Wenezuela w gruzach: kraj nawiedziły dwa katastrofalne trzęsienia ziemi. Wstrząsy także w Japonii
Trzęsienie ziemi w Wenezueli uderzyło dwukrotnie w odstępie kilkudziesięciu sekund, powodując ogromne zniszczenia w Caracas oraz na północnym wybrzeżu kraju. Władze na razie mówią o co najmniej 32 ofiarach śmiertelnych i ponad 700 rannych, a ratownicy wciąż szukają uwięzionych pod gruzami. Bilans ofiar z pewnością będzie dużo wyższy.
W nocy z 24 na 25 czerwca 2026 w Wenezueli doszło do silnego trzęsienia ziemi. Według danych amerykańskiej służby geologicznej USGS, w kraj uderzyły dwa potężne wstrząsy o magnitudzie odpowiednio 7,2 oraz 7,5, których epicentrum znajdowało się około 160–168 kilometrów na zachód od stolicy kraju, Caracas. Pełniąca obowiązki prezydenta Delcy Rodriguez oficjalnie potwierdziła śmierć co najmniej 32 osób oraz ponad 700 rannych, zastrzegając jednocześnie, że dane te są wstępne i nie obejmują najbardziej dotkniętego kataklizmem stanu La Guaira. Eksperci z USGS twierdzą, że ostateczny bilans ofiar będzie dużo wyższy i może sięgnąć dziesiątek, a nawet ponad 100 tysięcy zabitych. Caracas waliło się jak domek z kart Największe spustoszenie wstrząsy wywołały w stolicy oraz nadmorskich miejscowościach, takich jak Morón i La Guaira. W Caracas doszło do zawalenia się dziesiątek budynków mieszkalnych, w tym w gęsto zaludnionych dzielnicach Altamira, Chacao, San Bernardino oraz Baruta. Zniszczenia dotknęły również kluczowych obiektów – międzynarodowe lotnisko Maiquetía zostało zamknięte. W całym kraju ogłoszono stan wyjątkowy, zawieszając funkcjonowanie szkół, metra i kolei, aby umożliwić służbom ratowniczym swobodne działanie. Mieszkańcy Caracas, którzy pamiętają tragiczne trzęsienie ziemi z 1967 roku, opisują obecne wydarzenia jako znacznie gorsze i bardziej przerażające. Świadkowie wspominają o ogłuszającym huku i gwałtownym kołysaniu się ścian, powszechnej panice. W dniu katastrofy przypadało święto narodowe i większość ludzi przebywała w swoich domach. Wenezuelskie ministerstwo spraw wewnętrznych uruchomiło wszystkie dostępne zasoby policji i straży pożarnej, jednak skala zniszczeń, w tym całkowite zburzenie hoteli i akademii wojskowej w Catia La Mar, utrudnia dotarcie do wszystkich uwięzionych. Akcja ratunkowa przy tej skali zniszczeń potrwa wiele dni. Minister Diosdado Cabello zaapelował do obywateli o pozostanie na zewnątrz budynków ze względu na wysokie ryzyko (a właściwie pewność) wstrząsów wtórnych, które mogą doprowadzić do zawalenia się kolejnych budynków. Budynki w Wenezueli nie są przystotowane do wstrząsów Geofizyk William Yeck z amerykańskiej agencji USGS w wywiadzie dla CNN wyjaśnił, że ogromna skala zniszczeń wynika ze specyfiki wenezuelskiego budownictwa. Ekspert podkreślił, że większość tamtejszych obiektów to konstrukcje murowane pozbawione odpowiednich zbrojeń, przez co są skrajnie podatne na zawalenie – w przeciwieństwie do budynków w Japonii czy Kalifornii, gdzie od dekad obowiązują surowe normy sejsmiczne. Ponadto Yeck zwrócił uwagę na samą naturę wstrząsów, które okazały się wyjątkowo niszczycielskie, ponieważ wystąpiły na niewielkiej głębokości i na gęsto zaludnionych miejskich obszarach. Społeczność międzynarodowa rusza na pomoc Prezydent USA Donald Trump określił liczbę ofiar jako druzgocącą i poinstruował agencje rządowe do przygotowania szybkiej pomocy. Podsekretarz stanu USA ds. pomocy humanitarnej, Jeremy Lewin, potwierdził że transporty z zaopatrzeniem dotrą do Wenezueli w pierwszych dniach po kataklizmie. Solidarność wyraziły także państwa Ameryki Łacińskiej: Salwador przygotował 50 ton zaopatrzenia i 300-osobową grupę ratowników, a plany wsparcia ogłosiły również rządy Ekwadoru, Brazylii i Argentyny. Trzęsienie ziemi w Japonii niemal w tym samym czasie Niemal równocześnie trzęsienie ziemi nawiedziło też północną Japonię. Wstrząs, którego epicentrum znajdowało się na głębokości 50 kilometrów u wybrzeży prefektury Iwate, miał magnitudę 6,9. Choć był wyraźnie odczuwalny nawet w oddalonym Tokio, japońskie służby poinformowały o stosunkowo niewielkich stratach – odnotowano co najmniej sześć osób rannych, a okoliczne obiekty nie uległy żadnym uszkodzeniom. Premier Sanae Takaichi uspokoiła opinię publiczną, informując o braku zagrożenia falą tsunami, choć japońscy eksperci zalecają czujność, ze względu prawdopodobieństwo wstrząsów wtórnych w okolicach Rowu Japońskiego i Kurylskiego. Amerykański meteorolog Noah Bergren określił wystąpienie tak potężnych, niezależnych od siebie trzęsień ziemi w odstępie zaledwie dwóch godzin jako historyczną anomalię, która zdarza się raz na 1000-1200 lat Źródła: TVN24, CNN Nasza autorka Magdalena Rudzka Redaktorka i wydawczyni National-Geographic.pl. Wcześniej związana m.in. z National Geographic Traveler i magazynem pokładowym PLL LOT Kaleidoscope. Z wykształcenia humanistka (MISH i SNS PAN), ale to przyroda stanowi jej największą pasję. Szczególnie bliskie są jej ekosystemy słodkowodne, a prawdziwym „konikiem” są ryby. W National-Geographic.pl pisze o swoich przyrodniczych pasjach, nauce i medycynie. Prywatnie ceni sobie podróże po nieoczywistych kierunkach, ze szczególnym sentymentem do Europy Środkowej i Wschodniej.
Dramatyczne relacje Polaków z Jamajki. „To makabryczne. Jest jak w filmie katastroficznym”
Kilka dni temu huragan Melissa uderzył w Jamajkę, przynosząc porywy wiatru przekraczające 200 km/godz. i intensywne opady, które zalały zachodnie rejony wyspy. Najbardziej ucierpiały nadbrzeżne obszary: domy zostały zniszczone, linie energetyczne uszkodzone, a drogi w wielu miejscach pozostają nieprzejezdne z powodu osuwisk i przewróconych drzew. Choć cyklon przesunął się dalej nad inne wyspy Karaibów, jego skutki Jamajczycy będą odczuwać przez wiele miesięcy. Na miejscu są także Polacy, którzy w poruszających słowach opisali nam, jak wygląda życie po kataklizmie.
Spis treści: Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Relacja polskiej turystki z Montego Bay Polska Misja Katolicka w sercu zniszczeń Huragan Melissa początkowo rozwinął się nad Morzem Karaibskim jako tropikalna burza, lecz sprzyjające warunki doprowadziły do jego gwałtownego rozwoju — w ciągu kilkudziesięciu godzin przekształcił się w cyklon najwyższej kategorii. Gdy dotarł do Jamajki, wiatr zrywał dachy, a ulewne deszcze zamieniały ulice w rwące rzeki. W wielu obszarach nie było prądu, mosty się zawaliły, a służby ratownicze miały utrudniony dostęp do najbardziej poszkodowanych. Najmocniej ucierpiały regiony St. Elizabeth i Westmoreland, gdzie żywioł zniszczył setki domów i odciął od świata całe społeczności. Polacy przebywający na wyspie opisują krajobraz po burzy jako zrujnowany — zalane domy, brak łączności i długie kolejki po wodę pitną stały się nową codziennością. Jak po huraganie Melissa wygląda Kingston? Zdołaliśmy się skontaktować m.in. z Michałem Biernackim, polskim inżynierem od roku mieszkającym w Kingston. Na co dzień pracuje on przy rozbudowie terminala kontenerowego dla firmy CMA, a na wyspie towarzyszy mu żona i dwie córki. Jak mówi, życie w tropikach oznacza ciągłe czuwanie między spokojem a stanem gotowości. – Przyjechaliśmy tu po huraganie Beryl, więc już wcześniej doświadczyliśmy skutków takiego żywiołu, czyli wysokich cen, braków w sklepach, pustych stoisk z owocami i warzywami. Teraz przeszliśmy przez Melissę – opowiada. – Przygotowania zaczęliśmy około dwóch tygodni wcześniej, gdy pojawiły się pierwsze prognozy o możliwości przejścia huraganu przez Jamajkę. Kupiliśmy zapasy żywności, wody butelkowanej, paliwa, sprawdziliśmy agregat i zabezpieczyliśmy dokumenty – relacjonuje. Ddodaje, że rodzinę w Polsce uprzedził, iż kontakt może zostać zerwany na tygodnie, a lokalnie ustalił, kto w razie potrzeby ma łączność satelitarną. Choć w jego okolicy nie ogłoszono ewakuacji, inżynier zwraca uwagę na brak jasnych instrukcji i powolną reakcję władz. – Według mnie komunikaty ostrzegawcze były spóźnione. Wielu Jamajczyków wierzyło, że „Bóg ochroni wyspę”, że „zawsze mamy szczęście, więc to nas ominie”. Kiedy huragan był już bardzo blisko, w sklepach zaczęło brakować podstawowych produktów, m.in. chleba, jajek – wspomina. Na dwa dni przed nadejściem żywiołu pojawiły się informacje, że Kingston znajdzie się poza głównym nurtem cyklonu. Dzięki temu w stolicy, jak opisuje, nie widać bardzo poważnych zniszczeń. – Nie ma zalanych dzielnic, dachy zostały, tylko gdzieniegdzie zwisają kable – mówi, podkreślając, że najgorsze wiadomości dochodzą z zachodu wyspy. Relacja polskiej turystki z Montego Bay Podobnego zdania na temat przygotowania mieszkańców wyspy do nadciągającego huraganu jest Paulina Dobrosmysloff, która w czasie żywiołu przebywała na Jamajce na wakacjach. – Naszym zdaniem Jamajczycy, a przynajmniej większość z nich, całkowicie zignorowali zbliżające się zagrożenie. Jedynym zaleceniem ze strony hotelu było to, by pozostać w pokojach, nic więcej – relacjonuje w rozmowie z National Geographic Polska. Paulina spędzała ten czas w hotelu Riu Reggae, w popularnej wśród Polaków miejscowości Montego Bay, położonej na północno-zachodnim wybrzeżu wyspy, stosunkowo blisko szlaku huraganu. Jak opisuje, „przerwy w dostawach prądu zdarzały się, ponieważ hotel zasilany jest agregatem. Dopóki jest paliwo, nie powinno być problemów z elektrycznością. Wieczorem widać tylko linię brzegową z oświetlonymi resortami, a zaraz za murami panuje przerażająca ciemność”. Z jej relacji wynika, że wielu gości nie wychodziło z pokoi, a dostęp do podstawowych produktów stawał się coraz trudniejszy. – Drugiego dnia po huraganie zaczęło brakować jedzenia i wody. O wodzie w kranie można zapomnieć. Na początku była jeszcze dostępna w butelkach, później zaczęła być wydawana w papierowych kubeczkach, podobnie jak porcje żywieniowe – mówi. Turystka zwraca również uwagę na trudną sytuację mieszkańców.– To nasz drugi raz na Jamajce i po raz pierwszy spotkaliśmy się z tym, by personel hotelu prosił o pieniądze lub o jedzenie – przyznaje. Najbardziej poruszyło ją jednak zachowanie niektórych gości: „Dla mnie osobiście najtragiczniejszy jest brak człowieczeństwa, który w takich sytuacjach wychodzi na wierzch – próżność, roszczeniowość i egocentryzm niektórych osób w obliczu tragedii są po prostu przygnębiające”. Polska Misja Katolicka w sercu zniszczeń Najbardziej dramatyczna sytuacja panuje z kolei na południowym zachodzie Jamajki, w rejonie Black River w prowincji St. Elizabeth, który znalazł się niemal w samym centrum żywiołu. To właśnie tam działa Polska Misja Katolicka, od lat niosąca pomoc lokalnej społeczności. Po przejściu huraganu teren przypomina krajobraz po bitwie – zniszczone domy, zerwane dachy, brak wody i prądu. Na miejscu pracują polscy misjonarze i wolontariusze, którzy od pierwszych chwil po przejściu kataklizmu starają się pomóc mieszkańcom. – Przeżyliśmy huragan i jako misja podejmujemy swoje obowiązki. Zaczynamy od sprzątania – pewnie zajmie nam to parę tygodni, ale odkładanie tego na później mogłoby tylko pogorszyć sytuację. Wszystko wokół wygląda jak z filmu katastroficznego: połamane kikuty drzew, ani jednego zielonego listka. Większość ludzi w naszej okolicy straciła dachy lub całe domy. Odbudowa potrwa lata – mówi ksiądz Marek Bzinkowski. – Nie mamy wody już od ponad miesiąca, prądu także. Cała infrastruktura, czyli słupy i przewody, jest zniszczona. Optymiści wierzą, że do końca roku uda się nas podłączyć do sieci. Mimo wszystko nie tracimy ducha – próbujemy się organizować, by pomóc ludziom zdobyć chleb i materiały do naprawy domów. Cudem jest, że nasz kościół ocalał, więc możemy się spotykać na modlitwie – dodaje w rozmowie z nami. Podobne emocje towarzyszą wolontariuszom misji. Marta, jedna z nich, przyznaje, że to doświadczenie wszystko zmieniło. – Cieszę się, że żyjemy, bo docierają wiadomości o ofiarach. To było makabryczne – kontenery i dachy fruwały w powietrzu, ludzie byli przerażeni. Nasza misja działa tu od 27 lat: prowadziliśmy szkołę, klinikę, wolontariat, pomagaliśmy w budowie domów. Teraz z tego wszystkiego prawie nic nie zostało. Jedynie kościół stoi nietknięty – tłumaczy. Jak podkreśla, potrzeby są ogromne. – Brakuje wody do picia, benzyny do generatora, suchej żywności... Potrzebujemy ludzi do pomocy, żeby choć oczyścić teren. To, co widzimy, jest jak z filmu katastroficznego – tylko sto razy gorzej. Ale żyjemy i to cud. Wierzymy, że jeśli Bóg da siłę, damy radę – podsumowuje. Źródło: National Geographic Polska Nasza ekspertka Sabina Zięba Podróżniczka i dziennikarka, wcześniej związana z takimi redakcjami, jak m.in. „Wprost”, „Dzień Dobry TVN” i „Viva”. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o ciekawych kierunkach i turystyce. Miłośniczka dobrej lektury i wypraw na koniec świata. Uważa, że Mark Twain miał słuszność, mówiąc: „Za 20 lat bardziej będziesz żałował tego, czego nie zrobiłeś, niż tego, co zrobiłeś. Więc odwiąż liny, opuść bezpieczną przystań. Złap w żagle pomyślne wiatry. Podróżuj, śnij, odkrywaj”.
Hollywood miało rację. Wybuch jądrowy mógłby nas uratować przed uderzeniem wielkiej planetoidy
Symulacje przeprowadzone przez amerykańskich fizyków wskazują, że detonacja jądrowa mogłaby być skutecznym sposobem uniknięcia potężnej kosmicznej katastrofy. W jej rezultacie możliwa byłoby zmiana kursu planetoidy o średnicy do 5 km.
Planetoida, która mogłaby nas zabić Stary pomysł w nowej odsłonie Jak to działa? W klasyku kina z 1998 r., filmie „Armageddon”, Bruce Willis ratuje ludzkość przed zagładą. W stronę Ziemi leci wielka planetoida. Gdyby doszło do zderzenia, zmiotłaby naszą cywilizację z powierzchni planety. Filmowym rozwiązaniem jest lot na planetoidę, wydrążenie w niej otworu i umieszczenie wewnątrz ładunku jądrowego. A następnie zdetonowanie go, dzięki czemu morderczy kawał skały zamienia się w kupę niegroźnego kosmicznego gruzu i omija Ziemię. Scenariusz „Armageddonu” z nauką ma niewiele wspólnego. Jednak właśnie okazało się, że jeden z jego elementów mógłby sprawdzić się w rzeczywistości. Mowa o wybuchu jądrowym, który ochroniłby nas przed zderzeniem z planetoidą. Co prawda należałoby go wykorzystać zupełnie inaczej niż pokazano w filmie. Jednak – jak dowodzą naukowcy w pracy opublikowanej w czasopiśmie „Nature Physics” – jądrowa eksplozja może być rozważana jako metoda ochrony Ziemi przed lecącymi w jej stronę dużymi kosmicznymi obiektami. Planetoida, która mogłaby nas zabić Dobra wiadomość jest taka, że rozważania o ochronie przed planetoidami są czysto teoretyczne. Na razie nie grozi nam kolizja z żadnym obiektem tego rodzaju. Zła – że w historii planety zdarzyło się przynajmniej jedno zderzenie, które okazało się mordercze. Obiekt, który 66 mln lat temu uderzył w dzisiejszy Półwysep Jukatan i zapoczątkował jedno z wielkich wymierań, miał ok. 10 km średnicy. Najnowsza historia dowodzi, że nawet stosunkowo niewielka skała może narobić nam kłopotu. Meteor czelabiński, który pojawił się nad Uralem w lutym 2013 r., miał tylko ok. 20 m średnicy. Rannych zostało wówczas tysiąc pięćset osób. Meteoroid należał do obiektów bliskich Ziemi i nie został dostrzeżony wcześniej przez astronomów. Stary pomysł w nowej odsłonie Misja sondy DART, która w kontrolowany sposób uderzyła w nieduży księżyc, Dimorphosa, i zmieniła jego orbitę, pokazała, że mamy już sposób na stosunkowo niewielkie obiekty. Jednak średnica Dimorphosa wynosiła tylko ok. 160–170 m. A co, gdyby nagle okazało się, że na kursie kolizyjnym z Ziemią znajduje się planetoida kilka razy większa? Odpowiedzi na to pytanie poszukał zespół Nathana Moore’a, fizyka z Sandia National Laboratories. To zlokalizowana w Albuquerque instytucja badawcza zajmująca się technologiami nuklearnymi (także wojskowymi). W ośrodku znajduje się tzw. maszyna Z, bardziej formalnie zwana Z Pulsed Power Facility. Ten potężny generator fal elektromagnetycznych pozwala prowadzić badania m.in. z silnymi promieniami rentgenowskimi. Moore i współpracownicy wykorzystali maszynę Z, by uzyskać potężny impuls promieniowania X – taki, jaki jest efektem wybuchu jądrowego. Następnie użyli go do zasymulowania wpływu wybuchu jądrowego na planetoidę. W jej roli w doświadczeniu wystąpiło ziarno szkła kwarcowego. Okazało się, że promieniowanie jest wystarczające, by doprowadzić do zmiany położenia testowanego materiału. Jak to działa? Co dokładnie zaszło w czasie testu? Przede wszystkim, inaczej niż w „Armageddonie”, naukowcy testowali działanie promieniowania, które pojawiłoby się obok hipotetycznej asteroidy (jako efekt wybuchu), a nie wewnątrz niej. Promieniowanie rozgrzałoby powierzchnię obiektu do dziesiątek tysięcy stopni. W rezultacie część planetoidy wyparowałaby, zamieniając się w chmurę gazu. Chmura ta zaczęłaby się szybko rozszerzać, co popchnęłoby z jednej strony planetoidę. Jednak, co istotne, nie rozbiłoby jej na kawałki. – Odparowany materiał wystrzeliłby z jednej strony, popychając asteroidę w przeciwnym kierunku – wyjaśnia Moore. – To tak jakby zamienić asteroidę w rakietę – dodał. Pomysłowy eksperyment został przeprowadzony w mikroskali. Trwał 20 mikrosekund, jednak silny impuls promieniowania wystarczył, by nadać kawałeczkom symulowanej asteroidy prędkość ponad 250 km/godz. Naukowcy są przekonani, że zaproponowaną przez nich metodę dałoby się skalować. Przewidują, że zadziałaby dla planetoid średnicy do 3–5 km. „To realny sposób przygotowania się do przyszłych misji obrony planetarnej” – napisali w swojej pracy. Naturalnie wymaga on jeszcze dalszych testów, przede wszystkim z użyciem bardziej złożonych modeli planetoid. Źródła: <a href="https://www.nature.com/articles/s41567-024-02633-7.epdf?sharing_token=YLtX-_-mCiMZWwml-aed8tRgN0jAjWel9jnR3ZoTv0MYI6BL1SNf5m630lBzyoBG0FuD6t-MRPv2Fij-kI62Wt_trINmslOBv4NMaxRb9anz8ybGvVX_fwiQy_BENMFfpLGZFyHDvtCrG41pdxuoSq2nRj7rbbJAAhAfXiMrcjLrMokwVlSY6GDMh5hVB4_zBk9GlJ2JZcSlbyAuQ6o0t3uVtC-mxXAR_X-uv2Mf8kBlXlew42tpm0bgJkJXEJ4F5hGiewshSYktmskZ4Yc4M1grLi46n6hCK-GQhc2wXs_80-VZh3cH_WPA9pw40ZK9&tracking_referrer=www.theguardian.com">Nature Physics, Science Alert. Nasza autorka Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Autorka powieści z gatunku fantastyki naukowej, ostatnio wydała „Płomień” i „Wściek”. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Kiedy ogień zabił najwięcej ludzi? Stało się to w 1923 roku i raczej nie wiecie, gdzie
Niemal dokładnie sto lat temu japoński region Kantō nawiedziło potężne trzęsienie ziemi. W wyniku wstrząsów w Tokio i okolicach wybuchły setki pożarów. Pochłonęły tyle samo istnień, ile zrzucenie bomby atomowej na Hiroszimę.
W tym artykule: Człowiek, który przewidział trzęsienie ziemi Nieszczęście w samo południe Wiry i ogniowe ściany, które spustoszyły Tokio Po pożarach – Jeśli to nie jest piekło, to gdzie indziej go szukać? – pytał retorycznie anonimowy kronikarz wydarzeń z pierwszego września 1923 roku. Tego dnia region Kantō dotknęło trzęsienie ziemi o magnitudzie 7,9. Jednak to nie ono okazało się najbardziej śmiercionośne. Wstrząsy, które rozpoczęły się w wyjątkowo niefortunnym momencie, wywołały pożary. I dopiero te naprawdę spustoszyły Tokio. W katastrofie zginęło wówczas 105 tys. osób (podobną liczbę ofiar pochłonęło zrzucenie bomby „Little Boy” na Hiroszimę w 1945 roku). Autorzy najnowszej pracy o trzęsieniu ziemi z 1923 roku (opublikowanej w Biuletynie Amerykańskiego Towarzystwa Sejsmologicznego) zwracają uwagę, że aż 90 proc. zgonów było następstwem ognia, a nie wstrząsów. Tym samym była to jedna z największych naturalnych katastrof, jakie wydarzyły się w czasach nowożytnych. I największa, jeśli chodzi o liczbę ofiar spowodowanych przez pożary. Człowiek, który przewidział trzęsienie ziemi O tym, że Tokio grozi niebezpieczeństwo, mówiło się już wcześniej. Na samym początku XX w. przed trzęsieniem ziemi ostrzegał Akitsune Imamura, sejsmolog z Cesarskiego Uniwersytetu Tokijskiego. Imamura miał już na swoim koncie wizjonerską teorię – pod koniec XIX w. spekulował, że przyczyną tsunami może być ruch skorupy ziemskiej pod oceanem. Było to o tyle przełomowe, że Alfred Wegener opisał dryf kontynentalny, czyli powolne przesuwanie się kontynentów, znacznie później – w 1912 roku. Dopiero zaś odkrycie Wegenera zainicjowało burzliwe dyskusje, które po dziesięcioleciach doprowadziły do sformułowania współczesnej teorii tektoniki płyt. W 1905 roku Imamura opublikował pracę, która okazała się dokładną przepowiednią przyszłego nieszczęścia. Przewidywał w niej, że w ciągu najbliższego półwiecza region Kantō nawiedzi potężne trzęsienie ziemi. Oszacował, że może ono zabić nawet 100 tys. ludzi. Ostrzegał też, że Tokio, z gęstą drewnianą zabudową, zostanie szybko opanowane przez ogień, przed którym mieszkańcy nie będą mieli gdzie się schronić. Dlatego postulował zachowywanie przerw między nowymi budynkami i rezygnację z latarni naftowych, które w razie nieszczęścia mogłyby stać się zarzewiami ognia. Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowców niepokoi aktywność Campi Flegrei Erupcja superwulkanu skrywającego się pod włoskimi Polami Flegrejskimi jest coraz bardziej prawdopodobna – ostrzega nowe badanie. Gdyby do niej doszło, skutki byłyby katastrofalne. <img src="https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/najgrozniejszy-superwulkan-europy-jest-bliski-wybuchu-naukowcy-niepokoi-aktywnosc-campi-flegrei-fot-vincenzo-izzo-lightrocket-via-getty-images-f90bb32.jpg" width="938" height="626" alt="Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowcy niepokoi aktywność Campi Flegrei (fot. Vincenzo Izzo/LightRocket via Getty Images)" title="Najgroźniejszy superwulkan Europy jest bliski wybuchu? Naukowcy niepokoi aktywność Campi Flegrei (fot. Vincenzo Izzo/LightRocket via Getty Images)" /> Nieszczęście w samo południe Ostrzeżenia Imamury zostały wyśmiane przez najważniejszego ówczesnego japońskiego sejsmologa Fusakichi Ōmori. Ōmori był przekonany, że trzęsienia ziemi nie zdarzają się przy burzowej i wietrznej pogodzie. A zatem nie ma co obawiać się wiatru, który rozprzestrzeniłby ogień. Ta krytyka sprawiła, że przewidywania Imamury nie zostały potraktowane poważnie. Japoński dramat rozpoczął się dwie minuty przed południem 1 września 1923 roku. Mieszkańcy Kantō rozpalali wówczas tradycyjne grille kamado i shichirin, by przygotować obiad. Potężny wstrząs przewrócił wiele z nich. Pół godziny później w Tokio wybuchło 130 pożarów. Ognie zapłonęły w najgęściej zaludnionych wschodnich dzielnicach miasta. Wiry i ogniowe ściany, które spustoszyły Tokio Przez region przechodziły wstrząsy wtórne (było ich w sumie prawie 2 tys.). Sytuacja w Tokio szybko wymknęła się spod kontroli – pożarów było zbyt wiele. – Nawet w zwyczajnych okolicznościach nie zdołano by poradzić sobie z nimi wszystkimi – zauważa Charles Scawthorn z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, jeden z autorów tekstu w Biuletynie. – Jednak setki uszkodzeń wodociągów sprawiły, że strażacy byli w zasadzie bezsilni. Pożary zaczęły łączyć się ze sobą. Mieszkańcy Tokio widzieli ogniste tornada, czyli unoszące się słupy ognia, które przemieszczały się, niszcząc wszystko na swojej drodze. Na poświęconej trzęsieniu stronie greatkantoearthquake.com znajduje się relacja jednego ze świadków tamtych wydarzeń, przed którym wyrosła „ogromna ściana ognia - jak fala przypływu wypuszczona z samego piekła”. Reporterzy gazety „Kyūshū nippō” relacjonowali, że stolica Japonii zmieniła się w „morze ognia”. Mnóstwo ludzi ogarnęła panika, utrudniająca wydostanie się z pogrążonego w chaosie miasta. Trzęsienia ziemi w Nowej Zelandii. Dlaczego najczęściej są „ciche”? Nowa Zelandia to jeden z najpiękniejszych, a zarazem najciekawszych geologicznie krajów na świecie. W ostatnim czasie naukowcy wzięli pod lupę „ciche” trzęsienia ziemi. Po pożarach Według najnowszych szacunków straty spowodowane przez trzęsienie ziemi w 1923 roku przewyższały ówczesny roczny budżet Japonii. Jednak, jak to często bywa, katastrofa doprowadziła również do ważnych zmian. Przyczynił się do tego Imamura. – Przekonał urzędników ministerstwa edukacji, że Japończycy są „narodem trzęsień ziemi”, a więc muszą zacząć uczyć dzieci, co robić, gdy nadchodzi wstrząs – mówi Janet Borland, historyczka z Międzynarodowego Chrześcijańskiego Uniwersytetu w Tokio. Zdaniem autorów pracy pamięć o katastrofie z 1923 r. jest niezbędna także sto lat później. Niebezpieczeństwo pożarów wywołanych przez trzęsienie ziemi nie znikło i nie dotyczy tylko Japonii. Zagrożone są również Los Angeles, Seattle, San Francisco i części Nowej Zelandii. Wszędzie tam niezbędne jest utrzymywanie i usprawnianie zabezpieczeń przed pożarami. – Imamura przewidział i przepowiedział: nauka może ostrzegać, jednak żeby te ostrzeżenia były efektywne, konieczne są działania polityczne i społeczne – przypomina Charles Scawthorn. Źródła: EurekAlert Bulletin of the Seismological Society of America http://www.greatkantoearthquake.com/earthquake.html wikipedia Nasz ekspert Magdalena Salik Dziennikarka naukowa i pisarka, przez wiele lat sekretarz redakcji i zastępczyni redaktora naczelnego magazynu „Focus". Wcześniej redaktorka działu naukowego „Dziennika. Polska, Europa, Świat”. Pasjami czyta i pisze, miłośniczka literatury popularnonaukowej i komputerowych gier RPG. Więcej: magdalenasalik.wordpress.com
Trzęsienia ziemi, tornada, tsunami. Największe katastrofy naturalne na świecie i w Polsce
Katastrofy naturalne to zjawiska wywołane działaniem sił natury, w wyniku których na dotkniętym nimi obszarze powstają szkody przyrodnicze i ekonomiczne. Jeżeli na ich skutek giną ludzie, wtedy mamy do czynienia z klęską żywiołową. Naturalne katastrofy ekologiczne doprowadzają również do wymierania różnych gatunków zwierząt i degradacji terenów. Najczęściej występujące rodzaje katastrof naturalnych to m.in. powodzie, huragany, trzęsienia ziemi, pożary, lawiny czy wybuchy wulkanów. W artykule przedstawiamy największe katastrofy naturalne w Polsce i na świecie.
W tym artykule: Katastrofy naturalne: Powódź tysiąclecia w 1997 roku Katastrofy naturalne: Burza na Mazurach w 2007 roku Katastrofy naturalne: Lawina w Białym Jarze w 1968 roku Katastrofy naturalne: Huragan Katrina w 2005 roku Katastrofy naturalne: Gradobicie w Sydney w 1947 roku Katastrofy naturalne: Trzęsienie ziemi na Haiti w 2010 roku Katastrofy naturalne: Powódź tysiąclecia w 1997 roku W 1997 roku Polskę, Niemcy, Czechy, Słowację i Austrię nawiedziła największa od setek lat powódź. Wystąpiła ona w dwóch falach – pierwsza od 4 do 8 lipca, a druga od 18 do 22 lipca. W wyniku tej naturalnej katastrofy zginęło 114 osób, w tym 56 w naszym kraju. Skutkami powodzi zostali dotknięci mieszkańcy zachodniej oraz południowej Polski. Straty materialne oszacowano na 4,5 miliarda dolarów. W trakcie powodzi wylało wiele polskich rzek, takich jak np. Odra, Olza, Oława, Ślęza, Bystrzyca czy Bóbr. Przyczyną powodzi były obfite fale opadów deszczu – miejscami notowano jednego dnia opady na poziomie 500 mm na metr kwadratowy. Zalane zostały drogi, dworce, biblioteki, amfiteatry, mosty, szpitale czy placówki oświatowe. Woda sięgała nieraz do wysokości pierwszego piętra. 18 lipca 1997 roku ówczesny prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski ogłosił żałobę narodową. Katastrofy naturalne: Burza na Mazurach w 2007 roku Katastrofy naturalne w Polsce były również spowodowane silnymi burzami. 21 sierpnia 2007 roku nad Mazurami przeszła nawałnica, która doprowadziła do śmierci dwunastu żeglarzy. Najpierw zaobserwowano ją nad Bieszczadami, a następnie przeszła przez Roztocze oraz Polesie Lubelskie. Za sprawą prądów wznoszących, znacząco zwiększyła się jej siła, kiedy około 15:00 silne grzmoty, błyskawice i grad pojawiły się na Mazurach. Wiatr momentami wiał z prędkością powyżej 120 km/h, a temperatura powietrza obniżyła się o 12 stopni Celsjusza – z 28 do 16. Ostrzeżenie meteorologiczne zostało ogłoszone dopiero o godzinie 15:07. Katastrofy naturalne: Lawina w Białym Jarze w 1968 roku Często występujące katastrofy naturalne na ziemi są również wywołane przez lawiny. W Polsce w wyniku jednej z nich życie straciło 19 osób, a 5 zostało rannych. Wśród ofiar znaleźli się Polacy, Niemcy i Rosjanie. Lawina zeszła dnem karkonoskiego Białego Jaru 20 marca 1968 roku około godziny 11:00. Miała około 600 metrów długości, 12 metrów grubości i kilkadziesiąt metrów szerokości. Jej ciężar oszacowano na 50 tysięcy, a prędkość osuwania się na ponad 100 km/h. Skutkiem tej katastrofy naturalnej była nie tylko śmierć turystów, lecz także połamanie licznych krzewów i drzew – m.in. brzóz i jarzębin. W akcji ratunkowej brało udział przeszło 1100 osób. Turyści w momencie osunięcia się lawiny spacerowali czarnym szlakiem, na którym znajdowały się znaki ostrzegające przed lawiną. Zdecydowali się na przejście nim z powodu zamknięcia wyciągu krzesełkowego na Kopę. Katastrofy naturalne: Huragan Katrina w 2005 roku Wymieniając największe katastrofy naturalne na świecie, nie sposób pominąć huraganu Katrina, który nawiedził Stany Zjednoczone w sierpniu 2005 roku. Spowodował śmierć 1836 osób, a także doprowadził do strat materialnych szacowanych na 87 miliardów dolarów. Huragan ten wiał z prędkością dochodzącą do 280 km/h. Objął obszar 233 tysięcy kilometrów kwadratowych. Doprowadził do zalania wielu miast, zniszczenia domów i wielu innych obiektów. Największe szkody spowodował na terenie Nowego Orleanu. Cyklon uformował się w warunkach temperatury powietrza przekraczającej 30 stopni Celsjusza. Prezydent Stanów Zjednoczonych George W. Bush wprowadził w wielu miejscach stan wyjątkowy. Huragan Katrina oprócz USA nawiedził również Wyspy Karaibskie oraz Kubę. Katastrofy naturalne: Gradobicie w Sydney w 1947 roku Katastrofy naturalne i cywilizacyjne są również wywołane przez obfite gradobicia. W wyniku jednego z nich, 1 stycznia 1947 roku, w australijskim mieście Sydney 1000 osób zostało rannych – największa liczba spośród nich to ludzie opalający się na plaży, którzy korzystali w Nowym Roku ze słonecznej pogody. Grad towarzyszył silnej burzy, która wytworzyła się w warunkach dużej wilgotności powietrza (72%) i temperatury niespełna 33 stopni Celsjusza. Średnica gradzin w wielu miejscach przekraczała 8 centymetrów – znacznie więcej niż w przypadku wcześniejszych tego typu katastrof naturalnych. Zdjęcia potwierdzają, że osiągały one wielkość kuli bilardowej, a nawet piłki krykietowej. Największe szkody odnotowano we wschodnich rejonach Sydney. Zniszczone zostały domy, budynki, samochody czy tramwaje. Grad był tak silny, że powodował dziury w dachach aut. Powodował hałas porównywalny do przejazdu kilku pociągów. W wyniku tej katastrofy naturalnej powstały straty materialne szacowane na 3 miliony dolarów. Katastrofy naturalne: Trzęsienie ziemi na Haiti w 2010 roku Najbardziej spektakularna ostatnia katastrofa naturalna na świecie to trzęsienie ziemi, które 12 stycznia 2010 roku zarejestrowano na Haiti. Jego magnituda wyniosła aż 7 stopni w skali Richtera. Główny wstrząs wystąpił o godzinie 16:53, a epicentrum zlokalizowano nieopodal portu Port-au-Prince. Zaobserwowano również wiele silnych wstrząsów wtórnych o magnitudzie powyżej 5 stopni w skali Richtera. Przyczyną tej katastrofy było naturalne naprężenie skorupy ziemi, co spowodowało zderzenie się dwóch płyt litosferycznych – północnoamerykańskiej oraz karaibskiej. W wyniki trzęsienia ziemi na Haiti śmierć poniosło aż 316 tysięcy osób. Kilka milionów osób zostało rannych lub straciło własny dobytek. Wśród ofiar znalazł się jeden Polak. Zniszczone zostały również cenne budynki historyczne, w tym katedra Notre-Dame czy Pałac Prezydencki, a także szpitale, placówki oświatowe, urzędy, porty czy więzienia. Wstrząsy były odczuwalne nie tylko na Haiti, lecz także na terenie takich krajów jak Dominikana, Bahamy oraz Kuba.
Nowa Zelandia przygotowuje się na tsunami. To skutek serii potężnych trzęsień ziemi
Po silnym trzęsieniu ziemi o magnitudzie 8,1, które nawiedziło wybrzeże Nowej Zelandii, dla części kraju zostało wydane ostrzeżenie przed tsunami. To najsilniejsze trzęsienie ziemi na świecie od maja 2019 roku. Według doniesień prasowych niektórym mieszkańcom nakazano ewakuację w obawie o ich bezpieczeństwo.
W tym artykule: Najsilniejsze trzęsienie od dwóch lat Potężne trzęsienie ziemi o magnitudzie 8,1 miało miejsce 5 marca o godzinie 8:28 czasu lokalnego (wieczorem 4 marca czasu polskiego). Wstrząs odnotowano w pobliżu wysp Kermadec, które są częścią Nowej Zelandii i leżą około 800 km na północny-wschód od Wyspy Północnej. Jak podaje Live Science było to trzecie trzęsienie ziemi o sile większej niż 7 w skali Richtera, które nawiedziło ten region w czasie krótszym niż osiem godzin. Władze Nowej Zelandii wezwały mieszkańców obszarów przybrzeżnych kraju do stałego monitorowania aktualnych informacji na temat zagrożenia tsunami. Mieszkańcom regionów szczególnie zagrożonym nakazano ewakuację z powodu ryzyka powodzi. „Zalecenie dotyczące ewakuacji mają wyższy priorytet niż obecne wymagania dotyczące alertu COVID-19. Słuchaj lokalnych władz Obrony Cywilnej i postępuj zgodnie z wszelkimi instrukcjami. Jeśli otrzymasz nakaz ewakuacji, nie pozostawaj w domu” - zaapelowała na Twitterze Narodowa Agencja Zarządzania Kryzysowego. „Aktywność tsunami będzie trwała przez kilka godzin, a zagrożenie należy traktować jako rzeczywiste, dopóki ostrzeżenie nie zostanie anulowane” - dodano w kolejnym komunikacie. View oEmbed on the source website Seria silnych trzęsień ziemi sprawiła, że o o wydaniu ostrzeżenia przed tsunami zdecydowano także na Samoa. Głównie ze względu na ryzyko wahań poziomu morza wzdłuż plaż. Początkowo uważano, że zagrożenie może dotyczyć również Hawajów, jednak później alarm wycofano. View oEmbed on the source website Najsilniejsze trzęsienie od dwóch lat Piątkowe trzęsienie ziemi było najsilniejsze na świecie od maja 2019 r., kiedy to Peru nawiedziło trzęsienie ziemi o natężeniu 8 M. Nowa Zelandia jest obszarem często borykającym się z trzęsieniami ziemi, bowiem leży na skraju granicy między płytą tektoniczną Pacyfiku a płytą tektoniczną Australii. Ta granica o długości 3000 kilometrów rozciąga się od południa wyspy Macquarie do południowego łańcucha wysp Kermadec - podaje US Geological Survey. Tam, gdzie miało miejsce ostatnie trzęsienie ziemi, płyta Pacyfiku zanurza się pod płytą australijską. Ruch ten uwalnia energię w postaci wstrząsów.
Trzęsienie ziemi w Chorwacji. „To jest jak Hiroszima. Połowa miasta nie istnieje”
Co najmniej siedem osób zginęło, a dziesiątki zostało rannych po potężnym trzęsieniu ziemi o magnitudzie 6,4, które nawiedziło środkową Chorwację. 20 tysięcy mieszkańców miasta Petrinja, które najbardziej ucierpiało w kataklizmie, spędziło noc na ulicach i w samochodach w obawie przed kolejnymi wstrząsami. Ekipy ratunkowe przeszukują gruzy.
Trzęsienie ziemi nastąpiło we wtorek tuż po południu czasu lokalnego. Epicentrum wstrząsów znajdowało się 46 kilometrów na południe od Zagrzebia, ale były one odczuwalne w całym regionie. Najpoważniejsze straty poniosły miejscowości Petrinja i Sisak. Według Europejskiego-Śródziemnomorskiego Centrum Sejsmologicznego, na które powołuje się CNN, jest to największe trzęsienie ziemi, które nawiedziło Chorwację w tym roku. Moment wstrząsu został zarejestrowany przez kamerę telewizyjną obecną na konferencji burmistrza Petrinji, Darinko Dumbovica. Dunkovic miał wygłosić komunikat ws. o wiele słabszego trzęsienia ziemi, które miało miejsce w regionie dzień wcześniej. Na nagraniu słychać dudnienie, a obraz zaczyna drgać. Uczestnicy konferencji rozbiegają się, a kamera upada. View oEmbed on the source website Dotychczas potwierdzono informacje o siedmiu ofiarach śmiertelnych, jednak premier Andrej Plenkovic przyznał, że oczekuje się wzrostu tej liczby, bowiem część zaginionych może znajdować się pod gruzami. – W tej chwili nie wiemy dokładnie, ile osób zginęło. Najnowsze informacje podane przed posiedzeniem Rady Ministrów mówiły o siedmiu osobach. Mamy pewne wskazówki, że ta liczba może wzrosnąć, więc czekamy na oficjalny raport policji – powiedział Plenkovic. Według chorwackiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i lokalnych mediów wśród siedmiu zabitych znalazła się 12-letnia dziewczynka z miasta Petrinja, mężczyzna znaleziony w zawalonym kościele we wsi Žažina i pięciu mężczyzn ze wsi Majske Poljane. „Robimy wszystko, co w naszej mocy, aby pomóc obywatelom Petrinji i okolic w tej dramatycznej i tragicznej sytuacji. Niszczycielskie trzęsienie ziemi odebrało ludziom życie, zniszczyło domy. Głęboko współczujemy każdej osobie i każdej rodzinie, która została skrzywdzona” - napisał na Twitterze minister spraw wewnętrznych Davor Bozinovic. W akcji poszukiwawczej biorą udział wszystkie służby, zaangażowano też armię. Do tej pory ratownicy poinformowali m.in. o odnalezieniu starszej kobiety, która spędziła pod gruzami ponad 4 godziny, oraz znalezieniu ojca z synem. Służby wciąż nie tracą nadziei na znalezienie kolejnych żywych pod gruzami. „Wszystko zniszczone” Petrinja, liczące ok. 25 tysięcy mieszkańców, po trzęsieniach było pozbawione bieżącej wody, ogrzewania i prądu. W związku z tym, oraz obawami przed kolejnymi wstrząsami, wielu mieszkańców zdecydowało się spędzić noc w samochodach na ulicy. Burmistrz Dumbovic apelował o natychmiastową pomoc. - Nie mamy elektryczności, wody. Wszystko jest zniszczone. Jesteśmy tu w ciemności, w ruinie, szukamy ludzi – zwracał się do mediów. – Moje miasto zostało całkowicie zniszczone. Zginęło wiele dzieci (...) To jest jak Hiroszima. Połowa miasta już nie istnieje – powiedział Dumbovic. Tymczasowe schronienie dla mieszkańców zapewniło wojsko, stawiając w rejonie baraki i namioty. W części miasta udało się też przywrócić zasilanie elektryczne. View oEmbed on the source website Wciąż pozbawiony dostaw prądu jest miejski szpital. Udostępniane w sieci nagrania z wnętrza placówki pokazują, że lekarze i pielęgniarki pracowali przy świetle latarek i świec, oczekując na ewakuację pacjentów. Ostatecznie udało się ewakuować wszystkich pacjentów szpitala Petrinja, a także 80 proc. przebywających w szpitalu Sisak. Większość chorych przetransportowano do Zagrzebia z pomocą wojska. Do Zagrzebia przewiezieni zostaną także pacjenci z COVID-19 z regionu Sisak-Moslavina. Specjalnie dla nich w centrum pomocy doraźnej przekształcono stołeczną halę sportową. Trzęsienie ziemi było odczuwalne także w Słowenii, Węgrzech, Włoszech i Austrii. Wstrząsy zakłóciły m.in. posiedzenie słoweńskiego parlamentu. Ze względów bezpieczeństwa zamknięto tymczasowo także elektrownie jądrową Krsko w Słowenii. View oEmbed on the source website
7 lat temu przetrwali tsunami. Wracają tam gdzie zastał ich kataklizm [GALERIA]
Argentyński fotograf planował zrobić reportaż o zniszczonym mieście. To, co zobaczył na miejscu sprawiło, że powstał cykl zdjęć o sile i chęci przetrwania.
Siedem lat temu potężne trzęsienie ziemi u wschodnich wybrzeży Japonii spowodowało tsunami, które zniszczyło ogromne połacie ziemi zabijając prawie 16 tysięcy osób. Straty spowodowane kataklizmem ocenia się na około 200 miliardów dolarów. Nie wspominając już o złamanych życiach tych, których domy, miasta i najważniejsze dla nich miejsca pochłonął żywioł. Jednym z miejsc, które najbardziej ucierpiało, jest Otsuchi. To mała rybacka miejscowość na północnowschodnim krańcu wyspy Honsiu. Tsunami zdziesiątkowała populację, a ci co przetrwali musieli uciekać. Kolor pośród sarości Alejandro Chaskielberg przyjechał do Otsuchi w 2012 roku. Argentyńczyk usłyszał o tym miejscu od przyjaciela, który miał tam krewnych. Fotograf z początku planował zrobić tam reportaż dokumentalny, spodziewał się “gór gruzu” poznaczonych czerwonymi flagami, tam gdzie odnajdywano ludzkie ciała. - Zdecydowałem się na zdjęcia czarno-białe – mówi – ponieważ myślałem, że to straszliwie smutne. Poza tymi flagami nie pozostały tam żadne kolory. Wszystko zmieniło się gdy odnazazł zniszczone przez wodę zdjęcia w rodzinnym albumie porzuconym na ulicy. Rozlane przez żywioł kolory zainspirowały go do zmiany koncepcji. Tematem przewodnim stało się tableau i paleta kolorów, którymi namalował obraz zniszczonego miasta i jego mieszkańców. Prosił napotkane osoby by pozowały przy ruinach swoich dawnych domów i miejscach pracy. Z początku zdjęcia były bardzo zróżnicowane, ale z czasem ułożyły się w spójną całość. Fotograf przeprowadził także warsztaty z uczniami w Otsuchi by zyskać ich zaufanie. Dzięki temu jego projekt stał się częścią znacznie większego przedsięwzięcia: odbudowy miasta. Chaskielberg oświetlił swoich modeli światłem ulic, księżyca oraz latarkami, a potem używał długiego czasu naświetlania do czarno-białych zdjęć. Po zeskanowaniu negatywów nałożył na nie kolory korzystając z palety jaką wyznaczył mu znaleziony album. Nowe miasto i nowe wspomnienia Rezultat jest poważny i intymny, jak ocenia autor. Ma do tego także nastrój medytacji. “To próba przywoływania wspomnień, budowania mostu między przeszłością a teraźniejszością. Zdjęcia rodzinne to część naszych wspomnień i naszej tożsamości. Ci ludzie stracili wszystko przez tsunami. To jakiś sposób na pomoc w stworzeniu dla nich nowej pamięci.” Chaskielberg dodaje, że chodzi mu także o pokazanie konretnego podejścia, roli fotografii. - Chciałbym by fotografia pomagała odbudowywać życia – nie tylko w tym przypadku, ale także przy każdej kolejnej wielkiej tragedii. Autor: Jeremy Berlin Zdjęcia: Alejandro Chaskielberg Autor: Jeremy Berlin Zdjęcia: Alejandro Chaskielberg Źródło: National Geographic News
Włochy i Birmę może znów czekać ten sam okrutny los. Wszystko przez uskoki tektoniczne
​24 sierpnia rano dwa duże trzęsienia ziemi wystąpiły w pobliżu dwóch głównych linii uskoku – w regionach o długiej historii niszczycielskich wstrząsów.
W środę w nocy trzęsienie o sile 6,2 w skali Richtera oraz seria mniejszych wstrząsów wtórnych spowodowały śmierć kilkuset ludzi i zawalenie się wielu budynków w środkowych Włoszech. Kilka godzin później i tysiące kilometrów dalej doszło do kolejnego trzęsienia o sile 6,8 w Birmie. Zobacz zdjęcia ze zrujnowanego włoskiego miasta. Włochy położone są blisko linii uskoku pomiędzy płytami litosfery – euroazjatycką i afrykańską. Ten obszar wzdłuż Apeninów jest “tektonicznie i geologicznie skomplikowany”, jak donosi amerykańska agencja naukowo-badawcza USGS (ang. United States Geological Survey). Agencja podaje, że płyta euroazjatycka przesuwa się w stosunku do Afryki w kierunku północnego wschodu w tempie około 24 milimetrów na rok. Podobnie sytuacja ma się w przypadku Birmy, która leży na wschód od Rowu Sundajskiego – kolejnego aktywnego pod względem sejsmicznym miejsca. W kwietniu tego roku kraj nawiedziło trzęsienie o sile 6,9 w skali Richtera, w wyniku którego zginęły 2 osoby, a dziesiątki innych zostało rannych. Trzęsienia ziemi występują, kiedy jedna z płyt pokrywających Ziemię zetknie się z inną płytą – otrze się o nią lub w nią uderzy. Zarówno Włochy jak i Birma położone są w pobliżu miejsc, gdzie płyty się stykają i w obu krajach występowały silne trzęsienia ziemi w przeszłości. Trzęsienia ziemi są nieprzewidywalne. Codziennie występuje tysiące małych wstrząsów wywołujących niewielkie szkody, głównie na terenie obszarów niezaludnionych. Amerykańska agencja USGS cały czas monitoruje te wstrząsy. Choć duże i niszczycielskie trzęsienia zdarzają się rzadko, setki milionów ludzi żyje w strefach sejsmicznych. Największych zniszczeń najnowsze trzęsienie we Włoszech dokonało w małym mieście Amatrice, 140 kilometrów na północny wschód od Rzymu. Burmistrz miasta powiedział, że na skutek wstrząsów, które zaczęły się zaraz po 3:30 rano, zniszczeniu uległa większa część Amatrice. Ostatnie duże trzęsienie ziemi we Włoszech miało miejsce w 2009 roku w oddalonym o 45 kilometrów na południowy wschód od Amatrice mieście L’Alquila. Siła 6,3 stopni w skali Richtera spowodowała śmierć około 300 osób, zniszczyła tysiące domów i wywołała serię osunięć ziemi. Biegnąca wzdłuż Apeninów linia uskoku wywołała wiele poważnych wstrząsów we współczesnych czasach. Trzęsienie z 1908 roku w Messinie, na terenie Sycylii, zabiło ponad 80 tysięcy ludzi i wywołało na włoskim wybrzeżu 12-metrowe tsunami. Bliżej Amatrice, w 1915 roku trzęsienie o sile 6,7 w pobliżu miasta Avezzano spowodowało śmierć 32 tysięcy ludzi. Po raz kolejny region zatrząsnął się w 1997 roku, kiedy seria wstrząsów w odległości około 50 kilometrów od Amatrice zabiła ponad dziesięć osób i spowodowała zawalenie się fresków w Bazylice św. Franciszka w Asyżu. USGS podaje, że to trzęsienie ziemi w Umbrii i Marche było serią wstrząsów, w której wystąpiło 8 wstrząsów o sile ponad 5 w skali Richtera w ciągu dwóch miesięcy. New York Times Magazine doniósł ostatnio, że aktywność sejsmiczna na terenie Włoch może stanowić zagrożenie dla słynnej rzeźby Michała Anioła – Dawida – znajdującej się we Florencji (288 kilometrów od Amatrice), ze względu na słabą konstrukcję kostek posągu. Tekst: Gabe Bullard Źródło: National Geographic News Jak ogląda góry niewidomy alpinista? Jurek Płonka przemierza najwyższe pasma Europy i zdobywa kolejne szczyty. Posłuchaj jego opowieści! View oEmbed on the source website
Trzęsienie ziemi, które nawiedziło Chile nad ranem 27 lutego, było piątym pod względem siły od 1900 roku. Pochłonęło 400 ofiar, wyrządzając znaczne szkody. Jak poinformował urząd prezydenta kraju liczbę rannych, zaginionych lub pozbawionych dachu nad głową ocenia się na 2 miliony.
W mieście Concepcion, położonym najbliżej epicentrum, zanotowano największe straty, ale nawet w stolicy kraju, Santiago, zawaliła się estakada drogi szybkiego ruchu, z której spadały samochody, niczym dziecięce zabawki. Uszkodzone są linie telefoniczne i energetyczne. Około pół miliona domów zostało poważnie uszkodzonych, ale wg. amerykańskich sejsmologów to i tak mało w porównaniu z siłą kataklizmu, a stan taki jest zasługą solidnych standardów budowlanych, obowiązujących w Chile. Według amerykańskiego Instytutu Geofizycznego, epicentrum trzęsienia znajdowało się w odległości 115 km na północny wschód od Concepcion, na głębokości 35 km i miało natężenie 8,8 st. w skali Richtera. Na szczęście wstrząsy wystąpiły na znacznej głębokości, co zmniejszyło tragedię i nie doprowadziło do takich strat w ludziach, jak miało to miejsce na Haiti w styczniu. Władze Chile potwierdziły, że trzęsienie wywołało fale tsunami, które zaatakowały m.in. portowe miasto Talcahuano, na południu kraju. Woda wdarła się na ulice, uszkadzając urządzenia portowe i porywając łodzie rybackie i kontenery. Natomiast tsunami oczekiwane na Hawajach i w Australii nie było już tak niebezpieczne, jak oczekiwano. Jednak Japonia i Rosja ogłosiły stan pogotowia. Tekst: Agnieszka Budo