National Geographic
type: channel
link: https://www.national-geographic.pl
date: 2026-01-16T10:21:09.000Z
update period: hourly
update frequency: 1
update base: 2000-01-01T12:00+00:00
items: Tajemnica słojów Darwina rozwiązana. Co skrywa się w ich wnętrzu?
items: Czy najprostsze wyjaśnienie w nauce zawsze jest prawdziwe? Brzytwa Ockhama w praktyce
items: Charles Darwin – niedoszły lekarz, teolog i uczony, który wydal wojnę dogmatom. Jak opracował teorię ewolucji?
items: National Geographic 9/23
items: Teoria ewolucji od Darwina po współczesność. Jak ewoluowała jedna z najważniejszych koncepcji w nauce?
items: Teoria Darwina nie powstała dzięki żółwiom i ziębom. Kluczowe znaczenie miały skamieniałości i pieczone mięso
items: Lista miejsc, które chcemy odwiedzić. Parki narodowe Ameryki Południowej
items: Raj odnaleziony
items: Wspólnota pięciu palców
items: Współcześni Darwinowie

Tajemnica słojów Darwina rozwiązana. Co skrywa się w ich wnętrzu?
type: item
date: 2026-01-16T10:20:25.000Z
creator: Jonasz Przybył
subject: Nauka
subject: Przyroda
subject: ewolucja
subject: gatunki
subject: karol darwin
subject: muzeum
description: 200-letnie okazy zebrane przez Karola Darwina zostały zbadane po raz pierwszy – i to bez otwierania słojów, w których były przechowywane od czasów jego podróży na HMS Beagle. Jak wreszcie udało się do nich „zajrzeć” i co skrywają? Jak niegdyś konserwowano okazy?
encoded: Naukowcy z Muzeum Historii Naturalnej w Londynie przeprowadzili szczegółową analizę chemiczną 46 historycznych okazów pochodzących z podróży Karola Darwina. Słoje przechowywane są od niemal 200 lat i wreszcie udało się je zbadać bez konieczności naruszania ich konstrukcji. Chodziło o to, by określić skład płynów konserwujących i móc lepiej chronić bezcenne zbiory... Tylko jak to zrobić? Co znajduje się w słojach pozostawionych przez Darwina? Karol Darwin wyruszył w swoją podróż – podczas której zebrał obserwacje kluczowe dla rozwoju teorii ewolucji – w 1831 roku. Na wyprawie towarzyszyli mu także inni przyrodnicy i wszyscy przywieźli z niej mnóstwo zakonserwowanych okazów, wśród których znalazły się ssaki, gady, ryby, meduzy i krewetki. Wciąż znajdują się one w Londynie: w Muzeum Historii Naturalnej. W czym są jednak zanurzone i jak długo pozostaną „w całości”? Tego chcieli dowiedzieć się naukowcy. Nie było jednak mowy o otwieraniu zamkniętych przez niemal 200-lat słojów. To mogłoby prowadzić do utleniania się płynów i zniszczenia okazów. Ta nowa technologia ratuje muzealników Należało wymyślić coś, co pozwoli zbadać zawartość słoja… od zewnątrz. Odpowiedzią okazała się technologia znana jako SORS (z ang. Spatially Offset Raman Spectroscopy), czyli spektroskopia Ramana z przesunięciem przestrzennym. Polega ona na analizie zmian długości fali światła laserowego odbitego od badanej próbki. SORS pozwala na identyfikację składu chemicznego płynów znajdujących się zamkniętych, nieprzezroczystych pojemnikach – takich jak stare słoje muzealne. Metoda ta została została zastosowana po raz pierwszy w historii. Próba zakończyła się sukcesem: okazało się, że naukowcy są w stanie poprawnie określić skład płynu nawet w 80% przypadków, a w kolejnych 15% częściowo go zidentyfikować. SORS pozwala także określić rodzaj szkła lub plastiku, z jakiego wykonano pojemnik, dostarczając cennych informacji o ewolucji metod przechowywania. Według szacunków, na całym świecie w muzeach znajduj…

GettyImages-2175198133-626214a.jpg
width: 5568
height: 3712

Czy najprostsze wyjaśnienie w nauce zawsze jest prawdziwe? Brzytwa Ockhama w praktyce
type: item
date: 2024-03-14T09:31:47.000Z
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: ewolucja
subject: filozofia
subject: karol darwin
subject: mikołaj kopernik
subject: nauka
subject: układ słoneczny
subject: Wolny czas
description: W nauce brzytwa Ockhama nie oznacza, że nowa teoria powinna zastąpić poprzednią tylko dlatego, że jest prostsza lub ma mniej założeń. Dzisiaj niewielu ludzi zadaje sobie trud, by spojrzeć głębiej, poza to, co widać jedynie na pierwszy rzut oka.
encoded: W tym artykule: Brzytwa Ockhama – na przykładzie budowy Układu Słonecznego Teoria ewolucji – złożona, ale prawdziwa Najprostsze rozwiązanie zawsze słuszne? Upraszczanie na co dzień Powiada się, że najprostsze wyjaśnienia są z reguły najlepsze. W końcu, po co nadmiernie komplikować sobie życie? Założenie to nierzadko jest stosowane w życiu codziennym, gdzie, niestety, nie zawsze się sprawdza. Brzytwa Ockhama – na przykładzie budowy Układu Słonecznego Koncepcję, że częściej będą poprawne proste wyjaśnienia niż skomplikowane, znamy pod pojęciem „brzytwy Ockhama” — od angielskiego średniowiecznego mnicha i filozofa Williama z Ockham. Znanym przykładem zastosowania tej zasady w nauce było obalenie opracowanego przez starożytnych Greków geocentrycznego modelu wszechświata, w którym Słońce, Księżyc, planety i gwiazdy krążą wokół znajdującej się w centrum kosmosu Ziemi. Podstawową zasadą tego modelu była atrakcyjna koncepcja, że wszystkie ciała niebieskie poruszają się wokół nas po idealnych koncentrycznych sferach. Obraz ten obowiązywał przez dwa tysiące lat, mimo że z czasem stawał się coraz bardziej kłopotliwy i skomplikowany, kiedy próbowano za jego pomocą wyjaśniać obserwowany ruch planet takich jak Mars, który spowalniał, przyspieszał, a niekiedy nawet się cofał. Aby skorygować ten „wsteczny” ruch, dokręcono do pierwotnych orbit mniejsze kołowe tory planetarne, zwane epicyklami. Dzięki temu model wciąż odpowiadał z dużą dokładnością obserwacjom astronomicznym. W późniejszym okresie doszły kolejne uzupełnienia. Na przykład przesunięcie Ziemi nieco poza centrum, wokół którego krążyły wszystkie pozostałe ciała niebieskie. W XVI wieku ten prowizoryczny model zburzył Mikołaj Kopernik i zastąpił znacznie prostszym i bardziej eleganckim obrazem heliocentrycznym, w którym to Słońce, a nie Ziemia, znajduje się w centrum wszechświata. Oba modele „działały” w tym sensie, że trafnie przewidywały ruchy ciał niebieskich. Teraz wiemy jednak, że poprawny jest tylko jeden z nich: pros…

czy-najprostsze-wyjasnienie-w-nauce-zawsze-jest-prawdziwe-brzytwa-ockhama-w-praktyce-30906ab.jpg
width: 570
height: 480

Charles Darwin – niedoszły lekarz, teolog i uczony, który wydal wojnę dogmatom. Jak opracował teorię ewolucji?
type: item
date: 2023-10-02T07:26:55.000Z
creator: Ewelina Zambrzycka-Kościelnicka
subject: Historia
subject: Ludzie
subject: National Geographic Site
subject: Nauka
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: historia
subject: karol darwin
subject: nauka
subject: naukowcy
description: Charles Darwin przeszedł drogę od religijnego ucznia i niedoszłego kleryka do naukowca, który zakwestionował dogmaty wiary. Otwarcie głosił, że wszystko, co jest na tej Ziemi, jest wynikiem ewolucji. Kim był człowiek, który stworzył podwaliny współczesnych nauk przyrodniczych?
encoded: W tym artykule: Charles Darwin – rodzina Dzieciństwo Darwina Początek studiów wyższych Darwin porzuca medycynę na rzecz teologii Wyprawa na HMS Beagle Darwin staje się gwiazdą nauki Założenie rodziny i wyprowadzka na wieś Przyjaźń z Huxleyem i Spencerem Przełomowa książka o ewolucji Choroba i śmierć Karola Darwina Ojciec Karola Darwina, lekarz Robert Waring Darwin, wątpił, czy z jego syna wyrośnie ktoś przydatny społeczeństwu. Uznawał go za niepoważnego lenia, który skupiał się na zabawach zamiast na chęci dorównania ojcu i starszemu bratu. Charles Darwin – rodzina Było to dla niego tym trudniejsze, że Darwinowie dobrze zapisali się w historii królestwa. Dziadek Karola, Erasmus Darwin, był wolnomyślicielem i lekarzem. W wolnych chwilach parał się, z niezłym skutkiem, poezją. Był również autorem dwutomowego dzieła medycznego „Zoonomia, czyli prawa życia organicznego”. Dotyczyło patologii, psychologii i funkcjonowania ciała ludzkiego. W tym dziele można znaleźć wczesne przemyślenia dotyczące ewolucji. Natomiast Robert Waring Darwin, choć był szanowanym lekarzem, miał przede wszystkim smykałkę do interesów. Inwestując pieniądze ze spadku po matce w mieszkania czynszowe i w infrastrukturę kolejowo-drogową, doprowadził do tego, że rodzina Darwinów mogła być uznawana za naprawdę nieźle sytuowaną. Robert wspierał syna nawet, gdy ten już zarabiał i stawał się rozpoznawalnym badaczem. Przeznaczył na jego utrzymanie 400 funtów rocznie, czyli mniej więcej tyle, ile rocznie zarabiał lekarz pokładowy zatrudniony przez Royal Navy. Dzieciństwo Darwina Karol Robert Darwin (Charles Darwin) urodził się 12 lutego 1809 roku w Shrewsbury w Wielkiej Brytanii, gdzie mieściła się praktyka ojca. Był piątym z sześciorga rodzeństwa. Jego matka – Susannah z domu Wedgwood – zmarła, gdy Karol miał zaledwie osiem lat. Chłopiec od najmłodszych lat przyglądał się praktyce lekarskiej ojca. Żywił ogromny podziw dla jego umiejętności odczytywania wskazówek natury. Niewiele jednak brakowało, a skłonnoś…

charles-darwin-fot-shutterstock-670c779.jpg
width: 1000
height: 803

National Geographic 9/23
type: item
date: 2023-08-23T21:51:25.000Z
creator: Jan Stradowski
subject: Magazyn
subject: National Geographic
subject: badania
subject: Edukacja
subject: ekspedycje
subject: ewolucja
subject: galapagos
subject: historia
subject: karol darwin
subject: natura
description: Jerozolima – Kopuła na Skale – tajemnice świętego miejsca muzułmanów
encoded: „Wychowano mnie w miłości do Jerozolimy. Była ona ziemskimi wrotami do boskiego świata, w którym żydowscy, chrześcijańscy i muzułmańscy prorocy, ludzie z wizją i poczuciem człowieczeństwa, spotykali się – choćby tylko w wyobraźni” – pisał w 2011 r. Sari Nusseibeh, palestyński filozof i rektor Uniwersytetu Al-Quds. Wraz z wrześniowym wydaniem magazynu National Geographic Polska zapraszamy na wspólną podróż do świętego miasta trzech wielkich religii monoteistycznych. Przede wszystkim jednak do Kopuły na Skale, jednego z symboli Jerozolimy, trzeciego najświętszego miejsca muzułmanów. O tym arcydziele architektury opowiada reportaż Andrew Lawlera. Autor nie tylko przybliża w nim historię jednej z najważniejszych budowli w mieście, lecz także przedstawia najnowsze odkrycia badaczy, którzy zyskali bezprecedensowy dostęp do świątyni. Zgodnie z islamską tradycją, ze skały znajdującej się w jej wnętrzu prorok Mahomet wstąpił do nieba. Uważa się też, że jest to miejsce, w którym Bóg stworzył pierwszego człowieka, Adama. Z kolei żydzi utrzymują, że właśnie tam stała ich Druga Świątynia. Do dziś wierni żydowscy modlą się przy Ścianie Płaczu, najbliższym dostępnym miejscu Kopuły na Skale. Struktura Kopuły na Skale na przestrzeni dziejów przetrwała trzęsienia ziemi i rozliczne konflikty, pozostając symbolem dziedzictwa kulturowego i religijnego miasta. Ze względu na swój unikatowy projekt architektoniczny i bogatą historię wywarła wpływ na wiele islamskich budowli na świecie. W tym wydaniu przeczytacie również o niepokonanych cypryśnikach błotnych, jednych z najstarszych drzew rosnących w Ameryce Północnej. Ich słoje stanowią prawdziwe archiwa klimatycznych zapisów notujące poziomy wilgotności z ostatnich 2,5 tys. lat. Ponadto Thomas Peschak na swoich zdjęciach pokaże dziką przyrodę Mozambiku, a wraz z Robertem Draperem wybierzemy się w podróż do surowej Patagonii, by posłuchać ogłuszających odgłosów cielących się lodowców. Dobrej lektury. Łukasz Załuski redaktor naczelny Spis tr…

national-geographic-9-23-098ae11.jpg
width: 2070
height: 3000

Teoria ewolucji od Darwina po współczesność. Jak ewoluowała jedna z najważniejszych koncepcji w nauce?
type: item
date: 2023-02-12T08:09:36.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: biologia
subject: Edukacja
subject: ewolucja
subject: historia
subject: karol darwin
subject: nauka
description: Od samego początku teoria ewolucji budziła wiele kontrowersji. Kolejne dziesięciolecia przyniosły jednak mnóstwo dowodów na jej poparcie.
encoded: W tym artykule: Początki teorii ewolucji Kolejne dowody potwierdzają teorię Nowa wersja teorii ewolucji Teoria ewolucji współcześnie 12 lutego wypada Dzień Darwina. To święto obchodzone w rocznicę urodzin Karola Darwina w wielu krajach. Ma ono na celu popularyzację teorii ewolucji. Z tej okazji przypominamy, jak powstała ta koncepcja i w jaki sposób dowiedziono jej prawdziwości. Początki teorii ewolucji 1831–36 r. Młody Karol Darwin rusza na wyprawę na pokładzie statku „Beagle”. W jej trakcie gromadzi obserwacje i tworzy podwaliny pod przyszłą teorię ewolucji. 1859 r. Pierwsze wydanie „O powstawaniu gatunków” Darwina rozpala dyskusję o groźbie, jaką ta teoria ewolucji stanowi dla religii, moralności i tradycji społecznych. Ok. 1865 r. Grzegorz Mendel, zakonnik z Moraw, wykazuje, że u groszku zwyczajnego istnieją „czynniki dziedziczne” (później nazwane genami), które nie mieszają się ze sobą w kolejnych pokoleniach, lecz dziedziczy się je niezależnie od siebie. Jego badania pozostały nieznane nauce. 1871 r. Publikacja dzieła Darwina „O pochodzeniu człowieka”. Dowodzi w nim, że ludzie ze swoimi wyższymi zdolnościami, jak inteligencja i moralność, mogli powstać drogą doboru naturalnego z małpopodobnych przodków. 1882 r. Śmierć Darwina. Ewolucja jest powszechnie uznawana, ale sprzeciw budzi pogląd o małpich przodkach człowieka. Teza Darwina, że podstawowym mechanizmem zmian ewolucyjnych jest dobór naturalny, jest podawana w wątpliwość. Niektórzy naukowcy twierdzą, że ewolucją kierują siły wewnętrzne. Kolejne dowody potwierdzają teorię Co myśli samica patrząc na ogon pawia? Ta i inne tajemnice zwierzęcej alkowy Dlaczego paw ma wielki i niewygodny ogon, a łoś ogromne poroże? Dlaczego pewien gatunek żaby rechocze, choć przyciąga tym drapieżników? Oczywiście, jakoś trzeba zwrócić uwagę płci prz... 1892 r. August Weismann dochodzi do wniosku, że za dziedziczenie cech odpowiada substancja, z której składają się chromosomy, znajdujące się w jądrze komórki. Nazwał ją plazmą zar…

teoria-ewolucji-od-darwina-po-wspolczesnosc-jak-ewoluowala-jedna-z-najwazniejszych-koncepcji-w-nauce-fot-peter-macdiarmid-getty-images-3950274.jpg
width: 1024
height: 650

Teoria Darwina nie powstała dzięki żółwiom i ziębom. Kluczowe znaczenie miały skamieniałości i pieczone mięso
type: item
date: 2023-02-08T07:31:53.000Z
subject: Historia
subject: National Geographic Site
subject: badania
subject: Edukacja
subject: ekspedycje
subject: ewolucja
subject: galapagos
subject: historia
subject: karol darwin
subject: natura
description: Ewolucjonizm mógłby nie powstać, gdyby nie apetyt Karola Darwina i jego wizyta w Ameryce Południowej. Wyjaśniamy, jak powstawała teoria Darwina.
encoded: W tym artykule: Mity dotyczące teorii Darwina Co Karol Darwin jadł w Argentynie Skamieniałości leniwców i pancerników Kolejne szczątki wymarłych stworzeń Jak powstały dwa gatunki „strusi”? Początki teorii ewolucji Znaczenie obserwacji z Ameryki Kiedy Darwin stał się ewolucjonistą? Przełomowe dzieło „O powstawaniu gatunków” Podróż młodego badacza na pokładzie „Beagle” w latach 1831–36, która zainspirowała słynną teorię, to jeden z najpowszechniej znanych, a zarazem silnie zmitologizowanych epizodów w historii nauki. Według tego mitu Darwin wziął udział w wyprawie jako przyrodnik, odwiedził wyspy Galapagos na Pacyfiku i ujrzał tam wielkie żółwie oraz „zięby Darwina”. Poszczególne gatunki tych tzw. zięb różnią się kształtem dziobów, co wskazuje na to, że mają odmienne jadłospisy. Z kolei żółwie z wielu wysp miały różne kształty pancerzy. Te właśnie dostrzeżone na wyspach Galapagos tropy sprawiły, że Darwin (od razu czy też po jakimś czasie – tu zdania mitotwórców są podzielone) doszedł do wniosku, że różnorodność życia na Ziemi powstała jako organiczny proces dziedziczenia zmian. Czyli, jak to później nazwano, wskutek ewolucji. Mechanizmem stanowiącym podłoże tego procesu jest dobór naturalny. Potem napisał książkę „O powstawaniu gatunków” i przekonał wszystkich (prócz hierarchii Kościoła anglikańskiego), że to prawda. Mity dotyczące teorii Darwina No cóż, uproszczona, wręcz komiksowa wizja podróży na „Beagle” i jej skutków zawiera ziarno prawdy. Lecz poza tym jest myląca, wiele zniekształca i pomija. I tak na przykład Darwin w „ziębach” nie zauważył nic szczególnego, przynajmniej na początku. Bardziej zaciekawiła go inna grupa ptaków zamieszkujących wyspy – przedrzeźniacze. Po powrocie z wyprawy specjalista ornitolog pomógł Darwinowi dostrzec w „ziębach Darwina” coś więcej. Współcześni Darwinowie Dwustulecie urodzin Darwina. Ojciec ewolucji byłby zachwycony, widząc, jak jego teoria wpłynęła na rozwój nauki.Zaledwie na dwa tygodnie przed swoją śmiercią Karol Darwin nap…

teoria-darwina-nie-powstala-dzieki-zolwiom-i-ziebom-kluczowe-znaczenie-mialy-skamienialosci-i-pieczone-mieso-fot-peter-macdiarmid-getty-images-cbb0aea.jpg
width: 1024
height: 683

Lista miejsc, które chcemy odwiedzić. Parki narodowe Ameryki Południowej
type: item
date: 2018-03-01T10:00:00.000Z
creator: redakcjang
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ameryka południowa
subject: argentyna
subject: brazylia
subject: ekwador
subject: galapagos
subject: karol darwin
subject: Lifestyle
subject: ocean spokojny
subject: park narodowy canaima
subject: parki narodowe
subject: peru
subject: Travel
subject: wenezuela
subject: wyspy
description: Parki narodowe Manú, Iguaçu, Galapagos, Canaima
encoded: Zielony raj - PN Manú Park Narodowy Manú jest jednym z najbogatszych na świecie pod względem przyrodniczym. To 1,5 mln ha zielonej masy przeciętej rzeką Manú i rozbrzmiewającej głosami tropikalnych stworzeń. Samych ptaków żyje tu 850 gatunków, zaś ssaków dwie setki. Równie imponujące liczby opisują bogactwo flory. Na jednym hektarze może rosnąć 200 gatunków drzew (dla porównania w całej Polsce, jeśli skrupulatnie policzymy, wyjdzie ok. 40 rodzimych gatunków). Te dane oczywiście stale się zmieniają, bo w parku ciągle są odkrywane nowe gatunki. Gardło diabła - PN Iguaçu Jak czuje się człowiek w Gardzieli Diabła? Wspaniale! Co prawda jest tak głośno, że nie słychać sąsiada, który prosi o zrobienie zdjęcia, a to i tak nie wyjdzie, bo obiektyw natychmiast zostanie ochlapany mikroskopijnymi kropelkami wody. Ale to właśnie tu, w Parku Narodowym Iguaçu, można odczuć całą siłę żywiołu. Wodospady najlepiej podziwiać z pomostów (dostępnych także dla osób na wózkach) wchodzących w sam środek „gardzieli”. A także z łódek pływających na dole. Polecamy zarówno argentyńską, jak i brazylijską część parku. PN Iguaçu gdzie: na granicy Argentyny i Brazylii, 17 km od Paragwaju kiedy: cały rok więcej: www.iguazuargentina.com (Fot. Shutterstock) Wyspy Darwina - PN Galapagos Rozsławione przez Karola Darwina, twórcę teorii ewolucji, dziś przechodzą rewolucję – ekologiczną. Przepisy dotyczące zwiedzania Parku Narodowego Galapagos (także rezerwatu wodnego) są coraz bardziej restrykcyjne. Oczywiście tak jak w innych parkach nie wolno dotykać zwierząt (tyle że czasem same podchodzą lub podpływają do człowieka). Wskazane jest także, by wszędzie poruszać się z przewodnikiem. Wszystko, by przez nieuwagę nie zakłócić delikatnego ekosystemu wysp. Największą atrakcją są podwodne wyprawy, w czasie których można zobaczyć m.in. rekiny młoty. Symbolem parku pozostały jednak żółwie słoniowe oraz legwany. PN Galapagos gdzie: wyspy na Pacyfiku należące do Ekwadoru kiedy: najlepiej od sierpnia do listopada w…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/119fce91d263a0ad1c2b9e3e95470feb3da2f49c-44089e9.jpeg
width: 1024
height: 767

Raj odnaleziony
type: item
date: 2013-05-29T07:27:52.000Z
creator: Mel White
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: australia
subject: fotografia
subject: karol darwin
subject: nowa gwinea
subject: ornitologia
subject: rajskie ptaki
subject: tropiki
description: Dziewięć lat temu dwóch ludzi podjęło się niezwykłej misji. Chcieli jako pierwsi sporządzić dokumentację wszystkich 39 gatunków legendarnych rajskich ptaków. Po 18 wyprawach i wykonaniu blisko 40 tysięcy fotografii zadanie zostało wykonane.
encoded: Na Nowej Gwinei kangury wspinają się na drzewa, a motyle wielkości dużych talerzy śmigają po lesie deszczowym, w którym ssaki składające jaja taplają się w błocie. Żaby mają nosy jak Cyrano de Bergerac, a rzeki są pełne tęczowych ryb. Jednak żaden z cudów nowogwinejskiej przyrody nie zafascynował naukowców tak jak stworzenia, które XIX-wieczny przyrodnik Alfred Russel Wallace nazwał najbardziej niezwykłymi i najpiękniejszymi z pierzastych mieszkańców ziemi. Miał na myśli rajskie ptaki. 39 ich gatunków spotyka się tylko na Nowej Gwinei i kilku pobliskich obszarach. Mimo dziesięcioleci obserwacji i badań nikomu nie udało się zobaczyć ich wszystkich – aż do tej pory. W 2003 r. Edwin Scholes, ornitolog z Uniwersytetu Cornella, oraz Tim Laman, biolog i fotograf, rozpoczęli planowanie misji, której celem było wykonanie dokumentacji wszystkich gatunków rajskich ptaków. Zajęło im to osiem lat i wymagało podjęcia 18 wypraw w jedne z najbardziej egzotycznych obszarów naszej planety. Poprzez zdjęcia, filmy wideo i nagrania dźwiękowe (nie wspominając o staromodnych notatnikach) Scholes i Laman uwiecznili rytuały godowe i działania nieznane wcześniej nauce. Świat przyrody zna niewiele spektakli równie dziwacznych jak zachowania godowe samców z rodziny cudowronkowatych (Paradisaeidae). Eksplozje złotych piór, komiczne tańce, stosiny przypominające anteny robotów, opalizujące kryzy i bufki, kołnierze i wachlarze, a także kolory przyćmiewające wszelkie klejnoty – cała ta ekstrawagancja ma tylko jeden cel: zwrócenie uwagi tylu samic, ilu się da. Rajskie ptaki stanową skrajny przykład opisanej przez Karola Darwina teorii doboru płciowego – samice wybierają samców w oparciu o kilka pociągających cech, zwiększając tym samym szanse, że cechy te będą przekazywane z pokolenia na pokolenie. Na Nowej Gwinei obfitość pożywienia i niewielka liczba drapieżników umożliwiły ptakom rozkwit i wyolbrzymianie ich najbardziej atrakcyjnych cech do stopnia, który nawet pozbawieni polotu naukowcy nazwal…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/9c7e54fd73822381b4e04a8b7fff0bcc4f7f9122-63fe2ed.png
width: 840
height: 1229

Wspólnota pięciu palców
type: item
date: 2012-04-30T05:00:00.000Z
creator: Carl Zimmer
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: karol darwin
subject: Społeczeństwo
description: W ręce umysł spotyka się ze światem. My, ludzie, używamy rąk do rozpalania ognisk i szycia kołder, do pilotowania samolotów, pisania, kopania, wycinania nowotworów i wyciągania królików z kapeluszy. Ludzki mózg, ze swą nieograniczoną kreatywnością, jest być może tym, co czyni nasz gatunek tak wyjątkowym, ale bez rąk wszystkie idee, które obmyślamy, byłyby jedynie bardzo długą listą rzeczy do zrobienia.
encoded: Przyczyną, dla której możemy wykorzystywać nasze ręce do tak wielu czynności, jest ich niezwykła anatomia. Pod skórą dłoni znajduje się wyjątkowe połączenie tkanek. Sam tylko kciuk jest poruszany przez dziewięć różnych mięśni. Jedne są przyczepione do kości w obrębie dłoni, podczas gdy inne sięgają aż do przedramienia. Nadgarstek to ruchome skupisko kości i więzadeł, przetykane naczyniami krwionośnymi oraz nerwami. Te nerwy rozgałęziają się i biegną do czubków wszystkich palców. Ręka może wytwarzać zarówno minimalne, jak i ogromne siły. Zegarmistrz za pomocą swoich rąk umieszcza pod mikroskopem, we właściwym miejscu, sprężynkę zegarka, a baseballowy miotacz, korzystając z tej samej anatomii, może cisnąć piłeczkę z prędkością 160 km/godz. Ręka jest tak niezwykła, że wielki szkocki chirurg, sir Charles Bell, poświęcił jej w 1833 r. całą książkę – The Hand: Its Mechanism and Vital Endowments, as Evincing Design (Ręka, jej mechanizm i podstawowe możliwości jako dowód projektu). W tym czasie zaczynał szerzyć się pogląd, że życie powstało na drodze ewolucji, jednak Bell uważał, iż wystarczy uważnie przyjrzeć się ludzkiej dłoni, aby odrzucić takie bzdury. Stanowi ona ostateczny i najlepszy dowód zasady celowości, która świadczy o projekcie powstałym w trakcie stworzenia – pisał. Argument Bella ma tylko jedną słabą stronę – nie wyjaśnia, dlaczego inne gatunki też mają dłonie. Nikt nie będzie kwestionował faktu, że pięć palców kończących ramię orangutana to właśnie dłoń. Inne przypadki wymagają nieco dokładniejszego zbadania. Skrzydła nietoperza wyglądają jak płaty skóry, ale pod tą skórą nietoperz ma te same pięć palców co orangutan lub człowiek. A także nadgarstek, złożony z tej samej grupy kości połączonych z długimi kośćmi ramienia. Kiedy Karol Darwin pisał swoje dzieło O powstawaniu gatunków, wspomniał o tej osobliwej zbieżności. Cóż może być dziwniejszego – pytał – nad to, że wykształcona do chwytania ręka człowieka, grzebiąca kończyna kreta, noga konia, płetwa morświn…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/05b55ab50f4f31a06e4547aea9a456145a9382bd-8bcd1fe.jpeg
width: 615
height: 345

Współcześni Darwinowie
type: item
date: 2009-04-06T07:26:15.000Z
creator: Matt Ridley
subject: Kierunki
subject: Traveler
subject: Traveler Site
subject: ewolucja
subject: galapagos
subject: karol darwin
subject: natura
subject: nauka
subject: zwierzęta
description: Dwustulecie urodzin Darwina. Ojciec ewolucji byłby zachwycony, widząc, jak jego teoria wpłynęła na rozwój nauki.Zaledwie na dwa tygodnie przed swoją śmiercią Karol Darwin napisał krótki referat na temat maleńkiego małża przyczepionego do nogi wodnego chrząszcza znalezionego w pewnej sadzawce w angielskim regionie Midlands.
encoded: To była jego ostatnia publikacja. Człowiekiem, który przysłał mu owego chrząszcza, był niejaki Walter Drawbridge Crick, młody szewc i przyrodnik amator. Ten szewc ożenił się w końcu i miał syna o imieniu Harry, który z kolei miał syna imieniem Francis. W 1953 r. Francis Crick wraz z Jamesem Watsonem, młodym Amerykaninem, mieli dokonać odkrycia, które doprowadziło do tryumfalnego potwierdzenia prawie wszystkiego, co Darwin wywnioskował na temat ewolucji. Źródłem tego potwierdzenia nie były skamieniałości ani okazy żywych stworzeń, ani też drobiazgowa analiza ich narządów. Była nim księga. Watson i Crick stwierdzili, że każdy organizm skrywa w komórkach chemiczny szyfr swojego powstania, tekst zapisany językiem wspólnym dla każdej postaci życia – prostym, czteroliterowym kodem DNA. Wszystkie istoty organiczne, jakie kiedykolwiek żyły na tej ziemi, pochodzą od jakiejś wspólnej formy wyjściowej – napisał Darwin. Prawdę mówiąc, zgadywał. Aby zrozumieć historię ewolucji – zarówno jej przebieg, jak i mechanizm – współcześni Darwinowie nie muszą zgadywać. Zaglądają do genetycznej księgi. Weźmy np. słynne zięby z Galapagos. Darwin widział, że ich dzioby mają zróżnicowany kształt – jedne były szerokie i głębokie, inne wydłużone, jeszcze inne małe i krótkie. Uczony wysnuł nieco spóźniony wniosek, że pomimo tych różnic wszystkie zięby z Galapagos są bliskimi kuzynkami. Gdy widzi się to stopniowanie i różnorodność w budowie jednej małej i ściśle spokrewnionej grupy ptaków – napisał w Podróży na okręcie »Beagle« – można by rzeczywiście wyobrazić sobie, że przy początkowym ubóstwie ptaków na tym archipelagu jeden gatunek został wybrany i zmieniony dla różnych celów. To także były natchnione domysły. Ale analizując bliskie podobieństwo ich kodów genetycznych, dzisiejsi badacze potwierdzają, że zięby z Galapagos faktycznie pochodzą od pojedynczego gatunku (ptaka, którego najbliższym żyjącym krewnym jest ziarnojadek szary). DNA nie tylko potwierdza prawdziwość ewolucji, ale także uka…

https://images.immediate.co.uk/production/volatile/sites/63/2024/08/ed40f9296c9496d4544c6438e950f535de31c2f5-0207a5a.jpeg
width: 481
height: 475