National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2024-08-26T14:55:53.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Ostatnia królowa Mongolii była inspiracją dla postaci z „Gwiezdnych Wojen”. Jej koniec był tragiczny
items: Kto zbudował i kto zniszczył mur berliński? Ciekawostki o słynnym symbolu podziału Niemiec
items: Stan wojenny – ciekawostki i nieznane fakty. Wprowadzono go nielegalnie, nie licząc się z ofiarami
items: Rewolucja bolszewicka i jej polski akcent. Oto Polacy w służbie Armii Czerwonej
items: Michaił Gorbaczow – symbol Jesieni Ludów, ideolog pierestrojki i grabarz Związku Radzieckiego
items: Leonid Breżniew: dyktator na pigułkach. Jak zmarnował szansę na reformę ZSRR i doprowadził kraj do zapaści
items: Hongkong: Poznajemy miasto między światami
items: Kuba: Od nowa
items: Te wspomnienia czekały na publikację ponad 35 lat. Wywiad z Małgorzatą Niezabitowską
items: Zjednoczone stany miłości
items: Jeden dzień w PRL z DSH
items: Dlaczego lubię jeździć na Ukrainę
items: Wyłączamy system po raz czwarty!
items: Mińsk - informacje praktyczne
items: Mińsk w 48 godzin

Ostatnia królowa Mongolii była inspiracją dla postaci z „Gwiezdnych Wojen”. Jej koniec był tragiczny
type: item
date: 2024-02-21T13:50:32.000Z
creator: Jakub Rybski
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: komunizm
subject: ludzie
subject: mongolia
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
subject: zsrr
description: Życie ostatniej królowej Mongolii jest pełne smutku i cierpienia. Najpierw została zmuszona do małżeństwa z chanem, a wiele lat po oddaniu władzy została stracona przez komunistów w ramach stalinowskich represji. Jej postać stała się nawet inspiracją (szczególnie wizualną) dla królowej Amidali w filmie „Gwiezdne Wojny: Mroczne Widmo”.
encoded: W tym artykule: Kim była ostatnia królowa Mongolii? Ślub z umierającym chanem Powrót w rodzinne strony Upamiętnienie Genepil w Gwiezdnych Wojnach Kobieta na zdjęciu jest ubrana w tradycyjne mongolski strój. To królewska wersja deli lub deel, przypominająca średniowieczny żupan. Tkanina jest misternie zdobiona i wykonana z jedwabiu. Jej włosy zebrane są w dwa pokaźne kucyki zakończone warkoczami, a wszystko podtrzymuje bogata biżuteria. Fryzura do złudzenia przypomina rogi, lecz jest w niej coś mistycznego. Kim była ostatnia królowa Mongolii? Kobieta patrzy się prosto w obiektyw, a jej wzrok hipnotyzuje. Jest w nim jednak coś niepokojącego. Chociaż ma nie więcej niż dwadzieścia kilka lat, jej spojrzenie jest bardzo dojrzałe. W oczach zobaczyć można dużo smutku i cierpienia. Mowa o Genepil, ostatniej królowej Mongolii. Urodziła się jako Tseyenpil w 1905 roku w północnej części kraju, niedaleko klasztoru Baldan Bereeven,. Pochodziła z rodziny szlacheckiej. W 1923 roku została sprowadzona do pałacu Bogda Chana (z pochodzenia Tybetańczyka) jako jedna z piętnastu kobiet w wieku od 18 do 20 lat, które urodziły się tego samego dnia co chan. Władca był bowiem wdowcem, a jego doradcy uznali, że dla integralności kraju ważny jest ponowny ożenek. Problem polegał na tym, że Bogda Chan był już bardzo schorowany. Nie poruszał się o własnych siłach i był niewidomy. Miał wówczas 53 lata, a po śmierci ukochanej żony Tsendiin Dondogdulam nie planował kolejnego małżeństwa. Młoda Tseyenpil została zabrana siłą z rodzinnego domu, chociaż była już zamężna. Gdy została wybrana na żonę chana, obiecano jej, że po jego śmierci będzie mogła wrócić do pierwszego męża. Ślub z umierającym chanem Tseyenpil zgodziła się na ślub z Bogda Chanem. Bardzo szybko jednak zdała sobie sprawę, jak bardzo samotna czuje się w nowym środowisku, bez przyjaciół, u boku człowieka, który jest dla niej całkowicie obcy. Zaledwie kilka tygodni później powróciła do rodziców. Przedstawiciele mongolskiego rządu wysłali d…

ostatnia-krolowa-mongolii-57bb4ab.jpg
width: 2001
height: 1200

Kto zbudował i kto zniszczył mur berliński? Ciekawostki o słynnym symbolu podziału Niemiec
type: item
date: 2024-01-21T10:27:19.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: berlin
subject: historia
subject: komunizm
subject: Travel
subject: zabytki
description: Dzielił miasto przez 28 lat i 27 dni. Stał się symbolem podziału Niemiec i całej Europy, który nastąpił po II wojnie światowej. Na Zachodzie nazywany „murem wstydu”, miał powstrzymać falę ucieczek obywateli NRD do niezależnych krajów. Jak powstał i jak upadł mur berliński? Ciekawostki o tej konstrukcji wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kto zbudował mur berliński? Konstrukcja muru berlińskiego Próby forsowania muru berlińskiego Polskie ofiary muru berlińskiego Ile kosztował mur berliński? Upadek muru berlińskiego Po wojnie państwo niemieckie zostało podzielone na cztery strefy okupacyjne. Zachodnia część znalazła się pod francuskimi, amerykańskimi i brytyjskimi wpływami, z kolei we wschodniej zapanowały radzieckie rządy. Polityka zachodnich aliantów była zupełnie inna niż wschodnich. Ci pierwsi postawili na rozwój wspólnej strefy gospodarczej. Wprowadzili nową walutę i wspomagali odbudowę wyniszczonego wojną kraju. W październiku 1949 roku proklamowany został nowy kraj: Republika Federalna Niemiec. Na wschodzie sytuacja była zupełnie inna. Kto zbudował mur berliński? Znajdująca się „pod butem” ZSRR wschodnia część dawnych Niemiec nie rozwijała się jak zachodnia. Polityka okupanta była prowadzona w zgodzie z demokracją ludową, a celem wprowadzanych reform była nacjonalizacja i kolektywizacja. W 1946 roku powołano do życia SED (Sozialistische Einheitspartei Deutschlands), czyli Socjalistyczną Partię Jedności Niemiec, co zapoczątkowało rządy monopartyjne. Nowopowstałe państwo nazwano Niemiecką Republiką Demokratyczną. Na jego czele stanął Walter Ulbricht, sekretarz generalny SED, który wprowadził w NRD rządy tyranii. Wschodnie dzielnice Berlina stały się stolicą NRD. Pozostałe, znajdujące się w strefie zachodniej, przekształcono w odrębną jednostkę polityczną i administracyjną – Berlin Zachodni. Wielu Niemców nie widziało swojej przyszłości w NRD. Szacuje się, że od 1949 do 1961 roku kraj opuściło ponad 2 miliony osób. Władze radzieckiej strefy okupacyjnej dążyły do powstrzymania masowej migracji, ale nie poprzez uczynienie codziennego życia ludzi bardziej znośnym, a przymusem. Największe miasta Niemiec. 10 najludniejszych miast w Niemczech Niemcy są krajem dużych miast. Aż 77% naszych zachodnich sąsiadów żyje w miastach. Oto największe miasta Niemiec pod względem liczby ludności. W no…

mur-berlinski-upadl-w-1989-roku-ddba57e.jpg
width: 1024
height: 683

Stan wojenny – ciekawostki i nieznane fakty. Wprowadzono go nielegalnie, nie licząc się z ofiarami
type: item
date: 2024-01-20T07:22:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: historia
subject: historia polski
subject: komunizm
subject: polska
subject: prl
description: W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku komunistyczne władze wprowadziły stan wojenny, rozpoczynając tym samym jeden z najmroczniejszych okresów w historii kraju. Władzę przejęło wojsko pod przywództwem gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Reżim postawił sobie za cel zniszczenie demokratycznej opozycji. Dla Polaków oznaczało to koniec nadziei na zmiany, a kraj na długi czas pogrążył się w marazmie. Jak zmieniło się życie, gdy w Polsce obowiązywał stan wojenny? Ciekawostki na temat tego wyjątkowo trudnego czasu wymieniamy poniżej.
encoded: W tym artykule: Kiedy wprowadzono stan wojenny? Czy stan wojenny był niezgodny z prawem? Propaganda w stanie wojennym Jakie ograniczenia obowiązywały podczas stanu wojennego? Jak ludzie sprzeciwiali się stanowi wojennemu? Ofiary stanu wojennego Ruch „Solidarność” od początku swojego istnienia był solą w oku komunistów. Jeden z głównych ośrodków demokratycznej opozycji znacząco osłabił pozycję reżimu w klasie robotniczej, co w opinii Kremla było porażką towarzyszy z Polski. Ci otrzymali polecenie „uzdrowienia” sytuacji wszelkimi dostępnymi środkami. Kiedy wprowadzono stan wojenny? Władze PRL zaczęły rozmawiać o wprowadzeniu stanu wojennego jeszcze przed formalną rejestracją NSZZ „Solidarność”. Przygotowania nadzorował dowódca wojsk UW marszałek Wiktor Kulikow. Jednak w praktyce prace toczyły się w Sztabie Generalnym WP. 22 października 1980 roku do Sztabu wpłynął wniosek z Biura Politycznego KC PZPR o powołanie zespołu, którego zadaniem miało być przygotowanie planów na wypadek strajku generalnego. Zadecydowano wówczas o opracowaniu założeń wprowadzenia stanu wojennego, co miało służyć utrzymaniu „bezpieczeństwa państwa”. W tym samym czasie na Kremlu przygotowywany był scenariusz interwencji zbrojnej wojsk Układu Warszawskiego. Wstępem do tych działań miały być manewry „Sojusz-80”. Ostatecznie zostały odwołane pod wpływem nacisków ze strony władz USA i deklaracji ze strony władz PRL, że własnymi siłami poradzą sobie z sytuacją w kraju. Czy Sowieci rzeczywiście byli gotowi wkroczyć na terytorium Polski? Ten temat do dziś stanowi przedmiot sporu historyków. W tych miejscach zawsze tętniło życie w Polsce. Magia bazarów W czasach PRL-u warszawski bazar Różyckiego był enklawa wolnego rynku w gospodarce centralnie sterowanej. Tu rodziły sie fortuny, o jakich nie śniło się szarym obywatelom. W ZSRR wydrukowano powielone w stu tysiącach egzemplarzy obwieszczenie o wprowadzeniu stanu wojennego. Ustalone zostały listy komisarzy wojskowych, którzy mieli przejąć kontrolę nad adm…

stan-wojenny-ciekawostki-i-nieznane-fakty-fot-photopankpl-shutterstock-com-0ecce83.jpg
width: 3000
height: 1976

Rewolucja bolszewicka i jej polski akcent. Oto Polacy w służbie Armii Czerwonej
type: item
date: 2023-12-10T07:26:37.000Z
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: I wojna światowa
subject: komunizm
subject: polacy
subject: rewolucja
subject: rosja
subject: Społeczeństwo
subject: Wolny czas
description: Toczyli bitwy z armią Piłsudskiego i rozstrzeliwali polskich oficerów. Uwielbiał ich Lenin. Złożony głównie z Polaków Rewolucyjny Czerwony Pułk Warszawy był jedną z pierwszych formacji rodzącej się Armii Czerwonej, a rewolucja bolszewicka wiele im zawdzięcza.
encoded: W tym artykule: Polacy w Rosji w okresie I wojny światowej 1 Polski Rewolucyjny Pułk Rewolucja październikowa w Rosji Brak patriotycznego sentymentu Polscy komuniści w służbie Armii Czerwonej Polacy wobec rewolucji bolszewickiej Wojna polsko-bolszewicka Konsekwencje walki dla Rosjan Ogromne straty i demobilizacja rewolucyjnego pułku Był 26 października 1937 r., gdy Stefan Żbikowski stanął przed plutonem egzekucyjnym. Wpatrując się w lufy karabinów, mógł pomyśleć, że to ironia losu. Bo kiedy kilkanaście lat wcześniej aresztowano go w Polsce, został skazany zaledwie na 8 lat ciężkich robót. Więzienie opuścił po niespełna roku (choć był nie tylko zdrajcą i tajnym agentem Rosji, ale też dowódcą oddziału Armii Czerwonej mającego na koncie regularne walki z żołnierzami polskimi). Tym razem został skazany na śmierć w stalinowskiej Rosji. Był jej wierny co najmniej od 1917 r. 20 lat po rewolucji rozstrzeliwanie osób nie tylko niewinnych, ale właśnie tych najbardziej zasłużonych, było w Rosji normą. Nowy szef NKWD Mikołaj Jeżow (zwany Krwawym Karłem) przez niespełna dwa lata skazał na śmierć około 700 tys. osób, w tym m.in. 600 z 900 generałów Armii Czerwonej. Żbikowski nie był więc w swojej doli osamotniony. Kiedy padły strzały, miał 46 lat. Polacy w Rosji w okresie I wojny światowej W czasie I wojny światowej w Rosji przebywało około 3 mln Polaków. Była to przedziwna zbieranina typów ludzkich. Od syberyjskich zesłańców politycznych przez pospolitych przestępców (bądź także osiedlonych na Syberii, bądź wcielonych karnie do carskiej armii) po politycznych radykałów działających w rosyjskich organizacjach oraz jeńców z armii niemieckiej i austriackiej. Nie brakło także zwykłych emigrantów szukających na Wschodzie szczęścia w interesach. Niemały procent stanowili również prości robotnicy ewakuowani w głąb Rosji razem z fabrykami, w których pracowali – np. tylko w okolicach Charkowa. Znalazło się aż 12 zakładów przeniesionych tam w trakcie walk z Kongresówki. Bywały miejsca, w …

toczyli-bitwy-z-armia-pilsudskiego-i-rozstrzeliwali-polskich-oficerow-uwielbial-ich-lenin-ed0e385.jpg
width: 1024
height: 690

Michaił Gorbaczow – symbol Jesieni Ludów, ideolog pierestrojki i grabarz Związku Radzieckiego
type: item
date: 2022-08-31T14:49:02.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Edukacja
subject: komunizm
subject: Kultura
subject: polska
subject: rosja
subject: Społeczeństwo
subject: wschód
subject: zsrr
subject: związek radziecki
description: Przed dwudziestoma laty przez Europę Wschodnią przetoczyła się pokojowa rewolucja, która doprowadziła do upadku bloku wschodniego. Na czele opozycji stanęło wówczas wielu komunistów, którzy wyczuli swą dziejową szansę i popłynęli z wolnościowym nurtem. Jednym z nich był Michaił Gorbaczow, który zmarł 30 sierpnia 2022 roku. Miał 91 lat. Pierwszy i jedyny prezydent Związku Radzieckiego był przez niektórych nazywany również grabarzem ZSRR.
encoded: W tym artykule: Jesień Ludów w Europie Wschodniej Michaił Gorbaczow stał się symbolem upadku ZSRR Pokolenie 89 Demokraci z przymusu Komunizm sypał się jako system i sypał się błyskawicznie Późną jesienią 1989 roku padł mur berliński i w zasadzie opinia publiczna na całym świecie tylko tyle pamięta z tamtego gorącego czasu. Wydarzenie budowlane, a takim było fizyczne zrównanie muru z ziemią, urosło do rangi symbolu rozpadu bloku wschodniego, końca istnienia ZSRR, odzyskania niepodległości przez wiele narodów. Tymczasem od wiosny do grudnia 1989 r. doszło do kilku spektakularnych wydarzeń, które mogły z powodzeniem stać się symbolem owej europejskiej rewolty. Jesień Ludów w Europie Wschodniej Komunizm padał niczym kostki domina – 4 czerwca 1989 roku w Polsce PZPR przegrała wybory, w czego następstwie powstał pierwszy po 1945 roku niekomunistyczny rząd. Nasz kraj jako pierwszy opuścił blok wschodni. Latem 1989 roku polskim tropem poszły Węgry. Także tam komuniści rozpoczęli negocjacje z opozycją, a już w październiku uchwalona została nowa konstytucja. Najwięcej wydarzyło się w listopadzie. W Czechosłowacji sukces odniosła aksamitna rewolucja, w Bułgarii odsunięto od władzy Todora Żiwkowa, zaś w Niemieckiej Republice Demokratycznej Egon Krenz, następca Ericha Honeckera, zdecydował się otworzyć granicę z RFN. Jednocześnie coraz mocniej wrzało w „przybałtyckim kotle”, czyli na Litwie, Łotwie i w Estonii – kraje te zawarły sojusz, mający położyć kres dominacji radzieckiej. Także w Jugosławii – choć to już nieco inna historia – coraz głośniej odzywały się ruchy separatystyczne. W grudniu, w dramatycznych okolicznościach, upadł rumuński reżim Nicolae Ceauşescu Świat przecierał oczy ze zdumienia – sypie się imperium, a radzieckie czołgi nie wkraczają do zrewoltowanych kolonii. Ale liderzy przemian wzięli za dobrą monetę słowa sekretarza generalnego KPZR Michaiła Gorbaczowa, który podczas konferencji przywódców bloku wschodniego potwierdził prawo każdego państwa socjalistyczn…

michail-gorbaczow-80aed01.jpg
width: 5201
height: 3480

Leonid Breżniew: dyktator na pigułkach. Jak zmarnował szansę na reformę ZSRR i doprowadził kraj do zapaści
type: item
date: 2022-07-21T07:34:24.000Z
creator: Adam Węgłowski
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: historia
subject: komunizm
subject: polityka
subject: rosja
subject: Travel
subject: zsrr
description: Rządził z Kremla supermocarstwem u szczytu rywalizacji ZSRR i USA. Leonid Breżniew miał szansę dokonać w Związku Radzieckim przełomowych reform technologicznych. Umarł jednak w bardzo staroświeckim stylu: w tajemniczych okolicznościach, w atmosferze spisku.
encoded: W tym artykule: Leonid Breżniew: powrót do stalinizmu Polityka Breżniewa a stan wojenny w Polsce Leonid Breżniew – schorowany dyktator uzależniony od leków Leonid Breżniew zmarnował szansę na reformę technologiczną ZSRR – państwo pozostawione bez perspektyw To za rządów Leonida Breżniewa, stojącego na czele ZSRR od 1964 do 1982 roku, państwo radzieckie znalazło się u szczytu potęgi. Ten syn hutnika, urodzony w 1906 roku w Ukrainie (aczkolwiek jego rodzinę określa się raczej jako rosyjską) zrobił niesamowitą karierę. Wykształcił się, wstąpił do partii komunistycznej i z zapałem piął się po szczeblach władzy. Tak się poświęcił polityce, że już mając 46 lat przeszedł pierwszy zawał serca. W tym samym 1952 roku dochrapał się jednak stanowiska w Biurze Politycznym, czyli w ścisłym kręgu władzy ZSRR. Promował go sam Stalin i do pewnego stopnia Breżniew pozostał wierny jego ideologii. Leonid Breżniew: powrót do stalinizmu Okres rządów na Kremlu Nikity Chruszczowa (1953–1964), potępiającego zbrodnie stalinizmu, z oczywistych względów nie mógł się podobać Breżniewowi. Dlatego wraz z twardogłowymi towarzyszami obalił Chruszczowa i jako sekretarz generalny (w skrócie: gensek) Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego sam zaczął grać pierwsze skrzypce. Pokolenie Putina. Kim są dziś młodzi Rosjanie? Trzydzieści lat po rozpadzie Związku Radzieckiego wielu młodych Rosjan marzy o stabilności, jaką charakteryzowała się tamta epoka, a w swoim nacjonalistycznym prezydencie widzi bohatera. Nie w głowie była mu liberalizacja, lecz usztywnienie kursu. „Oskarżano go, że dopuścił, aby ZSRR wrócił do »neostalinizmu« i »popadł w stagnację«. Z czasem być może zostanie uznany za przywódcę, który najlepiej ze wszystkich rozumiał istotę ustroju i przedłużał temu ustrojowi życie tak długo, jak tylko się dało. Był przede wszystkim ostrożnym i sprytnym aparatczykiem, który zdawał sobie sprawę z konsekwencji, jakie może pociągnąć za sobą manipulowanie przy wadliwie działającej …

leonid-brezniew-dyktator-na-pigulkach-jak-zmarnowal-szanse-na-reforme-zsrr-i-doprowadzil-kraj-do-zapasci-fot-klaus-rose-ullstein-bild-via-getty-images-fb2d87d.jpeg
width: 1024
height: 913

Hongkong: Poznajemy miasto między światami
type: item
date: 2019-03-07T03:00:00.000Z
creator: Michael Paterniti
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: azja
subject: chiny
subject: demokracja
subject: Edukacja
subject: hongkong
subject: komunizm
subject: miasta
subject: podróże
subject: polityka
subject: Shopping
subject: Travel
subject: Wolny czas
description: Hongkong jarzy się światłami nad brzegiem Morza Południowochińskiego. Jest górzysty, więc gruntów budowlanych tu brakuje, a wieżowców jest więcej niż gdzie indziej – wiele ma ponad sto pięter.
encoded: Wydają się unosić nad zboczami wzgórz niczym balony napełnione helem. Cały Hongkong wisi gdzieś pomiędzy światami, płynąc na wahaniach kursów walut, emisjach akcji, spekulacjach nieruchomościami i juanach gości z Chin Ludowych, ściągających tu, by wydawać swoje pieniądze. W mieszkańcach siedmiomilionowej metropolii narasta poczucie niepewności i niepokoju mocno kontrastujące z dumą i optymizmem niedawnych czasów, gdy Hongkong był jedną z głównych biznesowych stolic Azji. Za tę zmianę odpowiedzialna jest oczywiście rosnąca potęga Chin, które stały się dyżurnym tematem tutejszych rozmów. Na Chiny patrzy się z góry – a zarazem z lękliwym podziwem. Milton Friedman, ekonomista, powiedział ponoć: „Kto chce zobaczyć kapitalizm w działaniu, niech jedzie do Hongkongu”. Idealizowanie tego miasta jako wolnorynkowego raju, kwitnącego w 15. roku po przekazaniu go Chinom przez Brytyjczyków, byłoby dzisiaj nadmiernym uproszczeniem albo nawet świadczyłoby o opacznym rozumieniu ukrytych sił, które tu działają. Oznaczałoby zamknięcie oczu na podskórne zmagania, maskowane przez blichtr pokazowych fasad centrum finansowego. Ukryty świat to miasto uciekinierów politycznych i prostytutek; gangsterów lubiących się afiszować ekstrawagancją; indonezyjskich gospoś spędzających tłumnie niedzielne wychodne w Victoria Park; ludzi z trudem wiążących koniec z końcem, gnieżdżących się w klitkach wielkości lodówki. PKB na głowę stawia Hongkong na 10. miejscu w świecie, ale do najwyższych należy także tzw. współczynnik Giniego mierzący wielkość rozziewu między bogatymi a biednymi. Mieszkańcy powiadają, że Hongkong wciąż się przeobraża, czego widomym znakiem jest jego zmieniająca się nieustannie panorama. – Odczuwamy te wielkie przemiany, ale nie umiemy ich nazwać. Tempo metamorfozy jest zbyt szybkie, by pamięć za nim nadążyła – twierdzi Patrick Mok, koordynator przedsięwzięcia Hong Kong Memory Project, które za 6,4 mln dolarów tworzy interaktywną witrynę internetową zawierającą stare zdjęcia miasta.…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/75ed9de855c7f386df4fbd7bf88c60b3c579be33-be4343d.jpeg
width: 670
height: 487

Kuba: Od nowa
type: item
date: 2018-09-10T06:00:00.000Z
creator: Cynthia Gorney
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: fidel castro
subject: komunizm
subject: kuba
subject: Kultura
subject: reportaże
subject: rewolucja
subject: Społeczeństwo
subject: Travel
description: Po trwających pół wieku rządach Fidela Castro Kubańczycy mają mglistą świadomość nowych perspektyw. Tym razem jednak nie należy się spodziewać rewolucji
encoded: Pokażę ci, gdzie ją ukryliśmy – oznajmił Eduardo. – To nie najlepszy pomysł – odparłam. Ktoś zobaczy, że jestem nietutejsza, i cały plan diabli wezmą. – Nie przejmuj się, wszystko przemyślałem – zapewnił. – Nie musisz wysiadać z samochodu. Będziemy jechać powoli i powiem ci, kiedy masz patrzeć. Znajomy pożyczył mu maquinę – „maszynę”. Tak mieszkańcy wyspy nazywają stare amerykańskie samochody, jakie można zobaczyć na pocztówkach z Hawany. Był to Plymouth z 1956 r. w tak krzykliwym kolorze, że nie mogłam powstrzymać się od żartów. Jednak po zajęciu miejsca pasażera pamiętałam o tym, by delikatnie zamknąć drzwi, z szacunkiem wobec zaawansowanego wieku maquiny. Ruszyliśmy wzdłuż wybrzeża, kierując się z Hawany do nadmorskiej miejscowości. Tam czekała na nas łódź – wystarczająco solidna, by wywieźć z Kuby Eduardo i dziewięciu innych mężczyzn, którzy zapłacili za jej budowę. – Tutaj – wskazał Eduardo i odrobinę przyhamował. Pomiędzy dwoma obłażącymi z farby domami ciągnęła się wąska alejka. Na jej końcu stał pozbawiony okien budynek wielkości garażu. – Będziemy musieli ją wtoczyć na drugi koniec alejki – wyjaśnił. – Potem dalej, jedną przecznicę wzdłuż głównej ulicy, aż do żwirowej dróżki prowadzącej nad wodę. Zaczekamy z tym do północy, ale wciąż będziemy musieli uważać na helikoptery marynarki patrolujące wybrzeże. Poznaliśmy się zeszłej zimy, gdy ten jasnoskóry 35-letni Kubańczyk o ciele zapaśnika podwiózł mnie pożyczonym tico, na którym zarabiał jako nielegalny taksówkarz. Od tamtej pory odbyliśmy wiele wspólnych podróży po wyspie. Przy ich okazji spieraliśmy się o Nową Odmienioną Kubę. Eduardo twierdził, że nie ma czegoś takiego. Ja – że ludzie widzą zachodzące zmiany, że dopuszczono prywatną inicjatywę. Ale on ciągle mówił „nie” i wywracał oczami. – Jedyny pożytek mają z tego ci goście – powiedział mi kiedyś, poklepując się po ramieniu. Znaczyło to, że mówi o ludziach należących do wąskiego kręgu władzy. A co z Fidelem Castro, który cztery lata temu przekazał urząd…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/f0a711ed5830a689266beb04b69fe5620382b5f5-ffe47b4.jpeg
width: 670
height: 496

Te wspomnienia czekały na publikację ponad 35 lat. Wywiad z Małgorzatą Niezabitowską
type: item
date: 2018-04-06T12:50:11.000Z
creator: redakcja
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: komunizm
subject: polska
subject: solidarność
subject: stan
description: Osobiste dzienniki znanej dziennikarki, publicystki oraz byłej rzeczniczki rządu Tadeusza Mazowieckiego pokazują wstrząsającą prawdę o stanie wojennym w Polsce.
encoded: 35 lat po wprowadzeniu stanu wojennego Małgorzata Niezabitowska zdecydowała się opublikować dzienniki z tego okresu. Przez wszystkie te lata setki zapisanych kartek leżały nietknięte na strychu jej domu. Gdy wreszcie po nie sięgnęła, okazało się, że ten wstrząsający zapis rzeczywistości Polski lat 80. ciągle daje do myślenia. Dziś, w niedzielę 13 grudnia, obudził mnie hymn polski dobiegający z góry, z pokoju ojca. A potem głos Jaruzelskiego. Nie wiedziałam, co mówi, ale nie było to na pewno nic dobrego. I zaraz też w kuchni tenże sam głos oznajmiający ogłoszenie stanu wojennego. Władzę w kraju przejęła Rada Ocalenia Narodowego (Wojskowa) na czele z Jaruzelskim. Jej skład jest anonimowy, natomiast rozporządzenia przerażające. Ale o tym dowiedziałam się dopiero później. Na razie rzuciłam się do ukrywania rzeczy, które ukryć, a przede wszystkim wynieść należy. [13.12.1981, niedziela] Gdy przypomina sobie Pani czas stanu wojennego, co Pani czuje? Strach, przerażenie, ulgę? Może to zabrzmi jak dysonans, ale ja wspominam ten okres jako przygodę życia. To był dla mnie czas niezwykle intensywny, emocjonalny, ryzykowny. Od 13 grudnia 1981 r. wiedziałam, że muszę walczyć o prawdę. Każdego dnia, a dokładnie każdej nocy, zapisywałam wiele kartek. Wcześniej rozmawiałam z ludźmi, czytałam prasę podziemną, starałam się być tam, gdzie działo się coś istotnego. Pięć dni po słynnym wystąpieniu generała Jaruzelskiego w telewizji z Niemiec przyjechał mój mąż Tomek Tomaszewski, fotograf. I wtedy już wspólnie dzień w dzień chodziliśmy po ulicach i dokumentowaliśmy rzeczywistość na kliszy i na papierze. Zaczęliśmy działać w naszej prywatnej konspiracji. We dwójkę? Nie. Był z nami też pracownik ambasady francuskiej Olivier de La Baume. Jak to się stało, że z nim zaczęliście współpracować? Niedługo po wprowadzeniu stanu wojennego przyjechał do nas, wiedząc, że jako działacze Solidarności byliśmy na celowniku władzy i mogliśmy potrzebować pomocy. Chciał też pokazać magazyn Paris Match z moją…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/7c01b137ea7ac601a6a6da1212b299a6d5c065fb-d81b6af.jpeg
width: 1070
height: 755

Zjednoczone stany miłości
type: item
date: 2014-02-07T12:55:00.000Z
creator: redakcjang
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: festiwale
subject: filmy
subject: komunizm
description: Nowy projekt Tomasza Wasilewskiego ma szanse na udział w najbardziej prestiżowych imprezach: Berlinale Co-Production Market oraz CineMart
encoded: Produkowany przez Mañanę nowy projekt Tomasza Wasilewskiego "Zjednoczone stany miłości" znalazł się w selekcji rozpoczynającego się w najbliższą niedzielę Berlinale Co-Production Market oraz zakończonego przed tygodniem CineMart, najstarszego w świecie marketu koproducenckiego towarzyszącego MFF Rotterdam. Udział w tych najbardziej prestiżowych w świecie spotkaniach koproducenckich daje możliwość zaprezentowania idei twórców najważniejszym przedstawicielom środowiska filmowego z całego świata oraz pozyskania dla filmu koproducentów zagranicznych. Zjednoczone stany miłości są pierwszym w historii polskim projektem prezentowanym w programie obydwóch tych marketów. Film będzie portretem kobiet zaraz po upadku komunizmu w Polsce.

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/6bf6fd2a167e2eddbb6d87677f41edca7c82a828-779c341.jpeg
width: 500
height: 429

Jeden dzień w PRL z DSH
type: item
date: 2012-09-19T13:08:56.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: dom spotkań z historią
subject: komunizm
subject: prl
subject: sztuka
subject: warszawa
description: „27 września 1962 słońce wstało o 6.30 i miało zajść o 18.23. Prognoza pogody przewidywała zachmurzenie umiarkowane. Ponad 1600 obywateli przyszło na świat, około 600 zmarło. Nie wydarzyło się w PRL nic szczególnego. Dzień jak co dzień…”
encoded: Jeden dzień w PRL – tak Maciej Drygas, reżyser filmowy i dokumentalista, prowokujący w swojej twórczości do refleksji nad prawdziwym obliczem PRL-u, zatytułował zrealizowany w 2005 roku film będący archiwalną rekonstruującą jednego, przypadkowego dnia z dziejów Polski Ludowej − 27 września 1962 roku. 27 września 2012 roku minie 50 lat, od dnia w którym nic (dziś powiedzielibyśmy – medialnego) nie wydarzyło się. Z okazji tej przewrotnej rocznicy Dom Spotkań z Historią przygotował cykl wydarzeń – spotkania, dyskusje, pokazy filmowe połączonych z akcją na portalu społecznościowym Facebook, mających sprowokować do dyskusji i skłonić do refleksji nad kształtowanym dzisiaj przez media i kulturę masową obrazem PRL oraz zachęcić wszystkich młodych ludzi do konfrontacji z własną historią. Na wszystkie wydarzenia wstęp wolny. PROGRAM WYDARZEŃ DOM SPOTAŃ Z HISTORIĄ, ul. Karowa 20 26.09 (śr.), 18:00, DSH: SUPERSAM. Wirtualny spacer do miejsca, którego już nie ma. Od wyburzenia Supersamu minęło sześć lat, ale nadal jest to obiekt wielokrotnie przywoływany w rozmaitych debatach o architekturze Warszawy. Oddany do użytku w 1962 roku był pierwszym sklepem samoobsługowym w Polsce. Zarówno budynek, jak i sprawa jego wyburzenia, rozpalała umysły nie tylko obrońców zabytków, społeczników, dziennikarzy, ale także wielokrotnie inspirowała współczesnych artystów. Wirtualny spacer po Supersamie poprowadzi Patrycja Jastrzębska (Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Mazowieckiej MASŁAW), autorka i kuratorka projektu „Tu było, tu stało” poświęconego znikającej architekturze Warszawy po 1989 roku. 27.09 (czw.), 18:00, DSH: Co z tym „Misiem”? (dyskusja) Jak polskie kino współczesne pokazuje PRL? W dyskusji udział wezmą: Maciej Drygas, Tadeusz Sobolewski (krytyk filmowy), Mateusz Werner (krytyka filmowy) oraz prof. Marek Hendrykowski (historyk i teoretyk filmu; medioznawca). 29.09 (sob.), 12:00: WARSZAWA ’62. Spacer po mieście. Zbiórka: przed kościołem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, Al. Solidarn…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ec84a29e7172f14be7fc748078d68050acdbddf9-c8cffa7.jpeg
width: 905
height: 1280

Dlaczego lubię jeździć na Ukrainę
type: item
date: 2012-07-14T05:00:00.000Z
creator: Andrzej Łomanowski
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: dniepr
subject: kijów
subject: komunizm
subject: krym
subject: Kultura
subject: odessa
subject: piłka nożna
subject: podróże
subject: tradycje
subject: ukraina
subject: wschód
subject: zsrr
description: Euro 2012 rozbudziło w Polakach ciekawość i zachęciło do odwiedzenia naszego wschodniego sąsiada. Zanim wybierzesz się na wycieczkę, przeczytaj nasz cykl na Zielonej Ukrainie!
encoded: Tu jest wszystko i wszyscy. Góry są takie jak u nas – tylko większe, rzeki takie jak u nas – tylko szersze i dłuższe, na południu jeszcze można znaleźć prawdziwie ukrainny step. Kawał historii i kultury Polski, a także Rosji, najsłynniejsze miejsca judaizmu, najpiękniejsze świątynie „greckie” (czyli unickie i prawosławne), Niemcy, Czesi, Grecy, Tatarzy, Bułgarzy, Węgrzy i współcześni Asyryjczycy (pierwotni mieszkańcy Bliskiego Wschodu) oraz ich mafia w Kijowie... Legendarne skalne miasta na Krymie i scytyjskie kurhany w stepie, wokół których bez przerwy kraza poszukiwacze skarbów. Chasydzi w Berdyczowie i wspaniałe świątynie prawosławia: Ławra Peczerska w Kijowie i Ławra Poczajowska na Wołyniu. Ciepłe Morze Czarne z legendarnymi plażami na Krymie, „Odessa-Mama” i śnieżne Karpaty. Wszyscy czuja się tu u siebie i wszyscy odcisnęli jakiś ślad w ukraińskiej ziemi. Czasami żeby ten ślad na ziemi zobaczyć, trzeba się dobrze nachodzić i przypatrzeć. Niestety przez środkową i wschodnią Ukrainę przetoczył się walec sowietyzacji, miażdżąc ludzi i zabytki. Większość tamtejszych miast wygląda jak odbita z jednej sztancy. Ale nawet okres „niekultury” zostawił ślady, jakich nie spotkamy w Polsce – na przykład gigantyczny pomnik Matki Ojczyzny, jakby zawisły nad Kijowem, czy samo centrum ukraińskiej stolicy w stylu „stalinowskiego empire’u”. Za to na zachodniej Ukrainie nie trzeba się specjalnie wysilać: gdzie spojrzeć, tam zabytki i dzika przyroda – choćby w Karpatach, na Zakarpaciu czy nad Dniestrem. Wszędzie pełno polskich śladów, których nikt na Ukrainie nie ścierał. Pomnik Mickiewicza w centrum Lwowa ma i zawsze miał na cokole polski napis: Wieszczowi – naród. Można jeździć na Ukrainę w podróż sentymentalną – po dawnych Kresach. Nie zabraknie polskich zamków, pałaców, dworków do oglądania. Ale wtedy można przegapić inne atrakcje, choćby tak egzotyczne jak... zamek templariuszy (tak, tak, tych samych), a właściwie jego ruiny w zakarpackim Serednie (między Mukaczewem a Uzhorode…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/323934943e1c28976ebc97fc9a32ea70680827fa-c268474.jpeg
width: 1000
height: 1000

Wyłączamy system po raz czwarty!
type: item
date: 2012-05-29T08:05:00.000Z
creator: Igor Nowiński
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: demokracja
subject: dom spotkań z historią
subject: historia
subject: komunizm
subject: opozycja
subject: prl
description: Dom Spotkań z Historią zaprasza na 4. edycję Wyłącz system, warszawskiego Święta Wolności. Tegoroczne Święto Wolności - zadedykowane kobietom, ich postawom wobec totalitaryzmu oraz roli w walce o wolność - powstaje we współpracy z Kancelarią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
encoded: Wyłącz system vol. 4 to kilkanaście wydarzeń artystycznych m.in. Piknik wolnościowy i koncert na skwerze przy Krakowskim Przedmieściu, premierowy spektakl Walentyna w reż. Wojciecha Farugi w Teatrze Studio, zwiedzanie Pałacu Prezydenckiego, warsztaty dla dzieci, pokazy filmowe, akcje miejskie oraz spotkania z byłymi opozycjonistkami. Ukoronowaniem Święta Wolności jest Fiesta – wielka impreza muzyczna organizowana w plenerze, na plaży przy moście Śląsko-Dąbrowskim, po praskiej stronie Wisły. Zagrają dla Soma Ansamble, BaBu Król (Bajzel & Budyń), KURY (feat. Vienio & Pele), Brygada Kryzys, YeShe (feat. Staszek Soyka) oraz DJ set: Teresa i Tygrysy. Start Fiesty 6 czerwca, o 18.00! Na wszystkie imprezy WSTĘP WOLNY. W załączeniu mapa. Spektakularne zwycięstwo polskiego społeczeństwa 4 czerwca 1989 roku otworzyło drogę do upadku komunizmu w Europie. W rocznicę czerwcowych wyborów – Wyłącz system z nami! ZAPISZ SIĘ NA FIESTĘ! Więcej informacji na www.wylaczsystem.pl. Zapraszamy już tym tygodniu: 29.05 (wt.), 18:00, DSH (ul. Karowa 20) Kobiety systemu Spotkanie o kobietach, celebrytkach systemu – symbolu i produkcie komunistycznej propagandy. Kim były naprawdę? Służebnicami ideologii? Maskotkami władzy? Ofiarami czy opokami systemu? W spotkaniu weźmie udział m.in. Ewa Toniak, historyk sztuki, autorka książki Olbrzymki: kobiety i socrealizm. Spotkaniu towarzyszy pokaz filmu Dziewczyna z plakatu w reż. Ewy Pięty (2001, 29’). 30.05 (śr.), 18:00, DSH Kobiety kontra system Rozmowa o kobietach walczących przeciwko dyktaturom w różnych krajach świata. Spotkanie poprowadzi Krystyna Kurczab-Redlich, dziennikarka, korespondentka, specjalizująca się z tematyce Rosji i byłych republik radzieckich, a zwłaszcza Czeczenii. W dyskusji udział wezmą m.in. Aleksandra Chrzanowska, koordynator ds. cudzoziemców ze Stowarzyszenia Interwencji Prawnej oraz Maria Książak, psycholog. 31.05 (czw.), 18:00, DSH Opozycyjna codzienność Spotkanie z byłymi opozycjonistkami m.in. Ludwiką Wujec (polityk, urzę…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/e5c56cd9b144130f29c1f94a95661f3962d08889-c27e18b.jpeg
width: 708
height: 1000

Mińsk - informacje praktyczne
type: item
date: 2009-09-06T06:42:00.000Z
creator: M. Liczbarski
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: białoruś
subject: komunizm
subject: mińsk
subject: socjalizm
description: Kilka informacji dla planujących wycieczkę do Białorusi.
encoded: Mińsk – stolica Białorusi leży niemal w centrum kraju na Wyżynie Mińskiej. Przecina go niewielka rzeka Świsłocz. Liczba mieszkańców: 1,8 mln. Powierzchnia: 256 km2. Waluta: rubel białoruski (BYR), 100 BYR = 0,1 zł, 1 USD = 2,8 tys. BYR, 1 euro = 3,7 tys. BYR. Warto zabrać dolary i euro w niezbyt dużych nominałach, łatwiej będzie je zamienić na ruble. Mińsk najlepiej zwiedzać od maja do września (średnia temperatura latem wynosi 19°C). Jednokrotna kosztuje 25 euro, uprawnia do 30-dniowego pobytu na Białorusi. Czeka sie na nią 4–5 dni, w trybie ekspresowym jest wydawana tego samego dnia (kosztuje 50 euro). Wizę otrzymamy w Ambasadzie Białorusi w Warszawie (ul. Wiertnicza 58, (022) 7420710, poland@belembassy.org, www.belembassy.org) lub w konsulatach terenowych. Zanim zaczniemy ubiegać się o wizę, trzeba w jednej z białoruskich firm wykupić ubezpieczenie zdrowotne na każdy dzień pobytu (do 9 dni kosztuje 10 zł). Jeśli wybieramy się bez zaproszenia, musimy wykupić wycieczkę w biurze podróży. Pociągiem: z Warszawy do Mińska odjeżdżają trzy pociągi dziennie, podróż trwa niemal 12 godzin. Bilet kosztuje ok. 270 zł. Samochodem: jadąc z południowej lub centralnej Polski, kierujemy się na Brześć, później autostrada do Mińska (opłaty 6 USD). Z północnej Polski przez Białystok, Grodno, Lide na Mińsk. Ceny paliwa niższe niż u nas. Litr benzyny kosztuje 2,5 tys. rubli. Samolotem: podróż LOT-em, w zależności od terminów, kosztuje od 990 do 2 100 zł (bilet w obie strony), www.aero.pl. Za bilet w obie strony zapłacimy ok. 885 zł. 5-dniowa wycieczkę na Białoruś połączoną z 2-dniowym zwiedzaniem Mińska organizuje Mazowiecki Oddział PTTK. Zobaczymy m.in.: Grodno, Zasław, Mir, Nieśwież, Słonim; cena około 920 zł. www.bezkresy.pl Po mieście najszybciej podróżuje się metrem, które ma dwie krzyżujące się linie: Maskouskaja i Autazawodskaja. Jednorazowy bilet na przejazd komunikacja miejska kosztuje 600 rubli. Do wielu miejsc dowiozą nas mikrobusy, tzw. „marszrutki”. Kurs kosztuje średnio 1…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/72fe355cca2f6609c428e3f621d5973d8c394e15-b374a5a.jpeg
width: 500
height: 332

Mińsk w 48 godzin
type: item
date: 2009-09-05T06:40:00.000Z
creator: Jacenty Dędek
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: białoruś
subject: komunizm
subject: mińsk
subject: socjalizm
description: Stolica Białorusi jest pomnikiem architektury socrealistycznej. Ucieleśnieniem utopijnej wizji ładu społecznego.
encoded: 1. dzień Centrum Mińska wyznacza 8-kilometrowa arteria zwana prospektem Niezawisimosti. Wraz z rytmicznie przecinającymi ją placami stanowi główna oś miasta. Mieszkańcy twierdzą, że Mińsk mimo wszechobecnego monumentalizmu nie przytłacza. Zrozumiemy to dopiero, spacerując szerokimi ulicami i alejami. Dostrzeżemy wtedy, czym jest wewnętrzny ład miasta, zamiłowanie do otwartej przestrzeni i symetrii, odróżniającej go od gęstej, klaustrofobicznej architektury, większości europejskich stolic. 1. Monumentalne budowle i ogromne place Zwiedzanie rozpoczynamy od wielopoziomowego dworca kolejowego, na którym życie tętni całą dobę. Architektura widoczna za przeszklonym frontonem dworca określają styl, w jakim odbudowano miasto po II wojnie światowej. Wita nas zwartą ścianą monumentalnych surowych budowli, zwieńczoną dwiema bliźniaczymi więzami strzegącymi wejścia do miasta od ulicy Kirowa. Wielki plac Priwokzalny rozpościerający się przed dworcem wyznacza nam miejsce w tej przeskalowanej dekoracji. Podziemnym przejściem przedostajemy się na druga stronę i ruszamy w kierunku prospektu Niezawisimosti, który rozpoczyna się od placu imienia Włodzimierza Iljicza Lenina (największego w mieście). Wódz stoi wykuty w czarnym granicie i z zatroskana mina patrzy w dal. Za nim, jedno z najbardziej rozpoznawalnych dzieł architekta Josifa Langbarda, wzniesiony w latach 30. XX w. „Dom Rządu” – obecnie siedziba białoruskiego parlamentu. Kilka metrów dalej stoi neoromański kościół pod wezwaniem ss. Szymona i Heleny zwany od barwy murów czerwonym. Katolicką świątynię zbudowana na początku XX w. wyróżnia nietypowy kształt – wystająca z przodu dzwonnica i symetryczne wieże w tylnej części. 2. Historia i nowoczesność Wracamy na prospekt Niezawisimosti i maszerujemy dalej na wschód. Po drodze mijamy szeregi gmachów z fasadami ozdobionymi różnorodną sztukateria. Uwagę przykuwa budynek Urzędu Bezpieczeństwa. Zajmuje niemal cały kwartał, jest masywny i potężny, czterema frontowymi kolumnami wrośnięty…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/1bc9d5e33e04e8cabf98f462d8fb7710e38be74c-a314223.jpeg
width: 600
height: 792