Na ratunek żabom! Wyjątkowa akcja w Karkonoszach ma pomóc mieszkańcom tamtejszych lasów
Rusza coroczna akcja „ŻABA!” w Karkonoskim Parku Narodowym. Inicjatywa ma na celu ułatwienie wędrówki płazów do ich miejsc rozrodu. Władze parku narodowego poszukują wolontariuszy, którzy mogliby pomóc w transportowaniu żabich mieszkańców tamtejszych lasów.
Nadejście wiosny to nie tylko ważny moment dla spragnionych słońca ludzi, którzy ochoczo uskuteczniają wtedy spacery na łonie natury. Często niestety zapominamy, że wraz z końcem zimy do życia wraca wiele innych gatunków zwierząt, z którymi dzielimy naszą planetę. Aby pomóc płazom takim jak żaby, ropuchy i traszki, władze Karkonoskiego Parku Narodowego ogłaszają akcję „ŻABA!”, której celem jest wsparcie tych zwierząt w dotarciu do miejsc rozrodu. Na drodze tych niewielkich stworzeń stoją bowiem asfaltowe jezdnie, przez które wiele płazów nie dociera do upragnionego celu. Pomoc w przejściu przez jezdnie Akcje wolontariuszy skupiają się w dwóch miejscach: w Sobieszowie i Michałowicach. Tamtejsze jezdnie blokują płazom swobodne przejście do zbiorników wodnych, w których zwierzęta mogłyby złożyć skrzek. Niestety, śmiercionośne pojazdy, które każdego dnia poruszają się po asfaltowych ulicach, zabijają rocznie wiele – podążających do miejsca rozrodu – żab. Jak tłumaczą władze Karkonoskiego Parku Narodowego, który stoi za akcją „ŻABA!”, płazy są jedną z najbardziej zagrożonych grup zwierząt w Europie. Ich populacja spada m.in. przez ruch samochodowy, zmiany klimatu i utratę siedlisk. KPN podkreśla, że „każda przeniesiona żaba to realne wsparcie dla lokalnego ekosystemu”. Przenosząc żaby, traszki czy ropuchy, dbamy o bioróżnorodność tak kluczową w zachowaniu równowagi w przyrodzie. W służbie płazom Karkonoski Park Narodowy ogłosił nabór wolontariuszy chętnych wziąć udział w tegorocznej akcji „ŻABA!”. Pomoc płazom w przejściu przez jezdnie to jednak wymagające, aczkolwiek szlachetne zadanie, z którego płynąca satysfakcja jest – jak mówi KPN – „większa niż po obejrzeniu całego sezonu serialu w jeden weekend”. Praca rozpoczyna się rankiem lub wieczorem. Wolontariusze zakładają kamizelki odblaskowe, biorą wiaderka i ruszają na asfaltową drogę. Tam szukają chcących przejść na drugą stronę płazów i pomagają im, transportując zwierzęta bliżej zbiorników wodnych. Praca odbywa się w ciągu dnia i nocy, gdyż płazy o każdej porze próbują powędrować do miejsc rozrodu. Kto może zostać wolontariuszem? Wolontariuszem może tak naprawdę zostać każdy, kto chce spędzić czas na łonie natury i pomóc przyrodzie we wsparciu lokalnego ekosystemu. Władze KPN poszukują osób pełnoletnich, wyposażonych w czołówkę i dobre nastawienie. Nie potrzeba doświadczenia ani żadnych specjalnych umiejętności – organizatorzy akcji nauczą wolontariuszy wszystkiego na miejscu. Chętni powinni zgłosić się na wskazany adres mailowy: wolontariat@kpnmab.pl lub zadzwonić pod numer: 724 230 431. Los płazów w Polsce Według wyników badań z 2024 roku, opublikowanych w czasopiśmie naukowym „Nature”, światowa populacja płazów znajduje się w poważnym kryzysie. Spośród ponad 8000 gatunków tych zwierząt aż 40,7% jest zagrożonych wyginięciem. Sytuacja ta ma miejsce również w Polsce, gdzie możemy zaobserwować znaczący spadek liczby tych niewielkich zwierząt. Według badań biologa Macieja Pabijana w ciągu ostatnich 50 lat żabia populacja w lasach pod Krakowem zmniejszyła się czterokrotnie. W okolicach Poznania gromady, które liczyły po setki czy tysiące osobników, obecnie nie przekraczają nawet kilkudziesięciu sztuk. Zmiany klimatu znacząco utrudniają życie tym mieszkańcom naszego kraju. Dlatego też istotne jest, aby nie mnożyć zagrożeń, które mogłyby wpłynąć na populację płazów. Działania chroniące te zwierzęta przed szkodliwą działalnością człowieka zdecydowanie – przynajmniej w wymiarze lokalnym – mogą pomóc żabom, ropuchom czy traszkom w przetrwaniu. Źródła: Karkonoski Park Narodowy, Nauka o Klimacie Nasz autor Olaf Kardaszewski Absolwent Instytutu Stosowanych Nauk Społecznych na Uniwersytecie Warszawskim. Obecnie student magisterskiego kierunku Studiów Miejskich na tej samej uczelni. Interesuje się społecznymi i kulturowymi aspektami zmieniającego się świata, o czym chętnie pisze w swoich pracach. Współprowadzący projekt „Podziemna Warszawa” w National Geographic Polska. Uwielbia podróże, w trakcie których zawsze stara się obejrzeć mecz lokalnej drużyny piłkarskiej.
Odkryj niezwykłe oblicze Karkonoskiego Parku Narodowego
Karkonoski Park Narodowy zachwyca nie tylko turystów, ale i naukowców – od alpejskich muraw po subarktyczne torfowiska i dzikie zwierzęta, które powracają dzięki skutecznej ochronie gatunkowej. Dzięki zróżnicowanym piętrom roślinnym oraz wyjątkowym formom geologicznym park stanowi naturalne laboratorium dla badaczy. Jego malownicze szlaki, wodospady i jeziora polodowcowe przyciągają także pasjonatów przyrody, którzy chcą zobaczyć unikatowe krajobrazy Sudetów.
Spis treści: Powstanie i rozwój Karkonoskiego Parku Narodowego Zwierzęta Karkonoskiego Parku Narodowego Piętra roślinne i gatunki chronione Turystyka na obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy położony jest w województwie dolnośląskim przy granicy z Czechami, obejmuje obecnie powierzchnię 5 951,42 ha, a jego otulina zajmuje dodatkowe 13 093 ha. Tereny te od dawna przyciągały uwagę naukowców i miłośników przyrody ze względu na wyjątkowe walory geologiczne, ukształtowanie terenu oraz bogactwo flory i fauny. Już w 1910 roku w Karkonoszach powołano stanowisko komisarza ochrony przyrody. Kolejnym krokiem milowym było utworzenie straży górskiej w 1927 r., której głównym zadaniem była ochrona tych cennych przyrodniczo terenów. Pierwsze rezerwaty powstały w 1933 roku i obejmowały kotły polodowcowe oraz liczne pomniki przyrody. Powstanie i rozwój Karkonoskiego Parku Narodowego Formalne powstanie Karkonoskiego Parku Narodowego nastąpiło 16 stycznia 1959 roku na mocy rozporządzenia Rady Ministrów, obejmując pierwotnie 5510 ha. Granice parku i zasady jego ochrony zostały szczegółowo określone w zarządzeniu Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 2 marca 1959 roku. Od tego czasu powierzchnia parku była stopniowo powiększana – w 1996 r. o 68 ha, a w 2016 r. o kolejne 371 ha, co pozwoliło objąć ten wyjątkowy ekosystem jeszcze lepszą ochroną. Znaczenie Karkonoskiego Parku Narodowego zostało dodatkowo podkreślone w 1992 roku, kiedy wraz z czeskim Krkonošským národním parkiem został włączony do przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO Karkonosze/Krkonoše, obejmującego ponad 60 tys. ha. W 2010 roku obszar parku wraz z otuliną uzyskał status Geoparku Krajowego, co potwierdziło jego wyjątkowe wartości i edukacyjne znaczenie dla regionu. Dzięki tym działaniom Karkonoski Park Narodowy stał się jednym z najważniejszych obszarów chronionych w Polsce, łącząc ochronę przyrody z edukacją ekologiczną i badaniami naukowymi. Zobacz też: Śnieżka z dziurą na wylot? Kontrowersyjny plan tunelu pod górą. Zwierzęta Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy to obszar o wyjątkowej różnorodności gatunkowej, wynikającej z połączenia zróżnicowanego klimatu, mozaikowej rzeźby terenu oraz odmiennych pięter roślinnych. W parku występuje około 60 gatunków ssaków, w tym bóbr, sarna , lis oraz aż 16 gatunków nietoperzy. Ciekawostką jest obecność muflona, który został introdukowany z Korsyki na początku XX wieku i od tego czasu zamieszkuje karkonoskie lasy. Historia dużych drapieżników w Karkonoszach jest złożona. Wilki i rysie zostały wytępione przez człowieka, a ich powrót nastąpił dopiero w XXI wieku. Rysie ponownie pojawiły się w 2006 roku, choć ich liczebność była niewielka i od 2018 roku nie obserwuje się ich regularnie. Wilki natomiast, początkowo pojedyncze, zaczęły pojawiać się od 2014 roku, a w ostatnich latach rozmnażają się ponownie w tym rejonie. Ptactwo Karkonoszy jest równie bogate, obejmuje łącznie około 200 gatunków lęgowych i przelotnych. Do najciekawszych należą włochatka, sóweczka, cietrzew, głuszec, drozd obrożny oraz płochacz halny. Obecna fauna Karkonoszy jest efektem działań ochronnych, rewitalizacji siedlisk oraz naturalnej sukcesji lasów. Dzięki temu park pozwala obserwować zarówno gatunki borealne, relikty glacjalne, jak i zwierzęta powracające po długim okresie nieobecności, tworząc unikatowy ekosystem Sudetów. Piętra roślinne i gatunki chronione Karkonoski Park Narodowy charakteryzuje się wyraźnie zróżnicowaną strukturą roślinną, wynikającą ze zmieniającego się wraz z wysokością klimatu oraz różnorodnych warunków siedliskowych. Roślinność gór układa się w klasyczne piętra, typowe dla wszystkich masywów górskich, choć w Karkonoszach ich układ przyjmuje unikatowe formy. Najniższe partie, czyli pogórze, obejmują obszary do około 500 m n.p.m., gdzie dominują pola, łąki oraz fragmenty lasów liściastych. Na uwagę zasługują zachowane u podnóża góry Chojnik grądy i reliktowe subatlantyckie bory sosnowe. Wyższe partie, czyli regiel dolny (500–1000 m n.p.m.) porasta w większości świerczynowa monokultura, choć zachowały się także fragmenty pierwotnych buczyn sudeckich oraz polany o dużej wartości przyrodniczej. Piętro regla górnego (1000–1250 m n.p.m.) zajmują górnoreglowe świerczyny sudeckie, w runie których występują gatunki chronione, takie jak np. paproć podrzeń żebrowiec czy przytulia hercyńska. W piętrze subalpejskim (1250–1450 m n.p.m.) dominują zarośla kosodrzewiny, często z domieszką jarząbu pospolitego i wierzby śląskiej, a w kotłach polodowcowych rozwijają się wyjątkowe ziołorośla i traworośla z wieloma gatunkami endemicznymi, np. modrzykiem górskim czy tojadem sudeckim. Najwyższe piętro alpejskie (powyżej 1450 m n.p.m.) obejmuje fragmentaryczne murawy halne i piargi granitowe. Wyjątkową wartość ma Żyła Bazaltowa w Małym Śnieżnym Kotle, będąca unikatowym siedliskiem licznych reliktów epoki lodowej oraz endemitów (np. skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski – jego wizerunek znajduje się w logo Karkonoskiego Parku Narodowego – jastrzębce czy przytulia sudecka), których obecność nadaje Karkonoszom niepowtarzalny charakter przyrodniczy. Dzięki takiej mozaice siedlisk park umożliwia obserwację roślin rzadkich, chronionych i zagrożonych wyginięciem, czyniąc go jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Sudetów. Turystyka na obszarze Karkonoskiego Parku Narodowego Karkonoski Park Narodowy oferuje turystom niezwykle zróżnicowane możliwości spędzania czasu, zarówno latem, jak i zimą. Park dysponuje siecią 112 km szlaków pieszych, a część z nich została udostępniona również rowerzystom, przy czym wstęp na jego teren jest płatny. Zimą turyści mogą korzystać z 17 km nartostrad i dziesięciu wyciągów narciarskich. W wyższe partie Karkonoszy prowadzą dwie kolejki linowe – „Szrenica” i „Kopa” – umożliwiając szybki dostęp do wierzchołków. Szczyt Szrenicy (1362 m n.p.m.) stanowi jeden z głównych punktów widokowych w Karkonoszach. Położony powyżej górnej granicy lasu wierzchołek oferuje panoramy, które zachwycają turystów o każdej porze roku. Znajduje się tu również historyczne schronisko oraz Karkonoska Stacja Meteorologiczna – jedyna w Sudetach stacja w piętrze subalpejskim, służąca badaniom i celom dydaktycznym. Park obfituje w naturalne atrakcje. Niewątpliwie można do nich zaliczyć wodospady Kamieńczyka i Szklarki, które przyciągają zarówno miłośników fotografii, jak i wędrówek krajobrazowych. Równie fascynujące są Śnieżne Kotły, Czarny Kocioł Jagniątkowski i torfowisko Úpy, będące reliktem subarktycznej tundry. Miłośnicy pieszych wędrówek mogą przemierzyć Ścieżkę nad Reglami, czyli niemal 30-kilometrowy szlak przebiegający przez kotły polodowcowe i granicę dwóch pięter roślinnych: regla górnego i piętra subalpejskiego. Obszar KPN kryje także liczne jeziora polodowcowe, w tym Mały Staw z malowniczo położonym schroniskiem Samotnia. Ciekawostką są też unikatowe formacje skalne, takie jak Pielgrzymy, Końskie Łby i Trzy Świnki. Śnieżka, najwyższy szczyt Karkonoszy i Sudetów, stanowi punkt centralny parkowych wędrówek, oferując możliwość obserwacji rzadkich zjawisk meteorologicznych i podziwiania alpejskiej roślinności w specyficznym klimacie wysokogórskim. Dzięki różnorodności krajobrazów, bogactwu przyrodniczemu i dobrze rozwiniętej infrastrukturze turystycznej, Karkonoski Park Narodowy pozostaje jednym z najchętniej odwiedzanych i najlepiej przystosowanych do rekreacji terenów chronionych w Polsce. Nasza autorka Marzena Wardyn-Kobus Autorka tekstów z pogranicza przyrody, kultury i podróży. W serwisie tworzy artykuły popularnonaukowe o otaczającym nas świecie, łącząc rzetelną wiedzę z przystępnym językiem i dbałością o szczegóły. Socjolożka z wykształcenia, od ponad dekady związana z marketingiem internetowym. Zawodowo od lat zgłębia tajniki SEO oraz storytellingu opartego na rzetelnych źródłach. Pisze, by zachęcać innych do uważnego kontaktu z przyrodą – nawet tą najbliższą, tuż za domem. Kaszubka mieszkająca na Kujawach, zakochana w górskich szlakach i leśnych bezdrożach. Jej przydomowy ogródek to strefa zrównoważonego eksperymentowania – dąży do tego, by uprawiać rośliny ekologicznie, z szacunkiem dla natury. Wolne chwile spędza z książką, wędrując po lesie lub tworząc makramy.
Zamek Chojnik to jedna z największych atrakcji Karkonoszy. Skrywa mroczne sekrety
Zamek Chojnik to malownicza twierdza w sąsiedztwie złowrogiej Piekielnej Doliny. Jego klasyczny kształt przywodzi na myśl baśniowe zamki. Jednak twierdza skrywa mroczne sekrety. Na jej temat spisano krwawe legendy. Przedstawiamy historię tego niezwykłego miejsca w Karkonoszach. Warto je odwiedzić.
Spis treści: Historia Zamku Chojnik Zamek Chojnik. Kiedy i za ile zwiedzać? Ciekawostki na temat Zamku Chojnik Zamek Chojnik i legendy na jego temat Zamek Chojnik jest co prawda ruiną, ale całkiem dobrze zachowaną. Został częściowo zrekonstruowany. Niemal w całości zachowała się linia zewnętrznych murów obwodowych. Zamek Chojnik znajduje się w dzielnicy Sobieszów w Jeleniej Górze. Historia Zamku Chojnik Tak jak w przypadku wielu zamków, początki Zamku Chojnik zlokalizowanego na Dolnym Śląsku nikną w mroku przeszłości. Prawdopodobnie już w IX lub X wieku jakiś rodzaj założenia obronnego na szczycie góry Chojnik (627 m n.p.m.) wzniosło zachodniosłowiańskie plemię Bobrzan. Jednak pierwsze wzmianki pisane na jego temat pochodzą dopiero z bardziej dojrzałego okresu średniowiecza, bo z roku 1364. Historycy przypuszczają, że pierwsze zabudowana w XIV wieku powstały z inicjatywy księcia świdnickiego Bolka II Małego w latach 1353–64. Wówczas powstał górny zamek, w najwyższej części wzgórza. W drugiej połowie XIV wieku zamek stał się własnością rycerza Gotsche Schoffa II. Jego potomkowie rozbudowali go w 1 poł. XV w. o przedbramie i tzw. zamek dolny z zabudową wokół trójkątnego dziedzińca. Drugi pierścień wałów pojawił się w około 1530 roku. Dzięki temu twierdza uzyskała lepsze walory obronne. Zapewne wówczas drewniana zabudowa mieszkalna i gospodarcza wewnątrz zamku dolnego została zastąpiona murowaną. Dosyć szybko, bo już w drugiej połowie XVII w. zamek utracił znaczenie militarne. Wówczas przybywali do niego kuracjusze odwiedzający pobliskie uzdrowisko w Cieplicach. Od pierwszej połowy XIX wieku w murach zamkowych funkcjonowała gospoda dla strudzonych wspinaczką turystów. Przebudowy miały miejsce w czasie całej historii istnienia obiektu. Na przykład w 1860 r. przebudowano w stylu neogotyckim wnętrze bastei. Zaadaptowano j na schronisko oraz muzeum. Konserwacja i odbudowa miała miejsce wielokrotnie w minionym wieku. Zrekonstruowano część drewnianego ganku prowadzącego na wieżę. Zamek Chojnik. Kiedy i za ile zwiedzać? Zamek Chojnik jest dostępny dla zwiedzających. Od stycznia do marca jest otwarty w godzinach 10.00–16.00, od kwietnia do czerwca od godziny 10.00 do 17.00, od lipca do sierpnia od 9.00 do 17.00. We wrześniu i w październiku do zamku można wejść od godziny 10.00 do 17.00, a w listopadzie i grudniu – od godziny 10.00 do 16.00. Warto upewnić się, czy godziny nie uległy zmianie na oficjalnej stronie internetowej zamku. Ostatnie wejście możliwe jest na pół godziny przed zamknięciem. Wejście na zamek jest biletowane. Bilet normalny kosztuje 15 zł, ulgowy – 8 zł. Zamek Chojnik położony jest na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego, co wiąże się z opłatą za wejście na jego teren. Opłata jednodniowa indywidualna wynosi 10 zł, a ulgowa 5 zł. Na zamek prowadzi kilka szlaków. Najbardziej uczęszczane są szlaki czarny (trudniejszy) i czerwony (łatwiejszy), które wiodą spod parkingu przy ul. Zamkowej w Sobieszowie. Marsz zajmuje ok. 30–45 minut. Ciekawostki na temat Zamku Chojnik Zamku Chojnik nigdy nie zdobyto, co świadczy o niezwykłych walorach obronnych twierdzy. Większość legend dotyczących zamku jest w jakiś sposób związana z Piekielną Doliną. 31 sierpnia 1675 roku Zamek Chojnik spłonął od uderzenia pioruna. Od tego momentu twierdza stała się malowniczą ruiną. W schronisku na terenie zamku nocował w 1956 roku ksiądz Karol Wojtyła (późniejszy papież Jan Paweł II). Był wówczas na wycieczce rowerowej ze studentami. Zamek Chojnik inspirował literatów. Na przykład w husyckiej trylogii Andrzeja Sapkowskiego była to siedziba rodu Schaffów. W sezonie letnim na zamku mają miejsce pokazy rzemiosła i walk sprzed lat. Na zamku od 1993 r. działa Bractwo Rycerskie Zamku Chojnik. Na Zamek Chojnik prowadzi ścieżka przyrodnicza z przystankami wyjaśniającymi zagadnienia środowiskowe. Zamek Chojnik i legendy na jego temat Legenda o Kunegundzie Kunegunda była okrutną i piękną córką kasztelana, zamieszkującą Zamek Chojnik. Szybko została osierocona, bo jej ojciec przyjął szaleńczy zakład – że objedzie konno zamkowe mury. Poniósł klęskę. Runął w przepaść Piekielnej Doliny. Kunegunda poprzysięgła, że poślubi śmiałka, któremu uda się konno objechać zamkowe mury. A że była atrakcyjna a zamek niezgorszy, wyzwania podjęło się wielu rycerzy. Wszyscy bez wyjątku skończyli marnie, spadając i roztrzaskując się w drobny mak w czeluści Piekielnej Doliny. Po wielu latach, gdy uroda kasztelanki nieco przygasła, a zamek zyskał złą sławę, pojawił się na nim przystojny młodzian. Kunegunda zachęcała go, by nie objeżdżał murów konno, ale od razu ją poślubił. Ten jednak nie baczył na jej błagania i podjął się karkołomnego wyzwana. I odniósł sukces! Gdy podjechał do zachwyconej kasztelanki, rzucił w nią swoją rękawicą i powiedział, że w ten sposób chciał pomścić śmierć licznych śmiałków, których zabiła pycha i duma Kunegundy. Następnie rycerz opuścił zamek. Kobieta urażona tym wydarzeniem rzuciła się w przepaść. Chociaż według innej wersji legendy resztę życia spędziła w klasztorze. Według jeszcze innej – rycerze okazał się być diabłem i porwał ją do piekła. Legenda o bohaterskiej obronie i tatarskich duchach W 1241 roku Tatarzy zostali pokonani w Bitwie pod Legnicą. Gdy wracali do swojego matecznika na wschodzie, postanowili ograbić Zamek Chojnik. Twierdzy bronił Baltazar Szafranek wraz ze swoją drużyną i ze strwożoną lokalną ludnością, która uciekła z pobliskich osad. Ówczesna twierdza nie była murowana. Zdawało się, że najeźdźcy ją zdobędą. Jednak zaciekłość obrońców przeważyła. Tatarzy odstąpili od oblężenia. Trupów najeźdźców było jednak sporo. Baltazar postanowił wyrzucać je z południowej ściany urwiska w przepaść ku dolinie. Nazwano ją ponoć wówczas piekielną i ta nazwa pozostała po dziś dzień. Przez kolejne stulecia dobiegać miały z niej odgłosy bitwy i jęki umierających wojów. Legenda o nieszczęśliwej miłości pazia Z okazji przybycia na Zamek Chojnik księcia i jego małżonki odbywały się turniej i uczty. Zwycięzców nagradzano. W pewnym momencie książę ogłosił nietypowy konkurs. Kto po zewnętrznej stronie baszty wejdzie na nią, będzie mógł wznieść winem toast na zdrowie księżnej, a puchar w nagrodę otrzyma z rąk księżniczki. Śmiałków było sporo, ale nikomu się to nie udało. Gdy już zabrakło chętnych zgłosił się paź Chyła. Be problemu, niczym zwinny alpinista wspiął się na wieżę. Wówczas zawołał, że kocha księżną i skrywał to uczucie długo. Po wypiciu wina ze złotego pucharu, który otrzymał z rąk swej miłości rzucił się w przepaść, ku Piekielnej Dolinie. Źródła: Oficjalna strona Jeleniej Góry Narodowy Instytut Dziedzictwa Oficjalna strona Zamku Chojnik Nasz autor Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
Najwyższy szczyt Karkonoszy od setek lat cieszy się popularnością wśród turystów. Jak go zdobyć?
Najwyższy szczyt Karkonoszy jest najbardziej charakterystycznym symbolem Karpacza. Górujący nad miastem grzbiet, wyznaczający fragment polsko-czeskiej granicy, jest zaliczany do Korony Gór Polski i Korony Europy. W Polsce plasuje się dopiero na 74. pozycji na liście najwyższych gór, ale w Republice Czeskiej nie ma wyższego wierzchołka. Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Jak go zdobyć? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.
W tym artykule: Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Karkonoszy? Informacje o najwyższym szczycie Karkonoszy Historia wejść na Śnieżkę Jak wejść na najwyższy szczyt Karkonoszy? Atrakcje najwyższego szczytu Karkonoszy Karkonosze, pasmo położone w centralnej części Sudetów Zachodnich, są częstym celem turystycznych wojaży. Nie jest to specjalnie zaskakujące. Mnogość atrakcji, górskich szlaków i szczytów do zdobycia czynie je wyjątkowo atrakcyjnym miejscem. Szczególnie wart uwagi jest najwyższy szczyt Karkonoszy. Który wierzchołek dzierży to miano? Jaki jest najwyższy szczyt Karkonoszy? Najwyższym szczytem Karkonoszy jest Śnieżka. Osiąga wysokość 1603,3 m n.p.m. Dość często można spotkać się z informacją, że faktyczna wysokość góry to 1602 m n.p.m. W tym miejscu warto jednak podkreślić, że ta wartość nie odnosi się do samego wierzchołka, a do jednego z punktów osnowy geodezyjnej, który jest zlokalizowany w obrębie kopuły szczytowej. Śnieżka jest najwyższym szczytem w łańcuchu Sudetów, najwyższą górą Dolnego Śląska i najwyższym wierzchołkiem w Czechach. Wypada także wspomnieć, że mówimy tu o najwyższym szczycie Polski i Czech. Wszystkie tatrzańskie wierzchołki o wybitności przekraczającej 300 m są zlokalizowane po stronie słowackiej. Zatem, Śnieżka, której minimalna deniwelacja względna wynosi 1203 m, wiedzie prym w tej kategorii. Gdzie znajduje się najwyższy szczyt Karkonoszy? Wierzchołek wyraźnie górujący nad sąsiadującymi z nim szczytami wznosi się nad Kotliną Jeleniogórską, na polski-czeskim pograniczu. Po stronie polskiej znajduje się na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego (podobnie jak po stronie czeskiej, gdzie obszar ten nosi nazwę Krkonošský národní park) i administracyjnie należy do Karpacza. Śnieżka jest położona w zachodniej części Czarnego Grzbietu. Od Równi pod Śnieżką po stronie zachodniej oddziela ją Przełęcz pod Śnieżką. W kierunku wschodnim rozciąga się Czarny Grzbiet, natomiast ku południu biegnie boczne ramię (kończące się przy ujściu Małej Úpy do Úpy), które tworzą wzniesienia: Růžová hora, Pěnkavčí vrch i Červený vrch. Informacje o najwyższym szczycie Karkonoszy Śnieżka jest zbudowana z granitu, a sam szczyt – z hornfelsu. Zbocza góry pokryte są skalnym rumowiskiem, często błędnie kojarzonym z gołoborzem. Przez przeważającą część roku panują tam surowe warunki atmosferyczne, które przypominają nieco warunki występujące za kołem podbiegunowym. Dominują niskie temperatury, silne, porywiste wiatry oraz obfite opady deszczu i śniegu. Częstym zjawiskiem jest także mgła, która na Śnieżce występuje przez trzysta dni w roku. Warunki wietrzne Często występują tam podmuchy o prędkości przekraczające 15 m/s, które w porywach mogą osiągać nawet 35 m/s. Najwyższa odnotowana średnia 10-minutowa prędkość wiatru (21 lutego 2004 roku) wyniosła 65 m/s, a najwyższa prędkość – 80 m/s. Średnia temperatura powietrza Z pomiarów wykonanych w latach 1931-1970 wynika, że średnia temperatura powietrza na Śnieżce wynosi 0,4 stopnia Celsjusza. Najchłodniejszymi miesiącami są styczeń i luty. Średnie temperatury zamykają się wówczas w przedziale od -7,8 do -7,4 stopnia Celsjusza. Najcieplej jest w lipcu (średnia temperatura wynosi 8,9 stopnia Celsjusza) i sierpniu (średnia temperatura wynosi 8,3 stopnia Celsjusza). Historia wejść na Śnieżkę W XVIII stuleciu Śnieżka zaliczała się do najczęściej odwiedzanych szczytów w Europie. Należy jednak podkreślić, że pierwsze udane wejście miało miejsce kilkaset lat wcześniej. Po raz pierwszy śnieżka została zdobyta najprawdopodobniej w XV wieku. Gdy zakończyła się budowa ufundowanej przez hrabiego Krzysztofa Leopolda Schaffgotscha kaplicy św. Wawrzyńca (poświęcenie nastąpiło 10 sierpnia 1681 roku), wierzchołek znacznie zyskał na popularności i zaczął przyciągać turystów z różnych krajów. W późniejszych latach gościł tam m.in. John Quincy Adams, szósty prezydent Stanów Zjednoczonych. Nic dziwnego, że góra cieszy się dużą popularnością wśród turystów. Gdy warunki pogodowe są sprzyjające, góra staje się wspaniałym punktem obserwacyjnym. Przy odpowiedniej przejrzystości powietrza widoczność stamtąd sięga 200 km. Sudety: 5 powodów, by pojechać w masyw Śnieżnika Cała Kotlina Kłodzka jest fascynującym miejscem. Warto poznać także jej południowo-wschodnią część – z masywem Śnieżnika (1424 m) i mało znanymi Górami Bialskimi. Jak wejść na najwyższy szczyt Karkonoszy? Na Śnieżkę prowadzi kilka szlaków, które charakteryzują się różną długością i różnym poziomem trudności. W tym miejscu należy zaznaczyć, że mówiąc o trudnościach mamy na myśli ograniczenia kondycyjne, bo po drodze nie napotyka się żadnych technicznych „pułapek”. Żółty szlak Trasa wiodąca na Śnieżkę od świątyni Wang przez Polanę, Pielgrzymy, Słonecznik i Dom Śląski nie jest ani najkrótsza, ani najłatwiejsza. Mierzy ponad 10 km, a przewyższenie przekracza 830 metrów. Z całą pewnością jest to jednak najbardziej widokowy wariant. Ścieżka zaczyna się przy świątyni Wang, skąd prowadzi na Polanę. Czas potrzebny na dotarcie tam to ok. 40 min Po ok. 30 minutach dociera się pod formację skalną Pielgrzymy. 40 minut później mija się kolejną ciekawą formację – Słoneczniki. Dość łagodnym fragmentem trasy po ok. 90 minutach dociera się do Domu Śląskiego, a stamtąd – na szczyt. Niemal przez cały czas ze szlaku rozpościerają się fantastyczne widoki. Czerwony szlak Trasa rozpoczyna się w Karpaczy, przy skoczni narciarskiej Orlinek, skąd prowadzi do Schroniska Nad Łomniczką, do Domu Śląskiego i na szczyt Śnieżki. Długość to ok. 6 km, a przewyższenie sięga 800 m. Do Schroniska nad Łomniczką dociera się po około 60 minutach marszu od skoczni. Po drodze do Domu Śląskiego mija się tablice upamiętniające ludzi gór i krzyż o wysokości 2,5 m. Stamtąd po ok. 20 minutach dociera się pod Dom Śląski. Po ok. 40 minutach dociera się na szczyt. Niebieski szlak Ta ścieżka prowadzi na szczyt od świątyni Wang, przez Polanę, Samotnię, Strzechę Akademicką i Dom Śląski. Mierzy ok. 9 km, a przewyższenie wynosi 808 m. Dystans dzielący świątynię Wang i Polanę można pokonać w ok. 40 min. Obierając kurs w stronę przeciwną do szlaku żółtego, dociera się do Samotni, pięknie położonego schroniska. Po 10 min dociera się do Strzechy Akademickiej. Dom Śląski jest oddalony o ok. 70 min marszu. Stamtąd pozostaje już tylko wejść na szczyt. Wjazd na Śnieżkę Wjazd kolejką linową na sam szczyt Śnieżki jest możliwy tylko po stronie czeskiej. Po stronie polskiej wyciąg „Zbyszek” dociera na Kopę. Atrakcje najwyższego szczytu Karkonoszy Szlaki na Śnieżkę pozwalają podziwiać fantastyczne widoki, a po drodze mija się wiele ciekawych obiektów. To jednak jeszcze nie wszystko, bo na samym szczycie też znajdują się interesujące atrakcje, jak choćby: kaplica św. Wawrzyńca z 1665 roku, Obserwatorium Wysokogórskie Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, budynek poczty (po stronie czeskiej), będący najwyżej położonym punktem pocztowym w Czechach. Warto też wspomnieć, że na południowo-zachodnim stoku znajduje się dawna stacja pomp wodnych z turbiną Peltona, która funkcjonowała od 1912 do 1956 roku. Nasz ekspert Artur Białek Dziennikarz i redaktor. Wcześniej związany z redakcjami regionalnymi, technologicznymi i motoryzacyjnymi. W „National Geographic” pisze przede wszystkim o historii, kosmosie i przyrodzie, ale nie boi się żadnego tematu. Uwielbia podróżować, zwłaszcza rowerem na dystansach ultra. Zamiast wygodnego łóżka w hotelu, wybiera tarp i hamak. Prywatnie miłośnik literatury.
Najstarsze schronisko czeskich Karkonoszy ma 400 lat. Miał tu powstać kompleks na planie swastyki
Najstarsze schronisko czeskich Karkonoszy – Luční bouda – od 400 lat zapewnia turystom bezpieczne schronienie. W czasie II wojny światowej naziści chcieli tutaj stworzyć olbrzymi kompleks na planie swastyki.
W tym artykule: Dzieje schroniska w czeskich Karkonoszach Złożona historia schroniska górskiego Atrakcje w czeskich Karkonoszach Schronisko Luční bouda, zwana także Wiesenbaude, Stará česká, Bílá lub Stará Rennerova bouda, stało na swoim miejscu prawdopodobnie już w drugiej połowie XVI wieku. Obecnie nadal przyjmuje turystów, ale jest to już hotel. Dzieje schroniska w czeskich Karkonoszach Jego historia sięga XVI wieku. Zgodnie z legendą, przed wojną trzydziestoletnią dwaj synowie hrabiego pokłócili się o spadek. Młodszy uciekł w góry. Jednak przecenił swoje możliwości przetrwania w surowych górskich warunkach. Starszy brat odnalazł go chorego i wycieńczonego w małej chatce, naprędce skleconej z gałęzi. Następnie zabrał w bezpieczne miejsce w dolinie. Na pamiątkę szczęśliwie zakończonej historii bracia wybudowali na górze drewnianą chatę, która miała służyć jako schronienie dla wędrowców. Jest też inna legenda o powstaniu tego słynnego schroniska czeskich Karkonoszy. Według niej schronisko zbudowało młode małżeństwo, związane z ruchem braci czeskich, które uciekło przed prześladowaniami za wiarę. Osiedliło się wysoko w górach. Złożona historia schroniska górskiego Co wiemy na pewno? W czasie remontu w 1869 roku odkryto kamień węgielny z wygrawerowaną datą 1623. Można ją zatem uznać za jego początek. Budynek był kilkakrotnie przebudowywany. Prawdopodobnie około 1830 roku mieściła się tam przez pewien czas wytwórnia fałszywych pieniędzy. W drugiej połowie XIX wieku schronisko było już popularne wśród turystów wędrujących po Karkonoszach, a przede wszystkim tych wspinających się na Śnieżkę. Na dachu Luční boudy zamontowano nawet dzwon, który budził mieszkańców, aby nie przegapili wyjątkowego wschodu słońca na najwyższej czeskiej górze. Luční bouda stała się ulubionym miejscem artystów, pisarzy i innych sławnych osób. Jej gośćmi byli między innymi: Karel Hynek Mácha, Vítězslav Hálek, malarz Quido Mánes, Franciszek Józef czy generał Ernst Gideon von Laudon. Obserwacje meteorologiczne prowadził z kolei przyrodnik Kryštof Haering. W 1938 r. schronisko częściowo zniszczył pożar. Kolejno, w ciągu dwóch lat odbudował je niemiecki Wehrmacht. W odbudowanym schronisku Niemcy otworzyli ośrodek szkoleniowy, ale na szczęście nie mieli czasu na realizację planów dalszej rozbudowy. Zgodnie z nimi miał powstać tam kompleks na planie swastyki, mogący pomieścić 2000 osób. W 2004 roku zdewastowany budynek kupiła prywatna firma, która urządziła tam hotel. Od 2012 warzone jest tutaj nawet piwo. Atrakcje w czeskich Karkonoszach Karkonoski Park Narodowy (Krkonošský národní park) jest uważany za jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Europie Środkowej. Istnieje od 1963 roku. Karkonosze wpisano też na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Jest to unikatowa mozaika ekosystemów, które pozostały tu po działalności lodowca tysiące lat temu. Nad pasmem góruje „czeski Matterhorn“ – najwyższa góra w Czechach – Śnieżka (Sněžka). Siedziba parku znajduje się w mieście Vrchlabí, gdzie w pięknych pomieszczeniach klasztoru Augustynianów i czterech zabytkowych domach na rynku (náměstí Míru) znajduje się Muzeum Karkonoskie (Krkonošské muzeum). Czeskie Pardubice. Miasto pierników, pięknej architektury i bogatej historii. W sam raz na city break Z czym najczęściej kojarzone są czeskie Pardubice? Ze słynnymi wyścigami konnymi. Jednak miasto to ma o wiele więcej do zaoferowania na city break: bogatą historię, piękną architekturę i... Gdzie jeszcze warto się wybrać? Można wyruszyć na przykład trasą przez Obří důl na Śnieżkę (Obřím dolem na Sněžku). Jest wymagająca trasa, ale warto się trochę zmęczyć, aby w nagrodę podziwiać krajobraz bardzo przypominający alpejski. Można też przejść się Trasą Przyjaźni Polsko-Czeskiej (Cestou česko-polského přátelství), przebiegającą po granicy państwowej. Do zobaczenia po drodze są głębokie przepaście Jam Śnieżnych, magiczne górskie torfowisko i kwitnące łąki pełne przepięknych górskich kwiatów. Ciekawą propozycją jest też wędrówka do źródła potężnej rzeki Łaby. Można do niej dotrzeć popularną drogą prowadzącą w Łabskim Kotle (Labským dole). Po drodze roztacza się widok na największy wodospad w Republice Czeskiej – Panczawy (Pančavský). Źródło: VisitCzechia. Nasz ekspert Szymon Zdziebłowski Dziennikarz naukowy, z wykształcenia archeolog śródziemnomorski. Przez wiele lat był związany z Serwisem Nauka w Polsce PAP. Opublikował m.in. dwa przewodniki turystyczne po Egipcie, a ostatnio – popularnonaukową książkę „Wielka Piramida. Tajemnice cudu starożytności” o największej egipskiej piramidzie.
5 najpiękniejszych szlaków w Karkonoszach
Po polskiej stronie leży niewiele ponad czwarta część Karkonoszy, ale to wystarczy, żeby docenić urodę tego pasma górskiego.
Wystarczy również, by nabrać pokory, bo chociaż najwyższy szczyt – Śnieżka – ma tylko 1603 m, klimat jest podobny do alpejskiego. Pogoda zmienia się czasami gwałtownie, więc trzeba być przygotowanym na wszystko. Przez Kocioł Łomniczki na Śnieżkę Poziom trudności: ✦✦✧✧✧ Czas przejścia: ok. 2 godz. 30 min (bez przystanków) Z Karpacza żółtym szlakiem wzdłuż potoku Łomniczka, później za schroniskiem Nad Łomniczką wchodzi się na szlak czerwony prowadzący dość wymagającymi zakosami na krawędź kotła. Najpiękniej jest jesienią, kiedy roślinność zmieni kolory. Szlak wiedzie do Domu Śląskiego i dalej na Śnieżkę. Tuż pod Śnieżką przy czerwonym szlaku jest Symboliczny Cmentarzyk Ofiar Gór z tablicami poświęconymi tym, którzy zginęli w Karkonoszach lub byli z nimi związani. Zimą szlak jest zamknięty ze względu na niebezpieczeństwo lawin. Drogą Przyjaźni Polsko-Czeskiej Poziom trudności: ✦✦✦✧✧ Czas przejścia: całość ok. 9 godz. (bez przystanków), od Słonecznika do Śnieżki – ok. 2 godz. 45 min Cały szlak (oznaczony kolorem czerwonym) ma ok. 30 km, prowadzi od Szrenicy do przełęczy Okraj. Jest wart tego, żeby go przejść w całości – i zobaczyć charakterystyczne dla tych gór formacje, m.in. kotły polodowcowe i skałki – ale można też wybrać krótszy odcinek, np. od formy skalnej zwanej Słonecznikiem do Śnieżki (ok. 6 km). Szlak biegnie głównym grzbietem Karkonoszy, jest wiele świetnych punktów widokowych, m.in. na Kotły Wielkiego Stawu Małego Stawu. Ścieżką nad Reglami Poziom trudności: ✦✧✧✧✧ Czas przejścia: ok. 3 godz. 20 min Cała Ścieżka nad Reglami ma ok. 28 km, ale można wybrać odcinek między Rozdrożem pod Śmielcem a schroniskiem Pod Łabskim Szczytem. Ścieżka biegnie ponad górną granicą lasu, a jej „punktem kulminacyjnym” są Śnieżne Stawki – kilka jeziorek na dnie Wielkiego Śnieżnego Kotła. To bardzo dobre (i popularne) miejsce na piknik, gdzie krajobraz przypomina alpejski. Widać stamtąd na krawędzi Kotła budynek dawnego schroniska przekształconego w stację przekaźnikową. Do Rozdroża pod Śmielcem prowadzi z Jagniątkowa Koralowa Ścieżka, po drodze mija skałki zwane Paciorkami, które też są ładnym miejscem widokowym. Od świątyni Wang na Śnieżkę Poziom trudności: ✦✧✧✧✧ Czas przejścia: ok. 3 godz. Karkonoski klasyk. Zaczyna się w Karpaczu przy słynnej świątyni Wang i niebieskim szlakiem prowadzi do schroniska Samotnia, później do Strzechy Akademickiej, a następnie do Domu Śląskiego i na Śnieżkę (aż cztery schroniska po drodze!). Powrót warto sobie urozmaicić i pójść żółtym szlakiem obok form skalnych Słonecznik i Pielgrzymy, patrząc wcześniej z góry na Mały Staw i Wielki Staw. Ze Śnieżki Czarnym Grzbietem Poziom trudności: ✦✧✧✧✧ Czas przejścia: ok. 2 godz. 10 min Początkowo idzie się Czarnym Grzbietem powyżej górnej granicy lasu – widoki są świetne i nie ma tłumów jak na Zakosach pod Śnieżką. Mija się Czarną Kopę, później czeskie schronisko Jelenka i dochodzi się do Sowiej Przełęczy, gdzie trzeba skręcić w czarny szlak schodzący dość stromo w dół, do Karpacza. Podejście nim jest uciążliwe i mozolne, ale zejście nie sprawia tylu trudności.
Grunt to uwierzyć, że śnieg może być naszym sprzymierzeńcem
Otwieram oczy. Świetlik wbity w ścianę rzuca bladą zieloną aureolę. Ta poświata zmniejsza nieco wrażenie klaustrofobicznego zamknięcia. Panuje absolutna cisza, niemal grobowa. Gdyby jama śnieżna, w której spędzamy noc, z jakiegoś powodu się zawaliła, zostalibyśmy pogrzebani żywcem. Właśnie o tym myślę, gdy co jakiś czas budzę się i kontroluję sytuację. Pozostali śpią, nawet pochrapują, najwyraźniej nie dręczą ich żadne obawy. Ja dla uspokojenia wyobrażam sobie szerokie przestrzenie i przekonuję siebie, że w nocy nikt nie wejdzie na „dach” naszej jamy, bo nie ma powodu włóczyć się po górach po ciemku. Wszyscy śpią w pobliskim schronisku – wszyscy z wyjątkiem naszej trojki, która dobrowolnie zrezygnowała z tego luksusu. Cel jest wybitnie poznawczy – chcemy nauczyć się radzić sobie w trudnych zimowych warunkach. Za mistrzów w tym temacie uchodzą Norwegowie. To pewnie kwestia wychowania i nastawienia psychicznego. Dzieci nie śpiewają piosenek o tym, że zima jest zła, za to dużo czasu spędzają na dworze, nawet gdy ściska mróz i sypie śnieg. Przedszkolaki na dalekiej północy uczą się, jak odganiać niedźwiedzie polarne. My takiej wiedzy nie potrzebujemy (choć niektórzy złośliwie twierdzą, że na północnym wschodzie Polski białe misie się pojawiają), ale przykład z Norwegów moglibyśmy brać. Zima nie jest zła, tylko my zazwyczaj nieodpowiednio ubrani i wrogo do niej nastawieni. I najchętniej, jak te niedźwiedzie, zapadlibyśmy w sen do wiosny Nie ma nic cudowniejszego niż noc polarna! Cudowna, pełna poezji zima! – pisał w swoim dzienniku Fridtjof Nansen, norweski polarnik, który podczas próby zdobycia bieguna północnego pod koniec XIX w. na wiele miesięcy utknął na lodowej pustyni. Nawet w dramatycznych momentach potrafił dostrzec urodę tamtych rejonów. My zazwyczaj też doceniamy piękno krajobrazów i gór w zimowej scenerii, jest jednak pewna różnica – w przeciwieństwie do Nansena większość z nas nie wie, co zrobić, żeby przetrwać w niskich temperaturach w sytuacji awaryjnej. Sama myśl o spędzeniu nocy na zewnątrz mrozi krew w żyłach. Postanowiłam przekonać się, jak to jest spać na śniegu. Tak trafiłam na kurs polarny prowadzony przez Rafała Króla, podróżnika, który specjalizuje się w rejonach polarnych. Podążał śladami Nansena na Grenlandii, przeszedł też zimą Islandię, w kwietniu tego roku dotarł samotnie na nartach na najbardziej na północ wysunięty punkt Spitsbergenu. O biwakowaniu zimą wie dużo, a swoją wiedzą praktyczną chce się dzielić z innymi. Gwoździem programu podczas kursu jest nocleg w jamie śnieżnej, a poligonem doświadczalnym – okolice schroniska Pod Łabskim Szczytem w Karkonoszach. Te stosunkowo niskie góry często są lekceważone, a w rzeczywistości panują w nich warunki zbliżone do wysokogórskich. Gruba pokrywa śniegu, niskie temperatury, silne wiatry osadzające szadź, w kilku miejscach zagrożenie lawinami. W sam raz, żeby w praktyce zastosować niektóre z tych patentów, o jakich dowiadujemy się od Rafała podczas wieczornych zajęć teoretycznych w schronisku. Temperatury na zewnątrz nie są wprawdzie tak niskie, żeby język przymarzał do sztućców w czasie jedzenia i żeby do śpiwora trzeba było zabierać lusterko, ale i tak można dostać nieźle w kość. Pytanie, do czego jest potrzebne lusterko? Żeby się w nim przeglądać – nie żartuję – i sprawdzać, czy w czasie snu nie odmrażają się nam policzki i nos. To tylko wierzchołek góry lodowej tego, co należy wiedzieć, planując zimowe wyprawy. Że zamiast kompasu olejowego trzeba zabrać spirytusowy, który nie zamarznie. Że podczas gotowania w namiocie warto schować ciuchy do worka, aby nie wchłaniały wilgoci z powietrza. Notujemy wszystko skrzętnie, siedząc wieczorami w ciepłym schronisku i słuchając Rafała. Osobliwy widok przedstawiamy około godz. 22, kiedy z matami i śpiworami pod pachą wychodzimy w mroźną noc. Odprowadzają nas zdziwione spojrzenia. Trzeba przyznać, że to najtrudniejszy moment dnia. Mozg podpowiada, że niebezpieczeństwo zostało upozorowane i nie ma potrzeby opuszczać komfortowego schronienia. W sytuacji gdybyśmy utknęli w górach i nasze życie naprawdę było zagrożone, bez ociągania wleźlibyśmy do jamy śnieżnej albo namiotu. Jamę wykopaliśmy kilkaset metrów od schroniska, w zaspie, jaka utworzyła się przy kępie świerków. Sonda lawinowa pokazała tam głębokość 2,8 m. Po paru godzinach machania łopatą i wybierania zbitego śniegu powstała przytulna komora zdolna pomieścić trzech ludzi z plecakami. Dało się w niej usiąść, ale wyższe osoby często zahaczały głową o sufit. Gdy po raz kolejny otwieram oczy, wejście do jamy jest podświetlone na niebiesko. Świta. Sprawdzam temperaturę. W środku mamy –4°C. Niski sufit i ściany wyglądają jak glazurowane, wilgoć z oddechów osadziła się na nich i zamarzła. Budzę chłopaków. Musimy użyć łopaty, żeby wydostać się na zewnątrz. Przed snem zastawiliśmy wejście blokami śniegu i plecakami, pozostawiając tylko szparę. Dla lepszej wentylacji dodatkowo przebiliśmy otwory w ścianie. Spisały się znakomicie. W ciągu nocy śnieg zawiał wejście i całkowicie ukrył nas przed światem. Odizolowani grubymi ścianami jamy nie słyszeliśmy szalejącego wiatru i nie odczuwaliśmy zbyt dotkliwie zimna – temperatura na zewnątrz wynosiła –10°C! Takie schronienie daje spory komfort, przede wszystkim wytchnienie od wiatru. Sam jego dźwięk jest bardzo męczący. Biwak w śnieżnej jamie uratował niejedno życie. Śnieg, o ile nie ma postaci lawiny, może być naszym sprzymierzeńcem, tylko trzeba wiedzieć, jak go użyć. No to w drogę: Kurs polarny Kurs przeznaczony dla tych, którzy planują własne wyprawy i chcą dowiedzieć się więcej o bezpiecznym funkcjonowaniu w trudnych warunkach zimowych i polarnych. W programie zajęcia praktyczne, w tym biwakowanie w namiocie i jamie śnieżnej. Najbliższy kurs polarny odbędzie się 2–7 marca 2013 r. na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego. Koszt około 1,6 tys. zł/os. W cenie ubezpieczenie NNW, zakwaterowanie w schronisku Pod Łabskim Szczytem, pełne wyżywienie, ekwipunek (namioty, sprzęt do gotowania, sprzęt lawinowy). Dla bardziej zaawansowanych przeznaczony jest kurs polarny 2.0 – to wyprawa z noclegami wyłącznie pod namiotem, podczas której można szlifować praktyczne umiejętności. www.expeditions.pl