W tej świątyni futbolu bije serce Katalonii. Architektoniczny i kulturowy fenomen Camp Nou
Ryk stu tysięcy gardeł wibruje w gęstym od emocji powietrzu. Zapach świeżo skoszonej trawy miesza się z gwarem trybun, które z minuty na minutę zamieniają się w gigantyczną, pulsującą mozaikę w barwach blaugrany. Kiedy rozpoczyna się legendarne El Clásico, czas na chwilę staje w miejscu. Jednak Camp Nou to coś znacznie więcej niż tylko arena sportowych zmagań. To monumentalny pomnik architektury połowy XX wieku, niemy świadek burzliwej historii Hiszpanii oraz absolutne serce katalońskiej tożsamości. Aby zrozumieć duszę tego regionu, trzeba najpierw poznać sekrety jego największej świątyni.
Spis treści: Ciasne Les Corts i efekt Kubali. Dlaczego Barcelona potrzebowała giganta? Beton i kataloński sen. Architektura i inżynieria obiektu Més que un club. Stadion jako twierdza tożsamości Pielgrzymka kibiców. Co kryją wnętrza Camp Nou? Jak zaplanować podróż na Camp Nou? Espai Barça. Przebudowa Stadionu w Barcelonie Katalończycy zwykli mawiać, że ten obiekt to ich największy, wspólny dom. Rozwój architektury w Europie wielokrotnie podążał za zmianami społecznymi, jednak rzadko zdarza się, by jeden budynek tak trwale zdefiniował kulturę całego regionu. Zanim jednak gigantyczna konstrukcja stała się ikoną współczesnego sportu i magnesem na miliony turystów, powstanie stadionu FC Barcelony wiązało się z bezprecedensowym ryzykiem, inżynieryjną brawurą i koniecznością znalezienia odpowiedzi na rosnący fenomen masowej rozrywki. Ciasne Les Corts i efekt Kubali. Dlaczego Barcelona potrzebowała giganta? W powojennej rzeczywistości lat 40. i 50. duma Katalonii rozgrywała swoje mecze na Camp de Les Corts. Obiekt ten, choć urokliwy i przesiąknięty historią, z każdym rokiem stawał się coraz ciaśniejszy. Kiedy w 1950 roku do drużyny dołączył Ladislao Kubala – fenomenalny węgierski wirtuoz futbolu – miasto ogarnęło prawdziwe sportowe szaleństwo. Magia Kubali przyciągała na trybuny tłumy, dla których z każdym tygodniem brakowało biletów. Zarząd klubu szybko zrozumiał, że aby pomieścić wszystkich chętnych i dorównać ambicjom rosnącej potęgi, stary obiekt musi odejść do lamusa. Rozpoczęto gorączkowe poszukiwania odpowiednich gruntów pod nowy stadion w Barcelonie, który mógłby sprostać architektonicznym i logistycznym wyzwaniom nowej epoki. Wybór padł na tereny położone zaledwie kilkaset metrów od starego boiska. Beton i kataloński sen. Architektura i inżynieria obiektu Zaprojektowanie giganta powierzono trzem wybitnym wizjonerom: Francescowi Mitjansowi, Josepowi Soterasowi oraz Lorenzo Garcíi-Barbónowi. Inżynieryjne wyzwanie lat 50. polegało na wykorzystaniu żelbetu na niespotykaną dotąd skalę. Konstrukcja pochłonęła ogromne ilości betonu i stali, a rosnące w zastraszającym tempie koszty budowy niemal doprowadziły klub na skraj bankructwa. Mimo finansowych zawirowań, 24 września 1957 roku marzenie stało się rzeczywistością. Uroczysta inauguracja miała oprawię, podczas której sacrum mieszało się z profanum: odprawiono mszę świętą, na murawie wystąpiły wielotysięczne chóry, a w niebo wypuszczono stada białych gołębi. Z biegiem lat obiekt nieustannie ewoluował. Choć w szczytowym momencie w 1982 roku mieścił aż 120 tysięcy widzów, późniejsze restrykcje bezpieczeństwa (szczególnie wymóg miejsc wyłącznie siedzących) zredukowały tę liczbę. Dziś, w ramach wielkiej modernizacji docelowa pojemność stadionu jest stopniowo zwiększana do niesamowitych 105 tys. miejsc, co ma na nowo przypieczętować status stadionu jako absolutnego giganta w skali Europy. Polski akcent na nowym stadionie Póki co do użytku oddano część nowego Spotify Camp Nou, a na trybuny może obecnie wejść ponad 62 000 kibiców. Zakończenie wszystkich prac planowane jest na 2027 rok. Na Camp Nou wróciła też już FC Barcelona, która – 22 listopada 2025 roku, po 909 dniach przerwy – podjęła na nim Athletic Bilbao. Historycznego, pierwszego gola na nowym stadionie zdobył już w 4. minucie Robert Lewandowski. Més que un club. Stadion jako twierdza tożsamości Zjawisko to jest fascynujące również z socjologicznego punktu widzenia. Słynne motto klubu, Més que un club (Więcej niż klub), znalazło swoje absolutne odzwierciedlenie właśnie na tych trybunach, szczególnie w mrocznych czasach dyktatury generała Francisco Franco. Kiedy reżim brutalnie tłamsił regionalne swobody, betonowa misa stadionu stała się jedynym bezpiecznym azylem dla setek tysięcy Katalończyków. To tutaj mogli legalnie manifestować swoją odrębność, wywieszać zakazane flagi (Senyery) i bez strachu mówić w swoim ojczystym języku. Co ciekawe, przez dekady oficjalną nazwą obiektu był po prostu Stadion FC Barcelony (hiszp. Estadio del FC Barcelona). Dopiero w 2001 roku, w wyniku demokratycznego głosowania członków klubu (tzw. socios), formalnie przyjęto potoczną, używaną przez mieszkańców od samego początku nazwę Camp Nou, co w języku katalońskim oznacza po prostu „Nowe Boisko”. Pielgrzymka kibiców. Co kryją wnętrza Camp Nou? Dla milionów turystów z całego świata wizyta w stolicy Katalonii jest niepełna bez architektonicznej pielgrzymki na trybuny. Wnętrza kryją w sobie niezwykłe miejsca. Zanim piłkarze wybiegną na murawę, mijają niewielką, skromną kaplicę zlokalizowaną w tunelu – miejsce wyciszenia i modlitwy przed najważniejszymi starciami. Tuż obok znajduje się muzeum klubowe, które rokrocznie bije rekordy popularności, zyskując miano najchętniej odwiedzanego muzeum w całej Katalonii, detronizując pod względem frekwencji nawet słynne galerie sztuki. Infrastrukturę dopełnia legendarna loża prezydencka, w której zapadały najważniejsze decyzje w historii europejskiego futbolu, oraz gigantyczna strefa medialna, z której relacje trafiają na wszystkie kontynenty. Jak zaplanować podróż na Camp Nou? Podróż z Polski do piłkarskiej stolicy Katalonii jest dziś niezwykle prosta i przystępna. Najlepszym tropem są bezpośrednie połączenia lotnicze na główne lotnisko Barcelona-El Prat (BCN) lub pobliski port w Gironie (GRO). Zarówno tanie linie lotnicze, jak i regularni przewoźnicy oferują dogodne loty z większości dużych polskich miast – w tym z Warszawy, Krakowa, Katowic, Wrocławia, Poznania czy Gdańska. Po dotarciu do miasta najwygodniejszym środkiem transportu pod sam obiekt jest doskonale rozwinięte metro. Wystarczy wsiąść w zieloną linię L3 (wysiadając na stacjach Palau Reial lub Les Corts) albo niebieską linię L5 (stacje Collblanc lub Badal). Dla każdego miłośnika historii architektury wpisanie tego punktu na mapę zwiedzania to absolutny obowiązek, ale wymaga odpowiedniego planowania. Aby mieć stuprocentową pewność wejścia konkretnego dnia i o wybranej godzinie – zwłaszcza w szczycie sezonu wakacyjnego – bilety na zwiedzanie (lub na wystawę Barça Immersive Tour dostępną podczas prac modernizacyjnych) należy zarezerwować z kilkutygodniowym wyprzedzeniem przez internet. Gwarantuje to spokój i uniknięcie braku wolnych miejsc. Jeśli natomiast planujesz wizytę w dniu meczu, dotrzyj do dzielnicy Les Corts na kilka godzin przed pierwszym gwizdkiem, by spróbować lokalnych tapas w otoczeniu śpiewających fanów z całego świata. Bilety można kupić na oficjalnej stronie FC Barcelony. W zakładce „Man’s football” należy wybrać interesujący nas mecz i kliknąć żółtą ramkę z napisem „tickets”. Warto pamiętać, że cena zależna jest od wybranego przez nas sektora. Espai Barça. Przebudowa Stadionu w Barcelonie Żadna legenda nie może oprzeć się próbie czasu bez ewolucji. Omawiane powiększenie pojemności stadionu w Barcelonie do 105 tys. miejsc to zaledwie jeden z elementów gigantycznego projektu architektonicznego o nazwie Espai Barça. Jego głównym celem jest zintegrowanie historycznej bryły z nowoczesną tkanką miejską i najwyższymi standardami zrównoważonego rozwoju. Modernizacja Camp Nou zakłada między innymi dodanie ogromnego zadaszenia, które nie tylko ochroni kibiców przed deszczem, ale też diametralnie poprawi akustykę powiększonych trybun. Zgodnie z ekologicznym duchem czasów, nowy projekt opiera się na zielonych technologiach – od potężnych systemów zbierania deszczówki po instalacje paneli słonecznych na fasadzie. Architekci podjęli się niezwykle trudnego zadania – jak unowocześnić obiekt, nie niszcząc jego historycznej, betonowej duszy z 1957 roku. Wszystko wokół się zmienia – od technologii, przez zawodników, aż po całe pokolenia kibiców – jednak magiczna misa w sercu Katalonii ciągle dumnie trwa. To wciąż tętniący życiem organizm, który w swojej nowej, ekologicznej odsłonie jest gotowy napisać kolejne, wielkie rozdziały historii sportu. Źródła: FC Barcelona, stadiony.net, visitcampnou.com Nasz autor Jonasz Przybył Redaktor i dziennikarz związany wcześniej m.in. z przyrodniczą gałęzią Wydawnictwa Naukowego PWN, autor wielu tekstów publicystycznych i specjalistycznych. W National Geographic skupia się głównie na tematach dotyczących środowiska naturalnego, historycznych i kulturowych. Prywatnie muzyk: gra na perkusji i na handpanie. Interesuje go historia średniowiecza oraz socjologia, szczególnie zagadnienia dotyczące funkcjonowania społeczeństw i wyzwań, jakie stawia przed nimi XXI wiek.
Montjuïc w Barcelonie – od twierdzy po centrum kultury
Montjuïc to jedno z kluczowych wzniesień Barcelony, które od wieków pełniło funkcje strategiczne, militarne i kulturowe. Historycznie określane jako Żydowskie Wzgórze pozostaje miejscem, którego dzieje są dobrze widoczne w krajobrazie i architekturze. Na stosunkowo niewielkim obszarze skupiają się tu ślady różnych epok. Dziś jest to obszar muzeów, ogrodów i obiektów olimpijskich, a jednocześnie jeden z najważniejszych punktów widokowych miasta.
Spis treści: Zamek Montjuïc i rola militarna wzgórza Rola Montjuïc w życiu kulturalnym i sportowym Barcelony Kolejka Montjuïc i dostęp na wzgórze Montjuïc to szerokie, ale stosunkowo niskie wzgórze położone w południowo-zachodniej części Barcelony. Jego wysokość wynosi około 173 m n.p.m. Szczyt ma płaski charakter, natomiast wschodnie zbocze opada stromo w stronę portu. To właśnie położenie sprawiło, że wzgórze Montjuïc od zawsze miało znaczenie strategiczne. Kontrolowało dostęp do morza, co czyniło je naturalnym punktem obserwacyjnym i obronnym. Nazwa Montjuïc najczęściej tłumaczona jest jako Żydowskie Wzgórze. Alternatywna interpretacja wiąże nazwę z łacińskim „Mons Jovis”, odnoszącym się do Jowisza. Obie wersje wskazują na długą historię interpretacji tego miejsca w różnych okresach kulturowych. Zamek Montjuïc i rola militarna wzgórza Na szczycie wzgórza znajduje się zamek Montjuïc, czyli Castell de Montjuïc. Obecna forma fortyfikacji pochodzi głównie z XVII wieku, z późniejszymi przebudowami w XVIII wieku. Zamek pełnił funkcję obronną, ale był również wykorzystywany jako więzienie. W różnych okresach przetrzymywano tu więźniów politycznych, a miejsce to było związane z represjami wobec ruchów społecznych i politycznych w XIX i XX wieku. Podczas wojny domowej w Hiszpanii Montjuïc było miejscem egzekucji zarówno republikanów, jak i nacjonalistów, w zależności od tego, która strona kontrolowała obiekt. W 1940 roku stracono tu również Lluísa Companysa, prezydenta Katalonii, która funkcjonowała wówczas jako autonomiczna część Hiszpanii pod nazwą Generalitat de Catalunya. Rola Montjuïc w życiu kulturalnym i sportowym Barcelony Pod koniec XIX wieku rozpoczął się proces przekształcania naturalnego krajobrazu Montjuïc. Część lasów została wycięta, a teren stopniowo adaptowano pod funkcje parkowe i reprezentacyjne. Międzynarodowa Wystawa Światowa w 1929 roku Przełom nastąpił w 1929 roku, kiedy wzgórze wybrano na miejsce Międzynarodowej Wystawy Światowej, czyli wydarzenia, podczas którego prezentowany jest dorobek kulturalny, naukowy i techniczny różnych krajów. W czasie poprzedzającym wystawę na Montjuïc powstały obiekty, które do dziś wyznaczają charakter tej przestrzeni – Palau Nacional, Estadi Olímpic oraz Font Màgica. Igrzyska olimpijskie Kolejna istotna zmiana nastąpiła w 1992 roku, kiedy Barcelona była gospodarzem letnich igrzysk olimpijskich. Wzgórze Montjuïc stało się jednym z głównych obszarów rozgrywek. Centralnym punktem był gruntownie odnowiony i przemianowany Estadi Olímpic Lluís Companys, który gościł ceremonie otwarcia i zamknięcia oraz zawody lekkoatletyczne. Wokół stadionu powstał kompleks Anella Olímpica, obejmujący m.in. halę Palau Sant Jordi, obiekty pływackie Piscines Bernat Picornell i Piscina Municipal de Montjuïc oraz wieżę telekomunikacyjną zaprojektowaną przez Santiago Calatravę. Narodowe Muzeum Sztuki Katalońskiej Na wzgórzu Montjuïc, w monumentalnym budynku Palau Nacional, mieści się Narodowe Muzeum Sztuki Katalońskiej (Museu Nacional d’Art de Catalunya) – jedna z najważniejszych instytucji muzealnych w Hiszpanii. Muzeum specjalizuje się w sztuce katalońskiej, obejmując okres od wczesnego średniowiecza po połowę XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem malarstwa, rzeźby i sztuk dekoracyjnych. Największą wartością zbiorów jest unikatowa na skalę światową kolekcja malarstwa romańskiego, w tym freski przeniesione z kościołów Pirenejów. Ekspozycja obejmuje także sztukę gotycką, renesansową i barokową, a także bogaty dział sztuki nowoczesnej, związanej między innymi z modernizmem. Ogród Botaniczny w Barcelonie Na wzgórzu Montjuïc znajduje się Jardí Botànic de Barcelona, czyli współczesny ogród botaniczny, którego obecna forma została ukształtowana w 1999 roku. Powstał w sąsiedztwie obiektów olimpijskich i stanowi ważne uzupełnienie kulturalno-przyrodniczego charakteru tej części miasta. Ogród zaprojektowano jako przestrzeń prezentującą roślinność charakterystyczną dla klimatu śródziemnomorskiego w różnych częściach świata. Zamiast klasycznego układu kolekcji botanicznej, zastosowano podział geograficzny – poszczególne sekcje odpowiadają regionom takim jak Australia, Chile, Kalifornia, Południowa Afryka czy basen Morza Śródziemnego. Co ciekawe, na Żydowskim Wzgórzu znajduje się też założony w 1930 roku tzw. Historyczny Ogród Botaniczny w Barcelonie (Jardí Botànic Històric). Montjuïc jako przestrzeń widokowa i rekreacyjna Montjuïc pełni dziś również funkcję jednego z najważniejszych punktów widokowych Barcelony. Z jego tarasów można obserwować port, Morze Śródziemne oraz zwartą zabudowę miasta. Jednocześnie obszar ten pozostaje ważną przestrzenią zieloną, wykorzystywaną przez mieszkańców do spacerów, rekreacji i jazdy na rowerze. Kolejka Montjuïc i dostęp na wzgórze Dostęp na wzgórze zapewnia Funicular de Montjuïc, który łączy stację metra Paral·lel z górną częścią Montjuïc. Linia przebiega w większości w tunelu i jest zintegrowana z systemem komunikacji miejskiej Barcelony. Górna stacja kolejki znajduje się bezpośrednio przy dolnej stacji Montjuïc Cable Car, umożliwiającej dalszy wjazd w kierunku szczytu wzgórza. Alternatywą dla kolejki linowej jest autobus linii 150, który również prowadzi do tej części Montjuïc. Obecna infrastruktura transportowa w tej części miasta została w dużej mierze zmodernizowana przed igrzyskami olimpijskimi w 1992 roku, co znacząco poprawiło dostępność całego obszaru. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
„To najlepszy sposób na rozpoczęcie przygody z Pirenejami” – każdy dzień wędrówki to inny krajobraz
Spędziłem sześć dni w górach Katalonii. I już wiem, że na pewno tam wrócę. Szlak Cavalls del Vent to wspaniały sposób na poznanie Pirenejów.
Spis treści: Szlak Cavalls del Vent Poza światem Chmury motyli Ocet z jodły Pireneje – informacje praktyczne To najlepszy sposób na rozpoczęcie przygody z Pirenejami – przyznał Jordi, gdy dotarliśmy do Prat d’Aguiló, schroniska, którym się opiekuje. – Trasa jest dość łatwa, nie musisz mieć sprzętu ani umiejętności wspinaczkowych – zapewniał. A tych rzeczywiście nie mamy. Ponad 80-kilometrowy szlak Cavalls del Vent jest jednak osiągalny dla każdego, kto potrafi przejść w ciągu dnia kilkanaście kilometrów. Pireneje dawno chodziły nam po głowie, a trekking po tych stosunkowo mało uczęszczanych górach wydawał się idealnym preludium do poznania hiszpańskiej Katalonii. Gdy jednak przeglądaliśmy potencjalne trasy, większość z nich prowadziła po wysokich szczytach i wyglądała raczej dość wymagająco. A my szukaliśmy czegoś, czemu podoła nasza grupa osób w średnim wieku. Aż trafiliśmy na Cavalls del Vent, pieszą pętlę niestraszącą setkami kilometrów, które trzeba przebyć, i niezahaczającą, poza jednym wyjątkiem, o wyższe partie gór. Ścieżka okrąża Park Przyrody Cadí-Moixeró. Od połowy maja do połowy października działają na tym terenie schroniska, w których można liczyć na nocleg i dobry posiłek. Przejście trasy zajmuje zwykle pięć dni. Nieco zachowawczo uznaliśmy, że potrzeba nam sześciu, i zarezerwowaliśmy noclegi. Szlak Cavalls del Vent Z pogrążonej w wilgotnym morskim upale Barcelony autobus zabrał nas do niewielkiej miejscowości Bagà leżącej w pobliżu naszej trasy. Pogoda zrobiła się bardziej górska – było wciąż ciepło, ale o dobre kilka stopni mniej niż na wybrzeżu, a płynące nad jasnymi szczytami szare chmury sugerowały, że lepiej przygotować się na nagłe zmiany aury. Cavalls del Vent, co po katalońsku oznacza „konie wiatru” i jest nie do końca jasnym nawiązaniem do buddyjskich flag modlitewnych łopoczących na wietrze w Himalajach, nie została wytyczona od zera. Przez ponad rok grupka miejscowych pasjonatów – miłośników gór lub strażników parku i schronisk – przemierzała zapomniane pirenejskie ścieżki, niegdyś używane przez pasterzy i mieszkańców wiosek, którzy chadzali nimi do sąsiadów. By trasa stała się możliwa do pokonania, twórcy Cavalls del Vent musieli usunąć sporo kamieni i wyciąć pnie zwalonych drzew. Zimą szlak nadal może być niedostępny (przy większych opadach śniegu, ścieżki dosłownie pod nim znikają), w lecie poza ewentualnymi deszczami na piechurów nie czekają jednak żadne niespodzianki. Miłośnicy krajobrazów skąpanych w jesiennych barwach przyjeżdżają tu we wrześniu, kiedy jest jeszcze dość ciepło, a drzewa mienią się kolorami. Poza światem Wyruszyliśmy, kierując się namalowanymi w równych odstępach na skałach i pniach drzew pomarańczowymi okręgami. To subtelne oznaczenie szlaku stało się nicią rozciągniętą przez dziesiątki kilometrów, której wystarczyło się trzymać, by nie utknąć w jakiejś dolinie lub ślepym skalnym zaułku. Twórcy Cavalls del Vent wykonali dobrą robotę – przezornie zaopatrzyliśmy się w drukowane mapy, sięgaliśmy po nie jednak jedynie dla czystej przyjemności oznaczania swojego położenia w szerszej przestrzeni. Ani razu nie musieliśmy poszukiwać na nich zgubionej ścieżki, ani razu też nie wygrzebywaliśmy z plecaka urządzenia GPS, które upchnęliśmy tam po cichu, by ratowało nas w beznadziejnych sytuacjach. Szlak wciął się ostro w zbocza, nadrabiając wysokości, by poprowadzić nas do pierwszego noclegu: Refugi Niu de l’Àliga – schroniska będącego jedyną na trasie stacją narciarską, ale też najwyższym punktem naszej wędrówki, leżącym na ponad 2,5 tys. m. Cavalls del Vent na większości dystansu zadowala się niższymi górami, choć nigdy też nie schodzi poniżej 840 m. To idealny pułap dla początkujących. Mogliśmy się cieszyć krystalicznym rześkim górskim powietrzem, unikając letniego skwaru, równocześnie jednak w żadnym punkcie ta wędrówka nie przybrała charakteru czysto wspinaczkowego. Wystarczy po prostu wędrować po wznoszących się i opadających stokach, bez konieczności pokonywania pionowych ścian i czując się, jakby płynęło się przez łagodnie zmieniający się krajobraz. Ta trasa wciąż nie jest szerzej znana, szybko okazało się więc, że na szlaku jesteśmy niemal sami. Mijaliśmy pojedyncze osoby – nigdy więcej niż kilkadziesiąt dziennie – kiwając sobie życzliwie głowami, jakbyśmy należeli do tego samego niewielkiego plemienia. Dostaliśmy ten zakątek Pirenejów na kilka dni w prezencie, mogąc cieszyć się nim niemal na własność i dzieląc go ze skaczącymi po skałach stadkami kozic. Chmury motyli – Wypatrujcie motyli – poradził nam Jordi, gdy któregoś dnia dotarliśmy do schroniska trzymanego pod jego opieką. – O tej porze roku jest ich tu mnóstwo, w tym sporo rzadkich gatunków. Jordi się nie mylił. Po obfitym śniadaniu, pełnym serów i warzyw pochodzących z okolicznych upraw, ruszyliśmy w drogę, minęliśmy wspaniały sosnowy las, by wyjść na rozległe łąki. Ścieżka poprowadziła nas pomiędzy wysokimi trawami i kwiatami o drobnych płatkach i gdy tylko wkroczyliśmy na ten dywan zieleni, wzbiły się dziesiątki motyli. Trzepotały skrzydłami, kreśląc w powietrzu skomplikowane linie, tańcząc tuż obok nas i przysiadając na plecakach. Uzbrojeni w aplikacje do rozpoznawania gatunków wyłapywaliśmy kolejne rarytasy – argus szkocki, mieniące się kolorowymi szachownicami na skrzydłach fritillaries, paź żeglarz. Niektóre z nich widziałem po raz pierwszy w życiu. To jednak nie unikatowość tych gatunków robiła największe wrażenie, lecz ich liczba. Motyle formowały się w nisko zawieszone, przelewające się chmury, jakbyśmy przenieśli się w inne czasy, gdy świat nie był jeszcze bombardowany kolejnymi, wywołanymi przez człowieka katastrofami. Ta rozwibrowana witalność natury jest dla Pirenejów typowa. Okolice parku Cadí-Moixeró uniknęły gęstego zaludnienia. Zwierzęta i rośliny mają się tu więc dobrze. Idąc przez lasy, nasłuchiwaliśmy bębnienia dzięciołów, na łąkach widzieliśmy sylwetki lisów i łani, spod nóg uciekały nam jaszczurki, a nad głowami przesuwały się sępy płowe. Te ciężkie drapieżniki, lubujące się w poszukiwaniu padliny, wyłapywały kominy ciepłego unoszącego powietrza, by szybować pod chmury, jednak często też pojawiały się niespodziewanie, przelatując kilka metrów od nas. Ich nagie głowy i szyje sprawiały posępne wrażenie, a drapieżniki łypały na nas okiem, jakby rozważały, czy warto wykazywać zainteresowanie naszą grupą. Przemierzając szlak, będąc niemal cały dzień w plenerze i robiąc sobie przystanki na krótkie kąpiele w potokach i pod chłodnymi wodospadami, zdałem sobie nagle sprawę, że od dawna już nie czułem się tak zespolony ze światem i krajobrazem wokół. Ocet z jodły Na trasie stoi osiem schronisk. W tych, w których nie spaliśmy, robiliśmy przystanki, by zjeść pożywny posiłek. Na trasie Cavalls del Vent nie ma sklepów ani restauracji – lekki prowiant mieliśmy więc ze sobą. Każdego wieczora, docierając do schronisk, czuliśmy się niczym wędrowcy wracający do domu. Gospodarze witali nas wylewnie, skracając momentalnie wszelki dystans, jakbyśmy znali się od dawna. Niemal w drzwiach serwowali nam sycące zupy, pieczywo z domowego wypieku, sałaty z górskimi ziołami czy potrawki z królików, których w Pirenejach jest całe zatrzęsienie. Podsuwali regionalne specjały, czasem zaskakujące w smaku, jak ocet jodłowy. – Używamy go tu od pokoleń, ale to produkt, którego nie dostaniesz w sklepie – wyjaśnił Jordi. – Tradycyjnie ocet robiło się w domu. Trzeba do tego cierpliwości, sok z jodły musi naturalnie sfermentować i zmienić się w alkohol, a później jeszcze długo dojrzewać. Świetnie podkreśla smak sałatek, ale można też przyprawić nim dziczyznę. Wziąłem kilka kropli na język, czując delikatne nuty jodły, żywicy i leśnych owoców. Pomyślałem, że nie ma chyba lepszego sposobu na zamknięcie świata gór w butelce. I wiedziałem już, że mimo konieczności noszenia bagażu na własnych plecach, nie powstrzymam się przed kupnem od naszego gospodarza kilku butelek tego specjału. Siedliśmy później na tarasie, podjadając plasterki suszonej wędliny i racząc się kieliszkiem wina, a Jordi, gdy miał chwilę przerwy w obowiązkach, dołączał do nas, by opowiadać historie swojego dzieciństwa. O niespodziewanych spotkaniach z niedźwiedziami, samotnych wyprawach po Pirenejach, w których kryła się chęć odtworzenia podobnych wędrówek odbywanych w młodości z ojcem. Patrzyliśmy w zapalające się punkty gwiazd nad naszymi głowami i słuchaliśmy tych opowieści, a ja pomyślałem, że to właśnie dla takich chwil wyrusza się na szlak. By przez moment poczuć się częścią czyjegoś życia. Pireneje – informacje praktyczne Trasa Rebost – Serrat de les Esposes – Prat d’Aguiló – Gresolet – Sant Jordi – Rebost 84 km, 6 dni Kiedy Najlepszą porą na wyruszenie na szlak jest lipiec i sierpień – mimo lata w Pirenejach nie trzeba się raczej obawiać wysokich temperatur i palącego słońca. Czerwiec bywa deszczowy, nie na tyle jednak, by wykluczać wędrówkę, a we wrześniu są natomiast najładniejsze kolory. W październiku bywa już zimno, a w połowie miesiąca schroniska zwykle są już nieczynne. Transport Z Barcelony kursują autobusy do Bagà – stąd pozostaje 7 km marszu do schroniska Rebost lub 10 km do Sant Jordi. Inna opcja to pociąg jadący do stacji La Molina, skąd da się dotrzeć do schroniska Niu de l’Àliga. Nocleg Każde ze schronisk na trasie ma nieco inne standard i wielkość. Nie traktuj ich jako hoteli, lecz górskie noclegownie. To oznacza, że będziesz miał do dyspozycji ciepłą wodę, posiłki i miejsce do spania, ale zazwyczaj są to wspólne sale, w których śpisz z innymi piechurami. Weź więc zatyczki do uszu. Warto wiedzieć Weź gotówkę – większość schronisk nie przyjmuje płatności kartą. Wyjątkiem są tu chaty Prat d’Aguiló, Lluís Estasen i Niu de l’Àliga. Po drodze nie ma sklepów, zadbaj więc o lekki prowiant na drogę. Wodę możesz uzupełnić w schroniskach oraz w górskich źródełkach. Nie zapomnij też cieplejszych ubrań, nawet latem pogoda bywa nieprzewidziana. Musisz mieć też własny śpiwór i prześcieradło. Źródło: archiwum NG Nasz ekspert Dziennikarz, pisarz, podróżnik. Związany z polską redakcją „National Geographic” od kilkunastu lat, autor kilkuset tekstów publikowanych na łamach magazynu „National Geographic Traveler”. Laureat nagrody „Magellana” za najlepszą książkę podróżniczą. Miłośnik długich podróży, wypraw rowerowych i trekkingu. Pisze głównie o ciekawych kierunkach, ale interesuje go także kultura, wpływ człowieka na środowisko oraz historia.
„Atmosfera Barcelony przypominała dawniej Łódź z czasów Reymonta” – co zachwyca Polaków w stolicy Katalonii?
Barcelona przyciąga turystów z całego świata, ale nie każdy wraca z niej tak samo oczarowany. Dla wielu to coś więcej niż miejsce – to stan ducha, który zostaje na długo.
Spis treści: Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Zobacz Barcelonę z dwóch perspektyw – z nieba i znad morza Cztery oblicza Barcelony – miasto jak mozaika historii i nowoczesności Dlaczego Barcelona to secesyjna perełka Europy? Jak Sagrada Familia stała się sercem Barcelony – i dlaczego budują ją do dziś? Barcelona oczami Don Kichota i współczesnych – miasto z charakterem Barcelona w cieniu polityki i blasku sztuki – miasto wspomnień i skojarzeń Czy można naprawdę stać się Barcelończykiem? Miasto cudów nie dla każdego Barcelona to nie tylko Sagrada Família, tapas i plaże – to miasto, które potrafi zaskoczyć w najmniej oczekiwanym momencie. Niewidoczne na pierwszy rzut oka emocje, historia ukryta w zaułkach i atmosfera, która wciąga jak powieść. Spacerując po jej ulicach, ma się wrażenie, że każdy zaułek opowiada własną historię – a niektóre z nich zostają z nami na zawsze. Barcelona z góry i z dołu – gdzie naprawdę poczuć duszę miasta? Tu, między Placem Katalońskim a kolumną Kolumba u wejścia do portu, możesz spotkać całą Barcelonę. I nasycić oczy widokiem wszystkich kolorowych kwiatów, ptaków i ryb świata w kioskach ustawionych pośrodku alei i sklepach po obu jej stronach. Z kawiarnianych tarasów lub rozstawionych wzdłuż alei kamiennych ławek godzinami patrzeć na ludzką rzekę, wyławiając wzrokiem najbardziej czarujące kobiety ze wszystkich kontynentów. Jeśli czujesz się zmęczony – jedź na Tibidabo. Dla mnie to już swoisty prywatny rytuał. Ilekroć wracam do Barcelony, po całym dniu dziennikarskich spotkań jadę metrem pod Tibidabo, by wsiąść do pnącego się mozolnie w górę wagonika Błękitnego Tramwaju – ostatniego w mieście. Na sam szczyt docieram kolejką zębatą. Nazwa Tibidabo jest bardzo trafna, zważywszy na widok, jaki się stąd roztacza. Nawiązuje do sceny kuszenia Chrystusa na górze (tibi dabo – dam ci), w której szatan ukazuje mu wszystkie wspaniałości tego świata. Podziwiam stąd, z wysokości ponad 500 metrów, całe miasto. W wiosenny wieczór ma jakiś szczególny urok. Staram się zdążyć, nim zaświecą się wzdłuż ulic łukowe lampy, które sprawiają, że stolica Katalonii jest dziś najlepiej oświetlonym miastem Europy. Przed Wystawą Powszechną z 1888 r., gdy pospiesznie elektryfikowano Barcelonę, w lokalnej prasie rozgorzał spór między zwolennikami i przeciwnikami „niebezpiecznego, oślepiającego światła elektrycznego”. Ci ostatni stanowczo domagali się, by „zabójcze dla ludzkiego wzroku elektryczne promienie” osłonięto... ciemnymi kloszami. Później modernizacji Barcelony przysłużyły się jeszcze dwa wydarzenia: Międzynarodowa Wystawa Powszechna w 1929 i olimpiada w 1992 roku. Zobacz Barcelonę z dwóch perspektyw – z nieba i znad morza Panoramę miasta rozciągającą się ze szczytu Tibidabo aż po fioletowe o tej przedwieczornej godzinie morze zamyka od północy zbudowana przed olimpiadą, według projektu Normana Fostera, „kosmiczna” antena telekomunikacyjna Collserola. Nazwano ją tak od łańcucha niewysokich gór, do których należy Tibidabo. Iglica o wysokości 299 metrów strzela w niebo z zielonego wzgórza niewiele niższego od Tibidabo. Amatorzy mocnych wrażeń wjeżdżają szklaną windą na jej szczyt. Licząca 13 pięter użytkowa „kapsuła” – umieszczona w połowie wysokości iglicy – ma na najwyższym poziomie platformę widokową z teleskopami. Antena powstała w tym samym czasie, co ultranowoczesny, jeden z największych na świecie stadionów – słynny Nowy Stadion FC Barcelona – jeden z największych stadionów świata. Flamandczyk Anton van der Wyngaerde na litografii z 1536 r. przedstawia Barcelonę widzianą z góry Montjuic. Ukazuje widok dużego średniowiecznego miasta, jaki roztacza się spod wysokiej wieży zamkowej na szczycie góry. Barcelona była wtedy ogrodzona solidnym murem, który bronił jej też od strony morza, odgradzając od naturalnych plaż. Na początku XX w. nadmorskiego muru już nie było, zaś wzdłuż piaszczystych łach powstawały dziesiątki straganów i byle jak skleconych knajpek. Wieczorami oraz w niedziele robotnicy z rosnących w obrębie Barcelony fabryk i hut przychodzili tu z rodzinami. Na zaśmieconych plażach słuchali cygańskiej muzyki z rodzinnej Andaluzji, popijając piwo i zajadając pieczoną rybę. Z tych biednych knajpek wywodzi się potrawa, która stała się ozdobą najwytworniejszych stołów – anguillas, czyli młodziutkie węgorzyki duszone z czosnkiem. Podawane w głębokim talerzu, wyglądają jak kłąb srebrzystego, lśniącego makaronu. Zamożna Barcelona przez wieki żyła odwrócona plecami do morza i do nadmorskiej dzielnicy Barceloneta, która była czymś w rodzaju przedwojennego warszawskiego Czerniakowa. Morze zaczęto odkrywać dopiero w latach 60., gdy rodził się przemysł turystyczny Costa Brava. Dziś 4,5 km barcelońskich plaż miejskich to eleganckie kąpieliska z dyskretnie ukrytymi parkingami. Jedno z najnowocześniejszych miast Europy otwarło się ku morzu. Cztery oblicza Barcelony – miasto jak mozaika historii i nowoczesności Ze szczytu Tibidabo widać to jak na dłoni. Barcelona to trzy, a nawet cztery bardzo różne miasta. Obszerny pierścień nowoczesnej stolicy Katalonii z harmonijnie rozmieszczonymi drapaczami chmur otacza secesyjną i modernistyczną architekturę tej części miasta, która powstawała w XIX i na początku XX w. W środku, jak pestka w brzoskwini, tkwi średniowieczna Barri Gotic z jej wąskimi uliczkami, dziesiątkami księgarenek, gdzie poluje się na zapomniane książki i można grzebać do woli w pudłach z pożółkłymi zdjęciami i rycinami. Na zewnątrz pierścienia autostrad rozrzucone są sypialne osiedla. Najstarsze są złożone ze smutnych bloków mieszkalnych budowanych przez państwo po 1945 roku, podczas pierwszego boomu industrialnego czasów dyktatury. W Barcelonie nowoczesność prawie wszędzie sąsiaduje z tradycją. Na szczycie Tibidabo można pójść do wesołego miasteczka z urządzeniami z początku XX wieku, a obok ostatniego przystanku Błękitnego Tramwaju zjeść kolację w La Venta z panoramicznym widokiem, gdzie nieźle karmią i nie obdzierają ze skóry. Dlaczego Barcelona to secesyjna perełka Europy? Barcelona to raj dla miłośników secesji w architekturze. Ten wyszukany, a zarazem pełen niemal kobiecego wdzięku styl zawładnął całą jedną dzielnicą. Na równinie między pasmem gór Collserola a morzem odznacza się wielki kwadrat osiedla Eixample, co po katalońsku znaczy Rozszerzenie. Na papierze powstało ono w 1859 roku, jako idea Idelfonsa Cerdy i Sunyera. Na miejscu, gdzie przez wyburzenie murów miejskich rozszerzono miasto o obszar poligonu wojskowego, ten inżynier-urbanista zaplanował dzielnicę w duchu modernizmu – złożoną z kwadratów ulic zabudowanych domami tylko na dwu przeciwległych bokach. Pozostałe dwa miały stanowić ogrody i skwery. Władze miejskie i właściciele działek nie zgodzili się na takie marnotrawstwo gruntów, więc zabudowano wszystkie boki. Jednak znaczna część oryginalnego pomysłu została zrealizowana. Na każdym skrzyżowaniu domy mają ścięte naroża, dzięki czemu powstała sieć ośmiokątnych placyków. Antonio Gaudi sławny był już zanim przystąpił do urzeczywistniania dzieła swego życia – świątyni Sagrada Familia. W architekturze świeckiej największym jego osiągnięciem jest ukończona w 1910 roku kamienica Casa Mila. Ten, jak dziś powiedzielibyśmy – apartamentowiec Gaudiego o falującej fasadzie i niezwykłych rzeźbach na dachu, nie ma ani jednego kąta prostego. Jego twórca zerwał z dotychczasowymi zasadami budowania. Dom ma dwa wewnętrzne dziedzińce, pierwszy w mieście podziemny garaż, a żelazne ażury krat balkonowych sprawiają wrażenie fantastycznych pnączy na tle falistej elewacji. Gaudi odpowiada rownież za powstanie monumentalnego Parku Guell. Jak Sagrada Familia stała się sercem Barcelony – i dlaczego budują ją do dziś? Symbolem Barcelony stała się jednak świątynia – Temple Expiatori de la Sagrada Familia, czyli Przebłagalna Świątynia Świętej Rodziny. Z Tibidabo widać wieże kościoła przypominające stylizowane świece wotywne, po których spływa roztopiony wosk. Gaudiemu powierzono wzniesienie gotyckiego kościoła. Ale zamysłem tego głęboko wierzącego artysty i architekta-rewolucjonisty było stworzenie najbardziej niezwykłej budowli sakralnej na ziemi, w stylu, jakiego jeszcze nie było. „Katedry dla ludu”, jak ją nazywał. Gdy powstawały krypta, absyda, fasada niezwykłego kościoła oraz pierwsza i jedyna zbudowana za jego życia wieża-dzwonnica, większość krytyków podniosła wrzawę. Pomysły Gaudiego – wołali konserwatyści – naruszają reguły sztuki architektonicznej i podburzają do obalenia porządku społecznego. Pozostawiony samemu sobie przez władze świeckie i kościelne, twórca Sagrada Familia wydał na budowlę cały swój majątek. W ostatnich latach życia chodził, żebrząc od drzwi do drzwi, i wciąż udawało mu się jakoś budować dalej. W wynędzniałym 74-letnim mężczyźnie, który w 1926 roku wpadł pod tramwaj, nie rozpoznano początkowo słynnego architekta. Zmarł trzy dni później w szpitalu. Przyjaciele i władze miejskie wyprawili mu królewski pogrzeb. Po jego śmierci żołnierze Republiki urządzili w świątyni wojskową stołówkę, a frankistowscy żołdacy – stajnie kawaleryjskie. Finansowana ze środków publicznych budowa Sagrada Familia trwa nadal. Barcelona oczami Don Kichota i współczesnych – miasto z charakterem Niedawno stolica Katalonii obchodziła uroczyście 400. rocznicę pierwszego wydania „Don Kichota”. Szlachetnemu rycerzowi zawdzięcza bodaj najbardziej pochlebną w historii literatury opinię. Barcelona była jedynym miastem, które odwiedził don Kichote wraz ze swym wiernym sługą – i to krótko przed śmiercią. Po porażce w starciu z Rycerzem Białego Księżyca odzyskuje przytomność i wygłasza hymn na cześć Barcelony: to „archiwum uprzejmości, schronienie cudzoziemców, szpital biednych, ojczyzna odważnych, pomsta poniżonych i wdzięczne odwzajemnienie wiernych przyjaźni, miejsce niezrównanej piękności”. Półtoramilionowa stolica Katalonii to miasto z charakterem. Od 30 lat, po zakończeniu dyktatury Franco – hiszpańskiego nacjonalisty nienawidzącego Katalończyków i ich poczucia odrębności – Barcelona przeżywa okres niebywałego rozkwitu gospodarczego i odrodzenia kultury oraz języka katalońskiego, zbliżonego do prowansalskiego. Anton Canellas – mój stary przyjaciel, jubiler i opozycyjny działacz demokratyczny z czasów dyktatury – z zapałem namawiał mnie do nauki katalońskiego. Jednocześnie ostrzegał obsesyjnie przed niebezpiecznymi miejscami: portem wieczorem, barami w chińskiej dzielnicy prostytutek i słynną szkołą kieszonkowców, nieustępującą tej madryckiej. Barcelona w cieniu polityki i blasku sztuki – miasto wspomnień i skojarzeń Ilekroć przyjeżdżałem do Barcelony, zapraszał mnie na obiad. Do najtańszej knajpy w dzielnicy. Miał tam zniżkę jako stały klient. Nie byłby rdzennym Katalończykiem, gdyby poszedł ze mną do drogiej restauracji. Opowiadał mi tam, jak madrycka dyktatura gnębiła Katalończyków. Za Franco wszystkie większe spółki katalońskie musiały przenosić zarządy do Madrytu, aby tam płacić podatki i rejestrować auta firmowe. Mimo że Barcelona i Katalonia były najbardziej uprzemysłowionym regionem kraju, oficjalne statystyki pokazywały wyższy poziom motoryzacji w stolicy. Barcelona zaczęła swoją wielką karierę europejskiej metropolii przed Wystawą Powszechną 1888 roku. Ze zdjęcia na okładce książki „Gaudi – kamień i ogień” z 2001 roku spogląda młody architekt – przejmująco podobny do Daniela Olbrychskiego z „Ziemi obiecanej”. Zdjęcie zrobiono prawdopodobnie w marcu 1882 roku – Gaudi miał wtedy 30 lat, a jego marzenie właśnie się spełniało: odbyła się uroczystość wmurowania kamienia węgielnego pod Sagrada Familia. Atmosfera Barcelony przypominała wówczas Łódź z czasów Reymonta. Bohaterowie powieści Narcisa Ollera „Gorączka złota” – katalońskiego odpowiednika dzieła Reymonta – również inwestują, ryzykują na giełdzie, szybko bogacą się lub bankrutują. Hans Christian Andersen, który odwiedził Barcelonę w latach 60. XIX wieku, notował z podziwem: „nawet Paryż pozostaje w tyle, jeśli chodzi o luksus i dobry smak”. Barcelona szybko się bogaciła i już niedługo zrobiła fortunę na dostawach dla armii w czasie I wojny światowej. Z Placu Katalońskiego znikają rudery biedoty, a Gaudi wprawia mieszkańców w zachwyt swoimi baśniowymi latarniami miejskimi o trzech i pięciu ramionach, przypominającymi kwiaty. W kawiarni „Els 4 Gats” codziennie przesiaduje młody Pablo Picasso, który właśnie tutaj otrzymał swoje pierwsze zamówienie: projekt okładki pisma, który później powielono na milionach plakatów. Czy można naprawdę stać się Barcelończykiem? Miasto cudów nie dla każdego Dziś „Miasto cudów”, jak nazwał je Eduardo Mendoza, nadal pozostaje miastem wszelkich możliwości. A może jeszcze bardziej, odkąd w 2006 roku parlament w Madrycie uchwalił rozszerzenie katalońskiej autonomii. Pozwala ona Katalończykom zatrzymywać u siebie większość podatków. Opuszczam gościnne miasto. Ale czy stałem się bardziej „Barcelończykiem”? Chciałoby się czuć tutejszym. Barcelona przyciąga, ale niełatwo przyjmuje. Nie wiem nawet, czy sami barcelończycy są patriotami miasta, czy tylko swoich dzielnic, nadal podzielonych na biedne i bogate. Przy całej swej gościnności mają mentalność klanową. Inaczej niż w Nowym Jorku, obcy nie jest tu do końca akceptowany. Może właśnie dlatego Katalończycy zachowali silne poczucie narodowej odrębności – mimo że wojska frankistowskie rozstrzelały ich liderów po zajęciu miasta, a za mówienie po katalońsku za rządów Franco groził areszt. W powieści Mendozy bohater mówi: „Myślę, że Barcelona to miasto zaczarowane. Ma w sobie coś magnetycznego. Czasami jest niemiła, wroga, nawet niebezpieczna. Ale nie sposób jej porzucić.” Źródło: National Geographic Traveler
Jeden z najstarszych parków rozrywki w Europie – jego nazwa nawiązuje do biblijnego kuszenia Jezusa przez Szatana
Tibidabo jest miejscem pełnym paradoksów, gdzie sacrum miesza się z profanum, modlitwa – z radosnymi śmiechami, a nostalgia sąsiaduje z futurystyczną wizją architektoniczną. Należy jednak podkreślić, że najwyższy punkt na mapie Barcelony jest czymś więcej niż tylko zbiorem atrakcji. To skondensowana XX-wieczna historia miasta zakorzenionego w katolickiej tradycji, a jednocześnie otwartego na hedonistyczną radość życia.
Spis treści: Trzy oblicza wzgórza Trzy drogi na wzgórze Mierzące 512 metrów n.p.m. wzgórze Tibidabo jest najwyższym wzniesieniem masywu Serra de Collserola. Wznosi się w północno-zachodniej części Barcelony, w dzielnicy Sarrià-Sant Gervasi. Nazwę tego miejsca tworzy fraza wzięta wprost z Ewangelii według św. Mateusza i św. Łukasza. Pochodzi od łacińskich słów tibi dabo, oznaczających „tobie dam”, które szatan miał wypowiedzieć do Jezusa, gdy z „niezwykle wysokiej góry” pokazywał mu wszystkie królestwa świata i ich chwałę, oferując władzę w zamian za pokłon. Trzy oblicza wzgórza Na niewielkim obszarze szczytu Tibidabo spotykają się ze sobą trzy światy. Monumentalny kościół, stuletni park rozrywki i nowoczesna wieża telekomunikacyjna tworzą razem unikatowy „tryptyk”, który przedstawia XX-wieczną i współczesną historię Barcelony. Każda z tych budowli jest nie tylko atrakcją, ale także architektonicznym i kulturowym symbolem czasów, w których powstała. Temple Expiatori del Sagrat Cor Najcharakterystyczniejszym i jednocześnie – dominującym elementem krajobrazu wzgórza Tibidabo jest Temple Expiatori del Sagrat Cor, czyli Pokutna Świątynia Najświętszego Serca Jezusowego. Kościół powstał na kanwie pogłosek, które w XIX wieku szerzyły się w Barcelonie. Podobno na wzgórzu miał powstać hotel z kasynem i protestancki zbór. Ta inwestycja była postrzegana jako zagrożenie dla katolickiej tożsamości miasta. W związku z tym stowarzyszenie Zarząd Rycerzy Katolickich nabyło teren i w 1886 roku przekazało go Giovanniemu Bosco. Zrodziła się wówczas idea wzniesienia świątyni, która symbolicznie odzyskałaby wzgórze dla wiary katolickiej. Jeszcze w tym samym roku wybudowano niewielką neogotycką pustelnię. Budowa właściwej świątyni rozpoczęła się w 1902 roku i trwała blisko sześć dekad, aż do 1961 roku. Projekt opracował architekt Enric Sagnier i jego syn Josep Maria. Budowla składa się z dwóch wyraźnie odrębnych części. U podstawy znajduje się potężna krypta (wzniesiona w latach 1903–1911). Została zbudowana z ciemniejszego kamienia z góry Montjuïc. Jej styl przypomina romańską fortecę, a wnętrze zawiera elementy neobizantyjskie i modernistyczne. Na niej wzniesiono właściwą bazylikę. Zbudowana z jaśniejszego, białego kamienia z Girony, cechuje się strzelistą, neogotycką formą. Ten architektoniczny dualizm symbolizuje podróż ludzkiej duszy – od grzechu i pokuty (krypta) do zbawienia i boskiego światła (bazylika). Zwieńczeniem całości jest monumentalny posąg Najświętszego Serca Jezusa, który z otwartymi ramionami zdaje się błogosławić całe miasto leżące u jego stóp. Zwiedzający mogą wejść do krypty i bazyliki. Niemałą atrakcją jest taras widokowy, „zawieszony” na wysokości 575 m. Rozpościera się stamtąd wspaniała, 360-stopniowa panorama Barcelony, wybrzeża Morza Śródziemnego, a przy dobrej widoczności – także odległego masywu Montserrat. Park rozrywki Tuż obok monumentalnej świątyni znajduje się Parc d'Atraccions Tibidabo. Nie jest to typowy nowoczesny park tematyczny. temu niezwykłemu miejscu bliżej jest do „żywego” muzeum rozrywki. Mówimy tu bowiem o najstarszym tego typu obiekcie w Hiszpanii i jednym z najstarszych w Europie. Historia parku sięga 1899 roku, gdy w głowie doktora Salvadora Andreu zrodziła się wizja stworzenia tego niezwykłego miejsca. Oficjalne otwarcie nastąpiło sześć lat później. Dziś panuje tam niepowtarzalna, nostalgiczna atmosfera. Wynika to z faktu, że wiele historycznych atrakcji wciąż działa. Do najcenniejszych skarbów tego miejsca należą: Talaia – prosta, ale genialna w swojej konstrukcji wieża widokowa. Dwa kosze wznoszą pasażerów na wysokość 550 metrów, zapewniając niezakłócone spojrzenie na miasto z lotu ptaka; Avió – słynny czerwony samolot, symbol parku. Jest to replika maszyny, która odbyła pierwszy lot na trasie Barcelona-Madryt. Napędzany własnym śmigłem, krąży na ramieniu dźwigu, oferując łagodny lot z zapierającymi dech w piersiach widokami; Museu d'Autòmats – fascynujące muzeum mechanicznych figur i dioram z przełomu XIX i XX wieku. Do najbardziej wyrazistych symboli parku należy także Giradabo – nowoczesny diabelski młyn, który stał się nieodłącznym elementem panoramy Tibidabo, widocznym z niemal całego miasta. Wieża Collserola Wieże telekomunikacyjne najczęściej traktowane są jako zło konieczne – ważne elementy infrastruktury, które jednak szpecą naturalny krajobraz. Tymczasem Collserola urosła do rangi jednej z największych atrakcji malowniczego wzgórza Tibidabo. Ta smukła, stalowa iglica jest symbolem nowej, postolimpijskiej Barcelony. Została zaprojektowana przez światowej sławy brytyjskiego architekta, sir Normana Fostera, na potrzeby Igrzysk Olimpijskich w 1992 roku. Jej budowa była nie tylko koniecznością technologiczną, ale i manifestem ambicji miasta, które chciało pokazać światu swoje nowoczesne oblicze. Wieża mierzy 288 metrów wysokości, a jej średnica u podstawy to zaledwie 4,5 metra. To zasługa innowacyjnej konstrukcji. Hybrydowy trzon został wykonany z betonu i stali. Podtrzymuje go system lin. Dzięki temu jej wpływ na krajobraz jest minimalny. Dla zwiedzających, główną atrakcją jest taras widokowy El Mirador, znajdujący się na wysokości 560 metrów. Można się tam dostać za pomocą przeszklonej, panoramicznej windy. Taras oferuje spektakularny, 360-stopniowy widok na całą aglomerację. W pogodny dzień widoczność może sięgać nawet 70 kilometrów. Trzy drogi na wzgórze Niemałą atrakcją, stanowiącą integralną część całego doświadczenia, jest sama wycieczka na wzgórze Tibidabo. Na szczyt można dotrzeć trzema trasami. Trasa historyczna Najatrakcyjniejszą i najbardziej malowniczą jest trasa, którą można nazwać historyczną. Rozpoczyna się przy stacji Avinguda Tibidabo, w willowej dzielnicy, skąd rusza Tramvia Blau, czyli słynny „błękitny tramwaj”. Uruchomiony w 1901 roku, jest w pełni funkcjonalnym zabytkiem, który mozolnie wspina się po stromych ulicach. Jego historyczne wagony są hołdem dla epoki modernizmu katalońskiego, kiedy to barcelońska burżuazja zaczęła odkrywać uroki wzgórza. Tramwaj dowozi podróżnych do Plaça Doctor Andreu. Tam rozpoczyna się ostatni, najbardziej spektakularny etap – podróż kolejką Funicular de Tibidabo. Uruchomiona w 1901 roku, jest najstarszą kolejką linową w całej Hiszpanii. Miasto zawdzięcza tę śmiałą inwestycję doktorowi Salvadorowi Andreu, temu samemu, który wybudował park rozrywki. Trasa lokalna Należy pamiętać, że Tibidabo to nie tylko atrakcja turystyczna, ale także w pełni funkcjonalny obszar miejski. Mieszkańcy Barcelony na co dzień docierają tam mniej spektakularną, za to znacznie tańszą trasą. Podróż zaczyna się na Plaça de Catalunya. Tam należ wybrać pociąg podmiejski linii S1 (w kierunku Terrassa) lub S2 (w kierunku Sabadell). Celem jest stacja Peu del Funicular. Po dotarciu na miejsce, trzeba przesiąść się do kolejki Funicular de Vallvidrera. Ostatni etap to krótka przejażdżka lokalnym minibusem linii 111. Trasa bezpośrednia Najwygodniejszą podróż zapewniają autobusy T2B i T2C, które zostały stworzone, aby połączyć kluczowe punkty komunikacyjne z dolną stacją kolejki Cuca de Llum. Przejazd jest wliczony w cenę biletu wstępu do parku rozrywki. Źródło: National Geographic Traveler Nasz autor Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Horta de Sant Joan i wąwóz Mont-Rebei to prawdziwa Katalonia. Te krajobrazy inspirowały Picassa
Jeżeli chcesz zobaczyć prawdziwą Katalonię, jedź w trasę wiodącą przez wysokie góry, odległe wioski i deltę rzeki Ebro. Przygotuj się na podróż śladami Picassa.
Spis treści: Katalonia nieznana: Horta de Sant Joan La Farga de l’Arión – drzewo Konstantyna Wąwóz Mont-Rebei Flamingi znad rzeki Ebro Paella – królowa wieczoru W tej jaskini Picasso spał przez miesiąc – mówi Carles Puyol. – No dobrze, może to bardziej skalna półka niż jaskinia – dodaje, widząc moje zdziwione spojrzenie. Przyjechaliśmy tu, by zobaczyć okolice, do których jeden z najwybitniejszych nowożytnych artystów wracał we wspomnieniach przez całe życie. Pisał: „Wszystkiego, co wiem, nauczyłem się w Horcie”. Stoimy w rozgrzanym letnim powietrzu otoczeni świergotem ptaków, wyłapując szmer przepływającego nieopodal strumienia. Jesteśmy w hiszpańskiej Katalonii, a mój przewodnik – Carles Puyol z Catalunya Experience – prowadzi mnie po wytyczonej tu stosunkowo niedawno „trasie Picassa”. Artysta przyjechał do Horty de Sant Joan – wioski leżącej ok. 210 km na południowy zachód od Barcelony – w 1898 r., mając zaledwie 16 lat. Podróżował ze szkolnym przyjacielem, Manuelem Pallarèsą, który zaprosił go tam na lato do rodzinnego domu. Sierpniowy upał tak dawał się im we znaki, że uciekli w góry, gdzie u stóp szczytu Santa Bárbara spędzali czas na szkicowaniu krajobrazu, a siostra Manuela co kilka dni dostarczała im prowiant. Do Horty Picasso wrócił 11 lat później, tym razem w towarzystwie kochanki Fernande Olivier. To wtedy zaczął na poważnie eksperymentować z kubizmem. Katalonia nieznana: Horta de Sant Joan Szczerze mówiąc, o Horcie nigdy wcześniej nie słyszałem. Podobnie zresztą jak o wielu innych miejscach hiszpańskiej Katalonii. – To nic nadzwyczajnego – pocieszył mnie Carles. – Dla większości przyjezdnych Katalonia to wyłącznie Barcelona. Ewentualnie Pireneje, ale te znają głównie miłośnicy wielodniowych trekkingów. Gdy odbiłem autem od Barcelony, kierując się w głąb lądu, szybko się przekonałem, jak dużo przez moją niewiedzę traciłem. Wąska i kręta droga poprowadziła mnie przez niewielkie winnice, pogrążone w jednostajnym brzęczeniu cykad gaje oliwne, bujne sady migdałowe i mieniące się rdzawym kolorem skały o poszarpanej linii. Sama Horta de Sant Joan okazała się zapomnianą przez świat wioską. Pojawienie się tu obcego samochodu ściąga wzrok stałych gości baru na placu ucinających sobie wielogodzinne karciane potyczki lub sączących setną już w ciągu dnia kawę. To tu umówiłem się z Puyolem i zanim pojechaliśmy do „jaskini”, pokazał mi budynek na Plaza de Misa, w którym Picasso mieszkał wraz z Fernande (wówczas był to Hostal del Trumpet). Zameldowanie się w pokoju niezamężnej pary ponoć wzbudziło u mieszkańców wsi oburzenie. Domagające się ukrócenia takich niemoralnych wybryków kobiety obrzuciły okna kochanków kamieniami i dopiero pojawienie się Picassa na balkonie z pistoletem w dłoni, z którego wystrzelił w powietrze, skłoniło protestujące do odwrotu. – Nie wiadomo do końca, czy to prawdziwa historia – zaznaczył Puyol. – Ale z pewnością mogłaby być. Ponad sto lat temu katalońskie góry były na wskroś tradycyjne. We wsi działa muzeum Picassa z reprodukcjami jego prac, które powstały podczas pobytu tutaj. Do „jaskini” prowadzi zaś dobrze oznakowana i łatwa do przejścia trzykilometrowa ścieżka. – Lato spędzone pod tą skałą okazało się dla malarza przełomowe – mówi Carles Puyol. – Stało się pewnego rodzaju artystyczną inicjacją, po której Picasso oswobodził się z akademickich rygorów i zaczął twórczo się rozwijać. La Farga de l’Arión – drzewo Konstantyna Region Terra Alta, w którym leży Horta, jest jednym z najsłabiej zaludnionych obszarów Hiszpanii, o czym przekonuję się w kolejnych dniach, tocząc się po niemal wymarłych drogach. Na tych ziemiach ludzie żyli jednak już tysiące lat temu. W okolicach Ulldecony, na zboczach gór Montsià i Godall, śladami wielowiekowej obecności człowieka nie są jednak zabytkowe budynki czy średniowieczne wioski, lecz powykręcane od naporu czasu sękate drzewa oliwne. Na obszarze niemal 130 km² rośnie tu 1379 drzew mających przynajmniej tysiąc lat, co czyni z tego terenu miejsce o największym zagęszczeniu tak starych oliwek na świecie. Wszystkie zostały posadzone. Te pradawne drzewa można oglądać, podążając wytyczoną trasą Oliveres Millenàries. Najstarsze z nich – nazywane La Farga de l’Arión – ma ponad 1,7 tys. lat. Rośnie od czasów, gdy Półwyspem Iberyjskim rządzili Rzymianie, a przy władzy był cesarz Konstantyn I. Docieram do tego drzewa, idąc wąską, porośniętą wypalonymi przez słońce trawami ścieżką. Pień, otoczony niskim płotkiem z kamieni, już dawno przestał trzymać jednolitą formę – rozczapierza się na kilka odnóg, wygina się, zajmuje więcej miejsca wszerz niż na wysokość. To drzewo na poziomie gruntu ma obwód sięgający 18 m! Gdy przyglądam się matuzalemowi o spękanej korze, z niedowierzaniem zauważam, że pomiędzy stalowo-szarymi liśćmi kryją się małe, jeszcze niedojrzałe owoce. To drzewo żyje od siedemnastu stuleci, było świadkiem epokowych zdarzeń, które zupełnie odmieniły Europę, a wciąż rodzi oliwki! Wąwóz Mont-Rebei Dwa dni później stoję na skalnej półce, bojąc się zrobić następny krok. Jestem na wysokości 50 m, a od przepaści, na której dnie płynie rzeka Noguera Ribagorçana, dzieli mnie zaledwie metr. O wąwozie Mont-Rebei, leżącym na granicy Katalonii z Aragonią, u stóp Pirenejów, krążą legendy. To miejsce nie jest szeroko znane, miłośnicy trekkingu i górskich wypraw powtarzają sobie jednak historie o piechurach, którzy na tej ścieżce przeżyli najbardziej przerażające, ale też najbardziej zachwycające chwile w życiu. Wygląda na to, że jestem jednym z nich. Uformowanie tego krajobrazu zajęło siłom przyrody setki tysięcy lat. Płynąca przez góry Montsec rzeka wyżłobiła w skałach głęboki wąwóz nazywany dziś Mont-Rebei. W najwyższych partiach kamienne ściany mają po 500 m wysokości. Surowy skalny teren nigdy nie poddał się presji człowieka – to miejsce pozostało niewiele zmienione, jest niemal dziewicze, przejęte przez zwierzęta, owady i rośliny. Wąwóz można obejrzeć z poziomu rzeki, wybierając się na spływ kajakowy, wycieczka taka – choć przyjemna – nie pozwala jednak w pełni pojąć ogromu tego miejsca. Dlatego zdecydowałem się na wędrówkę. Ścieżka poprowadziła mnie wpierw łagodnie, każąc pokonać wiszący w powietrzu, chyboczący się most linowy, po którym spacer sprawił mi jednak sporo radości. W końcu dotarłem dużo wyżej i nagle zorientowałem się, że jedyna dostępna droga wiedzie skalną półką o szerokości od 3 do 1,5 m. To, jak wysoko się znajduję, pojąłem, widząc ciężką sylwetkę sępa płowego przelatującego po mojej prawej, kilka metrów poniżej mnie. Stałem na wysokości, na której szybują ptaki. Skalna półka nie ma poręczy, można jedynie chwycić się metalowej linki przymocowanej do skały. Biorę głęboki oddech i ruszam przed siebie. Brnę do przodu, powoli oswajając się z wysokością. Gdy wreszcie udaje mi się opanować lęk, jestem w stanie docenić otoczenie: spektakularne skalne ściany, turkusową wodę rzeki w dole, jaskrawość kwitnącej roślinności. Zatrzymuję się, by się zorientować, że jedynym dźwiękiem, jaki słyszę, jest mój przyspieszony oddech. Wąwóz Mont­Rebei oferuje to, co w większości miejsc już utraciliśmy: absolutną ciszę. Flamingi znad rzeki Ebro W końcu jednak zaczynam tęsknić za morzem, opuszczam więc góry i jadę w stronę wybrzeża. Kieruję się na południe, aż ku granicy z regionem Walencji. Zjeżdżam z drogi szybkiego ruchu i wpadam w rzadko odwiedzany przez turystów płaski teren poszatkowany groblami wyznaczającymi prostokątne uprawy ryżu. Jestem w delcie rzeki Ebro (po katalońsku: Delta de l’Ebre), najdłuższej rzeki Hiszpanii. Ten teren, otoczony od jednej strony szeroką, dość dziką plażą, okazuje się bagnistym królestwem ptaków (330 zaobserwowanych gatunków). Żyją tu głównie flamingi, które dwa razy do roku gromadzą się na wydmowych płyciznach w ogromnej liczbie, zamieniając deltę w krajobraz skrzący się różowymi punktami. Od 1983 r. obszar wokół ujścia rzeki jest parkiem naturalnym, dzięki czemu pozostał nielicznym w Hiszpanii przykładem niezabudowanego wybrzeża. Niedaleko, na morzu, widać platformy farm omułków – to jednak w zasadzie jedyna większa zmiana w naturalnym krajobrazie. Można na nie dopłynąć łodzią podczas wykupionej wycieczki, by przyjrzeć się działaniu hodowli, porozmawiać z pracownikami, a nawet spróbować omułków dopiero co wyłowionych z morza. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/09/najdluzsza-rzeka-w-hiszpanii-byla-swiadkiem-krwawej-bitwy-dzis-jest-jednym-z-najslynniejszych-lowisk-8cea4e0.jpg" width="1000" height="667" alt="Najdłuższa rzeka w Hiszpanii była świadkiem krwawej bitwy. Dziś jest jednym z najsłynniejszych łowisk" title="Najdłuższa rzeka w Hiszpanii była świadkiem krwawej bitwy. Dziś jest jednym z najsłynniejszych łowisk" /> Deltę Ebro za cel obierają sobie głównie wyspecjalizowani podróżnicy szukający konkretnych aktywności: ornitolodzy, kitesurferzy, kajakarze, miłośnicy samotnego włóczenia się po dzikich piaszczysto-złotych plażach. To nie jest miejsce, które przyciąga tłumy lub zorganizowane wycieczki. Na szczęście – bo wciąż można tu spokojnie wypocząć. Paella – królowa wieczoru Wieczorem w miękkim świetle gasnącego dnia przechadzam się po groblach szatkujących deltę na szachownicę równych pól. Niskie zielone krzaczki ryżu stoją w płytkiej wodzie, a w ich gęstwinie przemykają czaple białe i złote. Obfitość ryżu skłoniła firmę Kensho do prób wyprodukowania hiszpańskiej sake, ryżowej wódki wzorowanej na słynnym japońskim alkoholu – bardziej tutejszym daniem wydaje się jednak katalońska paella. Zgodnie z tradycją dodatkami do ryżu jest to, co akurat kucharz ma pod ręką – może to być mięso królika lub kaczki. Tu, na brzegu Morza Śródziemnego, łatwiej trafić na paellę farbowaną na czarno atramentem kałamarnicy, z dodatkiem omułków pochodzących z tutejszych farm. W samej delcie restauracji jest niewiele i zazwyczaj ukryte są w niepozornych drewnianych barakach niekojarzących się raczej z kulinarną ekstazą. Tutejsi kucharze znają się jednak na swoim fachu. Przede mną ląduje talerz z paellą, która po pierwszym kęsie wprowadza moje kubki smakowe w absolutny zachwyt. Jem, nasłuchując głosów rozbawionego towarzystwa z podwórka nieodległego domu należącego do plantatorów ryżu – akurat też siedli do kolacji. W zasięgu wzroku mam niebieski pas Morza Śródziemnego i kilka kampervanów ustawionych przy plaży, w których jacyś podróżnicy postanowili spędzić tu noc. Jesteśmy wszyscy z dala od miast i ich zgiełku i dopijając wino, myślę o tym, że być może mógłbym nie wracać do Barcelony i zostać tutaj znacznie dłużej. Źródło: archiwum NG
„To najdziwniejszy park w Europie” – powstał jako luksusowe osiedle mieszkaniowe
Park Güell to jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Barcelony – bajkowa przestrzeń, w której architektura splata się z naturą, a każdy detal niesie głębokie znaczenie. Dzieło Antoniego Gaudíego, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jest nie tylko perłą katalońskiego modernizmu, ale też swoistym manifestem duchowym i artystycznym. To miejsce, które trudno zamknąć w prostych kategoriach – to zarazem park, galeria sztuki, ogród botaniczny i laboratorium form architektonicznych. Dla jednych jest dowodem geniuszu Gaudíego, dla innych – przestrzenią niemal mistyczną, w której każdy zakątek skrywa symboliczne przesłanie.
Spis treści: Park Güell – co to za miejsce? Antoni Gaudí i jego wizja natury w architekturze Park Güell w Barcelonie – architektura i symbolika Czas zwiedzania i współczesne znaczenie Parku Güell Zanim Park Güell stał się ikoną Barcelony, był częścią śmiałej wizji katalońskiego przemysłowca Eusebiego Güella. Na początku XX wieku, zafascynowany ideą angielskich miast-ogrodów, Güell postanowił stworzyć luksusowe osiedle mieszkaniowe z dala od hałasu centrum. Na wzgórzach El Carmel, skąd rozciągał się widok na morze i miasto, planowano wzniesienie 60 domów otoczonych bujną zielenią, z dostępem do ogrodów, alejek spacerowych i wspólnych przestrzeni. Park Güell – co to za miejsce? Do realizacji projektu zaproszono Antoniego Gaudíego, architekta już wówczas znanego z niezwykłej wyobraźni i zamiłowania do natury. Gaudí miał przekształcić wzgórze w harmonijny krajobraz, w którym zabudowa współgra z przyrodą. Projekt jednak nie odniósł sukcesu komercyjnego – wzniesiono zaledwie kilka budynków, a z planowanego osiedla powstał ostatecznie park publiczny. Mimo to przestrzeń ta zyskała nowe życie: stała się jednym z najważniejszych dzieł modernizmu katalońskiego i ulubionym miejscem mieszkańców Barcelony. Antoni Gaudí i jego wizja natury w architekturze Twórczość Gaudíego wymyka się prostym definicjom. Jego styl łączył inspiracje gotykiem, przyrodą i wiarą katolicką (jest też twórcą innej ikony Barcelony, kościoła Sagrada Familia). W jego architekturze linie proste ustępowały miejsca krzywiznom, a materia ożywała w dynamicznych kształtach przypominających formy organiczne – muszle, fale, pnie drzew czy kolonie termitów. W Parku Güell Gaudí w pełni rozwinął swoją filozofię projektowania w zgodzie z naturą. Nie narzucał krajobrazowi sztucznych form, lecz czerpał z jego ukształtowania. Wykorzystał miejscowy kamień, uformował aleje tak, by podkreślały naturalne krzywizny terenu, a kolumny i łuki wtopił w skały i zbocza. Jego celem było stworzenie architektury, która nie rywalizuje z naturą, lecz staje się jej kontynuacją. Warto zauważyć, że Gaudí przywiązywał ogromną wagę do symboliki. Każdy element parku miał swoje znaczenie – religijne, przyrodnicze lub narodowe. W jego koncepcji natura była dziełem Boga, a architekt – jedynie interpretatorem boskiego porządku. Park Güell można więc odczytywać jako swoistą „Biblię w kamieniu”, gdzie każdy motyw jest częścią większej, duchowej całości. Nic więc dziwnego, że park trafił na naszą listę niezwykłych miejsc Europy. Park Güell w Barcelonie – architektura i symbolika Zwiedzanie Parku Güell w Barcelonie przypomina spacer po świecie z pogranicza jawy i snu. Już na wejściu wita turystów monumentalna brama z kutego żelaza z dwiema pawilonami. Tuż za bramą znajdują się szerokie schody prowadzące ku głównej części parku. Ich centralny punkt stanowi słynna salamandra z mozaiki, znana jako El Drac. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Barcelony. Według interpretacji historyków sztuki może ona przedstawiać mitycznego smoka strzegącego wejścia do ogrodów Hesperyd lub symbol odrodzenia natury. Schody prowadzą do tzw. Sali Stu Kolumn – w rzeczywistości wspiera ją 86 kolumn przypominających pnie drzew. Gaudí zaprojektował ją jako halę targową dla przyszłych mieszkańców osiedla. Jej sufit pokryty jest barwnymi mozaikami z kawałków ceramiki, szkła i porcelany. Technika ta, zwana trencadís, stała się znakiem rozpoznawczym katalońskiego modernizmu. Z Parku Güell roztacza się panorama Barcelony z widokiem na Morze Śródziemne i wieże Sagrady Famílii. W jego obrębie znajdują się również liczne ścieżki spacerowe, wiadukty i pergole zaprojektowane w taki sposób, by stapiały się z otoczeniem. Każdy z nich ma własny rytm i strukturę przypominającą formy skalne. Gaudí wykorzystywał lokalne materiały, dzięki czemu architektura zdaje się wyrastać z ziemi. Park Güell jako manifest modernizmu katalońskiego W szerszym kontekście Park Güell to nie tylko dzieło architekta, lecz także manifest epoki. Kataloński modernizm (Modernisme Català) był ruchem artystycznym łączącym inspirację naturą z potrzebą podkreślenia lokalnej tożsamości. W czasach, gdy Katalonia zabiegała o autonomię kulturową, architektura Gaudíego stała się wyrazem narodowej dumy. Gaudí nie tylko czerpał z przyrody, ale też z katalońskiego folkloru i tradycji rzemieślniczych. W tym sensie Park Güell w Barcelonie można odczytywać jako opowieść o duchowości i tożsamości narodu – o dążeniu do harmonii między człowiekiem, naturą i Bogiem. Czas zwiedzania i współczesne znaczenie Parku Güell Dziś Park Güell w Barcelonie przyciąga kilka milionów turystów rocznie i jest jednym z najczęściej odwiedzanych zabytków Hiszpanii. Od 1984 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Warto zaplanować wizytę z wyprzedzeniem – bilety do części płatnej najlepiej rezerwować online. Przeciętny czas zwiedzania Parku Güell wynosi około 2 godzin, choć miłośnicy architektury często przebywają tu dłużej. W godzinach porannych park jest spokojniejszy i pozwala w pełni docenić detale mozaik oraz grę światła na kolumnach. Ciekawostką jest fakt, że w jednym z budynków mieszkał sam Gaudí, zanim przeniósł się bliżej swojej największej budowy – Sagrady Famílii. Dziś mieści się tam Casa Museu Gaudí, prezentująca meble i projekty jego autorstwa. Park Güell jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale też ważnym miejscem kultury. Odbywają się tu koncerty i wystawy. To także przestrzeń edukacyjna – przykład, jak architektura może inspirować do refleksji nad relacją człowieka z przyrodą. Patrząc na falujące ławki, ceramiczne smoki i kamienne kolumny, trudno nie ulec wrażeniu, że Park Güell to coś więcej niż park miejski. To dzieło, które łączy architekturę, rzeźbę, urbanistykę i duchowość w jedno. Antoni Gaudí stworzył tu mikrokosmos, w którym każdy detal ma sens, a każdy zakręt ścieżki prowadzi ku nowemu odkryciu. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Nie tylko imprezy na plaży – zabytki, plaże i ukryte skarby Lloret de Mar
Lloret de Mar to nie tylko imprezowy kurort – to także zabytki, malownicze ogrody i lokalna kuchnia, która zostaje w pamięci na długo. Jeśli zastanawiasz się, czy warto tu przyjechać, mamy dla ciebie konkrety.
Spis treści: Co wyróżnia Lloret de Mar na tle innych kurortów w Hiszpanii? Najciekawsze atrakcje Lloret de Mar – nie tylko plaże i kluby Czy Lloret de Mar jest drogie? Sprawdź ceny, które mogą cię zaskoczyć Co zjeść w Lloret de Mar? Te katalońskie smaki zapadają w pamięć Zaskakujące ciekawostki o Lloret de Mar, których nie znajdziesz w przewodnikach Lloret de Mar to jedno z tych miejsc, które zyskało reputację imprezowej stolicy Costa Brava, ale prawdziwe oblicze kurortu jest znacznie bardziej różnorodne. Położone w Katalonii, miasto kusi nie tylko słońcem i plażami, ale też niezwykłą przyrodą, bogatą historią i smaczną kuchnią. Sprawdź z nami, jakie atrakcje czekają tu na rodziny, ile zapłacisz za tapas czy rejs wzdłuż klifowego wybrzeża oraz które lokalne przysmaki warto spróbować. Jeśli szukasz miejsca na wakacje, które łączy klimat śródziemnomorskiego wypoczynku z lokalnym kolorytem – dobrze trafiłeś. Co wyróżnia Lloret de Mar na tle innych kurortów w Hiszpanii? Lloret de Mar to hiszpańskie miasto położone na wybrzeżu w prowincji Girona. Miasto znajduje się na terenie Katalonii, dlatego kultura, kuchnia i język różnią się tutaj od tych znanych z centralnej lub południowej części Hiszpanii. Miejscowość ma bezpośredni dostęp do Morza Śródziemnego, co sprawia, że przyciąga wieloma złotymi plażami i rozwiniętą infrastrukturą turystyczną. Lloret de Mar leży w regionie geograficznym określanym mianem Costa Brava. To malownicze wybrzeże o klifowym charakterze wyróżnia się stromymi skałami opadającymi do morza, co tworzy spektakularne widoki i romantyczny klimat. Costa Brava jest jednym z najpopularniejszych kierunków wakacyjnych w Hiszpanii, chętnie odwiedzanym przez turystów z całego świata. Najciekawsze atrakcje Lloret de Mar – nie tylko plaże i kluby Lloret de Mar słynie głównie ze złotych plaż, lazurowej wody i tętniącego nocnego życia, ale to miasto ma znacznie więcej do zaoferowania – także dla rodzin z dziećmi i miłośników historii. Warto zobaczyć gotycki kościół z początku XV wieku, wyróżniający się charakterystycznym dachem pokrytym kolorowymi dachówkami. Na terenie miasta znajduje się także zamek Castell d’en Plaja – prywatna budowla o charakterze obronnym, wzniesiona dopiero w 1929 roku. Wśród innych ciekawych punktów warto wymienić: Pomnik Sardany Modernistyczny cmentarz z nagrobkami w stylu katalońskiej secesji Kaplicę św. Cyryla Pomnik Żony Rybaka Ogrody św. Klotyldy Szczególną uwagę warto poświęcić właśnie ogrodom św. Klotyldy. Choć podobne znajdują się w pobliskim Blanes, te w Lloret de Mar cieszą się większą popularnością. To miejsce przypominające ogrody botaniczne, gdzie obok śródziemnomorskiej roślinności można zobaczyć także imponujące kaktusy. Idealne na rodzinne spacery z dala od zgiełku plaż i na wakacyjne sesje zdjęciowe wśród fontann i rzeźb. Z Lloret de Mar można również wybrać się na rejs wzdłuż wybrzeża Costa Brava – niektóre statki mają szklane dno, przez które dzieci mogą obserwować życie podwodne. Można też wybrać się na jednodniową wycieczkę do Barcelony. Nie sposób pominąć klubów nocnych, które są znakiem rozpoznawczym kurortu. Wieczorem miasto tętni życiem, a na ulicach czuć klimat dobrej zabawy. Niektóre lokale oferują zabawy w pianie, inne – klasyczny, imprezowy klimat. Czy Lloret de Mar jest drogie? Sprawdź ceny, które mogą cię zaskoczyć W Lloret de Mar, jak w całej Hiszpanii, obowiązuje euro. Ceny są wyższe niż w mniej popularnych regionach, ale nadal przyjazne dla turystów z Europy Środkowej i Wschodniej. Baton czekoladowy: 1,20–1,50 € Butelka Pepsi 1,5 l: 1,50–1,80 € Tapas lub drink w barze: 2,50–3,50 € Lampka wina: ok. 2–2,50 € Produkty spożywcze są zazwyczaj 1,5–2 razy droższe niż w Polsce, choć lokalne owoce i tapas w małych barach bywają tańsze. Znajdziesz tu sieciowe sklepy obecne w całej Hiszpanii. Kosmetyki i perfumy – często tańsze niż w Polsce, szczególnie poza sezonem. Warto polować na promocje. Imprezy i rejsy po Costa Brava to dodatkowy koszt – często od kilkunastu do kilkudziesięciu euro. Co zjeść w Lloret de Mar? Te katalońskie smaki zapadają w pamięć Kuchnia w Lloret de Mar bazuje na lokalnych produktach i świeżych owocach morza. Owoce i warzywa trafiają na talerz w pełni dojrzałe, co wpływa na smak dań. Warto spróbować: Cava (katalońskie musujące wino) i sangria Fuet – katalońska kiełbasa Hiszpańskie Tapas – w różnych wariantach Arros negre – czarny ryż z kałamarnicą Crema catalana – deser z cukrową skórką Paella – w wersji z mięsem lub owocami morza Botifarra amb mongetes seques – czarna kaszanka z białą fasolą Pollo asado a la catalana – kurczak z suszonymi owocami Zarzuela catalana – mieszanka ryb i owoców morza Zaskakujące ciekawostki o Lloret de Mar, których nie znajdziesz w przewodnikach Lloret de Mar to nie tylko plaże i imprezy – to także miasto o ciekawej historii. Według lokalnych legend założyli je piraci z Tossa de Mar. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z 966 roku, kiedy nosiła nazwę Loredo. Symboliczne dla miasta są rybackie motywy, jak pomnik Żony Rybaka. W Lloret kręcono sceny do serialu „Pamiętniki z wakacji” emitowanego w Polsacie. Językiem lokalnym, obok hiszpańskiego, jest kataloński – może stanowić wyzwanie dla turystów. Obecnie to jeden z najpopularniejszych kurortów nad Morzem Śródziemnym, który wciąż zaskakuje. Źródło: National Geographic Traveler Nasz ekspert Łukasz Załuski Redaktor naczelny „National Geographic Polska” i National-Geographic.pl. Dziennikarz podróżniczy i popularnonaukowy z 20-letnim stażem. Wcześniej odpowiedzialny m.in. za magazyny „Focus”, „Focus Historia” i „Sekrety Nauki”. Uważny obserwator zmieniającego się świata i nowych trendów podróżniczych. Inicjator projektu pierwszej naukowej rekonstrukcji wizerunków władców z dynastii Jagiellonów. Miłośnik tenisa, książek kryminalnych i europejskich stolic.
Sagrada Familia uratowana przed turystami. Fani zdjęć zostaną odizolowani
Barcelona szykuje nową strefę dla turystów przy Sagrada Familia. To odpowiedź na rosnące zatłoczenie i coraz większe napięcia między mieszkańcami a tłumnie odwiedzającymi miasto turystami.
Spis treści: Sagrada Familia dumą i kością niezgody Barcelona mniej turystyczna Barcelona już teraz jest jednym z najliczniej odwiedzanych przez turystów miast w Europie. To, choć jest sporym zastrzykiem finansowym, wzbudza też sprzeciw wśród mieszkańców. Przeludnienie w popularnych dzielnicach i coraz wyższe ceny wynajmu nieruchomości to jedne z najczęstszych zarzutów Katalończyków. Sagrada Familia dumą i kością niezgody Dlaczego właśnie miasto Antoniego Gaudiego tak tłumnie przyciąga turystów? Duża w tym zasługa położenia miasta nad Morzem Śródziemnym. Do tego dochodzą architektoniczne cuda wspomnianego już Gaudiego, jeden z najbardziej znanych stadionów na świecie, imprezowa atmosfera miasta i mamy gotowy opis idealnego kierunku na city break. Co ciekawe, jedna z największych atrakcji Barcelony nadal nie jest oficjalnie otwarta, a już od lat wzbudza ogromne zainteresowanie. To oczywiście Sagrada Familia. Kościół powstaje już od ponad 140 lat. Budowa ma zostać ukończona w 2026 roku, czyli w 100. rocznicę śmierci Gaudiego, który to zaprojektował Sagrada Familię. Bazylika już teraz przyciąga niemal 5 milionów odwiedzających rocznie. Praktycznie cały czas są tam tłumy turystów, a to utrudnia nie tylko zwiedzanie, ale też ruch w okolicy. Władze Barcelony i na to znalazły sposób. Sagrada Familia wkrótce doczeka się przestrzeni zaprojektowanej specjalnie z myślą o turystach i mieszkańcach. Chodzi o specjalną strefę spotkań i selfie, która powstanie w pobliżu fasady bazyliki. Przestrzeń o powierzchni 6200 m² powstanie między Sagradą Familią a Plaça Gaudí, wzdłuż Carrer de la Marina. Po co? Wydzielenie takiego miejsca ma umożliwić turystom swobodne robienie zdjęć i odpoczynek – bez zakłócania ruchu pieszych i samochodowego. Barcelona mniej turystyczna Inwestycja jest odpowiedzią na realny problem. Do niedawna Plaça Gaudí była miejscem popularnego trendu na TikToku. Internauci balansowali telefonami na ruchomych schodach metra, filmując siebie z bazyliką w tle. Choć efekty robiły wrażenie, trend prowadził do chaosu i blokowania wyjść ze stacji. Finalnie nagrywanie takich filmów zostało oficjalnie zakazane. Jak podkreślają władze Barcelony, projekt nowej przestrzeni „ma pogodzić potrzeby odwiedzających świątynię i sąsiedztwo”. Prace budowlane ruszą po lecie 2025 roku i zakończą się w kwietniu 2026 roku. Koszt inwestycji to 2,7 mln euro, a całość wpisuje się w większy plan modernizacji przestrzeni publicznych wokół Sagrada Familia o wartości 15,5 mln euro. W ostatnim czasie Barcelona wyraźnie zmienia swoje podejście do promocji. Zrezygnowano z hasła „Odwiedź Barcelonę” na rzecz nowego sloganu „To jest Barcelona”. Ma on podkreślać autentyczność i lokalny charakter miasta. Do 2028 roku planowane jest także wprowadzenie zakazu krótkoterminowego wynajmu mieszkań turystom. Liczba statków wycieczkowych również ma zostać ograniczona. Źródło: EuroNews Nasz autor Mateusz Łysiak Dziennikarz podróżniczy, rowerzysta, górołaz. Poza szlakiem amator kuchni włoskiej, popkultury i języka hiszpańskiego.
Sagrada Familia powstaje od ponad 140 lat. Planowana data zakończenia budowy ma ukryte znaczenie
Ciekawostki o Sagrada Familia zainteresują nie tylko turystów, którzy wybierają się do Barcelony. W końcu to jeden z najsłynniejszych kościołów na świecie, mimo że jego budowa nadal trwa.
W tym artykule: Oto najbardziej znany kościół w Barcelonie Sagrada Familia: ciekawostki nie tylko dla turystów Historyczne ciekawostki o Sagrada Familia Kim był Antoni Gaudi, twórca Sagrada Familia? Sagrada Familia to obok stadionu Camp Nou jedna z największych atrakcji i symboli Barcelony. Kościół słynie, chociażby z tego, że nadal jest w budowie, a jego projektant, Antoni Gaudi, nie żyje od prawie 100 lat. To nie przeszkadza jednak turystom w zwiedzaniu wnętrz świątyni. Ukończenie budowy Sagrada Familia zaplanowano na 2026 r. Data nie jest przypadkowa. Właśnie wtedy w Hiszpanii obchodzona będzie 100. rocznica śmierci Gaudiego. Oto najbardziej znany kościół w Barcelonie Kościół Sagrada Familia powstaje przy Carrer de Mallorca (401) w Barcelonie, 40 minut spacerem od obleganej przez turystów ulicy La Rambla. W pobliżu znajdują się też inne obiekty i miejsca chętnie podziwiane zarówno przez lokalsów, jak i podróżnych. Są to między innymi: szpital św. Pawła (prawdziwa perła secesyjnej architektury), zaprojektowany przez Gaudiego park Guell, słynne budynki mieszkalne Casa Batlló i Casa Mila. W Barcelonie wszystkie drogi prowadzą jednak do Sagrada Familia. Co warto wiedzieć przed zwiedzaniem? O to najważniejsze ciekawostki. Tajna wojna papieża. Czy Pius XII brał udział w spisku na życie Hitlera? Pius XII, którego po wojnie oskarżono o proniemieckie sympatie, w rzeczywistości przez wiele lat brał udział w spisku na życie Hitlera i pośredniczył w tajnych negocjacjach admirała Canari... Sagrada Familia: ciekawostki nie tylko dla turystów Niektóre ciekawostki o Sagrada Familia są powszechnie znane. Inne niekoniecznie. Na wstępie warto wyjaśnić, dlaczego budowa świątyni trwa już ponad 140 lat (zaczęła się w 1882 r.). Na opóźnienia wpłynęło wiele czynników. Jednym z nich była śmierć Gaudiego w 1926 r. Poważnym problemem był też brak niektórych materiałów w XX wieku. Co ważne, budowa Sagrada Familia opiera się wyłącznie na darowiznach. Wbrew przypuszczeniom wielu osób Sagrada Familia nie jest katedrą. Jedyny kościół o takim statusie w Barcelonie to katedra św. Eulalii. W 2010 r. Sagrada Familia z inicjatywy papieża stała się bazyliką. Co ciekawe, pierwotnie świątynia miała być miejscem pokutowania za grzechy. Podczas hiszpańskiej wojny domowej wiele miejsc kultu zostało spalonych przez anarchistyczne bojówki. Ten sam los spotkał kryptę w kościele Sagrada Familia. Znajdowały się w niej plany budowy i szkice, z których wiele spłonęło. Gaudi inspirował się naturą, w której nie występują kąty proste. Dlatego też w konstrukcji nie znajdziemy załamań pod kątem 90 stopni. Są za to liczne pofalowania i krzywizny. Mimo że Sagrada Familia jest kościołem od końca XIX w., została poświęcona dopiero w 2010 roku. Mszę konsekracyjną odprawił papież Benedykt XVI. Kościół można odwiedzać przez cały rok, również w święta. To na pewno ucieszy turystów przyjeżdżających do stolicy Katalonii poza sezonem. Wówczas temperatury są nieco niższe niż latem. Możemy też spodziewać się mniejszych tłumów i kolejek. Zwiedzanie bazyliki trwa zazwyczaj od 2 do 3 godzin. Kogo goni czas, może kupić bilet na tzw. wycieczki ekspresowe. To rozwiązanie umożliwia zobaczenie najważniejszych obiektów w czasie krótszym niż 2 godziny. Wieże to jedne z najbardziej charakterystycznych elementów budowli. Są również popularne ze względu na widoki, jakie oferują. Podstawowy bilet wstępu do Sagrada Familia nie obejmuje wstępu na wieże. Można jendak zarezerwować pakiet łączony, który umożliwia wjazd na górę. Odwiedzający powinni mieć na sobie ubrania zakrywające ramiona i górną część nóg. Krótkie spodenki i koszulki bez rękawów, tak jak prześwitujące elementy garderoby, nie są mile widziane. Podobnie nakrycia głowy. Wyjątek stanowią osoby noszące je ze względów religijnych lub zdrowotnych. Sagrada Familia przez wiele lat powstawała bez oficjalnego pozwolenia budowę. Władze miasta udzieliły go dopiero w 2019 r. Historyczne ciekawostki o Sagrada Familia Historia budowy bazyliki sięga 1874 roku. To wtedy lokalna organizacja rozpoczęła kampanię na rzecz powstania kościoła ku czci Świętej Rodziny. Po kilku latach planowania i sporządzania planów, 19 marca 1882 roku oficjalnie wmurowano kamień węgielny pod kościół. Budowa trwa do dziś i ma zakończyć się w 2026 r. Oto jedne z ważniejszych dat w ponad 140-letniej historii Sagrada Familia. 1885: rozpoczęcia odprawiania pierwszych mszy świętych, 1891: rozpoczęcie prac przy słynnej Fasadzie Narodzenia, 1936: zniszczenie planów, fotografii i modeli bazyliki podczas hiszpańskiej wojny domowej, 1952: inauguracja oświetlenia Fasady Narodzenia, 1961: utworzenie muzeum w celu wyjaśnienia historycznych, kulturowych i symbolicznych elementów bazyliki, 1978: rozpoczęcie budowy fasad naw bocznych, 2005: wpisanie fasady Narodzenia i krypty na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, 2010: konsekracja świątyni przez papieża, 2016: rozpoczęcie budowy wież Ewangelistów, Najświętszej Marii Panny i Jezusa Chrystusa. Kim był Antoni Gaudi, twórca Sagrada Familia? Antoni Gaudí urodził się 25 czerwca 1852 roku w Reus. Niektórzy biografowie twierdzą jednak, że przyszedł na świat w Riudoms, małej wiosce niedaleko Reus, gdzie jego rodzina spędzała wakacje. Geniusz odnalazł sens architektury, podążając za wzorami natury. To tłumaczy, dlaczego wiele z jego dzieł ma charakterystyczne, nieregularne kształty. W końcu w przyrodzie też nic nie jest odmierzane od linijki. W 1870 roku przeniósł się do Barcelony, aby kontynuować edukację w dziedzinie architektury. Żeby opłacić czesne na uczelni, imał się różnych zajęć. Ponoć był studentem niekonsekwentnym, ale za to bardzo zdolnym, dzięki czemu mógł współpracować z niektórymi profesorami. Po ukończeniu studiów Gaudi otrzymał wiele zleceń. Sam również proponował liczne projekty, ale nie wszystkie zostały zrealizowane. Jego najsłynniejsze ukończone dzieła to: Casa Vicens, Pałac Guell, Park Guell, Casa Batllo, Casa Mila. Gaudi zmarł 10 czerwca 1926 r. po potrąceniu przez tramwaj. Feralnego wieczoru szedł z kościoła św. Filipa Neri do kościoła Sagrada Família. Po zderzeniu z pojazdem stracił przytomność. Nikt z przechodniów nie podejrzewał, że starszy mężczyzna, nieposiadający przy sobie żadnych dokumentów tożsamości, to słynny architekt. W szpitalu rozpoznał go dopiero ksiądz z Sagrada Familia. Na jego pogrzebie, dwa dni później, stawiło się wielu mieszkańców Barcelony, dumnych z architekta, który na zawsze zaczarował ich miasto. Magia jego budowli unosi się nad Barceloną do dziś. I to dosłownie. Sagrada Familia wyraźnie dominuje nad panoramą stolicy Katalonii. Nasz ekspert Mateusz Łysiak Dziennikarz zakręcony na punkcie podróżowania. Pierwsze kroki w mediach stawiał w redakcjach internetowej i papierowej magazynu „Podróże”. Redagował i wydawał m.in. w gazeta.pl i dziendobrytvn.pl. O odległych miejscach (czasem i tych bliższych) lubi pisać nie tylko w kontekście turystycznym, ale też przyrodniczym i społecznym. Marzy o tym, żeby zobaczyć zorzę polarną oraz Machu Picchu. Co poza szlakiem? Kuchnia włoska, reportaże i pływanie.
Jak kupić bilety na mecz FC Barcelona i obejrzeć Lewandowskiego na słynnym Camp Nou? Podpowiadamy
Robert Lewandowski już od wielu miesięcy gra w słynnym katalońskim klubie FC Barcelona. Wielu kibiców na całym świecie marzy o tym, aby zobaczyć na żywo słynną Blaugranę, co wcale nie jest takie trudne do zrobienia. Jak kupić bilety na mecz Dumy Katalonii i kiedy polecieć do Barcelony, aby obejrzeć polskiego napastnika na żywo na Camp Nou? Podpowiadamy.
W tym artykule: Magiczna Barcelona oczarowuje turystów na każdym kroku Jak kupić bilet na mecz FC Barcelony? Kiedy FC Barcelona rozgrywa spotkania na Camp Nou? Dla wielu fanów piłki nożnej to był historyczny moment. Wraz z końcem lata, Robert Lewandowski stał się pierwszym polskim piłkarzem, który reprezentuje bordowo-granatowe barwy FC Barcelony. O spektakularnym transferze pisały media na całym świecie, a kolejne miesiące pokazują, że nowy klub polskiego napastnika ma z niego pożytek. Lewy strzela bowiem jak na zawołanie i jest najskuteczniejszym strzelcem ligi hiszpańskiej. Dla wielu osób obecność naszego rodaka jest doskonałą okazją, żeby po raz pierwszy lub kolejny odwiedzić stolicę Katalonii. Magiczna Barcelona oczarowuje turystów na każdym kroku Barcelona to bowiem miasto, które ma niezwykle dużo do zaoferowania. Urzeka przede wszystkim przepiękną i charakterystyczną architekturą Gaudiego, urokliwym klimatem oraz niepowtarzalnymi ludźmi, których tam spotkamy. Od wieków istniało mnóstwo powodów, dla których warto było odwiedzić drugie co do wielkości miasto Hiszpanii i nikogo nie trzeba było do tego specjalnie przekonywać. Dziś do tej listy należy jednak dopisać „zobaczenie Roberta Lewandowskiego na Camp Nou”. Pamiętajmy, że 2023 to prawdopodobnie ostatni rok, gdy Barca gra na tym stadionie, ponieważ później będzie on remontowany. Barcelona nie dla wszystkich? Idealny turysta ma wydawać 600 euro dziennie Nie tylko Barcelona boryka się z tłumami turystów. Podobne pomysły mają władze Wenecji i Amsterdamu. Trzeba pamiętać, że kupowanie biletów na mecz, który odbędzie się za kilka tygodni lub miesięcy to zawsze pewnego rodzaju ryzyko. Po pierwsze: zawodnik może odnieść kontuzję. Po drugie: piłkarz może pauzować przez czerwoną kartkę lub za dużą liczbę uzyskanych żółtych kartoników. Jak kupić bilet na mecz FC Barcelony? Kupowanie biletów na mecze domowe FC Barcelony jest bardzo proste. Co ciekawe, bardzo rzadko cały stadion jest wypełniony po brzegi (tzn. nie ma ani jednego wolnego miejsca na trybunach). Dlatego bardzo często bilety są dostępne niedługo przed meczem. Oczywiście im wcześniej je kupimy, tym większa jest szansa na to, że dostaniemy te najtańsze. Jak zatem kupić bilety? Wystarczy wejść na oficjalną stronę internetową klubu, wybrać zakładkę bilety i kliknąć „Men’s football”. Następnie wybieramy interesujący nas mecz i klikamy żółtą ramkę z napisem „tickets”. Następnie musimy wybrać sektor, od którego uzależniona jest cena biletu. Wkrótce system poprosi nas o podanie danych osobowych, a następnie przekieruje nas do płatności. To wszystko. Istnieje również opcja kupienia biletów pod samym stadionem, ale należy pamiętać, że na mecze takie jak el Clasico z Realem Madryt lub Ligę Mistrzów może nie być już miejsc na kilka godzin przed spotkaniem. Kiedy FC Barcelona rozgrywa spotkania na Camp Nou? Nie zakładając jednak żadnych czarnych scenariuszy, spróbujmy przyjrzeć się terminarzowi rozgrywek i sprawdzić, kiedy trzeba polecieć do Barcelony, aby obejrzeć mecz z udziałem Lewandowskiego. Najbliższe spotkanie na Camp Nou w 2023 roku odbędzie się 5 marca. Gospodarze zagrają u siebie z Valencią. W tym samym miesiącu zaplanowano jednak mecz dużo większej wagi. Już 19 marca Barcelona zmierzy się z odwiecznym rywalem Realem Madryt. To ważny mecz, który może zadecydować o tym, kto wygra całą ligę. Barcelona ma kilka punktów przewagi nad drużyną ze stolicy, a tej zależy na zmniejszeniu różnicy. Część piłkarzy, a na pewno kibice dobrze pamiętają występ polskiego piłkarza przeciwko „Królewskim”. 24 kwietnia 2013 roku, jeszcze jako gracz Borussi Dortmund, Lewandowski strzelił cztery gole Realowi Madryt w półfinale Ligi Mistrzów. Czy podobna sytuacja się powtórzy? Jeśli tak, najlepiej byłoby to obejrzeć na żywo. Barcelona poza utartym szlakiem. Na własnych mięśniach odczujesz, że to naprawdę górzyste miasto - Traveler Stolica Katalonii to nie tylko bulwar La Rambla, Barrio Gótico i budynki Gaudíego. Warto zejść z głównego szlaku, by zobaczyć inne jej oblicze. Co ciekawe, kolejny mecz Barcelony na Camp Nou, to również spotkanie z Realem Madryt. 5 kwietnia Duma Katalonii rozegra drugi mecz dwumeczu o Puchar Króla. Ceny biletów lotniczych do Barcelony są naprawdę różne. Dużo zależy oczywiście od tego, kiedy decydujemy się na zakup. Im wcześniej, tym taniej. Znaleźć można jednak połączenia z przesiadką za ok. 500 zł. Przed każdym meczem najlepiej jest jednak sprawdzić różne opcje i daty w wyszukiwarkach tanich lotów, takich jak Skyscanner lub Kayak. Kolejne mecze na Camp Nou w roku 2023 odbywają się w dniach: Barcelona – Girona 09.04.2023 r. Barcelona – Atletico Madryt, 23.04.2023 r. Barcelona – Real Betis, 30.04.2023 r. Barcelona – Real Sociedad, 21.05.2023 r. Barcelona – Mallorca 28.05.2023 r. Nasz ekspert Jakub Rybski Dziennikarz, miłośnik kina niezależnego, literatury, ramenu, gier wideo i dobrego rocka. Wcześniej związany z telewizją TVN24 i Canal +. Zawodowo nie boi się podejmować żadnego tematu, prywatnie bardzo zainteresowany polityką. Autor bloga na Instagramie "Mini Podróże".
Praca zdalna szuka człowieka w Katalonii. Cyfrowi nomadzi nie zapłacą za pobyt
Katalończycy mają nadzieję, że cyfrowi nomadzi zachwycą się wiejskim życiem i zostaną na miejscu na dłużej.
W tym artykule: Praca zdalna z Katalonii. Oferta dla cyfrowych nomadów Co idzie za zmianą otoczenia? Katalonia na wakacje Pandemia wymusiła wiele zmian na naszej codzienności. Jedną z nich jest praca zdalna. Pracowanie spoza biura może mieć swoje zalety. Cyfrowi nomadzi jeszcze przed wybuchem pandemii sprytnie łączyli podróżowanie z zarabianiem pieniędzy. Na taki styl życia najczęściej decydują się specjaliści z zakresu IT lub marketingu. Ostatnie dwa lata pokazały jednak, że wiele zawodów można wykonywać z różnych miejsc na świecie. Praca zdalna z Katalonii. Oferta dla cyfrowych nomadów Branża turystyczna wykorzystuje trend pracy zdalnej. Cyfrowych nomadów zapraszają między innymi Malta, Aruba, Chorwacja i Kostaryka. Niedawno lista wydłużyła się o wiejskie rubieże Katalonii. Lokalne władze mają nadzieję, że malownicze łańcuchy górskie upstrzone urokliwymi zabudowaniami do tego stopnia podbiją serca przyjezdnych, że nie będą chcieli wracać do swoich krajów. To też główne zamierzenie inicjatywy Catalunya Rural Hub. Program powstał we współpracy katalońskiego rządu i Fundacji Mobile World Capital Barcelona. Idea opiera się na przyciągnięciu profesjonalistów zatrudnionych w branży cyfrowej do pracy w hiszpańskich wioskach. To wyjście naprzeciw nie tylko zwolennikom pracy zdalnej, ale też osobom pragnącym żyć bliżej natury. Pierwsza edycja Catalunya Rural Hub okazała się sukcesem, dlatego organizatorzy postanowili ją powtórzyć. W tym roku 30 wybranych pracowników ponownie zamieszka na tydzień w miejscowościach Móra d’Ebre i Tremp. Wcześniej zostaną podzieleni na dziesięcioosobowe grupy. Uczestnicy otrzymają darmowe zakwaterowanie i dostęp do przestrzeni coworkingowej – również bezpłatny. Tegoroczna edycja programu odbędzie się na przełomie czerwca i maja. Chętnie na spędzenie darmowego tygodni w Katalonii mogą zgłaszać się na stronie internetowej Barcelona Digital Talent. Hiszpania stawia na kolej. Podróże po kraju będą tańsze i łatwiejsze Hiszpania co roku jest odwiedzana przez miliony turystów, również z Polski. Dzięki nowym, tanim połączeniom kolejowym, łatwiej będzie zaplanować objazdówkę po tym słonecznym kraju. Co idzie za zmianą otoczenia? Dlaczego Katalończycy proponują cyfrowym nomadom mieszkania na wsiach, a nie w miastach? Dezurbanizacja może przynieść wiele korzyści, między innymi spadek cen nieruchomości miejskich i impuls dla rozwoju wiejskich społeczności. Choć po wybuchu pandemii działki i siedliska położone za miastem zaczęły cieszyć się większym zainteresowaniem na rynku, nie jest to zapowiedź globalnego trendu. Urbaniści przewidują, że do 2030 r. 60% światowej populacji będzie mieszkać w miastach. Wzrost liczby ludności miejskiej najbardziej widać w krajach rozwijających się. Wyludniające się wsie i miasteczka to niepokojący trend. Ludzie najczęściej wyjeżdżają do większych miast, żeby znaleźć lepiej płatną pracę. W efekcie mniejsze lokalne społeczności dosłownie wymierają. Problem dotyczy między innymi Włoch, gdzie władze regularnie sprzedają opuszczone posiadłości za symboliczne euro. Udział w takim programie często wiąże się ze zobowiązaniem do wyremontowania nieruchomości. Niekiedy organizatorzy wyprzedaży oferują pomoc finansową w pracach renowacyjnych. Susza odsłoniła podwodną „wioskę duchów” w Hiszpanii. Co można w niej zobaczyć? Wioska Aceredo została zalana 30 lat temu. Na jej miejscu utworzono zbiornik wodny na zaporze. Od kilku tygodni przyjeżdżają tam ciekawscy z Hiszpanii i Portugalii. Dlaczego? Katalonia na wakacje Turyści podróżujący do Hiszpanii często stają przed dylematem: Madryt czy Barcelona. Wybierając Barcelonę, pamiętajmy, że to tylko jedno z wielu miejsc wartych odwiedzenia w Katalonii. Niedocenianą perłą jest chociażby Girona z katedrą z największą nawą na świecie. W mieści można też zwiedzać wiele muzeum historycznych i kulturalnych. Najpopularniejsze to: Museu del Cinema i Sant Pere de Galligants. Kto od zwiedzania woli plażowanie na pewno zachwyci się regionem Costa Brava. Wzdłuż wybrzeża Morza Śródziemnego rozciągają się piaszczyste plaże. Tuż za nimi wyrastają znane kurorty, takie jak: Calella de Palafrugell, Tossa de Mar czy Sa Tuna.
Hiszpańskie tapas. Dzięki tej przekąsce „fast food”nie zrobił kariery w Hiszpanii
Porcja oliwek, trójkącik omletu, kawałek pikantnej kiełbaski albo miniaturowe kanapeczki. Czy to wszystko mieści w sobie słowo „tapa”? Tak! I znacznie więcej...
Mucha nie siada! Jest mała, ale niekoniecznie, kolorowa, przybiera różne kształty i konsystencje. Zawsze smaczna. Hiszpańska tapa. Przekąska, dzięki której „fast food” jak do tej pory nie zrobił kariery w Hiszpanii. Je się ją przy barze, między posiłkami, na stojąco, do kieliszka wina. Skąd się wzięła? Jedna z legend głosi, że Alfons X Mądry, król Kastylii i Leonu, który cierpiał na kłopoty zdrowotne, został wyleczony dzięki diecie polegającej na częstym jedzeniu małych posiłków popijanych łykami wina. Władca postanowił upowszechnić zdrowy styl życia i tak to od XIII wieku kastylijscy oberżyści z dekretu mądrego króla zaczęli podawać wraz z winem coś na ząb. Samo słowo „tapa”, które znaczy po hiszpańsku „przykrywka”, wiąże się z inną historią. Kiedyś w andaluzyjskich barach przykrywano kieliszek chlebem lub glinianym spodeczkiem z darmową przekąską, co miało zabezpieczyć wino przed muchami, kurzem i utratą aromatu, a miłośnika trunku przed zbyt szybkim upojeniem. Obecnie tapas serwuje się w miseczce obok kieliszka i – niestety – najczęściej trzeba za nie zapłacić, chociaż nie zawsze. W Andaluzji tapas w dalszym ciągu podawane są na koszt firmy. Nie należy się dziwić, jeśli barman postawi przed wami płonące kiełbaski lub inny specjał, ale i nie oczekiwać, że każdy właściciel baru okaże się tak hojny. Nazw zakąsek jest kilka, w zależności od regionu i wielkości porcji: „pinchos”, najmniejsza z nich, to rodzaj prostych jednokęsowych koreczków – przebitych wykałaczką oliwek, kawałka chorizzo (pikantnej paprykowej kiełbasy) lub bardziej fantazyjnych, z których słynie północna Hiszpania. Czymś całkiem podobnym do „pinchos” są „banderillas”, tyle że bardziej kolorowe, składające się głównie z marynat, przypominające wyglądem włócznie (po hiszpańsku banderillas właśnie) wbijane w kark byka podczas korridy. Najbardziej szerokim pojęciem przekąski jest jednak „tapa”, na którą Hiszpanie wpadają do baru już po śniadaniu, w czasie pracy czy przed kolacją. Każda okazja tak naprawdę jest dobra na „el tapeo”, obcowanie z tapas, które w Hiszpanii jest sposobem na życie. Zwyczajowo, w mniejszym lub większym towarzystwie, odwiedza się kilka barów, a w każdym z nich na stojąco zalicza kieliszek wina i tapę, w której specjalizuje się dany lokal. Na ladzie często wystawione są talerze z daniami i jeśli nie zna się języka, można po prostu wskazać palcem. Zamawiamy „una tapa” lub „un racion”, czyli większą porcję, w zależności od tego, jak liczna jest grupa i czy jesteśmy bardzo głodni. Z pewnością warto spróbować „jamon serrano” – suszonej szynki, która krojona jest ze świńskiej nogi dekorującej każdy szanujący się bar. Rodzajów szynki zresztą jest bardzo wiele. Różnią się smakiem (w zależności od tego, czym były karmione świnie), pochodzą z różnych regionów, no i cenę mają różną. Najsmaczniejsze iberyjskie świnie są małe i czarne, biegają luzem i odżywiają się żołędziami dębów korkowych. Prawdziwym rarytasem jest „pata negra” – czarne kopyto – królowa szynek, dojrzewająca co najmniej przez trzy lata. Warto do niej zamówić „pan con tomate”, z którego słynie Katalonia – proste, cudowne danie składające się ze stostowanego chleba natartego czosnkiem i pomidorem. Jeśli ktoś nie jada mięsa, ma do dyspozycji: „queso manchego” – ser owczy pochodzący z La Manczy, podawany w całej niemal Hiszpanii, ziemniaczaną sałatkę „alioli”, z trudnym do wykonania sosem z czosnku i oliwy z oliwek (można go zastąpić czosnkowym majonezem), „boquerones en vinagre” rodzaj sardeli w occie. W zasadzie wszędzie można zamówić hiszpańską tortillę – ziemniaczany omlet, który jest chyba najbardziej popularnym daniem w kraju. Jako tapas występuje w postaci małego klinka podawanego na zimno. Smakoszom pole-ciłabym jednak „mariscos” – owoce morza – których różnorodność jest tutaj imponująca. Najbardziej banalne „calamares a la romana” – kalmary na sposób rzymski – czyli smażone w panierce na głębokim tłuszczu, to czysta poezja. Nieco podobne w smaku są „chipirones fritos” – usmażone na chrupiąco malutkie sepie obficie skropione cytryną. Warto skusić się na „gambas al pil-pil”, czyli krewetki z rusztu w sosie czosnkowym, no i koniecznie spróbować „pulpo a la gallega” – galicyjskiego przysmaku w postaci gotowanej ośmiornicy pokrojonej w okrągłe i mięciutkie plastry, posypanej grubą solą i papryką, podawanej na drewnianej desce. Moje ulubione! Do popicia obowiązkowo lokalne wina lub piwo nalewane do niewielkiej szklaneczki zwanej „cańa”. W Katalonii nie wolno nie zamówić sobie kieliszka „cavy” – hiszpańskiego szampana, który najlepiej degustować w jednym z barcelońskich „xampanyerias”, barów specjalizujących się w winie z bąbelkami. Na południu łatwo przyjdzie nam rozsmakowanie się w sherry z Jerez de la Frontera – czy to będzie lekkie „fino”, czy cięższe „oloroso”, warto je czymś małym zakąsić. Una tapa por favor. Zrób sobie tapas w domu... Poprosiłam mojego hiszpańskiego znajomego, Abla Murcię, o podanie przepisu na zrobienie najprostszej i najbardziej klasycznej potrawy kuchni Półwyspu Iberyjskiego. Spośród 300 przepisów na tortillę wybrał 10 najlepszych. Oto one: Tortilla de patatas (zwana również tortilla espańola) – hiszpański omlet ziemniaczany. Przepis podstawowy dla 3 osób: 4 jajka 1/2 kg ziemniaków szklanka (250 ml) oliwy do smażenia sól Ziemniaki umyć i pokroić w cienkie talarki, wrzucić na rozgrzany tłuszcz i lekko oprószyć solą. Kiedy nabiorą złotego koloru, zdjąć je z patelni. Można odsączyć je z tłuszczu na papierze. W misce roztrzepać jajka z odrobiną soli, dodać ziemniaki i dobrze wymieszać. Ponownie rozgrzać tłuszcz (2 łyżeczki) na patelni, tak żeby pokrył całe dno, i wlać mieszankę jajek i ziemniaków. Delikatnie poruszać patelnią tak, żeby tortilla nie przywarła. Kiedy jajko się zetnie, przykryć patelnię talerzem, na który następnie przewracamy omlet (dość łatwe, trzeba tylko zrobić to pewną ręką). Smażyć aż do uzyskania mniej lub bardziej złotego koloru z obydwu stron. Zanim się obejrzymy, nasza tortilla ziemniaczana będzie już gotowa. Można również: – dodać posiekaną cebulę tuż po wrzuceniu ziemniaków na rozgrzaną patelnię; – ugotowany na miękko groch pod koniec smażenia; – na sposób hiszpański, na zimno i z majonezem; – pokroić kiełbaski chorizo w cienkie plasterki i dodać w środku smażenia; – z jajkami sadzonymi (osobno smaży się jajka, osobno ziemniaki); – z szynką, najlepiej „jamon serrano” (do gotowej tortilli dodajemy cienkie plasterki szynki); – z tuńczykiem w dobrej zalewie i pokrojonymi pomidorami; – z papryką, smażyć razem z cebulą; – wegańska: ziemniaki, zielona papryka, cebula, kleik ryżowy, oliwa z oliwek (przepis pochodzi z Chile); – z szynką i serem obydwa składniki dodajemy podczas mieszania ziemniaków z jajkami. UWAGA! W Ameryce Południowej pod nazwą „tortilla” często występują zupełnie inne dania. Jako zakąskę tortillę podajemy na zimno pokrojoną na małe kawałeczki z wbitymi w nie wykałaczkami. Obok stawiamy talerzyki z oliwkami, serem, szynką, marynowanymi cebulkami – co nam tylko przyjdzie do głowy. Byle było kolorowo. Eksperymentujmy! Bo tapas to ciągle jeszcze rozdział otwarty, którego przepisy sami możemy wymyślać. Hiszpańskie dania najlepiej popijać hiszpańskim winem. Ostatnio natrafiłam w Polsce na „Vega Ibor” - bardzo przyjemne czerwone wino pachnące śliwkami i czekoladą (ok. 35 zł). Jeśli ktoś ma większy budżet, warto zainwestować w prawdziwą cavę, czy to będzie Codorniu, czy Freixenet – szampańska zabawa murowana. Pamiętajmy, że Hiszpanie wolą wytrawne cavy i jeśli chcemy pić tak jak oni, wybierajmy „brut”.
W tym wydaniu Travelera stawiamy na naturę, oczywiście będzie dużo Polski, choć nie zabraknie też bliższej i dalszej zagranicy. Islandia, jak się okazuje, to kierunek marzeń większości z nas. Mój również, bo wciąż nie udało mi się tam dotrzeć, choć od lat znajduje się ona na mojej krótkiej liście miejsc, które chcę odwiedzić. Co nas urzeka w Islandii? Przede wszystkim właśnie natura, dzika, nieujarzmiona, surowa i jednocześnie oszałamiająca. Trochę inne oblicze tej wyspy poznacie z naszego reportażu, który opowiada o wierzeniach jej mieszkańców. Ich zdaniem żyją tam elfy i inne magiczne istoty, z którymi trzeba nauczyć się utrzymywać dobre relacje. Co niemalże multiplikuje atrakcyjność tego miejsca. Ale muszę przyznać, że wielkie wrażenie zrobiła na mnie też podróż z redakcyjnym kolegą Michałem Cessanisem na wyspę Wolin, o której również przeczytacie w tym wydaniu. Fanom historii polecam wizytę w żywym Centrum Słowian i Wikingów, gdzie nauczyłam się strzelać z łuku, choć to może za dużo powiedziane. Z całą za to pewnością poznałam pasjonatów rekonstrukcji historycznych, którzy tworzą niepowtarzalny klimat tego miejsca. Podobne emocje wzbudziła we mnie wizyta i spotkanie z załogą Fortu Gerharda w Świnoujściu – to raj i fantastyczna zabawa nie tylko dla fanów militariów. Będę też kiedyś chciała powtórzyć spacer plażą z Wisełki do Międzyzdrojów, bo to z pewnością jeden z najpiękniejszych fragmentów naszego wybrzeża. I rejs po mokradłach ujścia Świny między 44 wyspami. Polska jest niesamowita, zresztą sami to wiecie. Agnieszka Franus redaktor naczelna
5 miejsc w Katalonii, dzięki którym zechcesz tam zamieszkać
Gironę znamy przede wszystkim z tanich lotów, którymi raczył nas swego czasu Ryanair, zachęcając do odwiedzenia Barcelony. Okazuje się, że w regionie znajdziemy rośliny typowe dla Azji, słodycze rodem z Włoch i najczęściej fotografowane miasteczko w Hiszpanii. I jak tu nie kochać Katalonii?
1. Klimatyczne Pals Pals jest jednym z najlepiej zachowanych średniowiecznych kompleksów w Katalonii. Brukowane uliczki, niezwykłe fasady i górujące nad przejściami łuki oraz kamienne balkoniki przenoszą przechodnia kilka wieków wstecz. Symbolem Pals jest 15-metrowa wieża - la Torre de las Horas zbudowana między XI i XIII w. i jest jedyną częścią starego zamku, która zachowała się prawie nienaruszona. Tak jak większość zamków z tamtego okresu, Pals leży na wzgórzu. Absolutnie wszystkie budowle należące do dzielnicy gotyckiej miasteczka są zbudowane z kamienia, dlatego tu jak nigdzie indziej oddycha się atmosferą dawnych lat. Uroku wąskim uliczkom dodają kwiaty i rośliny porastające mury i maleńkie ogródki. Ciekawostką jest fakt, że spora część mieszkańców utrzymuje się z uprawy rośliny, której raczej nie spodziewalibyśmy się w Katalonii, a mianowicie - ryżu. Arroz de Pals, czyli ryż z Pals słynie z wysokiej jakości. Co robić w Pals? Przede wszystkim spacerować i chłonąć klimat wszystkimi zmysłami. Nie sposób nie natknąć się na uroczy kościółek Iglesia de Sant Pere z X wieku. Idąc w górę, natrafimy na punkt widokowy el Mirador de Josep Pla, z którego rozpościera się widok na pola ryżowe, a w oddali na wysepki znane jako Islas Medes. 2. Romantyczna Peratallada Nazwa miasteczka opisuje precyzyjnie to, czego możemy oczekiwać. Znaczy tyle, co cięty, rzeźbiony kamień. Pueblo leży kilkanaście kilometrów od Pals i zdaje się być jeszcze bardziej romantyczne i czarujące niż swój poprzednik. Place wypełnione tarasami, te ozdobione mnóstwem roślin i śmiechem ucztujących. To idealne miejsce, aby zagubić się ze swoją drugą połówką i spędzić niezapomniany wieczór, przechadzając się pośród monochromatycznych kamiennych murów, pijąc musującą cavę z okolicznych winnic i zachwycając detalami tutejszej architektury. Pierwszym budynkiem, który zdecydowanie rzuci się w oczy w drodze do miasteczka jest Kościół Św. Szczepana z fasadą typową dla późnego stylu romańskiego. Stąd tylko krok dzieli nas od zapuszczenia się w głąb wąskich uliczek Peratallada. Turyści często porównują to miasteczko do toskańskich mieścinek, mimo że widok katalońskich flag szybko przypomina o właściwym położeniu. 3. Besalú Być w Katalonii i nie odwiedzić Besalú to zwyczajnie przestępstwo. Miasto leży tylko 30 km od Girony. W średniowieczu było ważnym punktem handlowym, to tu przybywali handlarze i kupcy z całej Europy po buty, drewno i wyroby tkackie. Powstanie miasteczka datuje się na X wiek, wówczas skonstruowano tu zamek. Z upływem lat zaczęły pojawiać się kościoły, klasztory i mury obronne. Najbardziej magicznym miejscem w Besalú jest most warowny, który służył do kontrolowania wejścia kupców do miasta, funkcjonuje bez zarzutu do dnia dzisiejszego. Położenie miasteczka jest o tyle korzystne, że można je bez problemu obejść i podziwiać w zasadzie z każdej strony. Uroku dodaje bez wątpienia rzeka - El Fluvia, która meandruje wokół miasta. Odwiedzając Besalú nie można zapomnieć o el Miqvé, czyli mykwie. Mykwa to w tradycji żydowskiej zbiornik wodny, który ma służyć do obmywania nieczystego ciała oraz naczyń. Historia odnalezionej w 1964 roku mykwy powiązana była z synagogą w Besalú, woda zaś pochodziła bezpośrednio z rzeki. To jedyny taki okaz w Hiszpanii i jeden z trzech w Europie. 4. Sielankowy Rupit O miejscowości Rupit można opowiadać długo i wzniośle, ale żadne określenia nie oddadzą uroku tego miejsca. Sielankowa atmosfera kamiennych domów nadaje miastu niezwykły charakter. To jest jak podróż w czasie. Nazwa, tak jak w przypadku innych miejscowości w Katalonii, mówi wszystko: ‘rupes’ to po łacinie skała. To właśnie na skale wzniesiony został Rupit. Na drogę do centrum najlepiej wybrać tę wiodącą przez stary wiszący most, którego przejście może podnieść ciśnienie, nawet tym bardziej śmiałym. Most skonstruowany w 1945 przez miejscowego rzemieślnika jest dziś nie lada atrakcją turystyczną, z drewnianą podłogą, w wietrzny dzień wywołuje nerwowe śmiechy przechodniów. Podczas jesiennych spacerów koniecznie trzeba zajrzeć do miejscowych sklepów i kupić dwa tutejsze przysmaki: Carquinyolis czyli katalońskie ciasteczka z migdałami (podobne do włoskich cantuccini) i ratafię - słodki likier, idealny wręcz do podawania z deserami. Oprócz kilku uroczych kościołów i wiszącego mostu, warto wybrać się na wycieczkę w stronę wodospadu, którym kończy się rzeka przepływająca przez Rupit. Bujna roślinność, górskie potoki i formacje skalne zapierające dech w piersiach, natura w czystej postaci. 5. Spektakularne Castellfollit de la Roca Podobno Castellfollit de la Roca to jedno z najczęściej fotografowanych miejsc w Hiszpanii. Cóż, fotogeniczności z pewnością nie można mu odmówić. To mini-miasto liczy zaledwie jeden kilometr kwadratowy, chociaż biorąc pod uwagę jego położenie łatwo zrozumieć dlaczego. Miasteczko dosłownie wisi na bazaltowym klifie o wysokości 50 metrów. Widoki? Spektakularne! Domki wtapiające się w czarną, niespotykaną w Katalonii skałę robią ogromne wrażenie, zwłaszcza patrząc na miasto z oddali. Castellfollit znajduje się pomiędzy dwiema rzekami: Fluvià i Toronell, które jeszcze bardziej zachęcają do wybrania tego miejsca na długi spacer albo piknik i podziwianie fenomenu z dołu. Będąc w mieście warto wstąpić do Kościoła, wejście na wieżę kosztuje tylko 1 euro, a panorama, która się z niej rozpościera, nie ma ceny. Tekst: Monika Rząca
LODOWA ODYSEJA – historia polskiego himalaizmu Po pierwszym sukcesie polskich himalaistów przyszły kolejne, zaś takie nazwiska jak Jerzy Kukuczka, Wanda Rutkiewicz, Wojciech Kurtyka, Krzysztof Wielicki, Leszek Cichy były na ustach wszystkich. Na 10 spośród 14 ośmiotysięczników Polacy zimą wspięli się jako pierwsi, zyskując na świecie miano „lodowych wojowników”. W czasie, gdy w kolejkach stało się w zasadzie po wszystko, gdy paszport był luksusem nie dla wszystkich, gdy każdy zmagał się z „everestami” codzienności, wyczyn polskich himalaistów jawił się niczym lądowanie na Księżycu. Na pozwolenie w sezonach wiosennym czy jesiennym czekało się wówczas nawet 10 lat. Na zimowe pozwolenie nie czekało się w ogóle, bo nikt o takie nie zabiegał. Nepalskie ministerstwo turystyki nie miało nawet regulacji dotyczących sezonu zimowego. W 40 rocznicę zdobycia Mount Everestu przez Leszka Cichego i Krzysztofa Wielickiego, redakcja Polskiego wydania National Geographic stworzyła materiał, w którym zawarta jest historia polskiego himalaizmu, zdobyte szczyty, nowe, wytyczone przez Polaków szlaki, archiwalne zdjęcia a także wspomnienia uczestników wypraw. W tym wydaniu National Geographic przypominamy historie lodowych wojowników – ludzi zakochanych w górach, adrenalinie, przygodzie, pełnych życia i żyjących z pasja. – komentuje Redaktor Naczelna magazynu Agnieszka Franus. Dla uczczenia tej rocznicy cały luty, od Bałtyku po góry, będzie wielkim festiwalem 40-lecia, na który złożą się m.in. bieg na 8848m Everest Warszawski powiązany ze spotkaniami z udziałem Cichego i Wielickiego, projekcje filmów sprzed 40 lat, jak również najnowszego „Everest dla każdego”, Główne uroczystości odbędą się w Warszawie w Centrum Olimpijskim, gdzie 14 lutego o godzinie 19 – odbędzie się spotkanie z uczestnikami wyprawy z 1980 roku oraz projekcja filmu „Gdyby to nie był Everest” Obchody tego ważnego wydarzenia będziemy kontynuować podczas cyklu spotkań w ramach Festiwalu Podróżników organizowanego przez redakcję Polskiej edycji magazynu National Geographic Traveler. W dniach 21-22 marca w Łodzi zaproszono do udziału w prelekcjach m.in. Andrzeja Bargiela, Mateusza Waligóre i Krzysztofa Wieleckiego. Filmowa Łódź będzie również pierwszym miastem, w którym rozpoczniemy cykl spotkań z ekipą producentów filmu Broad Peak, którzy opowiedzą o przygotowaniach i trudnościach jakie napotkali podczas kręcenia zdjęć na ośmiotysięczniku a także po raz pierwszy zaprezentują zwiastun tej produkcji. Premiera filmu przewidziana jest na styczeń 2021 roku. Podczas kolejnych edycji festiwalu w Kartuzach i Zielonej Górze będziemy kontynuować promocję wspinaczki wysokogórskiej. Ponadto w magazynie: WILKI Z ARKTYKI -są inne, bo nie znają strachu przed człowiekiem PRERIE OD NOWA - czy dawne dzikie prerie Ameryki da się odbudować? Są ludzie, którzy w Montanie chcą tego dokonać! GÓRY Z KARDAMONEM - w Wietnamie niezwykłe uprawy przypraw prowadzi się w parku narodowym STATEK NIEWOLNIKÓW - w 1860r. szkuner Clotilda przewiózł108 niewolników z Afryki do USA i był to ostatni taki transport. Historie życia tych nieszczęśników przetrwały w pamięci ich potomków. Wydanie w sprzedaży od 30 stycznia (w salonach prasowych oraz sklepie internetowym kultowy.pl).
5 miejsc, w których poczujesz urok Katalonii
Wizytę w Barcelonie masz już za sobą? Zagubiona pomiędzy winnicami, rzekami i lasami pełnymi grzybów prowincja Tarragona będzie najlepszym miejscem na wypad w Katalonii.
Poznaj 5 miejsc, w których poczujesz urok Katalonii >>>
Nowe symbole starych miast: Messi, papież Franciszek i... Amelia
Najlepsi spece od reklamy nie wymyśliliby niczego lepszego!
Berlin bez Bramy Brandenburskiej? Paryż bez wieży Eiffla? Londyn bez Big Bena? Trudno sobie wyobrazić kultowe miasta bez ich tradycyjnych symboli. Chyba że współczesna konkurencja okaże się silniejsza… 1. Olbrzym z Emiratów Swoją sławą objął już cały glob. Chodzi o Burdż Chalifę w Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie), czyli najwyższy wieżowiec na świecie. Liczący 829,8 m wysokości olbrzym także pod wieloma innymi względami jest „naj” – znajduje się w nim na przykład najwyżej położony meczet na świecie (na 158. piętrze budynku). Nic dziwnego, że został symbolem miasta, jeszcze zanim ukończono jego budowę. Tradycyjny symbol inny hotel: Burdż al-Arab, nazywany „żaglem”. 2. Pa, pa, papa Buenos Aires straciło swego prymasa, ale zyskało papieża. A przy okazji – nową ikonę umieszczaną na miejskich suwenirach. Już na drugi dzień po wyborze kard. Jorge Bergoglio na najwyższy urząd w Kościele ulice stolicy Argentyny owładnęła „bergogliomania”. A nowy bohater kraju (obok Maradony i Messiego) mimowolnie trafił na koszulki, obrazy, breloczki i inne niezliczone gadżety, które można kupić w tym mieście. Tradycyjny symbol monument El Obelisco . Buenos Aires straciło swego prymasa, ale zyskało papieża. 3. Ostalgiczny ludzik NRD-owski Ampelmännchen (dosł. człowieczek ze świateł) powstał w 1961 r. i po zjednoczeniu Niemiec miał zniknąć z krajobrazu niemieckich miast. Okazało się jednak, że na Zachodzie nie wszystko jest lepsze – postać ze wschodnioniemieckich sygnalizatorów dla pieszych uznano za ładniejszą, milszą i bardziej wyluzowaną niż jej kolega zza lepszej strony muru. Ludzik nie tylko przetrwał obalenie komuny, ale stał się maskotką Berlina i głównym przejawem tzw. ostalgii, czyli tęsknoty za czasami NRD. Tradycyjny symbol Brama Brandenburska Berliński Ampelmännchen zaskakująco dobrze odnalazł się w nowym systemie politycznym. (Fot. BE&W) 4. Ameliowana pamiątka Napoleon przesiadywał w najstarszej paryskiej kawiarni Le Procope. Pablo Picasso – w mekce tamtejszej awangardy Les Deux Magots. Tłumy turystów ustawiają się dziś jednak do położonej na wzgórzu Montmartre – Café des 2 Moulins. A wszystko dlatego, że spędzała tam czas Amélie Poulain, bohaterka kultowego filmu Jeana-Pierre'a Jeuneta. Ci, dla których zabraknie miejsca, muszą się zadowolić pamiątką z wizerunkiem Amelii – niezbitym dowodem na pobyt w Paryżu. Tradycyjny symbol wieża Eiffla Café des 2 Moulins spędzała czas Amélie Poulain, bohaterka kultowego filmu Jeana-Pierre'a Jeuneta. (Fot. Czarny Kot) 5. Palma nam odbiła – Wyobrażałam sobie człowieka, który codziennie jeździ do pracy tramwajem i nagle, nieco zaspany, widzi przez okno tropiki, Bliski Wschód albo Meksyk – mówiła o swym szalonym projekcie Joanna Rajkowska. Chodzi o sztuczną palmę ustawioną przez tę artystkę kilkanaście lat temu na warszawskim rondzie de Gaulle'a. Powstała jako czasowa instalacja plastyczna, została z mieszkańcami stolicy na stałe (opowiedziało się za tym aż 75 proc. warszawiaków). W 2007 r. egzotyczne drzewo zostało jednym z oficjalnych symboli miasta. Tradycyjny symbol Syrenka Sztuczna palma ustawiona przez artystkę 11 lat temu na warszawskim rondzie de Gaulle'a. (Fot. East News) 6. Who are you? Najbardziej genialne slogany reklamowe są zazwyczaj bardzo proste. Pewnie dlatego hasło: I amsterdam okazało się marketingowym hitem. W ramach kampanii w różnych punktach stolicy Holandii ustawiono ogromne znaki, które od razu podbiły serca turystów niestrudzenie wspinających się na gigantyczne litery, by pozować z nimi do zdjęć. Tradycyjny symbol znaki „X X X” nawiązujące do trzech krzyży we fladze i na godle miasta Hasło: I amsterdam okazało się marketingowym hitem. 7. Miejskie DNA Wieżę obserwacyjną Orbit otwarto w Londynie niedawno, bo przed ubiegłoroczną olimpiadą. Mimo to ten 115-metrowy futurystyczny obiekt (przypominający łańcuch DNA) zdążył już wrosnąć w krajobraz metropolii. Dzieło awangardowego rzeźbiarza Anisha Kapoora i inżyniera Cecila Balmonda uchodzi za brytyjską odpowiedź na paryską wieżę Eiffla. Tradycyjny symbol Big Ben Dzieło awangardowego rzeźbiarza Anisha Kapoora i inżyniera Cecila Balmonda uchodzi za brytyjską odpowiedź na paryską wieżę Eiffla. (Fot. ONS) 8. Cuda pod nogami Niezwykłe dzieła sztuki leżą niekiedy na ulicy. W Bilbao nawet dosłownie! Tamtejsza kostka brukowa z charakterystycznymi żłobieniami w kształcie rozety jest nie tylko ładna, ale i praktyczna: rowki na płytkach służą jako kanaliki odprowadzające deszczówkę. Dziś jest również symbolem tego hiszpańskiego miasta, a turyści masowo kupują jej miniaturki w formie breloczków, magnesów na lodówkę, a nawet ciastek. Tradycyjny symbol Basílica de Begoña Niezwykłe dzieła sztuki leżą niekiedy na ulicy. Kostka brukowa w Bilbao stała się symbolem tego hiszpańskiego miasta. 9. Morskie organy horwackie miasteczko Zadar na brak turystycznych magnesów narzekać nie może: rzymskie budowle, wczesnoromański kościół św. Donata, wreszcie lokalny likier Maraschino. Mimo to ambitne miasto ufundowało sobie w 2001 r. kolejną atrakcję – wodne organy wbudowane w morskie nabrzeże. Działają podobnie jak tradycyjny instrument, tyle że muzyka wydobywa się tu nie pod wpływem powietrza, lecz morskich fal wpadających do specjalnie skonstruowanych szczelin. Tradycyjny symbol kościół św. Donata Chorwackie miasto Zadar ufundowało sobie w 2001 r. kolejną atrakcję – wodne organy wbudowane w morskie nabrzeże. 10. Strzał w dziesiątkę Sagrada Família, deptak La Rambla i pomnik Kolumba mają powody do niepokoju. Te symbole stolicy Katalonii są bowiem w zatrważającym tempie wypierane przez koszulki drużyny piłkarskiej FC Barcelona. Kiedy „Barca” wygrywa, stadion Camp Nou staje się najważniejszym miejscem w wiekowej metropolii. Turyści najbardziej sobie cenią T-shirty z kultowym numerem 10 – tym samym, z którym grał najlepszy strzelec w historii klubu Lionel Messi. Tradycyjny symbol bazylika Sagrada Família Kiedy „Barca” wygrywa, stadion Camp Nou staje się najważniejszym miejscem w wiekowej metropolii. (Fot. Shutterstock)
"To popis pracy zespołowej i zaufania". Katalońska tradycja budowania castells, czyli ludzkich wież
Spotkasz ich na wszystkich większych fiestach w Katalonii. Pojawiają się na placach miast witani okrzykami kibicującego tłumu, w którym ktoś zawsze przyjmuje nielegalne zakłady: czy któryś z zawodników spadnie? Przecież wypadki się zdarzają.
Bez budowania castells nie obejdzie się dziś żadne święto regionu: wrześniowa La Mercè w Barcelonie ku czci patronki miasta, sierpniowa fiesta w pobliskiej Vilafranca, w Tarragonie, Walencji czy w Valls. To w tym ostatnim miasteczku narodziła się tradycja budowania castells. Początkowo była to figura taneczna, która szybko przemieniła się w sport i powód do zawodów w sprawności akrobatycznej „budowniczych”. Z czasem stworzyli oni całą terminologię szczegółowo opisującą strukturę i technikę procesu tworzenia tych ludzkich konstrukcji. "Niematerialne dziedzictwo" Trzy lata temu katalońskie budowanie ludzkich wież zostało wpisane na listę UNESCO jako przykład niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości. Dziś w regionie działa 77 oficjalnych grup – colles, których kunszt i odwagę podziwiają i Katalończycy, i turyści. Każda z nich ma swoje barwy klubowe. Drużyna z Barcelony występuje w czerwonych koszulach, ich koledzy i konkurenci z Vilafranca – w zielonych. Stroju dopełniają białe spodnie i szeroki czarny pas z materiału, który kilkakrotnie opasuje talię. To kluczowy element ubioru, bo zawodnikom tworzącym piętra wieży – manilles – służy on za uchwyt w drodze na górę, a tym na dole pomaga w uniesieniu ciężaru. Wieże mają różne struktury, w zależności od liczby biorących udział castellers. Najczęściej mają siedem pięter, ale im więcej osób je tworzy, tym większa i solidniejsza musi być ich podstawa. W rytm Tłum milknie, słychać tylko toc de castells – tradycyjnie towarzyszącą budowaniu ludzkich wież muzykę fletu i warkot bębna. To ukłon w stronę źródeł tego zwyczaju, kiedy wieśniacy z Valls, przy dźwiękach tej samej muzyki, popisywali się na potańcówkach swoją zręcznością. Teraz dźwięk fletu to znak, że akrobaci potrzebują skupienia. Tu nie ma miejsca na przypadek czy improwizację. Każdą pozycję i ruch ćwiczyli miesiącami. Liderzy poszczególnych partii konstrukcji sprawnie wydają polecenia, wszyscy znają swoje miejsce. Najwyższe poziomy powstają szybko, żeby jak najkrócej obciążać siłaczy trzymających podstawę. Im wyżej, tym lżejsi i zwinniejsi zawodnicy. I kobiety, i dzieci... Choć kiedyś był to sport wyłącznie dla mężczyzn, dziś wiele castellers to kobiety. Na sam szczyt wdrapuje się enxaneta – dziecko, które salutuje zebranym i unosi cztery palce symbolizujące cztery pasy na katalońskiej fladze. Dopiero wtedy kibice pozwalają sobie na oddech ulgi, brawa i wiwaty. Ale dla castellers to dopiero połowa drogi. Nikt nie będzie gratulował sobie udanego spektaklu, zanim każda „cegiełka” wieży nie stanie bezpiecznie na ziemi. Nie na darmo ich motto brzmi: força, equilibri, valor y seny – siła, równowaga, odwaga i... zdrowy rozsądek. Pierwszy na ziemię schodzi maluch, spocony z wrażenia pod ochronnym kaskiem. Za nim z ostrożnością i precyzją zsuwają się kolejne piętra. Wreszcie pierścienie podstawy mogą poluzować uścisk. Na ich miejsce przeciska się już przez gawiedź kolejna grupa śmiałków, formuje się kolejna pinya. I słychać dźwięki fletu. Zuzanna O’Brien
Zobacz skarb Barcelony i doceń geniusz Gaudiego w Sagrada Família
Budowa tego gigantycznego dzieła sztuki wciąż trwa!
Uczucie to rozgrzał dodatkowo Woody Allen swoim świetnie przyjętym filmem: Vicky Christina Barcelona. Symbol miasta: bazylika Sagrada Família zachwyca swoimi kształtami: płynnymi i pełnymi ekspresji. Świątynia powstaje już od ponad stu lat. Projektował ją Antonio Gaudi, genialny kataloński architekt, który budowę rozłożył na dziesiątki lat. Powtarzał, że jego klientowi się nie spieszy, bo jest wieczny. Niestety artysta zginął przejechany przez tramwaj w czerwcowy dzień 1926 r., zrealizowawszy tylko jedną czwartą swoich planów. Pochowano go we wnętrzach świątyni, obecnie trwa jego proces beatyfikacyjny. A w Barcelonie – wciąż budowa. Każdy, kto podziwia piękną bazylikę, jest zmuszony oglądać również dźwigi i żurawie budowlane. Koniec prac przewidziany jest na rok 2026. Do tego czasu – po wybudowaniu wieży Jezusa – budynek stanie się najwyższym kościołem na świecie. (JZ) NO TO W DROGĘ: KIEDY ■ Godziny otwarcia: październik–marzec 9–18, kwiecień–wrzesień 9–20. Ostatnie bilety sprzedawane na 15 min przed zamknięciem. Ceny: 13,5 euro dorośli, z przewodnikiem 18 euro.
Niedługo może się stać oddzielnym państwem. Ale dla turystów już teraz jest mocarstwem
A to wszystko dzięki imponującej Barcelonie, dziełom Gaudiego i Dalego, pejzażom Pirenejów, setkom kilometrów plaż i urokliwym starym miasteczkom. Nazwa kraju wywodzi się od Goth-Alanii, czyli „krainy Gotów i Alanów”, dawnych zdobywców tych ziem. Dziś to jednak przede wszystkim ojczyzna dumnych Katalończyków. Nie bez powodu w tej części Hiszpanii usłyszymy często, że Catalunya is not Spain! Wielu rdzennych mieszkańców uważa bowiem, że od kilku stuleci są pod rządami obcej, narzuconej sobie władzy, która wykorzystuje ich gospodarczy potencjał i ogranicza wolność. Pamiętają oni, że zanim w 1410 r. zmarł bezpotomnie ich ostatni król Marcin Ludzki, dynastia katalońska rządziła przez 500 lat bogatym, niepodległym państwem. Potem tron przejęło Królestwo Kastylii, a kolejne bunty Katalończyków doprowadziły 11 września 1714 r. do ostatecznego podporządkowania Hiszpanom. Dziś Dzień Utraty Niepodległości (La Diada) obchodzony jest tu jako święto narodowe. Od śmierci dyktatora Franco w 1975 r. i powrotu demokracji kraina jest regionem autonomicznym. Dzięki temu cieszy się dużo większymi swobodami niż przez poprzednie stulecia, kiedy zakazane było nawet mówienie publicznie po katalońsku. Ale wielu Katalończyków coraz głośniej domaga się całkowitej niepodległości i odłączenia ich kraju od Hiszpanii. 11 września 2012 r. na ulice Barcelony wyszły setki tysięcy ludzi, by zademonstrować swoje pragnienie wolności. Miasto tonęło wtedy w powodzi czerwono-żółtych barw katalońskich flag. Mnie, Polakowi, ciarki chodziły po plecach, zwłaszcza gdy tłum śpiewał nacjonalistyczny hymn L’Estaca – znany nam wszystkim z polskim tekstem Jacka Kaczmarskiego jako legendarne Mury. Katalonia - co warto zobaczyć. (RYS. ADAM PĘKALSKI) Warto wiedzieć: Besalú - Esencja katalońskiego średniowiecza: imponujący kamienny most z XI w., tysiącletni kościół Sant Pere i unikatowa mykwa (żydowska łaźnia do rytualnych kąpieli). Figueres - Ekscentryczne muzeum Salvadora Dalego w budynku dawnego miejskiego teatru. Bogata kolekcja jego twórczości i miejsce wiecznego spoczynku artysty. Cadaqués - Mekka artystów na najdalej wysuniętym na wschód przylądku Hiszpanii. W pobliskim Portlligat dom-muzeum Salvadora Dalego. Empuriabrava - „Katalońska Wenecja” – zbudowany w latach 60. luksusowy kurort i marina z siecią wspaniałych kanałów. Cardona - Potężna twierdza na wzgórzu, bastion katalońskiego pogranicza, już w IX w. broniący kraju przed najazdami Arabów. W pobliżu Solna Góra, dawna kopalnia soli z bajecznie kolorowymi galeriami i grotami. Tossa de Mar - Błękitny raj nad zatoką, otoczone XIII-wiecznymi murami obronnymi stare miasteczko z romantycznymi zaułkami. Barcelona - Wedle słów popularnej hiszpańskiej piosenki: Cyganka czarodziejka. Stolica Katalonii, dynamiczna i nowoczesna, a zarazem przebogata w zabytki. Montserrat - Katalońska Częstochowa, klasztor i bazylika wśród monumentalnych gór, z XII-wieczną drewnianą figurką Czarnej Madonny, patronki Katalonii. Sant Pere de Rodes - Klasztor blisko nieba (500 m n.p.m.). Perła romańskiej architektury z zachwycającą panoramą nadmorskich miejscowości. INFO Katalonia ■ Katalonia: region autonomiczny Hiszpanii. ■ Stolica: Barcelona (1,6 mln mieszkańców, aglomeracja miejska: 3–5 mln). ■ Powierzchnia: ok. 32 tys. km². ■ Ludność: ok. 7 mln mieszkańców. ■ Religia: głównie katolicka. ■ Języki: kataloński, także hiszpański. ■ Waluta: euro. 7 sposobów na tanią Katalonię 1. Lataj tanio Zdecydowanie polecam tanie linie lotnicze. Z kilku polskich miast latają samoloty Ryanair i Wizzair. Bilety kupowane z wyprzedzeniem (i poza sezonem) miewają naprawdę niskie ceny. W dodatku lecąc do Barcelony, mamy bezpośrednio z lotniska (Terminal 2) bardzo dogodne połączenie kolejowe: dotrzemy za 1 euro do centrum miasta, a za kilka euro – z przesiadką na stacji Sants – do każdej z nadmorskich miejscowości w rejonie Costa Brava, aż do Blanes. Lotnisko w Gironie jest dużo bliżej Costa Brava, ale kursują stamtąd tylko autobusy i połączeń nie ma zbyt wiele. 2. Unikaj lata Warto przyjechać wiosną lub jesienią: unikniemy nie tylko upałów i tłumów turystów, ale też najwyższych cen, zwłaszcza w hotelach. W Barcelonie warto spędzić ostatni tydzień września, kiedy obchodzone jest święto Matki Boskiej Merce (24.09). W jego ramach – pokazy tańca sardana, festiwal castellers („żywe wieże”), parady gigantów i smoków (correfoc) i jedyny w roku spektakl magicznych fontann połączony z pokazami sztucznych ogni (Piromusical). 3. Wybierz wybrzeże Na pytanie o naprawdę tanie noclegi w Barcelonie najlepszą odpowiedzią jest słowo: „brak”. No chyba że ktoś zadowoli się spartańskimi warunkami schroniska młodzieżowego. Polecam więc inną opcję: hotele na wybrzeżu, między Calellą a Blanes, 50–60 km od stolicy. Cena 20–25 euro za miejsce w pokoju 2-osobowym, z dwoma posiłkami dziennie w systemie szwedzkiego stołu. Brzmi dobrze, prawda? Za taką sumę w Barcelonie znajdziemy co najwyżej pokój ze śniadaniem albo i sam nocleg. A z wybrzeża do miasta można tanio dojeżdżać nawet codziennie pociągiem. 4. Kombinuj z biletami Stolica Katalonii ma tzw. zintegrowany transport miejski: te same bilety obowiązują na metro, autobusy i tramwaje. Polecam 10-przejazdowy bilet T-10 (obecnie kosztuje 9,80 euro) dla jednej osoby lub całej grupy. Kasuje się go tyle razy, ile osób korzysta z przejazdu (na bramce metra lub w kasowniku busa lub tramwaju). Warto, bo pojedynczy bilet kosztuje dwukrotnie więcej! 5. Szukaj menu dnia Jedzenie w Katalonii nie musi być kosztowne. Najkorzystniej zamówić tzw. menu del día, czyli serwowany w dni powszednie zestaw obiadowy złożony z trzech dań. Na pierwsze jest na ogół zupa, sałatka lub przystawka; na drugie – danie mięsne lub rybne; a na deser – owoce lub lody. Cena: 10–15 euro, i obejmuje także pieczywo (pan), napoje (bebida, kat. beguda) i VAT (IVA incluido, kat. IVA inclòs). Warto na wejściu się upewnić, czy w danym lokalu tak jest. Dodatkowe koszty wina czy wody plus podatku podniosą nam cenę do 20 euro lub więcej. Wegetarian usatysfakcjonuje sieć restauracji FresCo (zielone logo). Za 10 euro można tam dostać talerz sałatek, zjeść zupę owocową i niezłą pizzę, wypić szklanicę wina, a na deser (jeśli ktoś jeszcze może…) serwować sobie bez ograniczeń owoce, lody włoskie z automatu i kawę z ekspresu. 6. Zrób kalendarz muzeów... Muzea w Barcelonie są niestety drogie, ale wiele z nich ma dni lub godziny bezpłatnych wstępów – warto to zawsze sprawdzić w informacji turystycznej. Sporo zaoszczędzimy! Na przykład zwiedzanie katedry św. Eulalii jest płatne w porze sjesty (6 euro), ale bezpłatne do południa i po 17. Muzeum Picassa ma wstęp gratis we wszystkie niedziele w godz. 15–20, a w pierwszą niedzielę miesiąca cały dzień (od 10). W niedzielne popołudnie można też wejść bezpłatnie do Muzeum Historii Miasta (obejmuje zwiedzanie Pałacu Królewskiego) i Muzeum Frederica Marèsa (imponująca kolekcja rzeźby i przedmiotów codziennego użytku). 7. ...a zaoszczędzone pieniądze wydaj na... ...fiestę! O mieszkańcach Katalonii mówi się, że zarabiają pieniądze tylko po to, by móc je wydawać na zabawę. Stąd też każde miasteczko, a czasem nawet dzielnice miast czy ulice, mają swoje święta, czczą patrona lub obchodzą jakieś rocznice. Wiążą się z tym zawsze festyny, degustacje, koncerty – słowem: wiele atrakcji, z których i turysta może skorzystać. Warto więc zaplanować wyjazd tak, by trafić w miejscu, do którego się wybieramy, na fiesta mayor, czyli święto patrona.
Polka próbuje ocalić katalońską tradycję. Niestety, nad jej sklepem z maskami zawisły czarne chmury
Jeśli będziecie na ulicy Princesy w Barcelonie, koniecznie zajrzyjcie do Arlequín Máscaras - warsztatu i sklepu z maskami. Miejscową tradycję podtrzymuje Polka Anna Chwaliszewska. Do końca roku sklep będzie jeszcze otwarty. Co później - nie wiadomo.
ZOBACZ ZDJĘCIA >>> Anna Chwaliszewska, scenograf i kostiumolog, po raz pierwszy wysiadła na lotnisku w Barcelonie sześć lat temu i oniemiała z wrażenia. – Przyleciałam w październiku. W Polsce o tej porze wiadomo jak jest: szaro i deszcz, smutek na ulicach, a tu palmy, kwiaty, błękitne niebo, przyjemnie ciepło, smaki, których pierwszy raz próbowałam, wino. Mnóstwo kolo­rów, form, wszystko było takie „wow”. Gubiłam się w gotyckich ulicach Barcelony, oddychałam morzem i z każdym krokiem byłam coraz bardziej zachwycona tym miastem – opowiada. Anna wróciła do kraju i zdecydowana na nowe życie spakowała się w dwie walizki. Pracę znalazła już po dwóch tygodniach. Na ulicy Princesy odkryła Arlequín Máscaras, warsztat i sklep z maskami. Weszła i została. Jakby w tym czarownym miejscu czekano właśnie na nią. Po krótkiej rozmowie ze starszą, miłą panią siedziała, trzymając w ręku pędzel, i malowała maskę. Ludzie, u których znalazła pracę, są jak ona artystami. Właściciel, Katalończyk Jauma, jest rzeźbiarzem i fotografem. Jego żona Samira pochodzi z Palestyny i jest malarką. Oboje poznali się na studiach we Florencji, byli młodzi, zakochani w sobie, ale nie mieli na chleb. Zaczęli więc robić maski. On wyrabiał piękne formy, ona je dekorowała. Powiodło im się. W latach 70. w Wenecji i Florencji odżywały stare tradycje karnawałowe. To był dobry pomysł na życie, więc postanowili po powrocie do Barcelony go kontynuować. Znowu trafili w rynek. – Częścią miejscowego folkloru są maski katalońskie i tzw. duże głowy, czyli cap gros. Z zaułków wychodzą malownicze parady gigantów – opowiada Anna. Niestety interes z maskami coraz gorzej idzie. Ręcznie robione, pełne artyzmu rzeczy wypierane są przez chińską tandetę. - Na razie żyjemy, do końca roku nie zamkniemy ponieważ zrobiliśmy maski do opery Scaramouche i dzięki temu popłyniemy kilka miesięcy - wyjaśnia Anna. Byłem w sklepie u Anny kilka miesięcy temu. Uwierzcie, to naprawdę magiczne miejsce w Barcelonie! Tekst i zdjęcia: Michał Cessanis​
To oficjalne! Najlepsze plaże na świecie są w Hiszpanii. Zobacz je
Hiszpania otrzymała właśnie rekordową liczbę Błękitnych Flag dla swoich plaż i przystani jachtowych. Zobacz, które rejony Hiszpanii szczycą się najlepszymi plażami.