W 2…

NG-Podcast-Konklawe-1200x800-03c7d39.jpg
width: 1200
height: 800

Na ten widok czekają wszyscy wierni. Jak powstaje biały dym nad Watykanem?
type: item
date: 2025-04-22T09:22:11.000Z
creator: Filip Nowek
subject: Historia
subject: Nauka
subject: chemia
subject: Edukacja
subject: kaplica sykstyńska
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: nauka
subject: papież
subject: watykan
description: Każdy wie, co oznacza biały dym nad Watykanem. Ale mało kto zastanawia się, co tak naprawdę unosi się z komina Kaplicy Sykstyńskiej w momencie wyboru następcy św. Piotra. National Geographic Magazine zapytał o to eksperta w dziedzinie chemii pirotechnicznej, Chrisa Mocellę.
encoded: W tym artykule: Jak i z czego powstaje biały dym po konklawe? Trwa okres sede vacante. Co to właściwie oznacza? Papież Franciszek zmarł w poniedziałek nad ranem, w wieku 88 lat. Wiadomość o jego odejściu poruszyła miliony wiernych na całym świecie. Choć Watykan pogrążony jest w żałobie, już teraz rozpoczynają się przygotowania do kolejnego, niezwykle ważnego momentu w historii Kościoła, czyli konklawe. To właśnie wtedy oczy całego świata znów zwrócą się ku Kaplicy Sykstyńskiej, gdzie biały dym obwieści wybór nowego następcy św. Piotra. Jak i z czego powstaje biały dym po konklawe? Biały dym unoszący się z komina Kaplicy Sykstyńskiej to najbardziej rozpoznawalny znak wyboru nowego papieża. Ale co sprawia, że ten historyczny moment ma właśnie taką oprawę? Amerykańska redakcja National Geographic Magazine zapytała o to autora książki „Chemia pirotechniki”, Chrisa Mocelli. Niektórzy mogą być zaskoczeni Katia Andreasi, National Geographic Magazine: Jak można kontrolować kolor dymu? Czy one wszystkie nie powinny być po prostu szare? Chris Mocella: Istnieją dwa sposoby na wytworzenie dymu: spalanie, które produkuje dym, gdy płonący obiekt częściowo strawi ogień, i parowanie, podczas którego twarde materiały w wyniku działania wysokich temperatur najpierw topią się w ciecz, a potem zamieniają się w gaz. Podczas gdy w procesie spalania płonący materiał oprócz dymu, produkuje także sadze i popiół (które przybierają ciemną barwę), tak przy parowaniu spalany przedmiot, nie płonie jako obiekt w stałym stanie skupienia, lecz zmienia się w substancję płynną, a dopiero ta ulatnia się w pełni, tworząc mglisty dym. Co może zostać wykorzystane do przygotowania białego dymu? Istnieją pewne produkty reakcji spalania, które mogą przybrać białą lub jasnoszarą barwę, zwłaszcza niektóre związki cynku i fosfor, które przy udziale temperatury reagują z wodą, dając w efekcie gęsty, biały dym. Zaawansowana wiedza chemiczna nie jest do tego potrzebna. A z jakiej metody mogą korzystać w Watykanie…

Bialy-dym-nad-Watykanem-2-a798fb6.png
width: 900
height: 600

Już niedługo kolejne konklawe. Jak długo wybierano papieża w przeszłości?
type: item
date: 2025-04-21T09:16:44.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: religie
description: Konklawe, czyli wybory Ojca Świętego, to tradycja owiana wieloma tajemnicami. Głosowanie kardynałów odbywa się w izolacji, co dodatkowo sprzyja namnażaniu niepotwierdzonych teorii.
encoded: Spis treści: Co to jest konklawe? Te rzeczy pokazane w filmie to prawda Pierwsze konklawe Najdłuższe konklawe Konklawe 1978 Kontrowersje wokół konklawe Ostatnie miesiące 2024 roku upływały w kinach pod znakiem od dawna wyczekiwanych premier. Jeden z najgłośniejszych filmów tego roku byłoczywiście „Gladiator II”. Kontynuacja hitu Ridleya Scotta sprzed niemal ćwierćwiecza zbierała mieszane recenzje od widzów i krytyków, ale i tak cieszyła się satysfakcjonującymi wynikami oglądalności. I to niemal na całym świecie. Już po kilku pierwszych dniach seansów produkcja zarobiła blisko 90 milionów dolarów. To rzecz jasna niejedyny film, jaki można było oglądać w kinach. Znacznie słabszym wynikiem frekwencyjnym, ale lepszymi opiniami cieszyło się między innymi „Konklawe”. Jest to ekranizacja powieści Roberta Harrisa o tym samym tytule. Co to jest konklawe, wie pewnie każdy. Nie wszyscy za to zdają sobie jednak sprawę, z jakim wieloma regułami – a historycznie także skandami – wiąże się wybór papieża. Co to jest konklawe? Te rzeczy pokazane w filmie to prawda Przed seansem „Konklawe” należy pamiętać, że nie jest to film historyczny. Fabuła odpowiada czasom współczesnym, choć nie padają tam imiona ani zmarłego papieża – Franciszka I – ani jego ostatnich poprzedników. Film przedstawia pewne fakty dotyczące tradycji związanej z wyborami papieża. Nieodłącznym elementem konklawe jest dym: czarny lub biały. Dopiero pojawienie się tego drugiego oznacza, że Kościół katolicki ma nowego Ojca Świętego. Jak właściwie powstaje biały dym wypuszczany z komina Kaplicy Sykstyńskiej? Amerykańska redakcja National Geographic Magazine zapytała o to autora książki „Chemia pirotechniki”, Chrisa Mocelli. Jego zdaniem chodzi o spalania opiłków cynku i siarki, w efekcie czego powstaje siarczek cynku, który wyglądem przypomina gęsty, ciężki dym w kolorze brudnej bieli. Kolejny istotny szczegół uwzględniony w filmie „Konklawe” to fakt, że na czas wyborów papieskich kardynałowie elektorzy są odizolowani o…

konklawe-6907551.jpg
width: 1024
height: 683

Kaplica Sykstyńska ma ponad 500 lat i nie przestaje zachwycać. Wieki temu przeszła cenzurę
type: item
date: 2023-04-26T12:03:00.000Z
creator: Burda Media
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: Edukacja
subject: kaplica sykstyńska
subject: konklawe
subject: Kultura
subject: rzym
subject: Travel
subject: watykan
description: Kaplica Sykstyńska jest codziennie odwiedzana przez turystów. Co ich tam przyciąga?
encoded: W tym artykule: Jak wygląda sufit Kaplicy Sykstyńskiej? Kaplica Sykstyńska kiedyś i dziś Co przedstawiają freski w Kaplicy Sykstyńskiej? Kaplica Sykstyńska znajduje się w Watykanie we Włoszech. Można w niej podziwiać jedne z najbardziej znanych fresków na świecie. Za najcenniejsze uważa się ta na suficie. Namalował je Michał Anioł. Jak wygląda sufit Kaplicy Sykstyńskiej? Kaplica Sykstyńska to prostokątny budynek z sześcioma łukowatymi oknami na każdej ze ścian. Zewnętrzna część kaplicy jest pozbawiona ozdób. Wewnętrzne ściany i sufit zdobią freski mistrzów florenckiego renesansu. Freski na bocznych ścianach kaplicy zostały namalowane w latach 1481–1483. Na północnej ścianie znajduje się sześć fresków przedstawiających wydarzenia z życia Chrystusa. Ich autorzy to Perugino, Pinturicchio, Sandro Botticelli, Domenico Ghirlandaio i Cosimo Rosselli. Na południowej ścianie znajduje się sześć innych fresków, przedstawiających wydarzenia z życia Mojżesza autorstwa Perugino, Pinturicchio, Botticellego, Domenico i Benedetto Ghirlandaio, Rosselli, Luca Signorelli i Bartolomeo della Gatta. Mniejsze freski między oknami przedstawiają różnych papieży. Kaplica Sykstyńska kiedyś i dziś Słynna Kaplica Sykstyńska nie od razu i nie u wszystkich budziła zachwyt. Papież Paweł IV, oburzony wszechobecną nagością przedstawionych postaci, domagał się nawet jej całkowitego zamalowania. Ostatecznie zmusił jednego z uczniów Michała Anioła do zakrycia najbardziej „bezwstydnych” elementów dzieła (co przyniosło mu złośliwą ksywę „Majtkarza”). Włoski pisarz Pietro Citati napisał kiedyś, że 5 mln osób, które co roku odwiedza watykański unikat to śmiertelne zagrożenie dla bezcennych fresków Michała Anioła. Malowidło, którego osobną częścią jest gigantyczny fresk ołtarzowy Sąd Ostateczny, przez wielu uważane jest za dzieło sztuki wszech czasów. To jednocześnie największe dzieło malarskie zaprojektowane i wykonane przez jednego człowieka. Samo sklepienie ma ponad 1 tys. m² powierzchni. W latach 90. dok…

kaplica-sykstynska-ma-ponad-500-lat-i-nie-przestaje-zachwycac-678938c.jpg
width: 960
height: 540

Papież wybrany!
type: item
date: 2013-03-13T18:02:03.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: konklawe
subject: kościół katolicki
subject: papież
subject: religie
subject: rzym
description: Kardynałom debatującym w Watykanie nad wyborem nowego papieża udało się dojść do porozumienia. Nad plac Św. Piotra popłynął biały dym
encoded: Aktualizacja (20:48): Ojciec Święty Franciszek I pobłogosławił tłumy zgromadzone na placu Św. Piotra: - Zostawiam Was teraz i bardzo dziękuję za takie przyjęcie. Módlcie się za mnie. Niedługo się zobaczymy. Módlcie się do Matki Boskiej, by zachowała Rzym. Dobranoc. Wszystkiego dobrego! - nowy papież pożegnał się z wiernymi i w akompaniamencie bicia dzwonów opuścił balkon Bazyliki Św. Piotra. (Źródło: Gazeta.pl) Aktualizacja (20:15): Nowym papieżem został pochodzący z Argentyny Jorge Bergoglio, który przyjął imię Franciszek! Tożsamość nowego zwierzchnika Kościoła Katolickiego nie jest jeszcze znana, podobnie jak wybrane przez niego papieskie imię. Nowy Ojciec Święty przebywa w tym momencie prawdopodobnie w tzw. Pokoju Łez, gdzie czekają na niego szaty. Stamtąd uda się do Kaplicy Paulińskiej, gdzie odda się modlitwom. Na placu Św. Piotra oczekuje na niego tłum wiernych, rozlewający sie także na odchodzące od niego uliczki. Wierni wiwatują na cześć nowego Ojca Świętego, gra także orkiestra włoskiego wojska, na papieża czekają również szwajcarscy gwardziści w odświętnych mundurach. Obecnie w "papieksim" oknie Bazyliki Świętego Piotra zapaliło się światło, co oznacza, że tylko minuty dzielą nas od poznania tożsamości nowego Ojca Świętego.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/4632992f79c72802d3c588cdbdfb8d1f00679997-b410b34.jpeg
width: 594
height: 387