National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-06-22T11:29:25.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Wakacyjny raj zamienił się w koszmar. Ogień strawił luksusowy kurort
items: Satelitarna poduszka gazowa przeciwko burzom słonecznym? Nowy, radykalny pomysł fizyków kosmicznych
items: Piekło u Dantego to opis uderzenia planetoidy w Ziemię? Pisarz wyprzedził naukę o 500 lat
items: Runął mur twierdzy w Chocimiu. Symbol chwały polskiego oręża zagrożony
items: Bilet kosztował fortunę, a w środku było ciasno. Mimo to każdy marzył o locie Concorde’em
items: Zima nuklearna to globalny skutek wojny jądrowej. Może trwać dziesiątki lat i doprowadzić do wyginięcia życia na Ziemi
items: Katastrofa promu „Estonia”. Poznaj historię największej morskiej tragedii powojennego Bałtyku
items: Powódź tysiąclecia – przebieg, przyczyny i skutki największego kataklizmu powojennej Polski
items: Te cztery planetoidy mogą zniszczyć większość życia na Ziemi. Jednak nie tylko one nam zagrażają
items: Nieznany uskok pod Podhalem. Spokojny region skrywa burzliwą historię
items: Życie, jakie znamy, nie powstałoby bez Księżyca i bez niego nie przetrwa. Oto scenariusze katastrofy
items: USA znów pod śniegiem. Tym razem może być jeszcze gorzej
items: Naukowcy przygotowują się na najpotężniejsze uderzenie w historii obserwacji Księżyca. Może mieć energię równą 6,5 megatonom trotylu!
items: Mikroorganizmy w Fukushimie zachowują się zaskakująco, bo… nie mutują. Czemu więc nadal żyją?
items: 40 lat temu doszło do katastrofy wahadłowca Challenger. Tej tragedii można było uniknąć
items: 33 lata temu zatonął „Heweliusz”. To największa tragedia w historii polskiej żeglugi
items: Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
items: W Hongkongu wybuchł najpoważniejszy pożar wieżowców od 50 lat. Wstępnie wskazano przyczynę
items: Światowe rządy nie mają planu awaryjnego na sytuację odcięcia od internetu. Sprawie próbują zaradzić hakerzy.
items: Dramatyczne relacje Polaków z Jamajki. „To makabryczne. Jest jak w filmie katastroficznym”
items: Dramatyczna katastrofa lotnicza w Kenii. Nie żyją turyści z Europy
items: Katastrofy w przestworzach – kulisy tragedii LO 5055 w Lesie Kabackim
items: Katastrofa w Andach – drużyna rugby w morderczej walce o przetrwanie
items: Nie tylko Kamczatka. Oto 6 najbardziej niszczycielskich tsunami w historii
items: Kosmiczny pogrzeb zmienił się w kosmiczną porażkę. Prochy 166 zmarłych wylądowały w Pacyfiku

Wakacyjny raj zamienił się w koszmar. Ogień strawił luksusowy kurort
type: item
date: 2026-06-22T11:59:58.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hotele
subject: karaiby
subject: katastrofy
subject: pożary
description: Ogromny pożar strawił luksusowy kurort w Republice Dominikańskiej, zmuszając do ewakuacji blisko 1700 turystów. Ogień w krótkim czasie objął znaczną część kompleksu wypoczynkowego, pozostawiając po sobie rozległe zniszczenia i wywołując niepokój wśród gości przebywających w jednym z najpopularniejszych wakacyjnych kierunków na Karaibach.
encoded: Republika Dominikańska od lat przyciąga podróżnych marzących o odpoczynku wśród palm, białych plaż i turkusowego morza. To miejsce, które dla wielu stało się synonimem beztroskich wakacji i ucieczki od codziennych obowiązków. Tym większe poruszenie wywołały wydarzenia, do których doszło w jednym z tamtejszych luksusowych ośrodków wypoczynkowych. Potężny pożar niemal doszczętnie zniszczył kompleks, a lokalne władze i przedstawiciele branży turystycznej rozpoczęli działania mające pomóc zagranicznym gościom w bezpiecznym powrocie do domów. Jak doszło do tej katastrofy i jakie są jej skutki? Luksusowy kurort stanął w ogniu. Ewakuowano blisko 1700 osób Piątkowy poranek 19 czerwca w popularnym karaibskim kurorcie Bayahibe zamienił się w sceny przypominające film katastroficzny. Ogień, który wybuchł na terenie kompleksu Viva Wyndham Dominicus Beach, w krótkim czasie objął znaczną część zabudowań, zmuszając służby do przeprowadzenia masowej ewakuacji gości i personelu. Według dominikańskich władz z obiektu wyprowadzono około 1700 osób, a część turystów została tymczasowo zakwaterowana w innych hotelach oraz pobliskich obiektach noclegowych. Mimo szybkiej reakcji ratowników nie udało się uniknąć tragedii. W pożarze zginęła 46-letnia turystka z Włoch, a kilka innych osób wymagało pomocy medycznej. Trzy osoby trafiły do szpitala, natomiast kolejnym poszkodowanym udzielono pomocy na miejscu. Opublikowane przez lokalne media nagrania z dronów pokazały skalę zniszczeń – nad wybrzeżem unosiły się ogromne kłęby czarnego dymu, a płomienie obejmowały kolejne budynki kompleksu. Wstępne ustalenia śledczych wskazują, że ogień rozprzestrzeniał się wyjątkowo szybko z powodu silnego wiatru oraz zastosowanych w części obiektu materiałów łatwopalnych, w tym charakterystycznych dla karaibskiej architektury dachów krytych strzechą. Dominikańskie Centrum Operacji Kryzysowych podkreśliło jednak, że sytuację udało się opanować, a działania ratunkowe przebiegły sprawnie mimo trudnych warunków. Tu…

zdj-2-1b988d0.jpg
width: 4608
height: 3069

Satelitarna poduszka gazowa przeciwko burzom słonecznym? Nowy, radykalny pomysł fizyków kosmicznych
type: item
date: 2026-06-04T07:57:50.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: katastrofy
subject: satelity
subject: słońce
subject: ziemia
description: Nasze codzienne życie coraz bardziej zależy od satelitów orbitujących wokół Ziemi. Rynek satelitarny będzie się rozrastał. Mają powstać kosmiczne elektrownie solarne, orbitalne centra danych. Po nich przyjdą kosmiczne fabryki przetwarzające surowce z pochwyconych planetoid i stocznie dla statków kosmicznych połączone z Ziemią windami kosmicznymi. Pozostaje jednak pewien problem: niska odporność elektroniki orbitalnej na napływ wysokoenergetycznych cząstek plazmy wyrzuconych przez Słońce podczas gwałtownych erupcji.
encoded: Nie chcemy, by burza geomagnetyczna podobna do wydarzenia Carringtona z 1859 roku, odebrała nam możliwość korzystania z infrastruktury orbitalnej. Richard Carrington był brytyjskim astronomem, który 1 września 1859 roku zaobserwował wyjątkowo silny rozbłysk słoneczny. Dzień lub dwa później w ziemską magnetosferę uderzyła ogromna chmura wysokoenergetycznej plazmy słonecznej pochodząca z tzw. koronalnego wyrzutu masy (CME). Zorze polarne były widoczne nawet na Karaibach i w Meksyku. W Ameryce Północnej i w Europie noc była tak jasna, że można było czytać bez sztucznego oświetlenia. Z urządzeń telegraficznych wyskakiwały iskry, wielu operatorów telegrafów zostało rażonych prądem, a same urządzenia działały nawet po odłączeniu baterii, zasilane wyłącznie prądami indukowanymi przez burzę geomagnetyczną. Projekt Ściany Burzowej Gdyby podobna burza wystąpiła obecnie, mogłaby uszkodzić wiele satelitów i spowodować długotrwałe awarie sieci energetycznych na dużych obszarach. Nie oznaczałoby to końca cywilizacji, ale skutki gospodarcze mogłyby być ogromne. Właśnie dlatego część ekspertów uważa, że konieczne jest radykalne rozwiązanie. W badaniu opublikowanym w czasopiśmie „Space Weather” naukowcy opisują projekt „StormWall” („Ściana Burzowa”). Zakłada on zbudowanie floty satelitów, które tuż przed uderzeniem plazmy słonecznej w Ziemię uwalniałyby setki ton gazów w przestrzeń kosmiczną. Symulacje komputerowe sugerują, że taka sztuczna chmura mogłaby zmniejszyć intensywność dużej burzy słonecznej o co najmniej połowę. – To tak, jakby zainstalować poduszkę powietrzną w magnetosferze – mówi Daniel Welling, współautor badania i fizyk kosmiczny z Uniwersytetu Michigan. Otoczyć Ziemię tarczą Czy jednak możemy sobie pozwolić na taką ingerencję w środowisko orbitalne? Zdaniem pomysłodawców ochronne gazy StormWall rozproszyłyby się w ciągu kilku godzin. – Propozycja wymagałaby bardziej zaawansowanych symulacji i testów. Mimo to jest wyjątkowo innowacyjna i wydaje się całkiem wykonalna …

burze-sloneczne-89ff6b2.jpg
width: 1216
height: 755

Piekło u Dantego to opis uderzenia planetoidy w Ziemię? Pisarz wyprzedził naukę o 500 lat
type: item
date: 2026-05-09T06:26:27.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: fizyka
subject: katastrofy
subject: literatura
subject: NatGeoBN
subject: planetoidy
description: Wielopoziomowe piekło Dantego mogło być czymś więcej niż alegorią. Timothy Burbery z Marshall University przekonuje, że poeta opisał fizykę uderzenia planetarnego. „Upadek Szatana” to planetoida, która przebiła skorupę ziemską aż do jądra, tworząc strukturę piekła i górę Czyśćca.
encoded: „Boska komedia” Dantego znów trafia pod lupę naukowców, ale tym razem nie jako tekst o teologii czy literackiej wyobraźni. prof. Timothy Burbery, filolog z Marshall University proponuje odczytanie upadku Szatana w części „Piekło” jako eksperymentu myślowego z zakresu fizyki. Obiekt o ogromnej prędkości miał uderzyć w półkulę południową i „przewiercić się” aż do centrum Ziemi, a skutkiem byłyby jednocześnie piekielny lej i góra Czyśćca. Nad „Boską komedią” Dante Alighieri pracował od 1308 roku aż do śmierci w 1321 r. To poemat o podróży przez piekło, czyściec i raj, zawierający kwintesencję średniowiecznej myśli kulturalnej i filozoficznej. Współczesna nauka o uderzeniach ciał niebieskich i geologii zaczęła powstawać dopiero pięć stuleci później. Szatan jako impaktor, a piekło jako krater W interpretacji filologa klucz nie leży w moralnym ciężarze sceny, lecz w jej mechanice. Prof. Burbery opisuje Szatana jako impaktor: ciało niebieskie poruszające się z wysoką prędkością, które po uderzeniu nie zatrzymuje się płytko pod powierzchnią Ziemi, tylko przebija się przez kolejne warstwy planety aż do jądra. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/jak-powstal-ksiezyc-jedna-z-teorii-mowi-o-katastrofie-na-niewyobrazalna-skale-fot-nasa-jpl-caltech-243993f.jpeg" width="3000" height="2400" alt="Jak powstał Księżyc? Jedna z teorii mówi o katastrofie na niewyobrażalną skalę (fot. NASA/JPL-CALTECH)" title="Jak powstał Księżyc? Jedna z teorii mówi o katastrofie na niewyobrażalną skalę (fot. NASA/JPL-CALTECH)" /> Badacz łączy ten ruch z geograficzną asymetrią opowieści: do uderzenia ma dojść na półkuli południowej, a północna część globu ma w reakcji ulec znacznej deformacji. W efekcie „piekło” nie powstaje jako zwykłe zagłębienie w miejscu uderzenia, tylko jako struktura krateru tworząca się oddolnie, zorganizowana wokół osi przebicia. Jednocześnie materiał wypchnięty po przeciwnej stronie miałby utworzyć górę Czyśćca, rozumianą tu jako centraln…

uderzenie-planetoidy-2b9b43e.jpg
width: 2337
height: 1200

Runął mur twierdzy w Chocimiu. Symbol chwały polskiego oręża zagrożony
type: item
date: 2026-04-20T11:42:16.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Historia
subject: architektura
subject: katastrofy
subject: ukraina
subject: zamki
description: Smutne wieści napłynęły z Ukrainy. Słynna twierdza w Chocimiu, będąca symbolem potęgi dawnej Rzeczypospolitej, uległa poważnemu uszkodzeniu. Doszło do nagłego osunięcia się części potężnych murów obronnych.
encoded: Twierdza w Chocimiu, położona na skalistym brzegu Dniestru w obwodzie czerniowieckim, ma niezwykle bogatą historię. Od 1387 roku Mołdawia, do której należał Chocim, była lennem Rzeczypospolitej. Zamek wielokrotnie zmieniał jednak właścicieli na przestrzeni wieków. Należał do Turków, Rosjan, Rumunów oraz Ukraińskiej SRR. Od 1991 roku znajduje się na terytorium niepodległej Ukrainy. Jest to jedna z najważniejszych budowli obronnych na dawnych Kresach. Chocim ściśle związany z polską historią Twierdza chocimska i jej otoczenie były miejscem dwóch kluczowych triumfów wojsk polskich. Odniosły one zwycięstwa w bitwach pod Chocimiem z wojskami tureckimi. Sukcesy te są uznawane za kluczowe triumfy Korony nad siłami Imperium Osmańskiego. W 1621 roku polskimi oddziałami dowodził hetman Jan Karol Chodkiewicz. W 1673 roku zwycięstwo odniósł tu przyszły król, hetman Jan Sobieski. Sukcesy te były związane z talentami wodzów oraz ogromny znaczeniem siły militarnej zamku. Choć twierdza w Chocimiu na przestrzeni wieków znajdowała się pod panowaniem różnych państw, takich jak Rosja czy Rumunia, to właśnie starcia z Turkami przyniosły jej największą sławę militarną. Głośny huk nad Dniestrem Niestety, historyczna konstrukcja nie wytrzymała próby czasu. Znaczna część wielkiego muru twierdzy nagle się osunęła. Nie jest to jednak efekt inwazji Rosjan, chociaż wiele innych zabytków Ukrainy zostało zniszczonych przez najeźdźców. Na szczęście w momencie zdarzenia nikt nie znajdował się w pobliżu. O zdarzeniu poinformował mer Chocimia, Andrij Dranczuk. Informacje przekazał za pośrednictwem mediów społecznościowych. Osunięcie określane jest przez lokalne władze jako bardzo znaczące. W sieci pojawiły się zdjęcia i nagrania dokumentujące skalę zniszczeń. Mur, który przetrwał wieki wojen, uległ siłom natury – obserwatorzy zwracają uwagę na to, że od lat był on nasiąknięty wodą. Szybka reakcja służb Władze miasta i pracownicy Państwowego Rezerwatu Historyczno-Architektonicznego „Forteca Chocimska”…

chocimtwierdza-85288fb.jpg
width: 1575
height: 1050

Bilet kosztował fortunę, a w środku było ciasno. Mimo to każdy marzył o locie Concorde’em
type: item
date: 2026-04-12T08:43:02.000Z
creator: Artur Białek
subject: Technologia
subject: katastrofy
subject: lotnictwo
subject: samoloty
description: Concorde – samolot, który wprowadził lotnictwo cywilne w erę naddźwiękową – był projektem tak samo ikonicznym, jak kontrowersyjnym. Smukły, aerodynamiczny „ptak”, będący owocem współpracy brytyjsko-francuskiej, przez niemal trzy dekady stanowił symbol technicznego triumfu nad fizycznymi ograniczeniami, zmieniając sposób, w jaki elity postrzegały czas i przestrzeń. Dziś jest już tylko muzealnym eksponatem, ale jego historia wciąż stanowi jeden z najbardziej fascynujących rozdziałów w dziejach myśli technicznej.
encoded: Spis treści: Wielka kooperacja Wyzwania aerodynamiki i termodynamiki System napędowy Ruchomy nos Nie tylko prędkość, ale i luksus Katastrofa lotu Air France 4590 Wycofanie Concorde’a ze służby stanowi jedyny przypadek, gdy transport pasażerski cofnął się pod względem technologicznym. Ta niesamowita maszyna pozostawiła w lotnictwie pustkę, której do dziś nie udało się zapełnić. Tym samym ten imponujący projekt do dziś pozostaje najpiękniejszym i najszybszym symbolem inżynieryjnego geniuszu. Wielka kooperacja Początki Concorde’a sięgają połowy lat 50. XX wieku – okresu, w którym optymizm powojennej inżynierii nie znał granic. W 1954 roku sir Arnold Hall, działając pod egidą Ministerstwa Zaopatrzenia, powołał komitet pod przewodnictwem inżyniera Moriena Morgana. Grupa, później znana jako STAC (Supersonic Transport Advisory Committee), miała za zadanie zbadać, czy budowa naddźwiękowego samolotu pasażerskiego może być realnym przedsięwzięciem. Pierwsze raporty były sceptyczne, wskazując na ogromne trudności z zasięgiem i lądowaniem przy wysokich prędkościach. W 1956 roku nastąpił jednak przełom – naukowcy z Royal Aircraft Establishment w Farnborough opracowali koncepcję „smukłej delty”. Równolegle we Francji inżynierowie z Sud Aviation pracowali nad własnym projektem naddźwiękowca, znanym jako Super-Caravelle. W 1960 roku, gdy obie strony zdały sobie sprawę, że koszty rozwoju samodzielnego projektu będą astronomiczne, doszło do spotkania dyrektorów technicznych Sud Aviation i British Aircraft Corporation. Okazało się wówczas, że obie strony mają niemal identyczne wizje w kwestii aerodynamiki maszyny. Na kanwie tego odkrycia, 29 listopada 1962 roku podpisane zostało porozumienie między rządami Wielkiej Brytanii i Francji. Była to nietypowa umowa – sformułowana jako traktat międzynarodowy, nie posiadała klauzuli wyjścia, co zmuszało oba państwa do kontynuowania prac mimo rosnących lawinowo kosztów. Wyzwania aerodynamiki i termodynamiki Projektowanie maszyny osiągającej prę…

concorde-8017103.jpg
width: 1800
height: 1200

Zima nuklearna to globalny skutek wojny jądrowej. Może trwać dziesiątki lat i doprowadzić do wyginięcia życia na Ziemi
type: item
date: 2026-03-28T11:56:27.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Nauka
subject: bomba atomowa
subject: katastrofy
subject: wojna
subject: zmiany klimatyczne
description: Wojna nuklearna może w krótkim czasie doprowadzić do śmierci milionów ludzi. Jednak ci, którzy przetrwaliby eksplozje i uniknęli napromieniowania, niekoniecznie uniknęliby śmierci. Zawieszony w powietrzy pył doprowadziłby do drastycznego spadku temperatury na naszej planecie oraz utrzymującej się przez wiele lat ciemności. To tzw. zima nuklearna.
encoded: Spis treści: TTAPS, czyli jak nie zostać dinozaurem Eksplozja nuklearna Ciemna, zimna noc Długofalowe skutki zimy nuklearnej Termin „zima nuklearna” odnosi się do hipotetycznego zjawiska klimatycznego, które mogłoby wystąpić po zakrojonej na szeroką skalę wojnie jądrowej. Według autorów analiz dotyczących skutków użycia bomb atomowych, ich detonacje wprowadziłyby do atmosfery ogromne ilości dymu i pyłu, zdolne wywołać efekt „antycieplarniany”. Ziemia ochłodziłaby się do temperatury poniżej zera, a utrzymujący się pył doprowadziłby do długotrwałej ciemności. Miałoby poważne konsekwencje zarówno dla naturalnych ekosystemów, jak i dla przetrwania nas, ludzi. Doprowadziłoby też do wyginięcia wielu gatunków roślin i zwierząt, co skutkowałoby masowym głodem wśród ocalałych. Skutki takiej katastrofy widzimy m.in. w grze i serialu „Fallout”. TTAPS, czyli jak nie zostać dinozaurem Sformułowanie scenariusza zimy nuklearnej jest w znacznej mierze wynikiem prac zespołu badawczego powołanego w 1982 roku przez Narodową Akademię Nauk (NAS). NAS poprosiła Richarda B. Turco, Owena B. Toona, Thomasa P. Ackermana, Jamesa B. Pollacka i Carla Sagana – zespół znany później jako TTAPS (od pierwszych liter ich nazwisk) – o zbadanie możliwych skutków pyłu wznoszonego przez detonacje jądrowe. Zespół TTAPS składał się z naukowców, którzy wcześniej badali różne efekty atmosferyczne cząstek pyłu, w tym konsekwencje erupcji wulkanicznych, zachowanie burz pyłowych na Marsie oraz teorie masowych wymierań spowodowanych uderzeniami planetoid lub komet. Jednym z najbardziej niepokojących wyników badań TTAPS było wykazanie, że pełnoskalowa wymiana jądrowa wcale nie jest konieczna do wywołania zimy nuklearnej. Przy założeniu, że taka wymiana oznaczałaby łączną moc wybuchową około dwudziestu pięciu tysięcy megaton, zima nuklearna mogłaby zostać wywołana znacznie mniejszymi konfliktami w zakresie od trzech do pięciu tysięcy megaton, w zależności od charakteru celów. Jednak nawet ograniczona wymiana jądro…

zima-nuklearna-94615d6.jpg
width: 1800
height: 1200

Katastrofa promu „Estonia”. Poznaj historię największej morskiej tragedii powojennego Bałtyku
type: item
date: 2026-03-28T10:28:06.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: estonia
subject: katastrofy
subject: morze bałtyckie
subject: promy
description: Katastrofa promu Estonia pozostaje jednym z najbardziej wstrząsających wydarzeń w historii powojennej żeglugi pasażerskiej w Europie. Choć od tragicznej nocy na Bałtyku minęły już dekady, pytania o przyczyny zatonięcia, skalę zaniedbań i sposób prowadzenia dochodzenia nadal budzą emocje. Jednocześnie jest to tragiczna historia ludzi na jego pokładzie oraz decyzji podejmowanych w warunkach ogromnej presji.
encoded: Spis treści: Trasa rejsu i warunki pogodowe w noc katastrofy Jak doszło do zatonięcia promu Estonia? Kontrowersje wokół przyczyn zatonięcia Ile osób zginęło w katastrofie promu Estonia? W którym miejscu zatonął prom Estonia i gdzie leży jego wrak? Prom Estonia nie był jednostką nową ani eksperymentalną. Zbudowano go w 1979 roku w renomowanej niemieckiej stoczni Meyer Werft w Papenburgu jako prom pasażersko-samochodowy typu ro-pax. Początkowo pływał pod nazwą Viking Sally na popularnych trasach między Szwecją a Finlandią i przez pewien czas uchodził za największy prom tego typu operujący na Morzu Bałtyckim. W kolejnych latach statek kilkukrotnie zmieniał właścicieli i nazwy. Funkcjonował m.in. jako Silja Star oraz Wasa King, obsługując różne połączenia regionalne między Skandynawią a Finlandią. Każda zmiana armatora wiązała się z nowym modelem eksploatacji, inną trasą oraz innymi realiami operacyjnymi. Ostatecznie jednostka trafiła do estońsko-szwedzkiego konsorcjum Estline i pod nazwą Estonia zaczęła regularnie kursować na trasie Tallinn-Sztokholm. Było to połączenie o dużym znaczeniu symbolicznym i gospodarczym dla młodego państwa estońskiego, które po odzyskaniu niepodległości intensywnie odbudowywało kontakty ze Skandynawią. Trasa rejsu i warunki pogodowe w noc katastrofy Prom Estonia obsługiwał stały, dobrze znany rozkład. Wypływał z Tallinna wieczorem i docierał do Sztokholmu następnego ranka, a następnie tego samego dnia o godzinie 17:30 wyruszał w powrotny rejs do Estonii. Harmonogram był zaplanowany z pewnym marginesem czasowym, co w teorii miało ograniczać presję na punktualność. W nocy z 27 na 28 września 1994 roku jednostka znajdowała się na standardowej trasie przez północny Bałtyk. Warunki pogodowe były trudne, choć nie wyjątkowe jak na tę porę roku. Wiatr osiągał siłę 7–8 stopni w skali Beauforta, a fale miały wysokość 4–6 metrów (rekordowa fala odnotowana tego dnia na północnym Bałtyku mierzyła 7,7 metra). Inne promy w tym rejonie kontynuowały rejsy z…

prom-estonia-43ea894.jpg
width: 1536
height: 1024

Powódź tysiąclecia – przebieg, przyczyny i skutki największego kataklizmu powojennej Polski
type: item
date: 2026-02-28T10:36:36.000Z
creator: Marzena Wardyn-Kobus
subject: Historia
subject: dolny śląsk
subject: katastrofy
subject: odra
subject: opole
subject: powódź
subject: wrocław
description: Powódź tysiąclecia to określenie katastrofalnych wydarzeń hydrologicznych, które miały miejsce w lipcu 1997 roku i objęły znaczną część południowej oraz zachodniej Polski, Czechy, północno-zachodnią część Słowacji, wschodnią Austrię oraz wschodnie Niemcy. Skala zjawiska, jego długotrwałość oraz konsekwencje społeczne i gospodarcze sprawiły, że powódź z 1997 roku uznawana jest za największą katastrofę naturalną w Polsce po II wojnie światowej. Wskutek żywiołu w naszym kraju pod wodą znalazło się 1362 miejscowości, a ponad 162,5 tys. osób zostało ewakuowanych.
encoded: Spis treści: Jak przebiegała powódź tysiąclecia w lipcu 1997 roku? Powódź tysiąclecia we Wrocławiu i Opolu Ile osób zginęło podczas powodzi w 1997 roku? Skala zniszczeń – straty materialne i infrastrukturalne Analizując powody powodzi z 1997 roku, badacze wskazują przede wszystkim na długotrwałe i intensywne opady deszczu, które występowały od 3 do 10 lipca 1997 roku. Kluczową rolę odegrał tzw. niż genueński, czyli układ baryczny, który przemieszczał się znad Morza Śródziemnego w kierunku Europy Środkowej, niosąc ogromne ilości wilgoci. Opady skoncentrowały się w dorzeczach Odry, Nysy Kłodzkiej oraz ich dopływów, prowadząc do szybkiego wzrostu stanów wód. Gleby, które były już wcześniej nasycone wilgocią, miały w tym czasie ograniczoną zdolność retencyjną. W efekcie rzeki wystąpiły z koryt, a infrastruktura przeciwpowodziowa w wielu miejscach okazała się niewystarczająca. Wobec tego przyczyny powodzi tysiąclecia należy rozpatrywać jako splot czynników naturalnych i systemowych. Jak przebiegała powódź tysiąclecia w lipcu 1997 roku? Powódź tysiąclecia rozwijała się etapami. Już na początku lipca sytuacja hydrologiczna na południu Polski była napięta. Pierwsze miejscowości zostały zalane 6 lipca, głównie w rejonie Nysy Kłodzkiej, Prudnika oraz Złotego Potoku. W kolejnych dniach fala powodziowa obejmowała coraz większe obszary. Kulminacja nastąpiła w kolejnych dniach, gdy wysoka fala dotarła do Odry. Rzeka wylewała na kolejnych odcinkach, a stan alarmowy ogłoszono w wielu województwach. W późniejszym czasie sytuację dodatkowo pogorszyła druga fala opadów, która rozpoczęła się 18 lipca i utrudniła usuwanie skutków kataklizmu. Powódź tysiąclecia była zjawiskiem długotrwałym i dynamicznym, co znacząco zwiększyło skalę zniszczeń. Powódź tysiąclecia we Wrocławiu i Opolu Sytuacja we Wrocławiu i Opolu doskonale obrazuje skalę powodzi tysiąclecia w Polsce – gwałtowny przybór rzek w połączeniu z długotrwałymi opadami spowodował straty materialne i społeczne o niespotykanej dotąd…

Powodz1997Wroclaw-8a3d794.jpg
width: 1973
height: 1300

Te cztery planetoidy mogą zniszczyć większość życia na Ziemi. Jednak nie tylko one nam zagrażają
type: item
date: 2026-02-25T09:28:37.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: katastrofy
subject: planetoidy
description: Każdego dnia około 100 ton kosmicznego materiału trafia do ziemskiej atmosfery. Niektóre z tych odłamków spalają się jako meteory lub bolidy, zostawiając na nocnym niebie krótkotrwały ślad. Ogromna większość takich zjawisk przebiega niezauważenie. Jednak w pobliżu naszej planety są przynajmniej cztery obiekty, które mogłyby zakończyć życie, jakie znamy.
encoded: Gdy naukowcy lub dziennikarze chcą dobitnie pokazać, jak niebezpieczne są kosmiczne kolizje, zawsze pojawia się ten jeden przykład. 66 milionów lat temu w rejon określany dzisiaj jako Półwysep Jukatan w Meksyku uderzyła mierząca od 10 do 15 km średnicy planetoida z zewnętrznego Układu Słonecznego. Planetoida, która zabiła dinozaury Ta ogromna, kosmiczna skała uderzyła w Ziemię z prędkością ponad 20 km/s, a samo uderzenie można porównać do eksplozji 100 teraton trotylu. Fala uderzeniowa i gorąca plazma o temperaturze ponad 10 000°C rozprzestrzeniły się błyskawicznie, niszcząc wszystko w promieniu tysięcy kilometrów. Wysokie na setki metrów tsunami uderzyło w wybrzeża obu Ameryk. Sama planetoida oraz skały w miejscu uderzenia odparowały, wyrzucając w atmosferę biliony ton pyłu, siarki i pary wodnej. To wywołało tzw. zimę nuklearną, której skutkiem było zatrzymanie fotosyntezy, pożary i kwaśne deszcze. W krótkim czasie wyginęło 75% ziemskiego życia, w tym wszystkie nielatające dinozaury. Nawet jeśli wydarzenie to miało miejsce 66 milionów lat temu, wciąż robi wrażenie. Nic dziwnego, że odkąd mamy urządzenia zdolne monitorować przestrzeń wokół Ziemi, znaczna część pracy badaczy skupia się na odnajdywaniu źródeł i oceny możliwych trajektorii kosmicznych obiektów mogących zagrozić naszej planecie. Dzięki nieustannemu monitorowaniu nieba wiemy, ile takich obiektów jest i gdzie się znajdują. Na całe szczęście wiemy też, że w tej chwili żaden z nich nie zbliża się do naszej planety. – Większe obiekty są rzadkie, jednak te największe przewyższają rozmiarem skałę, która 66 milionów lat temu doprowadziła do wyginięcia nieptasich dinozaurów. Na szczęście wiemy, gdzie się znajdują oraz że nie zbliżają się do Ziemi – napisał w artykule opublikowanym na łamach IFL Science astrofizyk i popularyzator nauki dr Alfredo Carpineti. Prędkość i kąt uderzenia Naukowiec podkreśla, że rozmiar kosmicznej skały nie jest jedynym czynnikiem decydującym o długofalowych zniszczeniach wywołanych ude…

asteroida-ziemia-3d381b5.jpg
width: 2133
height: 1200

Nieznany uskok pod Podhalem. Spokojny region skrywa burzliwą historię
type: item
date: 2026-02-09T08:54:28.000Z
creator: Szymon Zdziebłowski
subject: Przyroda
subject: geologia
subject: katastrofy
subject: podhale
subject: polska
subject: trzęsienie ziemi
description: Karpaty Zachodnie przez lata uznawano za obszar bezpieczny sejsmicznie. Tymczasem nowe odkrycie naukowców pokazuje, że przeszłość regionu była znacznie bardziej burzliwa. W okolicach Brzegów na Podhalu zidentyfikowano nieznany wcześniej uskok tektoniczny. Jego parametry wskazują na bardzo silne wstrząsy w odległej przeszłości.
encoded: Karpaty Zachodnie były do tej pory postrzegane jako obszar stabilny sejsmiczne. Zapisy historyczne wspominają jedynie o umiarkowanych wstrząsach. Najsilniejsze z nich miały magnitudę około 5,6–5,7. To dość dużo, ale nie powodują one kataklizmów. Jednak prawda może wyglądać nieco inaczej. Kilka lat temu naukowcy zadokumentowali pęknięcie rozciągające się na długości ponad 50 km wzdłuż uskoku podtatrzańskiego na Słowacji. Oszacowali, że było ono związane z co najmniej jednym prehistorycznym trzęsieniem ziemi o magnitudzie 7. A to już całkiem sporo. W 2010 roku po takich wstrząsach zginęło na Haiti około 300 tysięcy ludzi. Teraz zespół naukowców z Uniwersytetu Śląskiego we współpracy badaczami z innych polskich ośrodków i Uniwersytetu w Jenie przeprowadził pierwsze w historii kompleksowe badania paleosejsmiczne w Kotlinie Podhalańskiej. Oznacza to, że poszukiwano śladów po bardzo dawnej aktywności tektonicznej. Pierwszym autorem publikacji na ten temat jest prof. Jacek Szczygieł z Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ. Zagadka krótkiej blizny na ziemi W okolicach Brzegów na Podhalu badacze natknęli się na coś, co przykuło ich uwagę. Był to nieznany im wcześniej uskok, nazwany przez nich uskokiem Brzegów, zlokalizowanym w rejonie miejscowości Brzegi, we wschodniej części Kotliny Podhalańskiej. W krajobrazie uskok ten wygląda jak ciągła, prostoliniowa krawędź morfologiczna o wysokości do 4 metrów, śledzona na dystansie około 3 kilometrów. Tego typu forma terenu – tzw. fault scarp – jest klasycznym wskaźnikiem powierzchniowego przemieszczenia uskoku podczas trzęsienia ziemi. Jak to wygląda w terenie? Uskok Brzegów jest widoczny jako wyraźna skarpa, która ma około 4 metrów wysokości i 3 kilometry długości. Choć forma ta jest ewidentnie widoczna, jej odkrycie i poprawne zidentyfikowanie jako uskoku tektonicznego wymagało zastosowania nowoczesnych technologii oraz przeprowadzenia prac ziemnych. Wyjątkowy uskok Aby rozwiązać tę zagadkę, z czym mają do czynienia, naukowcy wykorzysta…

trzeesienie-a963c0b.png
width: 1688
height: 1125

Życie, jakie znamy, nie powstałoby bez Księżyca i bez niego nie przetrwa. Oto scenariusze katastrofy
type: item
date: 2026-02-05T08:14:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: katastrofy
subject: księżyc
subject: ziemia
description: Gdyby planeta wielkości Marsa określana jako Theia nie uderzyła w Ziemię u zarania dziejów naszej planety, co było bezpośrednią przyczyną powstania Księżyca, Ziemia nie byłaby tak przyjazna życiu i kto wie, czy teraz w ogóle byśmy istnieli. Gdyby Księżyc nagle zniknął, naszą planetę ogarnąłby chaos, który w niezbyt długim czasie zniszczyłby cywilizację.
encoded: Spis treści: Szybka jak Ziemia bez Księżyca Pływy oceaniczne Ukraść Księżyc Czy można zniszczyć Księżyc? Scenariusz końca świata Ziemia nie zawsze miała Księżyc. Najszerzej akceptowana hipoteza mówi, że około 4,5 miliarda lat temu, u samego zarania Układu Słonecznego, obiekt mniej więcej wielkości Marsa, nazwany Theia, zderzył się z młodą Ziemią. Uderzając pod kątem, wzbił chmurę szczątków, które przez długi czas wirowały wokół nas niczym pierścienie wokół Saturna, by następnie złączyć się i stworzyć naszego naturalnego satelitę. To był naprawdę kluczowy moment w historii nie tylko samej planety, ale przede wszystkim życia, jakie na niej powstało. Szybka jak Ziemia bez Księżyca Gdyby Księżyc nigdy nie powstał, Ziemia byłaby zupełnie innym miejscem. W związku z tym, że nic nie spowalniałoby obrotu planety, doba trwałaby zdecydowanie krócej: nawet 5 do 10 godzin. Szybszy obrót powodowałby wiatry o prędkości 160–200 km/godz., smagające powierzchnię Ziemi. Oś nachylenia Ziemi chwiałaby się, prowadząc do dramatycznych zmian temperatur w skali tysięcy do milionów lat. To pojawienie się Księżyca sprawiło, że obrót Ziemi wokół własnej osi wydłużył się z pierwotnych 5 godzin do obecnych 24. Księżyc ustabilizował też nachylenie osi naszej planety. Współczesne nachylenie, wynoszące 23,5°, daje Ziemi przewidywalny, dość stały klimat oraz pory roku. Bez Księżyca stabilizującego to nachylenie możliwe byłoby jego gwałtowne zmienianie się – od braku nachylenia – co oznacza brak pór roku, po bardzo duże nachylenie oznaczające ekstremalne warunki pogodowe, a nawet epoki lodowcowe. Pływy oceaniczne I jedna z najważniejszych kwestii – pływy oceaniczne powstające poprzez oddziaływanie grawitacyjne Księżyca. Odgrywają one kluczową rolę w regulacji ciepła w oceanach. Chłodniejsza, głębsza woda oceaniczna jest wciągana do zatok i ujść rzek podczas przypływu, gdzie się ogrzewa. Pływy mają również ogromny wpływ na wielkie prądy oceaniczne, a tym samym na cyrkulację oceaniczną. Te prądy z kol…

zniszczony-ksiezyc-36d56cf.jpg
width: 1800
height: 1200

USA znów pod śniegiem. Tym razem może być jeszcze gorzej
type: item
date: 2026-01-30T13:09:39.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Przyroda
subject: huragan
subject: katastrofy
subject: pogoda
subject: śnieg
description: Potężny niż może uderzyć we wschodnie wybrzeże USA już w ten weekend. Prognozy są niepokojące – śnieżyce, wichury i ekstremalny mróz mogą sparaliżować codzienne życie. Eksperci ostrzegają, że sytuacja może być groźniejsza niż podczas ostatniej burzy.
encoded: Meteorolodzy obserwują rozwój ogromnego układu niżowego, który w nocy z piątku na sobotę może się gwałtownie pogłębić i dotknąć w pierwszej kolejności dwa stany: Karolinę Północną i Południową. To, co się dzieje, określane jest mianem bombogenezy i stanowi zimowy odpowiednik szybkiej intensyfikacji znanej z huraganów. Silne mrozy sięgną nawet południa USA Niż ten może przynieść znaczne duże opady śniegu oraz znacznie utrudnić widoczność na obszarze Karoliny Północnej i Południowej, w północnej Georgii i południowej Wirginii. Intensywne opady śniegu prognozuje się też w pasie od Waszyngtonu po Boston. Do tego przewidywane są silne mrozy, które według ekspertów sięgną daleko na południe, aż po zwykle ciepły Półwysep Florydzki i utrzymają się przez pierwszy tydzień lutego. Jednocześnie potężny niż zimowy może przynieść intensywną śnieżycę wzdłuż wybrzeża Atlantyku. Jak podkreśla cytowany przez media James Belanger, wiceprezes ds. meteorologii w The Weather Channel, to, że w wymienionych wyżej stanach wystąpią znaczące i potencjalnie niebezpieczne opady śniegu jest pewne. – Kluczową kwestią pozostaje dalsza trajektoria tego układu – twierdzi ekspert. Do tematu odniósł się również meteorolog Ryan Maue, były główny naukowiec NOAA. Jego zdaniem dla środkowej części wschodniego wybrzeża i północy USA sytuacja jest typu „wszystko albo nic”. – Jeśli trasa niżu przebiegnie wzdłuż wybrzeża, będzie to wydarzenie na ogromną skalę – powiedział mediom. Porywy mroźnego wiatru do 65 km/h Nadchodzący układ niżowy będzie różnił się od burzy zimowej sprzed kilku dni. Tamta powstała z połączenia wilgotnego powietrza znad Pacyfiku, silnego napływu arktycznego chłodu z rozciągniętego wiru polarnego oraz dodatkowej wilgoci z południa i wschodu. Poza tym wówczas nie odnotowano silnego wiatru. A w ten weekend spodziewane są silne porywy wiatru zdolne osiągnąć nawet 65 km/h. Temperatura odczuwalna może spaść do wartości bliskich –18°C. Co więcej układ ten wzmacnia połączenie arktycznego chłodu…

GettyImages-2258706744-0d5deb6.jpg
width: 5419
height: 3694

Naukowcy przygotowują się na najpotężniejsze uderzenie w historii obserwacji Księżyca. Może mieć energię równą 6,5 megatonom trotylu!
type: item
date: 2026-01-29T14:59:19.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: astronomia
subject: katastrofy
subject: księżyc
subject: planetoidy
description: Odkryta w grudniu 2024 roku skalista planetoida 2024 YR4 przez krótki czas była uznawana za zagrażającą Ziemi. Trajektoria masywnej, mierzącej ponad 60 metrów średnicy kosmicznej skały przecina orbitę Ziemi. Teraz wiemy, że nie zagraża nam bezpośrednio. Jednak może uderzyć w Księżyc, co wywołałoby gwałtowny wyrzut odłamków skalnych zdolnych dotrzeć na Ziemię.
encoded: 27 grudnia 2024 roku znajdujące się w Chile obserwatorium Atlas zarejestrowało pojawienie się nowego Obiektu Bliskiego Ziemi (NEO). Pochodząca z głównego pasa planetoid znajdującego się między Marsem a Jowiszem skała nazwana 2024 YR4 ma 4,3 procent szans na kolizję z Księżycem. Tak przynajmniej wyliczyli eksperci z Centrum Badań Obiektów Bliskich Ziemi (CNEOS) należącego do Laboratorium Napędu Odrzutowego (JPL) Centrum NASA. Pędząca kosmiczna skała Chociaż 4,3 procent to pozornie niewiele, to w przypadku obiektu wielkości 15-piętrowego budynku, przemieszczającego się z szacunkową prędkością około 15 kilometrów na sekundę, robi się to naprawdę dużo. Eksperci wyliczają, że zderzenie planetoidy 2024 YR4 z Księżycem utworzyłoby krater o średnicy kilometra i wyrzuciłoby z naszego naturalnego satelity nawet 100 000 000 kg materiału. Wstępne obserwacje planetoidy wskazywały na około jednoprocentowe prawdopodobieństwo zderzenia z Ziemią. Wyliczenia wyznaczyły zderzenie na 22 grudnia 2032 r. Kolejne obserwacje chwilowo nawet podniosły to prawdopodobieństwo. Przy wartości 3,1% obiekt ten został na krótko uznany za najbardziej niebezpieczny obiekt kosmiczny od początku prowadzenia obserwacji, co sprowokowało nagłówki o „planetoidzie-niszczycielu miast”. Jednak dane zebrane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) praktycznie wykluczyły możliwość zderzenia z Ziemią. Wskazały natomiast na Księżyc. Księżyc zamiast Ziemi – Prawdopodobieństwo uderzenia w Księżyc istniało od początku. Wcześniej było mniejsze, ponieważ Ziemia była większym celem – powiedział w rozmowie z serwisem „IFLScience” planetolog dr Andrew Rivkin z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa w Maryland. Jak wyjaśnił, udoskonalenie orbity sprawiło, że trajektoria oddaliła się od Ziemi, ale zbliżyła do Księżyca. Istnieje więc ponad 4-procentowa szansa, że obiekt uderzy w Księżyc. – Pamiętajmy jednak, iż oznacza to jednocześnie 96-procentową szansę, że go minie. Jeśli jednak do zderzenia dojdzie, będzie to coś naprawdę spek…

kolizja-z-ksiezycem-050c66a.jpg
width: 1920
height: 1200

Mikroorganizmy w Fukushimie zachowują się zaskakująco, bo… nie mutują. Czemu więc nadal żyją?
type: item
date: 2026-01-29T07:50:30.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: bakterie
subject: elektrownia
subject: japonia
subject: katastrofy
subject: mutacja
subject: promieniowanie
description: Promieniowanie nie zawsze jest przeszkodą. W wysoce radioaktywnych miejscach na Ziemi życie nie tylko się rozwija, ale także przybiera dziwne formy – jak np. w Czarnobylu. Spodziewano się, że po katastrofie elektrowni w Fukushimie będzie tak samo, jednak… żyjące tam mikroby zdają się zupełnie niedotknięte promieniowaniem. Jak to możliwe?
encoded: Naukowcy z Japonii odkryli, że mikroby żyjące w torusie – części systemu bezpieczeństwa elektrowni atomowej w Fukushimie –przeżyły skrajnie radioaktywne warunki bez żadnych adaptacji do promieniowania. Ich istnienie może utrudnić oczyszczenie reaktora. Katastrofa jądrowa w Fukushimie W marcu 2011 roku, w wyniku potężnego trzęsienia ziemi, w reaktory elektrowni jądrowej Fukushima Daiichi uderzyło tsunami, które spowodowało uszkodzenie systemów chłodzenia i w efekcie stopienie rdzeni reaktorów. Wydostające się z nich substancje promieniotwórcze spowodowały długotrwałe skażenie dużego obszaru wokół elektrowni. Miasto Ōkuma zostało niemal całkowicie opuszczone, a region stał się obiektem intensywnych badań naukowych dotyczących wpływu promieniowania na życie. Okazuje się, że nie tylko ono przetrwało, ale także nie wykazuje szczególnych zmian. Jakie mikroorganizmy przetrwały w radioaktywnym środowisku? Badacze z Keio University w elektrowni w Fukushimie spodziewali się znaleźć organizmy znane ze swojej odporności na promieniowanie – np. bakterie Deinococcus radiodurans czy Methylobacterium radiotolerans. Ku ich zaskoczeniu, dominujące okazały się jednak mikoorganizmy z rodzajów Limnobacter i Brevirhabdus, typowo występujące w środowiskach morskich. Co więcej, nie wykazują one szczególnej odporności na promieniowanie jonizujące. Jak w takim razie przeżyły? Jak to możliwe, że bakterie zabezpieczyły się przed promieniowaniem? Analiza próbek pobranych z radioaktywnej wody torusa wykazała, że mikroorganizmy prawdopodobnie stworzyły biofilmy – śluzowate warstwy ochronne złożone z wielu komórek. Biofilm pełni rolę tarczy, która ogranicza bezpośredni wpływ promieniowania na mikroorganizm. Dzięki tej osłonie bakterie mogą przeżyć w wodzie o wysokim poziomie promieniowania bez konieczności posiadania wyspecjalizowanych mechanizmów molekularnych. Zagrożenie dla procesu dekontaminacji Obecność mikroorganizmów w torusie może poważnie skomplikować proces dekontaminacji elektrowni – cz…

FABRIC-KOLAZ-32-58-8610b88.jpg
width: 2700
height: 1800

40 lat temu doszło do katastrofy wahadłowca Challenger. Tej tragedii można było uniknąć
type: item
date: 2026-01-28T14:35:18.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Kosmos
subject: Technologia
subject: katastrofy
subject: loty w kosmos
subject: nasa
description: 28 stycznia 1986 roku miał być przełomowym dniem w historii astronautyki. Misja wahadłowca Challenger miała sprawić, że amerykański program kosmiczny stanie się bliższy społeczeństwu, a sam kosmos wydawał się czymś na wyciągnięcie ręki. Jednak stało się dokładnie odwrotnie.
encoded: Spis treści: Katastrofa Challengera Badanie wypadku Nikt nie słuchał inżynierów W fotelu wahadłowca Challenger, który miał właśnie odbyć swoją 10. misję, zasiadła pierwsza „nauczycielka w kosmosie” – 37-letnia Christa McAuliffe z Concord w stanie New Hampshire, zwyciężczyni ogólnokrajowego konkursu zainicjowanego w 1984 roku. McAuliffe miała przeprowadzić co najmniej dwie lekcje z orbity, a potem przez kolejne dziewięć miesięcy prowadzić wykłady dla uczniów w całych Stanach Zjednoczonych. Wśród osób oglądających tego dnia start z Cape Canaveral byli jej mali uczniowie. Na filmach widać, jak machają do swojej nauczycielki siedzącej w zainstalowanym na potężnej rakiecie wahadłowcu, oddalonym od trybun o sześć kilometrów. Pozostałymi członkami załogi byli: dowódca Francis (Dick) Scobee, pilot Michael Smith, specjaliści misji Ellison Onizuka, Judith Resnik i Ronald McNair, inżynier firmy Hughes Aircraft – Gregory Jarvis. Katastrofa Challengera Misja od początku napotykała trudności. Start przekładano przez kilka dni, częściowo z powodu opóźnień w sprowadzeniu na Ziemię poprzedniej misji wahadłowca, 61-C (Columbia). W noc przed startem środkową Florydę nawiedziła silna fala zimna, która pozostawiła grube warstwy lodu na wyrzutni. W komentarzach medialnych regularnie padały informacje o konieczności odlodzenia wyrzutni. M.in. to spowodowało, że 28 stycznia start opóźniono do godziny 11:38 czasu lokalnego. Gdy wreszcie silniki zapłonęły, zebrani na trybunach ludzie wiwatowali. Ich radość trwała około półtorej minuty. Oto przebieg wydarzeń: T+0.678, czyli 0,678 sekundy po starcie na filmie ze startu widać pierwsze oznaki nieprawidłowego czarnego dymu pojawiającego się nieco powyżej podejrzanego złącza w prawym rakietowym silniku pomocniczym na paliwo stałe, czyli w boosterze SRB. T+5.674: ciśnienie wewnętrzne w prawym boosterze jest o 11,8 psi wyższe niż normalnie. T+40.000: Michael Smith mówi przez interkom: „Jest Mach 1.” T+45.217: pojawia się błysk za prawym skrzydłem. T…

challenger-9b655a7.jpg
width: 6055
height: 4608

33 lata temu zatonął „Heweliusz”. To największa tragedia w historii polskiej żeglugi
type: item
date: 2026-01-14T12:02:01.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Historia
subject: katastrofy
subject: morze bałtyckie
subject: polska
subject: promy
description: Zatonięcie „Heweliusza” 14 stycznia 1993 r. to największa morska katastrofa w historii polskiej żeglugi w czasie pokoju. Kulisy tego dramatu i walka o życie na mroźnym Bałtyku wciąż budzą ogromne emocje. Przypominamy splot fatalnych błędów oraz technicznych zaniedbań, które w samym środku sztormu posłały polski prom na dno.
encoded: Spis treści: Katastrofa promu „Jan Heweliusz” – przebieg tragicznej nocy na Bałtyku Przyczyny i konsekwencje katastrofy Katastrofa Heweliusza a bezpieczeństwo żeglugi i dziedzictwo tragedii Katastrofa promu Heweliusz, która wydarzyła się 14 stycznia 1993 roku, wstrząsnęła Polską i środowiskiem morskim. Rejs ze Świnoujścia do Ystad miał być rutynową przeprawą, lecz zakończył się dramatem z powodu fatalnych warunków pogodowych, błędów proceduralnych i zaniedbań technicznych. Mimo intensywnej akcji ratunkowej ocalało jedynie 9 osób z 64 obecnych na pokładzie. Oprócz ogromnej tragedii rodzin ofiar wydarzenie stało się początkiem licznych kontrowersji oraz dyskusji na temat bezpieczeństwa żeglugi i odpowiedzialności instytucji państwowych. Teraz o tej katastrofie znów mówi cała Polska, za sprawą nowego serialu Netflixa. Katastrofa promu „Jan Heweliusz”– przebieg tragicznej nocy na Bałtyku Opóźniony rejs i fatalna pogoda Prom „Jan Heweliusz” regularnie kursował na trasie Świnoujście – Ystad, przewożąc pasażerów i towary przez Bałtyk. 13 stycznia 1993 roku jednostka rozpoczęła rejs z opóźnieniem, wynikającym z konieczności naprawy furty rufowej, która została uszkodzona podczas wcześniejszego sztormu. Decyzja o wypłynięciu mimo niekorzystnych prognoz pogodowych była jedną z wielu tragicznych okoliczności tej nocy. Według relacji świadków i materiałów ze śledztwa już od początku podróży warunki na morzu były bardzo trudne. Siła wiatru osiągała nawet 12 stopni w skali Beauforta, co oznaczało silny sztorm. Ostatecznie na pokładzie znalazły się 64 osoby: 29 członków załogi oraz 35 pasażerów różnych narodowości, w tym Polacy, Szwedzi, Norwegowie, Czesi i Austriacy. Akcja ratunkowa i dramatyczne okoliczności zatonięcia Około godziny 3:30 w prom uderzyły potężne fale, które spowodowały przechył jednostki. Kapitan Andrzej Ułasiewicz podjął próbę uratowania statku, jednak zaledwie pół godziny później sytuacja była już krytyczna – przechył promu stał się nieodwracalny. Sygnał SOS wy…

jan-heweliusz-2447ec5.png
width: 2160
height: 1440

Tak zatonął legendarny statek. 113 lat po katastrofie Titanic odkrywa swoje sekrety
type: item
date: 2025-12-29T12:09:53.000Z
creator: Mateusz Łysiak
subject: Historia
subject: Nauka
subject: katastrofy
subject: statki
subject: titanic
description: Mimo upływu lat najsłynniejszy wrak świata nadal skrywa wiele niewyjaśnionych tajemnic. Nowe badania oraz skan 3D pozwalają dokładnie przeanalizować, co działo się w ostatnich chwilach rejsu.
encoded: Spis treści: To dlatego zatonął Titanic Jak naprawdę wyglądał Titanic? Zatonięcie Titanica, mimo że nie jest najbardziej tragiczną (pod względem ofiar) tragedią morską, zdecydowanie można uznać za najbardziej znaną. Duża w tym zasługa badań prowadzonych przez National Geographic i oczywiście filmu w reżyserii Jamesa Camerona. 113 lat po tragicznym dziewiczym rejsie RMS Titanic nadal cieszy się ogromnym zainteresowaniem naukowców. Badacze próbują wyjaśnić, czy zatonięcia dało się uniknąć. Próbują również odtworzyć wnętrza statku. To dlatego zatonął Titanic W 2022 roku firma Magellan przeprowadziła największy w historii podwodny trójwymiarowy skan wraku Titanica. Efekt to właściwie cyfrowy bliźniak statku. Do jego powstania wykorzystano 16 terabajtów danych, 715 tysięcy zdjęć i miliony pomiarów laserowych. Ponieważ wrak Titanica spoczywa głęboko w ciemnych wodach Atlantyku, jego eksploracja za pomocą łodzi podwodnych dostarczała jedynie fragmentarycznych obrazów. Teraz po raz pierwszy, dzięki szczegółowemu skanowi 3D, możemy zobaczyć cały wrak w pełnej okazałości. Pozostałości Titanica zostały precyzyjnie zmapowane przez podwodne roboty. W trakcie prac wykonano ponad 700 tys. zdjęć z różnych perspektyw. Zgromadzone dane posłużyły do stworzenia nowego filmu dokumentalnego National Geographic i Atlantic Productions – „Titanic: The Digital Resurrection”. Skan daje szczegółowy wgląd do kotłowni, potwierdzając relacje świadków, że inżynierowie do ostatnich chwil walczyli o utrzymanie zasilania i światła na pokładzie. Z kolei komputerowa symulacja sugeruje, że do zatonięcia Titanica mogły doprowadzić niewielkie przebicia w kadłubie. Każde z nich było mniej więcej wielkości kartki papieru A4. Jak naprawdę wyglądał Titanic? Parks Stephenson, emerytowany oficer marynarki i ekspert od Titanica, „obszedł” wrak w wirtualnej rzeczywistości. Nie tylko zajrzał do kotłowni, ale też przeanalizował pozycje zaworów. Stephenson widział wrak na własne oczy tylko dwa razy od 2005 roku. Por…

titanic-033b5e8.jpg
width: 3189
height: 2469

W Hongkongu wybuchł najpoważniejszy pożar wieżowców od 50 lat. Wstępnie wskazano przyczynę
type: item
date: 2025-11-27T10:49:03.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: hongkong
subject: katastrofy
subject: pożary
description: Kompleks Wang Fuk Court w Tai Po stał się miejscem największej katastrofy pożarowej w Hongkongu od dekad. Co najmniej 55 osób nie żyje, a 279 nadal uznaje się za zaginione. Śledczy podejrzewają zaniedbania.
encoded: Najtragiczniejszy pożar w historii Hongkongu od ponad pół wieku wybuchł w kompleksie mieszkalnym Wang Fuk Court w dzielnicy Tai Po, we wschodniej cześci regionu Nowe Terytoria. Ogień objął siedem z ośmiu 31-piętrowych wieżowców, w których łącznie mieszkało około 4800 osób. Spośród mieszkańców aż 36% miało 65 lat lub więcej. Bilans ofiar jest dramatyczny i wciąż się zmienia: potwierdzono śmierć 55 osób, z czego 51 zginęło na miejscu, a cztery zmarły w szpitalu. Hospitalizowano 76 osób, w tym 15 w stanie krytycznym i 28 w ciężkim. Nadal poszukuje się 279 osób, uznanych za zaginione. Wiele rodzin przeszukuje zdjęcia ofiar wywieszone w Kwong Fuk Community Hall, próbując zidentyfikować bliskich. Bambusowe rusztowania pod lupą ekspertów W Wang Fuk Court odbywał się remont, a do prac budowlanych użyto tradycyjnych bambusowych rusztowań i osłon z siatki. Eksperci, w tym dr Xinyan Huang z Hong Kong Polytechnic University podkreślają, że bambus umożliwił błyskawiczne rozprzestrzenienie się ognia – objął aż 32 piętra w ciągu zaledwie 5 minut. Z powodu powszechnych w budynkach łatwopalnych materiałów, takich jak polistyrenowe płyty i plastikowe osłony, mieszkańcy nie mieli szans na bezpieczną ewakuację. Pożar wybuchł na jednym z rusztowań, a wiatr przenosił go sąsiednie budynki. Władze zapowiedziały rewizję zasad użycia bambusa na budowach. Według danych rządowych od 2018 roku w wypadkach z udziałem bambusowych rusztowań zginęły 23 osoby. Aresztowania i śledztwo Policja aresztowała trzech mężczyzn związanych z firmą remontową. Postawiono im zarzuty nieumyślnego spowodowania śmierci i rażącego zaniedbania. Oprócz śledztwa kryminalnego, sprawą zajęła się Komisja ds. Walki z Korupcją (ICAC), która bada możliwe nieprawidłowości przy zakupie materiałów budowlanych i zgodność z przepisami przeciwpożarowymi. W trakcie dochodzenia ustalono, że niektóre okna mieszkań były zakryte polistyrenem, co mogło dodatkowo przyspieszyć rozprzestrzenianie się ognia i utrudniać ewakuację. Relacje mi…

pozar-hongkong-dce23e2.jpg
width: 5931
height: 3946

Światowe rządy nie mają planu awaryjnego na sytuację odcięcia od internetu. Sprawie próbują zaradzić hakerzy.
type: item
date: 2025-11-07T08:00:15.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Technologia
subject: elektryczność
subject: katastrofy
subject: komputery
subject: komunikacja
description: Nasze współczesne życie zależy od zsieciowanych komputerów, światłowodów i prądu. Komputery zarządzają dostawami żywności, kierują ruchem, zabezpieczają nasze coraz bardziej wirtualne pieniądze i jednym kliknięciem dają dostęp do ogromnej wiedzy. Ale ten kolos ma gliniane nogi. Wystarczy wyłączyć prąd, by komputery, a wraz z nimi nasz świat, stanęły. Czy można przygotować się na życie bez sieci?
encoded: W początkach tego roku w Hiszpanii i w Portugalii doszło do wielogodzinnych, obejmujących znaczne obszary krajów przerw w dostawie prądu. To wystarczyło, by w obu krajach zapanował niewyobrażalny chaos: sygnalizacja świetlna nie działała, służby ratownicze nie odbierały telefonów, telefonia komórkowa ucierpiała, zamarł handel, doszło do ogromnych opóźnień pociągów i samolotów. Wyciągnięcie wtyczki z prądem poskutkowało trudnym do opanowania zamętem. Wrażliwy jak internet Awarie te pokazały, jak bardzo kruchy jest powszechny system internetowy oraz jak niewiele istnieje oficjalnych planów na wypadek jego całkowitej katastrofy. Tam, gdzie zawodzi droga oficjalna, ratunkiem bywa zorganizowane podziemie. Jak to tworzone przez grupę hakerów – preppersów, którzy wspólnie zapoczątkowali Internet Resiliency Club (IRC) – jedyną na świecie grupę opracowującą plan odbudowy internetu po ewentualnej katastrofie. Grupę tworzy kilkuset ekspertów. Wśród nich znaleźli się hakerzy, specjaliści od cyberbezpieczeństwa, pasjonaci, a nawet prawnicy. Do tego grona należy również Valerie Aurora, współtwórczyni systemu Linux. – Moim największym koszmarem jest sytuacja, w której coś się psuje, a ja nie mogę się z nikim skontaktować. Chcę być częścią rozwiązania tego problemu – powiedziała ekspertka w rozmowie z „New Scientist”. Jak dodała, tak niezbędny nam do życia internet może przestać działać nie tylko przez zwykłe awarie prądu. Coraz większe zagrożenie dla niego stanowią niszczące infrastrukturę konflikty zbrojne, cyberataki, a także efekty zmiany klimatu: powodzie, niszczycielskie huragany czy pożary. Niestabilność systemowa – Internet jest niezbędny niemal do wszystkiego. Zależą od niego bankowość, wojsko, sieci telefoniczne, wodociągi i elektrownie. Jednocześnie jest narażony na coraz więcej zagrożeń. Jedna potężna burza słoneczna, jak historyczne wydarzenie Carringtona z 1859 roku, gdy zniszczone zostały światowe sieci telegraficzne, mogłaby dosłownie zniszczyć cały internet – mówi …

shutterstock2384555219-5f3936f.jpg
width: 7680
height: 4320

Dramatyczne relacje Polaków z Jamajki. „To makabryczne. Jest jak w filmie katastroficznym”
type: item
date: 2025-11-03T15:17:47.000Z
creator: Sabina Zięba
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: huragan
subject: jamajka
subject: kataklizm
subject: katastrofy
subject: polacy
subject: relacje z podróży
description: Kilka dni temu huragan Melissa uderzył w Jamajkę, przynosząc porywy wiatru przekraczające 200 km/godz. i intensywne opady, które zalały zachodnie rejony wyspy. Najbardziej ucierpiały nadbrzeżne obszary: domy zostały zniszczone, linie energetyczne uszkodzone, a drogi w wielu miejscach pozostają nieprzejezdne z powodu osuwisk i przewróconych drzew. Choć cyklon przesunął się dalej nad inne wyspy Karaibów, jego skutki Jamajczycy będą odczuwać przez wiele miesięcy. Na miejscu są także Polacy, którzy w poruszających słowach opisali nam, jak wygląda życie po kataklizmie.
encoded: Spis treści: Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Relacja polskiej turystki z Montego Bay Polska Misja Katolicka w sercu zniszczeń Huragan Melissa początkowo rozwinął się nad Morzem Karaibskim jako tropikalna burza, lecz sprzyjające warunki doprowadziły do jego gwałtownego rozwoju — w ciągu kilkudziesięciu godzin przekształcił się w cyklon najwyższej kategorii. Gdy dotarł do Jamajki, wiatr zrywał dachy, a ulewne deszcze zamieniały ulice w rwące rzeki. W wielu obszarach nie było prądu, mosty się zawaliły, a służby ratownicze miały utrudniony dostęp do najbardziej poszkodowanych. Najmocniej ucierpiały regiony St. Elizabeth i Westmoreland, gdzie żywioł zniszczył setki domów i odciął od świata całe społeczności. Polacy przebywający na wyspie opisują krajobraz po burzy jako zrujnowany — zalane domy, brak łączności i długie kolejki po wodę pitną stały się nową codziennością. Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Zdołaliśmy się skontaktować m.in. z Michałem Biernackim, polskim inżynierem od roku mieszkającym w Kingston. Na co dzień pracuje on przy rozbudowie terminala kontenerowego dla firmy CMA, a na wyspie towarzyszy mu żona i dwie córki. Jak mówi, życie w tropikach oznacza ciągłe czuwanie między spokojem a stanem gotowości. – Przyjechaliśmy tu po huraganie Beryl, więc już wcześniej doświadczyliśmy skutków takiego żywiołu, czyli wysokich cen, braków w sklepach, pustych stoisk z owocami i warzywami. Teraz przeszliśmy przez Melissę – opowiada. – Przygotowania zaczęliśmy około dwóch tygodni wcześniej, gdy pojawiły się pierwsze prognozy o możliwości przejścia huraganu przez Jamajkę. Kupiliśmy zapasy żywności, wody butelkowanej, paliwa, sprawdziliśmy agregat i zabezpieczyliśmy dokumenty – relacjonuje. Ddodaje, że rodzinę w Polsce uprzedził, iż kontakt może zostać zerwany na tygodnie, a lokalnie ustalił, kto w razie potrzeby ma łączność satelitarną. Choć w jego okolicy nie ogłoszono ewakuacji, inżynier zwraca uwagę na brak jasnych instrukcji i powolną reakcję władz.…

IMG8686-bafd023.jpeg
width: 3951
height: 2752

Dramatyczna katastrofa lotnicza w Kenii. Nie żyją turyści z Europy
type: item
date: 2025-10-29T09:44:21.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: katastrofy
subject: kenia
subject: samoloty
subject: wypadek
description: Tragedia w Kenii. Samolot pasażerski z 11 osobami na pokładzie rozbił się w hrabstwie Kwale. Nikt nie przeżył, a władze potwierdziły, że wśród ofiar są turyści: Niemcy i Węgrzy.
encoded: We wtorkowy poranek doszło do tragicznego wypadku lotniczego w Kenii. Jak poinformował Kenijski Urząd Lotnictwa Cywilnego, samolot Cessna 208B o oznaczeniu 5Y-CCA rozbił się w hrabstwie Kwale. Do katastrofy doszło o godzinie 8:30 kenijskiego czasu GMT+3, czyli 6:30 czasu polskiego. Na pokładzie znajdowało się 11 osób – piloci oraz zagraniczni turyści. Wszystkie osoby na pokładzie zginęły na miejscu Niestety, żaden z pasażerów nie przeżył. Zdjęcia i nagrania z miejsca wypadku, które obiegły sieć, pokazują całkowicie zniszczony wrak samolotu. Maszyna została doszczętnie zdewastowana, a informacje o śmierci wszystkich pasażerów i pilotów potwierdzają zarówno lokalne władze, jak i przedstawiciele Kenijskiego Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Wydał on oficjalne oświadczenie potwierdzające rozbicie maszyny. Węgrzy i Niemcy wśród ofiar tragicznego lotu To tragedia społeczności międzynarodowej: oprócz pilotów na pokładzie znajdowali się turyści. Komisarz hrabstwa Kwale, Stephen Orinde, przekazał, że pochodzili oni z Niemiec i Węgier. Péter Szijjártó, minister spraw zagranicznych Węgier potwierdził, że w katastrofie zginęło ośmiu obywateli tego kraju, którzy wybrali się na wakacje w malowniczym miejscu. Skąd i dokąd leciał samolot? Samolot wystartował z miejscowości Diani i zmierzał do Kichwa Tembo – obie miejscowości to znane kenijskie kurorty wypoczynkowe popularne wśród turystów z całego świata. Podczas lotu uczestnicy mieli podziwiać uroki kenijskiej przyrody i miał on charakter turystyczny. Niestety, podróż zakończyła się w sposób tragiczny. Jak doszło do wypadku samolotu? Według wstępnych doniesień medialnych przyczyną wypadku samolotu mogły być złe warunki atmosferyczne. Spekuluje się, że maszyna miała rozbić się w wyniku bardzo słabej widoczności, ale śledztwo w sprawie przyczyn wypadku trwa. Do czasu jego zakończenia wszelkie przypuszczenia pozostają jedynie hipotezami. Turyści, którzy przybyli z Europy, by odpocząć i poznać urokliwe zakątki Afryki, stracili życie w sposó…

FABRIC-KOLAZ-32-15-3761acc.jpg
width: 2700
height: 1800

Katastrofy w przestworzach – kulisy tragedii LO 5055 w Lesie Kabackim
type: item
date: 2025-08-11T12:00:57.000Z
creator: Łukasz Załuski
subject: Historia
subject: Technologia
subject: fakty i mity
subject: katastrofy
subject: loty samolotem
description: Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim była najtragiczniejszym wypadkiem w historii polskiego lotnictwa cywilnego. 9 maja 1987 roku samolot Ił-62M „Tadeusz Kościuszko” rozbił się pod Warszawą. W wypadku zginęły 183 osoby.
encoded: Spis treści: Kulisy tragedii: co wydarzyło się 9 maja 1987 roku? Techniczne przyczyny katastrofy lotu LO 5055 Bohaterska postawa załogi i ostatnie chwile na pokładzie Skutki katastrofy dla lotnictwa cywilnego w Polsce Analiza ekspertów i wnioski dla bezpieczeństwa lotów Katastrofa lotu LO 5055 wstrząsnęła nie tylko Polską, ale i światem lotnictwa. Choć wydarzenie rozegrało się kilkanaście minut po starcie z Warszawy, jego konsekwencje miały długofalowy charakter. Poniżej przedstawiamy przebieg wydarzeń, analizujemy błędy konstrukcyjne, które doprowadziły do tragedii, oraz próbujemy wyjaśnić, dlaczego mimo wyszkolenia załogi nie udało się uniknąć katastrofy. Kulisy tragedii: co wydarzyło się 9 maja 1987 roku? Ostatni lot Ił-62M „Tadeusz Kościuszko” Katastrofa lotnicza w Lesie Kabackim rozpoczęła się od rutynowego startu samolotu Ił-62M, należącego do Polskich Linii Lotniczych LOT. Maszyna o nazwie własnej „Tadeusz Kościuszko” i numerze rejestracyjnym SP-LBG rozpoczęła lot LO 5055 w sobotnie przedpołudnie 9 maja 1987 roku. Punktualnie o godzinie 10:18 wzbiła się w powietrze z warszawskiego lotniska Okęcie, kierując się w stronę Nowego Jorku. Na pokładzie znajdowało się 183 osoby – 172 pasażerów i 13 członków załogi. Wśród pasażerów byli m.in. znani muzycy, naukowcy, dziennikarze i przedstawiciele Polonii amerykańskiej. Samolot był zatankowany do pełna na długi lot transatlantycki, co oznaczało, że jego masa startowa wynosiła ponad 160 ton – zbliżając się do maksymalnej dopuszczalnej wartości dla tego modelu. Już po kilku minutach lotu załoga zarejestrowała niepokojące drgania i hałas dobiegający z silnika nr 2, zamontowanego w tylnej części kadłuba. O godzinie 10:40 doszło do eksplozji wewnątrz silnika. Siła wybuchu była tak duża, że fragmenty rozerwanego wału silnikowego i turbiny uszkodziły pobliskie instalacje, przebijając się przez wewnętrzną strukturę płatowca. Eksplozja wywołała pożar w tylnej części kadłuba, który w krótkim czasie zniszczył elementy konstrukcyj…

pap19870509002-6424f16.jpg
width: 2590
height: 1900

Katastrofa w Andach – drużyna rugby w morderczej walce o przetrwanie
type: item
date: 2025-08-05T13:02:40.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Ludzie
subject: andy
subject: katastrofy
subject: Travel
description: Dramat w Andach zaczął się od rutynowego lotu na mecz rugby. Wśród pasażerów był 20-letni Nando Parrado. Piekło, które przeżył wraz z innymi ocalałymi, przeszło do historii jako jedna z najbardziej niewiarygodnych walk o przetrwanie.
encoded: W tym artykule: Zwykły lot, który miał być przygodą życia Co wydarzyło się w piątek 13. w Mendozie? Gdy śmiech na pokładzie zmienił się w krzyk Nando Parrado budzi się w koszmarze, którego nie pamięta To wtedy Nando zaczął rozumieć, że nikt po nich nie przyjdzie Radio ogłosiło wyrok: „nikt nie przeżył” Jedna noc, która zabrała przywódcę i ostatnią kobietę Odnaleźli ogon samolotu. To, co w nim było, zmieniło wszystko To, co zobaczył po powrocie, było gorsze niż śmierć Nando już nie czeka. To on ma poprowadzić ich przez góry Wyruszyli, nie wiedząc, że są półtora kilometra wyżej Gdy stanął na szczycie, nadzieja prysła Zjechał z gór na fotelu. Przyniósł coś więcej, niż jedzenie Weszli do doliny. Nie wiedzieli, czy to wybawienie, czy pułapka Krzyż, który miał ich ocalić, okazał się iluzją W ósmym dniu marszu zaczynają widzieć znaki życia „Mañana” – jedno słowo, które zmieniło wszystko Nando napisał list na kamieniu. To był ich krzyk o pomoc Nie wierzyli, że bez sprzętu przeszedł przez Andy Ludzie widzieli bohatera. On pamiętał tylko strach i śmierć Nando Parrado ma niespełna 21 lat. Jest wysoki, szczupły i trochę nieśmiały, o przeciętnym wyglądzie, z okularami w grubej oprawie i koślawym chodem – pozostałością po wypadku z dzieciństwa, gdy spadł z balkonu i złamał obie nogi. Poza tym nie różni się od swoich rówieśników – ugania się za dziewczynami, śmieje się, bawi i żyje chwilą. Wyjazd do Chile, na który czekał od miesięcy, ma być po prostu dobrą zabawą. Leci z kolegami, by zagrać towarzyski mecz rugby. Tym sportem zaraził się jeszcze w college’u Stella Maris, elitarnej szkole dla chłopców w wieku 9–16 lat. Po jej ukończeniu dołączył do prywatnej drużyny rugby, gdzie gra jako napastnik drugiej linii. Klub Starych Chrześcijan to jedna z najlepszych drużyn w Urugwaju. Ma na koncie sukcesy międzynarodowe, a teraz jedzie do Santiago, by zmierzyć się z czołowym chilijskim zespołem. Nikt nie wie, że ten lot nie skończy się meczem. Będzie drogą przez dantejskie piekło, w który…

GettyImages-515107410-029633a.jpg
width: 4026
height: 3018

Nie tylko Kamczatka. Oto 6 najbardziej niszczycielskich tsunami w historii
type: item
date: 2025-07-30T05:45:06.000Z
creator: Artur Białek
subject: Przyroda
subject: Edukacja
subject: geografia
subject: kamczatka
subject: katastrofy
subject: tsunami
subject: tsunami w japonii
description: Największe tsunami w historii zostawiły po sobie ślady, które zmieniły losy całych społeczności. Dziś natura ponownie o sobie przypomniała – silne trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,5 nawiedziło rosyjski półwysep Kamczatka, wywołując panikę i ewakuacje. Jakie są przyczyny tych katastrof i co łączy je z dzisiejszymi wydarzeniami?
encoded: Spis treści: Jak powstaje tsunami i dlaczego bywa tak śmiercionośne? Tsunami na wschodnim wybrzeżu Japonii, 2011 rok Tsunami w Indonezji, 1883 rok Tsunami na Morzu Południowochińskim, 1782 rok Tsunami w Portugalii, 1755 rok Tsunami w starożytnej Grecji, 1500 rok p.n.e. Tsunami na Oceanie Indyjskim, 2004 rok Do tragicznych skutków tsunami prowadzą najczęściej podwodne trzęsienia ziemi, erupcje wulkanów lub osuwiska. Fale o wysokości kilkudziesięciu metrów uderzają wtedy w ląd z siłą nieporównywalną z żadnym innym żywiołem. Choć rozwój technologii pozwala dziś szybciej ostrzegać ludność, potężne wstrząsy – takie jak to, które dziś sparaliżowało rosyjską Kamczatkę – przypominają, że natura wciąż ma przewagę. Przypominamy 6 najbardziej niszczycielskich tsunami w historii i analizujemy, co było ich bezpośrednią przyczyną. Jak powstaje tsunami i dlaczego bywa tak śmiercionośne? Tsunami to jedno z najbardziej niszczycielskich zjawisk. Przemieszczające się z ogromną prędkością potężne fale nie oszczędzają niczego, co napotykają na swojej drodze. Każde tsunami wywołuje ogromne straty materialne, ale nie to jest najgorsze, bo budynki i drogi można odbudować. Większość takich katastrof pochłania masę istnień ludzkich. Czym właściwie jest to przerażające zjawisko? Mówiąc o tsunami, na myśli trzeba mieć falę oceaniczną, wywołaną innym zjawiskiem noszącym znamiona katastrofy naturalnej: rozpadem lodowców, podwodnym trzęsieniem ziemi lub wybuchem wulkanu. Tsunami może być też następstwem upadku meteorytu lub asteroidy. W miejscu wzbudzenia fala zaczyna rozchodzić się pierścieniowo. Na otwartym morzu, gdzie nie napotyka żadnych przeszkód naturalnych, wzburzona woda osiąga prędkość dochodzącą do 900 km/godz. W takich warunkach fala tsunami osiąga długość kilkuset kilometrów, ale jaj wysokość to maksymalnie kilkadziesiąt centymetrów. Zjawisko spiętrzenia wody ma miejsce dopiero w obszarach strefy brzegowej. Wówczas fala może osiągnąć kilkadziesiąt metrów lub więcej. Najwięcej takich …

tsunami-GettyImages-159952838-f950eaf.jpg
width: 2036
height: 1472

Kosmiczny pogrzeb zmienił się w kosmiczną porażkę. Prochy 166 zmarłych wylądowały w Pacyfiku
type: item
date: 2025-07-01T12:44:58.000Z
creator: Magdalena Rudzka
subject: Kosmos
subject: Falcon 9
subject: katastrofy
subject: kosmos
subject: loty w kosmos
subject: misja
description: Nie tak miała wyglądać droga usługa pogrzebowa połączona z naukową misją kosmiczną. Kapsuła z prochami zmarłych wprawdzie znalazła się na orbicie, ale nie zdołała powrócić na ziemię. Cały ładunek znalazł się w Pacyfiku i jest nie do odzyskania.
encoded: Spis treści Co zawierała kapsuła Nyx? Katastrofalny koniec misji To nie pierwsze fiasko organizatorów Misja kosmiczna „Mission Possible” zorganizowana przez niemiecki startup The Exploration Company zakończyła się „częściowym niepowodzeniem”. Za tym dyplomatycznym stwierdzeniem kryje się fakt, że cały ładunek, zawierający m.in. prochy zmarłych, spadł do Pacyfiku. Co zawierała kapsuła Nyx? Start odbył się 23 czerwca roku z bazy Vandenberg Space Force Base w Kalifornii, na pokładzie rakiety Falcon-9 w ramach misji Transporter-14. Kapsuła Nyx, której celem było przetestowanie kluczowych technologii transportowych, wyniosła w przestrzeń kosmiczną ładunek o wadze około 300 kg. Wśród przewożonych przedmiotów znajdowały się szczątki i próbki DNA ponad 166 zmarłych osób, dostarczone przez firmę Celestis, specjalizującą się w kosmicznych pochówkach. Poza tym materiał roślinny i nasiona konopi indyjskich dostarczone przez projekt Martian Grow, którego celem miało być zbadanie wpływu mikrograwitacji na kiełkowanie roślin i ich odporność, co może być istotne dla przyszłej kolonizacji Marsa. Katastrofalny koniec misji Do pewnego czasu wszystko szło zgodnie z planem: kapsuła osiągnęła orbitę i rozpoczęła kontrolowany powrót do atmosfery. Jednak jej spadochrony nie otworzyły się, co doprowadziło do katastrofalnego wodowania. W wyniku uderzenia w wodę utracono wszystkie przewożone ładunki. Firma poinformowała, że przyczynę awarii wciąż bada, ale uznała misję za „częściowy sukces - częściową porażkę”, podkreślając, że udało się osiągnąć wiele ważnych celów misji, które będą wykorzystane w przyszłych projektach. To pierwszy raz, gdy The Exploration Company przewoziła prywatne ładunki. Dla firmy pogrzebowej Celestis to już druga utrata kosmicznego ładunku — poprzednia miała miejsce w 2023 roku, gdy rakieta z prochami astronauty NASA Philipa K. Chapmana eksplodowała nad Nowym Meksykiem w USA. Celestis opublikowała kondolencje i zapewniła rodziny, że skontaktuje się z każdą osobno w cel…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2025/07/667ee16b70a616cdfbae90eatec-thumbnail-bc7eae6.jpg
width: 1600
height: 630