National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-04-30T15:23:45.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Planujesz wakacje na łonie natury? Nie daj się kleszczom. Oto, jak skutecznie uniknąć ukąszenia
items: Interaktywna mapa kleszczy. Mieszkańcy tych regionów muszą zachować szczególną ostrożność
items: Naukowcy wynaleźli nowy sposób na odstraszanie kleszczy. „Zachowują się jak pijane”
items: Wiele ludzkich mikrobów jest śmiertelnych dla kleszczy. Jednak te znalazły sposób, by sobie z nimi radzić
items: Kleszczowe zapalenie mózgu pokonało kanał La Manche. Pierwsi pogryzieni
items: Zielone Dni - wizyta Kleszczobusu w Warszawie

Planujesz wakacje na łonie natury? Nie daj się kleszczom. Oto, jak skutecznie uniknąć ukąszenia
type: item
date: 2026-05-04T06:00:32.000Z
creator: Tara Haelle
subject: Przyroda
subject: choroby
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
subject: ukąszenie
description: Coraz cieplejsza pogoda sprzyja kleszczom, których sezon aktywności w Polsce ulega wyraźnemu wydłużeniu. Choć ochrona przed tymi pasożytami wydaje się prosta, wielu z nas wciąż popełnia proste błędy, które mogą słono kosztować.
encoded: Spis treści: Jak chronić się przed kleszczami? Najważniejsze zasady Co zrobić, gdy znajdziesz na sobie kleszcza? Jak sprawdzić, czy ukąsił Cię kleszcz? Co zrobić po ukąszeniu kleszcza? Objawy, które powinny zaniepokoić W Polsce występuje wiele gatunków kleszczy Przygotowując się do spędzenia czasu na świeżym powietrzu latem, warto pamiętać, że nie jesteśmy jedynymi, którzy korzystają ze sprzyjającej pogody. Cieplejsze wiosny i dłuższe lata oznaczają wydłużony sezon na kleszcze. Najlepszym sposobem na uniknięcie choroby odkleszczowej jest, co oczywiste – niedopuszczenie do ukąszenia przez kleszcza. – Kiedy jesteś na łonie natury i widzisz tabliczki z napisem „nie karm zwierząt” oznaczają one, żeby nie karmić niedźwiedzi i gryzoni, ale uważam, że powinno to dotyczyć również bezkręgowców – mówi dr Lyric Bartholomay, entomolog z University of Wisconsin-Madison. – Powinniśmy naprawdę starać się nie karmić również tych krwiopijców. Oto, co warto wiedzieć, aby skutecznie chronić się przed kleszczami i co zrobić w razie ukąszenia. Jak chronić się przed kleszczami? Najważniejsze zasady Kluczowe są dwie rzeczy: odpowiedni ubiór oraz stosowanie środków odstraszających podczas przebywania w miejscach, gdzie mogą występować kleszcze. – Jeśli spacerujesz po terenach trawiastych lub zalesionych, noś długie spodnie i koszule z długim rękawem, a po powrocie sprawdź ubranie i skórę pod kątem obecności kleszczy – mówi dr Timothy Brewer, lekarz chorób zakaźnych i epidemiolog z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Dr Lyric Bartholomay zaleca również noszenie jasnej odzieży, aby łatwiej było dostrzec kleszcze, oraz wkładanie nogawek spodni w skarpetki, by nie mogły one wpełznąć pod nogawkę. – Istnieje powszechna obawa, że kleszcze spadają z drzew, ale przeważnie działają inaczej – mówi prof. Michael Reiskind, entomolog z North Carolina State University. Ponieważ zazwyczaj szukają mniejszych zwierząt, najczęściej przyczepiają się do człowieka od pasa w dół, a następnie pełzną w gó…

kleszcze-fbf7d75.jpg
width: 3000
height: 1987

Interaktywna mapa kleszczy. Mieszkańcy tych regionów muszą zachować szczególną ostrożność
type: item
date: 2025-05-15T09:32:02.000Z
creator: redakcjang
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
subject: lasy
subject: polska
description: Mapa kleszczy pokazuje, gdzie ryzyko ukąszenia jest największe. Sprawdź, które województwa są najbardziej zagrożone i jak skutecznie się chronić przed tymi niebezpiecznymi pajęczakami.
encoded: W tym artykule: Kiedy kleszcze są aktywne? Interaktywna mapa kleszczy w Polsce Choroby przenoszone przez kleszcze Kleszcz u psa lub kota Kleszcze są aktywne coraz wcześniej i występują coraz częściej – nie tylko w lasach, ale też w miastach. Dzięki interaktywnej mapie możemy sprawdzić, gdzie ryzyko ukąszenia jest największe. W tym artykule podpowiadamy także, jak się chronić i co zrobić po kontakcie z pajęczakiem. Kiedy kleszcze są aktywne? Sezon na kleszcze można – niestety – uznać za otwarty. Pajęczaki te rozpoczynają swoją aktywność już na początku wiosny, osiągając dwa wyraźne szczyty: pierwszy przypada na przełom maja i czerwca, drugi – we wrześniu i październiku. Cykl ten zwykle kończy się późną jesienią, jednak w latach z łagodniejszą zimą może trwać nawet cały rok. Wystarczy, że temperatura wzrośnie powyżej 5 st. C, a kleszcze przerywają hibernację i ponownie stają się aktywne. Co więcej, są odporne zarówno na krótkotrwałe susze, jak i lekkie mrozy. Dorosłe osobniki potrafią przetrwać w stanie odrętwienia nawet do 800 dni, a ich przeciętna długość życia wynosi od 2 do 4 lat. Jeśli chodzi o dobową aktywność kleszczy, największą czujność warto zachować w godzinach porannych – między 8:00 a 12:00. Drugi szczyt przypada popołudniami, kiedy to pajęczaki zaczynają „polować” około godziny 16:00 i pozostają aktywne aż do 20:00–21:00. View Burdaffi on the source website Interaktywna mapa kleszczy w Polsce Naukowcy wyróżniają niemal 900 gatunków kleszczy na całym świecie. W Europie występuje około 70 z nich, a na terenie Polski zidentyfikowano 19 gatunków. Najczęściej spotykanym jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus), którego wygląd do złudzenia przypomina nasiona rącznika pospolitego. Kleszcze preferują środowiska wilgotne, zacienione i porośnięte roślinnością – szczególnie chętnie zasiedlają lasy liściaste, zarośla, parki miejskie, polany oraz łąki. W związku z tym ryzyko kontaktu z nimi rośnie zwłaszcza podczas wiosenno-letnich spacerów w naturze. Które rejony Pol…

FABRIC-KOLAZ-32-35-8c52ee5.png
width: 900
height: 600

Naukowcy wynaleźli nowy sposób na odstraszanie kleszczy. „Zachowują się jak pijane”
type: item
date: 2022-11-09T15:01:22.000Z
creator: Magdalena Salik
subject: Porady
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: chemia
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
subject: komary
subject: medycyna
subject: pasożyty
subject: Travel
description: Opracowano nowy środek odstraszający kleszcze. W przeciwieństwie do istniejących, jest to repelent przestrzenny. Jeśli wyjdzie poza fazę testów i zostanie skomercjalizowany, będzie można go nosić przy sobie, zamiast rozpylać środek odstraszający na skórze albo na ubraniu.
encoded: W tym artykule: Nowy sposób na kleszcze Komary i kleszcze – jak się ich pozbyć? „Pole siłowe” odstraszające kleszcze Potrzebne dalsze badania nad repelentem O tym, jak groźne choroby mogą przenosić kleszcze, nie trzeba przypominać. Borelioza i kleszczowe zapalenie mózgu zagrażają mieszkańcom naszej strefy klimatycznej nie tylko w lecie, ale przez większość roku. Przed kleszczami można bronić się na kilka sposobów. Dwa najważniejsze to kontrola całego ciała i ubrania każdorazowo po spacerze na zewnątrz oraz stosowanie środków odstraszających, czyli repelentów. Te drugie w przypadku kleszczy są skuteczne, gdy rozpylamy je na skórze i ubraniu. Pajęczak musi mieć kontakt z substancją, by na niego podziałała. Inaczej jest, gdy walczymy z komarami. Komary odstraszają również repelenty przestrzenne. Czyli np. spirale, maty albo dozowniki elektryczne, które rozpylają środek owadobójczy w otoczeniu. Nowy sposób na kleszcze Nie jest wykluczone, że w przyszłości w podobny sposób będziemy odstraszać także kleszcze. W najnowszym numerze czasopisma naukowego „PLOS One” ukazał się artykuł opisujący nowy wynalazek. Opracowano go w laboratorium prof. Stephena Richa, mikrobiologa z Uniwersytetu Massachusetts Amherst. To pojemnik z nowym rodzajem repelentu, wydzielającym substancje lotne, które otumaniają kleszcze. Pewne wirusy powodują, że robisz się „smaczniejszy” dla komarów. To odkrycie może dać nam nowe repelenty Wirus wywołujący dengę i wirus Zika sprawiają, że myszy oraz ludzie zaczynają inaczej pachnieć. Zmieniony zapach częściej przywabia komary, które chętniej ich gryzą i w ten sposób prze... <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/pewne-wirusy-powoduja-ze-robisz-sie-smaczniejszy-dla-komarow-to-odkrycie-moze-dac-nam-nowe-repelenty-fot-tom-ervin-getty-images-1fd79f9.jpeg" width="938" height="626" alt="Pewne wirusy powodują, że robisz się „smaczniejszy” dla komarów. To odkrycie może dać nam nowe repelenty (fot. Tom Ervin/Getty Images)" tit…

naukowcy-wynalezli-nowy-sposob-na-odstraszanie-kleszczy-zachowuja-sie-jak-pijane-fot-getty-images-3df7cbd.jpg
width: 2121
height: 1414

Wiele ludzkich mikrobów jest śmiertelnych dla kleszczy. Jednak te znalazły sposób, by sobie z nimi radzić
type: item
date: 2021-07-22T11:04:43.000Z
creator: Katarzyna Mazur
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: Przyroda
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
subject: Zdrowie
description: Dobrze wiemy, że kleszcze mogą być niebezpieczne dla ludzi. Okazuje się jednak, że żyjące w naszych organizmach mikroby mogą być także groźne dla tych stawonogów.
encoded: W tym artykule: Białko w ślinie kleszczy Kleszcze kontrolują poziom bakterii powodującej boreliozę Kleszcz – doskonale zaprojektowany krwiopijca Boicie się kleszczy? Te pajęczaki mogą mieć powody, by być tak samo nieufne wobec nas, jak my wobec nich. Na ludzkiej skórze żyją bowiem bakterie, które są potencjalnie śmiertelnie niebezpieczne dla tych małych stawonogów. Jak to możliwe, że w takim razie te są w stanie nas ukąsić? Nowe badania sugerują, że około 40 milionów lat temu kleszcze, włączyły do swojego kodu genetycznego gen, który pochodzi od bakterii i pomaga chronić je przed niedoszłymi mikrozabójcami. Białko w ślinie kleszczy Jak donoszą naukowcy, gen ten tworzy białko zwane Dae2, które kleszcze czarnonogie (Ixodes scapularis) mogą wykorzystać do odpierania mikrobiologicznych zagrożeń. Nie jest to jednak broń równych szans – w probówce to białko nie zadziera z bakteriami, które nie przeszkadzają kleszczom, w tym z Borrelia burgdorferi, czyli bakteryjną przyczyną boreliozy. Nowe odkrycie może wyjaśnić, w jaki sposób kleszcze mogą omijać barierę obronną ludzi, by przez ukąszenie przenosić na nich choroby, w tym właśnie boreliozę, która jest najczęstszą chorobą przenoszoną przez te pajęczaki. Ślina kleszczy kryje w sobie wiele białek, które zabijają bakterie, jednak dotychczas niewiele badań przeanalizowało to, jak te białka pozwalają kleszczom bronić się przed niektórymi mikrobami, jednocześnie zachowując te gatunki, które nie są niebezpieczne dla kleszczy – wyjaśnił Albert Mulenga, biolog wektorowy na Texas A&M University w College Station, który nie był zaangażowany w badanie. Obecnie bakterie korzystają swojej wersji Dae2 do atakowania i zabijania innych bakterii konkurujących o składniki odżywcze – dzieje się tak poprzez namierzanie i degradację składnika ściany komórkowej, bez którego konkurencyjne komórki bakteryjne rozpadają się i umierają. Przez długi czas nie było jednak jasne, w jaki sposób kleszcze czarnonogie używają swojej wersji Dae2, która znajduj…

kleszcze-2dd99af.jpeg
width: 2230
height: 1345

Kleszczowe zapalenie mózgu pokonało kanał La Manche. Pierwsi pogryzieni
type: item
date: 2019-10-29T09:30:30.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
subject: Zdrowie
description: Najpewniej to ptaki migrujące na Wyspy Brytyjskie przeniosły z Europy kontynentalnej kleszcze zarażone nieobecną dotąd w Anglii chorobą. Wyniszczający mózg wirus został odkryty na pajęczakach zamieszkujących lasy hrabstwa Norfolk oraz tereny na granicy Hampshire i Dorset.
encoded: Pierwsza osoba z kleszczowym zapaleniem mózgu została ugryziona w parku przyrody New Forest na zachód od Southampton. Brytyjscy lekarze zapewniają, że ryzyko zapadnięcia na tę chorobę jest dość niskie a umiera jedynie 2 proc. chorujących. Nie znaczy to, że można pozwolić sobie na ignorowanie kleszczy. Polacy doskonale to rozumieją. Zarówno wspomniany tu wirus, jak i inne przenoszone przez te pajęczaki choroby (w tym borelioza) są od lat stałym problemem dla mieszkańców kilku województw. Z 70 gatunków kleszczy żyjących w Europie na stałe w naszym kraju przebywa 19. Zachorowania na kleszczowe zapalenie mózgu występowały głównie na terenach wokół Białegostoku, Suwałk i Olsztyna. View oEmbed on the source website Choroba przebiega dwufazowo. Na początku może przypominać grypę, wywołując objawy w rodzaju nudności, wymiotów czy biegunki. Trwać to może 7 dni. Na szczęście nawet w trzech na cztery przypadki organizm jest w stanie samodzielnie uleczyć się. Niestety u niektórych zakażonych po kilku dniach od ustąpienia pierwszych objawów może nastąpić druga faza: neuroinfekcja występująca jako zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie móżdżku albo zapalenie rdzenia kręgowego. Po 2-3 tygodniach główne objawy powinny ustąpić, ale na wiele miesięcy pozostać może niedowład kończyn czy upośledzenie pamięci. Wyspiarze nie musieli dotąd przejmować się kleszczowym zapaleniem mózgu, najwyżej – równie groźną – boreliozą. Pajęczaki zadomowiły się w angielskich lasach tam, gdzie jest największa populacja jeleni. Tak jak w Polsce obsiadły też lisy i zbyt daleko hasające domowe koty czy psy. Teraz jednak Public Health England (PHE) musiało potwierdzić obecność nowego wirusa w dwóch miejscach w kraju. – Nie chcemy straszyć. Zależy nam przede wszystkim, żeby ludzie zdawali sobie sprawę z istnienia takiego zagrożenia i w odpowiedni sposób się zabezpieczali – mówi wiceszef PHE, dr Nick Phin. View oEmbed on the source website Jan Sochaczewski

kleszcz-e47f64c.jpeg
width: 1000
height: 750

Zielone Dni - wizyta Kleszczobusu w Warszawie
type: item
date: 2010-04-10T05:43:00.000Z
creator: Redaktor National Geographic
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: kleszcze
subject: kleszczowe zapalenie mózgu
description: W marcu w całej Polsce ruszyła druga edycja „Zielonych Dni”, Programu Szczepień przeciw KZM, organizowana w ramach długoterminowego projektu edukacyjnego „Kleszczowe Zapalenie Mózgu. Zapobiegaj! Zaszczep się!”.
encoded: W tym roku „Zielone Dni” miały wyjątkową formę – 13 marca, po raz pierwszy, ruszył bowiem w trasę po kraju mobilny Punkt Szczepień przeciw KZM, czyli Kleszczobus z dwoma gabinetami lekarskimi i dwoma gabinetami szczepień w środku. 11 kwietnia, w niedzielę, Kleszczobus stanie przed Pałacem Prymasowskim w Warszawie. W godzinach od 10 do 18 mieszkańcy stolicy, po bezpłatnej konsultacji z lekarzem, będą mogli przyjąć w Kleszczobusie pierwszą dawkę szczepionki przeciw KZM, w promocyjnej cenie 2 zł. Wszystkich, którzy chcieliby dowiedzieć się więcej o wirusie KZM, kleszczowym zapaleniu mózgu, możliwych drogach zakażenia, ale i o samych kleszczach: stadiach ich rozwoju, okresie żerowania, rozszerzających się strefach ich występowania zapraszamy także do namiotu edukacyjnego, rozbitego w sąsiedztwie Kleszczobusu. Warto przyjść w niedzielę przed Pałac Prymasowski z całą rodziną. Szczepienia przeciw KZM przeznaczone są zarówno dla dzieci (po ukończeniu pierwszego roku życia), jak i osób dorosłych, w tym seniorów, którzy w przypadku zakażenia wirusem KZM ciężej przechodzą chorobę. Wczesna wiosna to optymalny, rekomendowany przez środowisko medyczne, termin rozpoczęcia cyklu szczepień przeciw KZM, pozwalający uzyskać odporność przeciw wirusowi przed sezonem weekendowych wyjazdów i wakacji. Pula szczepionek w Kleszczobusie jest ze względów technicznych ograniczona. Na pełny schemat podstawowego szczepienia przeciwko KZM składają się trzy dawki. Drugą dawkę należy przyjąć do trzech miesięcy po pierwszej, a trzecią po upływie 5 do 12 miesięcy. Tylko w ten sposób można uzyskać pełną odporność przeciwko Kleszczowemu Zapaleniu Mózgu na najbliższe trzy lata. Ponieważ w Kleszczobusie można przyjąć tylko pierwszą dawkę szczepionki, po drugą i trzecią trzeba będzie zgłosić się do wybranego punktu szczepień. Kolejne dwie dawki szczepionki będą więc już pełnopłatne: orientacyjna cena rynkowa jednej dawki waha się od 80 do 120 zł. Wybrane Punkty Szczepień prowadzące szczepienia przeciw KZM …

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/8ca0abccc551ea1b142e282c1ea1a5e87637aedb-d1dcad6.jpeg
width: 279
height: 277